kontraŭ

*kontraŭ


I- Prepozicio montranta:
  1. Lokon, kiu estas antaŭ iu persono aŭ objekto, sed apartigita disde ĝi per libera interspaco: la urbodomo staras kontraŭ la katedralo; la du mimikistoj sidiĝis unu kontraŭ la dua; li distranĉis ilin laŭ la mezo kaj metis ĉiujn partojn unu kontraŭ la alia (X); du vilaĝoj kuŝas sur la du bordoj, unu kontraŭ la alia (Z); la domo kontraŭ ni (Z); pendigu lin kontraŭ la suno (X); buŝo kontraŭ buŝo mi parolas kun li (X); okulo kontraŭ okulo (X); vizaĝo kontraŭ vizaĝo (Z); aranĝis sin la Izraelidoj kaj la Filiŝtoj fronton kontraŭ fronto (X).
  1. Objekton, kiu malhelpas pluigon de movo: la muro, kontraŭ kiun ili flugis (Z) (haltigis ilin); la salmo saltos kontraŭ la falantan akvon kaj frapos sin kontraŭ la ŝtonajn murojn, sed ĝi tamen ne povos eniri (Z); por la nokto oni starigis la kofrojn kontraŭ la pordo (Z) (por malebligi eniron).
  1. Objekton, kies naturan pozicion, direkton aŭ tendencon oni inversigas: ne karesu la katon kontraŭ la haroj (Z); naĝi kontraŭ la fluo; palaco, kies muroj brilis [...] kiel folio de tulipo, kiam oni ĝin tenas kontraŭ la suno (Z); (f) agi kontraŭ mia konscienco (Z), kontraŭ la kutimoj; kontraŭ sia volo (Z); kontraŭ ĉia atendo (Z); paroli kontraŭ sia penso.
  1. Objekton, por kiu oni interŝanĝas ion: Damasko donis komerce al Tiro grenon kontraŭ armiloj; du kamaradoj aĉetis de li la birdon kontraŭ kelke da spesdekoj (Z); kontraŭ dek svisaj frankoj mi sendas serion da aŭstraj poŝtmarkoj; la ĉifonojn [...] mi ne ŝanĝus kontraŭ la purpuro de reĝoj (Z).
  1. Personon aŭ objekton, kun kiu oni komparas alian: supereco de homo kontraŭ bruto ne ekzistas (Z); multigu vin miloble kontraŭ via nuna nombro (X); tiuj popoloj vivas sub regado, kontraŭ kiu ili preferus la Turkan; ŝi pensis, ke la eta nuna momento iros sur la pesilon kontraŭ la tuta pasinteco kaj superpezos ĝin (Z).
    anstataŭ, por.
  1. Personon aŭ objekton, al kiu estas direktata ago aŭ sento: ŝi eltiras siajn blankajn manojn kontraŭ la ŝipo (Z); frapi sin kontraŭ muron (Z); levi la vizaĝon kontraŭ la plafonon (Z); ŝi levis kontraŭ la junan virinon siajn okulojn (Z); (f) vi estas tro bona kontraŭ mi; agi fiere kontraŭ iu; ankaŭ ŝi ne estas indiferenta kontraŭ li (Z); kontraŭ neniu oni devas esti maljusta; esti favore, agordita kontraŭ iu; kiel li agis kontraŭ mi, tiel mi agos kontraŭ li (Z); se iu ŝtopas sian orelon kontraŭ kriado de malriĉulo, li ankaŭ vokos kaj ne estos aŭskultata (Z); malobeemaj vi estis kontraŭ la Eternulo (X).
  1. Personon, al kiu estas direktata malamika, malfavora ago: li savis Danielon kontraŭ leonoj (X); kontraŭ tuta kohorto eĉ Herkulo estas malforta (Z); ŝi levas la bastonon kontraŭ lin (Z); du kontraŭ unu (Z); Kaino leviĝis kontraŭ sian fraton kaj mortigis lin (X); iri milite kontraŭ iun (X); ekmarŝi, batali, pafi kontraŭ iun (Z); ili grandanombre estis kontraŭ mi (X); la komitato nenion havas kontraŭ Svisujo (Z); tiu, kiu ne estas kontraŭ ni, estas por ni (Z); mi ricevis nenian plendon kontraŭ li (Z); konspiri (Z), fari juĝan proceson (Z), murmuri (X), indigni (X), malbondiri (X), boji (Z) kontraŭ iu.
  1. Objekton aŭ aferon, al kiu estas direktata malhelpa, defenda, ŝirmanta ago: kuracilo kontraŭ febro; panon vi donis al ili kontraŭ ilia malsato (Z); kontraŭ malfeliĉoj baro ne ekzistas (Z); dubo gardas kontraŭ risko (Z); eĉ kontraŭ pastra prediko troviĝas kritiko (Z); motivoj parolantaj kontraŭ la enkonduko de [...] (Z); kontraŭ la fakto, ke vi ĉerpis el mia Ekzercaro, mi absolute nenion havas (Z); (garantii) al E. plenan sendanĝerecon kontraŭ ĉiuj personaj kapricoj (Z); garantio (Z), asekuro kontraŭ io; diskuti la 'por' kaj la 'kontraŭ'; voĉdoni por aŭ kontraŭ (Z); eĉ negranda nombro da voĉoj kontraŭ estas jam sufiĉa (Z).
  • RIM. ĉar 'kontraŭ' per si mem ne montras direkton, oni povas uzi post ĝi la akuz-on, 'kiam estas dezirinde fari diferencon inter la ambaŭ kazoj' (Z), kaj akcenti la ideon de movo.
    tra, RIM. 1.
  • II- Pref. kun la sencoj 1, 3, 7 kaj 8 de la prepozicio: kontraŭflanke, kontraŭvizaĝe kontraŭleĝa (Z), kontraŭnature (Z), kontraŭverma (Z), kontraŭdiri (Z), kontraŭparola (Z), kontraŭagi (Z), kontraŭstari (Z), kontraŭvole (Z), ktp.
    anti/.
  • III- Memstara morfemo:
  • kontraŭa
    Tia, ke ĝi estas kontraŭ iu aŭ io: se blovis ia vento, ĝi havis kontraŭan direkton (Z); Li venigis de la kontraŭa flanko venton (X); rekte kontraŭa rezultato (Z); la plej kontraŭaj postuloj (Z); aferoj, kiuj estas kontraŭaj al la honoro (Z); la diskutado pri tiuj projektoj estas kontraŭa al nia programo (Z); [MATEMATIKO] kontraŭa antaŭsigno, signumo.
  • *kontraŭe
    1. Antaŭe, sed aparte de io aŭ iu: (estis marĉejo k) rekte kontraŭe troviĝas kardenoj (Z); la kontraŭe troviĝanta domo (Z); la najbaro de kontraŭe (Z).
      fronte, vidalvide.
    1. En inversa pozicio, direkto: la vento blovis kontraŭe; (f) kontraŭe al viaj leĝoj (X); agi kontraŭe al ĉia konveneco.
      spite.
    1. Tute alie, kompense; eĉ plie: beleco al ŝi ne mankas, kontraŭe, neniu povas esti tiel bela (Z).
  • kontraŭi (tr aŭ al)
    Esti kontraŭa: kontraŭi al proponoj; kontraŭi opinion.
  • kontraŭaĵo
    Io, kio kontraŭas: la prefikso 'mal' signifas rektan kontraŭaĵon de la ideo (Z); kiom da kontraŭaĵoj kaj ĉagrenoj povus esti evitataj, se nur oni volas pace akordiĝi!
  • kontraŭeco
    Eco de io kontraŭa: akra kaj profunda kontraŭeco inter du sistemoj, du gvidantoj.
  • kontraŭiĝi
    Iĝi kontraŭa, malhelpi: ne kontraŭiĝu al nia feliĉo! (Z).
  • kontraŭulo
    Homo, kiu kontraŭbatalas ion, kiu apartenas al kontraŭa partio: atakadi siajn kontraŭulojn (Z); ne fariĝu nia kontraŭulo dum la batalo (X); konsentu rapide kun via kontraŭulo, dum vi estas kun li sur la vojo, por ke la kontraŭulo ne transdonu vin al la juĝisto (N); kial la kontraŭuloj de 'h' tiel atakas la malfeliĉajn 'gh' kaj 'jh'? (Z).

    PMEG: [kontraŭ]



    amiko. armeo. batali. diri. diskuti. ĵeti. koleri. kritiki. malamiko. militaferoj. militi. opinii.

    Eble rilatitaj:

    absurdx, adversx, agx, alix, alopatx, alternativx, ambivalencx, antagonistx, antidotx, antifrazx, antinomix, antipodx, antonimx, atakx, ĉe, de, devx, , frontx, helpx, konsentx, mal, ne, oponx, partx, por, post, pozicix, pro, pruvx, sed, ventx,