bruli

(ntr)
  1. Esti konsumata de fajro: brulas papero; sen fajro ne brulas eĉ pajlo (Z); ĉu iu povas teni fajron en sia sino tiel, ke liaj vestoj ne brulu? (X); la kastelo brulas! (Z); (f) la afero ne brulas (Z) (ne urĝas);
  • brulas
    1. Okazas brulo: ĉu brulis ĉi tie en la domo aŭ ĉe la najbaro? (Z).
      ardi. [VIDU] bruldifekti, brulvundi.
    1. [KEMIO] Oksidiĝi en ĉeesto de oksigeno (ordinare en aero 1) kun videbla fajro k ofte flamoj.
    1. Konsumiĝi por la homa servo: brulas ligno, branĉoj, meĉo, pulvo; brulas kandelo (Z), lampo (Z), lucerno (Z); ruĝete brulanta flamo (Z); eterna fajro brulu sur la altaro (X).
      flami, hejti.
    1. Ricevi impreson de granda interna varmo: Ramzes brulas de febro (B); lia buŝo brulis sur mia (Z); brulanto larmo falis sur ŝian kapon (Z).
    1. (f) Esti forte ekscitita: bruli de amo al iu (Z), de scivolo, pro senpacienco (Z); venu en mian ĉambron, mi brulas de dezirego (Z); ĉu nia koro ne brulis en ni, dum li parolis kun ni sur la vojo? (N); bruli por iu (Z) (am(eg)i).
      boli.
    1. Esti proksima de la kaŝitaĵo aŭ solvo (en infanaj ludoj): vi brulas!
  • brulo
    1. Stato de brulanta aĵo: ne ekzistas fumo sen brulo (Z). [VIDU] brulvundo.
    1. Incendio: ili rapide estingis la brulon (Z); kadavroj, bruloj k homsanga maro (Z); kiu kaŭzis la brulon, tiu kompensu (X).
  • brula
    Rilata al brulo: brula flamo, odoro; la brula suno (Z); fero brule varmega (Z); ligno estas bona brula (bruligebla) materialo (Z); (f) brulaj vangoj; brula vundo (Z), larmo (Z); tio estas brula (pasiiga) demando.
  • bruladi
    Longatempe bruli: la naftoŝakto bruladis tri semajnojn; estas pli bone edziĝi, ol bruladi (N) (pro seksa deziro).
  • brulado
    Longa brulo: la lampo finis sian brulon, sed li tion ne rimarkis (Z).
  • brulaĵo
    1. Substanco, kiu povas bruli.
      karburaĵo.
    1. Peco de io brulanta: enflugas ŝtonoj k brulaĵoj (Z).
  • brulego
    Incendio.
  • bruligebla
    Kapabla bruli.
  • brulema
    Facile brulanta: atentu, brulema enhavo!
  • bruleti
    Malforte k senflame bruli: fajro bruletas sub la cindro (B); (f) ha, se la spirito de Hermano ankoraŭ bruletus en lia cindro! (Z); se eĉ unu fajrero da espero ie aliloke bruletas por vi, tiam [...] (Z).
  • *bruligi
    1. Fari, ke io brulu: bruligi incenson (B), leteron (B); en tiu hejtilo oni povas bruligi nur lignon.
      kalcini.
    1. Vundi per brulo: ne estingu la fajron, kiu vin ne bruligas (Z); bruligi al si la lipharojn (Z); marŝi sur ardantaj karboj ne bruligante siajn piedojn (X); riĉulo kiel fajro proksime bruligas, malproksime ne varmigas (Z); (f) sekvosignoj de varmego, kiu bruligis sian bruston (Z); bruliga sunvarmego (Z).
  • brulilo
    1. [KOMUNUZO] tiu parto de lumigilo aŭ varmigilo, el kiu eliĝas la flamo: petrola brulilo; papilia brulilo de gasbeko; brulilo de pergasa hejtokaldrono.
    1. [TEKNIKOJ] Laboratoria k industria aparato, el kiu eliĝas flamo: brulilo de ; gasbrulilo.
  • bruliva = bruligebla.
  • *brulumo
    Inflamo: la infano havas brulumon de la spira kanalo (Z); brulumaj abscesoj (X).
  • brulimuna
    Ne bruligebla.
  • debrulaĵo
    Io, kio restas post brulo: meĉa debrulaĵo de kandelo (Z).
  • ekbruli
    Komenci bruli: la (kristnaska) arbo tremis, tiel ke kelke da pinglofolioj ekbrulis de unu el la kandeloj (Z); fendita ligno facile ekbrulas (Z).
  • ekbruligi
    Fari, ke io komencu bruli: ŝi ekbruligis [...] gajan fajron (Z); ekbruligi kandelon (Z), lampon (Z).
    ekflamigi, sparkado.
  • forbruli
    1. Esti tute konsumita de fajro: la fenikso metis fajron sub sia nesto, sidis en ĝi k forbrulis (Z); de malgranda kandelo forbrulis granda kastelo (Z); kiel fajreroj en la cindro de forbrulanta papero (Z); bele aspektas la rozoj tie antaŭ la forbrulinta domo (Z).
    1. [ELEKTRO] Ne plu lumi pro difektiĝo de la filamento: forbrulinta ampolo.
  • forbruligi
    Fari, ke io, iu estu tute konsumita per fajro: forbruligi la vestojn de infektito; moviĝadis la tuta popolo por vidi, kiel oni forbruligos la sorĉistinon (Z); ĝojkrioj sonas: Johanino, la virgulino de Orléans (Orleano), estas forbruligita (Z); en la kongreso en Viborg la Dana nobelaro forbruligas la leĝojn de la reĝo (Z).
  • membrulanta
    Povanta ekbruli de si mem.
  • nebrula, nebruligebla
    Tia, ke ĝi ne povas bruli: asbesto estas nebrula materialo.
  • subbruli
    Bruleti.
  • lutbrulilo
    [TEKNIKOJ] Portebla brulilo, nutrata per gaskartoĉoj, uzata i.a. por luti.
    ŝalmo, lutlampo.
  • tranĉobrulilo
    Brulilo, uzata por tranĉi aŭ veldi feron aŭ ŝtalon, per aplikado de altaj temperaturoj (helpe de oksigena blovilo).
  • RIM. En iuj kunmetaĵoj, 'brul' indikas, ke la menciita efiko estiĝas per brulo: brulbombo, bruldifekti, brulmortigi, brulofero, brulstampi, brulvundi ktp.
    bruli

    bruli


    amori.ampolo.ardi.boli.brogi.bruli.bruligi incenson.cindro.deziri.difekti.febri.fenikso.fervori.flagri.flami.flamo.hejti.hejtokaldrono.incendio.inflamo.kalcini.kandelo.karburaĵo.kaustikeco.konsumiĝi.la afero ne brulas (=urĝas).lampo.lumo.marŝi sur ardantaj karboj ne bruligante siajn piedojn.meĉo.pulvo.sen fajro ne brulas eĉ pajlo.sparkado.urgi.varmo.Vi brulas (alproksimiĝas al la kaŝitaĵo).vundi.
    fajro.

    Eble rilatitaj:

    aferx, alumetx, -ant, aŭtodafex, benzenx, braĝx, dezirx, karbx, kuirx, mantelx, materialx, salx, tranĉx, vundx,