porti

*port/i (tr)

  1. Subteni pezan objekton: porti keston (Z), tablon (Z); plenigu la sakojn de tiuj homoj per greno tiom, kiom ili povas porti (X); porti infanon en la brakoj, valizon sur siaj ŝultroj; kie la marĉa tero povas min porti (Z); unu cikonio estis tiel laca, ke ĝiaj flugiloj apenaŭ povis ĝin porti (Z); arbo portanta fruktojn; vi [...] , kiuj estis portataj de Mi (X); sur la brakoj vi estos portataj (X); (f) li konsentas porti ĉiujn elspezojn; estis al li tre peze porti sian instruitecon (Z); porti la ŝarĝojn de la homa vivo (Z).
  1. Preni kun si kaj iri por demeti en alian lokon: porti leterojn al la poŝtejo, infanon hejmen; li ordonis, ke oni portu tion en la grandan salonon (Z); oni permesis al li elekti inter la portotaj ŝarĝoj (K); (f) porti al iu sciigon (Z); hundo bojas, vento portas la bojon (Z), ĝis maro fluu mia sang', portante malbenon al la bordo de l' barbaroj (Z).
  1. Havi sur si aŭ kun si, kutime aŭ ne: porti bastonon en la mano (Z), monujon en la poŝo (Z); porti perukon (B), fingringon (Z), la verdan stelon (Z); ŝi portis neniun el siaj juveloj (Z); (aparte pp vestoj) mi portas silkajn strumpojn kaj mufon (Z); porti nigrajn (Z), somerajn (Z) vestojn; porti belan uniformon (Z); (f) mi portas la nomon Petro (Z); nur permesu al mi porti vian nomon! (Z); ĉio portis sur si la stampon de bone esprimita karakteraĵo (Z).
  1. (f) Senti sur sia konscienco ian moralan pezon: vi portos la sekvojn de via senatento; porti grandan respondecon; la tuta gento portas sur si la koleron de la dioj (Z), li portas sur si la kulpon de parencmortigo (Z); vere niajn malsanojn li portis sur si (X); li portis sur si la pekon de multaj (X).
  1. (f) Havi ian senton en sia koro: en mia brusto portas mi deziron malnovan (Z); mi portas por vi amon varmegan en mia koro (Z); li estas tre ekkolerema, sed li ne portas longe la koleron (Z); kion koro portas, vizaĝo raportas (Z); (analoge) se via spir' en si venenon portus (Z).
  • sin porti
    Portiĝi: la spirito de Dio sin portis super la akvo (Z); (f) super ŝia vivo kaj sorto sin portas ia sekreto (Z).
  • port (ad)o
    Ago de tiu, kiu portas: portado de fantaziaj vestoj estas nerekomendita.
  • portaĵo
    Tio, kion oni portas.
  • portanco
    [AVIADO] Aerodinamika forto, kiu rezultas el la sumo de la malpremo de aerfluado sur la ekstradoso de la alo kaj la premo sube de la intradoso: nula portanco, koeficiento de portanco. SIN. portoforto, levoforto.
  • portanto
    1. [BIOLOGIO] [MEDICINO] ĉiu objekto, ĉiu vivulo, mem sana aŭ ne, kiu portas patogenajn mikrobojn kaj povas ilin transdoni al alia vivulo, kiu infektiĝos kaj eventuale malsaniĝos: puloj kaj ratoj estas portantoj de multaj malsanaj. SIN. vehiklo 2.
    1. [BIOLOGIO] Portanto de unu aŭ pluraj kaŝitaj heredaj dispozicioj, kiuj ne manifestiĝas ĉe la koncernulo, sed kiuj nur eventuale aperas ĉe posteuloj kiel percepteblaj kvalitoj. SIN. vehiklo 2.
  • portebla
    Tia, ke oni povas ĝin porti: portebla komputilo, televidilo.
  • portiĝi
    Iĝi portata: ŝi sentis, ke ŝi portiĝas supren (Z); la glaseto portiĝis sur la akvo (Z); grizaj nuboj portiĝis en la aero (Z); tio estas fulmotondraj nuboj, kiuj portiĝas sub ni (Z).
  • portilo
    Objekto, servanta por porti ion: portilo por mantukoj; provtuba portilo; botelportilo.
    tripiedo, tenilo.
  • portisto
    Homo, kiu metie portas pakaĵojn aŭ ŝarĝojn.
  • *alporti
    1. Porti al iu loko kaj ĝin atingi kun la ŝarĝo: ĉu oni jam alportis la leterojn? (B); oni diras, ke la cikonioj alportas la malgrandajn infanojn (Z); la ŝipo, kiu al ni alportis la fremdulojn (Z); naskiĝu, edziĝu kaj mortu-ĉiam monon alportu! (Z); alportanta dukto; pano estas alportita, korbo estu forĵetita! (Z); (f) la trezoro, kiun ŝi alportis al sia riĉa edzo (Z); alporti oferon (X), sciigon (Z), konsilojn (X) al iu; ŝi ne volis alporti plendojn al la patrino (Z); unu hirundo printempon ne alportas (Z).
    1. Sekvigi, kaŭzi por iu ion abstraktan: alporti al iu profiton, perdon, helpon (Z), kontribuon, subtenon; bonfaroj alportas benon (Z); tempo kaj cirkonstancoj saĝon alportas (Z); alportis al li grandan utilon la cirkonstanco, ke [...] (Z); kelka libereco alportas al ni nenian malutilon (Z); senlaboreco dormon alportas (Z); la acida manĝaĵ' al li alportas nur la morton (Z); muziko alportas al mi multe da plezuro.
      doni, liveri, rezultigi, estigi, naski.
  • disporti
    Porti al diversaj lokoj: disporti manĝaĵojn al la gastoj (B), sciigon en la tutan urbon; ne disportu kalumniojn inter via popolo (X); mi estis disportanto ĉe modistino (Z).
  • *elporti
    1. Preni kun si kaj iri, por demeti ekstere: elportu miajn ostojn el ĉi tie kun vi (X); balaaĵon el korto eksteren ne elportu (Z) (pf); Melkicedek, reĝo de Salem, elportis panon kaj vinon (X); ŝi akompanis per la okuloj ĉiun el la elportataj meblaĵoj (Z); (f) ni elportas el via urbo la plej bonan rememoron (Z).
      eksporti.
    1. Havi sufiĉan moralan forton por ne esti premegata de: sorton malsaĝulo timas, saĝulo elportas; elporti sola tiom da feliĉo kaj tiom da suferoj mi ne povas (Z); li ne povis plu elporti la vidon de tiu malĝojo (Z); (analoge) ne povi elporti la kostojn; ni vane elportis tiujn terurajn oferojn (Z).
      toleri, elteni.
  • enporti
    Internen porti: oni enportis la krucojn en la ĉambregon (Z); Jozef enportis la tutan monon en la domon de Faraono (X); en la kelon estis enportita fasko da vakskandelaj stumpetoj (Z); enporti koton hejmen; (f) enporti konfuzon en nian mezon (Z); trans la sojlon vi enportos denove ĝojon (Z); per vortofarado mi enportis grandegan ekonomion rilate la nombron de la vortoj ellernotaj (Z).
    importi.
  • forporti
    Forigi, portante: forportu vian pakaĵon kaj havaĵon! (Z); forportante sanktan la trezoron, ni forkuru (Z); la bovido mem estos forportita en Asirion (X).
  • kontraŭporto
    [BIOLOGIO] Samtempa transporto de du substancoj laŭ malsamaj direktoj tra ĉelmembrano.
  • kunporti
    1. Porti kun si aŭ sur si: granda koncerto devis esti donata, kaj tial la juna barono kunportis sian fajfilon (Z); ŝi jam pensis, kion ŝi kunportos en Baharaĥon (Z).
    1. Porti kune kun aliaj personoj: bonvolu kunporti kun mi la tablon.
  • kunporto
    [BIOLOGIO] Kuntransporto de du substancoj laŭ la sama direkto tra ĉelmembrano.
  • neelportebla
    Tia, ke oni ne povas ĝin elporti: neelportebla doloro; estis neelporteble! (Z).
  • preterportiĝi
    Preterpaŝi, portiĝante: tiu dramo el la vivo preterportiĝas antaŭ dia spirito (Z).
  • reporti
    Revenante, alporti: li pentis kaj reportis la tridek arĝentajn monerojn al la ĉefpastroj (N); (f) vento sendita tondron reportos (Z); mi esperas, ke mi povos reporti al vi bonan sciigon.
  • subporti
    Porti, estante sub io: stabloj subportis la scenejon; ia volbo subportata de du vicoj da kolonoj; la subportanto de la planko de ponto.
    apogi, subteni.
  • surporti
    Porti 3 (veston). SIN. surhavi.
  • traelporti
    Elporti ĝis la fino: mi ne povas traelporti, kiam vi tiel turmentas mian paciencon (Z); netraelebla malsato (Z).
  • transporti
    Porti de unu loko en alian per ajna rimedo: transporti liton el la dormoĉambro en la salonon (B); transporti oksigenon en la histojn; transportante la vortojn el unu linio en la sekvantan, ni ordinare dividas ilin (Z); la poŝta pakaĵo, kiu estis transportita en la malsupran parton de la ŝipo (Z); la transporta pago de varo; (f) transporti angulon (desegni angulon aliloke mezuritan).
  • transporto
    1. Transigo de personoj, objektoj ks de unu loko al alia.
    1. [FINANCO] Rezulta sumo de unu kolumno, paĝo aŭ konto, kiun oni reskribas memorige ĉe la supro de la sekvanta kolumno ktp.

    RIM. En tiaj kunmetaĵoj la ago estas, pro sia ripetado, plej ofte esprimata per 'ad': tuj post la alveno komenciĝas la disportado de la poŝtaĵoj (Z); la elportado de tiom da mokoj (B).
  • transportilaro
    [ARMEOJ] Veturilaro, kiu transportas ĉion, kion la trupoj bezonas por vivi kaj batali (proviza veturilaro, militista konvojo, logistika servo).
  • armilportisto
    Vd armi.
  • datenportilo
    [KOMPUTIKO] Objekto, uzata por konservi datenojn ekster komputilo.
    disko, trukarto.
  • incensoportisto
    [RELIGIO] Servisto, kies funkcio estas porti incensilon en la ceremonioj.
  • leterportisto
    Homo, kiu liveras la korespondaĵojn al la adresatoj

    porti


    Esprimoj

    Subteni pezan objekton: la pastroj ... portas la keston [1];
    Plenigu la sakojn de tiuj homoj per greno tiom, kiom ili nur povas porti.
    Porti infanon en la brakoj.
    Porti valizon sur sia ŝultro.
    Arbo portanta fruktojn; unu el ili [la cikonioj] estis tiel laca, ke ĝiaj flugiloj jam apenaŭ povis ĝin porti.
    Li konsentas porti ĉiujn elspezojn.
    Porti leterojn ĉe la poŝtejon, infanon hejmen.
    Li ordonis, ke oni portu tion en la grandan salonon.
    Havi sur si aŭ kun si, kutime aŭ ne: en la mano li portis bastonegon [4];
    Li portas rozokoloran superveston.
    Ĉiu volas porti grandegajn perukojn.
    Senti sur sian konsciencon ian moralan pezon:
    Vi portos la sekvojn de via senatento.
    Porti grandan respondecon.
    Sorton malsaĝuloj timas, saĝuloj portas.

    Kelkaj kunmetaĵoj

    alporti, armilportisto,disporti,elporti,enporti,forporti, fruktoporta, incensoportisto, kaskoporta,kontraŭporto, kornoporta,kunporti,kunporto, leterportisto,neelportebla,port(ad)o,portanco,portanto,portaĵo,portebla,porti,portilo,portisto,portiĝi,portlito, portoforto,portondo, portopago, portopovo, portseĝo,preterportiĝi,reporti,sin porti,subporti,surporti,traelporti,transporta ponto,transporti,transportilaro,transporto, transportoŝipo

    Vortoj uzitaj en la sama kunteksto

    direkti
    eksporti (elpezi)
    havi senton
    havi sur si
    kolekti
    kuŝigi
    levi
    mallevi
    meti
    movi
    pendigi
    preni
    puŝi
    ruli
    senti
    senti pezon
    starigi
    subteni
    svingi
    tiri
    toleri
    treni
    verŝi
    ĉerpi
    ĵeti
    ŝarĝi
    ŝovi

    Ankaŭ vidu:

    peza

    Eble rilatitaj:

    afustx, al, ansx, -ant, bagaĝx, bazx, biciklx, ĉekx, donx, eltenx, havenx, havigx, litx, trafikx, valizx, vestx, veturx,