La Ond⸱o de Esperant⸱o 1999


La Ond⸱o de Esperant⸱o 1999

898. 674 vort⸱o⸱j Esperantic Studies Foundation Divers⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j Sezon⸱o⸱j Kaliningrad 2001 —2004
La gazet⸱o⸱j est⸱as ĉerp⸱it⸱a⸱j el la Ttt - ej⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o.
Kre⸱is la Esperant⸱a⸱n tekst⸱o⸱n : divers⸱a⸱j person⸱o⸱j
Proksim⸱um⸱a verk⸱o⸱jar⸱o / traduk⸱o⸱jar⸱o : 2001 - 2004
Ĉef⸱divid⸱o : gazet⸱o

Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 1 ( 51 )

Kar⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j!

Jar⸱ŝanĝ⸱o est⸱as oportun⸱a moment⸱o por bilanc⸱o de la jar⸱o for⸱pas⸱ant⸱a kaj plan⸱o⸱j por la jar⸱o ven⸱ant⸱a. Tio apart⸱e ver⸱as por la gazet⸱ar⸱o, ĉar jar⸱komenc⸱e ven⸱as nov⸱a⸱j abon⸱ant⸱o⸱j, kiu⸱j ebl⸱e ne sufiĉ⸱e kon⸱as la gazet⸱o⸱n. ( Detal⸱e pri ni⸱a histori⸱o vi leg⸱os en la februar⸱a kajer⸱o, ja La Ond⸱o de Esperant⸱o nask⸱iĝ⸱is en februar⸱o 1909 —antaŭ 90 jar⸱o⸱j. )

1998 ne est⸱is facil⸱a jar⸱o, sed malgraŭ la kriz⸱o en Rus⸱land⸱o, ni⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j ricev⸱is ĉiu⸱j⸱n plan⸱it⸱a⸱j⸱n kajer⸱o⸱j⸱n de LOdE kaj literatur⸱a⸱n suplement⸱o⸱n, kiu omaĝ⸱is al Nikolai Lozgaĉev tro fru⸱e for⸱las⸱int⸱a ni⸱n.

Tamen laŭd⸱i gazet⸱o⸱n pro akurat⸱a el⸱don⸱ritm⸱o kompliment⸱as ne pli ol laŭd⸱i ĝi⸱n pro tio, ke ĝi aper⸱as sur paper⸱o kaj est⸱as dis⸱send⸱at⸱a en kovert⸱o⸱j. Ĝoj⸱ig⸱as ni⸱n, ke oni alt⸱e taks⸱as La Ond⸱o⸱n pro la objektiv⸱ec⸱o, toler⸱em⸱o al ali⸱a⸱j opini⸱o⸱j kaj larĝ⸱senc⸱a sen⸱de⸱pend⸱ec⸱o. Ankaŭ en 1999 ni evit⸱os rekt⸱a⸱n engaĝ⸱iĝ⸱o⸱n en la sen⸱senc⸱a⸱j⸱n vort⸱batal⸱o⸱j⸱n kaj pen⸱os firm⸱ig⸱i inter⸱kompren⸱o⸱n kaj kun⸱labor⸱em⸱o⸱n en la Rond⸱o Famili⸱a.

Jar⸱o 1999 ne al⸱port⸱os drast⸱a⸱j⸱n ŝanĝ⸱o⸱j⸱n. Ni daŭr⸱ig⸱os inform⸱i pri event⸱o⸱j en la viv⸱o esperant⸱ist⸱a kaj prezent⸱os la ĉef⸱a⸱j⸱n tendenc⸱o⸱j⸱n en Esperant⸱uj⸱o per revu⸱o⸱j kaj analiz⸱a⸱j ese⸱o⸱j. Ekzempl⸱e, jam ĉi - kajer⸱e vi⸱n atend⸱as panoram⸱a revu⸱o Esperant⸱o en 1998 , kaj en februar⸱o vi leg⸱os tradici⸱a⸱n super⸱rigard⸱o⸱n pri la Esperant⸱a libr⸱o⸱produkt⸱ad⸱o. ( Ceter⸱e, la unu⸱a diskut⸱kajer⸱o de UEA komplet⸱e re⸱pres⸱is la ese⸱o⸱n Esperant⸱o post la jar⸱o 2000 , kiu origin⸱e aper⸱is en La Ond⸱o ). Ĉiu⸱j leg⸱ant⸱o⸱j est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j kontribu⸱i per re⸱ag⸱o⸱j en Tribun⸱o .

En la rubrik⸱o Civiliz⸱o , lanĉ⸱it⸱a en 1998, Sergio Pokrovskij kaj ali⸱a⸱j kompetent⸱ul⸱o⸱j trakt⸱os divers⸱aspekt⸱e la problem⸱o⸱j⸱n de la evolu⸱o de l hom⸱ar⸱o je la ŝanĝ⸱o de l jar⸱mil⸱o⸱j. Ni daŭr⸱ig⸱os ankaŭ la mal⸱pli ambici⸱a⸱n ( sed tre ŝat⸱at⸱a⸱n ) seri⸱o⸱n pri viv⸱o de ordinar⸱a⸱j hom⸱o⸱j en ali⸱a⸱j land⸱o⸱j, kiu⸱n ni konvenci⸱e nom⸱as “ Per fremd⸱a⸱j okul⸱o⸱j ”.

Plu aper⸱os beletr⸱o original⸱a kaj traduk⸱it⸱a, kaj ĉi tie la ĉef⸱a problem⸱o est⸱as “ embaras⸱o de riĉ⸱ec⸱o ”. Vi trov⸱os recenz⸱o⸱j⸱n, lingv⸱ist⸱ik⸱a⸱j⸱n kaj statistik⸱a⸱j⸱n material⸱o⸱j⸱n, rubrik⸱o⸱n Arkiv⸱o , konkurs⸱o⸱j⸱n kaj kviz⸱o⸱j⸱n...

Kelk⸱a⸱j ŝanĝ⸱et⸱o⸱j tamen ne est⸱is evit⸱ebl⸱a⸱j. Unu el ili est⸱as tiu ĉi redaktor⸱a kolumn⸱o, kies “ kap⸱o⸱n ” ĉiu⸱kajer⸱e ornam⸱os “ monat⸱a bild⸱o ” de Maŝa Baĵenova. Atent⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j konstat⸱os kelk⸱a⸱j⸱n ali⸱a⸱j⸱n modif⸱o⸱j⸱n, sed pli grav⸱a⸱n ŝanĝ⸱o⸱n ni ebl⸱e hav⸱os jar⸱mez⸱e pro eventual⸱a trans⸱lok⸱iĝ⸱o de la redakci⸱o.

Ne hezit⸱u send⸱i al ni kritik⸱o⸱j⸱n, propon⸱o⸱j⸱n kaj rimark⸱o⸱j⸱n pri La Ond⸱o . Vi⸱a opini⸱o est⸱as tre grav⸱a por ni, ja ni el⸱don⸱as la revu⸱o⸱n ne por ni mem, nek por et⸱a koteri⸱o da sam⸱tendenc⸱an⸱o⸱j, sed por vast⸱a inter⸱naci⸱a publik⸱o.

Fin⸱e, se vi tio⸱n ankoraŭ ne far⸱is, ne forges⸱u re⸱abon⸱i.

Ĝis la renkont⸱o en februar⸱o!

H. G. &amp ; A. K.

Esperant⸱o EN 1998

Tradici⸱a revu⸱o de la dum⸱jar⸱a esperant⸱ist⸱a aktiv⸱ad⸱o est⸱is prezent⸱it⸱a en la Tag⸱o de Zamenhof ( Jekaterinburg, 13 dec 1998 ).

1998 est⸱is la unu⸱a jar⸱o post la akcept⸱o de la Kampanj⸱o 2000, detal⸱ig⸱int⸱a strategi⸱o⸱n de la Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o laŭ la koncept⸱o de UEA formul⸱it⸱a en la Prag⸱a Manifest⸱o. La unu⸱a grand⸱a cel⸱o de Kampanj⸱o 2000 est⸱is la Strategi⸱a Forum⸱o de la Esperant⸱o - Komun⸱um⸱o kadr⸱e de la 83a UK en Montpeliero.

DU Somer⸱a⸱j Forum⸱o⸱j

La Montpelier⸱a forum⸱o kun⸱ig⸱is prezid⸱ant⸱o⸱j⸱n aŭ ili⸱a⸱j⸱n deleg⸱it⸱o⸱j⸱n de kvin⸱dek⸱o da mov⸱ad⸱a⸱j asoci⸱o⸱j kaj establ⸱o⸱j por, inter⸱ali⸱e, “ ident⸱ig⸱i komun⸱a⸱n strategi⸱o⸱n kaj konkret⸱a⸱j⸱n labor⸱program⸱o⸱j⸱n ĝis la jar⸱o 2000 ”. Kvankam tiu cel⸱o ne est⸱is plen⸱um⸱it⸱a, grav⸱as, ke proksim⸱tendenc⸱a⸱j asoci⸱o⸱j konsci⸱as pri la neces⸱o kun⸱e front⸱i komun⸱a⸱j⸱n problem⸱o⸱j⸱n. Esper⸱ebl⸱e en Berlino la forum⸱o trakt⸱os pli konkret⸱a⸱j⸱n problem⸱o⸱j⸱n por evolu⸱ig⸱i Kampanj⸱o⸱n 2000.

Preskaŭ sam⸱temp⸱e en La Chaux - de - Fonds okaz⸱is la unu⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o, kun⸱vok⸱it⸱a de la Esperant⸱a Pen - Centr⸱o kaj Esperant⸱o - Radikal⸱a Asoci⸱o. La svis⸱a forum⸱o cel⸱is “ el⸱labor⸱i kiel ebl⸱e plej konkret⸱a⸱j⸱n vid⸱punkt⸱o⸱j⸱n pri la divers⸱a⸱j bezon⸱o⸱j kaj problem⸱o⸱j de Esperanti⸱o ”. En la forum⸱o est⸱is lanĉ⸱it⸱a la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o kaj elekt⸱it⸱a kvin⸱person⸱a Evolu⸱komision⸱o, inter kies task⸱o⸱j est⸱as “ prepar⸱i la Konstituci⸱a⸱n Ĉart⸱o⸱n de Esperanti⸱o, cel⸱e al la struktur⸱ig⸱o de demokrat⸱a reprezent⸱ej⸱o de la Esperant⸱a Civit⸱o ”. Krom⸱e oni plan⸱as establ⸱i arbitraci⸱a⸱n Kort⸱um⸱o⸱n, kiu “ verk⸱os iom post iom komun⸱a⸱n kondut⸱kod⸱o⸱n ”.

La proksim⸱a⸱j jar⸱o⸱j montr⸱os la viv⸱kapabl⸱o⸱n de ambaŭ tendenc⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n oni pli fru⸱e disting⸱is kiel pra⸱cel⸱a⸱n ( tradici⸱a⸱n ) kaj raŭm⸱ism⸱a⸱n. Tamen la averaĝ⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j apenaŭ atent⸱is la du kun⸱ven⸱o⸱j⸱n kaj plu trankvil⸱e ĝu⸱as si⸱a⸱n esperant⸱ist⸱ec⸱o⸱n kongres⸱e, vojaĝ⸱e, hejm⸱e aŭ leg⸱e laŭ la dispon⸱ebl⸱a⸱j temp⸱o kaj em⸱o.

NI Kaj Ili

En aŭgust⸱o UK ricev⸱is kutim⸱a⸱n atent⸱o⸱n ( ceter⸱e, de Le Mond⸱e ), sed Esperant⸱o penetr⸱is en la am⸱as - komunik⸱il⸱o⸱j⸱n fin⸱e de aŭgust⸱o per la sci⸱ig⸱o gazet⸱a, radi⸱a kaj televid⸱a :

“ Skot⸱a poet⸱o Bill Auld, kiu verk⸱as en Esperant⸱o, est⸱as inter la plur⸱a⸱j kandidat⸱o⸱j propon⸱it⸱a⸱j por la literatur⸱a Nobel - premi⸱o. Unu⸱a⸱foj⸱e person⸱o, verk⸱ant⸱a original⸱e en Esperant⸱o, est⸱as kandidat⸱o por la plej prestiĝ⸱a literatur⸱a premi⸱o en la mond⸱o. ”

Tiel la plej eminent⸱a el la viv⸱ant⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, per la iniciat⸱o de Manuel de Seabra, sukces⸱is akir⸱i tiom da objektiv⸱a⸱j pri⸱esperant⸱a⸱j inform⸱o⸱j tra⸱mond⸱e, kiom ne hav⸱ig⸱is la pen⸱o⸱j de mil⸱o⸱j da ni⸱a⸱j propagand⸱ist⸱o⸱j. Kompren⸱ebl⸱e, ni⸱a inform⸱ad⸱o ne est⸱as van⸱a, sed la mank⸱o de la kun⸱ord⸱ig⸱o ne ebl⸱ig⸱as al esperant⸱ist⸱o⸱j far⸱i mond⸱skal⸱a⸱j⸱n inform⸱a⸱j⸱n ond⸱o⸱j⸱n kaj kampanj⸱o⸱j⸱n tra renom⸱a⸱j amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j, dum sur la land⸱a⸱j teren⸱o⸱j oni ating⸱is kelk⸱a⸱j⸱n sukces⸱o⸱j⸱n : unu⸱hor⸱a film⸱o ( Nederlando ), naci⸱lingv⸱a gazet⸱o ( Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o ), kolekt⸱o de sub⸱skrib⸱o⸱j ( Japani⸱o ), re⸱bat⸱serv⸱o ( Masson ) k. m. a.

Esperant⸱ist⸱a⸱j asoci⸱o⸱j daŭr⸱ig⸱is ekster⸱a⸱n ag⸱ad⸱o⸱n. UEA ricev⸱is statut⸱o⸱n de special⸱a⸱j konsult⸱a⸱j rilat⸱o⸱j ĉe UN. UEA kaj Er⸱a sen⸱de⸱pend⸱e reprezent⸱iĝ⸱is en la konferenc⸱o de Unesk⸱o “ Kultur⸱a⸱j strategi⸱o⸱j por evolu⸱ig⸱o ” ( Stokholmo ). UEA kaj Ile⸱i ĉe⸱est⸱is en la Konferenc⸱o de Ne⸱reg⸱ist⸱ar⸱a⸱j Organiz⸱aĵ⸱o⸱j ( NRO ) ĉe Unesk⸱o ( kaj tie UEA perd⸱is si⸱a⸱n lok⸱o⸱n en la Konsili⸱o de NRO ) en Parizo. UEA mem okaz⸱ig⸱is simpozi⸱o⸱n pri la lingv⸱a⸱j dimensi⸱o⸱j de hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j en Ĝenevo kun part⸱o⸱pren⸱o de ne⸱esperant⸱ist⸱a⸱j fak⸱ul⸱o⸱j. Er⸱a ricev⸱is subvenci⸱o⸱n de EU, sed EKOSOK ne en⸱met⸱is la propon⸱o⸱n de Er⸱a pri Esperant⸱o en si⸱a⸱n tag⸱ord⸱o⸱n. Deleg⸱it⸱o⸱j de la Esperant⸱a Pen - Centr⸱o aktiv⸱is en la mond⸱kongres⸱o de Pen en Finn⸱land⸱o. En Francio, mal⸱dekstr⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j vigl⸱e rilat⸱is kun komun⸱ist⸱a⸱j, social⸱ist⸱a⸱j kaj ali⸱a⸱j “ progres⸱em⸱a⸱j ” parti⸱o⸱j kaj asoci⸱o⸱j. Lingv⸱ist⸱ik⸱a⸱j konferenc⸱o⸱j en Aŭstrio kaj Hungari⸱o hav⸱is sekci⸱o⸱j⸱n pri esperant⸱ologi⸱o kaj / aŭ inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o.

Preskaŭ 20 % da eŭr⸱o⸱parlament⸱an⸱o⸱j manifest⸱is si⸱a⸱n sub⸱ten⸱o⸱n al Esperant⸱o.

Kongres⸱e

La 83a Universal⸱a Kongres⸱o en Montpeliero far⸱iĝ⸱is la plej grand⸱a UK okaz⸱int⸱a en la Okcident⸱a Eŭrop⸱o post la du⸱a mond⸱milit⸱o, ankaŭ la plej grand⸱a kongres⸱o post la jubile⸱a kongres⸱eg⸱o en Varsovio ( 1987 ). La kongres⸱o sukces⸱is kultur⸱e kaj turism⸱e, kaj jam mult⸱a⸱j al⸱iĝ⸱is al la Berlina UK - 84.

Sat kaj TEJO kongres⸱is en la Orient⸱a Eŭrop⸱o ( en Ukrainio kaj Kroati⸱o, respektiv⸱e ). En tiu mond⸱part⸱o, tre grav⸱a por Esperant⸱o, okaz⸱is ankaŭ Inter⸱naci⸱a Literatur⸱a Forum⸱o ( Pol⸱land⸱o ). OSIEK konferenc⸱is en Triest⸱o. Kanad⸱an⸱o⸱j kaj uson⸱an⸱o⸱j kun⸱ven⸱is en Montreal⸱o je la Nord - Amerika Kongres⸱o de Esperant⸱o. Sukces⸱e pas⸱is la land⸱a⸱j kongres⸱o⸱j en Brazilo, Briti⸱o, Japani⸱o, Kroati⸱o.

Sed sukces⸱o⸱j⸱n najbar⸱is mal⸱sukces⸱o⸱j. Ekzempl⸱e, la land⸱a kongres⸱o ne okaz⸱is en Rus⸱land⸱o pro la ekonomi⸱a kriz⸱o kaj pro ne⸱kun⸱labor⸱em⸱o de la lok⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j kaj la estr⸱ar⸱an⸱o⸱j de la rus⸱land⸱a asoci⸱o.

Rond⸱o Ver⸱e “ Famili⸱a ”

Ceter⸱e, tiu ĉi jar⸱o est⸱is riĉ⸱a je ne⸱kun⸱labor⸱em⸱o, insid⸱em⸱o kaj klaĉ⸱em⸱o inter la an⸱o⸱j de la “ rond⸱o famili⸱a ”.

Ĝeneral⸱a sekretari⸱o de UEA re⸱konfirm⸱is la ĉes⸱ig⸱o⸱n de la rilat⸱o⸱j kun Er⸱a, kies ag⸱ad⸱o “ pov⸱as sub⸱fos⸱i jam ating⸱it⸱a⸱j⸱n rezult⸱o⸱j⸱n ” ; kaj Er⸱a entrepren⸱is atak⸱o⸱n kontraŭ la ag⸱ad⸱o⸱n de UEA. Monat⸱o n for⸱las⸱is Auld, Pokrovskij kaj Iza Santiago. Draŝ⸱a⸱n publik⸱a⸱n kritik⸱o⸱n de la vidv⸱o de la antaŭ⸱a redaktor⸱in⸱o ricev⸱is Herold⸱o de Esperant⸱o , dum iberi⸱an⸱o⸱j Camacho kaj Neves daŭr⸱ig⸱is atak⸱i la nun⸱a⸱n redaktor⸱in⸱o⸱n Martinelli kaj precip⸱e la redaktor⸱in⸱edz⸱o⸱n Silfer ( baldaŭ aper⸱os nov⸱a kontraŭsilfera fi⸱libr⸱o de Camacho ). Haupenthal per⸱e de advokat⸱o akuz⸱is German⸱a⸱n E - Asoci⸱o⸱n pri lez⸱o de kopi⸱rajt⸱o. La nov⸱a Estr⸱ar⸱o de UEA est⸱is elekt⸱at⸱a de la Komitat⸱o je preskaŭ skandal⸱a etos⸱o.

La “ batal⸱o por potenc⸱o, kiu ne ekzist⸱as ” apenaŭ pozitiv⸱e impres⸱as person⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j lern⸱is la lingv⸱o⸱n por pac⸱a kaj just⸱a komunik⸱ad⸱o.

Feliĉ⸱e, ne nur famili⸱a⸱j skandal⸱o⸱j. En la sukces⸱a ek⸱funkci⸱ad⸱o de la inter⸱naci⸱a re⸱bat - ret⸱o de Henri Masson kaj projekt⸱o “ La Esperant⸱ist⸱o de la Jar⸱o ” de La Ond⸱o de Esperant⸱o sukces⸱as kun⸱labor⸱i reprezent⸱ant⸱o⸱j de plej mal⸱sam⸱a⸱j tendenc⸱o⸱j kaj frakci⸱o⸱j.

Kaj tiu⸱j task⸱o⸱j est⸱as mult⸱a⸱j —grav⸱as ne la organiz⸱a kadr⸱o, sed konsci⸱o pri la far⸱end⸱a task⸱o kaj instig ( ant ) o al la ek⸱plen⸱um⸱o.

Kultur⸱o

Plur⸱a⸱j sen⸱skandal⸱a⸱j projekt⸱o⸱j ebl⸱as en la kultur⸱a sfer⸱o. Pli ol 200 libr⸱o⸱j⸱n registr⸱is la rubrik⸱o “ Last⸱e aper⸱is ” en la revu⸱o Esperant⸱o . Komplet⸱iĝ⸱is la el⸱don⸱ad⸱o de la traduk⸱o de la gigant⸱a ĉin⸱a epope⸱o Ruĝ⸱dom⸱a sonĝ⸱o . Aper⸱is ankaŭ Antologi⸱o latin⸱a , Antologi⸱o de la serb⸱a poezi⸱o kaj mult⸱a⸱j ali⸱a⸱j traduk⸱o⸱j, inter⸱ali⸱e, La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj kiu⸱n majstr⸱e traduk⸱is William Auld. Post⸱e⸱um⸱e en⸱mond⸱iĝ⸱is Orden⸱o de verk⸱ist⸱o⸱j de Karolo Piĉ. Kav⸱a - PECH el⸱don⸱is grand⸱a⸱n vort⸱ar⸱o⸱n ĉeĥ⸱a⸱n - Esperant⸱a⸱n kaj UEA —Esperant⸱a⸱n - arab⸱a⸱n.

La roman⸱o de Trevor Steele Apenaŭ papili⸱o⸱j en Bergen - Belsen est⸱as el⸱don⸱it⸱a angl⸱a⸱lingv⸱e.

Bulgar⸱a E - Teatr⸱o fest⸱is si⸱a⸱n 40 - jar⸱iĝ⸱o⸱n.

Ĉi - jar⸱e, post kelk⸱jar⸱a paŭz⸱o, est⸱is de⸱nov⸱e asign⸱it⸱a la premi⸱o La verk⸱o de la jar⸱o, kaj ĝi⸱a laŭreat⸱o iĝ⸱is Miguel Fernández Martín pro la poem⸱ar⸱o El mi⸱a⸱j sonor⸱a⸱j sol⸱o⸱j ; kaj La bon⸱a lingv⸱o de Claude Piron ricev⸱is premi⸱o⸱n de OSIEK.

Kaj je la Zamenhofa Tag⸱o William Auld est⸱is proklam⸱it⸱a la Esperant⸱ist⸱o de la Jar⸱o 1998a.

For⸱pas⸱o⸱j

Ĉiu⸱jar⸱e Esperant⸱uj⸱o⸱n for⸱las⸱as por ĉiam ni⸱a⸱j amik⸱o⸱j kaj sam⸱ide⸱an⸱o⸱j.

En tiu ĉi jar⸱o ni⸱a⸱j gazet⸱o⸱j nekrolog⸱is pri prezid⸱int⸱o de Muzika E - Lig⸱o Stojan Ĝuĝev, rus⸱land⸱a poet⸱o kaj kant⸱ist⸱o Nikolao Lozgaĉev, sekretari⸱o de LIBE ( blind⸱ul⸱o⸱j ) Nora Moerbeek Bartels, fond⸱int⸱o de la Asoci⸱o de E - Handikap⸱ul⸱o⸱j Josef Vaneĉek, prezid⸱int⸱o de TEVA ( vegetar⸱an⸱o⸱j ) Ernesto Vána, nev⸱o de la iniciator⸱o de Esperant⸱o d - ro Stephen Zamenhof.

Mozaik⸱e

La bunt⸱a⸱n viv⸱o⸱n de esperant⸱ist⸱o⸱j oni pov⸱as prezent⸱i ankaŭ kiel mozaik⸱o⸱n de event⸱o⸱j. Per kelk⸱a⸱j el ili ( pozitiv⸱a⸱j kaj negativ⸱a⸱j ) ni fin⸱u la hodiaŭ⸱a⸱n revu⸱o⸱n :

Aleksander Korĵenkov

WILLIAM AULD —Esperant⸱ist⸱o DE LA Jar⸱o 1998

La Ond⸱o de Esperant⸱o iniciat⸱is en 1998 proklam⸱o⸱n de la esperant⸱ist⸱o de la jar⸱o . Tiu projekt⸱o trov⸱is vast⸱a⸱n sub⸱ten⸱o⸱n, kaj al ĝi al⸱iĝ⸱is reprezent⸱ant⸱o⸱j de divers⸱a⸱j tendenc⸱o⸱j en la Esperant⸱o - komun⸱um⸱o kaj sen⸱de⸱pend⸱a⸱j kompetent⸱ul⸱o⸱j.

Est⸱is propon⸱it⸱a⸱j 17 kandidat⸱o⸱j, el kiu⸱j la naŭ elekt⸱ant⸱o⸱j pov⸱is elekt⸱i po 1 ĝis 3 person⸱o⸱j⸱n. La 15an de decembr⸱o 1998, je la Zamenhofa Tag⸱o, est⸱is anonc⸱it⸱a la rezult⸱o de la voĉ⸱don⸱ad⸱o :

Per tio skot⸱a poet⸱o William Auld est⸱as proklam⸱it⸱a la esperant⸱ist⸱o de la jar⸱o 1998. La proklam⸱o re⸱kon⸱as la last⸱a⸱temp⸱a⸱j⸱n merit⸱o⸱j⸱n kaj ating⸱o⸱j⸱n de William Auld, inter⸱ali⸱e, la vast⸱a⸱n amas⸱komunik⸱il⸱a⸱n eĥ⸱o⸱n pro li⸱a kandidat⸱ig⸱o al la literatur⸱a Nobel - premi⸱o ; la komplet⸱ig⸱o⸱n de la kolos⸱a traduk⸱projekt⸱o “ Tolkien en Esperant⸱o ” ; la prudent⸱o⸱n kaj vol⸱firm⸱o⸱n en la afer⸱o pri La Mant⸱o . Krom⸱e, la elekt⸱o est⸱as bon⸱a komenc⸱o por la Jubile⸱a Jar⸱o de Auld, kiu 75 - jar⸱iĝ⸱os en 1999.

Gratul⸱o⸱j⸱n!

Esperant⸱ist⸱a Kontribu⸱o AL Unesk⸱o Pli⸱vast⸱iĝ⸱os

UEA kaj Ile⸱i ĉe⸱est⸱is plur⸱kap⸱e en la Konferenc⸱o de Ne⸱reg⸱ist⸱ar⸱a⸱j Organiz⸱aĵ⸱o⸱j ( NRO - j ) kun oficial⸱a status⸱o ĉe Unesk⸱o. En la Pariza Unesk⸱o - dom⸱o konferenc⸱is ( 16 - 19 nov. ) ĝeneral⸱a direktor⸱o Osmo Buller, Vincent Charlot, d - rin⸱o Natalia Dankova kaj Roch Jullien kiel reprezent⸱ant⸱o⸱j de UEA, kaj d - ro François Lo Jacomo kaj Petro Levy nom⸱e de Ile⸱i.

Inter la rutin⸱a⸱j er⸱o⸱j plej grav⸱is la elekt⸱o de nov⸱a⸱j reprezent⸱a⸱j organ⸱o⸱j de la NRO - komun⸱um⸱o, t. e. de 9 - membr⸱a Kontakt⸱komitat⸱o kaj de 40 - membr⸱a Konsili⸱o. Kiel nov⸱a prezid⸱ant⸱o est⸱is elekt⸱it⸱a s - in⸱o Monique Fouilhoux el Eduk⸱ad⸱o Inter⸱naci⸱a. Kvankam UEA, kiu membr⸱is en la mal⸱nov⸱a Konsili⸱o, ne pov⸱is re⸱nov⸱ig⸱i si⸱a⸱n mandat⸱o⸱n, ankaŭ en la nov⸱a Konsili⸱o trov⸱iĝ⸱as esperant⸱ist⸱o. Nom⸱e, Rotari⸱o Inter⸱naci⸱a en⸱ir⸱is la Konsili⸱o⸱n, kie ĝi⸱n reprezent⸱os Marc Levin, sekretari⸱o de Rotari⸱a Amik⸱ar⸱o de Esperant⸱ist⸱o⸱j ( Rad⸱e ).

Scienc⸱a etik⸱o ( ekz. ĉe gen⸱teknologi⸱o ), batal⸱o kontraŭ mal⸱riĉ⸱ec⸱o kaj ali⸱a⸱j tem⸱o⸱j, pri kiu⸱j la konferenc⸱an⸱o⸱j aŭd⸱is amas⸱o⸱n da preleg⸱o⸱j, apenaŭ tuŝ⸱is kamp⸱o⸱j⸱n, pri kiu⸱j UEA rekt⸱e okup⸱iĝ⸱as. Pri mal⸱riĉ⸱ec⸱o oni ricev⸱is konkret⸱a⸱n memor⸱ig⸱o⸱n, ĉar en unu tag⸱o la hal⸱o de Unesk⸱o plen⸱iĝ⸱is de demonstraci⸱ant⸱a⸱j infan⸱o⸱j de en⸱migr⸱int⸱o⸱j, kiu⸱j kun la ge⸱patr⸱o⸱j postul⸱is pli bon⸱a⸱n trakt⸱ad⸱o⸱n. Ili ankaŭ blok⸱is la lift⸱o⸱n, tiel ke la deleg⸱it⸱o⸱j dev⸱is grimp⸱i al la sep⸱a etaĝ⸱o por oficial⸱a akcept⸱o.

Malgraŭ la tre special⸱a⸱j tem⸱o⸱j de la konferenc⸱o, ĝi⸱a ĉef⸱a rezoluci⸱o postul⸱as aktiv⸱a⸱n engaĝ⸱iĝ⸱o⸱n ankaŭ de esperant⸱ist⸱o⸱j. Ĝi tem⸱as pri la hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j kaj la kultur⸱o de pac⸱o. UEA kaj Ile⸱i pov⸱is varm⸱e sub⸱ten⸱i ĝi⸱n, ĉar jam ĝis nun ili far⸱is mult⸱o⸱n por kontribu⸱i al ĝi⸱a⸱j cel⸱o⸱j. Tiu ag⸱ad⸱o eĉ pli intens⸱iĝ⸱os kadr⸱e de la Inter⸱naci⸱a Jar⸱o por la Kultur⸱o de Pac⸱o en 2000 kaj lok - traf⸱e kulmin⸱os en la Tel - Aviva UK.

Al la ĝeneral⸱a direktor⸱o de UEA la konferenc⸱o don⸱is okaz⸱o⸱n al util⸱a⸱j renkont⸱iĝ⸱o⸱j kun oficial⸱ul⸱o⸱j de Unesk⸱o. Li pov⸱is dank⸱i al Charles Power, asist⸱a ĝeneral⸱a direktor⸱o pri eduk⸱ad⸱o, pro li⸱a en⸱hav⸱o⸱riĉ⸱a mesaĝ⸱o al la Montpeliera UK. Bon⸱a⸱n orient⸱iĝ⸱o⸱n de Power pri UK - oj montr⸱is, ke aŭd⸱int⸱e la nombr⸱o⸱n de la kongres⸱an⸱o⸱j li tuj konjekt⸱is, ke tem⸱is pri la plej grand⸱a UK de la jar⸱dek⸱o. Li interes⸱iĝ⸱is ankaŭ pri la progres⸱o de la kontribu⸱o de UEA kaj Ile⸱i al Linguapax kaj konsil⸱is pri neces⸱a⸱j paŝ⸱o⸱j por ricev⸱i plu⸱a⸱n apog⸱o⸱n de Unesk⸱o.

Kun Kaisa Savolainen, direktor⸱in⸱o de la sekci⸱o pri human⸱ism⸱a, kultur⸱a kaj inter⸱naci⸱a eduk⸱ad⸱o, Buller diskut⸱is pri Esperant⸱a el⸱don⸱ad⸱o de tiu⸱kamp⸱a⸱j material⸱o⸱j de Unesk⸱o. Savolainen ĝoj⸱is pri la aper⸱o de “ Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : demand⸱o⸱j kaj respond⸱o⸱j ” en Esperant⸱o, kaj prezent⸱is baldaŭ aper⸱ont⸱a⸱n man⸱libr⸱o⸱n pri hom⸱rajt⸱a eduk⸱ad⸱o, kies esperant⸱ig⸱o⸱n ŝi rekomend⸱is.

Por ver⸱e tut⸱mond⸱ig⸱i la kun⸱labor⸱o⸱n kun NRO - j, Unesk⸱o nun star⸱ig⸱as region⸱a⸱j⸱n NRO - ret⸱o⸱j⸱n. Ili⸱n kun⸱ord⸱ig⸱as prof. Raoul Chelikani, kun kiu Buller parol⸱is pri la en⸱plekt⸱o de la koncern⸱a⸱j land⸱a⸱j asoci⸱o⸱j de UEA en la NRO - ret⸱o⸱n por Azio kaj Pacifik⸱o. Post⸱e sekv⸱os sam⸱o en Afrik⸱o kaj Latin⸱a Ameriko.

Menci⸱ind⸱as ankaŭ la interes⸱a konversaci⸱o, kiu⸱n Vincent Charlot kaj Natalia Dankova hav⸱is kun s - in⸱o Claire Jordan el Inter⸱naci⸱a Federaci⸱o de Vir⸱in⸱o⸱j en Jur⸱a⸱j Profesi⸱o⸱j, la ĝis⸱nun⸱a prezid⸱ant⸱in⸱o de la NRO - komun⸱um⸱o. S - in⸱o Jordan esprim⸱is si⸱a⸱n simpati⸱o⸱n al la esperant⸱ist⸱o⸱j pro ili⸱a defend⸱o de la rajt⸱o⸱j de mal⸱grand⸱a⸱j lingv⸱o⸱j. Ŝi dir⸱is, ke “ Esperant⸱o est⸱as ne - mod⸱a afer⸱o de pas⸱int⸱ec⸱o, al kiu ver⸱ŝajn⸱e tamen aparten⸱as la est⸱ont⸱ec⸱o ”, eĉ se ŝi kiel franc⸱lingv⸱an⸱o iom bedaŭr⸱as tio⸱n...

La esperant⸱ist⸱a Unesk⸱o - ag⸱ad⸱o spert⸱as re⸱vigl⸱iĝ⸱o⸱n kun nov⸱spec⸱a⸱j defi⸱o⸱j. Tial est⸱as esper⸱ig⸱e, ke la Pariza team⸱o de UEA kaj Ile⸱i pli⸱fort⸱iĝ⸱is per nov⸱a⸱j entuziasm⸱a⸱j membr⸱o⸱j. Esper⸱ebl⸱e oni pov⸱os baldaŭ raport⸱i simil⸱a⸱n kresk⸱o⸱n de entuziasm⸱o ankaŭ en la Unesk⸱o - rilat⸱o⸱j de land⸱a⸱j asoci⸱o⸱j kaj lok⸱a⸱j klub⸱o⸱j.

Gazet⸱ar⸱a komunik⸱o de UEA

Avert⸱o Pri Mon⸱pet⸱a⸱j Leter⸱o⸱j Kaj Komerc⸱a⸱j Ofert⸱o⸱j

De⸱nov⸱e cirkul⸱as mon⸱pet⸱a⸱j leter⸱o⸱j, eĉ luks⸱e pres⸱it⸱a⸱j, kies send⸱int⸱o⸱j pren⸱is adres⸱o⸱j⸱n el la Jar⸱libr⸱o de UEA kaj el la Kongres⸱a Libr⸱o de UK.

Ĉar mult⸱a⸱j el la antaŭ⸱a⸱j pet⸱leter⸱o⸱j montr⸱iĝ⸱is tromp⸱a⸱j, UEA konsil⸱as ne donac⸱i mon⸱o⸱n al iu ajn pet⸱int⸱o sen cert⸱iĝ⸱i pri la ver⸱ec⸱o kaj honest⸱ec⸱o de la koncern⸱a kaz⸱o. Est⸱as konsil⸱ind⸱e inform⸱i la Centr⸱a⸱n Ofic⸱ej⸱o⸱n de UEA pri ĉiu⸱j ricev⸱it⸱a⸱j pet⸱o⸱j, por ke la CO klopod⸱u esplor⸱i ili⸱a⸱n serioz⸱ec⸱o⸱n.

La pet⸱ant⸱o⸱j oft⸱e pet⸱as send⸱i mon⸱o⸱n al ili⸱a UEA - kont⸱o. En neni⸱u kaz⸱o UEA konsent⸱is pri tio. La kont⸱o⸱sistem⸱o de UEA ne est⸱as bank⸱o, kiu⸱n oni rajt⸱as uz⸱i por ĉiu ajn cel⸱o. Ĝi est⸱as serv⸱o de UEA por si⸱a⸱j membr⸱o⸱j kaj por Esperant⸱o - organiz⸱aĵ⸱o⸱j por facil⸱ig⸱i pag⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j rilat⸱as al mov⸱ad⸱a ag⸱ad⸱o. Por ĉiu ali⸱a cel⸱o neces⸱as aprob⸱o de la direktor⸱o de la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o.

Mult⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j ricev⸱is ankaŭ propon⸱o⸱j⸱n el Niĝerio help⸱i en trans⸱pag⸱o de enorm⸱a⸱j sum⸱o⸱j kontraŭ grand⸱a profit⸱o. Oni nepr⸱e ignor⸱u ili⸱n, ĉar tem⸱as pri aktiv⸱aĵ⸱o⸱j, kiu⸱j est⸱as aŭ fantazi⸱a⸱j aŭ kontraŭ⸱leĝ⸱a⸱j aŭ ambaŭ.

La adres⸱ar⸱o⸱j⸱n de la Jar⸱libr⸱o kaj la Kongres⸱a Libr⸱o oni ne rajt⸱as uz⸱i por almoz⸱pet⸱ad⸱o nek por komerc⸱a⸱j ofert⸱o⸱j. Ĉiu mis⸱uz⸱ant⸱o est⸱os rifuz⸱it⸱a kiel individu⸱a membr⸱o kaj kongres⸱an⸱o. Esperant⸱ist⸱a⸱j viktim⸱o⸱j de milit⸱o⸱j kaj natur⸱katastrof⸱o⸱j pov⸱as pet⸱i help⸱o⸱n de Kont⸱o Esper⸱o de UEA. Komerc⸱a⸱j ag⸱ant⸱o⸱j klopod⸱u varb⸱i klient⸱o⸱j⸱n kaj partner⸱o⸱j⸱n per anonc⸱o⸱j en la el⸱don⸱aĵ⸱o⸱j de UEA

Osmo Buller Ĝeneral⸱a Direktor⸱o de UEA

Agnosk⸱o Por Esperant⸱o

Renato Corsetti send⸱is al ni komunik⸱aĵ⸱o⸱n pri la disting⸱o de ni⸱a aŭstria per⸱ant⸱o. Ni kor⸱e gratul⸱as!

La Komun⸱um⸱a Konsil⸱ant⸱ar⸱o de la urb⸱a komun⸱um⸱o Klosterneuburg ( Aŭstrio ) decid⸱is en si⸱a kun⸱sid⸱o 2 okt. 1998 disting⸱i s - ro⸱n Leopold Patek en omaĝ⸱o de li⸱a⸱j merit⸱o⸱j pro la inter⸱popol⸱a kompren⸱iĝ⸱o per la Urb⸱a Blazon⸱o de la urb⸱a komun⸱um⸱o Klosterneuburg en Arĝent⸱o.

La trans⸱don⸱o okaz⸱is en fest⸱kun⸱sid⸱o por divers⸱grad⸱a⸱j disting⸱o⸱j de la komun⸱um⸱a konsil⸱ant⸱ar⸱o la 6 - an de novembr⸱o 1998. La urb⸱estr⸱o de Klosterneuburg, d - ro Gott=fried Sc=huh, menci⸱is en si⸱a fest⸱parol⸱ad⸱o la merit⸱o⸱j⸱n de s - ro Patek por Esperant⸱o.

Inter⸱ali⸱e li parol⸱is pri li⸱a⸱j funkci⸱o⸱j en divers⸱a⸱j E - asoci⸱o⸱j, redakt⸱ad⸱o de bulten⸱o ( Aŭstria Fer⸱voj⸱ist⸱o ), kun⸱labor⸱o en E - aranĝ⸱o⸱j —precip⸱e dum 77a UK en Vieno 1992 —per⸱ant⸱o de divers⸱a⸱j E - gazet⸱o⸱j, kaj special⸱e, ke la nom⸱o de Klosterneuburg / Klostronovburgo kon⸱at⸱iĝ⸱is mond⸱vast⸱e, ĉar Leopold Patek est⸱as la ĉef⸱deleg⸱it⸱o de UEA.

Kolokv⸱o Pri Aplik⸱o DE Esperant⸱o EN Scienc⸱o Kaj Teknik⸱o

KAEST ’ 98. Prag⸱o 13 - 15 Nov 1998

La kolokv⸱o⸱n, organiz⸱it⸱a⸱n de Ĉeĥ⸱a E - Asoci⸱o kiel ties kontribu⸱aĵ⸱o al Kampanj⸱o 2000, sub aŭspici⸱o⸱j de UEA kaj ISAE part⸱o⸱pren⸱is kvar⸱dek⸱o da person⸱o⸱j el Aŭstrio, Bulgario, Ĉeĥi⸱o, Finn⸱land⸱o, Germani⸱o, Hungari⸱o, Pol⸱land⸱o kaj Slovaki⸱o. Jam vendred⸱e post gazet⸱ar⸱a konferenc⸱o la kolokv⸱o⸱n mal⸱ferm⸱is prezid⸱ant⸱o de Ĉe⸱a V. Koĉvara, prezid⸱ant⸱o de ISAE R. Sachs kaj estr⸱ar⸱an⸱o de UEA P. Chrdle.

Preleg⸱seri⸱o est⸱is start⸱ig⸱it⸱a de Z. Pluhar ( CZ ) pri histori⸱o de AEST - oj en iam⸱a Ĉeĥ⸱o⸱slovaki⸱o ( 1978 Zilina, 1980 ústí nad Labem, 1981 Zilina, 1982 Ĉeské Budejovice, 1984 Brno, 1988 Stráznice ), kies tradici⸱o⸱n vol⸱as KAEST re⸱viv⸱ig⸱i. P. Chrdle ( CZ ) klar⸱ig⸱is leĝ⸱o⸱j⸱n pri aŭtor⸱a⸱j rajt⸱o⸱j en inter⸱naci⸱a⸱j rilat⸱o⸱j fokus⸱ant⸱e si⸱n al la plej grav⸱a⸱j inter⸱naci⸱e valid⸱a⸱j dokument⸱o⸱j, precip⸱e Inter⸱konsent⸱o de Bern kaj Gvid⸱lini⸱o⸱j de EU - konsili⸱o. M. Malovec ( CZ ) pled⸱is por en⸱komput⸱il⸱ig⸱o de ni⸱a ĝis⸱nun⸱a E - literatur⸱o, ĉar tiel mal⸱nov⸱a⸱j ekzempler⸱o⸱j pov⸱as est⸱i sav⸱it⸱a⸱j kaj dispon⸱ig⸱it⸱a⸱j sur laser⸱a⸱j kompakt⸱disk⸱o⸱j aŭ en inter⸱ret⸱o. L. Szilvási ( HU ) pri⸱trakt⸱is la sam⸱o⸱n pri fak⸱a literatur⸱o. R. Sachs ( DE ) ŝanĝ⸱is la tem⸱o⸱n kaj rakont⸱is pri special⸱a afrik⸱a krab⸱o, kiu anstataŭ en akv⸱o viv⸱as en arb⸱o. La post⸱tag⸱mez⸱a⸱n program⸱o⸱n fin⸱is B. Leonov ( BG ) prezent⸱ant⸱e inform⸱bar⸱il⸱o⸱j⸱n en la scienc⸱o kaj patent⸱teknik⸱a inform⸱ad⸱o. La vendred⸱a⸱n program⸱o⸱n kaj sam⸱temp⸱e la plen⸱kun⸱sid⸱o⸱n ferm⸱is amik⸱a babil⸱ad⸱o en proksim⸱a bier⸱ej⸱o.

La sekci⸱o⸱n A Modern⸱a⸱j rimed⸱o⸱j de komunik⸱ad⸱o, ili⸱a⸱j avantaĝ⸱o⸱j kaj problem⸱o⸱j mal⸱ferm⸱is sabat⸱e antaŭ⸱tag⸱mez⸱e F. Nitzsche ( DE ) atent⸱ig⸱ant⸱e pri san - problem⸱o⸱j ĉe la labor⸱o antaŭ komput⸱il⸱o⸱j. R. Fössmeier ( DE ) kompar⸱is ĉe modern⸱a⸱j komunik⸱il⸱o⸱j ( komput⸱il⸱o⸱j, inter⸱ret⸱o ) ili⸱a⸱j⸱n avantaĝ⸱o⸱j⸱n kun ili⸱a⸱j mal⸱avantaĝ⸱o⸱j kaj montr⸱is ebl⸱o⸱j⸱n de sekur⸱a ĉifr⸱ad⸱o por protekt⸱i la mesaĝ⸱o⸱n kontraŭ mis⸱uz⸱o. J. Vojáĉek ( CZ ) al⸱don⸱is problem⸱o⸱j⸱n ĉe esprim⸱ad⸱o de Esperant⸱a⸱j liter⸱o⸱j en inter⸱ret⸱o. H. D. Quednau ( DE ) inform⸱is pri instru - program⸱o⸱j, akir⸱ebl⸱a⸱j en inter⸱ret⸱o por sub⸱ten⸱i instru⸱ad⸱o⸱n de divers⸱a⸱j stud⸱objekt⸱o⸱j. J. Wozniczka ( DE ) prezent⸱is Pakedo - radi⸱o⸱n, do kontakt⸱ig⸱o⸱n de mult⸱a⸱j komputor⸱o⸱j per hejm⸱a⸱j amator⸱a⸱j radi⸱o⸱staci⸱o⸱j. R. Kurz ( DE ) invers⸱e parol⸱is pri trans⸱ig⸱o de voĉ⸱o⸱j ( radi⸱o - program⸱o⸱j, telefon⸱ad⸱o ) en Internet de komput⸱il⸱o al komput⸱il⸱o, kiu est⸱as pli kvalit⸱a kaj ĉef⸱e mal⸱pli kost⸱a ol la klasik⸱a trans⸱ig⸱o. Ĉi tiu⸱n blok⸱o⸱n ferm⸱is la preleg⸱o de A. Lewanderska - Quednau ( PL / DE ) pri uz⸱ad⸱o de amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j por instru⸱ad⸱o de lingv⸱o⸱j.

Post⸱tag⸱mez⸱e sekv⸱is la sekci⸱o B Termin⸱ologi⸱a⸱j problem⸱o⸱j de fak⸱a⸱j aplik⸱o⸱j de Esperant⸱o. Ĝi⸱n komenc⸱is D. Blanke ( DE ) per biografi⸱o de Eŭgeno Wüster. J. Kavka ( CZ ) avert⸱is pri ne⸱sistem⸱ec⸱o de natur⸱scienc⸱a nomenklatur⸱o en Piv. H. M. Maitzen ( AT ) simil⸱e kritik⸱is astronomi⸱a⸱j⸱n termin⸱o⸱j⸱n en Piv kaj V. Barandovská - Frank ( CZ / DE ) pri⸱trakt⸱is termin⸱o⸱j⸱n kler⸱ig - kibernetik⸱a⸱j⸱n. B. Wacha ( HU ) preleg⸱is pri princip⸱o⸱j de selekt⸱ad⸱o de termin⸱o⸱j en plan⸱lingv⸱o kaj pri prononc - problem⸱o⸱j ĉe simil⸱son⸱a⸱j termin⸱o⸱j. M. Bartovská ( CZ ) prezent⸱is riĉ⸱aĵ⸱o⸱n de brod⸱o⸱j, precip⸱e ĉe folklor⸱a⸱j vest⸱o⸱j kaj ties termin⸱ologi⸱o⸱n. En la last⸱a preleg⸱o P. Hauser ( DE ) pri⸱trakt⸱is termin⸱ologi⸱a⸱j⸱n problem⸱o⸱j⸱n de metal⸱pri⸱labor⸱o per varm⸱o. La sabat⸱a⸱n program⸱o⸱n fin⸱is komun⸱a vesper⸱manĝ⸱o en stil⸱a gast⸱ej⸱o U Bumbrliĉku .

Dimanĉ⸱e post rest⸱ant⸱a⸱j preleg⸱o⸱j de sabat⸱o —H. Rössler ( DE ) prezent⸱is la teorem⸱o⸱n de Pick pri are⸱a el⸱kalkul⸱o ĉe geometri⸱a⸱j form⸱o⸱j, menci⸱ant⸱e, ke Georgo R. Pick ( 1859 - 1942 ), german⸱a profesor⸱o en Prag⸱o, sam⸱aĝ⸱ul⸱o kaj sam⸱gent⸱an⸱o de Zamenhof, est⸱is mort⸱ig⸱it⸱a en Terezín. W. Blanke ( DE ) pri⸱skrib⸱is spert⸱o⸱j⸱n kaj histori⸱o⸱n de Termin⸱ologi⸱a Esperant⸱o - Centr⸱o de UEA kaj prezent⸱is nov⸱a⸱n broŝur⸱o⸱n Termin⸱ologi⸱a gvid⸱il⸱o —en diskut⸱o ĉe rond⸱a tabl⸱o la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j konklud⸱is, ke por evolu⸱ig⸱i la fak⸱a⸱n lingv⸱o⸱n en Esperant⸱o neces⸱as unu⸱e eduk⸱i esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n pri princip⸱o⸱j de termin⸱ologi⸱a kaj vort⸱arist⸱a labor⸱o⸱j ( kutim⸱e oni el⸱labor⸱as nov⸱a⸱j⸱n vort⸱ar⸱o⸱j⸱n sen antaŭ⸱fiks⸱it⸱a⸱j princip⸱o⸱j ) kaj inter ali⸱e rekomend⸱is regul⸱e daŭr⸱ig⸱i KAEST - ojn, ĉiu⸱jar⸱e aŭ en du⸱jar⸱a period⸱o, prefer⸱e je la sam⸱a⸱j dat⸱o kaj lok⸱o.

La kolokv⸱o⸱n organiz⸱e kaj financ⸱e garanti⸱is Kongres⸱a kaj kler⸱ig⸱a entrepren⸱o de Petro Chrdle Kav⸱a - PECH. La program⸱kajer⸱o de la kolokv⸱o, kiu inkluziv⸱as ankaŭ la resum⸱o⸱j⸱n de la preleg⸱o⸱j est⸱as aĉet⸱ebl⸱a en la libr⸱o⸱serv⸱o de Ĉe⸱a kontraŭ 15 ĉeĥ⸱a⸱j kron⸱o⸱j.

Petr Chrdle

KALIFORNIA I. E. K.

La 8a Inter⸱naci⸱a E - Kongres⸱o, kre⸱aĵ⸱o de Mond⸱a Turism⸱o, kun⸱labor⸱e kun ELNA, Esperant⸱o Vojaĝ - Serv⸱o kaj Sfer⸱o ( San - Franciska Esperant⸱ist⸱a Region⸱a Organiz⸱o ), okaz⸱is 6 - 10 nov. 1998 en San Francisco. La ĉef⸱kun⸱sid⸱o kaj kun⸱manĝ⸱o⸱j okaz⸱is ĉe la Pol⸱a Klub⸱o en San Francisco, taŭg⸱a lok⸱o se nur pro tio, ke inter la part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j est⸱is 22 pol⸱o⸱j, iu⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, ali⸱a⸱j tur⸱ist⸱o⸱j kiu⸱j dezir⸱is spekt⸱i la kongres⸱o⸱n ; plus 4 esperant⸱ist⸱o⸱j el Japani⸱o, 16 SFEROanoj kaj lok⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j. Ĝi est⸱is ver⸱e inter⸱naci⸱a grup⸱o —reprezent⸱ant⸱e etn⸱o⸱j⸱n rus⸱a⸱n, ĉin⸱a⸱n, ruman⸱a⸱n, eston⸱a⸱n, hispani⸱an. Dum la kongres⸱o okaz⸱is kelk⸱a⸱j ekskurs⸱o⸱j en kaj ĉirkaŭ San Francisco. Ĉe la fin⸱a banked⸱o aŭd⸱iĝ⸱is Esperant⸱a⸱j kant⸱o⸱j, inkluziv⸱e prezent⸱aĵ⸱o⸱n de pol⸱in⸱a kant⸱grup⸱o.

Unu el la ĉef⸱a⸱j program⸱er⸱o⸱j est⸱is spekt⸱ad⸱o de la 4 jam fin⸱far⸱it⸱a⸱j lecion⸱o⸱j de “ Pasport⸱o al la tut⸱a mond⸱o ”, la grav⸱a eduk⸱a projekt⸱o de ELNA aŭspici⸱at⸱a ankaŭ de UEA. Sekv⸱is diskut⸱o inter tiu⸱j, kiu⸱j jam uz⸱is la Pasport⸱a⸱j⸱n lecion⸱o⸱j⸱n, pri kiel pli⸱bon⸱e uz⸱i est⸱ont⸱ec⸱e.

Ĉe gaj⸱a tag⸱manĝ⸱o en la Pol⸱a Klub⸱o okaz⸱is special⸱a fest⸱o —la 85a nask⸱iĝ - tag⸱a dat⸱re⸱ven⸱o de ni⸱a kar⸱a Cathy Schulze, ceter⸱e Honor⸱a Membr⸱o de UEA, kun bel⸱a grand⸱eg⸱a kuk⸱o kaj kant⸱ad⸱o en kaj Esperant⸱o kaj pol⸱a lingv⸱o honor⸱e al Cathy.

Post la oficial⸱a⸱j kun⸱sid⸱o⸱j de la Kun⸱ven⸱o, la grup⸱o ĝu⸱is ekskurs⸱o⸱j⸱n divers⸱lok⸱e en Kalifornio, gvid⸱it⸱a de esperant⸱ist⸱a ĉiĉeron⸱o aranĝ⸱it⸱a de Esperant⸱o Vojaĝ - Serv⸱o.

Lusi Harmon

Inter⸱naci⸱a Konkurs⸱o DE Infan - Desegn⸱aĵ⸱o⸱j

La Kultur - Dom⸱o de la urb⸱o Milanówek kaj E - Grup⸱o funkci⸱ant⸱a ĉe la Kultur - Dom⸱o invit⸱as infan⸱o⸱j⸱n kaj adolesk⸱ul⸱o⸱j⸱n en la tut⸱a mond⸱o part⸱o⸱pren⸱i konkurs⸱o⸱n de infan - desegn⸱aĵ⸱o⸱j, kiu⸱n oni organiz⸱as en kun⸱lig⸱o kun la 100 - jar⸱iĝ⸱o de Milanówek.

Ni fort⸱e esper⸱as, ke la konkurs⸱o ne nur ebl⸱ig⸱os interes⸱a⸱n kultur⸱a⸱n inter⸱ŝanĝ⸱o⸱n per⸱e de Esperant⸱o, sed ankaŭ vek⸱os pli grand⸱a⸱n interes⸱iĝ⸱o⸱n pri la inter⸱naci⸱a lingv⸱o en la urb⸱o Milanówek, kiu est⸱as tre kon⸱at⸱a kaj popular⸱a en Pol⸱land⸱o pro la produkt⸱ad⸱o de natur⸱a⸱j silk⸱o⸱ŝtof⸱o⸱j, bombon⸱o⸱j “ Bov⸱in⸱et⸱o⸱j ”, sed ankaŭ pro la profesi⸱nivel⸱a⸱j ekspozici⸱o⸱j de modern⸱a pentr⸱o - kaj skulpt⸱o - art⸱o.

1. Tem⸱o : “ Mi⸱a mal⸱grand⸱a patr⸱uj⸱o ”

2. La part⸱o⸱pren⸱ant⸱o prezent⸱as si⸱a⸱n plej proksim⸱a⸱n ĉirkaŭ⸱aĵ⸱o⸱n hejm⸱e, en la famili⸱o, lernejo, region⸱o, urb⸱o aŭ vilaĝ⸱o, en kiu li / ŝi viv⸱as, aŭ prezent⸱as scen⸱o⸱j⸱n pri la ĉiu⸱tag⸱a viv⸱o, tip⸱a⸱j fest⸱o⸱j, famili⸱a⸱j solen⸱aĵ⸱o⸱j, kutim⸱o⸱j, ktp.

3. En la konkurs⸱o pov⸱as part⸱o⸱pren⸱i infan⸱o⸱j el la tut⸱a mond⸱o, inkluziv⸱e de la pol⸱de⸱ven⸱a⸱j infan⸱o⸱j, kies ge⸱patr⸱o⸱j ekz. konstant⸱e loĝ⸱as ekster⸱land⸱e. Oni fiks⸱as la jen⸱a⸱j⸱n aĝ⸱o - kategori⸱o⸱j⸱n : 6 - 9 jar⸱o⸱j, 10 - 12 jar⸱o⸱j, 13 - 15 jar⸱o⸱j, 16 - 18 jar⸱o⸱j. Unu part⸱o⸱pren⸱ant⸱o rajt⸱as send⸱i maksimum⸱e du konkurs⸱aĵ⸱o⸱j⸱n.

4. La real⸱ig - teknik⸱o de la konkurs⸱aĵ⸱o est⸱as laŭ⸱plaĉ⸱e elekt⸱ebl⸱a, ekz. : ordinar⸱a desegn⸱aĵ⸱o nigr⸱a - blank⸱a aŭ far⸱it⸱a per⸱e de kolor⸱ig⸱a⸱j desegn⸱o⸱krajon⸱o⸱j ; pentr⸱aĵ⸱o far⸱it⸱a per ordinar⸱a⸱j farb⸱o⸱j aŭ ole⸱o⸱farb⸱o⸱j, akvarel⸱o ; kombinaĵ⸱o⸱j kun t. n. aplik⸱aĵ⸱o⸱j —ekz. sur⸱glu⸱it⸱a⸱j foli⸱o⸱j de flor⸱o⸱j, riz⸱o⸱grajn⸱o⸱j k. s. Format⸱o A3 aŭ proksim⸱a laŭ la grand⸱ec⸱o.

5. En la supr⸱a dekstr⸱a aŭ mal⸱dekstr⸱a angul⸱o est⸱u al⸱glu⸱it⸱a mal⸱grand⸱a fot⸱o de la kap⸱o de la aŭtor⸱o ( tip⸱a fot⸱o por legitim⸱il⸱o ).

6. Dors⸱a⸱flank⸱e de la konkurs⸱aĵ⸱o oni skrib⸱u tre leg⸱ebl⸱e la person⸱a⸱n kaj famili⸱a⸱n nom⸱o⸱j⸱n de la aŭtor⸱o kaj preciz⸱a⸱n adres⸱o⸱n, li⸱a⸱n / ŝi⸱a⸱n aĝ⸱o⸱n kaj titol⸱o⸱n de la konkurs⸱aĵ⸱o ( kio⸱n prezent⸱as la konkurs⸱aĵ⸱o 1 - 2 - fraz⸱e ).

7. La lim⸱dat⸱o de la al⸱send⸱ad⸱o de la konkurs⸱aĵ⸱o⸱j : 15 apr. 1999.

8. La konkurs⸱aĵ⸱o⸱j est⸱os prezent⸱it⸱a⸱j dum special⸱a ekspozici⸱o en la Ekspozici⸱a Centr⸱o de Milanówek dum 4 - 6 semajn⸱o⸱j, komenc⸱ant⸱e de la 2 maj. 1999.

9. La ekspozici⸱o⸱n oni vast⸱e dis⸱kon⸱ig⸱os, por ke pov⸱u vizit⸱i ĝi⸱n infan⸱o⸱j ne nur el Milanówek, sed ankaŭ el najbar⸱a⸱j urb⸱o⸱j kaj Varsovio. Oni antaŭ⸱vid⸱as, ke la ekspozici⸱a kolekt⸱o est⸱os dispon⸱ig⸱it⸱a al ali⸱a⸱j urb⸱o⸱j kaj migr⸱ant⸱e tra Pol⸱land⸱o ĝi sam⸱temp⸱e montr⸱os la val⸱or⸱o⸱n de Esperant⸱o por kultur⸱a inter⸱ŝanĝ⸱o kaj eduk⸱ad⸱o al inter⸱naci⸱ec⸱o.

10. La konkurs⸱aĵ⸱o⸱j, kiu⸱j ven⸱os al Milanówek est⸱os pri⸱taks⸱it⸱a⸱j de ĵuri⸱o konsist⸱ant⸱a el lern⸱ej⸱a⸱j instru⸱ist⸱o⸱j de plastik art⸱o⸱j kaj profesi⸱ul⸱o⸱j —pentr⸱ist⸱o⸱j kaj skulpt⸱ist⸱o⸱j, inkluziv⸱e de la profesor⸱o⸱j de la Varsovia Akademi⸱o de Bel⸱art⸱o⸱j. Oni antaŭ⸱vid⸱as objekt⸱a⸱j⸱n premi⸱o⸱j⸱n ( po 3 en ĉiu aĝ⸱o⸱grup⸱o ).

Krom⸱e est⸱os atribu⸱it⸱a premi⸱o de la urb⸱estr⸱o de Milanówek, premi⸱o⸱j de kelk⸱a⸱j firma⸱o⸱j de Milanówek —produkt⸱ant⸱a⸱j divers⸱a⸱j⸱n objekt⸱o⸱j⸱n, dolĉ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n k. a. Apart⸱a⸱n premi⸱o⸱n en ĉiu aĝ⸱o⸱grup⸱o atribu⸱os infan⸱o⸱j vizit⸱ant⸱a⸱j la ekspozici⸱o⸱n, per voĉ⸱don⸱ad⸱o sur special⸱a⸱j slip⸱o⸱j. Ĉiu infan⸱o part⸱o⸱pren⸱ant⸱a la konkurs⸱o⸱n ricev⸱os diplom⸱o⸱n pro la part⸱o⸱pren⸱o kaj la premi⸱it⸱o⸱j ricev⸱os diplom⸱o⸱n kun menci⸱o de la lok⸱o, ating⸱it⸱a en la konkurs⸱o.

11. La premi⸱o⸱j⸱n kaj diplom⸱o⸱j⸱n oni dis⸱send⸱os al la infan⸱o⸱j per⸱poŝt⸱e ĝis la fin⸱o de juni⸱o 1999 kun⸱e kun la E - lingv⸱a mal⸱long⸱a histori⸱o de la urb⸱o Milanówek.

12. La organiz⸱ant⸱o⸱j de la konkurs⸱o kaj ekspozici⸱o est⸱as : Urb⸱a Kultur - Dom⸱o de Milanówek, Komision⸱o por Celebr⸱ad⸱o de la 100 - jar⸱a Jubile⸱o de Milanówek, Soci⸱et⸱o de la Amik⸱o⸱j de Milanówek kaj Esperant⸱o - Klub⸱o de Milanówek.

La adres⸱o, al kiu oni send⸱u la konkurs⸱aĵ⸱o⸱j⸱n est⸱as jen⸱a : Miejski Osrodek Kultury, ul. Koscielna 3, 05 - 822, Milanówek, Pol⸱land⸱o.

Respond⸱ec⸱ul⸱o⸱j de la konkurs⸱o : Aleksandra Magierecka, direktor⸱o de la Kultur - Dom⸱o de Milanówek, Andrzej Pettyn, vic⸱prezid⸱ant⸱o de la Urb⸱a Konsil⸱ant⸱ar⸱o de Milanówek.

Andrzej Pettyn

Decembr⸱e EN Kroati⸱o

Okaz⸱e de la “ Inter⸱naci⸱a tag⸱o de aidos⸱o ” ( 1 dec. ) Kroat⸱a Esperant⸱ist⸱a Unu⸱iĝ⸱o ( Ke⸱u ) organiz⸱is ekspozici⸱o⸱n de la ekster⸱land⸱a⸱j afiŝ⸱o⸱j kaj en⸱land⸱a⸱j inform⸱material⸱o⸱j pri tiu tem⸱o.

Dum la tut⸱a semajn⸱o ĉiu vizit⸱ant⸱o ricev⸱is plej nov⸱a⸱n kroat⸱lingv⸱a⸱n sen⸱pag⸱a⸱n flug⸱foli⸱o⸱n pri la mal⸱san⸱o de la 20a jar⸱cent⸱o, per kiu laŭ la inform⸱o⸱j de la inter⸱naci⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j ĉiu⸱tag⸱e infekt⸱iĝ⸱as mil⸱o⸱j da jun⸱a⸱j hom⸱o⸱j en la aĝ⸱o inter 10 kaj 24 jar⸱o⸱j. Pro tio ĉi - jar⸱a tut⸱mond⸱a kampanj⸱o est⸱as ĉef⸱e direkt⸱it⸱a al la jun⸱ul⸱ar⸱o kun la mesaĝ⸱o “ Fort⸱o por la ŝanĝ⸱o ”.

Pri la ekspozici⸱o inform⸱is gazet⸱ar⸱o, kaj radi⸱o⸱j. La inform⸱o est⸱is dis⸱send⸱it⸱a ankaŭ per⸱e de naci⸱a inform⸱agent⸱ej⸱o.

***

5 dec. Inter⸱naci⸱a klub⸱o de vir⸱in⸱o⸱j, en kiu plej⸱part⸱e membr⸱as edz⸱in⸱o⸱j de la diplomati⸱a⸱j ekster⸱land⸱a⸱j reprezent⸱ant⸱o⸱j en Kroati⸱o, organiz⸱is tradici⸱a⸱n krist⸱nask⸱a⸱n foir⸱o⸱n.

La vizit⸱ant⸱o⸱j pov⸱is ne nur rigard⸱i, sed sam⸱temp⸱e aĉet⸱i divers⸱a⸱j⸱n special⸱aĵ⸱o⸱j⸱n ( kuir⸱it⸱a⸱j⸱n manĝ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, kuk⸱o⸱j⸱n, trink⸱aĵ⸱o⸱j⸱n ) kaj memor⸱aĵ⸱o⸱j⸱n de la unu⸱op⸱a⸱j land⸱o⸱j. Per la profit⸱o la Klub⸱o aĉet⸱os special⸱a⸱n aparat⸱o⸱n por centr⸱o de handikap⸱it⸱a⸱j infan⸱o⸱j en Zagrebo.

Al la kultur⸱a program⸱o kontribu⸱is kelk⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j kaj individu⸱o⸱j, i. a. la plej jun⸱a⸱j membr⸱o⸱j de Ke⸱u per dram⸱a kaj muzik⸱a program⸱o⸱j en Esperant⸱o. Al jun⸱a⸱j Ke⸱u - an⸱o⸱j tiu medi⸱o ne est⸱as ne⸱kon⸱at⸱a. Ili prezent⸱is ankaŭ pas⸱int⸱jar⸱e program⸱o⸱n.

E - prezent⸱o est⸱is la unu⸱a ĉi - decembr⸱a. Jun⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j prezent⸱os sam⸱a⸱n program⸱o⸱n kelk⸱lok⸱e ĝis la Krist⸱nask⸱o.

Marija Beloŝeviĉ

Kvin⸱petal⸱o

La Esperant⸱ist⸱a Kultur - Centr⸱o “ Kvin⸱petal⸱o ” en Bouresse, apud Poitiers, Francio, situ⸱as en trankvil⸱a vilaĝ⸱o, mez⸱e de region⸱o riĉ⸱a je romantik⸱a⸱j monument⸱o⸱j. Dum la rest⸱ad⸱o en ĝi, inter la kurs⸱o⸱j kaj staĝ⸱o⸱j ebl⸱as ripoz⸱i en park⸱o aŭ promen⸱i sur voj⸱et⸱o⸱j kaj pad⸱o⸱j... Ĝi⸱a konstru⸱aĵ⸱o “ Domido ” atend⸱as la infan⸱o⸱j⸱n de la ge⸱staĝ⸱ant⸱o⸱j.

Jen la unu⸱a⸱j program⸱it⸱a⸱j staĝ⸱o⸱j por 1999 :

2 - 7 Mar. Gian Carlo Fighiera. En⸱konduk⸱o al ( Esperant⸱o ) ĵurnal⸱ism⸱o. Omaĝ⸱o al Teo Jung kaj Ada Fighiera - Sikorska tra la histori⸱o de “ Herold⸱o de Esperant⸱o ”.

13 - 17, 20 - 24 Apr. Claude Gacond pri didaktik⸱o kaj pedagogi⸱o.

13 - 16 Maj. Pied - migr⸱ad⸱o ( pet⸱u special⸱a⸱n program⸱o⸱n ).

6 - 10 Jul. Paul Gubbins. Praktik⸱ad⸱o de la lingv⸱o.

17 - 21 AŬG. Mult⸱lingv⸱a staĝ⸱o : inic⸱ad⸱o al divers⸱a⸱j naci⸱a⸱j lingv⸱o⸱j, per⸱e de Esperant⸱o.

La part⸱o⸱pren - kotiz⸱o est⸱as tre favor⸱a. Pli⸱a⸱j program⸱er⸱o⸱j aper⸱os baldaŭ. Pet⸱u detal⸱o⸱j⸱n al : “ Kvin⸱petal⸱o ”, FR - 86410 Bouresse, Francio.

Giancarlo Fighiera

Kurt⸱e

Boutros Boutros - Ghali, eks⸱a ĝeneral⸱a sekretari⸱o de UN kaj nun⸱a de Inter⸱naci⸱a Organiz⸱aĵ⸱o de Franc⸱lingv⸱a⸱j Land⸱o⸱j, dir⸱is pri E - to en TV - program⸱o Franc⸱e 2 ( 17 okt. ) : “ Ĝi est⸱as lingv⸱o kies temp⸱o jam pas⸱is ”. ( Esperant⸱o )

21 okt. kroati⸱a kultur⸱ministr⸱o Bozo Biŝkupiĉ akcept⸱is tri⸱person⸱a⸱n delegaci⸱o⸱n de Kroat⸱a E - Lig⸱o por trakt⸱i pri la Zagreba UK en 2001. ( Esperant⸱o )

Labor⸱ist⸱a Solidar⸱ec⸱o , organ⸱o de la Ret⸱o de japan⸱a⸱j anarĥi⸱o - sindikat⸱ist⸱o⸱j, port⸱as resum⸱o⸱n de artikol⸱o⸱j en E - to k seri⸱o⸱n de kurs⸱o⸱j de E - to k trakt⸱as la Prag⸱a⸱n manifest⸱o⸱n. ( La Revu⸱o Orient⸱a )

Norveg⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱o E - ist⸱a el⸱don⸱is 3000 ekz - ojn de norveg⸱lingv⸱a broŝur⸱o pri la Pasport⸱a Serv⸱o . ( Norveg⸱a Esperant⸱ist⸱o )

16 - 18 sep. E - Asoci⸱o de Finn⸱land⸱o hav⸱is sekci⸱o⸱n en libr⸱o⸱foir⸱o de Turku. ( Vek⸱il⸱o )

Seminari⸱o Kiel rilat⸱i al ĵurnal⸱ist⸱o⸱j kaj gazet⸱o⸱j okaz⸱is oktobr⸱e en La Chaux - de - Fonds ( Svis⸱land⸱o ) sub la gvid⸱o de Marco Picasso. ( Ĉe la Domparo )

3 - 4 okt. en Kanazawa okaz⸱is la 85a Japan⸱a E - Kongres⸱o kun 480 part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j. ( La Revu⸱o Orient⸱a )

28 nov. la Mal⸱ferm⸱a Tag⸱o en la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o de UEA al⸱log⸱is 150 vizit⸱ant⸱o⸱j⸱n. La gast⸱o⸱j est⸱is Claude Piron, Lusi Harmon k nederlanda kant⸱grup⸱o Akord⸱o. La libr⸱o⸱serv⸱o en⸱spez⸱is 10933 NLG. ( Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA )

9 bosniaj infan⸱o⸱j, lern⸱int⸱a⸱j E - ton, feri⸱is ĉi - somer⸱e en sud⸱a Francio dank al la kun⸱labor⸱o de E - Lig⸱o de Bosnio - Hercogovino kaj E - Kultur⸱centr⸱o de Tuluz⸱o. ( Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o )

Itoo Kanzi, kon⸱at⸱a sub la pseŭdonim⸱o “ ludovikito ”, ricev⸱is de la estr⸱ar⸱o de Japan⸱a E - Institut⸱o Special⸱a⸱n Premi⸱o⸱n pro scienc⸱a⸱j merit⸱o⸱j. ( La Revu⸱o Orient⸱a )

E - Asoci⸱o de Finn⸱land⸱o donac⸱is si⸱a⸱n standard⸱o⸱n kun arĝent⸱a ŝild⸱o al Jukka Laaksonen okaz⸱e de li⸱a 50 - jar⸱iĝ⸱o. ( Esperantolehti )

Re⸱u Kun⸱ven⸱os EN TIĤVIN

La estr⸱ar⸱a voĉ⸱don⸱ad⸱o pri la Re⸱u - Konferenc⸱o montr⸱is jen⸱a⸱j⸱n rezult⸱o⸱j⸱n :

Ĉar Tomska E - Klub⸱o ne sukces⸱is efektiv⸱ig⸱i decid⸱o⸱n de la last⸱a Rek pri organiz⸱o de la Kongres⸱o en Tomsko, ĉar ne fid⸱ind⸱as plu organiz⸱ad⸱o de Rek en Tomsko en 1999a jar⸱o, ĉar laŭ la statut⸱o de Re⸱u la konferenc⸱o de Re⸱u dev⸱as est⸱i ne pli mal⸱oft⸱e ol unu⸱foj⸱e en du jar⸱o⸱j, la estr⸱ar⸱o de Re⸱u decid⸱as :

Aroloviĉ, Bespalov, Ĉertilov, Gudskov, Junusov, Kogan, Ŝevĉenko - por. De Bronov kaj Titajev respond⸱o⸱j ne al⸱ven⸱is.

Do, pli⸱mult⸱o de la estr⸱ar⸱o voĉ⸱don⸱is “ por ” kaj la decid⸱o est⸱as akcept⸱it⸱a. Re⸱u - estr⸱ar⸱o oficial⸱e pet⸱as la organiz⸱a⸱n komitat⸱o⸱n de OkSEJT organiz⸱i la Konferenc⸱o⸱n de Re⸱u en⸱kadr⸱e de OkSEJT.

Mi est⸱as pret⸱a part⸱o⸱pren⸱i la neces⸱a⸱j⸱n prepar⸱labor⸱o⸱j⸱n, kaj al⸱vok⸱as la estr⸱ar⸱an⸱o⸱j⸱n, precip⸱e tiu⸱j⸱n, kiu⸱j intenc⸱as part⸱o⸱pren⸱i la Konferenc⸱o⸱n, dediĉ⸱i serioz⸱a⸱n atent⸱o⸱n al ĉi - afer⸱o. Vi⸱a⸱j propon⸱o⸱j est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j kaj atend⸱at⸱a⸱j mal⸱pacienc⸱e!

Abdurahman Junusov Prezid⸱ant⸱o de Re⸱u

Sukces⸱a Strig⸱o

6 - 9 nov. okaz⸱is en Puŝĉino apud Moskvo la kvar⸱a Strig⸱o ( Stud⸱a Renkont⸱iĝ⸱o de Iniciat⸱em⸱a Generaci⸱o ), aranĝ⸱it⸱a de Mas⸱i kaj part⸱e subvenci⸱it⸱a de la universitat⸱o “ Ruthenia ”. Part⸱o⸱pren⸱is 86 hom⸱o⸱j, ĉef⸱e ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j, plej⸱part⸱e de la Moskva region⸱o, sed ven⸱is ankaŭ kelk⸱a⸱j for⸱loĝ⸱ant⸱o⸱j. Strig⸱o cel⸱as ĉef⸱e komenc⸱ant⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n ( tial ĝi part⸱e okaz⸱as en la rus⸱a ) kaj vol⸱as prezent⸱i al ili ne nur esperant⸱o⸱n kiel lingv⸱o⸱n, sed ankaŭ la esperant⸱a⸱n kultur⸱o⸱n kaj etos⸱o⸱n. Tem⸱o por la ĉi - jar⸱a renkont⸱iĝ⸱o est⸱is “ Vir⸱o kaj vir⸱in⸱o : du seks⸱o⸱j, du mond⸱o⸱j ”.

Maten⸱e okaz⸱is lingv⸱a⸱j stud⸱rond⸱o⸱j, post⸱e preleg⸱o⸱j de kio est⸱as Esperant⸱o ĝis famili⸱a plan⸱ad⸱o kaj divers⸱a⸱j labor⸱grup⸱o⸱j kun art⸱a aŭ praktik⸱a cel⸱o, de sur⸱korp⸱a pentr⸱ad⸱o ĝis sport⸱hal⸱a⸱j mov⸱lud⸱o⸱j. Vesper⸱e abund⸱is distr⸱a program⸱o, teatr⸱a sport⸱o, lud⸱o⸱j kaj kant⸱ad⸱o. Mi⸱n ĉef⸱e impres⸱is la bio⸱danc⸱ad⸱o, kiu kre⸱is konfid⸱o⸱n kaj profund⸱a⸱n sent⸱o⸱n de komun⸱ec⸱o inter la danc⸱ant⸱o⸱j. Ĝeneral⸱e, mult⸱a⸱j preleg⸱o⸱j hav⸱is “ psik⸱ologi⸱a⸱n ” karakter⸱o⸱n. La ĉef⸱tem⸱o⸱n oni pri⸱trakt⸱is de divers⸱a⸱j religi⸱a⸱j kaj filozofi⸱a⸱j vid⸱punkt⸱o⸱j, okaz⸱is psik⸱ologi⸱a⸱j test⸱o⸱j kaj labor⸱grup⸱o⸱j. Laŭ iu⸱j part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j, psik⸱ologi⸱o en vast⸱a senc⸱o est⸱as nun⸱temp⸱a rus⸱a mod⸱o, kiu ankaŭ fort⸱e influ⸱as la esperant⸱a⸱j⸱n aranĝ⸱o⸱j⸱n.

Dum la lund⸱a rond⸱a tabl⸱o, preskaŭ unu⸱anim⸱e la part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j laŭd⸱is la aranĝ⸱o⸱n. Kaj prav⸱e, la organiz⸱int⸱o⸱j ver⸱e merit⸱as tiu⸱n laŭd⸱o⸱n. Rest⸱as ĉe la part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j pozitiv⸱a⸱j impres⸱o⸱j, kiu⸱j esper⸱ebl⸱e re⸱ig⸱os ili⸱n al ont⸱a⸱j aranĝ⸱o⸱j kaj instig⸱os al lingv⸱a stud⸱ad⸱o. Post⸱aranĝ⸱e ekster⸱land⸱a vizit⸱ant⸱o em⸱as iom filozof⸱i : Kiel funkci⸱as esperant⸱o en aranĝ⸱o kie ( preskaŭ ) ĉiu⸱j hav⸱as sam⸱a⸱n naci⸱a⸱n lingv⸱o⸱n? Ĉu ĝi bezon⸱at⸱as por kre⸱i bon⸱a⸱n etos⸱o⸱n? Oni ja plej⸱part⸱e krokodil⸱is, kaj tamen la etos⸱o ŝajn⸱e ven⸱is. Ebl⸱e pli grav⸱as, ke la lingv⸱o kaj esperant⸱a ide⸱ar⸱o kre⸱as iu⸱n ideal⸱ism⸱a⸱n komun⸱ec⸱o⸱n inter la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j. Sed laŭ mi⸱a impres⸱o plej grav⸱as la gaj⸱a kun⸱est⸱o mem. Iom⸱a lingv⸱a interes⸱o ŝajn⸱as est⸱i en⸱ir⸱bilet⸱o en la rus⸱land⸱a⸱n jun⸱ul⸱ar⸱a⸱n mov⸱ad⸱o⸱n, sed tio ne signif⸱as, ke lingv⸱a kapabl⸱ec⸱o por ĉiu⸱j hav⸱as unu⸱a⸱n prioritat⸱o⸱n. Honest⸱e, ĉu ne pli grav⸱as distr⸱iĝ⸱i kaj spert⸱iĝ⸱i inter amik⸱o⸱j, ol per kiu lingv⸱o oni tio⸱n far⸱as?

Baard Hekland

EN “ Propr⸱a Lud⸱o ” Dum LA Tut⸱a Jar⸱o

Svoja Igra ” ( Propr⸱a lud⸱o ), unu el la plej alt⸱nivel⸱a⸱j intelekt⸱a⸱j lud⸱o⸱j de rus⸱land⸱a televid⸱o, aper⸱as ĉiu⸱semajn⸱e jam dum kvin jar⸱o⸱j. En ĝi pov⸱as prov⸱i si⸱a⸱j⸱n fort⸱o⸱j⸱n ĉiu saĝ⸱a kaj obstin⸱a person⸱o —kontrast⸱e al plur⸱a⸱j ali⸱a⸱j ĝi est⸱as ver⸱e mal⸱ferm⸱it⸱a kaj objektiv⸱e just⸱a. Mi jam kelk⸱foj⸱e raport⸱is pri mi⸱a⸱j sukces⸱o⸱j tie ( vid⸱u, ekzempl⸱e, LOdE, 1998 : 7, P. 7 ), nun de⸱nov⸱e aper⸱is la pretekst⸱o.

Kiel promes⸱is la redaktor⸱o, ŝat⸱int⸱a mi⸱a⸱n lud⸱o⸱n pas⸱int - oktobr⸱e ( ne tre sukces⸱a⸱n por mi, sed impres⸱ig⸱a⸱n ), mi est⸱is de⸱nov⸱e invit⸱it⸱a kaj ĉi - foj⸱e sukces⸱is. Mi en⸱ir⸱is la “ or⸱a⸱n dek⸱du⸱o⸱n ” kaj sekv⸱a⸱cikl⸱e konfirm⸱is mi⸱a⸱n rajt⸱o⸱n est⸱i en ĝi, part⸱o⸱pren⸱is ankaŭ en tri⸱on⸱final⸱o⸱j. La lud⸱gvid⸱ant⸱o, bon⸱e kon⸱ant⸱a mi⸱n person⸱e, ĉiu⸱foj⸱e menci⸱as ke mi est⸱as esperant⸱ist⸱o.

Se la televid⸱a hor⸱ar⸱o princip⸱e ne ŝanĝ⸱iĝ⸱os, “ Propr⸱a lud⸱o ” plu aper⸱ad⸱os dimanĉ⸱e post⸱tag⸱mez⸱e kaj mi⸱a⸱j⸱n lud⸱o⸱j⸱n oni vid⸱os 28 feb, 11 apr, 4 jul kaj 25 jul 1999 ( por preciz⸱ig⸱i la temp⸱o⸱n, bon⸱vol⸱u konsult⸱i TV - program⸱o⸱j⸱n apud tiu⸱j dat⸱o⸱j ) ; post⸱e sekv⸱os almenaŭ unu lud⸱o en aŭgust⸱o - oktobr⸱o.

Valentin Melnikov

Asoci⸱o EN ĈUVAŜIO

27 nov. Jun⸱ul⸱ar⸱a E - Asoci⸱o de Ĉuvaŝa Respublik⸱o fest⸱is si⸱a⸱n 6an nask⸱iĝ⸱tag⸱o⸱n. Ĝi komenc⸱iĝ⸱is kiel E - klub⸱o Ĉen⸱o , nun ĝi mult⸱e pli⸱grand⸱iĝ⸱is kaj hav⸱as proksim⸱um⸱e 30 aktiv⸱a⸱j⸱n membr⸱o⸱j⸱n. La prezid⸱ant⸱o est⸱as Jekaterina Ignatjeva. En 1998 la asoci⸱o okaz⸱ig⸱is jam la tri⸱a⸱n Lingv⸱a⸱n Festival⸱o⸱n, en kiu part⸱o⸱pren⸱is proksim⸱um⸱e 500 person⸱o⸱j. La honor⸱a gast⸱o de la Festival⸱o est⸱is kon⸱at⸱a E - kant⸱ist⸱o Jean Marc Leclerqc ( JoMo ). Nun en la urb⸱o funkci⸱as E - kurs⸱o por pli ol 60 lern⸱ant⸱o⸱j.

Sofja Basova

Poet⸱o EN Televid⸱o

25 nov. en la tag⸱a el⸱send⸱o de Segodnjaĉko ( NTV, 4a kanal⸱o en Moskvo ), okaz⸱is 3 - minut⸱a intervju⸱o kun Esperant⸱a poet⸱o Valentin Melnikov. Li rakont⸱is pri la kaŭz⸱o⸱j, kial li verk⸱as ne rus⸱e sed Esperant⸱e kaj laŭt⸱leg⸱is unu si⸱a⸱n original⸱a⸱n poem⸱o⸱n.

Nikolao Gudskov

ZAMENHOFA Tag⸱o

... en Jekaterinburg

Tri⸱dek⸱o da verd⸱stel⸱an⸱o⸱j el Jekaterinburg, Niĵnij Tagil, Tjumeno kaj Iĵevsk kun⸱ven⸱is 13 dec. en la dom⸱o, kiu⸱n okup⸱as por⸱infan⸱a turism⸱a ofic⸱ej⸱o Junitur ( tie ofic⸱as esperant⸱ist⸱o⸱j ) por kun⸱festen⸱i la plej ŝat⸱at⸱a⸱n esperant⸱ist⸱a⸱n fest⸱o⸱n.

La program⸱o en⸱hav⸱is parol⸱ad⸱o⸱n pri la ide⸱o⸱j de Zamenhof kaj nun⸱temp⸱o ( Korĵenkov ), prezent⸱o⸱n de la esperant⸱ist⸱a aktiv⸱ad⸱o en la jar⸱o 1998a, spekt⸱ad⸱o⸱n de Esper⸱e desper⸱e . En la mal⸱streĉ⸱a etos⸱o, ĉe konven⸱e aranĝ⸱it⸱a⸱j tabl⸱o⸱j, oni kon⸱at⸱iĝ⸱is kun la histori⸱o de la Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o ( UES ), kiu fest⸱is si⸱a⸱n 10 - jar⸱iĝ⸱o⸱n, kaj not⸱is la 50an kajer⸱o⸱n de La Ond⸱o de Esperant⸱o .

La ven⸱int⸱o⸱j plen⸱um⸱is “ si⸱a⸱n moral⸱a⸱n dev⸱o⸱n ” je la Tag⸱o de la Esperant⸱a Libr⸱o per aĉet⸱o⸱j kaj abon⸱o⸱j. La plej popular⸱a est⸱is “ Viv⸱o kaj mort⸱o de Wiederboren ”.

Tatjana Kulakova

... kaj en Soĉi

La festen⸱o de la Zamenhof - tag⸱o en la kaf⸱ej⸱o de kultur⸱dom⸱o de art⸱o⸱j en Soĉi okaz⸱is 13 dec. Part⸱o⸱pren⸱is 26 person⸱o⸱j. Est⸱is fest⸱parol⸱ad⸱o de la prezid⸱ant⸱o de la E - klub⸱o, koncert⸱o de la klub⸱an⸱o⸱j, kiu⸱n part⸱o⸱pren⸱is du⸱on⸱o de la ĉe⸱est⸱ant⸱o⸱j. Est⸱is prezent⸱it⸱a⸱j kaj dis⸱don⸱it⸱a⸱j la ĵus ricev⸱it⸱a⸱j el Jekaterinburg libr⸱o⸱j de Nikolai Lozgaĉev sur tranĉ⸱rand⸱o de ponard ’ kaj freŝ⸱a⸱j kajer⸱o⸱j de La Ond⸱o de Esperant⸱o .

Ĉiu part⸱o⸱pren⸱ant⸱o ricev⸱is donac⸱et⸱o⸱j⸱n : E - insign⸱o⸱j⸱n, portret⸱o⸱n de Zamenhof kaj E - flag⸱o⸱n ( bild⸱kart⸱o el Usono ).

Ĉe la komun⸱a tabl⸱o abund⸱is manĝ⸱o⸱j produkt⸱it⸱a⸱j de la klub⸱an⸱o⸱j mem : tort⸱o⸱j, kuk⸱o⸱j, bak⸱aĵ⸱o⸱j, divers⸱a⸱j frand⸱aĵ⸱o⸱j ktp.

Ĉiu⸱j est⸱is gaj⸱a⸱j kaj kontent⸱a⸱j : ŝerc⸱o⸱j, amuz⸱aĵ⸱o⸱j, danc⸱o⸱j.

La fest⸱o bon⸱e sukces⸱is.

Vladimir Bespalov

Jubile⸱o EN TJUMENO

29 nov. en la kultur⸱palac⸱o Geolog esperant⸱ist⸱o⸱j de Tjumeno solen⸱is la 25an dat⸱re⸱ven⸱o⸱n de EK Rev⸱o .

Dum la kvar⸱o⸱n - jar⸱cent⸱a funkci⸱ad⸱o la klub⸱o instru⸱is Esperant⸱o⸱n al cent⸱o⸱j da urb⸱an⸱o⸱j, organiz⸱is plur⸱a⸱j⸱n uralajn kaj volg⸱o - uralajn E - renkont⸱o⸱j⸱n, jun⸱ul⸱ar⸱a⸱n tend⸱ar⸱o⸱n OrSEJT - 24 ( en 1982 ) kaj Rus⸱land⸱a⸱n E - Kongres⸱o⸱n ( en 1995 ).

En la klub⸱o divers⸱temp⸱e aktiv⸱is Aleksandr Kalaŝnikov, Vladimir Opletajev, Viktor Zaĥarov, Vladimir Izosimov, Aleksander Korĵenkov, Irina Kirina, Aleksandr Zagvazdin ( la tri last⸱a⸱j ĉe⸱est⸱is ) kaj ali⸱a⸱j kon⸱at⸱a⸱j rus⸱land⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j.

Nun Rev⸱o hav⸱as mal⸱facil⸱a⸱n situaci⸱o⸱n pro la financ⸱a kriz⸱o en la land⸱o kaj pro la for⸱pas⸱o de Vladimir Izosimov —la anim⸱o kaj motor⸱o de la klub⸱o. Sed daŭr⸱as instru⸱ad⸱o en la element⸱a kurs⸱o, kaj re⸱komenc⸱iĝ⸱is regul⸱a⸱j klub - kun⸱ven⸱o⸱j.

Irina Kirùina

Esperant⸱o Kaj Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j

En Rus⸱land⸱a Ŝtat⸱a human⸱a ( t. e. soci - scienc⸱a ) Universitat⸱o 26 - 27 nov. 1998 okaz⸱is sub egid⸱o de Unesk⸱o Inter⸱naci⸱a scienc⸱a konferenc⸱o “ Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j en dialog⸱o de kultur⸱o⸱j ”, dediĉ⸱it⸱a al 50 - jar⸱iĝ⸱o de la Universal⸱a deklaraci⸱o pri hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j. Inter divers⸱a⸱j raport⸱o⸱j unu tem⸱is pri Esperant⸱o. Tio est⸱is raport⸱o de Nikolao Gudskov “ Lingv⸱a dimensi⸱o de hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j ”, kie la aŭtor⸱o pruv⸱is nepr⸱a⸱n neces⸱o⸱n de la neŭtral⸱a inter⸱naci⸱a lingv⸱o por real⸱a efektiv⸱ig⸱o de la hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j en la mond⸱o. La material⸱o⸱j de la konferenc⸱o, inkluziv⸱e de la tri⸱paĝ⸱a artikol⸱o de Gudskov, est⸱as el⸱don⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱form⸱e en la rus⸱a kaj angl⸱a lingv⸱o⸱j.

Mikaelo Ĉertilov

ĈU Gratul⸱i AŬ Mal⸱gratul⸱i?

Kar⸱a Aleksander! Mi don⸱is mi⸱a⸱n voĉ⸱o⸱n por vi en la elekt⸱o⸱j de la Komitat⸱o de UEA, kaj mi⸱n ĝoj⸱ig⸱is, ke vi est⸱as elekt⸱it⸱a. Sed antaŭ⸱e vi est⸱is komitat⸱an⸱o A, kaj nun —komitat⸱an⸱o B. Ĉu mi dev⸱as gratul⸱i aŭ mal⸱gratul⸱i vi⸱n pro tiu ŝanĝ⸱o?

Broninslav Ĉupin

Unu⸱e, mi dank⸱as pro la sub⸱ten⸱o al ĉiu el la 1129 individu⸱a⸱j membr⸱o⸱j de UEA kiu⸱j voĉ⸱don⸱is por mi.

Simil⸱e demand⸱is mi⸱n Irina Kirina, Jelena Morozova, Viktor Sapoĵnikov kaj kurs⸱an⸱o⸱j de Sek ’ 98, al kiu⸱j mi klar⸱ig⸱is la afer⸱o⸱n buŝ⸱e.

Ĉar la respond⸱o ebl⸱e interes⸱os ni⸱a⸱j⸱n leg⸱ant⸱o⸱j⸱n, mi respond⸱as gazet⸱e.

Kompar⸱ant⸱e UEA kun fikci⸱a ŝtat⸱o Espujo ( kompren⸱ebl⸱e, unu⸱parti⸱a ), oni vid⸱as, ke la Komitat⸱o rol⸱as kiel parlament⸱o. Ĝi akcept⸱as la leĝ⸱o⸱j⸱n ( Regul⸱ar⸱o⸱j ) kaj la Buĝet⸱o⸱n de Espujo, fiks⸱as la impost⸱o⸱j⸱n ( kotiz⸱o⸱j individu⸱a⸱j kaj asoci⸱a⸱j ), elekt⸱as la Prezid⸱ant⸱o⸱n kaj Reg⸱ist⸱ar⸱o⸱n ( Estr⸱ar⸱o ), taks⸱as la ag⸱ad⸱o⸱n de l Espuja Reg⸱ist⸱ar⸱o, akcept⸱as nov⸱a⸱j⸱n aŭtonomi⸱o⸱j⸱n ( Land⸱a⸱j kaj fak⸱a⸱j asoci⸱o⸱j ), kaj dekor⸱as si⸱a⸱j⸱n eminent⸱a⸱j⸱n ŝtat⸱an⸱o⸱j⸱n ( honor⸱a⸱j membr⸱o⸱j ). La parlament⸱a sesi⸱o okaz⸱as unu foj⸱o⸱n jar⸱e en la ĉef⸱urb⸱o de Espujo ( Kongres⸱urb⸱o. Berlino en 1999 ).

Tiu⸱skem⸱e la Reg⸱ist⸱ar⸱o de Espujo ( Estr⸱ar⸱o de UEA ) plen⸱um⸱as ( aŭ ne plen⸱um⸱as ) parlament⸱a⸱j⸱n decid⸱o⸱j⸱n, prezent⸱as al la parlament⸱o jar - raport⸱o⸱n kaj buĝet⸱o⸱n, dung⸱as ŝtat⸱ofic⸱ist⸱o⸱j⸱n kaj okaz⸱ig⸱as la ĉef⸱a⸱n ŝtat⸱manifestaci⸱o⸱n ( UK ). Krom en UK, la Reg⸱ist⸱ar⸱o kun⸱ven⸱as unu aŭ du foj⸱o⸱j⸱n jar⸱e.

La menci⸱it⸱a⸱j ŝtat⸱ofic⸱ist⸱o⸱j, est⸱as do la “ ŝtat - aparat⸱o ” aŭ Administraci⸱o de Espujo ( Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o ). La Administraci⸱o, sub la gvid⸱o de la Administraci⸱estr⸱o ( Ĝeneral⸱a Direktor⸱o ) el⸱don⸱as la ŝtat⸱a⸱n gazet⸱o⸱n ( Esperant⸱o ) kaj oficial⸱a⸱n literatur⸱o⸱n ( Jar⸱libr⸱o kaj Kongres⸱a Libr⸱o ), pri⸱zorg⸱as la ŝtat⸱a⸱n var⸱cirkul⸱ad⸱o⸱n ( Libr⸱o⸱serv⸱o de UEA ) kaj la Ŝtat⸱a⸱n Bibliotek⸱o⸱n ( Bibliotek⸱o Hodler ) kaj rol⸱as kiel la Ŝtat⸱a Bank⸱o ( la sub⸱kont⸱a sistem⸱o ).

Nu, ebl⸱e kelk⸱a⸱j⸱n pli amuz⸱us kompar⸱i UEA kun la Sovet⸱uni⸱a komparti⸱o, hav⸱int⸱a respublik⸱a⸱j⸱n “ sub⸱parti⸱o⸱j⸱n ” ( Land⸱a⸱j Asoci⸱o⸱j ), Centr⸱a⸱n Komitat⸱o⸱n ( Komitat⸱o ), Politik⸱a⸱n Buro⸱o⸱n ( Estr⸱ar⸱o ) kaj Sekretari⸱ar⸱o⸱n ( CO ).

Sed ni re⸱ven⸱u al la Parlament⸱o kaj ties deput⸱it⸱o⸱j, laŭ ni⸱a Konstituci⸱o ( Statut⸱o de UEA ).

La Komitat⸱o de UEA konsist⸱as el :

Komitat⸱an⸱o⸱j A, elekt⸱it⸱a⸱j de la al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j asoci⸱o⸱j. Ĉiu al⸱iĝ⸱int⸱a asoci⸱o ( fak⸱a aŭ land⸱a ) kun 100 ĝis 1000 membr⸱o⸱j ( kies kotiz⸱o⸱j⸱n la asoci⸱o pag⸱is al CO ) deleg⸱as unu komitat⸱an⸱o⸱n kaj unu pli⸱a⸱n por ĉiu komenc⸱it⸱a mil⸱o.

Komitat⸱an⸱o⸱j B est⸱as elekt⸱at⸱a⸱j de la individu⸱a⸱j membr⸱o⸱j. Oni elekt⸱as unu komitat⸱an⸱o⸱n por ĉiu komenc⸱it⸱a mil⸱o da individu⸱a⸱j membr⸱o⸱j, ĝis maksimum⸱e unu kvar⸱on⸱o de la komitat⸱an⸱o⸱j A.

Tio ne est⸱as punkt⸱o, ĉar est⸱as pli⸱a kategori⸱o.

Komitat⸱an⸱o⸱j C, est⸱as elekt⸱at⸱a⸱j de la Komitat⸱an⸱o⸱j A kaj B “ por cert⸱ig⸱i al la Asoci⸱o la kun⸱labor⸱o⸱n de spert⸱ul⸱o⸱j ”, ĝis kvar⸱on⸱o de si⸱a propr⸱a nombr⸱o.

Krom⸱e, al⸱iĝ⸱int⸱a asoci⸱o kun mal⸱pli ol 100 membr⸱o⸱j, rajt⸱as hav⸱i observ⸱ant⸱o⸱n en la Komitat⸱o.

La komitat⸱an⸱o⸱j est⸱as sam⸱rajt⸱a⸱j, kaj neni⸱u komitat⸱an⸱iĝ⸱o est⸱as “ mal⸱gratul⸱ebl⸱a ” ; kvankam B - komitat⸱an⸱iĝ⸱o est⸱as mal⸱pli facil⸱a kaj ebl⸱e pli gratul⸱ind⸱a, almenaŭ en 1998, kiam 2328 individu⸱a⸱j membr⸱o⸱j elekt⸱is 8 person⸱o⸱j⸱n el la 15 kandidat⸱o⸱j.

A - komitat⸱an⸱iĝ⸱o okaz⸱as mal⸱sam⸱e en divers⸱a⸱j asoci⸱o⸱j, kaj eĉ en la sam⸱a asoci⸱o la procedur⸱o ne est⸱as sen⸱ŝanĝ⸱a. Ekzempl⸱e, en 1994 mi est⸱is elekt⸱it⸱a kiel komitat⸱an⸱o A por Rus⸱land⸱o en la land⸱a kongres⸱o ( Niĵnij Novgorod, 1994 ), sed la nun⸱a Komitat⸱an⸱o A est⸱is elekt⸱it⸱a nur de la estr⸱ar⸱o de Re⸱u, en kun⸱ven⸱o kiu⸱n part⸱o⸱pren⸱is 5 estr⸱ar⸱an⸱o⸱j el la 9 —kvar moskv⸱an⸱o⸱j plus la elekt⸱ot⸱a person⸱o ( laŭ Bulten⸱o de Re⸱u . 1998 : 1 ).

C - komitat⸱an⸱o⸱j est⸱as elekt⸱at⸱a⸱j, ekzempl⸱e, por form⸱i la Estr⸱ar⸱o⸱n, ja por estr⸱ar⸱an⸱iĝ⸱i oni dev⸱as jam est⸱i komitat⸱an⸱o, kaj kutim⸱e inter la anticip⸱e plan⸱it⸱a⸱j estr⸱ar⸱an⸱o⸱j ne ĉiu⸱j est⸱as komitat⸱an⸱o⸱j. Tiel est⸱is en Montpeliero, kie en la unu⸱a Komitat⸱a Kun⸱sid⸱o oni elekt⸱is ( koopt⸱is, ĉar mank⸱is alternativ⸱a⸱j kandidat⸱o⸱j ) la neces⸱a⸱j⸱n “ spert⸱ul⸱o⸱j⸱n ” ( sed la elekt⸱o de la Estr⸱ar⸱o est⸱is fuŝ⸱a pro la ne⸱kun⸱labor⸱em⸱o de Wandel kaj Lipar⸱i kaj pro la dum⸱kongres⸱a demisi⸱o de la elekt⸱it⸱a de Geus ).

Nun UEA hav⸱as 57 komitat⸱an⸱o⸱j⸱n A, 8 komitat⸱an⸱o⸱j⸱n B, kaj 12 komitat⸱an⸱o⸱j⸱n C.

La 8 “ elekt⸱it⸱o⸱j de l popol⸱o ” hav⸱as en la parlament⸱o nur dek⸱on⸱o⸱n da mandat⸱o⸱j kaj nur unu el ili est⸱as estr⸱ar⸱an⸱o. Nur unu komitat⸱an⸱o reprezent⸱as en la 6 - person⸱a Estr⸱ar⸱o la al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j⸱n asoci⸱o⸱j⸱n. 4 ali⸱a⸱j estr⸱ar⸱an⸱o⸱j C - komitat⸱an⸱iĝ⸱is en la kongres⸱o mem ( unu el ili pli fru⸱e ne ricev⸱is la “ popol⸱a⸱n fid⸱o⸱n ” en la B - balot⸱ad⸱o ).

Oni oft⸱e demand⸱as mi⸱n ankaŭ pri ŝanĝ⸱o⸱j, far⸱end⸱a⸱j por pli⸱demokrati⸱ig⸱i kaj vigl⸱ig⸱i la elekt⸱o⸱manier⸱o⸱n de UEA. Mi ja hav⸱as “ mil kaj unu ” propon⸱o⸱j⸱n, sed foj⸱e est⸱as pli prudent⸱e konserv⸱i la nun mal⸱bon⸱e funkci⸱ant⸱a⸱n sistem⸱o⸱n ol detru⸱i ĝi⸱n favor⸱e al sistem⸱o teori⸱e perfekt⸱a, sed ne prov⸱it⸱a praktik⸱e.

Sed kio⸱n pens⸱as la popol⸱o de Espujo?

Aleksander Korĵenkov Komitat⸱an⸱o B de UEA

Neces⸱as Anonc⸱i Anticip⸱e

Vi⸱a gazet⸱o oft⸱e klopod⸱as por dis⸱vast⸱ig⸱o de esperant⸱o, sed tio mal⸱mult⸱e efik⸱as. Ekzempl⸱e, en la artikol⸱o Ag⸱o - tag⸱o en Moskvo ( LOdE . 1998 : 11 ) est⸱as menci⸱it⸱a intervju⸱o kun Dadajev en Rus⸱land⸱a Televid⸱o.

Mi ne aŭskult⸱is tiu⸱n intervju⸱o⸱n, kaj mi supoz⸱as, ke ne mult⸱a⸱j sukces⸱is. Neces⸱as anonc⸱i tiu⸱j⸱n program⸱o⸱j⸱n anticip⸱e, antaŭ du monat⸱o⸱j.

Nikolaj Neĉajev ( Irkutsk, Rus⸱land⸱o )

Funebr⸱a⸱j Pens⸱o⸱j Post Unu Artikol⸱o

La sub⸱a artikol⸱o aper⸱as sam⸱temp⸱e en la inform⸱il⸱o de Prem.

Dum ok jar⸱o⸱j mi rest⸱as membr⸱o de Trans⸱naci⸱a Radikal⸱a Parti⸱o ( TRP ) kaj ĝis last⸱a jar⸱o est⸱is membr⸱o de ĝi⸱a “ Esperant⸱o ” —Radikal⸱a Asoci⸱o. Kiel membr⸱o de Er⸱a mi part⸱o⸱pren⸱is la fond⸱a⸱n kun⸱sid⸱o⸱n de Prem pas⸱int⸱jar⸱e. Ide⸱o⸱j de ne⸱per⸱fort⸱o, politik⸱o de Gandhi kaj aktiv⸱a instig⸱o de politik⸱ul⸱o⸱j al human⸱ec⸱a⸱j tut⸱mond⸱a⸱j re⸱form⸱o⸱j simpati⸱as al mi. Tamen ĉi - jar⸱e mi, rest⸱ant⸱e membr⸱o de TRP, ne plu re⸱an⸱iĝ⸱is al Er⸱a. Kaŭz⸱o est⸱as plen⸱a ne⸱em⸱o de gvid⸱ant⸱o⸱j de Er⸱a, sed pli ĝust⸱e dir⸱i, de ĝi⸱a sen⸱ŝanĝ⸱a sekretari⸱o Giorgio Pagano, al ajn⸱a, eĉ et⸱a kun⸱labor⸱o kun mi kaj kun Prem. Sam⸱a ne⸱em⸱o de⸱puŝ⸱is de Er⸱a ankaŭ plur⸱a⸱j⸱n ital⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n aktiv⸱ul⸱o⸱j⸱n...

LOdE en si⸱a 11a numer⸱o, laŭ kutim⸱a ĝi⸱a plaĉ⸱o, el⸱plaŭd⸱is vic⸱a⸱n ŝlim⸱o⸱n —artikol⸱o⸱n de Giorgio PaganoUEA kaj Er⸱a : sur la du front⸱o⸱j ”. La artikol⸱o nur konfirm⸱is mi⸱a⸱n opini⸱o⸱n pri la aŭtor⸱o. Sinjor⸱o Pagano klar⸱e montr⸱is si⸱a⸱n ne⸱kapabl⸱o⸱n kun⸱labor⸱i kun E - organiz⸱o⸱j, kun E - mov⸱ad⸱o.

En 1992 mi kon⸱at⸱iĝ⸱is kun Pagano en Romo, kie⸱n mi est⸱is invit⸱it⸱a por part⸱o⸱pren⸱i kongres⸱o⸱n de TRP. Aktiv⸱a, energi⸱a ital⸱o montr⸱is si⸱n kiel bon⸱a, verv⸱a radikal⸱ul⸱o, bon⸱a organiz⸱ant⸱o, labor⸱em⸱a kaj firm⸱e konvink⸱it⸱a pri est⸱ont⸱ec⸱o de Esperant⸱o, kaj pri proksim⸱a solv⸱o de lingv⸱a problem⸱o per⸱e de Esperant⸱o..., tamen li montr⸱is si⸱n sam⸱temp⸱e plen⸱e indiferent⸱a pri la E - komun⸱um⸱o. Tiam li, etat⸱a funkci⸱ul⸱o de TRP, nur komenc⸱is lern⸱i Esperant⸱o⸱n, kaj li lern⸱is ĝi⸱n, kiel ŝajn⸱is al mi, nur pro parti⸱a⸱j dev⸱o⸱j kaj ide⸱o⸱j. La parti⸱o komisi⸱is al li tiu⸱n ag⸱ad⸱o⸱n, kaj li aktiv⸱e ek⸱ag⸱is. Laŭ mi, li mult⸱e simil⸱as al sinjor⸱in⸱o Ŝanina, sekretari⸱in⸱o de la Asoci⸱o de Sovetiaj Esperant⸱ist⸱o⸱j. Ŝi sam⸱e el⸱lern⸱is Esperant⸱o⸱n, sed ĉu ŝi est⸱is esperant⸱ist⸱in⸱o?

Giorgio Pagano, diferenc⸱e de sinjor⸱in⸱o Ŝanina tamen ver⸱e kred⸱as pri ide⸱o de la Esperant⸱a solv⸱o de lingv⸱a problem⸱o en Eŭrop⸱o, sed li tut⸱e ne vid⸱as kaj ignor⸱as ekzist⸱o⸱n de Esperant⸱uj⸱o, hav⸱ant⸱a si⸱a⸱n viv⸱o⸱n, tradici⸱o⸱n, kultur⸱o⸱n. En la artikol⸱o li atak⸱as UEA, sed tiu atak⸱o simil⸱as al atak⸱o de hund⸱et⸱o kontraŭ elefant⸱o el fam⸱a fabl⸱o de Krilov. UEA kaj Er⸱a hav⸱as tut⸱e mal⸱simil⸱a⸱j⸱n rimed⸱o⸱j⸱n kaj akcent⸱o⸱j⸱n en si⸱a⸱j ag⸱ad⸱o⸱j. UEA ag⸱as por facil⸱ig⸱i ag⸱ad⸱o⸱n de apart⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, esperant⸱o - kolektiv⸱o⸱j per si⸱a⸱j serv⸱o⸱j, kongres⸱o⸱j, period⸱aĵ⸱o⸱j ktp., kaj prezent⸱as per⸱e de si al ekster⸱a ne⸱esperant⸱ist⸱a mond⸱o tut⸱mond⸱a⸱n esperant⸱ist⸱ar⸱o⸱n. Er⸱a tut⸱e ne zorg⸱as pri esperant⸱ist⸱ar⸱o, eĉ ignor⸱as ĝi⸱n. Ĝi⸱a⸱j interes⸱o⸱j est⸱as nur eŭrop⸱a⸱j kaj inter⸱naci⸱a⸱j politik⸱a⸱j kaj inter⸱ŝtat⸱a⸱j organiz⸱o⸱j, kaj cel⸱o —oficial⸱ig⸱o de Esperant⸱o kiel du⸱a inter⸱naci⸱a help⸱lingv⸱o.

Tamen agnosk⸱o de Esperant⸱o far⸱e de inter⸱naci⸱a⸱j politik⸱a⸱j organiz⸱o⸱j ne pov⸱as ne interes⸱i ankaŭ UEA. Do, evident⸱as util⸱o de kun⸱labor⸱o de tiu⸱j, kvankam mal⸱sam⸱a⸱j, organiz⸱o⸱j. Tial est⸱as ankaŭ strang⸱a kondut⸱o de UEA, kiu ne en⸱las⸱is inform⸱o⸱n pri Er⸱a en si⸱a Jar⸱libr⸱o, pri⸱silent⸱as kaj ne sub⸱ten⸱as iniciat⸱o⸱j⸱n de ĝi. Mi ne opini⸱as, ke inform⸱o pri kat - am⸱ant⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, aŭ pri sam⸱seks⸱am⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j pli grav⸱as ol pri Er⸱a.

Kon⸱ant⸱e sinjor⸱o⸱n Pagano, mi supoz⸱as, ke ofic⸱ist⸱o⸱j kaj estr⸱ar⸱an⸱o⸱j de UEA, sam⸱e kiel mi, ne trov⸱is komun⸱a⸱n lingv⸱o⸱n kun li ( kvankam li el⸱lern⸱is Esperant⸱o⸱n ).

Ĉiam est⸱as mult⸱e domaĝ⸱e, kiam apart⸱a⸱j person⸱o⸱j, kun bon⸱a⸱j intenc⸱o⸱j, sed pro si⸱a⸱j ne⸱toler⸱em⸱o kaj ambici⸱o, trud⸱em⸱o kaj sen⸱kompromis⸱em⸱o fiask⸱ig⸱as bon⸱a⸱j⸱n iniciat⸱o⸱j⸱n. Kaj mi pri⸱plor⸱as funebr⸱e for⸱pas⸱int⸱a⸱j⸱n ebl⸱ec⸱o⸱j⸱n, van⸱a⸱j⸱n streĉ⸱o⸱j⸱n kaj for⸱flug⸱int⸱a⸱j⸱n esper⸱o⸱j⸱n.

Mikaelo Ĉertilov

Inter⸱ret⸱a Ĵurnal⸱ist⸱ik⸱o

Ek⸱de jan. 1998 ni funkci⸱ig⸱as la ret⸱poŝt⸱a⸱n Esperant⸱o - nov⸱aĵ⸱serv⸱o⸱n “ ret - info ”, kiu distribu⸱as labor⸱tag⸱e averaĝ⸱e 3 - 4 mesaĝ⸱o⸱j⸱n, lig⸱it⸱a⸱j⸱n al la E - mov⸱ad⸱o. Al ricev⸱ant⸱o⸱j de “ ret - info ” aparten⸱as plur⸱cent abon⸱ant⸱o⸱j.

Est⸱as tre mal⸱agrabl⸱e iam re⸱ricev⸱i de tut⸱e ne⸱kon⸱at⸱a⸱j person⸱o⸱j 2 - 4 foj⸱e la mesaĝ⸱o⸱j⸱n, origin⸱e dis⸱send⸱it⸱a⸱j⸱n per “ ret - info ”, aŭ ricev⸱i mal⸱abon⸱pet⸱o⸱n de ne⸱al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j person⸱o⸱j, aŭ protest⸱o⸱n pro ne⸱dezir⸱at⸱a ret⸱poŝt⸱a ĝen⸱o. Ne re⸱distribu⸱u per ret⸱o! Oni kompren⸱ebl⸱e rajt⸱as util⸱ig⸱i por si la ricev⸱it⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n kaj oni rajt⸱as aper⸱ig⸱i ili⸱n en paper⸱a⸱j E - gazet⸱o⸱j aŭ radi⸱o⸱staci⸱o⸱j, sed ni taks⸱as ne etik⸱a, se iu regul⸱e ret⸱e plu⸱send⸱as la ricev⸱it⸱a⸱j⸱n mesaĝ⸱o⸱j⸱n al si⸱a⸱j kon⸱at⸱o⸱j, aŭ al ret⸱a⸱j forum⸱o⸱j!

Kompren⸱ebl⸱e ni ne est⸱as kontraŭ ( eĉ ni ĝoj⸱as ), se iu⸱j⸱n grav⸱a⸱j⸱n mesaĝ⸱o⸱j⸱n foj - foj⸱e vi plu⸱send⸱as al interes⸱it⸱o⸱j aŭ uz⸱as ĝi⸱n en inform⸱bulten⸱o⸱j ( ĉi kaz⸱e bv. nepr⸱e menci⸱i la font⸱o⸱n ) —ni est⸱as nur kontraŭ la regul⸱a ret⸱a re⸱distribu⸱ad⸱o.

La serv⸱o funkci⸱as fid⸱ind⸱e. La dis⸱send⸱it⸱a⸱j mesaĝ⸱o⸱j val⸱or⸱as ju pli mult⸱e, des pli da person⸱o⸱j leg⸱as ili⸱n, sed anstataŭ mem distribu⸱i ili⸱n al iu cel⸱grup⸱o prefer⸱e instig⸱u ili⸱n rekt⸱e al⸱iĝ⸱i al la serv⸱o!

László Szilvási administr⸱ant⸱o de “ ret - info

Ĝemel⸱iĝ⸱o EN LA Nord⸱o

28 sep —2 okt. inter⸱naci⸱a komenc⸱ant⸱a kurs⸱o okaz⸱is en Svanvik, en popol⸱a alt⸱lern⸱ej⸱o ĉe la norveg⸱a - rus⸱land⸱a lim⸱o. En Strig⸱o - 4 mi babil⸱is kun du tie⸱a⸱j part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j, nom⸱e Nast=ja Kuznetsova kaj Nataŝa Zubova de Murmansko.

“ Est⸱is mal⸱grand⸱a anonc⸱o en murmanska gazet⸱o. Oni neni⸱o⸱n menci⸱is pri vojaĝ⸱o al Norvegi⸱o, nur est⸱is instig⸱o lern⸱i esperant⸱o⸱n. Relativ⸱e mult⸱a⸱j jun⸱ul⸱o⸱j anonc⸱is si⸱n kaj oni far⸱is intervju⸱o⸱j⸱n por selekt⸱i tiu⸱j⸱n, kiu⸱j rajt⸱is ir⸱i al la kurs⸱o en Norvegi⸱o. Tre grav⸱is ke oni est⸱u komunik⸱iĝ⸱em⸱a kaj hav⸱u dezir⸱o⸱n lern⸱i ”, —klar⸱ig⸱as Nastja kaj Nataŝa.

Pro la nun⸱a ekonomi⸱a kriz⸱o, kelk⸱a⸱j dezir⸱ant⸱o⸱j tamen ne pov⸱is ir⸱i. Sed 8 murmanskaj ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j, post unu⸱a en⸱konduk⸱a preleg⸱o part⸱o⸱pren⸱is la kurs⸱o⸱n. Dum 5 tag⸱o⸱j ili po 3 lecion⸱o⸱j⸱n part⸱o⸱pren⸱is, sub gvid⸱o de eminent⸱a Cseh - instru⸱ist⸱o Atilio Orellana Rojas. En⸱tut⸱e part⸱o⸱pren⸱is 27 ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j kaj plen⸱kresk⸱ul⸱o⸱j.

“ Ni stud⸱is la baz⸱a⸱n gramatik⸱o⸱n de la lingv⸱o. Kompren⸱ebl⸱e, temp⸱o mal⸱mult⸱is, sed Atilio tre vigl⸱e instru⸱as, li est⸱as ver⸱a art⸱ist⸱o, kaj la lecion⸱o⸱j est⸱is tre instig⸱a⸱j. En la liber⸱temp⸱o ni kon⸱at⸱iĝ⸱is kun la lern⸱ej⸱an⸱o⸱j. Ni daŭr⸱e ten⸱as kontakt⸱o⸱n, kaj la lern⸱ej⸱estr⸱o cert⸱ig⸱is ke la norveg⸱a⸱j part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j vizit⸱os Murmanskon en decembr⸱o ”, —ili rakont⸱as.

Nataŝa kaj Nastja rakont⸱as pri sukces⸱a kon⸱at⸱iĝ⸱o kaj amik⸱iĝ⸱o kun la lern⸱ej⸱an⸱o⸱j. Tiel, oni bril⸱e plen⸱um⸱is unu el la intenc⸱o⸱j de Norveg⸱a E - lig⸱o : kun⸱lig⸱i ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j⸱n en Norvegi⸱o kaj Rus⸱land⸱o. La du⸱a intenc⸱o kompren⸱ebl⸱e est⸱as util⸱ig⸱i esperant⸱o⸱n en tiu kontakt⸱o. Inter⸱temp⸱e la kontakt⸱o okaz⸱as ĉef⸱e angl⸱a⸱lingv⸱e. “ Ni ankoraŭ ne sufiĉ⸱e sci⸱as esperant⸱o⸱n. Mank⸱as vort⸱o⸱j ”, —ili konfes⸱as. Sed kiam la raport⸱ant⸱o alud⸱is, ke ebl⸱e esperant⸱o ne neces⸱as por ili, aŭd⸱iĝ⸱is protest⸱o⸱j : “ Ni tamen vol⸱as ĝi⸱n lern⸱i! ”

Ĉiu⸱j kiu⸱j part⸱o⸱pren⸱is la kurs⸱o⸱j⸱n de Atilio, sci⸱as ke mal⸱facil⸱as ne entuziasm⸱iĝ⸱i. Pli mal⸱facil⸱as kiam oni re⸱ven⸱as hejm⸱e⸱n al ted⸱a⸱j lern⸱o⸱libr⸱o⸱j kaj pli tradici⸱a instru⸱ad⸱o. Tamen, “ Ni cert⸱e vol⸱as daŭr⸱ig⸱i la stud⸱ad⸱o⸱n ”, —Nataŝa kaj Nastja asert⸱as. Ĉu ni rajt⸱as esper⸱i pri ont⸱a jun⸱ul⸱ar⸱a klub⸱o en la for⸱a nord⸱o?

Bård Hekland

LA Mastr⸱in⸱o

Novel⸱o de Guy de Maupassant

Mi loĝ⸱is tiam, —dir⸱is Georges Kervelen, —en mebl⸱it⸱a lu⸱loĝ⸱ej⸱o en la strat⸱o de la Sankt⸱a⸱j Patr⸱o⸱j.

Kiam mi⸱a⸱j ge⸱patr⸱o⸱j decid⸱is, ke mi stud⸱os jur⸱o⸱n en Parizo, okaz⸱is long⸱a⸱j diskut⸱ad⸱o⸱j por aranĝ⸱i ĉiu⸱n afer⸱o⸱n. La kost⸱o⸱n de mi⸱a pensi⸱o ili unu⸱e taks⸱is je du⸱mil kvin⸱cent frank⸱o⸱j, sed mi⸱a povr⸱a patr⸱in⸱o ek⸱hav⸱is tim⸱o⸱n, kiu⸱n ŝi prezent⸱is al mi⸱a patr⸱o : “ Se li mal⸱bon⸱e el⸱spez⸱us si⸱a⸱n tut⸱a⸱n mon⸱o⸱n kaj ne pren⸱us sufiĉ⸱a⸱n nutr⸱aĵ⸱o⸱n, li⸱a san⸱o tre sufer⸱us. Tiu⸱j jun⸱ul⸱o⸱j est⸱as kapabl⸱a⸱j je ĉio. ”

Est⸱is do decid⸱it⸱e, ke ili serĉ⸱os pension⸱o⸱n por mi, pension⸱o⸱n modest⸱a⸱n kaj komfort⸱a⸱n, kaj ke mi⸱a famili⸱o pag⸱os rekt⸱e la prez⸱o⸱n, ĉiu⸱monat⸱e.

Mi neniam est⸱is for⸱las⸱int⸱a Quimper ’ on. Mi dezir⸱is ĉio⸱n, kio⸱n oni dezir⸱as je mi⸱a aĝ⸱o kaj mi est⸱is pret⸱a ĝoj⸱e viv⸱i, ĉiu⸱manier⸱e.

Iu⸱j najbar⸱o⸱j, de kiu⸱j oni pet⸱is konsil⸱o⸱n, indik⸱is sam⸱region⸱an⸱in⸱o⸱n, s - in⸱o⸱n Kergaran, kiu akcept⸱is pension⸱an⸱o⸱j⸱n. Mi⸱a patr⸱o trakt⸱is do per⸱leter⸱e kun tiu respekt⸱ind⸱a person⸱o, ĉe kiu⸱n mi al⸱ven⸱is, iu⸱n vesper⸱o⸱n, kun⸱e kun kofr⸱o.

S - in⸱o Kergaran est⸱is ĉirkaŭ kvar⸱dek⸱jar⸱a. Ŝi est⸱is dik⸱a, tre dik⸱a, parol⸱is per voĉ⸱o de instruktor⸱a kapitan⸱o kaj decid⸱is pri ĉiu⸱j demand⸱o⸱j per vort⸱o net⸱a kaj definitiv⸱a. Ŝi⸱a dom⸱o, tre mal⸱larĝ⸱a, hav⸱ant⸱a nur unu apertur⸱o⸱n al la strat⸱o ĉiu⸱etaĝ⸱e, aspekt⸱is kiel ŝtup⸱ar⸱o de fenestr⸱o⸱j, aŭ kiel tranĉ⸱aĵ⸱o de dom⸱o sandviĉ⸱e inter du ali⸱a⸱j.

La mastr⸱in⸱o loĝ⸱is en la unu⸱a etaĝ⸱o kun si⸱a serv⸱ist⸱in⸱o ; oni kuir⸱is kaj hav⸱is la manĝ⸱o⸱j⸱n en la du⸱a ; kvar breton⸱a⸱j pension⸱ul⸱o⸱j loĝ⸱is en la tri⸱a kaj en la kvar⸱a. Mi hav⸱is la du ĉambr⸱o⸱j⸱n de la kvin⸱a.

Nigr⸱a ŝtup⸱ar⸱et⸱o, turn⸱iĝ⸱ant⸱a kiel kork⸱tir⸱il⸱o, konduk⸱is al tiu⸱j du mansard⸱o⸱j. La tut⸱a⸱n tag⸱o⸱n, sen⸱halt⸱e, s - in⸱o Kergaran supr⸱e⸱n - kaj sub⸱e⸱n - ir⸱is tiu⸱n spiral⸱o⸱n, okup⸱at⸱a en tiu tir⸱kest⸱a loĝ⸱ej⸱o, kvazaŭ ŝip⸱estr⸱o sur ferdek⸱o. Ŝi en⸱ir⸱is dek foj⸱o⸱j⸱n si⸱n⸱sekv⸱e en ĉiu⸱n loĝ⸱ej⸱o⸱n, kontrol⸱is ĉio⸱n kun mir⸱ind⸱a parol⸱a frakas⸱o, rigard⸱is, ĉu la lit⸱o⸱j est⸱is bon⸱e pret⸱ig⸱it⸱a⸱j, ĉu la vest⸱o⸱j est⸱is bon⸱e bros⸱it⸱a⸱j, ĉu la serv⸱o est⸱is tut⸱e en ord⸱o. Unu⸱vort⸱e, ŝi fleg⸱is si⸱a⸱j⸱n gast⸱o⸱j⸱n kiel patr⸱in⸱o, pli bon⸱e ol patr⸱in⸱o.

Mi baldaŭ kon⸱at⸱iĝ⸱is kun mi⸱a⸱j kvar sam⸱region⸱an⸱o⸱j. Du el ili stud⸱is medicin⸱o⸱n, kaj la du ali⸱a⸱j stud⸱is jur⸱o⸱n, sed ĉiu⸱j spert⸱is la despot⸱a⸱n jug⸱o⸱n de la mastr⸱in⸱o. Ili tim⸱is ŝi⸱n, kiel marod⸱ist⸱o tim⸱as kamp⸱o⸱gard⸱ist⸱o⸱n.

Koncern⸱e mi⸱n, mi tuj spert⸱is dezir⸱o⸱j⸱n de sen⸱de⸱pend⸱ec⸱o, ĉar mi est⸱as laŭ⸱natur⸱e ribel⸱ul⸱o. Mi unu⸱e deklar⸱is, ke mi vol⸱as hejm⸱e⸱n⸱ven⸱i je la hor⸱o elekt⸱it⸱a de mi, ĉar s - in⸱o Kergaran est⸱is difin⸱int⸱a la dek - du⸱a⸱n hor⸱o⸱n, kiel la last⸱a⸱n lim⸱o⸱n. Pro tiu pretend⸱o, ŝi fiks⸱is al mi si⸱a⸱j⸱n klar⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n dum kelk⸱a⸱j sekund⸱o⸱j, kaj post⸱e deklar⸱is :

“ Tio ne est⸱as ebl⸱a. Mi ne pov⸱as toler⸱i, ke oni vek⸱as Anjon la tut⸱a⸱n nokt⸱o⸱n. Vi hav⸱as neni⸱o⸱n por far⸱i ekster⸱e post cert⸱a hor⸱o. ”

Mi respond⸱is kun firm⸱ec⸱o : “ Laŭ la leĝ⸱o, sinjor⸱in⸱o, vi est⸱as dev⸱ig⸱at⸱a mal⸱ferm⸱i al mi kiam ajn. Se vi rifuz⸱os tio⸱n, mi konstat⸱ig⸱os ĝi⸱n ĉe la urb⸱a polic⸱o kaj ir⸱os dorm⸱i en hotel⸱o⸱n je vi⸱a kost⸱o, kiel tio est⸱as mi⸱a rajt⸱o. Vi est⸱os do dev⸱ig⸱at⸱a mal⸱ferm⸱i al mi aŭ el⸱las⸱i mi⸱n. La pord⸱o aŭ la adiaŭ⸱o. Elekt⸱u. ”

Mi spit⸱rid⸱is al ŝi, dikt⸱ant⸱e mi⸱a⸱j⸱n kondiĉ⸱o⸱j⸱n. Post la unu⸱a stupor⸱o ŝi vol⸱is diskut⸱i, sed mi rest⸱is ne⸱ced⸱em⸱a kaj ŝi rezign⸱is. Ni konsent⸱is, ke mi hav⸱os ĉef⸱ŝlos⸱il⸱o⸱n, sed kun nepr⸱a kondiĉ⸱o, ke neni⸱u tio⸱n sci⸱os.

Mi⸱a energi⸱o favor⸱e impres⸱is ŝi⸱n, kaj ŝi de nun trakt⸱is mi⸱n kun net⸱a komplez⸱o. Ŝi hav⸱is por mi komplez⸱o⸱j⸱n, pri⸱zorg⸱o⸱j⸱n, delikat⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, kaj eĉ brusk⸱a⸱n tener⸱ec⸱o⸱n, kiu ne mal⸱plaĉ⸱is al mi. Ia⸱foj⸱e, kiam mi est⸱is gaj⸱a, mi surpriz⸱e kis⸱is ŝi⸱n, nur por la fort⸱a vang⸱o⸱frap⸱o, kiu⸱n ŝi tuj ĵet⸱is al mi. Kiam mi sukces⸱is mal⸱lev⸱i la kap⸱o⸱n sufiĉ⸱e rapid⸱e, ŝi⸱a man⸱o pas⸱is super mi⸱n kun la rapid⸱ec⸱o de kugl⸱o, kaj mi rid⸱is kvazaŭ frenez⸱ul⸱o for⸱kur⸱ant⸱e, dum ŝi kri⸱is : “ Ha! Kanajl⸱o! Tio⸱n mi re⸱pag⸱os al vi. ”

Ni far⸱iĝ⸱is du ge⸱amik⸱o⸱j.

Sed jen mi kon⸱at⸱iĝ⸱is, sur trotuar⸱o, kun knab⸱in⸱o labor⸱ant⸱a en vend⸱ej⸱o.

Vi sci⸱as, kio est⸱as tiu⸱j am⸱et⸱o⸱j de Parizo. Iam, ir⸱ant⸱e al la lernejo, oni renkont⸱as jun⸱a⸱n person⸱o⸱n nud⸱kap⸱a⸱n, kiu promen⸱as brak⸱en⸱brak⸱e kun amik⸱in⸱o, antaŭ ol re⸱ir⸱i al la labor⸱o. Oni inter⸱ŝanĝ⸱as rigard⸱o⸱j⸱n, oni sent⸱as en si tiu⸱n et⸱a⸱n sku⸱o⸱n, kiu⸱n don⸱as la okul⸱o de iu⸱j vir⸱in⸱o⸱j. Tio est⸱as unu el la ĉarm⸱o⸱j de la viv⸱o, tiu⸱j rapid⸱a⸱j simpati⸱o⸱j fizik⸱a⸱j, kiu⸱j⸱n nask⸱as renkont⸱iĝ⸱o, tiu leĝer⸱a kaj delikat⸱a log⸱o, kiu⸱n oni subit⸱e spert⸱as ĉe la ek⸱tuŝ⸱o de hom⸱o nask⸱iĝ⸱int⸱a por plaĉ⸱i al vi kaj por est⸱i am⸱at⸱a de vi. Ŝi est⸱os am⸱at⸱a mult⸱e aŭ mal⸱mult⸱e, ne grav⸱as. Est⸱as en ŝi⸱a natur⸱o respond⸱i al la sekret⸱a am⸱dezir⸱o de la vi⸱a. Jam kiam vi unu⸱a⸱foj⸱e ek⸱vid⸱as tiu⸱n vizaĝ⸱o⸱n, tiu⸱n buŝ⸱o⸱n, tiu⸱j⸱n har⸱o⸱j⸱n, tiu⸱n rid⸱et⸱o⸱n, vi sent⸱as ili⸱a⸱n ĉarm⸱o⸱n en⸱ir⸱i en vi⸱n kun dolĉ⸱a kaj delic⸱a ĝoj⸱o, vi sent⸱as spec⸱o⸱n de feliĉ⸱a bon⸱stat⸱o penetr⸱i en vi⸱n, kaj la subit⸱a⸱n nask⸱iĝ⸱o⸱n de tener⸱ec⸱o ankoraŭ konfuz⸱a, kiu pel⸱as vi⸱n al tiu ne⸱kon⸱at⸱a vir⸱in⸱o. Est⸱as, kvazaŭ est⸱us en ŝi al⸱vok⸱o, al kiu vi respond⸱as, al⸱log⸱o, kiu stimul⸱as vi⸱n ; kvazaŭ oni jam de⸱long⸱e kon⸱us ŝi⸱n, kvazaŭ oni jam est⸱us vid⸱int⸱a ŝi⸱n, kvazaŭ oni sci⸱us, kio⸱n ŝi pens⸱as.

La morgaŭ⸱a⸱n tag⸱o⸱n je la sam⸱a hor⸱o, oni pas⸱as tra la sam⸱a strat⸱o. Oni re⸱vid⸱as ŝi⸱n. Kaj oni re⸱ven⸱as la post⸱a⸱n tag⸱o⸱n, kaj ankoraŭ la post⸱a⸱n tag⸱o⸱n. Oni fin⸱e inter⸱parol⸱as. Kaj la am⸱et⸱o plu evolu⸱as, regul⸱a kiel mal⸱san⸱o.

Do, post tri semajn⸱o⸱j, mi ating⸱is kun Emma la period⸱o⸱n antaŭ la fal⸱o. La fal⸱o mem est⸱us okaz⸱int⸱a pli fru⸱e, se mi est⸱us sci⸱int⸱a, en kiu lok⸱o provok⸱i ĝi⸱n. Mi⸱a amik⸱in⸱o viv⸱is en famili⸱o kaj drast⸱e rifuz⸱is tra⸱pas⸱i la sojl⸱o⸱n de mebl⸱it⸱a hotel⸱o. Mi cerb⸱um⸱is por trov⸱i rimed⸱o⸱n, ruz⸱aĵ⸱o⸱n, okaz⸱o⸱n. Fin⸱fin⸱e mi elekt⸱is sen⸱esper⸱a⸱n solv⸱o⸱n kaj decid⸱is supr⸱e⸱n⸱ir⸱ig⸱i ŝi⸱n al mi⸱a loĝ⸱ej⸱o, iu⸱n vesper⸱o⸱n, ĉirkaŭ la dek - unu⸱a, je pretekst⸱o de tas⸱o da te⸱o. S - in⸱o Kergaran en⸱lit⸱iĝ⸱is ĉiu⸱tag⸱e je la dek⸱a. Mi pov⸱us do hejm⸱e⸱n⸱ir⸱i sen⸱bru⸱e dank al mi⸱a ĉef⸱ŝlos⸱il⸱o, vek⸱ant⸱e nenies atent⸱o⸱n. Ni sam⸱manier⸱e re⸱mal⸱supr⸱e⸱n⸱ir⸱us post unu aŭ du hor⸱o⸱j.

Emma akcept⸱is mi⸱a⸱n invit⸱o⸱n, post kiam ŝi iom kontraŭ⸱vol⸱is.

Mi pas⸱ig⸱is mal⸱bon⸱a⸱n tag⸱o⸱n. Mi ne est⸱is trankvil⸱a. Mi tim⸱is komplik⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, katastrof⸱o⸱n, iu⸱n terur⸱a⸱n skandal⸱o⸱n. Ven⸱is la vesper⸱o. Mi for⸱las⸱is la dom⸱o⸱n kaj en⸱ir⸱is en trink⸱ej⸱o⸱n, kie mi glut⸱is du tas⸱o⸱j⸱n da kaf⸱o kaj kvin glas⸱et⸱o⸱j⸱n por ek⸱hav⸱i kuraĝ⸱o⸱n. Post⸱e mi ir⸱is promen⸱i sur bulvard⸱o⸱n Sankt⸱a Mikelo. Mi aŭd⸱is sonor⸱i la dek⸱a⸱n, la dek⸱a⸱n kaj du⸱on⸱o⸱n. Kaj mi ir⸱is, per mal⸱rapid⸱a⸱j paŝ⸱o⸱j, al la lok⸱o de ni⸱a rendevu⸱o. Ŝi jam atend⸱is mi⸱n. Ŝi pren⸱is kares⸱em⸱e mi⸱a⸱n brak⸱o⸱n kaj jen ni ek⸱ir⸱is, mal⸱rapid⸱e, al mi⸱a loĝ⸱ej⸱o. Laŭ⸱mezur⸱e kiel mi al⸱proksim⸱iĝ⸱is al la pord⸱o, kresk⸱is mi⸱a angor⸱o. Mi pens⸱is : “ Esper⸱ebl⸱e s - in⸱o Kergaran est⸱as en⸱lit⸱e. ”

Mi dir⸱is al Emma du aŭ tri⸱foj⸱e : “ Atent⸱u, ne far⸱u bru⸱o⸱n en la ŝtup⸱ar⸱o! ”

Ŝi ek⸱rid⸱is : “ Vi do tre tim⸱as, ke oni aŭd⸱as vi⸱n? ”

“ Ne, sed mi ne vol⸱as vek⸱i mi⸱a⸱n najbar⸱o⸱n, kiu est⸱as grav⸱e mal⸱san⸱a. ”

Jen la strat⸱o de la Sankt⸱a⸱j Patr⸱o⸱j. Mi al⸱proksim⸱iĝ⸱as al mi⸱a loĝ⸱ej⸱o kun tiu antaŭ⸱tim⸱o, kiu⸱n oni hav⸱as ir⸱ant⸱e al dent⸱ist⸱o. Ĉiu⸱j fenestr⸱o⸱j est⸱as mal⸱lum⸱a⸱j. Oni sen⸱dub⸱e dorm⸱as. Mi spir⸱as. Mi mal⸱ferm⸱as la pord⸱o⸱n kun si⸱n⸱gard⸱em⸱o de ŝtel⸱ist⸱o. Mi en⸱ir⸱ig⸱as mi⸱a⸱n kun⸱ul⸱in⸱o⸱n, kaj post⸱e mi re⸱ferm⸱as, kaj mi supr⸱e⸱n⸱ir⸱as la ŝtup⸱ar⸱o⸱n pied⸱pint⸱e evit⸱ant⸱e spir⸱i kaj ek⸱brul⸱ig⸱ant⸱e kandel - alumet⸱o⸱j⸱n, por ke la jun⸱ul⸱in⸱o ne far⸱u iu⸱n mis⸱paŝ⸱o⸱n.

Preter⸱pas⸱ant⸱e la ĉambr⸱o⸱n de la mastr⸱in⸱o, mi sent⸱as mi⸱a⸱n kor⸱o⸱n fort⸱eg⸱e bat⸱ant⸱a⸱n. Fin⸱e, jen ni est⸱as en la du⸱a etaĝ⸱o, post⸱e en la tri⸱a, post⸱e en la kvin⸱a. Mi en⸱ir⸱as mi⸱a⸱n loĝ⸱ej⸱o⸱n. Venk⸱o!

Tamen mi kuraĝ⸱is parol⸱i nur mal⸱laŭt⸱e kaj de⸱met⸱is mi⸱a⸱j⸱n bot⸱et⸱o⸱j⸱n por far⸱i neniu⸱n bru⸱o⸱n. La te⸱o⸱n, prepar⸱it⸱a⸱n sur alkohol⸱a kuir⸱il⸱o, ni trink⸱is sur la angul⸱o de mi⸱a komod⸱o. Post⸱e mi iĝ⸱is insist⸱a... insist⸱a... kaj iom post iom, kvazaŭ lud⸱ant⸱e, mi de⸱met⸱is unu post la ali⸱a la vest⸱aĵ⸱o⸱j⸱n de mi⸱a amik⸱in⸱o, kiu ced⸱is rezist⸱ant⸱e, ruĝ⸱a, konfuz⸱it⸱a, ĉiam prokrast⸱ant⸱a la fatal⸱a⸱n kaj ĉarm⸱a⸱n moment⸱o⸱n.

Ŝi sur⸱hav⸱is nur, ver⸱e, mal⸱long⸱a⸱n blank⸱a⸱n sub⸱jup⸱o⸱n, kiam abrupt⸱e mal⸱ferm⸱iĝ⸱is mi⸱a pord⸱o, kaj aper⸱is s - in⸱o Kergaran, kun kandel⸱o en la man⸱o, vest⸱it⸱a ekzakt⸱e kiel Emma.

Mi far⸱is salt⸱o⸱n mal⸱proksim⸱e⸱n de ŝi kaj mi star⸱is, konstern⸱it⸱e rigard⸱ant⸱a al ambaŭ vir⸱in⸱o⸱j, kiu⸱j fiks⸱e inter⸱rigard⸱is. Kio est⸱is okaz⸱ont⸱a?

La mastr⸱in⸱o prononc⸱is per arogant⸱a ton⸱o, kiu⸱n mi ne kon⸱is de ŝi : “ Mi ne vol⸱as knab⸱in⸱o⸱j⸱n en mi⸱a dom⸱o, sinjor⸱o Kervelen. ”

Mi balbut⸱is : “ Sed, sinjor⸱in⸱o Kergaran, la fraŭl⸱in⸱o est⸱as nur mi⸱a amik⸱in⸱o. Ŝi ven⸱is pren⸱i tas⸱o⸱n da te⸱o. ”

La dik⸱a vir⸱in⸱o plu⸱parol⸱is : “ Oni ne sur⸱hav⸱as nur⸱a⸱n ĉemiz⸱o⸱n por pren⸱i tas⸱o⸱n da te⸱o. Vi tuj for⸱ir⸱ig⸱os tiu⸱n person⸱o⸱n. ”

Emma, konstern⸱it⸱a, ek⸱plor⸱is kaŝ⸱ant⸱e si⸱a⸱n vizaĝ⸱o⸱n en si⸱a jup⸱o. Mi perd⸱is la kap⸱o⸱n, ne sci⸱ant⸱e, kio⸱n far⸱i, nek kio⸱n dir⸱i. La mastr⸱in⸱o al⸱dir⸱is kun ne⸱rezist⸱ebl⸱a aŭtoritat⸱o : “ Help⸱u la fraŭl⸱in⸱o⸱n re⸱vest⸱iĝ⸱i kaj for⸱konduk⸱u ŝi⸱n tuj. ”

Mi, cert⸱e, ne pov⸱is far⸱i io⸱n ali⸱a⸱n, kaj mi lev⸱is la rob⸱o⸱n fal⸱int⸱a⸱n rond⸱e, kvazaŭ krev⸱int⸱a balon⸱o, sur la plank⸱o⸱n, kaj mi pas⸱ig⸱is ĝi⸱n super la kap⸱o⸱n de la knab⸱in⸱o, kaj klopod⸱is agraf⸱i ĝi⸱n, al⸱ĝust⸱ig⸱i ĝi⸱n, kun grand⸱eg⸱a pen⸱o. Ŝi help⸱is mi⸱n, ĉiam plor⸱ant⸱e, terur⸱it⸱a, hast⸱ant⸱e, far⸱ant⸱e ĉi⸱a⸱j⸱n erar⸱o⸱j⸱n, ne plu pov⸱ant⸱e re⸱trov⸱i la ŝnur⸱o⸱j⸱n nek la buton⸱tru⸱o⸱j⸱n ; kaj s - in⸱o Kergaran star⸱is kun sen⸱esprim⸱a vizaĝ⸱o, ten⸱ant⸱e si⸱a⸱n kandel⸱o⸱n en⸱man⸱e, kaj lum⸱ig⸱is ni⸱n kun la sever⸱a pozo de juĝ⸱ist⸱o.

Emma rapid⸱ig⸱is nun si⸱a⸱j⸱n mov⸱o⸱j⸱n, frenez⸱e kovr⸱is si⸱n, nod⸱is, al⸱pingl⸱is, laĉ⸱is, re⸱lig⸱is kun furioz⸱o, turment⸱at⸱a per urĝ⸱a bezon⸱o for⸱kur⸱i ; kaj eĉ ne buton⸱int⸱e si⸱a⸱j⸱n bot⸱et⸱o⸱j⸱n, ŝi kur⸱is preter la mastr⸱in⸱o kaj pel⸱is si⸱n en la ŝtup⸱ar⸱o⸱n. Mi sekv⸱is ŝi⸱n kun pantofl⸱o⸱j, mem du⸱on⸱e sen⸱vest⸱iĝ⸱int⸱a, kaj ripet⸱is : “ Fraŭl⸱in⸱o, aŭskult⸱u, fraŭl⸱in⸱o. ”

Mi ja konsci⸱is, ke neces⸱is dir⸱i io⸱n al ŝi, sed mi neni⸱o⸱n trov⸱is. Mi re⸱ating⸱is ŝi⸱n preciz⸱e ĉe la pord⸱o de la strat⸱o, kaj mi vol⸱is pren⸱i ŝi⸱a⸱n brak⸱o⸱n, sed ŝi fort⸱eg⸱e for⸱puŝ⸱is mi⸱n, balbut⸱ant⸱e per voĉ⸱o mal⸱laŭt⸱a kaj nervoz⸱a : “ Las⸱u mi⸱n... las⸱u mi⸱n, ne tuŝ⸱u mi⸱n. ”

Kaj ŝi for⸱kur⸱is sur la strat⸱o⸱n re⸱ferm⸱ant⸱e la pord⸱o⸱n post si.

Mi turn⸱is mi⸱n. S - in⸱o Kergaran est⸱is rest⸱int⸱a supr⸱e ĉe la unu⸱a etaĝ⸱o, kaj mi re⸱supr⸱e⸱n⸱ir⸱is la ŝtup⸱o⸱j⸱n lant⸱a⸱paŝ⸱e, atend⸱ant⸱e ĉio⸱n, kaj pret⸱a je ĉio.

La ĉambr⸱o de la mastr⸱in⸱o est⸱is mal⸱ferm⸱it⸱a, ŝi en⸱ir⸱ig⸱is mi⸱n el⸱dir⸱ant⸱e kun sever⸱a ton⸱o :

“ Mi dev⸱as parol⸱i al vi, sinjor⸱o Kervelen. ”

Mi preter⸱pas⸱is ŝi⸱n kun mal⸱lev⸱it⸱a kap⸱o. Ŝi de⸱met⸱is si⸱a⸱n kandel⸱o⸱n sur la kamen⸱o⸱n kaj, kruc⸱ant⸱e la brak⸱o⸱j⸱n sur si⸱a impon⸱a brust⸱o, kiu⸱n mal⸱bon⸱e kovr⸱is mal⸱dik⸱a kamizol⸱o :

“ Nu, sinjor⸱o Kervelen, vi do pren⸱as mi⸱a⸱n dom⸱o⸱n por publik⸱a dom⸱o! ”

Mi ne est⸱is fier⸱a. Mi mur⸱mur⸱is : “ Tut⸱e ne, sinjor⸱in⸱o Kergaran. Vi dev⸱as ne koler⸱iĝ⸱i, nu, vi ja sci⸱as, kio est⸱as jun⸱ul⸱o. ”

Ŝi respond⸱is : “ Mi sci⸱as, ke mi ne vol⸱as ĉies⸱ul⸱in⸱o⸱j⸱n ĉe mi, ĉu vi aŭd⸱as? Mi sci⸱as, ke mi ig⸱os vi⸱n respekt⸱i mi⸱a⸱n tegment⸱o⸱n, kaj la bon⸱fam⸱o⸱n de mi⸱a dom⸱o, ĉu vi aŭd⸱as? Mi sci⸱as... ”

Ŝi parol⸱is almenaŭ dum du⸱dek minut⸱o⸱j, akumul⸱ant⸱e la kial⸱o⸱j⸱n sur la indign⸱o⸱j⸱n, super⸱ŝut⸱ant⸱e mi⸱n sub la honor⸱ind⸱ec⸱o de si⸱a dom⸱o, pik⸱vund⸱ant⸱e mi⸱n per akr⸱a⸱j riproĉ⸱o⸱j.

Mi ( hom⸱o est⸱as strang⸱a animal⸱o ), anstataŭ aŭskult⸱i ŝi⸱n, rigard⸱is ŝi⸱n. Mi ne plu aŭd⸱is eĉ unu vort⸱o⸱n, ver⸱e neniu⸱n vort⸱o⸱n. Ŝi hav⸱is bel⸱eg⸱a⸱n brust⸱o⸱n, tiu in⸱o, firm⸱a⸱n, blank⸱a⸱n kaj gras⸱a⸱n, ebl⸱e iom dik⸱a⸱n, sed al⸱log⸱ant⸱a⸱n, kapabl⸱a⸱n kaŭz⸱i trem⸱o⸱j⸱n en la dors⸱o. Mi ver⸱e neniam est⸱is suspekt⸱int⸱a, ke est⸱as tia⸱j aĵ⸱o⸱j sub la lan⸱a rob⸱o de la mastr⸱in⸱o. Ŝi aspekt⸱is dek jar⸱o⸱j⸱n pli jun⸱a, en la negliĝ⸱o. Kaj jen mi sent⸱is mi⸱n tut⸱e strang⸱e, tut⸱e... Kiel mi pov⸱us dir⸱i? tut⸱e konfuz⸱it⸱a. Mi subit⸱e re⸱trov⸱is antaŭ ŝi mi⸱a⸱n situaci⸱o⸱n... inter⸱romp⸱it⸱a⸱n unu kvar⸱on⸱hor⸱o⸱n pli fru⸱e en mi⸱a ĉambr⸱o.

Kaj, mal⸱antaŭ ŝi, en la alkov⸱o, mi rigard⸱is ŝi⸱a⸱n lit⸱o⸱n. Ĝi est⸱is du⸱on⸱e mal⸱ferm⸱it⸱a, prem⸱it⸱a, montr⸱ant⸱a, pro la kav⸱o en la lit⸱tuk⸱o⸱j, la pez⸱o⸱n de la korp⸱o, kiu kuŝ⸱is en ĝi. Kaj mi pens⸱is, ke cert⸱e est⸱as tre plaĉ⸱e kaj tre varm⸱e en⸱e, pli varm⸱e ol en ali⸱a lit⸱o. Kial pli varm⸱e? Mi ne sci⸱as, ebl⸱e pro la ampleks⸱o de la karn⸱o⸱j, kiu⸱j kuŝ⸱is en ĝi.

Kio est⸱as pli al⸱log⸱a kaj pli ĉarm⸱a, ol mal⸱ferm⸱it⸱a lit⸱o? Tiu ĉi ebri⸱ig⸱is mi⸱n, de mal⸱proksim⸱e, kur⸱ig⸱is trem⸱et⸱o⸱j⸱n sur mi⸱a haŭt⸱o.

Ŝi ankoraŭ parol⸱is, sed nun dolĉ⸱e, ŝi parol⸱is kiel amik⸱in⸱o krud⸱a kaj bon⸱kor⸱a, jam pret⸱a pardon⸱i.

Mi balbut⸱is : “ Nu... nu... sinjor⸱in⸱o Kergaran... nu... ” Kaj ĉar ŝi nun silent⸱is por atend⸱i mi⸱a⸱n respond⸱o⸱n, mi ek⸱kapt⸱is ŝi⸱n en mi⸱a⸱j du brak⸱o⸱j kaj mi komenc⸱is kis⸱i ŝi⸱n, ja kis⸱i ŝi⸱n, kiel mal⸱sat⸱ant⸱o, kiel hom⸱o, kiu atend⸱as tio⸱n de⸱long⸱e. Ŝi barakt⸱is, turn⸱is la kap⸱o⸱n, ne tro fort⸱e koler⸱ant⸱e, aŭtomat⸱e ripet⸱ant⸱e, laŭ si⸱a kutim⸱o : “ Ho! Kanajl⸱o... kanajl⸱o... ka... ”

Ŝi ne pov⸱is fin⸱i la vort⸱o⸱n, mi ek⸱pren⸱is ŝi⸱n per fort⸱o⸱streĉ⸱o kaj for⸱port⸱is ŝi⸱n, prem⸱at⸱a⸱n kontraŭ mi. Oni ja est⸱as fortik⸱a en iu⸱j okaz⸱o⸱j! Mi ating⸱is la lit⸱rand⸱o⸱n, kaj mi fal⸱is sur ĝi⸱n ne mal⸱ten⸱ant⸱e ŝi⸱n... Est⸱is efektiv⸱e tre plaĉ⸱e kaj tre varm⸱e en ŝi⸱a lit⸱o.

Unu hor⸱o⸱n post⸱e, ĉar la kandel⸱o esting⸱iĝ⸱is, la mastr⸱in⸱o el⸱lit⸱iĝ⸱is por ek⸱brul⸱ig⸱i la ali⸱a⸱n. Kaj dum ŝi re⸱ven⸱is en⸱ŝov⸱iĝ⸱i al mi⸱a flank⸱o, en⸱ig⸱ant⸱e sub la lit⸱tuk⸱o⸱j⸱n si⸱a⸱n rond⸱a⸱n kaj fort⸱a⸱n gamb⸱o⸱n, ŝi el⸱dir⸱is per voĉ⸱o kares⸱a, kontent⸱a, ebl⸱e dank⸱em⸱a : “ Ho!... kanajl⸱o... kanajl⸱o!... ”

Traduk⸱is en la franc⸱a Daniel Luez

Slavon⸱a⸱j Skrib⸱o⸱j

de Sergio Pokrovskij

[ La 2a Part⸱o, la unu⸱a aper⸱is en la 50 LOdE. ]

DU Slavon⸱a⸱j Alfabet⸱o⸱j

Mir⸱ind⸱a afer⸱o : ĉiu⸱j histori⸱a⸱j font⸱o⸱j parol⸱as nur pri unu nov⸱e invent⸱it⸱a Slavon⸱a alfabet⸱o, kvankam ni bon⸱e sci⸱as, ke ili est⸱is du :

1. Kirilico 1 , nom⸱it⸱a laŭ si⸱a kre⸱int⸱o Cirilo, kaj

2. Glagolico, laŭ⸱vort⸱e “ parol⸱aĵ⸱o ”.

La du alfabet⸱o⸱j tre proksim⸱as intern⸱e, laŭ si⸱a⸱j struktur⸱o, ord⸱o kaj la nom⸱o⸱j de la liter⸱o⸱j ; sed ili tut⸱e mal⸱simil⸱as ekster⸱e, laŭ la aspekt⸱o kaj dizajno grafik⸱a. Fakt⸱e ili hav⸱as nur unu komun⸱a⸱n sign⸱o⸱bild⸱o⸱n : ( t. e. ŝ ). La disting⸱a princip⸱o est⸱as la rilat⸱o al la grek⸱a alfabet⸱o : Kirilico est⸱as, mal⸱detal⸱e, la mez⸱grek⸱a alfabet⸱o komplet⸱ig⸱it⸱a por la bezon⸱o⸱j de la slav⸱a fonetik⸱o ; dum Glagolic⸱o ŝajn⸱as intenc⸱e evit⸱i io⸱n ajn simil⸱a⸱n al la alfabet⸱o grek⸱a ( aŭ Latin⸱a ).

Dum kelk⸱a temp⸱o la du alfabet⸱o⸱j kun⸱ekzist⸱is paralel⸱e en la tut⸱a Slav⸱uj⸱o ; Glagolic⸱a⸱j⸱n grafiti⸱o⸱j⸱n oni trov⸱is eĉ en Kievo kaj Novgorodo.

Nun reg⸱as la opini⸱o ke s - ta Cirilo el⸱pens⸱is Glagolicon, kiu post⸱e iel proksim⸱iĝ⸱is al la grek⸱a alfabet⸱o, kaj tiel est⸱iĝ⸱is Kirilico kaj la nun⸱a⸱j alfabet⸱o⸱j Cirilaj. Laŭ tiu teori⸱o, s - ta Cirilo skrib⸱is ne tiel [ Jn 1 : 1 ] :

sed ĉi tiel :

( Ĉu la kontrast⸱o inter ĉi tiu⸱j lini⸱o⸱j ne pens⸱ig⸱as vi⸱n pri Esperant⸱o kaj Volapuk⸱o? )

Argument⸱o⸱j

La rezon⸱ad⸱o est⸱as proksim⸱um⸱e tia :

1. La unu⸱a⸱n alfabet⸱o⸱n kre⸱is Konstanten⸱o - Cirilo.

2. Glagolic⸱o est⸱as pli fru⸱a ol Kirilico.

3. Preskaŭ ĉie Kirilico for⸱puŝ⸱is Glagolic⸱o⸱n.

4. Sekv⸱e, Konstanteno - Cirilo invent⸱is Glagolicon, kaj jam post⸱e, en Bulgario, okaz⸱is la “ Preslava re⸱form⸱o ” el kiu est⸱iĝ⸱is Kirilico.

Ĉio ĉi ŝajn⸱as logik⸱a kaj solid⸱a. La font⸱o⸱j parol⸱as pri s - ta Cirilo kiel pri la invent⸱int⸱o. La lingv⸱aĵ⸱o de la manuskript⸱o⸱j Glagolic⸱a⸱j est⸱as pli arkaik⸱a ol tiu de la sam⸱temp⸱a⸱j skrib⸱aĵ⸱o⸱j Kirilicaj ; oni trov⸱as tekst⸱o⸱j⸱n Kirilicajn skrib⸱it⸱a⸱j⸱n super for⸱viŝ⸱it⸱a tekst⸱o Glagolica, neniam invers⸱e. Kaj nur la kroat⸱o⸱j re⸱ten⸱is Glagolicon por kult⸱a⸱j tekst⸱o⸱j.

Ver⸱dir⸱e, krom la kroat⸱o⸱j glagolicaĵon uz⸱is ankaŭ la franc⸱a⸱j reĝ⸱o⸱j : dum si⸱a kron⸱ad⸱o ili ĵur⸱is sur Rejmsa evangeli⸱o, atribu⸱at⸱a al s - ta Hieronimo el Stridono, la traduk⸱int⸱o de Vulgato. Nur Petro la Grand⸱a dum si⸱a vizit⸱o en Francion ( 1717 ) unu⸱a konstat⸱is ( mi imag⸱as, kiom mir⸱ig⸱it⸱e! ), ke la Rejmsa evangeli⸱o est⸱as en Slavon⸱o, skrib⸱it⸱a part⸱e Glagolice, part⸱e Kirilice.

Ĉu ne est⸱as iom strang⸱a ke, fidel⸱e konserv⸱int⸱e Glagolic⸱o⸱n, la kroat⸱o⸱j tamen persist⸱e, almenaŭ ek⸱de la 12a jc, atribu⸱is ĝi⸱n ne al s - ta Cirilo, sed al s - ta Hieronimo?

Tio ne est⸱as grav⸱a obĵet⸱o ; sed du ali⸱a⸱j afer⸱o⸱j, ne⸱formal⸱a⸱j kaj mal⸱facil⸱e pruv⸱ebl⸱a⸱j, precip⸱e mal⸱help⸱as mi⸱n akcept⸱i la reg⸱ant⸱a⸱n teori⸱o⸱n.

Unu⸱e, neni⸱o en la karakter⸱o kaj biografi⸱o de Konstanteno - Cirilo las⸱as suspekt⸱i kontraŭ⸱grek⸱a⸱n ( aŭ kontraŭ⸱latin⸱a⸱n ) tendenc⸱o⸱n.

Kaj du⸱e, la art⸱a stil⸱o de Glagolico ŝajn⸱as aparten⸱i al tut⸱e ali⸱a, pli fru⸱a epok⸱o ( fakt⸱e, ĝust⸱e al la epok⸱o de Hieronimo el Stridono ).

Ni konsider⸱u tio⸱n iom pli detal⸱e.

Du⸱on⸱jar⸱mil⸱o⸱n antaŭ Renesanc⸱o

Ven⸱int⸱e Reĝ⸱urb⸱o⸱n 2 , Konstanteno komenc⸱is stud⸱o⸱j⸱n ĉe la profesor⸱o⸱j. En 3 monat⸱o⸱j li el⸱lern⸱is la tut⸱a⸱n gramatik⸱o⸱n, tra⸱stud⸱is Homeron, geometri⸱o⸱n kaj dialektik⸱o⸱n ĉe Leono kaj Fotio, kaj ĉiu⸱j⸱n filozofi⸱a⸱j⸱n teori⸱o⸱j⸱n, kaj krom⸱e retor⸱ik⸱o⸱n, aritmetik⸱o⸱n, astronomi⸱o⸱n, muzik⸱o⸱n kaj ĉiu⸱j⸱n ceter⸱a⸱j⸱n sci⸱o⸱j⸱n grek⸱a⸱j⸱n. Li el⸱lern⸱is ili⸱n kiel neni⸱u ali⸱a, ĉar en li la kompren⸱em⸱o⸱n pli⸱fort⸱ig⸱is la diligent⸱o, kaj ili si⸱n inter⸱help⸱is, per kio perfekt⸱iĝ⸱as la scienc⸱o⸱j kaj art⸱o⸱j [ VK, ĉap. 4 ].

Konstanteno ne pov⸱us trov⸱i pli kler⸱a⸱j⸱n instru⸱ist⸱o⸱j⸱n.

Leono la Matematik⸱ist⸱o tiel fam⸱iĝ⸱is per si⸱a⸱j disĉipl⸱o⸱j, ke ĥalifo Mamuno 3 send⸱is al imperi⸱estr⸱o Teofil⸱o special⸱a⸱n leter⸱o⸱n, propon⸱ant⸱e preskaŭ tun⸱o⸱n da or⸱o pro permes⸱o dum ne⸱long⸱a temp⸱o gast⸱ig⸱i Leonon en Bagdado ( Teofilo rifuz⸱is ). Kvankam li⸱a⸱j verk⸱o⸱j ni⸱n ne ating⸱is, tradici⸱o asert⸱as ke li invent⸱is lum⸱telegraf⸱o⸱n kaj uz⸱is liter⸱o⸱j⸱n en algebr⸱o.

Fotio est⸱is la plej bril⸱a reprezent⸱ant⸱o de tiu part⸱o de la Bizanci⸱a intelekt⸱ul⸱ar⸱o, kiu vol⸱is harmoni⸱ig⸱i la rilat⸱o⸱j⸱n inter la profan⸱a scienc⸱o kaj teologi⸱o kaj deklar⸱is ke la klasik⸱a hered⸱aĵ⸱o ( precip⸱e la filologi⸱a ) ebl⸱ig⸱as pli bon⸱e kompren⸱i la super⸱a⸱n saĝ⸱o⸱n.

El la verk⸱o⸱j de Fotio unu rest⸱as precip⸱e val⸱or⸱a font⸱o por la scienc⸱o. Posed⸱ant⸱o de grand⸱a bibliotek⸱o, Fotio far⸱is refer⸱aĵ⸱o⸱j⸱n pri la legat⸱a⸱j libr⸱o⸱j —religi⸱a⸱j kaj profan⸱a⸱j, pagan⸱a⸱j kaj krist⸱an⸱a⸱j. Tiel li⸱a Libr⸱o⸱miriad⸱o ; fakt⸱e tem⸱as pri 280 verk⸱o⸱j ) konserv⸱is inform⸱o⸱j⸱n pri tio, kio⸱n en⸱hav⸱is verk⸱o⸱j perd⸱it⸱a⸱j —kaj eĉ pri tio, kio mank⸱is en verk⸱o⸱j konserv⸱it⸱a⸱j ( sed est⸱as en⸱ŝov⸱it⸱a en la tekst⸱o⸱j⸱n kiu⸱j ni⸱n ating⸱is ).

Ceter⸱e, Fotio est⸱is eminent⸱a teolog⸱o, en kies verk⸱o⸱j neni⸱u li⸱a kontraŭ⸱ul⸱o trov⸱is dogm⸱a⸱n erar⸱o⸱n.

Interes⸱a⸱n ekzempl⸱o⸱n pri la etos⸱o de tiu kler⸱ism⸱a rond⸱et⸱o prezent⸱as leter⸱o de Fotio al Leono. Leono kritik⸱is la stil⸱o⸱n de la Nov⸱a Testament⸱o, kaj met⸱is la elokvent⸱o⸱n de la klasik⸱a⸱j orator⸱o⸱j super tiu⸱n de apostol⸱o Paŭlo ; respond⸱e Fotio defend⸱is la literatur⸱a⸱n val⸱or⸱o⸱n de la Bibli⸱a⸱j tekst⸱o⸱j. La opini⸱o⸱j mem ne est⸱as tre original⸱a⸱j, sed interes⸱a⸱j est⸱as la toler⸱em⸱o kaj la liber⸱o de opini⸱o⸱j, kia⸱j⸱n oni ne esper⸱us renkont⸱i en la 9a jc —precip⸱e konsider⸱e ke Leono est⸱is Tesalonika eks⸱metropolit⸱o ( li perd⸱is si⸱a⸱n katedr⸱o⸱n post la mal⸱venk⸱o de la ikon⸱romp⸱ist⸱o⸱j en 843 ), kaj Fotio est⸱is ont⸱a patriark⸱o Nov - Roma.

Unu el la argument⸱o⸱j de Fotio en li⸱a polemik⸱o kontraŭ la ikon⸱romp⸱ist⸱o⸱j simil⸱as la dir⸱ot⸱a⸱n de Konstanten⸱o - Cirilo. Ikon⸱romp⸱ist⸱o⸱j indik⸱is, ke divers⸱naci⸱a⸱j pentr⸱ist⸱o⸱j prezent⸱as Kriston tut⸱e mal⸱sam⸱e, kaj sekv⸱e tiu⸱j prezent⸱o⸱j sen⸱valid⸱ig⸱as unu la ali⸱a⸱j⸱n. Fotio respond⸱is, ke ankaŭ Evangeli⸱o ekzist⸱as en divers⸱lingv⸱a⸱j traduk⸱o⸱j, en tut⸱e mal⸱sam⸱a⸱j liter⸱o⸱j kaj son⸱o⸱j —etiop⸱a⸱j, hebre⸱a⸱j, hind⸱a⸱j, Latin⸱a⸱j —sed tio neniom mal⸱ebl⸱ig⸱as al ili est⸱i di - inspir⸱it⸱a⸱j.

Ĉiel ajn, la cit⸱it⸱a fragment⸱o el VK pruv⸱as ke nek la disĉipl⸱o de Konstanten⸱o ĝi⸱n verk⸱int⸱a, nek la profesor⸱o⸱j de Konstanten⸱o iel mal⸱ŝat⸱is “ la grek⸱a⸱j⸱n sci⸱o⸱j⸱n ”.

Misi⸱ist⸱a⸱j alfabet⸱o⸱j

La mal⸱simil⸱o inter la liter⸱o⸱j grek⸱a⸱j kaj Glagolicaj est⸱as okul⸱frap⸱a, sed scienc⸱ist⸱o⸱j venk⸱is la evident⸱o⸱n kaj trov⸱is iu⸱j⸱n subtil⸱a⸱j⸱n simil⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. Ankoraŭ unu atest⸱o pri tio, ke per sufiĉ⸱e fort⸱a streĉ⸱o ebl⸱as “ scienc⸱e ” pruv⸱i ĉio⸱n ajn.

Pli ol la skrib⸱o⸱n grek⸱a⸱n, la dezajn⸱o de Glagolico simil⸱as la etiop⸱a⸱n, aŭ la eklezi⸱a⸱n kartvel⸱a⸱n, aŭ la skrib⸱o⸱n kiu⸱n Sekvoj⸱o el⸱pens⸱is por si⸱a irokez⸱a trib⸱o ĉerokio. Kurioz⸱a ekzempl⸱o : en 1929, dum al⸱ŝtat⸱ig⸱o de la kolekt⸱o⸱j de akad. N. P. Liĥaĉov, prof. A. S. Orlov erar⸱e klas⸱is pergamen⸱a⸱n psalm⸱ar⸱o⸱n etiop⸱a⸱n kiel manuskript⸱o⸱n Glagolic⸱a⸱n [ Pr, P. 190 ].

End⸱as tuj klar⸱ig⸱i ke tem⸱as nur pri la grafik⸱a⸱j element⸱o⸱j, neniel pri ili⸱a fonetik⸱a val⸱or⸱o. Ekz - e plur⸱a⸱j menci⸱it⸱a⸱j alfabet⸱o⸱j hav⸱as kruc⸱form⸱a⸱n liter⸱o⸱n ; sed en Glagolic⸱o ĝi sign⸱as la vokal⸱o⸱n [ a ], dum en la eklezi⸱a kartvel⸱a, la konsonant⸱o⸱n [ k ].

Klar⸱e, la sortiment⸱o da simpl⸱a⸱j grafik⸱a⸱j element⸱o⸱j est⸱as ne⸱grand⸱a kaj tial koincid⸱o⸱j en ili⸱a kombin⸱ad⸱o est⸱as tre probabl⸱a⸱j ( kio⸱n pruv⸱as la ĉerokia skrib⸱o, kies kre⸱int⸱o neni⸱o⸱n sci⸱is pri Glagolic⸱o kaj eĉ ne sci⸱pov⸱is leg⸱i la angl⸱a⸱n ). Tamen kelk⸱a⸱j elekt⸱o⸱j evident⸱e est⸱as ideologi⸱e motiv⸱it⸱a⸱j : en la kartvel⸱a alfabet⸱o eklezi⸱a la kruc⸱form⸱a liter⸱o kan est⸱as la unu⸱a de la vort⸱o Kriste ( Kristo ) ; en Glagolico mal⸱ferm⸱as la alfabet⸱o⸱n.

Komenc⸱ant⸱e nov⸱a⸱n afer⸱o⸱n, pi⸱ul⸱o antaŭ ĉio si⸱n kruc⸱o⸱sign⸱as. Tiu kutim⸱o ĝis nun viv⸱as en la tut⸱a Ortodoksio : per kruc⸱o⸱sign⸱o komenc⸱is si⸱a⸱n labor⸱o⸱n grek⸱a monaĥ⸱o kiu⸱n mi pet⸱is kopi⸱i por mi skrib⸱aĵ⸱o⸱n en la S - ta Tomb⸱o en Jerusalemo. De la kruc⸱o komenc⸱iĝ⸱as la stud⸱o de la skrib⸱o Glagolic⸱a.

Ankaŭ ali⸱a⸱j figur⸱o⸱j hav⸱as simbol⸱a⸱n val⸱or⸱o⸱n : cirkl⸱o ( la etern⸱o —kaj kp la Zamenhofan Etern⸱ul⸱o ), tri⸱angul⸱o ( la Tri⸱unu⸱o ). Simetri⸱a⸱j kombin⸱o⸱j de tia⸱j figur⸱o⸱j form⸱as grav⸱a⸱j⸱n mal⸱long⸱ig⸱o⸱j⸱n, ekz - e I~C ( tradici⸱a mal⸱long⸱ig⸱o por Jesuo ) iĝ⸱as. Aŭ ekz - e [ Apok 1 : 8 ]

Mi est⸱as kaj, dir⸱as la Sinjor⸱o.

Tre probabl⸱as, ke tia⸱j simbol⸱a⸱j konsider⸱o⸱j, simil⸱a⸱j al la ide⸱o⸱j de aŭtor⸱o⸱j de aprior⸱a⸱j lingv⸱o⸱projekt⸱o⸱j, influ⸱is la kre⸱int⸱o⸱n de Glagolico. Tamen ne ĉiu⸱j⸱n liter⸱o⸱j⸱n tio koncern⸱as, kaj krom⸱e, tio neniel klar⸱ig⸱as li⸱a⸱n evident⸱a⸱n decid⸱o⸱n evit⸱i ĉio⸱n ajn simil⸱a⸱n al la alfabet⸱o⸱j grek⸱a aŭ Latin⸱a.

Tia tendenc⸱o ja ekzist⸱is en la fru⸱a krist⸱an⸱ism⸱a epok⸱o, kiam est⸱iĝ⸱is la skrib⸱o⸱j stil⸱e simil⸱a⸱j al Glagolic⸱o kaj kiam ĉio klasik⸱a est⸱is percept⸱at⸱a kiel pagan⸱aĵ⸱o. Tamen post Justinian⸱o I la klasik⸱a pagan⸱ism⸱o ne plu est⸱is atent⸱ind⸱a rival⸱o, ĝi⸱a⸱n lok⸱o⸱n okup⸱is la herez⸱o⸱j ; anstataŭ⸱e, kontraŭ⸱klasik⸱a mal⸱am⸱o est⸱as atest⸱it⸱a, ekz - e, inter la egiptaj, Siriaj, armen⸱a⸱j monofizit⸱o⸱j. Nu, neni⸱u riproĉ⸱is tia⸱n herez⸱o⸱n al la Tesalonikaj frat⸱o⸱j. Do, ĉu trov⸱ebl⸱as ali⸱a spur⸱o kelk⸱cent jar⸱o⸱j⸱n pli fru⸱e?

Cirilo la Filozof⸱o

Cirilo nask⸱iĝ⸱is en Kapadokio, Okcident⸱e de Armeni⸱o. Fin⸱int⸱e si⸱a⸱j⸱n stud⸱o⸱j⸱n en Damasko li ven⸱is Aleksandrion.

Foj⸱e en la katedral⸱o de la grand⸱a patriark⸱o Aleksandria li aŭd⸱is voĉ⸱o⸱n el la altar⸱o, kiu li⸱n vok⸱is :

Cirilo!

kaj or⸱don⸱is al li ir⸱i en la land⸱o⸱n vast⸱a⸱n, “ en la naci⸱o⸱j⸱n slav⸱a⸱j⸱n, ali⸱nom⸱e bulgar⸱a⸱j⸱n ”, por kred⸱ig⸱i ili⸱n kaj instru⸱i al ili la leĝ⸱o⸱n.

Cirilo konstern⸱iĝ⸱is, ĉar li ne sci⸱is, kie situ⸱as la land⸱o slav⸱a ali⸱nom⸱e bulgar⸱a. Li ir⸱is Cipr⸱o⸱n, sed ankaŭ tie neni⸱u aŭd⸱is pri la slav⸱o⸱j. Post tiu mal⸱sukces⸱o li jam est⸱is re⸱ven⸱ont⸱a Aleksandrion, sed pens⸱is pri profet⸱o Jon⸱a kaj ŝip⸱ir⸱is plu, al Kreto, kie li ricev⸱is konsil⸱o⸱n ir⸱i Tesalonikon.

En Tesaloniko Cirilo vizit⸱is metropolit⸱o⸱n Johanon kaj inform⸱is li⸱n pri si⸱a misi⸱o. Johano respond⸱is ke Cirilo est⸱as frenez⸱a mal⸱jun⸱ul⸱o, ke la bulgar⸱o⸱j est⸱as hom⸱vor⸱ul⸱o⸱j kiu⸱j cert⸱e li⸱n for⸱manĝ⸱os.

En la bazar⸱o Cirilo hazard⸱e aŭd⸱is slav⸱a⸱n parol⸱o⸱n kaj terur⸱iĝ⸱is. Fin⸱e li⸱n help⸱is mirakl⸱o.

Foj⸱e, el⸱ir⸱int⸱e el kirk⸱o post dimanĉ⸱a di⸱serv⸱o, sid⸱iĝ⸱int⸱e “ sur la marmor⸱o⸱n, en⸱pens⸱a kaj mal⸱ĝoj⸱a ”, li subit⸱e ek⸱vid⸱is korv⸱o⸱n kun lig⸱aĵ⸱o en la bek⸱o. La korv⸱o ĵet⸱is la lig⸱aĵ⸱o⸱n al Cirilo sur la bask⸱o⸱n, li nombr⸱is la lig⸱it⸱a⸱j⸱n objekt⸱o⸱j⸱n ; ili est⸱is 32. Cirilo met⸱is ili⸱n ĉe⸱brust⸱e⸱n, kaj ir⸱is al la metropolit⸱o por montr⸱i al li ili⸱n. Sed la objekt⸱o⸱j mirakl⸱e mal⸱aper⸱is en li⸱a korp⸱o, kaj krom⸱e, Cirilo subit⸱e mal⸱lern⸱is la grek⸱a⸱n lingv⸱o⸱n.

La metropolit⸱o send⸱is por invit⸱i Cirilon, sed tiu ne kompren⸱is la send⸱it⸱o⸱n. Fin⸱fin⸱e Cirilo iĝ⸱is mal⸱liber⸱ig⸱it⸱a.

Perd⸱int⸱e la grek⸱a⸱n, Cirilo iel ricev⸱is sci⸱o⸱n de la lingv⸱o kaj skrib⸱o slav⸱a⸱j. Inform⸱it⸱e pri tio, la bulgar⸱o⸱j kun si⸱a⸱j princ⸱o⸱j Desmiro de Moravio kaj Radi⸱voj⸱o de Preslavo sieĝ⸱is Tesalonikon postul⸱ant⸱e :

—Don⸱u al ni la hom⸱o⸱n kiu⸱n Di⸱o al ni send⸱is!

Post 3 jar⸱o⸱j da sieĝ⸱o la metropolit⸱o liber⸱ig⸱is Cirilon kaj trans⸱don⸱is li⸱n al la bulgar⸱o⸱j. Akcept⸱int⸱e Cirilon “ kun grand⸱a ĝoj⸱o ”, la bulgar⸱o⸱j li⸱n konduk⸱is en la urb⸱o⸱n Raveno ĉe river⸱o Bregalnico, kaj tie Cirilo instru⸱is al ili la liter⸱o⸱j⸱n kaj krist⸱an⸱ism⸱o⸱n.

La fabel⸱o kaj la real⸱o

La ĵus⸱a rakont⸱o ( La Tesalonika leg⸱end⸱o,

ekz - e en [ An ] ) en⸱ten⸱as evident⸱a⸱j⸱n anakronism⸱o⸱j⸱n kaj fabel⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, sed ankaŭ tre re⸱kon⸱ebl⸱a⸱j⸱n histori⸱a⸱j⸱n detal⸱o⸱j⸱n : la metropolit⸱o est⸱as Johano II, part⸱o⸱pren⸱ant⸱o de 6a Univers⸱a Koncili⸱o ( 681—682 ) ; kaj en 675—678 tri slav⸱a⸱j trib⸱o⸱j efektiv⸱e sieĝ⸱is Tesalonikon, kio⸱n ni sci⸱as el verk⸱o de la metropolit⸱o mem ( ceter⸱e, ĝi ne menci⸱as Cirilon la Kapadokianon ).

Tamen la bulgar⸱o⸱j tiam ankoraŭ ne asimil⸱iĝ⸱is inter la slav⸱o⸱j, ili eĉ ankoraŭ ne trans⸱ir⸱is Danub⸱o⸱n.

La mal⸱help⸱em⸱o⸱n de la metropolit⸱o facil⸱e klar⸱ig⸱as la de⸱ven⸱o de Cirilo. Nas⸱kit⸱a kaj eduk⸱it⸱a en region⸱o⸱j monofizit⸱a⸱j, li probabl⸱e mem est⸱is monofizit⸱o, kaj la ortodoksiano Johano ne pov⸱is aprob⸱i herez⸱a⸱n misi⸱o⸱n.

Tia⸱j mal⸱simpati⸱o⸱j kutim⸱e est⸱as reciprok⸱a⸱j kaj etend⸱iĝ⸱as al ĉi⸱a⸱j rilat⸱o⸱j inter⸱kultur⸱a⸱j ; tio pov⸱us klar⸱ig⸱i la mal⸱akcept⸱o⸱n de la grek⸱a lingv⸱o, kiu⸱n Cirilo “ mal⸱lern⸱is ”. Kaj ĝust⸱e Glagolic⸱o⸱n aŭ io⸱n simil⸱a⸱n kre⸱us tia hom⸱o, mal⸱ŝat⸱ant⸱a “ la precioz⸱a⸱n, lisp⸱a⸱n kaj manier⸱a⸱n lingv⸱o⸱n grek⸱a⸱n ” ( laŭ dir⸱o de armen⸱a aŭtor⸱o ). Ĝust⸱e pro tia mal⸱am⸱o kvar jar⸱dek⸱o⸱j⸱n antaŭ⸱e Egipti⸱o kaj Palestino tiom facil⸱e akcept⸱is la arab⸱a⸱n konker⸱o⸱n.

Kaj interes⸱e, la “ mal⸱long⸱a ” Viv⸱o de Konstanteno - Cirilo ial special⸱e menci⸱as ke antaŭ si⸱a misi⸱o en Moravion li trov⸱is ĉe Bregalnico bapt⸱it⸱a⸱j⸱n slav⸱o⸱j⸱n.

Ĉu hazard⸱a koincid⸱o?

Dum long⸱a temp⸱o oni vid⸱is en La Tesalonika leg⸱end⸱o popol⸱a⸱n fabel⸱o⸱n pri Konstanten⸱o la Filozof⸱o. Tamen malgraŭ la fabel⸱a⸱j detal⸱o⸱j ĝi en⸱ten⸱as la histori⸱a⸱n fon⸱o⸱n de tut⸱e ali⸱a epok⸱o. La leg⸱end⸱o ne sufiĉ⸱as por pruv⸱i histori⸱a⸱n ekzist⸱o⸱n de Cirilo la Filozof⸱o ; sed ĝi indik⸱as kiel Glagolico pov⸱is est⸱iĝ⸱i.

Kompren⸱ebl⸱e ĝi⸱a herez⸱ul⸱a de⸱ven⸱o ne est⸱us bon⸱ven⸱a en la post⸱a⸱j jar⸱cent⸱o⸱j ; kaj ĉar la tradici⸱o firm⸱e lig⸱is Konstantenon - Cirilon al kirilico, la kroat⸱o⸱j trov⸱is pli respekt⸱ind⸱a⸱n aŭtor⸱o⸱n en la person⸱o de si⸱a sam⸱land⸱an⸱o Eŭzebio Hieronimo Sofronio el la dalmat⸱a urb⸱o Stridono.

Ŝajn⸱as ke Konstanteno - Cirilo est⸱is pli honest⸱a. Li est⸱is disĉipl⸱o de Fotio, kiu en si⸱a leter⸱o al Boriso - Miĥaelo, iom ne⸱atend⸱it⸱e por patriark⸱o skrib⸱ant⸱a al ĵus⸱bapt⸱it⸱a ĥan⸱o, indik⸱is ke la herez⸱o⸱j util⸱as por klar⸱ig⸱i la ver⸱o⸱n, ĉar ne⸱kontest⸱at⸱a ver⸱o fals⸱iĝ⸱as ( kp 1Kor 11 : 19 ; la post⸱a histori⸱o pruv⸱is, ke la bulgar⸱o⸱j sekv⸱is la konsil⸱o⸱n ). En la tekst⸱o re⸱konstru⸱it⸱a A. Vaillan kiel antaŭ⸱parol⸱o de Konstanteno - Cirilo al li⸱a traduk⸱o de la Skrib⸱o⸱j est⸱as ne⸱mal⸱simil⸱a deklar⸱o : la traduk⸱int⸱o profit⸱is la traduk⸱o⸱j⸱n de herez⸱ul⸱o⸱j Siriaj “ ĉar, kiel dir⸱is s - ta Cirilo 4 , ne ĉio kio⸱n far⸱as mis⸱kred⸱ant⸱o⸱j est⸱as evit⸱end⸱a kaj for⸱ĵet⸱end⸱a ”.

Ebl⸱e est⸱as nur⸱a hazard⸱o ke Konstanteno monaĥ⸱iĝ⸱is sub la nom⸱o Cirilo. Sed ebl⸱e li tiel omaĝ⸱is si⸱a⸱n antaŭ⸱ul⸱o⸱n, kies labor⸱o⸱n li uz⸱is por kre⸱i Kirilicon?

Daŭr⸱ig⸱ot⸱a

Literatur⸱o

[ Pr ] Proĥorov G. M. Glagolica sredi missionerskiĥ azbuk / / Tr. Otd. dr. - rus. lit. —Vol. 45. —SPb : Nauka, 1992. —P. 178 - 199.

[ An ] Angelov B. Solunskùata leg⸱end⸱a / / Iz starata bìlgarska, ruska i sìrbska literatura. —Vol. 2. —Sofia, 1967. —P. 63 - 66.

Not⸱o⸱j

1. Kirilico : Tiel mi nom⸱as la Slavon⸱a⸱n alfabet⸱o⸱n kontrast⸱e al pli ĝeneral⸱a termin⸱o liter⸱o⸱j Cirilaj, kiu kovr⸱as ankaŭ la modern⸱a⸱n rus⸱a⸱n alfabet⸱o⸱n civil⸱a⸱n.

2. Reĝ⸱urb⸱o : unu el plur⸱a⸱j nom⸱o⸱j de Konstantinopol⸱o, la ĉef⸱a en Slavon⸱o laŭ la grek⸱a Basilis Pol⸱is.

3. Abd - Allah al - Mamun, fil⸱o de Harun ar - Raŝid kaj ĥalifo ( 813—833 ) est⸱is kler⸱ul⸱o kaj grand⸱a mecenat⸱o de scienc⸱o⸱j. Ĉe li⸱a kort⸱eg⸱o verk⸱is mi⸱a grand⸱a sam⸱patr⸱uj⸱an⸱o Muhamado la Ĥorezmano ; la al⸱nom⸱o de tiu last⸱a ( al - Ĥorezmi ), mis⸱form⸱it⸱a per latin⸱ig⸱o, plu viv⸱as en la scienc⸱a termin⸱o algoritm⸱o, kaj la komenc⸱a vort⸱o al - abr el la titol⸱o de li⸱a trakt⸱aĵ⸱o ( ceter⸱e, dediĉ⸱it⸱a al Mamuno ) iĝ⸱is nom⸱o de algebr⸱o.

4. Tiu s - ta Cirilo est⸱as ankoraŭ unu, jam tri⸱a Cirilo en ni⸱a rakont⸱o. Tem⸱as pri Aleksandria patriark⸱o ( 412—444 ).

MI Rekomend⸱as Ĝi⸱n AL Ĉiu

Viv⸱o kaj mort⸱o de Wiederboren : Original⸱a novel⸱ar⸱o / Komp., pref., not⸱o⸱j A. Korĵenkov. —Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1998. —80 paĝ⸱o⸱j. —( Seri⸱o “ Leg⸱u kaj lern⸱u ” ; Volum⸱o 1 ).

“ 12 humur⸱a⸱j kaj satir⸱a⸱j novel⸱o⸱j original⸱e verk⸱it⸱a⸱j en Esperant⸱o ”, anonc⸱as la libr⸱a sub⸱titol⸱o de la unu⸱a post⸱kurs⸱a libr⸱et⸱o en la seri⸱o Leg⸱u kaj lern⸱u .

El la sub⸱titol⸱o oni tuj vid⸱as, kio est⸱as la libr⸱o. Sed kial ĝi aper⸱is? Respond⸱o⸱n al la demand⸱o oni trov⸱as en la antaŭ⸱parol⸱o de la kompil⸱int⸱o. Ja la kial⸱o de aper⸱o de io ajn en la viv⸱o est⸱as bezon⸱o. “ Mi ŝat⸱us leg⸱i io⸱n en Esperant⸱o, bon⸱vol⸱u don⸱i al mi io⸱n ”. Tiu demand⸱o, ver⸱ŝajn⸱e, est⸱as kon⸱at⸱a al ĉiu kurs⸱gvid⸱ant⸱o, kiam la novic⸱o⸱j jam kapabl⸱as pli - mal⸱pli kontent⸱ig⸱e leg⸱i en Esperant⸱o por pli⸱fort⸱ig⸱i si⸱a⸱j⸱n kon⸱o⸱j⸱n de la inter⸱naci⸱a lingv⸱o kaj konvink⸱iĝ⸱i, ke Esperant⸱o ver⸱e taŭg⸱as kiel lingv⸱o literatur⸱a.

“ Mi zorg⸱e not⸱is la pozitiv⸱a⸱j⸱n ( kaj negativ⸱a⸱j⸱n ) re⸱ag⸱o⸱j⸱n de la leg⸱int⸱o⸱j, kaj tiu⸱j re⸱ag⸱o⸱j rivel⸱is kelk⸱a⸱j⸱n interes⸱a⸱j⸱n detal⸱o⸱j⸱n pri la prefer⸱at⸱a leg⸱aĵ⸱o... ”

Konsekvenc⸱e al tiu⸱j prefer⸱o⸱j el⸱don⸱ej⸱o Sezon⸱o⸱j decid⸱is produkt⸱i seri⸱o⸱n da antologi⸱et⸱o⸱j por nov⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j. La recenz⸱at⸱a libr⸱o est⸱as la unu⸱a prov⸱o el tiu seri⸱o.

Viv⸱o kaj mort⸱o de Wiederboren en⸱hav⸱as 12 novel⸱et⸱o⸱j⸱n, kies ĉef⸱a karakteriz⸱a trajt⸱o est⸱as humur⸱o kaj mal⸱komplik⸱a lingv⸱o. La titol⸱o est⸱as nom⸱o de unu el la novel⸱et⸱o⸱j de ital⸱a aŭtor⸱in⸱o Clelia Conterno Guglielminetti, tre gaj⸱a kaj amuz⸱a rakont⸱o pri tio, kiel la ge⸱patr⸱o⸱j vend⸱is pentr⸱aĵ⸱aĉ⸱o⸱j⸱n de si⸱a tri⸱jar⸱a fil⸱o kiel verk⸱o⸱j⸱n de ne⸱kon⸱at⸱a sed talent⸱a ekster⸱land⸱a avan⸱gard⸱ist⸱o.

El la tut⸱o de 12 aŭtor⸱o⸱j minimum⸱e du⸱on⸱o est⸱as nom⸱o⸱j cert⸱e kon⸱at⸱a⸱j eĉ por kurs⸱fin⸱int⸱o⸱j. Ili est⸱as William Auld, Lorjak, István Nemere, Ret⸱o Rossetti, Raymond Schwartz, Sándor Szathmári, Johán Valano. La ali⸱a⸱j est⸱as ebl⸱e ne tiom kon⸱at⸱a⸱j tut⸱mond⸱e, kiom por la leg⸱ant⸱o⸱j de Sezon⸱o⸱j kaj La Ond⸱o de Esperant⸱o , sed cert⸱e ili est⸱as ne mal⸱pli interes⸱a⸱j, sprit⸱a⸱j, humur⸱a⸱j kaj gaj⸱a⸱j.

Nur Tik - tak de Lorjak kaj Spion⸱a rond⸱o de Johán Valano okup⸱as pli ol 12 paĝ⸱o⸱j⸱n, la ali⸱a⸱j novel⸱et⸱o⸱j est⸱as mult⸱e pli mal⸱grand⸱a⸱j.

La libr⸱o est⸱as mol⸱e bind⸱it⸱a, la kovr⸱il⸱paĝ⸱o⸱n pentr⸱is profesi⸱a pentr⸱ist⸱o Maŝa Baĵenova, kaj ĝi aspekt⸱as iom enigm⸱e kaj al⸱log⸱e. Sam⸱e interes⸱a laŭ mi est⸱as elekt⸱o de la libr⸱o⸱titol⸱o, kiu dev⸱as log⸱i interes⸱o⸱n pro si⸱a ne⸱kon⸱at⸱ec⸱o.

Kvankam mi jam de⸱long⸱e ne est⸱as novic⸱o, mi plezur⸱e re⸱leg⸱is ĉiu⸱j⸱n novel⸱et⸱o⸱j⸱n kaj ricev⸱is tre pozitiv⸱a⸱n impuls⸱o⸱n. Mi opini⸱as, ke Viv⸱o kaj mort⸱o de Wiederboren plaĉ⸱os al ajn⸱a esperant⸱ist⸱o kaj mi rekomend⸱as ĝi⸱n al ĉiu. Agrabl⸱a⸱n leg⸱ad⸱o⸱n!

Viktor Kudrjavcev redaktor⸱o de Komenc⸱ant⸱o

Fin⸱fin⸱e Ampleks⸱a Esperant⸱o - Vort⸱ar⸱o Por Arab⸱o⸱j

Georgo Abraham. Klara vort⸱ar⸱o Esperant⸱a - arab⸱a . —Rotterdam : UEA, 1998. —308 paĝ⸱o⸱j.

Unu el la tradici⸱a⸱j ag⸱ad⸱kamp⸱o⸱j de la Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o est⸱as antaŭ⸱e⸱n⸱ig⸱o de la Inter⸱naci⸱a Lingv⸱o ĉe Unu⸱iĝ⸱int⸱a⸱j Naci⸱o⸱j. Tamen, la baz⸱o de tiu ag⸱ad⸱o est⸱is mank⸱o⸱hav⸱a en unu grav⸱a rilat⸱o : unu el la oficial⸱a⸱j lingv⸱o⸱j de UN, la arab⸱a, ĝis nun mal⸱hav⸱is ampleks⸱a⸱n Esperant⸱o - vort⸱ar⸱o⸱n. Tio brems⸱is ankaŭ la dis⸱vast⸱ig⸱o⸱n de Esperant⸱o en la arab⸱a mond⸱o. Est⸱is do natur⸱e, ke kadr⸱e de Kampanj⸱o 2000 UEA decid⸱is rapid⸱e ag⸱i por for⸱ig⸱i tiu⸱n mank⸱o⸱n.

La unu⸱a paŝ⸱o tiu⸱rilat⸱e est⸱as la el⸱don⸱o de “ Klara vort⸱ar⸱o Esperant⸱a - arab⸱a ” de Georgo Abraham. sur 300 paĝ⸱o⸱j de la pionir⸱a vort⸱ar⸱o trov⸱iĝ⸱as 15. 000 kap⸱vort⸱o⸱j. Ili est⸱as plej⸱part⸱e aranĝ⸱it⸱a⸱j laŭ la alfabet⸱a ord⸱o de la plen⸱a⸱j vort⸱o⸱j anstataŭ tiu de la radik⸱o⸱j, pro kio la aŭtor⸱o nom⸱as la verk⸱o⸱n “ klara vort⸱ar⸱o ”.

La vort⸱ar⸱o de Abraham est⸱is pret⸱a jam de mult⸱a⸱j jar⸱o⸱j, sed pro la mank⸱o de la ebl⸱ec⸱o kompost⸱i arab⸱lingv⸱e ĝi⸱a aper⸱ig⸱o prokrast⸱iĝ⸱is. UEA pov⸱is fin⸱e solv⸱i la problem⸱o⸱n dank al la kun⸱labor⸱o de Irana Esperant⸱o - Centr⸱o. Inter⸱temp⸱e komenc⸱iĝ⸱is en Irano la kompost⸱ad⸱o de du ali⸱a⸱j verk⸱o⸱j de Abraham, kiu⸱j⸱n UEA el⸱don⸱os en 1999. Tem⸱as pri Esperant⸱o - lern⸱o⸱libr⸱o kaj arab⸱a - Esperant⸱a vort⸱ar⸱o. Tiu du⸱a volum⸱o de la vort⸱ar⸱o est⸱as konsider⸱ind⸱e pli ampleks⸱a ol la unu⸱a, ĉ. 450 - paĝ⸱a. Post la aper⸱o de ĉiu⸱j tri libr⸱o⸱j la dis⸱vast⸱ig⸱o de Esperant⸱o en arab⸱a⸱j land⸱o⸱j hav⸱os la neces⸱a⸱j⸱n instru⸱il⸱o⸱j⸱n.

La el⸱don⸱o de “ Klara vort⸱ar⸱o Esperant⸱a - arab⸱a ” ricev⸱is financ⸱a⸱n help⸱o⸱n de Subvenci⸱o Cign⸱o, dank al kiu ĝi⸱a vend⸱o⸱prez⸱o pov⸱as est⸱i relativ⸱e mal⸱alt⸱a.

Gazet⸱ar⸱a komunik⸱o de UEA

UEA El⸱don⸱is Gvid⸱libr⸱o⸱n DE Unesk⸱o Pri Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j

Leah Levin. Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : demand⸱o⸱j kaj respond⸱o⸱j / Trad. el la angl⸱a Edmund Grimley Evans. —Rotterdam : UEA, 1998. —140 paĝ⸱o⸱j.

Ĝust⸱a⸱temp⸱e por omaĝ⸱i la 50an dat⸱re⸱ven⸱o⸱n de la Universal⸱a Deklaraci⸱o de Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j, kiu⸱n oni fest⸱as la 10an de decembr⸱o, aper⸱is ĉe UEA la Esperant⸱a el⸱don⸱o de Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : demand⸱o⸱j kaj respond⸱o⸱j . La angl⸱a original⸱o de tiu ĉi libr⸱o, verk⸱it⸱a de Leah Levin, est⸱is unu⸱a⸱foj⸱e el⸱don⸱it⸱a de Unesk⸱o en 1981. Antaŭ ol aper⸱i en Esperant⸱o, tiu popular⸱a libr⸱o est⸱is el⸱don⸱it⸱a en 16 ali⸱a⸱j lingv⸱o⸱j.

Leah Levin est⸱as el⸱star⸱a brit⸱a special⸱ist⸱o pri hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j. Ŝi⸱a verk⸱o est⸱as bon⸱eg⸱a lern⸱o⸱libr⸱o pri la vast⸱a problem⸱ar⸱o de hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j. La unu⸱a part⸱o de la 140 - paĝ⸱a libr⸱o pri⸱skrib⸱as la inter⸱naci⸱a⸱n jur⸱o⸱n pri hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j. Special⸱a⸱n atent⸱o⸱n ricev⸱as la evolu⸱o de la divers⸱a⸱j procedur⸱o⸱j por protekt⸱i hom⸱a⸱j⸱n rajt⸱o⸱j⸱n kaj la eduk⸱ad⸱o pri hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j. La du⸱a part⸱o klar⸱ig⸱as, unu post la ali⸱a, la en⸱hav⸱o⸱n kaj signif⸱o⸱n de ĉiu el la tri⸱dek artikol⸱o⸱j de la Universal⸱a Deklaraci⸱o de Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j.

Per la el⸱don⸱o de “ Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : demand⸱o⸱j kaj respond⸱o⸱j ” Unesk⸱o, kaj nun UEA, kontribu⸱as al la real⸱ig⸱o de la cel⸱o⸱j de la Jar⸱dek⸱o de UN por Eduk⸱ad⸱o pri Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j.

Krom est⸱i verk⸱it⸱a de eminent⸱a eduk⸱ist⸱o, la al⸱log⸱o⸱n de la libr⸱o kresk⸱ig⸱as ankaŭ abund⸱a⸱j ilustr⸱aĵ⸱o⸱j far⸱e de la fam⸱a franc⸱a desegn⸱ist⸱o Plant⸱u. La model⸱a⸱n Esperant⸱o - traduk⸱o⸱n far⸱is Edmund Grimley Evans.

Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA

89 Gazet⸱o⸱j EL 31 Land⸱o⸱j

Ni⸱a rubrik⸱o Ricev⸱it⸱a⸱j gazet⸱o⸱j registr⸱is en la jar⸱o 1998a ( la ven⸱ont⸱a⸱j ĝis la jar⸱fin⸱o est⸱os registr⸱it⸱a⸱j en 1999 ) 89 gazet - titol⸱o⸱j⸱n. Ni ricev⸱is 15 rus⸱land⸱a⸱j⸱n “ gazet⸱o⸱j⸱n ”, plej⸱part⸱e ne⸱regul⸱a⸱j mult⸱obl⸱ig⸱it⸱a⸱j inform⸱il⸱o⸱j. 8 period⸱aĵ⸱o⸱j ating⸱is ni⸱n el Francio. Po 5 el Usono, Japani⸱o kaj Germani⸱o. En⸱tut⸱e, la gazet⸱o⸱j ven⸱is el 31 land⸱o⸱j, el kiu⸱j 22 eŭrop⸱a⸱j ( sen Rus⸱land⸱o ).

Dum plur⸱a⸱j jar⸱o⸱j regul⸱e al⸱send⸱as si⸱a⸱n gazet⸱o⸱n la redakci⸱o⸱j de

kaj mult⸱a⸱j ali⸱a⸱j.

Kor⸱a⸱n dank⸱o⸱n al ĉiu⸱j al⸱send⸱int⸱o⸱j!

Du⸱obl⸱a “ RE ”

Fin⸱e de novembr⸱o aper⸱is du⸱obl⸱a numer⸱o ( 5 - 6 ) de la rus⸱lingv⸱a inform⸱il⸱o pri Esperant⸱o Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o , kiu est⸱as el⸱don⸱at⸱a en Jekaterinburg en la kvant⸱o 1000 ekzempler⸱o⸱j.

La jar⸱fin⸱a numer⸱o de⸱nov⸱e en⸱hav⸱as du ĉapitr⸱o⸱j⸱n el la rus⸱lingv⸱a traduk⸱o de la Dosier⸱o por ĵurnal⸱ist⸱o⸱j de Stefan Maul, kiu est⸱as felieton⸱e aper⸱ig⸱at⸱a en RE . Krom⸱e aper⸱as artikol⸱o⸱j pri UEA kaj NROj, IEK kaj OSIEK, traduk⸱o de la artikol⸱o de William Auld pri la spert⸱o de ( mis ) komunik⸱ad⸱o per la angl⸱a en Italio, recenz⸱o pri la rus⸱lingv⸱a ese⸱o de Igorj Simonov pri Zamenhof, diĝest⸱o de nov⸱aĵ⸱o⸱j el Esperant⸱uj⸱o kaj Esperant⸱o en rus⸱land⸱a gazet⸱ar⸱o .

La ĉef⸱a material⸱o est⸱as kvar - paĝ⸱a tekst⸱o de Aleksander Korĵenkov “ La mond⸱o sen lingv⸱a⸱j bar⸱o⸱j ” —kiu⸱n li prezent⸱is preleg⸱o⸱form⸱e en UER - 20 ( apr. 1998, Niĵnij Tagil ). Ĝi est⸱os val⸱or⸱a help⸱il⸱o por la komenc⸱ant⸱a⸱j propagand⸱ist⸱o⸱j de Esperant⸱o.

La tut⸱a⸱n jar⸱kolekt⸱o⸱n por 1998 oni pov⸱as mend⸱i ĉe la redakci⸱a adres⸱o de LOdE kontraŭ 8 rubl⸱o⸱j ( la send⸱o⸱kost⸱o est⸱as en⸱kalkul⸱it⸱a ). RE est⸱as abon⸱ebl⸱a por 1999 ĉe la redakci⸱o kontraŭ 30 rubl⸱o⸱j, sed la abon⸱ant⸱o⸱j de LOdE , dezir⸱ant⸱a⸱j ricev⸱i la du gazet⸱o⸱j⸱n sam⸱kovert⸱e pov⸱as abon⸱i nur kontraŭ 12 rubl⸱o⸱j.

H. G.

Ricev⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j

1757. Conan Doyle, A. La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj : Krim⸱roman⸱o / Tr. el la angl⸱a, antaŭpar. W. Auld. —Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1998. —176 p. —( Seri⸱o Mond⸱literatur⸱o ; No. 6 ). —( Donac⸱o de “ Sezon⸱o⸱j ” ).

1758. Tolstoj L. Sieĝ⸱o de Sebastopolo : Novel⸱o / Tr. el la rus⸱a N. Kabanov. —M. : Posrednik, 1912. —71 p. —( Tut⸱mond⸱a bibliotek⸱o je la memor⸱o de L. Tolstoj ; No 8 ). —( Inter⸱ŝanĝ⸱o ).

1759. End⸱e M. La sen⸱ĉes⸱a rakont⸱o : Por⸱infan⸱a roman⸱o / Tr. el la germ. W. Diestel. —Berlin : Ge⸱a ; Maribor : Inter - Kultur⸱o, 1997. —366 p. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

1760. Johansson S. Mister⸱o ĉe nigr⸱a lag⸱o : Orig. roman⸱o por infan⸱o⸱j. —Skövde : Al - fab - et - o, 1997. —80 p., il. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

1761. Mänd H. Eg⸱e⸱mal⸱jun⸱a etern⸱o / Tr. el la eston⸱a V. Kruusalu. —Tallinn : EAE, 1997. —38 p., il. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

1962. Cândido Xavier F. Patr⸱o ni⸱a : Spirit⸱ism⸱a por⸱infan⸱a verk⸱o / Tr. el la port. A. Soares. —s. l. : Ses Lorenz, [ 1997 ]. —104 p., il. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

Ricev⸱it⸱a⸱j gazet⸱o⸱j

Brazila Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 304 ;

Ĉe la Domparo. 1998 / 241 ;

El Popol⸱a Ĉini⸱o. 1998 / 12 ;

Esperant⸱ist⸱a Vegetar⸱an⸱o. 1998 / [ 1 ] ;

Esperant⸱o. 1998 / 11 ;

Esperant⸱o aktuell. 1998 / 7 ;

Esperant⸱o en Azio. 1998 / 2 ;

Esperantolehti. 1998 / 5 ;

Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 502 ;

Heliant⸱o. 1998 / 8 ;

Inform⸱il⸱o por Inter⸱lingv⸱ist⸱o⸱j. 1998 / 3 ;

Komenc⸱ant⸱o. 1998 / 8 ;

Kosm⸱os. 1998 / 3 ;

La Ond⸱o de Esperant⸱o. 1998 / 12 ;

La Revu⸱o Orient⸱a. 1998 / 10, 11 ;

l ’ esperant⸱o. 1998 / 8 ;

Monat⸱o. 1998 / 11 ;

Norveg⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 5 ;

Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 5 - 6 ;

SEJMinfo. 1998 / 3 ;

Sen⸱naci⸱ul⸱o. 1998 / 11 ;

Vek⸱il⸱o. 1998 / 4 ;

Vestnik Esperant⸱o. 1998 / 4.

M O Z A I K O

Dek Respond⸱o⸱j : Mal⸱sam⸱a⸱j, Sed Ĝust⸱a⸱j

Ni ricev⸱is dek solv⸱o⸱j⸱n de la anagram⸱o⸱j de Jurij Kivajev ( Marij El ). Kvankam ili est⸱is mal⸱sam⸱a⸱j, ĉiu el ili est⸱is ĝust⸱a, ĉar la task⸱o⸱j hav⸱is kelk⸱a⸱j⸱n solv⸱o⸱j⸱n. La redakci⸱a lot⸱um⸱ad⸱o asign⸱is la premi⸱o⸱n ( ekzempler⸱o de La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj al la E - klub⸱o el Olŝtino ( Pol⸱land⸱o ), kies an⸱o⸱j kolektiv⸱e plen⸱um⸱is la task⸱o⸱j⸱n.

La ĝust⸱a⸱j respond⸱o⸱j, ekzempl⸱e, est⸱as :

Kvadrat⸱o 5x5. Diagonal⸱e : kant⸱o / tank⸱o . Horizontal⸱e : krop⸱o, karn⸱o, ronk⸱o, mirt⸱o, rabi⸱o .

Kvadrat⸱o 6x6. Diagonal⸱e : dinar⸱o / nadir⸱o . Horizontal⸱e : domen⸱o, liber⸱o, menur⸱o, teras⸱o, rapir⸱o, angul⸱o .

Kvadrat⸱o 7x7. Diagonal⸱e : tantal⸱o / talant⸱o . Horizontal⸱e : trakom⸱o, rabarb⸱o, banduro, karton⸱o, reklam⸱o, spiral⸱o, klorit⸱o .

Gratul⸱o⸱j⸱n al la solv⸱int⸱o⸱j!

Tatjana Kulakova

Dank⸱o⸱n!

Est⸱as bon⸱e, ke en Esperant⸱uj⸱o est⸱as tia bon⸱a fest⸱o —Tag⸱o de Zamenhof. ( Kaj iu⸱j jun⸱a⸱j sam⸱ide⸱an⸱o⸱j konsider⸱as avĉjon Ludovik⸱o⸱n kiel Sankt⸱a⸱n Nikolaon. )

Jar⸱fin⸱e ni fest⸱um⸱is en Jekaterinburg apart⸱e gaj⸱e kaj agrabl⸱e dank al Nataŝa Talankina, kiu ĉiel klopod⸱is kre⸱i bon⸱a⸱n etos⸱o⸱n. Dank⸱o⸱n!

Leg⸱u, lern⸱u kaj far⸱u!

  • Por ke la man⸱o⸱j ne odor⸱u fiŝ⸱e —neniam tuŝ⸱u fiŝ⸱o⸱j⸱n.
  • Por ke lakt⸱o ne acid⸱iĝ⸱u —for⸱trink⸱u ĝi⸱n tuj post la aĉet⸱o, jam en vend⸱ej⸱o.
  • Neniam for⸱ĵet⸱u ŝtrump⸱et⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j rest⸱is po unu el par⸱o. Probabl⸱e iam vi aĉet⸱os simil⸱a⸱j⸱n.
  • Ne for⸱ĵet⸱u el⸱uz⸱it⸱a⸱j⸱n elektr⸱a⸱j⸱n lamp⸱o⸱j⸱n en rub⸱uj⸱o⸱n. Ja rat⸱o⸱j pov⸱os est⸱i kruel⸱e vund⸱it⸱a⸱j.
  • Ung⸱o⸱lak⸱o ne lez⸱os la okul⸱o⸱j⸱n, se dum la lak⸱ad⸱o la ung⸱o⸱j situ⸱os je 2 - 3 metr⸱o⸱j de la okul⸱o⸱j.
  • Se kapuĉ⸱o oft⸱e ŝirm⸱as vi⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n kaj vi pov⸱as vid⸱i neni⸱o⸱n, el⸱tranĉ⸱u du akurat⸱a⸱j⸱n vid⸱o - tru⸱o⸱j⸱n.
  • Se haŭt⸱o sur vi⸱a⸱j kalkan⸱o⸱j krev⸱is —pen⸱u paŝ⸱i sur la pied⸱pint⸱o⸱j. Al⸱iĝ⸱u al balet⸱a trup⸱o.
  • “ Se long⸱a sek⸱ec⸱o aŭ vent⸱o⸱j subit⸱a⸱j / Velk⸱ant⸱a⸱j⸱n foli⸱o⸱j⸱n de⸱ŝir⸱as ” —dank⸱u la vent⸱o⸱n, re⸱pur⸱ig⸱u vi⸱n kaj akir⸱u “ fort⸱o⸱n pli freŝ⸱a⸱n ”.
  • Montr⸱u al neni⸱u mal⸱delikat⸱a⸱n haŭt⸱o⸱n sur la kubut⸱o⸱j —oni pri⸱rid⸱os vi⸱n.
  • Vi⸱a sup⸱o est⸱os pli bon⸱gust⸱a, se vi met⸱os en la kaserol⸱o⸱n viand⸱o⸱n, spic⸱o⸱j⸱n kaj legom⸱o⸱j⸱n.
  • Fend⸱it⸱a ov⸱o ne lik⸱os, se dum la kuir⸱ad⸱o oni ferm⸱as la fend⸱o⸱n per fingr⸱o.
  • Oft⸱eg⸱a demand⸱o : Kio⸱n far⸱i, se oni sen⸱intenc⸱e miaŭ⸱is en tram⸱o? Respond⸱o : Forges⸱u! Kaj tiu⸱n ĉi mal⸱honor⸱a⸱n okaz⸱o⸱n, kaj la numer⸱o⸱n de la tram⸱o.

Manuĉar Gabovda ( Tomsk )

K R U C V O R T E N I G M O

Horizontal⸱e :

1. Kamp⸱a fortik⸱aĵ⸱o ; 4. Sen⸱valor⸱a imit⸱aĵ⸱o de diamant⸱o ; 9. La plej mal⸱super⸱a infanteri⸱a sub⸱oficir⸱o ( R ) ; 10. Fort⸱eg⸱e efik⸱ant⸱a ; 12. Haŭt⸱a mal⸱san⸱o ; 13. Nom⸱o de la liter⸱o ; 14. Re⸱produkt⸱aĵ⸱o de la paper⸱foli⸱o ( R ) ; 15. Interpunkci⸱a sign⸱o ( R ) ; 18. Helen⸱a di⸱in⸱o de inteligent⸱o ; 20. Val⸱or⸱a metal⸱o ( R ) ; 21. Grup⸱o de kun⸱vojaĝ⸱ant⸱o⸱j ( R ) ; 23. Organ⸱o de la vid⸱kapabl⸱o ; 27. Nerv⸱a patologi⸱a stat⸱o, karakteriz⸱at⸱a per inert⸱ec⸱o de la vol⸱a⸱j muskol⸱o⸱j kaj perd⸱o de sent⸱pov⸱o ( R ) ; 30. Numeral⸱o ; 31. Rotaci⸱ant⸱a part⸱o de dinam⸱o⸱maŝin⸱o ; 32. Mal⸱long⸱a seri⸱o de et⸱a⸱j muskol⸱a⸱j konvulsi⸱o⸱j ; 33. Rapid⸱a mal⸱pli⸱iĝ⸱o de la fort⸱o⸱j sen sinkop⸱o ; 34. Haven⸱urb⸱o kaj princ⸱ej⸱o ĉe Mediterane⸱o.

Vertikal⸱e :

1. Mal⸱supr⸱a part⸱o de veget⸱aĵ⸱o⸱j ; 2. Grand⸱a mam⸱ul⸱o ; 3. Difin⸱it⸱a apart⸱a cirkonstanc⸱o ( R ) ; 4. Part⸱o de la muzik⸱aĵ⸱o, kiu⸱n kant⸱as unu aktor⸱o ; 5. Genr⸱o de parazit⸱a⸱j protozo⸱o⸱j el la klas⸱o de flagel⸱ul⸱o⸱j, viv⸱ant⸱a en la sang⸱o de vertebr⸱ul⸱o⸱j ; 6. Nom⸱o de la mal⸱san⸱o ( R ) ; 7. Voj⸱o en ĝarden⸱o ( R ) ; 8. Sof⸱o sen dors⸱a kaj brak⸱a apog⸱il⸱o⸱j ; 11. Proviz⸱ad⸱o per batal⸱il⸱o⸱j ( R ) ; 14. Uj⸱o por lav⸱i si⸱n ( R ) ; 16. Regul⸱a aranĝ⸱o de afer⸱o⸱j, laŭ kiu ili taŭg⸱e kaj oportun⸱e rilat⸱as inter si ( R ) ; 17. Long⸱a trab⸱o, sur kiu pend⸱as la vel⸱o⸱j de la ŝip⸱o ( R ) ; 19. Sent⸱o pro sen⸱interes⸱o aŭ ne⸱okup⸱it⸱ec⸱o ( R ) ; 22. Tre fort⸱a vir⸱o ; 24. Helen⸱a tunik⸱o ( R ) ; 25. Poezi⸱o, kant⸱ant⸱a la person⸱a⸱j⸱n impres⸱o⸱j⸱n, sent⸱o⸱j⸱n kaj pasi⸱o⸱j⸱n de la poet⸱o mem ( R ) ; 26. Il⸱o, uz⸱at⸱a por pik⸱pren⸱i ( R ) ; 28. Grand⸱a en vertikal⸱a direkt⸱o ; 29. Sen⸱fort⸱ig⸱o, sufer⸱ig⸱o, embaras⸱o sub fizik⸱a aŭ moral⸱a pez⸱o ( R ).

Vladimir Vyĉegĵanin ( Niĵnij Tagil )

La respond⸱o⸱j dev⸱as ating⸱i la redakci⸱o⸱n antaŭ la 20a de februar⸱o.

Ni⸱a⸱j Jubile⸱o⸱j Kaj Dat⸱re⸱ven⸱o⸱j EN 1999

Jar⸱komenc⸱e ni aper⸱ig⸱as la tradici⸱a⸱n list⸱o⸱n de dat⸱re⸱ven⸱o⸱j, lig⸱it⸱a⸱j kun esperant⸱o. Ĝi pov⸱as don⸱i taŭg⸱a⸱n tem⸱o⸱n por klub⸱a kun⸱ven⸱o, preleg⸱o aŭ artikol⸱o en lok⸱a bulten⸱o.

1834 ( Antaŭ 165 jar⸱o⸱j ). Nask⸱iĝ⸱is Leopold Einstein.

1839 ( 160 ). Nask⸱iĝ⸱is Emile Javal, Hippolyte Sebert, Wilhelm Heinrich Trompeter.

1844 ( 155 ). Nask⸱iĝ⸱is Marie Hankel.

1854 ( 145 ). Nask⸱iĝ⸱is Henri Vallienne.

1859 ( 140 ). Nask⸱iĝ⸱is L. L. Zamenhof.

1864 ( 135 ). Nask⸱iĝ⸱is Heinrich August Luyken k Stanislav Schulhof.

1879 ( 120 ). Nask⸱iĝ⸱is Eŭgeno Lanti k Georgij Davidov.

1889 ( 110 ). Nask⸱iĝ⸱is Edmond Privat. Aper⸱is Princ⸱in⸱o Mary de Lermontov ( E. de Wahl ) k La ge⸱frat⸱o⸱j de Goeto ( Grabowski ). Ek⸱aper⸱is La Esperant⸱ist⸱o .

1894 ( 105 ). Nask⸱iĝ⸱is Raymond Schwartz k Paŭlo Balkányi. Aper⸱is Hamleto de Ŝekspiro en la Zamenhofa traduk⸱o. Voĉ⸱don⸱ad⸱o pri lingv⸱a⸱j re⸱form⸱o⸱j en E - to.

1899 ( 100 ). Nask⸱iĝ⸱is Stellan Engholm.

1904 ( 95 ). Nask⸱iĝ⸱is Bakin, Jevgenij Bokarev, John Sharp Dinwoodie, Raymond Fiquet, Lidja Zamenhof. Fond⸱iĝ⸱is Pres⸱a E - ist⸱a Soci⸱et⸱o k Brit⸱a E - Asoci⸱o. Ek⸱aper⸱is brajl⸱a revu⸱o Esperant⸱a Lig⸱il⸱o .

1909 ( 90 ). Nask⸱iĝ⸱is Nikola Aleksiev, Ivo Lapenna, Ret⸱o Rossetti. Fond⸱iĝ⸱is Inter⸱naci⸱a Fer⸱voj⸱ist⸱a E - Federaci⸱o. Aper⸱is Plen⸱a vort⸱ar⸱o de Boirac k Patr⸱o⸱j kaj fil⸱o⸱j de Turgenev ( Kabe ). Ek⸱aper⸱is La Ond⸱o de Esperant⸱o .

1914 ( 85 ). Nask⸱iĝ⸱is Juan Régulo Perez. For⸱pas⸱is Louis Couturat. Ek⸱aper⸱is Esperant⸱ist⸱a Vegetar⸱an⸱o .

1919 ( 80 ). Nask⸱iĝ⸱is Fernando de Diego. Fond⸱iĝ⸱is Japan⸱a E - Institut⸱o, Litova E - Asoci⸱o. Ek⸱aper⸱is Esperant⸱ist⸱a Labor⸱ist⸱o , Bulgar⸱a Esperant⸱ist⸱o .

1924 ( 75 ). Nask⸱iĝ⸱is André Albault, William Auld, Marjorie Boulton, John Francis, Grégoire Maertens, István Szerdahelyi. E - to akcept⸱it⸱a kiel “ klara lingv⸱o ” en telegrafi⸱o. Ek⸱aper⸱is Sen⸱naci⸱ul⸱o .

1929 ( 70 ). Nask⸱iĝ⸱is Ada Fighiera - Sikorska k Yamasaki Seikô. Deklaraci⸱o pri neŭtral⸱ec⸱o ( 21a UK en Budapeŝto ). Inaŭgur⸱o de Inter⸱naci⸱a E - Muze⸱o en Vieno. Aper⸱is Original⸱a verk⸱ar⸱o de L. L. Zamenhof k Prolog⸱o de Miĥalski.

1934 ( 65 ). Nask⸱iĝ⸱is Konisi Gaku. Aper⸱is Enciklopedi⸱o de Esperant⸱o k Dek du poet⸱o⸱j .

1939 ( 60 ). Nask⸱iĝ⸱is John Wells k Nicolino Rossi.

1949 ( 50 ). Fond⸱iĝ⸱is E - Lig⸱o de Israelo k Ile⸱i. Nask⸱iĝ⸱is Giorgio Silfer k Sergio Pokrovskij. La plej grand⸱a kongres⸱o de Sat ( Parizo, 1325 pers. ). Ek⸱aper⸱is Scienc⸱a Revu⸱o . Ĉes⸱is Literatur⸱a Mond⸱o .

1954 ( 45 ). Rezoluci⸱o de UNESCO pri E - to ( Montevide⸱o ).

1959 ( 40 ). For⸱pas⸱is Nikolao Kurzens k Kazimierz Bein ( Kabe ). Aper⸱is Lingv⸱o kaj viv⸱o de Waringhien.

1964 ( 35 ). Aper⸱is 33 rakont⸱o⸱j k Kalevala . Ek⸱aper⸱is Bon⸱a Esper⸱o k ELNA Newsletter . Ivo Lapenna iĝ⸱is prezid⸱ant⸱o de UEA.

1969 ( 30 ). Fond⸱iĝ⸱is Ĉeĥ⸱a E - Asoci⸱o. Aper⸱is Doktor⸱o kaj lingv⸱o Esperant⸱o de Holzhaus. Deklaraci⸱o de Tyresö.

1974 ( 25 ). Aper⸱is Esperant⸱o en perspektiv⸱o , E - rus⸱a vort⸱ar⸱o de Bokarev. Skism⸱o en UEA ( t. n. “ Hamburg⸱a Puĉ⸱o ” ). For⸱pas⸱is Sándor Szathmári.

1979 ( 20 ). Fond⸱iĝ⸱is Asoci⸱o de Sovetiaj E - ist⸱o⸱j ( As⸱e ) k Kuba E - Asoci⸱o. Ek⸱aper⸱is Ge⸱j - gazet⸱o . For⸱pas⸱is Andreo Cseh.

1984 ( 15 ). Simpozi⸱o “ Strategi⸱a⸱j demand⸱o⸱j de la E - Komun⸱um⸱o ” ( Varsovio ). La unu⸱a almanak⸱o Sezon⸱o⸱j . For⸱pas⸱is Clelia Conterno Guglielminetti.

1989 ( 10 ). Sur⸱baz⸱e de As⸱e re⸱fond⸱iĝ⸱is Sovet⸱respublik⸱ar⸱a Esperant⸱ist⸱a Uni⸱o. Aper⸱is La bon⸱a lingv⸱o de Claude Piron k Trezor⸱o : la Esperant⸱a novel⸱art⸱o . Mil⸱a numer⸱o de la revu⸱o Esperant⸱o . For⸱pas⸱is Miyamoto Masao.

1994 ( 5 ). En Niĵnij Novgorod unu⸱iĝ⸱is Rus⸱land⸱a E - Asoci⸱o k Rusia E - ist⸱a Uni⸱o. For⸱pas⸱is Ye Laishi ( Ĵelezo ), Ret⸱o Rossetti k Emilija Lapenna. E - ist⸱o Reinhard Selten ricev⸱is Nobel - premi⸱o⸱n.

Anonc⸱et⸱o⸱j

Ĉiu vort⸱o en la anonc⸱et⸱o kost⸱as 30 kopek⸱o⸱j⸱n por rus⸱land⸱an⸱o⸱j. Por ali⸱land⸱an⸱o⸱j 5 vort⸱o⸱j kost⸱as unu respond - kupon⸱o⸱n. La pag⸱o⸱n send⸱u al la redakci⸱a adres⸱o. Anonc⸱o⸱j pri e - ist⸱a⸱j aranĝ⸱o⸱j aper⸱as sen⸱pag⸱e en Kalendar⸱o .

Sam⸱ide⸱an⸱o⸱j konsil⸱u, per⸱u, help⸱u trov⸱i ĉiu⸱n labor⸱o⸱n ( ne ) konstant⸱a⸱n por ( mal ) long⸱daŭr⸱a temp⸱o. Mi est⸱as 36 - jar⸱a fer⸱voj⸱ist⸱o, elektr⸱ist⸱o, ŝofor⸱o. Mi aspekt⸱as pli jun⸱e, ĉar mi ne fum⸱as, sport⸱as, labor⸱em⸱as. Bon⸱vol⸱u re⸱eĥ⸱i. Vi ne bedaŭr⸱os.

Serguei Pakhomov : RU - 610051 Kirov, ab. ja. 1392, Rus⸱land⸱o.

Sam⸱ide⸱an⸱o⸱j, help⸱u akir⸱i telefon⸱libr⸱o⸱j⸱n de rus⸱land⸱a⸱j urb⸱o⸱j ( kun numer⸱o⸱j kaj adres⸱o⸱j de loĝ⸱ant⸱o⸱j —ne entrepren⸱o⸱j! ). Send⸱u la propon⸱o⸱j⸱n al :

Aleksandr Lobastov : RU - 453200 Salavat - 16, ab. ja. 364. Rus⸱land⸱o.

Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 2 ( 52 )

Kovr⸱il⸱paĝ⸱e : La fot⸱o “ Ĉu la perk⸱o⸱j est⸱as hejm⸱e? ” de Auli Vihermä el Finn⸱land⸱o ricev⸱is la 2an premi⸱o⸱n en ni⸱a fot⸱o⸱konkurs⸱o.

Redakci⸱e

Ricev⸱int⸱e la unu⸱a⸱n numer⸱o⸱n de La Ond⸱o de Esperant⸱o , Zamenhof la 16an de mart⸱o send⸱is al la redakci⸱o de LOdE la sub⸱a⸱n leter⸱o⸱n, kiu aper⸱is front⸱e de la du⸱a numer⸱o.

Kun grand⸱a plezur⸱o mi ricev⸱is la unu⸱a⸱n numer⸱o⸱n de vi⸱a gazet⸱o “ La ond⸱o de Esperant⸱o ”. Dum eĉ plej mal⸱grand⸱a⸱j naci⸱o⸱j hav⸱as si⸱a⸱n Esperant⸱a⸱n organ⸱o⸱n, la grand⸱a rus⸱e - parol⸱ant⸱a naci⸱o rest⸱is en la last⸱a temp⸱o tut⸱e sen organ⸱o ; kaj la aper⸱o de vi⸱a gazet⸱o, kiu met⸱as fin⸱o⸱n al tiu strang⸱a kaj bedaŭr⸱ind⸱a situaci⸱o, sen⸱dub⸱e est⸱os ĝoj⸱e salut⸱it⸱a de ĉiu⸱j ni⸱a⸱j amik⸱o⸱j. Mi dezir⸱as al vi⸱a gazet⸱o la plej bon⸱a⸱n prosper⸱ad⸱o⸱n ; mi esper⸱as, ke vi⸱a energi⸱o kaj persist⸱ec⸱o baldaŭ akir⸱os por vi⸱a gazet⸱o konfid⸱o⸱n kaj estim⸱o⸱n de la tut⸱a esperant⸱ist⸱ar⸱o kaj antaŭ ĉio kun⸱labor⸱ad⸱o⸱n kaj sub⸱ten⸱ad⸱o⸱n de ĉiu⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j rus⸱a⸱j.

Vi⸱a L. ZAMENHOF.

Ali⸱lok⸱e en tiu ĉi kajer⸱o vi leg⸱os, ke La Ond⸱o de Saĥarov ja akir⸱is kun⸱labor⸱ad⸱o⸱n kaj sub⸱ten⸱ad⸱o⸱n de ĉiu⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j rus⸱a⸱j.

Ni fier⸱as, ke ni⸱a Ond⸱o —ĉerp⸱int⸱a de Aleksandr Saĥarov ne nur la titol⸱o⸱n, sed ankaŭ inspir⸱o⸱n kaj labor⸱em⸱o⸱n —plen⸱um⸱as ankaŭ la ali⸱a⸱n dezir⸱o⸱n de la Unu⸱a Esperant⸱ist⸱o : ĝi jam akir⸱is la konfid⸱o⸱n kaj estim⸱o⸱n de la tut⸱a esperant⸱ist⸱ar⸱o, alt⸱e aprec⸱ant⸱a la objektiv⸱ec⸱o⸱n, toler⸱em⸱o⸱n kaj larĝ⸱senc⸱a⸱n sen⸱de⸱pend⸱ec⸱o⸱n, kiu⸱j ebl⸱ig⸱as liber⸱a⸱n ( kaj sen⸱skandal⸱a⸱n ) inter⸱ŝanĝ⸱o⸱n de opini⸱o⸱j. La inter⸱naci⸱iĝ⸱o⸱n de LOdE atest⸱as ankaŭ ni⸱a eksped⸱o⸱list⸱o, en kiu la rus⸱land⸱a⸱j adres⸱o⸱j jam est⸱as mal⸱pli mult⸱a⸱j ol la ali⸱land⸱a⸱j.

La jubile⸱o⸱n de LOdE ni mark⸱as per ag⸱o, kiu⸱n iu⸱j ebl⸱e taks⸱os ne⸱prudent⸱a aŭ tro fru⸱a —ni pet⸱is al⸱iĝ⸱o⸱n al la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o. La Pakt⸱o, inter⸱ali⸱e, cel⸱as “ firm⸱ig⸱i la rilat⸱o⸱j⸱n inter la pakt⸱int⸱o⸱j, favor⸱e al reciprok⸱a help⸱o ”, kaj ni jam konstat⸱is, ke tiu cel⸱o est⸱as ne nur deklar⸱o, sed honest⸱a intenc⸱o de la unu⸱a⸱j pakt⸱int⸱o⸱j.

LOdE ne pov⸱as aŭgur⸱i kie⸱n konduk⸱os la Pakt⸱o ; sed se al⸱iĝ⸱i signif⸱as apog⸱i la star⸱punkt⸱o⸱n ke ĝi est⸱as pakt⸱o por , kaj ne kontraŭ ( unu⸱a⸱vic⸱e ne kontraŭ UEA ), do LOdE al⸱iĝ⸱as. Se iu⸱j intenc⸱os util⸱ig⸱i la Pakt⸱o⸱n por la Esperant⸱a Civit⸱o kiel pretekst⸱o⸱n por kre⸱i konflikt⸱o⸱n kun ne⸱pakt⸱int⸱o⸱j, tiu⸱j dev⸱os konfront⸱iĝ⸱i kun la kontrol⸱o kaj la rezist⸱o de LOdE .

H. G. &amp ; A. K.

“ Tut⸱e Ali⸱a Mond⸱o Kuŝ⸱as Antaŭ VI ”

En la januar⸱a kajer⸱o LOdE jam inform⸱is, ke William Auld est⸱as proklam⸱it⸱a kiel La Esperant⸱ist⸱o de la Jar⸱o 1998 . Hodiaŭ la laŭreat⸱o respond⸱as al ni⸱a⸱j demand⸱o⸱j.

LOdE. Kio⸱n sent⸱is la unu⸱a person⸱o, proklam⸱it⸱a la Esperant⸱ist⸱o de la Jar⸱o, ek⸱sci⸱int⸱e pri la proklam⸱o?

Auld. Nu fakt⸱e, grand⸱a⸱n plezur⸱o⸱n. Kio⸱n mi far⸱as, mi far⸱as apog⸱e al la grandioz⸱a koncept⸱o de la majstr⸱o, kaj mi ne apart⸱e serĉ⸱as propr⸱a⸱n renom⸱o⸱n. Tamen ne est⸱us natur⸱e, se mi ne plezur⸱iĝ⸱us pro la honor⸱ig⸱o far⸱e de mi⸱a⸱j kun⸱kultur⸱an⸱o⸱j.

LOdE. La decid⸱o de la inter⸱naci⸱a elekt⸱ant⸱ar⸱o emfaz⸱is tri kial⸱o⸱j⸱n de la “ honor⸱ig⸱o ” : kandidat⸱ig⸱o por la Nobel - premi⸱o ; gigant⸱a projekt⸱o Tolkien en Esperant⸱o ; prudent⸱o kaj vol⸱firm⸱o en la kaz⸱o La Mant⸱o . Bon⸱vol⸱u koment⸱i ĉiu⸱n el ili.

Auld. Mi ĝoj⸱as pri la kandidat⸱ig⸱o por la Nobel - premi⸱o, ĉar tio rezult⸱iĝ⸱is en real⸱a kaj sen⸱ĉikan⸱a raport⸱ad⸱o pri ni⸱a literatur⸱o en la vast⸱a eŭrop⸱a inform⸱il⸱ar⸱o. Konstern⸱is mi⸱n la rapid⸱eg⸱a dis⸱vast⸱iĝ⸱o de la raport⸱o dis⸱de ni⸱a tut⸱e ne⸱grav⸱a lok⸱a semajn⸱a ĵurnal⸱o tra la grav⸱a⸱j naci⸱a⸱j tag⸱ĵurnal⸱o⸱j ĝis grand⸱a⸱j ekster⸱land⸱a⸱j gazet⸱o⸱j! Kaj la mult⸱obl⸱a⸱j menci⸱o⸱j kaj intervju⸱o⸱j en ĉef⸱a⸱j BBC - program⸱o⸱j! Kaj ĉiam kun plen⸱a akcept⸱o de la serioz⸱ec⸱o de ni⸱a afer⸱o. Ver⸱e, ia tra⸱romp⸱o, dank al Manuel de Seabra, la inter⸱naci⸱a Pen - klub⸱o k. a.

Mi⸱a traduk⸱o de la komplet⸱a Mastr⸱o de l Ring⸱o⸱j est⸱as ia⸱senc⸱e mi⸱a ĉef⸱plen⸱um⸱o. Mi bon⸱e memor⸱as la tag⸱o⸱n en Madrido, kiam Liv⸱e⸱n Dek el la plen⸱a aer⸱o propon⸱is al mi tiu⸱n komisi⸱o⸱n. Ĉiam⸱a ŝat⸱ant⸱o de defi⸱o⸱j, mi post moment⸱a hezit⸱o respond⸱is, ke mi pret⸱as far⸱i prov⸱a⸱n komenc⸱o⸱n kaj ni vid⸱os. Ĝis tiam mi eĉ ne leg⸱is la koncern⸱a⸱n verk⸱o⸱n! Sed feliĉ⸱e ĝi tuj impon⸱is mi⸱n pro la rakont⸱a talent⸱o de Tolkien kaj pro la bel⸱a angl⸱a lingv⸱aĵ⸱o. Kelk⸱a⸱j ali⸱land⸱an⸱o⸱j nom⸱is tiu⸱n lingv⸱aĵ⸱o⸱n “ mal⸱facil⸱a ”, sed fakt⸱e ĝi est⸱as bel⸱e klasik⸱a angl⸱a stil⸱o, kiu bel⸱e konven⸱as al esperant⸱ig⸱o. Kiam la el⸱don⸱ej⸱o Sezon⸱o⸱j promes⸱is sen⸱prokrast⸱a⸱n el⸱don⸱o⸱n de la verk⸱o, mi trov⸱is la neces⸱a⸱n elan⸱o⸱n por komplet⸱ig⸱i la unu⸱a⸱n volum⸱o⸱n, post⸱e la du⸱a⸱n, post⸱e la tri⸱a⸱n.

La afer⸱o La Mant⸱o prezent⸱as mal⸱lum⸱a⸱n flank⸱o⸱n de la esperant⸱ism⸱o : person⸱a⸱j atak⸱o⸱j kontraŭ val⸱or⸱a⸱j kaj labor⸱em⸱a⸱j “ sam⸱ide⸱an⸱o⸱j ”. Tiu libr⸱o cel⸱is atenc⸱i la reputaci⸱o⸱n de Perla Martinelli ŝajn⸱ig⸱ant⸱e, ke la aŭtor⸱o est⸱as ŝi kaj ke tem⸱as pri spec⸱o de aŭtobiografi⸱o. Kaj tiu⸱n atenc⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is hom⸱o⸱j, kiu⸱j sci⸱is tut⸱e bon⸱e, ke tio est⸱as mensog⸱o! Kaj post⸱e ili rifuz⸱is agnosk⸱i tio⸱n, kvankam tio est⸱is ili⸱a jur⸱a dev⸱o! Ceter⸱e, pseŭdonim⸱ec⸱o en cert⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j est⸱as toler⸱ebl⸱a ( ekzempl⸱e ĉe Zamenhof ) —sed kiam aŭtor⸱o kaŝ⸱as si⸱n pseŭdonim⸱e por si⸱n sav⸱i de prav⸱a⸱j riproĉ⸱o⸱j kaj eventual⸱a⸱j re⸱ag⸱o⸱j, tio est⸱as anonim⸱ec⸱o kovard⸱a kaj poltron⸱a. Tiu tut⸱a afer⸱o est⸱as hont⸱ind⸱aĵ⸱o en ni⸱a mov⸱ad⸱o, kaj feliĉ⸱e mi ne est⸱as la sol⸱a, kiu protest⸱is.

LOdE. Al kiu ( j ) vi don⸱us vi⸱a ( j ) n voĉ⸱o ( j ) n, se vi est⸱us elekt⸱ant⸱o ĉi - jar⸱e?

Auld. Al Giorgio Silfer, pro la grav⸱a⸱j sukces⸱o⸱j ĉe la tut⸱mond⸱e grav⸱a⸱j Pen - klub⸱o⸱j.

LOdE. Kaj la Esperant⸱ist⸱o⸱j de la jar⸱o⸱j 1990aj ( nu, krom vi, kompren⸱ebl⸱e )?

Auld. Du vir⸱in⸱o⸱j merit⸱as tio⸱n, laŭ mi. Kvankam Marjorie Boulton ja est⸱as amik⸱o mi⸱a, ŝi⸱a⸱j labor⸱o⸱j en la kadr⸱o de ni⸱a afer⸱o —oft⸱e ne ĝeneral⸱e rimark⸱at⸱a⸱j, kiam ili help⸱as individu⸱a⸱j⸱n sam⸱ide⸱an⸱o⸱j⸱n tra la mond⸱o —est⸱as valor⸱eg⸱a⸱j kaj nepr⸱e en la spirit⸱o de Zamenhof. Kaj est⸱as jam temp⸱o, ke oni proklam⸱u la merit⸱o⸱j⸱n de Cathy Schulze el San⸱francisk⸱o, kiu dum jar⸱dek⸱o⸱j task⸱eg⸱is en la usona mov⸱ad⸱o kaj kiu ĉef⸱motor⸱is la tre grav⸱a⸱j⸱n somer⸱a⸱j⸱n kurs⸱o⸱j⸱n en la San⸱francisk⸱a Ŝtat⸱a Universitat⸱o.

LOdE. Iam popular⸱a demand⸱o : kiu⸱j⸱n tri libr⸱o⸱j⸱n en Esperant⸱o vi kun⸱pren⸱us, est⸱ant⸱e ekzil⸱ot⸱a al ne⸱loĝ⸱at⸱a insul⸱o?

Auld. Esperant⸱a antologi⸱o por ne perd⸱i kontakt⸱o⸱n kun ni⸱a poezi⸱o ; Leter⸱o⸱j de Zamenhof —se mi rajt⸱us kun⸱port⸱i ambaŭ volum⸱o⸱j⸱n, aŭ se ne : Original⸱a verk⸱ar⸱o de L. L. Zamenhof, kaj —nu, ĉu mi est⸱u honest⸱a? — La infan⸱a ras⸱o por memor⸱ig⸱i mi⸱n pri kio mi iam kapabl⸱is.

LOdE. Ĉu, laŭ vi, oni pov⸱as parol⸱i pri ( mal ) progres⸱o de Esperant⸱o? Kiu⸱j pozitiv⸱a⸱j kaj negativ⸱a⸱j tendenc⸱o⸱j aper⸱is en Esperant⸱uj⸱o post la Cent⸱jar⸱iĝ⸱o de Esperant⸱o?

Auld. Ŝajn⸱as al mi, ke el tut⸱mond⸱a vid⸱punkt⸱o Esperant⸱o rest⸱as relativ⸱e stabil⸱a. Mal⸱progres⸱o⸱n en unu lok⸱o kompens⸱as progres⸱o en ali⸱a. Mort⸱int⸱o⸱j⸱n kaj kabe⸱int⸱o⸱j⸱n anstataŭ⸱as nov⸱a⸱j adept⸱o⸱j ( oft⸱e tamen en ali⸱a mond⸱part⸱o ). La sukces⸱o de Esperant⸱o, mank⸱e de la “ fin⸱a venk⸱o ”, trov⸱iĝ⸱as en tio, ke tiu⸱j hom⸱o⸱j, kiu⸱j bezon⸱as aŭ dezir⸱as ĝi⸱n, oft⸱e trov⸱as ĝi⸱n kaj profit⸱as el ĝi⸱a⸱j mir⸱ind⸱a⸱j propr⸱ec⸱o⸱j. Ni ne forges⸱u, ke tre mult⸱a⸱j hom⸱o⸱j kapabl⸱as kontent⸱iĝ⸱i pri, kaj eĉ fier⸱i pri, tut⸱e supr⸱aĵ⸱a kaj piĝin⸱a posed⸱o de iu fremd⸱a lingv⸱o kaj eĉ ne imag⸱as io⸱n pli perfekt⸱a⸱n! Sed serĉ⸱ant⸱o⸱j por ver⸱a inter⸱naci⸱a intim⸱ec⸱o salut⸱as kaj uz⸱as ni⸱a⸱n lingv⸱o⸱n. Kaj tial Esperant⸱o est⸱as sekur⸱a, ĝis kiam la evolu⸱o de la soci⸱o⸱j dev⸱ig⸱os la reg⸱ist⸱ar⸱o⸱j⸱n fin⸱fin⸱e re⸱kon⸱i ĝi⸱n.

LOdE. Ne⸱evit⸱ebl⸱a demand⸱o —vi⸱a⸱j plan⸱o⸱j?

Auld. Aktual⸱e preskaŭ mank⸱as. Al vi mem, sinjor⸱o el⸱don⸱ist⸱o, mi promes⸱is traduk⸱o⸱n de la Dikensa verk⸱o La post⸱las⸱it⸱a⸱j paper⸱o⸱j de la Klub⸱o Pikvika , kaj esper⸱ebl⸱e tiu⸱n mi sukces⸱os liver⸱i. Krom tio, hodiaŭ mem oni parol⸱is al mi telefon⸱e pri projekt⸱o pret⸱ig⸱i ampleks⸱a⸱n histori⸱o⸱n de la Esperant⸱a literatur⸱o, kaj se tiu propon⸱o matur⸱iĝ⸱os, mi ver⸱ŝajn⸱e konsent⸱os kontribu⸱i.

LOdE. Bon⸱vol⸱u don⸱i konsil⸱o⸱n al jun⸱a⸱j sam⸱ide⸱an⸱o⸱j, kiu⸱j lern⸱is la baz⸱o⸱n de la lingv⸱o kaj nun star⸱as sojl⸱e de Esperant⸱uj⸱o.

Auld. Al tiu⸱j hom⸱o⸱j, mi dir⸱as : Uz⸱u ĝi⸱n! Profit⸱u el ĝi⸱a⸱j mir⸱ind⸱a⸱j ebl⸱ec⸱o⸱j! Korespond⸱u kaj, se ebl⸱e, vojaĝ⸱u. Leg⸱u grav⸱a⸱j⸱n kaj interes⸱a⸱j⸱n ( al vi ) verk⸱o⸱j⸱n en Esperant⸱o por pli⸱firm⸱ig⸱i vi⸱a⸱n lingv⸱o⸱posed⸱o⸱n, kaj —se libr⸱o⸱j ne al⸱log⸱as vi⸱n —util⸱ig⸱u la modern⸱a⸱j⸱n alternativ⸱o⸱j⸱n, kiel la tut⸱mond⸱a⸱n ret⸱o⸱n ktp. Tut⸱e ali⸱a mond⸱o kuŝ⸱as antaŭ vi.

Intervju⸱is Aleksander Korĵenkov

LA Ond⸱o DE Esperant⸱o

Impet⸱o , 1993. P. 62, 67 ) jen⸱e pri⸱skrib⸱is la cirkonstanc⸱o⸱j⸱n de la nask⸱iĝ⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o :

Kiam aper⸱as iu naci⸱a gazet⸱o, ordinar⸱e ĝi dev⸱as dum unu⸱a period⸱o mult⸱e lukt⸱i por si⸱a ekzist⸱ad⸱o. Antaŭ ĉio ĝi est⸱as atak⸱at⸱a de ali⸱a⸱j gazet⸱o⸱j, kiu⸱j vid⸱as en ĝi si⸱a⸱n rival⸱o⸱n, si⸱a⸱n konkur⸱ant⸱o⸱n. Se tiam ekzist⸱us en Rus⸱land⸱o mult⸱a⸱j esperant⸱a⸱j gazet⸱o⸱j, ebl⸱e ĝi⸱n traf⸱us la sam⸱a sort⸱o... Bon⸱ŝanc⸱e por La Ond⸱o de Esperant⸱o la gazet⸱a afer⸱o tiu⸱temp⸱e en Rus⸱land⸱o tra⸱viv⸱is grand⸱a⸱n kriz⸱o⸱n.

... en la jar⸱o 1909 la rus⸱land⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j rest⸱is sen iu ajn esperant⸱o - rus⸱a organ⸱o... Tiu konjunktur⸱o est⸱is tre⸱eg⸱e favor⸱a por la nov⸱a gazet⸱o kaj ĝi baldaŭ okup⸱is tre firm⸱a⸱n stat⸱o⸱n.

Saĥarov prav⸱is.

Nur en 1904, dek sep jar⸱o⸱j⸱n post la aper⸱o de la lingv⸱o, oni permes⸱is el⸱don⸱i Esperant⸱a⸱n gazet⸱o⸱n en Rus⸱land⸱o. La gazet⸱o⸱n Esperant⸱o fond⸱is en Peterburgo Ilj⸱a Ostrovskij ( Jalt⸱a ), kiu redakt⸱is ĝi⸱n help⸱e de la prezid⸱ant⸱o de la soci⸱et⸱o Esper⸱o Aleksandr Asnes. Post tri kajer⸱o⸱j la gazet⸱o ĉes⸱is, ĉar Asnes akcept⸱is la redaktor⸱a⸱n ofic⸱o⸱n en Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o ( RE ), la organ⸱o de Esper⸱o .

RE aper⸱is unu⸱a⸱foj⸱e en april⸱o 1905. Soci⸱et⸱o Esper⸱o el⸱don⸱is ĝi⸱n dum 3 jar⸱o⸱j, dis⸱kon⸱ig⸱ant⸱e esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n, beletr⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, artikol⸱o⸱j⸱n pri aktual⸱a⸱j soci⸱a⸱j problem⸱o⸱j. En RE Zamenhof publik⸱ig⸱is si⸱a⸱n stud⸱o⸱n Dogm⸱o⸱j de Hilel⸱ism⸱o .

En 1908 aper⸱is nur unu numer⸱o de RE , kaj post⸱e ĝi paŭz⸱is, ĉar Asnes konvink⸱is la el⸱don⸱ant⸱o⸱n de la popular⸱a revu⸱o Vestnik Znanija Vilhelm Bitner aper⸱ig⸱i suplement⸱e al ĝi ĉiu⸱monat⸱a⸱n revu⸱o⸱n Esper⸱o , kun paralel⸱a⸱j tekst⸱o⸱j en la rus⸱a kaj en Esperant⸱o. Kun Esper⸱o est⸱is dis⸱send⸱it⸱a⸱j du vort⸱ar⸱o⸱j de Asnes. Sed Esper⸱o , regul⸱e ating⸱ant⸱a ( sen invest⸱o de esperant⸱ist⸱a kapital⸱o! ) 100 mil kler⸱ul⸱o⸱j⸱n rus⸱land⸱a⸱j⸱n, dev⸱is ĉes⸱i post unu jar⸱o. Bitner rezign⸱is, ĉar esperant⸱ist⸱o⸱j ne help⸱is la revu⸱o⸱n, kaj kontribu⸱is plej⸱part⸱e per ignor⸱ad⸱o kaj denunc⸱o⸱j. ( Pli detal⸱e leg⸱u en LOdE . 1998 : 6. ) La ŝanc⸱o est⸱is perd⸱it⸱a, kaj dek⸱mil⸱o⸱j da rus⸱land⸱a⸱j kler⸱ul⸱o⸱j ricev⸱is negativ⸱a⸱n bild⸱o⸱n pri esperant⸱ist⸱o⸱j. Tamen cent⸱o⸱j da interes⸱it⸱o⸱j akcept⸱is Esperant⸱o⸱n kaj ili bezon⸱is leg⸱i plu en la ek⸱lern⸱it⸱a lingv⸱o.

Tiu⸱n merkat⸱o⸱n lert⸱e util⸱ig⸱is Aleksandr Saĥarov, posed⸱ant⸱o de la moskva libr⸱ej⸱o Esperant⸱o , fond⸱it⸱a en 1908. En februar⸱o 1909 Aleksandr Saĥarov aper⸱ig⸱is la unu⸱a⸱n kajer⸱o⸱n de La Ond⸱o de Esperant⸱o pli fru⸱e ol peterburg⸱an⸱o⸱j re⸱lanĉ⸱is RE .

La unu⸱a numer⸱o de LOdE , kiu ek⸱aper⸱is en la form⸱o de ĉiu⸱tag⸱a ĵurnal⸱o, hav⸱is la el⸱don⸱kvant⸱o⸱n 10 mil ekz. Saĥarov anonc⸱is pri LOdE en rus⸱lingv⸱a gazet⸱ar⸱o, send⸱is ĝi⸱n al mil⸱o⸱j da kon⸱at⸱a⸱j adres⸱o⸱j kaj dis⸱don⸱is ĝi⸱n al moskvaj gazet⸱vend⸱ist⸱o⸱j ( tio fiask⸱is —nur 20 ekz. est⸱is vend⸱it⸱a⸱j ).

Ne nur la bon⸱eg⸱a analiz⸱o de la konjunktur⸱o sukces⸱ig⸱is la gazet⸱o⸱n de Saĥarov. Ĉar LOdE est⸱is li⸱a privat⸱a establ⸱o, li —mal⸱kiel mov⸱ad⸱a instanc⸱o —toler⸱is la mal⸱profit⸱o⸱n de l gazet⸱o, kiu⸱n kovr⸱is la profit⸱o de la libr⸱ej⸱o ( t. e. libr⸱o⸱serv⸱o &amp ; el⸱don⸱ej⸱o ) :

dum la unu⸱a⸱j monat⸱o⸱j... la gazet⸱o est⸱is don⸱ant⸱a al ni sufiĉ⸱e grand⸱a⸱n mal⸱profit⸱o⸱n, sed tio ni⸱n tut⸱e ne mal⸱trankvil⸱ig⸱is, ĉar ni vid⸱is, ke dank al ĝi ni⸱a klient⸱ar⸱o de la libr⸱ej⸱o rimark⸱ebl⸱e kresk⸱is. ( sam⸱lok⸱e. P. 67 )

Krom⸱e, LOdE aper⸱is akurat⸱e ( la mal⸱fru⸱o⸱n nul⸱ig⸱is du⸱obl⸱a⸱j kajer⸱o⸱j ). Ĝi ne incit⸱is leg⸱ant⸱o⸱j⸱n per neolog⸱ism⸱o⸱j kaj mis⸱kompost⸱aĵ⸱o⸱j, nek tuŝ⸱is tem⸱o⸱j⸱n religi⸱a⸱j⸱n aŭ politik⸱a⸱j⸱n.

La rubrik⸱ar⸱o de La Ond⸱o est⸱is tradici⸱a : “ Esperant⸱o en Rus⸱land⸱o ”, “ Esperant⸱o ekster⸱land⸱e ” ( en la rus⸱a lingv⸱o ), “ Bibliografi⸱o ”, “ Divers⸱aĵ⸱o⸱j ”, “ Amuz⸱a fak⸱o ”. Aper⸱is beletr⸱aĵ⸱o⸱j, felieton⸱o⸱j, artikol⸱o⸱j pri tem⸱o⸱j soci⸱a⸱j kaj kultur⸱a⸱j. Special⸱aĵ⸱o de LOdE est⸱is seri⸱o da portret⸱o⸱j de fam⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j ( pli ol 100 ), rus⸱lingv⸱a⸱j ĉef⸱artikol⸱o⸱j kaj... opozici⸱em⸱o al la peterburgaj gvid⸱ant⸱o⸱j de Rus⸱land⸱a Lig⸱o Esperant⸱ist⸱a —Saĥarov ne pov⸱is lev⸱i si⸱n super la tradici⸱e mal⸱varm⸱a⸱j rilat⸱o⸱j kaj konkurenc⸱o inter la “ du rus⸱a⸱j ĉef⸱urb⸱o⸱j ”.

Ek⸱de 1910 LOdE est⸱is el⸱don⸱at⸱a en la revu⸱a format⸱o ĉiu⸱monat⸱e en la kvant⸱o 2 mil ekz. LOdE ĝis si⸱a mal⸱aper⸱o rest⸱is la plej legat⸱a revu⸱o en la land⸱o, kvankam kelk⸱a⸱j lok⸱a⸱j revu⸱o⸱j aper⸱is en divers⸱a⸱j part⸱o⸱j de Rus⸱land⸱a Imperi⸱o, precip⸱e en ne⸱rus⸱a⸱j region⸱o⸱j : Bakua Stel⸱o , Finn⸱a Esperant⸱ist⸱o , Kaŭkaza Esperant⸱ist⸱o , Kovn⸱o - Esperant⸱o , Pol⸱a Esperant⸱ist⸱o ( Varsovio ), Rig⸱a Stel⸱o k. a.

La 2a Rus⸱land⸱a E - Kongres⸱o ( Kievo, aŭg. 1913 ) decid⸱is, ke LOdE est⸱u oficial⸱a rus⸱land⸱a organ⸱o esperant⸱ist⸱a kun Pol⸱a Esperant⸱ist⸱o por Pol⸱land⸱o kaj Finn⸱a Esperant⸱ist⸱o por Finn⸱land⸱o.

Dum la unu⸱a mond⸱milit⸱o ĝi est⸱is unu el la ne⸱mult⸱a⸱j inter⸱naci⸱a⸱j lig⸱il⸱o⸱j inter la esperant⸱ist⸱o⸱j. La ŝovinism⸱a haladz⸱o eĉ en la unu⸱a⸱j monat⸱o⸱j de l milit⸱o preskaŭ ne sent⸱iĝ⸱is en LOdE , kaj post⸱e pri la milit⸱o memor⸱ig⸱is nur mort⸱anonc⸱o⸱j pri pere⸱int⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j.

En la last⸱a kajer⸱o de LOdE ( No 100 - 101, april⸱o - maj⸱o 1917 ) Boris Kotzin profet⸱is :

La ĵus okaz⸱int⸱a revoluci⸱o garanti⸱os al Esperant⸱o liber⸱a⸱n propagand⸱o⸱n... La deviz⸱o “ Prolet⸱o⸱j de ĉiu⸱j land⸱o⸱j unu⸱iĝ⸱u ” neces⸱ig⸱as al⸱pren⸱o⸱n de lingv⸱o inter⸱naci⸱a, stud⸱ebl⸱a de ĉiu labor⸱ist⸱o.

Sed la burĝ⸱a⸱n revoluci⸱o⸱n sekv⸱is la bolŝevist⸱a. La privat⸱a⸱j sen⸱de⸱pend⸱a⸱j revu⸱o⸱j ne pov⸱is ekzist⸱i en la kondiĉ⸱o⸱j de la “ prolet⸱a diktatur⸱o ”. Ĉes⸱is ankaŭ la “ et⸱burĝ⸱a ” LOdE .

Ĝi feniks⸱e re⸱nask⸱iĝ⸱is en 1991. Sed tio est⸱as tut⸱e ali⸱a histori⸱o.

Halina Gorecka Aleksander Korĵenkov

Deleg⸱it⸱a Ret⸱o DE UEA Sub Lupe⸱o

En 1995 ek⸱valid⸱is la nov⸱a regul⸱ar⸱o pri la deleg⸱it⸱o⸱j de UEA. Ĝi⸱a ĉef⸱a nov⸱aĵ⸱o est⸱is la en⸱konduk⸱o de 3 - jar⸱a ofic⸱period⸱o ankaŭ por deleg⸱it⸱o⸱j, simil⸱e al ali⸱a⸱j honor⸱ofic⸱a⸱j funkci⸱o⸱j en UEA. Per tio oni cel⸱is cert⸱ig⸱i kiel ebl⸱e plej efik⸱a⸱n funkci⸱ad⸱o⸱n de la Deleg⸱it⸱a Ret⸱o. La nov⸱a regul⸱ar⸱o ebl⸱ig⸱as ĉes⸱ig⸱i la deleg⸱it⸱ec⸱o⸱n de pasiv⸱a⸱j deleg⸱it⸱o⸱j per simpl⸱a ne - re⸱elekt⸱o anstataŭ pli komplik⸱a procedur⸱o de eks⸱ig⸱o.

Jar⸱libr⸱o 1996 , la unu⸱a sub la nov⸱a regul⸱ar⸱o, registr⸱is 1830 deleg⸱it⸱o⸱j⸱n, t. e. 336 mal⸱pli ol unu jar⸱o⸱n pli fru⸱e. Nov⸱a⸱j deleg⸱it⸱iĝ⸱o⸱j kresk⸱ig⸱is la nombr⸱o⸱n al 1981 en Jar⸱libr⸱o 1998. Kiel cel⸱it⸱e, la nov⸱a deleg⸱it⸱ar⸱o efektiv⸱e funkci⸱as pli glat⸱e, ĉar plend⸱o⸱j pri ne⸱plen⸱um⸱it⸱a⸱j serv⸱o⸱pet⸱o⸱j preskaŭ tut⸱e mal⸱aper⸱is. Pro tio la Deleg⸱it⸱a Ret⸱o ne bezon⸱as nun sam⸱e fund⸱a⸱n revizi⸱o⸱n kiel last⸱foj⸱e, kiam ĉiu deleg⸱it⸱o dev⸱is plen⸱ig⸱i respond⸱il⸱o⸱n kaj kvazaŭ unu⸱a⸱foj⸱e kandidat⸱iĝ⸱i por la funkci⸱o.

Pri la re⸱nov⸱ig⸱o de la deleg⸱it⸱ec⸱o⸱j por la period⸱o 1999 - 2001 decid⸱as la ĉef⸱deleg⸱it⸱o⸱j aŭ, kiam tiu mank⸱as, la direktor⸱o de la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o. La re⸱nov⸱ig⸱o est⸱os pli - mal⸱pli aŭtomat⸱a, krom en la relativ⸱e mal⸱mult⸱a⸱j kaz⸱o⸱j de deleg⸱it⸱o⸱j, pri kiu⸱j ven⸱is plend⸱o⸱j aŭ kiu⸱j dezir⸱as re⸱tir⸱iĝ⸱i.

La Deleg⸱it⸱a Ret⸱o, la plej mal⸱nov⸱a kaj cert⸱e la plej fam⸱a serv⸱o de UEA, daŭr⸱e bon⸱ven⸱ig⸱as ankaŭ tut⸱e nov⸱a⸱j⸱n membr⸱o⸱j⸱n. Kiel deleg⸱it⸱o pov⸱as est⸱i akcept⸱it⸱a esperant⸱ist⸱o, kiu jam est⸱is almenaŭ unu jar⸱o⸱n individu⸱a membr⸱o de UEA. Respond⸱il⸱o⸱n por far⸱iĝ⸱i deleg⸱it⸱o oni pov⸱as pet⸱i de la ĉef⸱deleg⸱it⸱o de si⸱a land⸱o aŭ de la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o.

Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA

Komerc⸱ist⸱o⸱j Kongres⸱e

Dum la 83a UK ( Montpeliero ) ek⸱est⸱is inter la ĉe⸱est⸱ant⸱o⸱j de la kun⸱sid⸱o⸱j de IKEF kaj de Tak⸱e la propon⸱o, ke dum UK - 84 en Berlin IKEF kaj Tak⸱e komun⸱e aranĝ⸱u ej⸱o⸱n, en kiu esperant⸱ist⸱a⸱j komerc⸱ist⸱o⸱j pov⸱as ofert⸱i / vend⸱i si⸱a⸱j⸱n var⸱o⸱j⸱n. La ej⸱o de tiu aranĝ⸱o est⸱u aŭ en⸱e de la kongres⸱ej⸱o aŭ tuj apud⸱e. En ambaŭ kaz⸱o⸱j ni bezon⸱us la rajt⸱o⸱n por tio de UEA.

Dum ni⸱a inter⸱trakt⸱ad⸱o de tiu tem⸱o kun UEA montr⸱iĝ⸱is, ke la kost⸱o⸱j por tiu aranĝ⸱o est⸱os sufiĉ⸱e alt⸱a⸱j. UEA ofert⸱is al ni du giĉet⸱o⸱j⸱n kun la sum⸱a long⸱o ĉ. 5 metr⸱o⸱j, je prez⸱o kiu⸱n IKEF kaj Tak⸱e pov⸱us pag⸱i. Pov⸱as est⸱i, ke tiu spac⸱o est⸱os tro mal⸱grand⸱a por la afer⸱o. Tial ni intenc⸱as negoc⸱i rekt⸱e kun la posed⸱ant⸱o de la kongres⸱ej⸱o, ICC Berlin, ĉu iu lok⸱o tre proksim⸱e al la kongres⸱ej⸱o est⸱us lu⸱ebl⸱a.

Por pov⸱i ĝust⸱e decid⸱i, ni nepr⸱e bezon⸱as la indik⸱o⸱n kaj ide⸱o⸱j⸱n de tiu⸱j membr⸱o⸱j de IKEF kaj Tak⸱e / La Dom⸱o , kiu⸱j intenc⸱us uz⸱i part⸱o⸱n de la dispon⸱ebl⸱a lok⸱o por vend⸱i / ekspozici⸱i si⸱a⸱j⸱n var⸱o⸱j⸱n. Do bon⸱vol⸱u inform⸱i ni⸱n pri vi⸱a⸱j plan⸱o⸱j, t. e. apart⸱e pri la spec⸱o de vi⸱a var⸱o ofert⸱ot⸱a kaj pri la bezon⸱at⸱a lok⸱o en kvadrat⸱a⸱j metr⸱o⸱j aŭ long⸱o de giĉet⸱o kaj pri la temp⸱o⸱daŭr⸱o de vi⸱a ag⸱ad⸱o tie ( ekzempl⸱e tut⸱a semajn⸱o plen⸱tag⸱e, aŭ 2 tag⸱o⸱j plen⸱tag⸱e, aŭ tut⸱a semajn⸱o post⸱tag⸱mez⸱e ).

Je la kalkul⸱ad⸱o de vi⸱a bezon⸱at⸱a spac⸱o bon⸱vol⸱u ag⸱i ŝpar⸱em⸱e, ĉar ni ne pov⸱as garanti⸱i al la interes⸱at⸱o⸱j la dispon⸱o⸱n de si⸱a nom⸱it⸱a kvant⸱o da lok⸱o. En kaz⸱o ke la postulat⸱a lok⸱o est⸱us pli grand⸱a ol la dispon⸱ebl⸱a, ni kompren⸱ebl⸱e dev⸱us dis⸱part⸱ig⸱i ĝi⸱n part⸱a⸱temp⸱e inter la interes⸱at⸱o⸱j. Rajt⸱ig⸱ot⸱a⸱j por part⸱o⸱pren⸱o est⸱as membr⸱o⸱j de IKEF kaj Tak⸱e, kaj se la spac⸱o sufiĉ⸱as, ali⸱a⸱j E - parol⸱ant⸱a⸱j komerc⸱ist⸱o⸱j.

Bon⸱vol⸱u send⸱i vi⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n ĝis 15 februar⸱o 1999 per ordinar⸱a leter⸱o, tele⸱faks⸱o au ret⸱poŝt⸱o al la prezid⸱ant⸱o de IKEF Franz Josef Braun

Hornisgrindestr. 8, DE - 77815 Bühl, Germani⸱o. Fax : + 49 - 7223 - 942065 Ret⸱e :

<address> F. J. Braun@t - online. de address>

Vigl⸱a Instru⸱ad⸱o EN VALENCIO

Ek⸱de april⸱o 1999, okaz⸱os de⸱nov⸱e kurs⸱o de Esperant⸱o en la Fakultat⸱o pri Filologi⸱o de la universitat⸱o de Valencio ( Hispanio ), organiz⸱at⸱a de la Departement⸱o pri angl⸱a kaj german⸱a filologi⸱o. Ĉi - foj⸱e la akademi⸱a val⸱or⸱o de la kurs⸱o est⸱os “ tri kredit⸱o⸱j de Liber⸱a Elekt⸱o ” ( 30 instru⸱hor⸱o⸱j, po du ĉiu⸱tag⸱e ), por ĉiu universitat⸱a student⸱o kiu part⸱o⸱pren⸱os, plus diplom⸱o. La kurs⸱o okaz⸱os en la Lingv⸱a Laboratori⸱o de la fakultat⸱o. La direktor⸱o de la kurs⸱o est⸱os la doktor⸱in⸱o Bert⸱a Raposo, kaj la profesor⸱o Augusto Casquero. Pas⸱int⸱jar⸱e pli ol 50 ge⸱lern⸱ant⸱o⸱j ne pov⸱is part⸱o⸱pren⸱i la kurs⸱o⸱n pro mank⸱o de spac⸱o en la klas⸱ĉambr⸱o ( dezir⸱is al⸱iĝ⸱i pli ol du⸱obl⸱o de la tut⸱a kapacit⸱o ) ; pro tio ĉe⸱okaz⸱e ĉi - jar⸱e oni organiz⸱os du⸱a⸱n grup⸱o⸱n.

Krom⸱e ĉi jar⸱e en Valencio okaz⸱as ali⸱a⸱j kurs⸱o⸱j de Esperant⸱o en la sid⸱ej⸱o de Grup⸱o Esperant⸱o de Valencio, en la lernejo por plen⸱kresk⸱ul⸱o⸱j de la Generalitat ValencianaReina Doña Germana ”, kaj en la Mez⸱lern⸱ej⸱o de Cheste.

Baldaŭ okaz⸱os kun⸱ven⸱o kun la direktor⸱o de la “ Centr⸱o por Profesor⸱o⸱j ” de Valencio, por pri⸱trakt⸱i la ebl⸱ec⸱o⸱n okaz⸱ig⸱i tie kurs⸱o⸱n de Esperant⸱o special⸱e por lern⸱ej⸱a⸱j profesor⸱o⸱j, por prepar⸱i ili⸱n por instru⸱i Esperant⸱o⸱n oficial⸱e en la baz⸱a⸱j kaj mez - lern⸱ej⸱o⸱j.

Por kuraĝ⸱ig⸱i la student⸱o⸱j⸱n, kaj por instig⸱i ili⸱n daŭr⸱ig⸱i en la mov⸱ad⸱o, est⸱us bon⸱a afer⸱o hav⸱i adres⸱o⸱j⸱n de interes⸱iĝ⸱ant⸱o⸱j pri korespond⸱ad⸱o, ĉef⸱e jun⸱a⸱j, kun hispan⸱o⸱j, por dis⸱don⸱i la adres⸱o⸱j⸱n fin⸱e de la kurs⸱o inter mi⸱a⸱j universitat⸱a⸱j student⸱o⸱j. Oni pov⸱as send⸱i la leter⸱o⸱j⸱n al mi⸱a adres⸱o : Augusto Casquero de la Cruz ( Avenida Burjasot, 29, A - 31 46009 Valencia, Hispanio ).

Augusto Casquero

Semajn⸱a⸱j Kurs⸱o⸱j EN BYDGOSZCZ

En Bydgoszcz ( Pol⸱land⸱o ) de septembr⸱o ĝis april⸱o ebl⸱as part⸱o⸱pren⸱i semajn⸱a⸱j⸱n E - kurs⸱o⸱j⸱n kaj praktik⸱o⸱j⸱n kun preleg⸱o⸱j pri turism⸱o kaj kultur⸱o ( ĉiam de lund⸱o ĝis vendred⸱o ) kadr⸱e de la Inter⸱naci⸱a Stud⸱um⸱o pri Turism⸱o kaj Kultur⸱o en Bydgoszcz —kler⸱ig⸱ej⸱o de AIS. La kotiz⸱o est⸱as 10 USD por unu semajn⸱a kurs⸱o plu 5 USD por ĉiu tra⸱nokt⸱o en student⸱a dom⸱o. Ek⸱de maj⸱o ĝis aŭgust⸱o ebl⸱as apart⸱a⸱j E - kurs⸱o⸱j —tamen nur por grup⸱o⸱j minimum⸱e 10 - person⸱a⸱j. Al⸱iĝ⸱u plej mal⸱fru⸱e du semajn⸱o⸱j⸱n antaŭ la al⸱ven⸱o ; pag⸱i ebl⸱as sur⸱lok⸱e.

str. M. Sklodowskiej - Curie 10, PL 85 - 094 Bydgoszcz, Pol⸱land⸱o.

Mond⸱a Turism⸱o

Du⸱a Asign⸱o DE THORSEN - Apog⸱o⸱j AL Bibliotek⸱o⸱j

La kolekt⸱o⸱j de dek Esperant⸱o - bibliotek⸱o⸱j pli⸱riĉ⸱iĝ⸱is dank al subvenci⸱o de Bibliotek⸱a Apog⸱o Roma kaj Poul Thorsen. En si⸱a du⸱a jar⸱o tiu nov⸱a fond⸱aĵ⸱o de UEA dis⸱don⸱is kiel subvenci⸱o⸱j⸱n 4200 NLG. En 1997, kiam la kapital⸱o ankoraŭ ne dispon⸱is pri interez⸱o, la sum⸱o est⸱is 3500 NLG.

En⸱tut⸱e 14 bibliotek⸱o⸱j kaj unu individu⸱o pet⸱is apog⸱o⸱n. La UEA - estr⸱ar⸱an⸱in⸱o pri kultur⸱o, Michela Lipar⸱i, kaj la ĝeneral⸱a direktor⸱o Osmo Buller konsist⸱ig⸱is la komision⸱o⸱n, kiu decid⸱is pri la al⸱juĝ⸱o, kun asist⸱o de la libr⸱o⸱serv⸱ist⸱o Sim⸱o Milojevic. La komision⸱o bedaŭr⸱is, ke pro mank⸱o de ali⸱kontinent⸱a⸱j pet⸱o⸱j ĝi dev⸱is distribu⸱i la subvenci⸱o⸱j⸱n ĉef⸱e inter eŭrop⸱a⸱j bibliotek⸱o⸱j. Tamen, unu⸱a⸱foj⸱e inter la ricev⸱int⸱o⸱j trov⸱iĝ⸱as afrik⸱a bibliotek⸱o, sed el la mov⸱ad⸱e vigl⸱a Latin - Ameriko nek ĉi - foj⸱e nek pas⸱int⸱jar⸱e ven⸱is subvenci⸱pet⸱o⸱j.

Jen⸱a⸱j bibliotek⸱o⸱j ricev⸱is subvenci⸱o⸱n :

  • Hispanio : Hispan⸱a E - Federaci⸱o 500 NLG
  • Pol⸱land⸱o : Fond⸱um⸱o Zamenhof ( Bjalistoko ) 500 NLG
  • Rumani⸱o : Bibliotek⸱o de Bazar⸱o ( Cluj - Napoca ) 500 NLG
  • Togoland⸱o : Bibliotek⸱o Ni Ĉiu⸱j ( Aneho ) 500 NLG
  • Uzbeki⸱o : Inter⸱naci⸱a Muze⸱o de Pac⸱o kaj Solidar⸱ec⸱o ( Samarkando ) 500 NLG
  • Estonio : E - Asoci⸱o de Estonio 400 NLG
  • Italio : Kun⸱ord⸱ig⸱o Esperant⸱ist⸱a Venetilanda 400 NLG
  • Svedi⸱o : E - Kurs⸱ej⸱o Lesjöfors 400 NLG
  • Litovio : Litova E - Centr⸱o ( Kaunas ) 300 NLG
  • Nederlando : Inter⸱naci⸱a E - Institut⸱o 200 NLG

Subvenci⸱pet⸱o⸱j por la tri⸱a al⸱juĝ⸱o dev⸱os ating⸱i la Centr⸱a⸱n Ofic⸱ej⸱o⸱n de UEA ĝis 15 okt. 1999. Ili dev⸱as konsist⸱i el list⸱o de dezir⸱at⸱a⸱j libr⸱o⸱j ord⸱ig⸱it⸱a⸱j laŭ prefer⸱o, ĉar la subvenci⸱o⸱j⸱n oni ricev⸱as ne kiel mon⸱o⸱n sed kiel libr⸱o⸱j⸱n. Bon⸱ven⸱as ankaŭ pri⸱skrib⸱o de la bibliotek⸱o. Konsider⸱at⸱a⸱j est⸱as nur bibliotek⸱o⸱j ne financ⸱at⸱a⸱j de ŝtat⸱a, urb⸱a aŭ ali⸱a ne - mov⸱ad⸱a instanc⸱o.

Gazet⸱ar⸱a komunik⸱o de UEA

Post Kelk⸱jar⸱a Stagn⸱ad⸱o

De⸱nov⸱e viv⸱as la Kebeki⸱a Esperant⸱ist⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Organiz⸱o ( KEJO ). Dum kun⸱sid⸱o okaz⸱int⸱a en Montreal⸱o 13 dec. est⸱is decid⸱it⸱e plu⸱viv⸱ig⸱i la organiz⸱o⸱n kiel mem⸱star⸱a⸱n asoci⸱o⸱n, kaj oni elekt⸱is nov⸱a⸱n estr⸱ar⸱o⸱n. Ĝi konsist⸱as el s - ro⸱j Damir Metz - Fleury, prezid⸱ant⸱o, Matthew ( Mateo ) McLauchlin, vic⸱prezid⸱ant⸱o kaj Yannick ( Janiko ) Malouin, sekretari⸱o kaj kas⸱ist⸱o.

Fond⸱it⸱a cel⸱e al gast⸱ig⸱o de IJK en 1992, KEJO post⸱e mal⸱pli vigl⸱is. De kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j ne okaz⸱is ĝeneral⸱a kun⸱sid⸱o, kaj ankaŭ mal⸱oft⸱is varb⸱ad⸱o. Fin⸱e, la estr⸱ar⸱o konsist⸱is el nur unu hom⸱o, s - ro Martin Lavallee, kiu sen⸱sukces⸱e re⸱kandidat⸱iĝ⸱is al estr⸱ar⸱a posten⸱o.

Est⸱as klar⸱e, ke la re⸱nov⸱a KEJO plu fleg⸱os bon⸱a⸱j⸱n rilat⸱o⸱j⸱n kun la E - Soci⸱et⸱o Kebeki⸱a, kun kiu ĝi divid⸱as adres⸱o⸱n, kaj kun la Jun⸱ul⸱ar⸱o Esperant⸱ist⸱a Kanada, kies reprezent⸱ant⸱o, s - ro Mattew ( Mateo ) Chisholm, ĉe⸱est⸱is la kun⸱sid⸱o⸱n.

Sylvain Auclair

Por Verd⸱ul⸱a Kongres⸱o

Fin⸱e de februar⸱o ( 26—28 ) okaz⸱os kongres⸱o de la Federaci⸱o de Verd⸱a⸱j Eŭrop⸱a⸱j Parti⸱o⸱j en Parizo. Est⸱os E - bud⸱o kaj se por tiu ĉi okaz⸱o ni ricev⸱os sen⸱pag⸱e divers⸱lingv⸱a⸱j⸱n inform⸱il⸱o⸱j⸱n ( ju pli parol⸱at⸱a est⸱as la lingv⸱o, des pli grand⸱a est⸱as la kvant⸱o bezon⸱at⸱a, tamen ni est⸱os ŝpar⸱em⸱a⸱j ), ni ja propagand⸱os por vi sen⸱pag⸱e. Est⸱u prefer⸱e nur unu baz⸱a dokument⸱o pri esperant⸱o por ĉiu lingv⸱o ( aŭ land⸱o ). Indik⸱o⸱cel⸱e, ebl⸱e sufiĉ⸱us 5 - 6 por la sved⸱a, dan⸱a, kroat⸱a, nederlanda, 20 por la german⸱a, 30 aŭ pli por la angl⸱a ( ĉiam uz⸱ebl⸱a⸱j en ali⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j ).

Bon⸱vol⸱u send⸱i tiu⸱n material⸱o⸱n al Sat - Amik⸱ar⸱o ( 67, avenu⸱e Gambetta 75020 Par⸱is, Francio ).

Henri Masson

Nekrolog⸱o⸱j

La 9an de aŭgust⸱o en Krimeo for⸱pas⸱is Mikael⸱o Ternavskij ( 1934—1998 ), poet⸱o en la lingv⸱o⸱j ukraina, pol⸱a kaj Esperant⸱o.

La 1an de decembr⸱o 1998 en Jelenia Góra for⸱pas⸱is profesor⸱o Tyburcjusz Tyblewski ( 1933—1998 ), esperant⸱ist⸱o ek⸱de 1951, dekan⸱o de la Morf⸱o⸱scienc⸱a Sekci⸱o de AIS, soci⸱psikolog⸱o kaj verk⸱ist⸱o, aŭtor⸱o de plur⸱a⸱j scienc⸱a⸱j kaj esperant⸱ologi⸱a⸱j verk⸱o⸱j, kun⸱labor⸱ant⸱o de LOdE .

Komitat⸱an⸱o de UEA, sekretari⸱o de Komision⸱o pri Azia E - Mov⸱ad⸱o de UEA, ĝeneral⸱a sekretari⸱o de Ĉin⸱a E - Lig⸱o, vic⸱ĉef⸱redaktor⸱o de El Popol⸱a Ĉini⸱o , Dai Songen, for⸱pas⸱is 55 - jar⸱a en Pekino la 16an de januar⸱o 1999 pro kor⸱mal⸱san⸱o.

Ni funebr⸱as kaj kondolenc⸱as.

Kurt⸱e

En la lingv⸱ist⸱ik⸱a konferenc⸱o “ Kiu⸱j lingv⸱o⸱j por Eŭrop⸱o? ” ( Oegstgeest, Nederlando, 9 - 11 okt. ) E - to aper⸱is kiel alternativ⸱o serioz⸱e konsider⸱ind⸱a por Eŭrop⸱a Uni⸱o. ( Esperant⸱o )

4 nov. la popular⸱a franc⸱a tag⸱ĵurnal⸱o Le Mond⸱e ( 500 mil ekz. ) aper⸱ig⸱is tut⸱paĝ⸱a⸱n artikol⸱o⸱n La tumult⸱a⸱j esper⸱o⸱j de Esperant⸱o ; en Le Travailleur Espérantiste ( 1998 : 239 ) aper⸱is ĝi⸱a E - ta traduk⸱o. ( Le Travailleur Espérantiste )

En novembr⸱o Hasan Jakub Hasan, aŭtor⸱o de Fabel⸱o⸱j de mi⸱a av⸱in⸱o original⸱e verk⸱it⸱a kaj el⸱don⸱it⸱a en E - to ( 1995 ), preleg⸱is pri la fabel⸱o⸱j kadr⸱e de konferenc⸱o pri turk⸱a folklor⸱o en Bulgario. ( Literatur⸱a Foir⸱o )

En septembr⸱o 1998 E - Lig⸱o de Respublik⸱o Serb⸱a hav⸱is bud⸱o⸱n en la tut⸱semajn⸱a libr⸱o⸱foir⸱o Banja Luka ’ 98 . ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

Asoci⸱o Tak⸱e / La Dom⸱o part⸱o⸱pren⸱is en la libr⸱o⸱foir⸱o de Colmar. Sur⸱strat⸱a E - bud⸱o en Arles est⸱is star⸱ig⸱it⸱a okaz⸱e de la tag⸱o de la asoci⸱o⸱j 20 sep. ( Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o )

19 nov. en la Prag⸱a Pen - klub⸱o okaz⸱is aŭtor⸱a vesper⸱o pro el⸱don⸱o de poem⸱ar⸱o Ek⸱aŭd⸱i la anim⸱o⸱n de Vìra Ludíková kun paralel⸱a⸱j traduk⸱o⸱j en E - ton de Miroslav Malovec k Jaroslav Mráz. ( Start⸱o )

Ĝis 15 dec. al la Berlina UK al⸱iĝ⸱is 1386 person⸱o⸱j el 54 land⸱o⸱j. ( Esperant⸱o )

Ĉeĥ⸱a E - Asoci⸱o hav⸱as 54 lok⸱a⸱j⸱n organiz⸱o⸱j⸱n, 13 sekci⸱o⸱j⸱n kaj sum⸱e 1169 membr⸱o⸱j⸱n ( el ili 407 est⸱as dum⸱viv⸱a⸱j membr⸱o⸱j ). ( Start⸱o )

William Auld, Zlatoje Martinov kaj Sabira Stahlberg al⸱iĝ⸱is al la E - ta Pen - Centr⸱o. ( Judit Felszeghy )

La origin⸱e E - lingv⸱a La nov⸱a real⸱ism⸱o de Bruno Vogelmann aper⸱is en la 20a traduk⸱o —la hispan⸱a. ( Esperant⸱o )

La scienc - fikci⸱a roman⸱o de István Nemere La ferm⸱it⸱a urb⸱o aper⸱is en Teherano en la pers⸱a lingv⸱o. ( Literatur⸱a Foir⸱o )

Art⸱a ZAMENHOF - Tag⸱o EN PETERBURGO

20 dec. en Peterburgo okaz⸱is grand⸱a fest⸱o omaĝ⸱e al la iniciator⸱o de Esperant⸱o.

La aranĝ⸱o al⸱tir⸱is atent⸱o⸱n de mult⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j kaj de tiu⸱j, kiu⸱j vol⸱us kon⸱at⸱iĝ⸱i kun Esperant⸱o. La gast⸱o⸱j est⸱is akcept⸱it⸱a⸱j en la klub⸱o de blind⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j Amik⸱ar⸱o , ĉe la kultur⸱palac⸱o Ŝelgunov, kiu dum mult⸱a⸱j jar⸱o⸱j don⸱as ej⸱o⸱n al la amik⸱ar⸱an⸱o⸱j.

Nun la organiz⸱a⸱n labor⸱o⸱n en la klub⸱o gvid⸱as Svetlana Ejst, kaj help⸱e de ŝi est⸱is prepar⸱it⸱a bel⸱a program⸱o. Talent⸱a⸱j blind⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j entuziasm⸱e koncert⸱is antaŭ la invit⸱it⸱o⸱j. Ĉiu⸱j alt⸱e aprec⸱is kant⸱o⸱j⸱n, deklam⸱o⸱j⸱n, muzik⸱o⸱n. Spektakl⸱et⸱o La et⸱a princ⸱o ( laŭ Saint - Exupery ), popol⸱danc⸱o, kant⸱o⸱j kaj skeĉ⸱o⸱j konsist⸱ig⸱is riĉ⸱a⸱n program⸱o⸱n de jun⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j el la gimnazi⸱o 271, kie Esperant⸱o est⸱as stud⸱objekt⸱o.

La kern⸱o de la art⸱a program⸱o est⸱is rus⸱a⸱j romanc⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n en Esperant⸱o plen⸱um⸱is Ludmila Titova. Fin⸱e la publik⸱o aŭskult⸱is kaj kun⸱kant⸱is original⸱a⸱j⸱n kant⸱o⸱j⸱n de Valeri⸱j Jegorov —talent⸱a peterburga poet⸱o kaj traduk⸱ant⸱o. La fest⸱o ebl⸱ig⸱is ne nur honor⸱i la iniciator⸱o⸱n de ni⸱a lingv⸱o, sed ankaŭ mal⸱kovr⸱i nov⸱a⸱j⸱n talent⸱o⸱j⸱n.

Svetlana Miroŝniĉenko

Fest⸱o ZAMENHOFA EN MOSKVO

Ĉi - jar⸱e la Zamenhofa fest⸱o en Moskvo est⸱is tradici⸱a kaj modest⸱a. Ne plu okaz⸱os luks⸱a⸱j festen⸱o⸱j en la hungar⸱a ambasad⸱ej⸱o, furor⸱int⸱a⸱j dum du last⸱a⸱j jar⸱o⸱j. Ankaŭ la intenc⸱o aranĝ⸱i pri⸱esperant⸱a⸱n TV - el⸱send⸱o⸱n fiask⸱is.

Simpl⸱e 17 dec. ( ĵaŭd⸱o est⸱as kutim⸱a klub⸱a tag⸱o ) okaz⸱is kun⸱ven⸱o de la klub⸱o “ Lev Tolstoj ” —iom pli amas⸱a kaj solen⸱a ol ordinar⸱e. Ĉiu⸱j program⸱er⸱o⸱j est⸱is tradici⸱a⸱j : koncert⸱o, kant⸱ad⸱o en amik⸱a rond⸱o, te⸱um⸱ad⸱o...

Ĉi - jar⸱e, tamen, ni⸱a Z - fest⸱o pli konform⸱is al si⸱a esenc⸱o : fest⸱o de E - libr⸱o. Oni ofert⸱is al la publik⸱o tri nov⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱j⸱n. Mult⸱is ankaŭ ali⸱a⸱j aĉet⸱ebl⸱a⸱j libr⸱o⸱j. Ĉe⸱est⸱is ĉ. 35 person⸱o⸱j.

Valentin Melnikov

Nov⸱jar⸱fest⸱o Ekster Betul⸱ar⸱o

31 dec. —3 jan. en Ĉeboksary ( Ĉuvaŝio ) jam la du⸱a⸱n foj⸱o⸱n okaz⸱is la nov⸱jar⸱a E - renkont⸱iĝ⸱o NEBO —Nov⸱jar⸱fest⸱o en betul⸱ar⸱o. Sed ĉi - jar⸱e ni ne sukces⸱is okaz⸱ig⸱i ĝi⸱n en arb⸱ar⸱o kaj la aranĝ⸱o trans⸱lok⸱iĝ⸱is en lern⸱ej⸱o⸱n. Anstataŭ plan⸱it⸱a⸱j 40 person⸱o⸱j en⸱tut⸱e part⸱o⸱pren⸱is ĝi⸱n preskaŭ 80. La aranĝ⸱o eĉ far⸱iĝ⸱is inter⸱naci⸱a pro tio ke al ĝi ven⸱is esperant⸱ist⸱o⸱j el Portugali⸱o, Italio, Nepalo kaj Ukrainio. La program⸱o kiel ĉiam okup⸱is 20 hor⸱o⸱j⸱n el tag⸱nokt⸱a⸱j 24. Sed pro mank⸱o de dorm⸱o la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j ne sufer⸱is, ĉar la aranĝ⸱o iĝ⸱is ne nur amuz⸱a sed ankaŭ kler⸱ig⸱a pro abund⸱a⸱j psik⸱ologi⸱a⸱j trejn⸱ad⸱o⸱j kaj intelekt⸱a⸱j lud⸱o⸱j. Kompar⸱e al la unu⸱a NEBO tiu ĉi hav⸱is pli mult⸱e da esperant⸱a⸱j program⸱er⸱o⸱j kio sen⸱lim⸱e ĝoj⸱ig⸱is ne nur organiz⸱ant⸱o⸱j⸱n, sed ankaŭ la gast⸱o⸱j⸱n.

Katja Ignatjeva Sofia Basova

Fin⸱o DE LA Or⸱a Temp⸱o

Dum pli ol ses jar⸱o⸱j ( 1992—1998 ) Hungari⸱o⸱n en Rus⸱land⸱o kaj kelk⸱a⸱j ali⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j de KSŜ reprezent⸱is plen⸱rajt⸱a ambasador⸱o s - ro György Nanovfszky. Tio est⸱is ver⸱e favor⸱eg⸱a temp⸱o por rus⸱land⸱a⸱j, kaj special⸱e moskvaj, esperant⸱ist⸱o⸱j. Ja s - ro Nanovfszky est⸱as plen⸱e “ ni⸱a ” hom⸱o, kaj ne simpl⸱e “ amik⸱o de Esperant⸱o ” aŭ “ honor⸱a patron⸱o ” —redaktor⸱o de Plan⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o , redakci⸱an⸱o de Literatur⸱a Foir⸱o . Li plur⸱foj⸱e vizit⸱is ni⸱a⸱n E - klub⸱o⸱n, part⸱o⸱pren⸱is kiel ĵuri⸱an⸱o la festival⸱o⸱n Eol⸱a en Ĉeboksary ( 1993 ), lekci⸱is en la jur⸱a universitat⸱o de AsAIS Just⸱o .

Kaj cert⸱e ĉiu moskva kaj apud⸱moskv⸱a esperant⸱ist⸱o dum la tut⸱a viv⸱o memor⸱os du bril⸱a⸱j⸱n fest⸱o⸱j⸱n en la hungar⸱a ambasad⸱ej⸱o —okaz⸱e de la Zamenhof - tag⸱o⸱j ’ 96 kaj ’ 97. La last⸱a⸱n part⸱o⸱pren⸱is ĉ. 150 gast⸱o⸱j! Solen⸱a etos⸱o, abund⸱a⸱j luks⸱a⸱j manĝ⸱aĵ⸱o⸱j kaj trink⸱aĵ⸱o⸱j est⸱is kiel mirakl⸱a fabel⸱o mez⸱e de la nun⸱a komplik⸱a, problem⸱plen⸱a, kaj por mult⸱a⸱j —simpl⸱e mizer⸱a viv⸱o.

Krom⸱e ni konstant⸱e sent⸱is viv⸱a⸱n interes⸱iĝ⸱o⸱n de la ambasador⸱o pri ni⸱a⸱j afer⸱o⸱j kaj li⸱a⸱n amik⸱a⸱n help⸱o⸱n : ekzempl⸱e, li instrukci⸱is al si⸱a⸱j help⸱ant⸱o⸱j liber⸱e akcept⸱i de esperant⸱ist⸱o⸱j send⸱aĵ⸱o⸱j⸱n al Hungari⸱o por tuj⸱a ( sen⸱pag⸱a ) eksped⸱o per diplomat⸱a poŝt⸱o.

Do mi vol⸱as esprim⸱i al s - ro Nanovfszky plej profund⸱a⸱n kaj sincer⸱a⸱n dank⸱eg⸱o⸱n de ĉiu⸱j moskvaj kaj rus⸱land⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j. Ebl⸱e li leg⸱os tiu⸱j⸱n ĉi vort⸱o⸱j⸱n... Li⸱a deĵor⸱period⸱o fin⸱iĝ⸱is kaj ni dezir⸱as al li ĉia⸱spec⸱a⸱j⸱n sukces⸱o⸱j⸱n en ĉia nun⸱a kaj est⸱ont⸱a ag⸱ad⸱o, por bon⸱o de ĉiu⸱j hom⸱o⸱j kaj special⸱e de esperant⸱ist⸱o⸱j.

Valentin Melnikov

Kie⸱n LA Libr⸱o⸱j?

La novembr⸱a LOdE atent⸱ig⸱is pri la sort⸱o de KEB ( Kolektiv⸱a E - Bibliotek⸱o ).

Ankoraŭ neni⸱u person⸱o aŭ kolektiv⸱o en Rus⸱land⸱o esprim⸱is dezir⸱o⸱n re⸱pren⸱i respond⸱ec⸱o⸱n pri ĝi, kaj la libr⸱o⸱kolekt⸱o plu trov⸱iĝ⸱as en la loĝ⸱ej⸱o de Halina kaj Aleksander, dum la gazet - fak⸱o ( escept⸱e de la period⸱aĵ⸱o⸱j Rus⸱land⸱a⸱j kaj Sovet⸱uni⸱a⸱j ) est⸱as konserv⸱at⸱a en la sub⸱tegment⸱ej⸱o de Viktor Sapoĵnikov en Jalutorovsk.

La Komitat⸱o de la Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o de⸱nov⸱e pet⸱as, ke ĉiu⸱j interes⸱it⸱o⸱j anonc⸱u si⸱a⸱n dezir⸱o⸱n re⸱pren⸱i la kolekt⸱o⸱j⸱n, pri kies sort⸱o decid⸱os Konferenc⸱o de UES ( april⸱o, Jekaterinburg ).

Bon⸱vol⸱u skrib⸱i al la Komitat⸱o de UES je la redakci⸱a adres⸱o de La Ond⸱o .

Tatjana Kulakova sekretari⸱o de UES

LA Leg⸱ant⸱o⸱j Skrib⸱as AL NI

Bon⸱a val⸱or⸱o por si⸱a prez⸱o

La 11an numer⸱o⸱n de vi⸱a revu⸱o mi ricev⸱is en sen⸱riproĉ⸱a stat⸱o. La artikol⸱o pri la konfuz⸱o kaj konflikt⸱o⸱j lert⸱e uz⸱as la font⸱o⸱j⸱n de ni⸱a mov⸱ad⸱o por batal⸱i la mal⸱bon⸱o⸱n nun⸱a⸱n. La et⸱a tekst⸱o pri “ afer⸱o jud⸱a kaj sat⸱an⸱a ” en paĝ⸱o naŭ far⸱as strang⸱a⸱n impres⸱o⸱n. Kial don⸱i atent⸱o⸱n al frenez⸱ul⸱o? Mi plej ŝat⸱as la anonc⸱et⸱o⸱j⸱n, ili don⸱as bild⸱o⸱n de ni⸱a inter⸱naci⸱a mov⸱ad⸱o.

Ebl⸱e en la literatur⸱a part⸱o de vi⸱a revu⸱o end⸱as don⸱i pli da atent⸱o al poem⸱o⸱j. Poem⸱o⸱j est⸱as pli mal⸱long⸱a⸱j, do pli bon⸱e konven⸱as al revu⸱o.

Mi⸱a sum⸱a juĝ⸱o : bon⸱a, leg⸱ind⸱a kaj leg⸱end⸱a revu⸱o. Ne ŝanĝ⸱u tro. En⸱tut⸱e vi⸱a revu⸱o ofert⸱as bon⸱a⸱n val⸱or⸱o⸱n por si⸱a prez⸱o.

Frans Cobben ( Nederlando )

Vi baldaŭ perd⸱os la last⸱a⸱j⸱n abon⸱ant⸱o⸱j⸱n

Mi tut⸱e ne dub⸱as, ke Sergio Pokrovskij est⸱as tre saĝ⸱a hom⸱o. Sed kia⸱n rilat⸱o⸱n al la lingv⸱o Esperant⸱o aŭ E - Mov⸱ad⸱o hav⸱as li⸱a⸱j artikol⸱o⸱j, ekzempl⸱e, Slavon⸱a⸱j skrib⸱o⸱j ? Mem⸱kompren⸱e —neniu⸱n. Ĝis kiam vi daŭr⸱ig⸱os turment⸱i la leg⸱ant⸱o⸱j⸱n de la gazet⸱o per simil⸱a⸱j tut⸱e ne interes⸱a⸱j por E - publik⸱o artikol⸱o⸱j? Tia⸱manier⸱e ag⸱ant⸱e vi baldaŭ perd⸱os la last⸱a⸱j⸱n abon⸱ant⸱o⸱j⸱n de LOdE .

Ivars Barŝevskij ( Sovetsk, Rus⸱land⸱o )

Mir⸱ind⸱e inform⸱plen⸱a kaj inter⸱naci⸱a

Ni tre dank⸱as pro la vast⸱a, tamen sobr⸱e neŭtral⸱a jar⸱fin⸱a super⸱rigard⸱o pri Esperant⸱o en 1998 de Aleksander Korĵenkov. Oni pov⸱us al⸱don⸱i al la event⸱ar⸱o, ke La Ond⸱o de Esperant⸱o evolu⸱is al mir⸱ind⸱e inform⸱plen⸱a kaj inter⸱naci⸱a gazet⸱o!

Douglas Draper sekretari⸱o de Norveg⸱a E - Lig⸱o

Mi sen⸱pacienc⸱e atend⸱os

Mi est⸱as abon⸱ant⸱o de vi⸱a ŝat⸱at⸱a revu⸱o La Ond⸱o de Esperant⸱o . Dum jar⸱o 1998 ĉi⸱a⸱j numer⸱o⸱j ating⸱is mi⸱n en ord⸱o. Sincer⸱a⸱n dank⸱o⸱n! Al mi tre plaĉ⸱as nov⸱aĵ⸱o⸱j pri la E - mov⸱ad⸱o en Rus⸱land⸱o, beletr⸱o, histori⸱o. Mi ĉiu⸱monat⸱e sen⸱pacienc⸱e atend⸱os nov⸱a⸱n numer⸱o⸱n de LOdE.

Petras Rukŝenas ( Litovio )

Alt⸱a pretend⸱o

Est⸱as alt⸱a pretend⸱o sam⸱temp⸱e sci⸱ig⸱i si⸱a⸱n rus⸱a⸱n leg⸱ant⸱ar⸱o⸱n pri ekster⸱land⸱a⸱j okaz⸱aĵ⸱o⸱j, don⸱i rus⸱a⸱j⸱n pri⸱mov⸱ad⸱a⸱j⸱n raport⸱o⸱j⸱n ( kiu⸱j interes⸱u ankaŭ ekster⸱land⸱an⸱o⸱j⸱n ) kaj beletr⸱a⸱j⸱n tekst⸱o⸱j⸱n alt⸱kvalit⸱a⸱j⸱n. Mi⸱a⸱opini⸱e, pri⸱pens⸱ant⸱e la kondiĉ⸱o⸱j⸱n sub kiu⸱j la el⸱don⸱ad⸱o okaz⸱as, oni kontent⸱ig⸱e sukces⸱as. Mal⸱help⸱as la dis⸱vast⸱iĝ⸱o⸱n la ĉi - land⸱a⸱j en⸱mov⸱ad⸱a⸱j mal⸱konsent⸱o⸱j ( kiu⸱j⸱n mi ankoraŭ ne ver⸱e kompren⸱is ), la for⸱est⸱o de pag⸱i⸱pov⸱o kaj la mal⸱fid⸱ind⸱a kaj mal⸱rapid⸱a poŝt⸱sistem⸱o. Ricev⸱ant⸱e la kajer⸱o⸱j⸱n monat⸱o⸱j⸱n prokrast⸱it⸱e, mi jam plej⸱mult⸱o⸱n leg⸱is inter⸱ret⸱e. Sed pri tio, la redaktor⸱o⸱j neni⸱o⸱n pov⸱as far⸱i...

Kontraŭ⸱e, la el⸱don⸱ant⸱o⸱j merit⸱as eg⸱a⸱n laŭd⸱o⸱n, ke oni sukces⸱as persist⸱e el⸱don⸱i sufiĉ⸱e alt⸱kvalit⸱a⸱n revu⸱o⸱n sub la nun⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j.

Baard Hekland ( Norvegi⸱o —Rus⸱land⸱o )

Ne pli⸱bon⸱ig⸱u

Plaĉ⸱as al mi vi⸱a revu⸱o laŭ form⸱o, aspekt⸱o kaj stil⸱o. Ankaŭ la en⸱hav⸱o est⸱as interes⸱a kaj plezur⸱e leg⸱ebl⸱a.

Mi nur pet⸱as vi⸱n, ne prov⸱u “ pli⸱bon⸱ig⸱i ” la aspekt⸱o⸱n de La Ond⸱o . Konserv⸱u la nun⸱a⸱n simpl⸱a⸱n paper⸱o⸱n kaj simpati⸱a⸱n, facil⸱e leg⸱ebl⸱a⸱n, liter⸱tip⸱ar⸱o⸱n. Kiel negativ⸱a⸱n ekzempl⸱o⸱n de “ pli⸱bon⸱ig⸱ad⸱o ” rigard⸱u Herold⸱o⸱n , kiu pro la bril⸱ant⸱a paper⸱o kaj et⸱a⸱j liter⸱o⸱j iĝ⸱is tre mal⸱facil⸱e leg⸱ebl⸱a.

Marian Lab⸱a ( Pol⸱land⸱o )

Pens⸱i Pri Unu⸱ec⸱a Strategi⸱o

Kiel deleg⸱it⸱o de Svis⸱a E - Soci⸱et⸱o en la Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o, organiz⸱it⸱a de Pen - centr⸱o kaj Er⸱a, mi sent⸱as mi⸱n apart⸱e koncern⸱at⸱a de la artikol⸱o de Jouko Lindstedt ( LOdE . 1998 : 11 ).

Unu⸱e mi tre ŝat⸱is la titol⸱o⸱n Esperant⸱o aparten⸱as al ĉiu⸱j . Mi kompren⸱as, ke esperant⸱ist⸱o⸱j iom tim⸱as pri⸱ide⸱a⸱j⸱n de⸱bat⸱o⸱j⸱n ĉar ili tim⸱as kverel⸱o⸱j⸱n ( kiel sub⸱strek⸱as ali⸱a artikol⸱o en la sam⸱a numer⸱o, de Aleksander Korĵenkov ) kaj “ prefer⸱as ĝu⸱i la viv⸱o⸱n, est⸱i bon⸱e kun⸱e ”, kiel dir⸱is estr⸱ar⸱an⸱in⸱o. Kaj fakt⸱e est⸱us mal⸱facil⸱e organiz⸱i de⸱bat⸱o⸱j⸱n pri tiu tem⸱o : krom Giorgio Silfer kaj Er⸱a, la iniciat⸱ant⸱o⸱j, kiu sufiĉ⸱e kompetent⸱us por nutr⸱i la de⸱bat⸱o⸱n, al⸱port⸱ant⸱e ali⸱flank⸱a⸱j⸱n ide⸱o⸱j⸱n?

Mi est⸱is interes⸱at⸱a de la Forum⸱o, ĉar mi opini⸱as, ke ni⸱a mov⸱ad⸱o dev⸱us pens⸱i pri ia unu⸱ec⸱a strategi⸱o rilat⸱e la ekster⸱a⸱n mond⸱o⸱n ( kaj rilat⸱e si⸱n mem ). UEA bedaŭr⸱ind⸱e ne rol⸱as tiel, ĝi eksklud⸱as anstataŭ kun⸱ig⸱i, kiel montr⸱as leter⸱o de Giorgio Pagan⸱o en la sam⸱a numer⸱o. Esperanti⸱o dev⸱us lern⸱i pri demokrati⸱o kaj kapabl⸱i kun⸱labor⸱i, konserv⸱ant⸱e si⸱a⸱j⸱n intern⸱a⸱j⸱n divers⸱ec⸱o⸱j⸱n. Sed, kiel tut⸱prav⸱e dir⸱as Jouko Lindstedt, ne en la spirit⸱o de Grütli ( la tri svis⸱o⸱j alianc⸱iĝ⸱is kontraŭ mal⸱amik⸱o⸱j, en defend⸱em⸱a spirit⸱o tut⸱e ne taŭg⸱a al nun⸱a Esperanti⸱o ), sed trankvil⸱e, ebl⸱e iom post iom alianc⸱iĝ⸱i sam⸱e kiel form⸱iĝ⸱as Eŭrop⸱o. Kaj, por Esperanti⸱o mi prefer⸱us la model⸱o⸱n de la Eŭrop⸱a Konsil⸱ant⸱ar⸱o al tiu de Eŭrop⸱a Uni⸱o, ni tamen ne bezon⸱as ŝtat⸱o⸱n.

Mi est⸱as absolut⸱e kontraŭ la pakt⸱o rezult⸱it⸱e de la Forum⸱o. Kiel dir⸱as Jouko Lindstedt, anstataŭ unu⸱ig⸱i, “ ĝi kre⸱as du⸱a⸱n mov⸱ad⸱o⸱n ”. En la sam⸱a direkt⸱o mi dezir⸱as al⸱don⸱i, ke mi part⸱o⸱pren⸱is la Forum⸱o⸱n, ĉar mi tut⸱e konsent⸱as pri la kvin tez⸱o⸱j, propon⸱it⸱a⸱j kiel baz⸱o al la forum⸱a⸱j diskut⸱o⸱j, krom la emfaz⸱o de la kultur⸱a⸱j centr⸱o⸱j mal⸱favor⸱e al la grand⸱a⸱j kongres⸱o⸱j. Ni esperant⸱ist⸱o⸱j, tro⸱oft⸱e minoritat⸱ig⸱it⸱a⸱j, bezon⸱as foj⸱e est⸱i en amas⸱o. Kaj tie ni dev⸱as re⸱kon⸱i la merit⸱o⸱n de UEA, ĝi kapabl⸱as kun⸱ven⸱ig⸱i amas⸱o⸱n.

Mi do tre ŝat⸱is la spirit⸱o⸱n de la artikol⸱o de Jouko Lindstedt, sed mi ŝat⸱us dir⸱i al li, ke plu ekzist⸱as hom⸱o⸱j ankoraŭ proksim⸱a⸱j al la ide⸱o⸱j de Rauma, kiu⸱j ne dezir⸱as en⸱ferm⸱iĝ⸱i en iu sekt⸱o, kaj tut⸱e ne neces⸱e sekv⸱as la post⸱a⸱j⸱n ide⸱o⸱j⸱n de la tiel dir⸱it⸱a⸱j “ raŭm⸱ist⸱o⸱j ” ( Szeged ktp ).

Mi ankaŭ ŝat⸱us rimark⸱i, ke ne tiu⸱j “ raŭm⸱ist⸱o⸱j ” propon⸱is, dum la Forum⸱o, “ ating⸱i agnosk⸱o⸱n far⸱e de la dublina Buro⸱o de la mal⸱pli dis⸱vast⸱ig⸱it⸱a⸱j lingv⸱o⸱j ”, sed Er⸱a far⸱is tio⸱n unu⸱e kaj post⸱e la Forum⸱o voĉ⸱don⸱e akcept⸱is la propon⸱o⸱n.

Oni tamen ne pov⸱as riproĉ⸱i al Er⸱a rezign⸱i pri ia mal⸱venk⸱o. Mi opini⸱as, ke tiu propon⸱o ne est⸱as tuj for⸱ĵet⸱ind⸱a. Agnosk⸱i, ke ni est⸱as nun minoritat⸱o, kaj dezir⸱i est⸱i re⸱kon⸱at⸱a tia ( emfaz⸱ant⸱e la val⸱or⸱a⸱n kultur⸱a⸱n apart⸱ec⸱o⸱n de tiu minoritat⸱o ) ne neces⸱e montr⸱as, ke ni rezign⸱as pri pli vast⸱a re⸱kon⸱o.

Nicole Margot ( Svis⸱land⸱o )

Renkont⸱iĝ⸱o Ŝok⸱ant⸱a Obstin⸱ul⸱o⸱j⸱n

Intervju⸱o kun prezid⸱ant⸱o de Olŝtina E - Klub⸱o Andrzej Gielert

MZ. Kio est⸱as “ Freŝ⸱o ”?

AG. Fru⸱somer⸱a Renkont⸱iĝ⸱o Esperant⸱a Ŝok⸱ant⸱a Obstin⸱ul⸱o⸱j⸱n. Olŝtinaj ge⸱esperant⸱ist⸱o⸱j ĝi⸱n organiz⸱as ĉiu⸱jar⸱e fin⸱e de juni⸱o. Ĉi - jar⸱e Freŝ⸱o okaz⸱os jam por la ses⸱a foj⸱o 30 ju⸱n. —4 jul. Laŭ ni⸱a sci⸱o ĝi est⸱as unik⸱a en Esperant⸱uj⸱o...

MZ. Ĉiu E - aranĝ⸱o est⸱as unik⸱a...

AG. Vi prav⸱as, sed dir⸱u, ĉu est⸱as E - renkont⸱iĝ⸱o dum kiu vi pov⸱as gajn⸱i mon⸱o⸱n? Dum Freŝ⸱o —jes! Sufiĉ⸱as, ke vi iom⸱et⸱e kon⸱as Esperant⸱o⸱n, E - mov⸱ad⸱o⸱n kaj ĝi⸱a⸱n kultur⸱o⸱n kaj histori⸱o⸱n. Por gajn⸱i bel⸱a⸱j⸱n kaj riĉ⸱a⸱j⸱n premi⸱o⸱j⸱n oni dev⸱as solv⸱i ĉ. dek kviz⸱o⸱j⸱n —konkurs⸱aĵ⸱o⸱j⸱n po 10 demand⸱o⸱j en ĉiu kviz⸱o. Ĉiu part⸱o⸱pren⸱ant⸱o de Grand⸱a Kviz⸱o dev⸱as solv⸱i ĉ. cent kvizerojn kaj la plej perfekt⸱a gajn⸱as ĉef - premi⸱o⸱n.

MZ. Kiu gajn⸱is ĉef - premi⸱o⸱j⸱n?

AG. En 1997 s - ro Jerzy Konieczny, pol⸱o, kiu pren⸱is preskaŭ 1000 usonajn dolar⸱o⸱j⸱n kaj pas⸱int - jar⸱e —s - in⸱o Dorota Burchardt, pol⸱in⸱o, konker⸱is preskaŭ 600 USD... Oni dev⸱as al⸱don⸱i, ke ĉi - jar⸱e du⸱dek person⸱o⸱j ricev⸱is mon - premi⸱o⸱j⸱n kaj ĉiu⸱j “ kviz⸱an⸱o⸱j ” ricev⸱is divers⸱a⸱j⸱n ali⸱a⸱j⸱n premi⸱o⸱j⸱n...

MZ. Mi vid⸱as, ke nur pol⸱o⸱j gajn⸱as...

AG. Preskaŭ. Strang⸱a afer⸱o —ali⸱land⸱an⸱o⸱j aŭ ne bezon⸱as mon⸱o⸱n aŭ ne kred⸱as je tio, ke oni pov⸱as gajn⸱i mon⸱o⸱n dum E - renkont⸱iĝ⸱o... Kiam ni start⸱is kun ni⸱a Freŝ⸱o, ni pens⸱is, ke ĝi est⸱os interes⸱a por rus⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j paradiz⸱an⸱o⸱j ( el eks - komun⸱ism⸱a⸱j land⸱o⸱j ), por kiu⸱j 1000 - dolar⸱a mon⸱premi⸱o est⸱as grav⸱a sum⸱o... evident⸱iĝ⸱is, ke ne... krom⸱e —pol⸱o⸱j gajn⸱as ebl⸱e pro tio, ke ili est⸱as simpl⸱e perfekt⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, ĉu?

MZ. Kial vi⸱a aranĝ⸱o okaz⸱as fin⸱e de juni⸱o, fakt⸱e fru⸱somer⸱e?

AG. Pro du kial⸱o⸱j... La unu⸱a —ĉar prepar⸱o⸱j al ĉi renkont⸱iĝ⸱o est⸱as temp⸱o⸱rab⸱a⸱j, ĝi⸱a organiz⸱ad⸱o fin⸱e de juni⸱o efik⸱as, ke tut⸱a somer⸱feri⸱o por la organiz⸱ant⸱o⸱j est⸱as post⸱e liber⸱a! La du⸱a —se vi vol⸱as bon⸱e aranĝ⸱i vi⸱a⸱n propr⸱a⸱n somer⸱feri⸱o⸱n, vi pov⸱as gajn⸱i mon⸱o⸱n dum Freŝ⸱o por vi⸱a feri⸱ad⸱o... Por bon⸱a feri⸱ad⸱o —dum Freŝ⸱o gajn⸱ad⸱o!..

MZ. Ĉu Freŝ⸱o est⸱as nur kviz⸱o - konkurs⸱o⸱j?

AG. Absolut⸱e ne! Kvankam la ĉef⸱a part⸱o de ni⸱a aranĝ⸱o est⸱as kviz⸱o⸱j... sed krom tio ni organiz⸱as preleg⸱o⸱j⸱n, art⸱a⸱n program⸱o⸱n, inter⸱kon⸱a⸱n vesper⸱o⸱n, ekskurs⸱o⸱j⸱n, tradici⸱a⸱n “ bier⸱a⸱n vesper⸱o⸱n ĉe la fajr⸱o ”, diskut⸱rond⸱o⸱j⸱n, renkont⸱iĝ⸱o⸱n kun redaktor⸱o⸱j de la lok⸱a⸱j gazet⸱o⸱j ktp...

MZ. Kiu don⸱as al vi mon⸱o⸱n?

AG. Ĝeneral⸱e —bon⸱a⸱j rilat⸱o⸱j... jes, kun la urb⸱estr⸱o, kiu de⸱komenc⸱e ĉiu⸱jar⸱e apog⸱as ni⸱a⸱n aranĝ⸱o⸱n ne nur moral⸱e... kun la region⸱estr⸱o, kiu de antaŭ ne⸱long⸱e apog⸱as ni⸱n... kun mult⸱a⸱j olŝtinaj firma⸱o⸱j, kiu⸱j pli kaj pli mult⸱e da mon⸱o direkt⸱as al ni⸱a inter⸱naci⸱a renkont⸱iĝ⸱o. Interes⸱a afer⸱o : ĉiu⸱jar⸱e dum Freŝ⸱o ni organiz⸱as “ bier⸱a⸱n vesper⸱o⸱n ĉe la fajr⸱o ”, al kiu ni invit⸱as ĉiu⸱j⸱n apog⸱ant⸱o⸱j⸱n.

Ni sci⸱as, se apog⸱ant⸱o ven⸱os kaj spekt⸱os ni⸱a⸱n Freŝ⸱o⸱n, ven⸱ont⸱jar⸱e ni ricev⸱os mon⸱o⸱n de li, se ne —ni ne ricev⸱os mon⸱o⸱n de li, aŭ ricev⸱os ne mult⸱e da mon⸱o kaj kun grand⸱a⸱j mal⸱facil⸱aĵ⸱o⸱j. Simpl⸱e oni dev⸱as ĉiam invit⸱i donac⸱ant⸱o⸱j⸱n por prezent⸱i ni⸱a⸱n E - renkont⸱iĝ⸱o⸱n...

MZ. Kial vi ne inform⸱as vast⸱e pri Freŝ⸱o?

AG. Ho, mi⸱a Di⸱o... ni mult⸱e inform⸱as E - revu⸱o⸱j⸱n, sed ni⸱a propon⸱o est⸱as tamen tiom ne⸱kred⸱ebl⸱a, ke redaktor⸱o⸱j ne aper⸱ig⸱as ĝi⸱n... Krom tio ni posed⸱as propr⸱a⸱n ret⸱paĝ⸱o⸱n http : / / www. art. olsztyn. pl / freŝ⸱o / kaj tie vi pov⸱as mem inform⸱iĝ⸱i pri ni⸱a aranĝ⸱o...

MZ. Kiu⸱manier⸱e oni pov⸱as al⸱iĝ⸱i al vi⸱a aranĝ⸱o kaj ricev⸱i pli detal⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n?

AG. Divers⸱manier⸱e... al mi⸱a ret⸱adres⸱o :

<address> angiel@polbox. com address> aŭ per limak⸱a poŝt⸱o : Pol⸱a E - Asoci⸱o —Vojevodi⸱a Fili⸱o, PL - 10 950 Olsztyn, skr. poczt. 420, Pol⸱land⸱o.

Intervju⸱is Marian Zdankowski

Kiam tiu ĉi kajer⸱o est⸱is en⸱paĝ⸱ig⸱at⸱a, ni ricev⸱is nov⸱a⸱n inform⸱o⸱n de s - ro Zdankovski.

Ĉi - jar⸱e vizit⸱os Olŝtin ankaŭ Mikael⸱o Bronŝtejn kaj Georgo Handzlik. Ankaŭ buŝ⸱e konfirm⸱is si⸱a⸱n Alt⸱a⸱n Protekt⸱o⸱n por Freŝ⸱o eks⸱a pol⸱a prezident⸱o —Lech Walesa, kiu jam protekt⸱is E - aranĝ⸱o⸱n en 1996. La rev⸱o de la organiz⸱ant⸱o⸱j est⸱as, ke ankaŭ du⸱a Alt⸱a Protekt⸱ant⸱o est⸱u ali⸱a Nobel⸱premi⸱it⸱o —Reinhard Selten, sed ĝis nun la organiz⸱ant⸱o⸱j ne hav⸱as respond⸱o⸱n al si⸱a pet⸱o.

Kviz⸱em⸱ul⸱o⸱j de ĉiu⸱j land⸱o⸱j —unu⸱iĝ⸱u en Olŝtino!

GDR Kaj Esperant⸱o

En la revu⸱o Esperant⸱o Aleksander Korĵenkov jam kontribu⸱is al sen⸱mit⸱ig⸱o de la E - histori⸱o de eks⸱a⸱j “ social⸱ism⸱a⸱j ” land⸱o⸱j. Ankaŭ en la plej okcident⸱a part⸱o de la “ orient⸱a blok⸱o ” mult⸱o rest⸱as pri⸱labor⸱end⸱a. Simil⸱e kiel la nazi⸱a⸱j kaj nazi⸱de⸱pend⸱a⸱j reĝim⸱o⸱j far⸱iĝ⸱is pri⸱lum⸱it⸱a⸱j plej⸱fru⸱e ĉ. 20 jar⸱o⸱j⸱n post si⸱a fin⸱o, la ŝarĝ⸱it⸱a histori⸱o de la komun⸱ism⸱a⸱j diktatur⸱o⸱j est⸱os re⸱konsider⸱at⸱a nur de nov⸱a generaci⸱o, kiu mem ne person⸱e spert⸱is tiu⸱n temp⸱o⸱n.

Mal⸱mult⸱a⸱j⸱n jar⸱o⸱j⸱n post la fin⸱o de la du⸱a mond⸱o⸱milit⸱o, sur german⸱a teritori⸱o okaz⸱is de⸱nov⸱e “ mal⸱permes⸱o de esperant⸱o ”. En januar⸱o 1949 la reg⸱ant⸱o⸱j de la sovetie okup⸱it⸱a part⸱o mal⸱permes⸱is asoci⸱o⸱j⸱n kaj membr⸱ec⸱o⸱j⸱n en ali⸱land⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j, i. a. ankaŭ en German⸱a E - Asoci⸱o, kiu hav⸱is la sid⸱ej⸱o⸱n en Munkenousone okup⸱it⸱a part⸱o. ( Vd. Ulrich Lins. La danĝer⸱a lingv⸱o . ) Kiam en 1955 Esperant⸱o publik⸱ig⸱is mal⸱klar⸱a⸱n fot⸱o⸱n de esperant⸱o - amik⸱o⸱j en GDR, cert⸱e ekzist⸱is bon⸱a motiv⸱o por ne preciz⸱e indik⸱i la lok⸱o⸱n.

Nur en 1965 esperant⸱ist⸱o⸱j en GDR rajt⸱is laŭ⸱leĝ⸱e organiz⸱i si⸱a⸱n ag⸱ad⸱o⸱n ( kompar⸱e al ali⸱a⸱j “ soclandoj ” relativ⸱e mal⸱fru⸱e ). Kondiĉ⸱o por tio est⸱is la sen⸱ŝancel⸱a sub⸱ten⸱o de la komun⸱ism⸱a politik⸱o. Vol⸱e aŭ ne⸱vol⸱e la respond⸱ec⸱ul⸱o⸱j de la soclandaj E - asoci⸱o⸱j plen⸱um⸱is tio⸱n, kaj ankaŭ UEA dev⸱is trov⸱i modus vivendi por ebl⸱ig⸱i la kontakt⸱o⸱n inter okcident⸱o kaj orient⸱o. Tiu⸱n akcept⸱o⸱n de la “ sam⸱direkt⸱ig⸱o ” oni ne kritik⸱u aprior⸱e, sed ne ignor⸱u la influ⸱o⸱j⸱n de la komun⸱ism⸱a⸱j reĝim⸱o⸱j. Menci⸱ind⸱a⸱j est⸱as ankaŭ la kun⸱labor⸱o de UEA / TEJO kun komun⸱ism⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j, ekz - e, Mond⸱a Pac⸱konsili⸱o. La okup⸱iĝ⸱o pri la “ soclandoj ” do ne nur tuŝ⸱u la orient⸱ul⸱o⸱j⸱n.

Foj⸱e iu⸱j el la “ oficial⸱a⸱j ” GDR - esperant⸱ist⸱o⸱j asert⸱as nun, ke la fi⸱a⸱j okcident⸱an⸱o⸱j vol⸱as nigr⸱ig⸱i ĉio⸱n, kio⸱n far⸱is la orient⸱german⸱a E - mov⸱ad⸱o. Tut⸱e ne! Neni⸱u neglekt⸱as la val⸱or⸱a⸱j⸱n labor⸱o⸱j⸱n, ekzempl⸱e, de lingv⸱ist⸱o Detlev Blanke aŭ instru⸱ist⸱o Ulrich Becker, por menci⸱i nur du nom⸱o⸱j⸱n. Tamen oni dev⸱as nepr⸱e atent⸱ig⸱i pri la kondiĉ⸱o⸱j, sub kiu⸱j ali⸱a⸱j GDR - aj esperant⸱ist⸱o⸱j viv⸱is mal⸱pli feliĉ⸱e ol la reĝim - sam⸱ide⸱an⸱a⸱j oficial⸱ul⸱o⸱j. Kon⸱at⸱o de mi trov⸱is en si⸱a dorm⸱ĉambr⸱o sekret⸱a⸱j⸱n aŭskult⸱il⸱o⸱j⸱n de la ŝtat⸱sekur⸱o, ali⸱a ne rajt⸱is stud⸱i pro rifuz⸱o de milit⸱serv⸱o. Unu⸱flank⸱e est⸱is tre agrabl⸱e ke la estr⸱ar⸱o de la E - Asoci⸱o en GDR ( GDREA ) pov⸱is sub⸱prem⸱i sekt⸱ism⸱a⸱j⸱n ag⸱ad⸱o⸱j⸱n de E - fanatik⸱ul⸱o⸱j, kaj tiel trov⸱i konsider⸱ind⸱a⸱n agnosk⸱iĝ⸱o⸱n de la ŝtat⸱o. Sed la Tradici⸱a Esperant⸱o - Ideologi⸱o est⸱is anstataŭ⸱it⸱a per mult⸱e pli terur⸱a mal⸱bon⸱aĵ⸱o, nom⸱e marks⸱ism⸱o - lenin⸱ism⸱o. Eĉ esperant⸱a⸱j labor⸱ist⸱o⸱j dev⸱is spert⸱i mal⸱help⸱o⸱j⸱n pro la GDR - reĝim⸱o, kiam oni “ rekomend⸱is ” al Sat - membr⸱o⸱j mal⸱membr⸱iĝ⸱i.

Kadr⸱o de la GDREA - ag⸱ad⸱o est⸱is la Kultur⸱lig⸱o, kies sekci⸱o ĝi est⸱is. En 1945 komun⸱ist⸱o⸱j, social⸱demokrat⸱o⸱j kaj kelk⸱a⸱j krist⸱an⸱o⸱j fond⸱is ĝi⸱n kiel “ Kultur⸱lig⸱o⸱n por la demokrat⸱a re⸱nov⸱ig⸱o de Germani⸱o ”. Dum la unu⸱a⸱j jar⸱o⸱j Kultur⸱lig⸱o est⸱is ankoraŭ sufiĉ⸱e super⸱tend⸱ec⸱a kaj tut⸱german⸱a, sed post⸱e ĝi rapid⸱e far⸱iĝ⸱is simpl⸱e organ⸱o de la sovetiaj okup⸱ant⸱o⸱j kaj de la naci⸱a komun⸱ism⸱a parti⸱o. Kiel amas⸱a organiz⸱aĵ⸱o kaj trans⸱fer⸱ruband⸱o de la ŝtat⸱a politik⸱o la Kultur⸱lig⸱o est⸱is eĉ reprezent⸱it⸱a en la parlament⸱o. La Kultur⸱lig⸱o kun⸱lig⸱is tut⸱e mal⸱sam⸱a⸱j⸱n kultur⸱a⸱j⸱n asoci⸱o⸱j⸱n en GDR : kant⸱ist⸱a⸱j⸱n, filatel⸱a⸱j⸱n, kolomb⸱o - bred⸱ist⸱a⸱j⸱n ktp. La filatel⸱ist⸱o ne est⸱is membr⸱o de sen⸱de⸱pend⸱a liber⸱a asoci⸱o, sed teknik⸱e de la Kultur⸱lig⸱o de GDR. Li tiam rajt⸱is elekt⸱i en kiu⸱j sekci⸱o⸱j de Kultur⸱lig⸱o li vol⸱is est⸱i membr⸱o, do kompren⸱ebl⸱e en la filatel⸱ist⸱a, sed ebl⸱e ankaŭ en GDREA, ĉar esperant⸱ist⸱a amik⸱o pet⸱is li⸱n far⸱i tio⸱n. Ni⸱a ekzempl⸱a filatel⸱ist⸱o pag⸱is tamen nur unu⸱foj⸱e la kotiz⸱o⸱n de la Kultur⸱lig⸱o. Iel tio est⸱as bel⸱a sistem⸱o, sed ni ja vid⸱is kiel la soclandoj fin⸱is ekonomi⸱e. Ceter⸱e, pro la organiz⸱a monopol⸱o de la Kultur⸱lig⸱o oni rajt⸱is konstru⸱i E - asoci⸱o⸱j⸱n nur kadr⸱e de la Kultur⸱lig⸱o, sed ne ekster ĝi.

Foj⸱e oni leg⸱as la asert⸱o⸱n, ke GDREA est⸱us hav⸱int⸱a du mil membr⸱o⸱j⸱n. Tio dev⸱as est⸱i kompren⸱at⸱a sub la supr⸱e pri⸱skrib⸱it⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j. Praktik⸱e inter tiu⸱j membr⸱o⸱j est⸱is cert⸱e mult⸱a⸱j, kiu⸱j ne parol⸱is esperant⸱o⸱n, ne aktiv⸱is kaj ne pag⸱is kotiz⸱o⸱n, sed nur esprim⸱is si⸱a⸱n “ simpati⸱o⸱n por esperant⸱o ”. Ke el tiu⸱j “ du mil membr⸱o⸱j ” en la orient⸱o nur relativ⸱e mal⸱mult⸱a⸱j far⸱iĝ⸱is Ge⸱a - membr⸱o⸱j, est⸱as facil⸱e kompren⸱ebl⸱a.

Post la liber⸱a⸱j GDR - balot⸱o⸱j en mart⸱o 1990 la komun⸱ism⸱a reĝim⸱o dev⸱is ced⸱i al koalici⸱o de krist⸱an⸱demokrat⸱o⸱j, social⸱demokrat⸱o⸱j kaj liberal⸱ul⸱o⸱j. Ankaŭ en GDR - Esperantio blov⸱is la vent⸱o de ŝanĝ⸱o. Ne nur fond⸱iĝ⸱is E - Jun⸱ul⸱ar⸱o ( antaŭ⸱e mal⸱permes⸱it⸱a pro la monopol⸱o de la ŝtat⸱jun⸱ul⸱ar⸱o ), sed ankaŭ sen⸱de⸱pend⸱a ( region⸱a ) E - Lig⸱o de Saksi⸱o - Anhaltio ( ELSA ). ELSA dezir⸱is tiom rapid⸱e kiom ebl⸱e far⸱iĝ⸱i normal⸱a region⸱a asoci⸱o de la okcident⸱german⸱a Ge⸱a, simil⸱e kiel ekz. Bavar⸱a E - Lig⸱o aŭ E - Lig⸱o de Mal⸱supr⸱a Saksi⸱o. Almenaŭ ek⸱de la oficial⸱a re⸱unu⸱iĝ⸱o de Germani⸱o ( 3 okt. 1990 ) ELSA est⸱us hav⸱int⸱a rajt⸱o⸱n je tio. Anstataŭ akcept⸱i ELSAn, la Ge⸱a - estr⸱ar⸱o prefer⸱is unu⸱iĝ⸱o⸱n kun GDREA, “ liber⸱vol⸱a⸱n kaj sam⸱rajt⸱ec⸱a⸱n ”, por flat⸱i al la estr⸱ar⸱an⸱o⸱j de la komun⸱ism⸱a asoci⸱o. Oni dev⸱as tim⸱i ke la forges⸱ig⸱o de tiu skandal⸱o sukces⸱is.

Kelk⸱a⸱j orient⸱german⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j iel vol⸱is “ mal⸱permes⸱i ” al mi okup⸱iĝ⸱i pri la GDR - histori⸱o, “ ĉar vi, Ziko, ja ne mem spert⸱is ĝi⸱n. Pri GDR rajt⸱as parol⸱i nur tiu kiu mem viv⸱is en ĝi ”. Tut⸱e sam⸱a⸱n argument⸱o⸱n mi kon⸱as de mi⸱a onkl⸱in⸱o Hilti, kiu est⸱as nazi⸱in⸱o, rilat⸱e al la Hitler - regn⸱o... sed ĉu tio ne signif⸱us, ke ni, post⸱e nas⸱kit⸱o⸱j, dev⸱us tut⸱e rezign⸱i pri histori⸱o⸱grafi⸱o? Pri Breĵnev, Hitler, Napoleono, Cezar⸱o —sed ankaŭ pri Zamenhof? Aŭ ĉu tem⸱as nur pri pretekst⸱o por mal⸱help⸱i la labor⸱o⸱n de histori⸱ist⸱o⸱j?

Ziko Marcus Sikosek

Gvid⸱as ni⸱n Esper⸱o!

En la program⸱a en⸱konduk⸱o al la unu⸱a kajer⸱o de La Ond⸱o Saĥarov promes⸱is : “ en ĉiu numer⸱o ni pen⸱os don⸱i al la leg⸱ant⸱ar⸱o material⸱o⸱n por facil⸱a kaj agrabl⸱a leg⸱ad⸱o, pres⸱ant⸱e beletr⸱ist⸱ik⸱a⸱j⸱n kaj popular⸱e - scienc⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n de plej bon⸱a⸱j ni⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j ”. Ni propon⸱as et⸱a⸱n elekt⸱o⸱n el la fru⸱epok⸱a poezi⸱o.

Georgo Deŝkin

Je la 50 - jar⸱a jubile⸱o de la Majstr⸱o

Hodiaŭ fest⸱as tut⸱a mond⸱o,

Ho, Kar⸱a Majstr⸱o, ankaŭ ni, —

De grand⸱a mar mal⸱grand⸱a ond⸱o, —

Gratul⸱as Vi⸱n. Ho, viv⸱u Vi!

Ho, viv⸱u Vi, gvid⸱ant⸱o ni⸱a,

Por ĉiam gvid⸱u ni⸱n al cel ,

Kaj est⸱u glor⸱a nom⸱o Vi⸱a

Unu⸱a an de l Verd⸱a stel !..

Sukces⸱o⸱n plen⸱a⸱n de l afer⸱o

Dezir⸱as ni el tut⸱a kor .

Antaŭ⸱e⸱n! Gvid⸱as ni⸱n Esper⸱o

Kaj Vi⸱n glor⸱ig⸱as ni⸱a ĥor .

LOdE . 1910 : 2.

De⸱ven⸱o de am⸱o

En ni⸱a mond⸱o reg⸱as am⸱o,

Ĝi mov⸱as ĉio⸱n ; ĝi⸱a flam ’

De⸱ven⸱as el etern⸱a flam⸱o,

Ek⸱brul⸱ig⸱it⸱a de Adam .

Potenc⸱a Di , kre⸱int⸱e hom⸱o⸱n,

Por li konsol⸱o⸱n en mizer —

Edz⸱in⸱o⸱n don⸱is, kies nom⸱o⸱n

ni ĉiu⸱j ŝat⸱as, ĉar sur ter ’

Adam kaj Eva est⸱as ĉiam

simbol⸱o⸱j de etern⸱a am ’

Kaj esting⸱iĝ⸱os jam neniam

De ili brul⸱ig⸱it⸱a flam ...

LOdE . 1910 : 4.

A. Dombrovskij

Dir⸱is glor⸱a Arĥimedo :

Don⸱u punkt⸱o⸱n de apog⸱o,

Kaj jen sol⸱a ter⸱a⸱n glob⸱o⸱n

Mi lev⸱ig⸱os sen mensog⸱o.

Dir⸱is la sankt⸱ul Asiza :

Frat⸱o⸱j, pli da am hav⸱ant⸱e,

Ni di⸱ig⸱us la hom⸱ar⸱o⸱n,

Ĉarm⸱us best⸱o⸱j⸱n kares⸱ant⸱e.

Ho ve! L Arĥimeda punkt⸱o

Est⸱as inter rev⸱fantom⸱o⸱j,

Mank⸱as am , neni⸱a mir⸱o,

Ke best⸱iĝ⸱as nun la hom⸱o⸱j.

LOdE . 1911 : 1.

Eska

Al sam⸱ide⸱an⸱o⸱j

Ek⸱bril⸱as triumf⸱e la verd⸱a stel ni⸱a

El sonĝ⸱o hom⸱ar⸱o vek⸱iĝ⸱as,

Por viv⸱o pli bel⸱a, est⸱ont⸱o ali⸱a

Jam ĉie la voĉ⸱o⸱j aŭd⸱iĝ⸱as!

Sufiĉ⸱as batal⸱o⸱j, sufiĉ⸱as milit⸱o⸱j,

For glav⸱o⸱j, arme⸱o⸱j, ponard⸱o⸱j!

Ni ir⸱u antaŭ⸱e⸱n kun ĝoj⸱a⸱j spirit⸱o⸱j

Ni, —fil⸱o⸱j de l pac⸱a⸱j standard⸱o⸱j.

Dum long⸱a⸱j cent⸱jar⸱o⸱j batal⸱is naci⸱o⸱j,

Nur viv⸱is mal⸱pac⸱o, mal⸱ver⸱o,

Kaj inter popol⸱o⸱j kresk⸱ad⸱is envi⸱o⸱j

Kaj reg⸱is paf⸱il⸱o⸱j sur ter⸱o.

Sed nun⸱e montr⸱iĝ⸱is el nub⸱o⸱j verd⸱stel⸱o

Kaj ĝi⸱a radi⸱o en mond⸱o,

Hom⸱ar⸱o⸱n konduk⸱as al unu nur cel⸱o

Al unu amik⸱a la rond⸱o!

Do ĉiu⸱j ni ir⸱u al pac⸱a labor⸱o

Sen⸱lac⸱e, sen⸱ĉes⸱e, konstant⸱e.

Por ni⸱a ag⸱ad⸱o kaj sankt⸱a fervor⸱o

Ni cel⸱o⸱n ating⸱os ag⸱ant⸱e.

Koler⸱a⸱j⸱n popol⸱o⸱j⸱n ni pov⸱as kun⸱ig⸱i

Per help⸱o de lingv⸱o - lig⸱il⸱o,

La mond⸱o⸱n obstin⸱a⸱n ni dev⸱os pac⸱ig⸱i

Do ag⸱u la patr⸱o kaj fil⸱o!

Progres⸱as l afer⸱o de l ni⸱a ide⸱o,

Halt⸱ig⸱i ĝi⸱n pov⸱as neni⸱o.

Ĉar montr⸱as direkt⸱o⸱n al ni⸱a arme⸱o

De l verd⸱a la stel⸱o radi⸱o!

LOdE . 1909 : 6—7

Roman⸱o Frenkel

Romanc⸱o

Tril najtingal⸱a dolĉ⸱e flu⸱is,

Kares⸱is ĝi⸱n la nokt⸱zefir ;

Al ĝi respond⸱e font⸱o bru⸱is,

Pasi⸱arom⸱is flor⸱a spir .

Ek⸱kant⸱is mi... ek⸱trem⸱is son⸱o⸱j

Pro am⸱pet⸱eg , pro am⸱sufer ,

Kaj est⸱is plen⸱a⸱j de admon⸱o⸱j,

Pri la kompat kaj de l esper .

Silent⸱is ŝi al mi⸱a ĝem⸱o :

Pri kant ali⸱a rev⸱is ŝi...

Nur de l gitar⸱o kord sen⸱tem⸱a

Al mi re⸱son⸱is kun pas⸱i .

LOdE . 1912 : 11.

Czeslaw Kozlowski

Forges⸱o

sur val⸱a⸱n blu⸱lag⸱et⸱o⸱n dorm⸱ant⸱a⸱n en sun⸱o,

Aŭtun⸱o ĵet⸱is flor⸱o⸱n velk⸱int⸱a⸱n kaj pal⸱a⸱n.

Lagun⸱o ne ek⸱mir⸱is, kaj la blank⸱petal⸱a⸱n

Konval⸱a⸱n flor⸱o⸱n las⸱is sur akv⸱o sen pun⸱o.

Trankvil⸱a flor⸱o naĝ⸱as sur trankvil⸱a ond⸱o,

En rond⸱o kur⸱as jar⸱o⸱j per vic⸱o mal⸱bril⸱a...

La mond⸱o jam forges⸱is pri lag⸱o humil⸱a,

Subtil⸱a blank⸱a flor⸱o pel⸱it⸱a el mond⸱o.

LOdE . 1914 : 4

L. Levenzon

Napoleono

Li hav⸱is regn⸱o⸱j⸱n sub kalkan⸱o,

Her⸱o kun venk⸱a aŭreol⸱o ;

Trem⸱ig⸱is mond⸱o⸱n li per man⸱o,

Grand⸱eg⸱a est⸱is li —kaj sol⸱a.

Li post⸱e, pro la ŝanĝ de l sort⸱o,

Pere⸱is sur ŝton⸱eg izol⸱a,

En⸱ter⸱ig⸱it⸱a antaŭ mort⸱o,

Sen⸱kron⸱a en forges kaj —sol⸱a...

LOdE . 1912 : 2.

Aleksandro Martakov

Printemp⸱a nokt⸱o... kun la flam⸱o

Najtingal⸱o post river⸱o

Kant⸱as kant⸱o⸱n pri esper⸱o,

Pri feliĉ⸱o kaj pri am⸱o...

Ek⸱brul⸱ig⸱is per la sent⸱o

Mi⸱a⸱n kor⸱o⸱n bel⸱a kant⸱o...

Ho, feliĉ⸱a am⸱moment⸱o!

Al mi ven⸱is Vi am⸱ant⸱o!..

LOdE . 1909 : 6—7

Mario Tenner

La rim⸱o⸱j

Vi batal⸱ad⸱as kun la sort⸱o,

Sed sort⸱o pov⸱as ĉio⸱n :

Kun sort⸱o ĉiam rim⸱as fort⸱o, —

Memor⸱u bon⸱e tio⸱n!..

Kun⸱ul⸱o vi⸱a est⸱as ver⸱o,

Sed pov⸱as ĝi neni⸱o⸱n :

Kun ver⸱o rim⸱as la sufer⸱o ;

Memor⸱u ankaŭ tio⸱n!..

Sufer⸱u sol⸱a, ne atend⸱u,

Ke iu vi⸱n sub⸱ten⸱os...

Al hom⸱o⸱j man⸱o⸱j⸱n de etend⸱u :

Vi⸱n ili ne kompren⸱os!..

LOdE . 1911 : 5.

Slavon⸱a⸱j Skrib⸱o⸱j ( 3a part⸱o )

Ese⸱o de Sergio Pokrovskij, daŭr⸱ig⸱o. La 1an kaj 2an part⸱o⸱j⸱n leg⸱u en la pli fru⸱a⸱j kajer⸱o⸱j de La Ond⸱o

La tri⸱lingv⸱a herez⸱o

... Kiam Konstanten⸱o est⸱is en Venecio, kun⸱ven⸱is kontraŭ li⸱n la Latin⸱a⸱j episkop⸱o⸱j, monaĥ⸱o⸱j kaj pastr⸱o⸱j, kaj lev⸱is la tri⸱lingv⸱a⸱n herez⸱o⸱n dir⸱ant⸱e :

—Kiel aŭdac⸱is vi kre⸱i skrib⸱o⸱n por la slav⸱o⸱j kaj instru⸱i ĝi⸱n al ili, ĝi⸱n kiu⸱n neni⸱u antaŭ⸱e invent⸱is : nek apostol⸱o, nek pap⸱o ; nek Gregorio la Dialog⸱a 1 , nek Hieronimo, nek Aŭgusteno? Ni kon⸱as nur tri lingv⸱o⸱j⸱n, en kiu⸱j Di⸱o per special⸱a⸱j skrib⸱o⸱j est⸱u glor⸱at⸱a : la hebre⸱a⸱n, la grek⸱a⸱n kaj Latin⸱o⸱n... [ VK, cap. 16 ]

En divers⸱a⸱j epok⸱o⸱j oni prezent⸱is divers⸱a⸱j⸱n argument⸱o⸱j⸱n favor⸱e al koncern⸱a⸱j “ sankt⸱a⸱j lingv⸱o⸱j ”.

La lingv⸱o de Adamo

“ sur la tut⸱a ter⸱o est⸱is nur unu lingv⸱o kaj unu parol⸱manier⸱o ”, asert⸱as Bibli⸱o [ Ge⸱n 11 : 1 ]. Kaj baldaŭ post la Diluv⸱o la hom⸱ar⸱o vol⸱is konstru⸱i por si urb⸱o⸱n kaj tie tur⸱o⸱n, spec⸱o⸱n de ĉiel⸱a ŝtup⸱ar⸱o sonĝ⸱ot⸱a de Jakobo [ Ge⸱n 28 : 12 ].

Nun nub⸱o⸱skrap⸱a⸱j konstru⸱aĵ⸱o⸱j est⸱as afer⸱o ordinar⸱a, sed tiam la ide⸱o tiom ŝok⸱is la Etern⸱ul⸱o⸱n, ke li konfuz⸱is la lingv⸱o⸱j⸱n.

Tamen unu famili⸱o, la Arpaĥŝadidoj, dizert⸱is la publik⸱a⸱n labor⸱o⸱n. Arpaĥŝad est⸱is fil⸱o de Sem, unu el li⸱a⸱j pra⸱nep⸱o⸱j ricev⸱is la nom⸱o⸱n Peleg, “ ĉar dum li⸱a viv⸱o divid⸱iĝ⸱is la ter⸱o ” [ Ge⸱n 10 : 25 ]. El la genealogi⸱o [ Ge⸱n 11 : 10—18 ] kalkul⸱ebl⸱as, ke Peleg viv⸱is en la jar⸱o⸱j 102—341 post la Diluv⸱o.

Tial la Arpaĥŝadidoj konserv⸱is pur⸱a kaj ne⸱difekt⸱it⸱a la pra⸱lingv⸱o⸱n de Adamo kaj Noa, la lingv⸱o⸱n en kiu la Sankt⸱a Skrib⸱o est⸱as rivel⸱it⸱a. Abrahamo est⸱is pra - pra - pra - nep⸱o de Peleg kaj dum la unu⸱a⸱j 140 jar⸱o⸱j de si⸱a viv⸱o pov⸱is aŭd⸱i la antaŭ⸱diluv⸱a⸱n lingv⸱o⸱n rekt⸱e el la buŝ⸱o de si⸱a pra⸱ul⸱o Sem, aĝ⸱ant⸱a 460 jar⸱o⸱j⸱n kiam Abram nask⸱iĝ⸱is.

Ver⸱dir⸱e, se la Bibli⸱a mit⸱o cel⸱is eksplik⸱i la de⸱ven⸱o⸱n de la lingv⸱o⸱j, ĝi tamen fiask⸱is pri la franc⸱a, rus⸱a aŭ Esperant⸱o. Eĉ pli mal⸱bon⸱e, ni ne sci⸱as kiu⸱j el la Abraham⸱id⸱o⸱j konserv⸱is pli pur⸱a⸱n pra⸱lingv⸱o⸱n : ĉu la arab⸱o⸱j post⸱e⸱ul⸱o⸱j de li⸱a pli aĝ⸱a fil⸱o Iŝmaelo ( la Nobl⸱a Koran⸱o ja est⸱is rivel⸱it⸱a “ en la klara arab⸱a lingv⸱o ” ), aŭ la Izrael⸱id⸱o⸱j post⸱e⸱ul⸱o⸱j de Isaako? La lingv⸱ist⸱o⸱j ĝeneral⸱e konsent⸱as, ke la klasik⸱a arab⸱a est⸱as pli arkaik⸱a ol la klasik⸱a hebre⸱a ( kelk⸱a⸱j propr⸱a⸱j nom⸱o⸱j Bibli⸱a⸱j konserv⸱is fin⸱aĵ⸱o⸱j⸱n perd⸱it⸱a⸱j⸱n de la hebre⸱a, kiu⸱j⸱n la masor⸱ist⸱o⸱j ne sukces⸱is tut⸱e for⸱redakt⸱i ).

La nun⸱a⸱n lingv⸱o⸱politik⸱o⸱n de la Sinjor⸱o karakteriz⸱as la Pentekost⸱a plur⸱lingv⸱ec⸱o, kies specimen⸱o⸱j⸱n regul⸱e prezent⸱as Johano Paulo II. Tamen en “ la last⸱a⸱j temp⸱o⸱j ” la hom⸱ar⸱o sen⸱dub⸱e re⸱trov⸱os “ la pur⸱a⸱n lingv⸱o⸱n ”, kvankam ĉe cirkonstanc⸱o⸱j infer⸱e mal⸱esper⸱ig⸱a⸱j [ Cef 3 : 8—9 ] :

Tial atend⸱u mi⸱n, dir⸱as la Etern⸱ul⸱o, ĝis mi mi⸱a⸱temp⸱e lev⸱iĝ⸱os ; ĉar mi decid⸱is kolekt⸱i la naci⸱o⸱j⸱n, kun⸱ven⸱ig⸱i la regn⸱o⸱j⸱n, por el⸱verŝ⸱i sur ili⸱n mi⸱a⸱n koler⸱o⸱n, la tut⸱a⸱n flam⸱o⸱n de mi⸱a indign⸱o ; ĉar de la fajr⸱o de mi⸱a sever⸱ec⸱o for⸱brul⸱os la tut⸱a ter⸱o. Tiam mi re⸱don⸱os al la popol⸱o⸱j lingv⸱o⸱n pur⸱a⸱n, por ke ĉiu⸱j vok⸱ad⸱u la nom⸱o⸱n de la Etern⸱ul⸱o kaj serv⸱ad⸱u al li unu⸱anim⸱e.

El leter⸱o de Aristeo

... Demetrio el Falero, la estr⸱o de la reĝ⸱a bibliotek⸱o, ricev⸱ad⸱is mult⸱e da mon⸱o por kolekt⸱i, kiom li pov⸱is, ĉi⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱j⸱n de la mond⸱o por Ptolemeo la reĝ⸱o de Egipt⸱uj⸱o, grand⸱a libr⸱o⸱ŝat⸱ant⸱o. Foj⸱e la reĝ⸱o demand⸱is li⸱n en mi⸱a ĉe⸱est⸱o :

—Kiom da libr⸱o⸱j jam est⸱as en la bibliotek⸱o?

—Pli ol du⸱cent mil, ho reĝ⸱o, —respond⸱is Demetrio, —sed mi esper⸱as baldaŭ kolekt⸱i la rest⸱o⸱n, tiel ke est⸱os pli ol kvin⸱cent mil. Al⸱vort⸱e, mi aŭd⸱is, ke la Leĝ⸱o de la jud⸱o⸱j est⸱as kopi⸱ind⸱a kaj merit⸱as lok⸱o⸱n en vi⸱a bibliotek⸱o.

—Kio do mal⸱help⸱as vi⸱n aranĝ⸱i tio⸱n? —demand⸱is la reĝ⸱o. —Vi hav⸱as ja ĉiu⸱j⸱n rimed⸱o⸱j⸱n.

—Neces⸱as traduk⸱i ili⸱n. Ĉar en si⸱a land⸱o la jud⸱o⸱j parol⸱as apart⸱a⸱n lingv⸱o⸱n. Oni oft⸱e konfuz⸱as ĝi⸱n kun la arame⸱a, sed ĝi est⸱as ali⸱a.

La reĝ⸱o kompren⸱is la afer⸱o⸱n kaj or⸱don⸱is prepar⸱i leter⸱o⸱n al la ĉef⸱pastr⸱o de la jud⸱o⸱j (... ) Ĝi tekst⸱is jen⸱e :

Reĝ⸱o Ptolemeo salut⸱as ĉef⸱pastr⸱o⸱n Eleazaro (... )

Dezir⸱ant⸱e montr⸱i mi⸱a⸱n aprec⸱o⸱n al ĉiu⸱j jud⸱o⸱j de la mond⸱o kaj de la ven⸱ont⸱a⸱j generaci⸱o⸱j, mi decid⸱is ke vi⸱a Leĝ⸱o est⸱u traduk⸱it⸱a el vi⸱a lingv⸱o hebre⸱a en la grek⸱a⸱n, por met⸱i tiu⸱j⸱n libr⸱o⸱j⸱n en mi⸱a⸱n bibliotek⸱o⸱n.

Tial vi far⸱os bon⸱e se vi elekt⸱os po ses mal⸱jun⸱ul⸱o⸱j⸱n el ĉiu⸱j trib⸱o⸱j vi⸱a⸱j, hom⸱o⸱j⸱n pi⸱a⸱j⸱n en la viv⸱o kaj spert⸱a⸱j⸱n en la Leĝ⸱o, kapabl⸱a⸱j⸱n preciz⸱e ĝi⸱n traduk⸱i.

Mi send⸱as mi⸱a⸱n gvardi⸱estr⸱o⸱n Andreo kaj Aristeon, hom⸱o⸱j⸱n tre estim⸱ind⸱a⸱j⸱n, por prezent⸱i al vi la afer⸱o⸱n kaj cent talant⸱o⸱j⸱n da arĝent⸱o (... )

Vi far⸱os al mi komplez⸱o⸱n se vi sci⸱ig⸱os, kio⸱n vi dezir⸱as.

Al tio Eleazaro konven⸱e respond⸱is :

Ĉef⸱pastr⸱o Eleazaro salut⸱as reĝ⸱o⸱n Ptolemeo.

Akcept⸱u mi⸱a⸱j⸱n bon⸱dezir⸱o⸱j⸱n por vi, por reĝ⸱in⸱o Arsinoa vi⸱a frat⸱in⸱o, kaj por vi⸱a⸱j id⸱o⸱j (... )

Ni far⸱os laŭ vi⸱a dezir⸱o —kvankam ĝi est⸱as ne⸱kutim⸱a —ĉar vi far⸱is por ni mult⸱a⸱j⸱n kaj ekster⸱ordinar⸱a⸱j⸱n favor⸱o⸱j⸱n. Antaŭ la tut⸱a popol⸱o mi elekt⸱is po ses mal⸱jun⸱ul⸱o⸱j⸱n el ĉiu trib⸱o, kaj mi send⸱as ili⸱n al vi kun kopi⸱o de ni⸱a Leĝ⸱o.

Est⸱us afabl⸱aĵ⸱o, ho just⸱a reĝ⸱o, se vi or⸱don⸱os ke post la plen⸱um⸱o de la traduk⸱o la hom⸱o⸱j est⸱u tuj sekur⸱e al ni re⸱ven⸱ig⸱it⸱a⸱j.

... Tri tag⸱o⸱j⸱n post la ven⸱o de la saĝ⸱ul⸱o⸱j Demetrio akompan⸱is ili⸱n en la Nord⸱a⸱n distrikt⸱o⸱n de Faros⸱o. Li loĝ⸱ig⸱is ili⸱n en apart⸱a dom⸱o sur la mar⸱bord⸱o, izol⸱it⸱a kaj trankvil⸱a, tre konven⸱a por scienc⸱a⸱j stud⸱o⸱j. Tie ili labor⸱is, akord⸱ig⸱ant⸱e si⸱a⸱j⸱n traduk⸱o⸱j⸱n, kaj ĉio inter⸱konsent⸱it⸱a est⸱is konven⸱e skrib⸱at⸱a sub la redakt⸱o de Demetrio...

( La reĝ⸱o Ptolemeo Filadelf⸱o reg⸱is Egipt⸱uj⸱o⸱n ek⸱de 284 / 285 a. K. ; Demetrio el Falero mort⸱is baldaŭ post 283 a. K. La “ Leter⸱o de Aristeo ” est⸱is referenc⸱it⸱a jam en la 2 - a jc a. K., kaj Jozefo Flavio resum⸱is ĝi⸱n sur 10 paĝ⸱o⸱j en si⸱a⸱j “ Antikv⸱aĵ⸱o⸱j jud⸱a⸱j ”, libr⸱o 12, ĉap. 2. Post kelk⸱a⸱j jar⸱cent⸱o⸱j Talmud⸱o don⸱is si⸱a⸱n versi⸱o⸱n de tiu fabel⸱o en la Rul⸱o 9. )

Versi⸱o Talmud⸱a

Reĝ⸱o Ptolemeo kun⸱ven⸱ig⸱is 72 mal⸱jun⸱ul⸱o⸱j⸱n. Li lok⸱is ili⸱n en 72 ĉambr⸱o⸱j⸱n, ĉiu⸱n apart⸱e, sen dir⸱i kial li ili⸱n ven⸱ig⸱is. Li en⸱ir⸱is la ĉambr⸱o⸱n de ĉiu kaj dir⸱is :

—Skrib⸱u por mi Tora⸱o⸱n de Moŝe vi⸱a majstr⸱o.

Di⸱o met⸱is en la kor⸱o⸱n de ĉiu kiel traduk⸱i ident⸱e al ĉiu⸱j ceter⸱a⸱j.

Tiu est⸱is mal⸱ĝoj⸱a tag⸱o, kiel klar⸱ig⸱as la saĝ⸱ul⸱o⸱j en Megilat Ta ’ anit :

Je la 8 - a de Tebet , kiam Tora⸱o iĝ⸱is traduk⸱it⸱a en la grek⸱a⸱n sub reĝ⸱o Ptolemeo, mal⸱lum⸱o fal⸱is sur la mond⸱o⸱n kaj daŭr⸱is tri tag⸱o⸱j⸱n. Kio⸱n tio simil⸱is? Leon⸱o⸱n en⸱kaĝ⸱ig⸱it⸱a⸱n. Antaŭ ia kapt⸱it⸱ec⸱o ĉiu⸱j tim⸱is ĝi⸱n kaj fuĝ⸱is de ĝi. Kaj nun ĉiu⸱j ven⸱is rigard⸱i ĝi⸱n kaj dir⸱is :

—Kie do est⸱as ĝi⸱a fort⸱o?

La kultur⸱lingv⸱o de la klasik⸱a epok⸱o

Iel ajn, la grek⸱a lingv⸱o posed⸱is di - inspir⸱it⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱j⸱n de la Mal⸱nov⸱a kaj de la Nov⸱a Testament⸱o⸱j. Tio est⸱is ia ĉef⸱a merit⸱o en la opini⸱o de la krist⸱an⸱o⸱j Mez⸱epok⸱a⸱j, pri kiu⸱j tem⸱as en ni⸱a ese⸱o.

Evident⸱e, la grek⸱a posed⸱is ankaŭ pli bon⸱kvalit⸱a⸱j⸱n kultur⸱a⸱j⸱n val⸱or⸱o⸱j⸱n scienc⸱a⸱j⸱n, filozofi⸱a⸱j⸱n, literatur⸱a⸱j⸱n, teatr⸱a⸱j⸱n... Ni⸱n ating⸱is nur mal⸱grand⸱a on⸱o kiu⸱n bon⸱vol⸱is konserv⸱i la generaci⸱o⸱j Mez⸱epok⸱a⸱j.

La kultur⸱lingv⸱o de la “ Sovaĝ⸱a Okcident⸱o ”

Si⸱a⸱n karier⸱o⸱n de kultur⸱lingv⸱o Latin⸱o far⸱is jam post⸱mort⸱e, post la barb⸱ar⸱a konker⸱o.

En la klasik⸱a Romio la tut⸱a filozofi⸱o kaj scienc⸱o est⸱is grek⸱lingv⸱a⸱j. Latin⸱o hav⸱is relativ⸱e modest⸱a⸱n kolekt⸱o⸱n da bon⸱kvalit⸱a poezi⸱o, en kelk⸱a⸱j ĝenr⸱o⸱j kompar⸱ebl⸱a⸱n kun si⸱a helen⸱ism⸱a model⸱o ; eminent⸱a⸱j⸱n ( kvankam tre mem⸱centr⸱a⸱j⸱n ) verk⸱o⸱j⸱n politik⸱a⸱j⸱n, jur⸱a⸱j⸱n, milit⸱a⸱j⸱n, satir⸱a⸱j⸱n kaj histori⸱a⸱j⸱n. La teatr⸱o⸱n anstataŭ⸱is pantomim⸱o kaj cirk⸱o. Ciceron⸱o, Lukreci⸱o, Senek⸱o prov⸱is verk⸱i en la ĝenr⸱o filozofi⸱a, sed tiu⸱j verk⸱o⸱j aparten⸱as pli al la Latin⸱a filologi⸱o ol al original⸱a filozofi⸱o. La lingv⸱aĵ⸱o metafizik⸱a rest⸱is sub⸱evolu⸱int⸱a ( proksim⸱um⸱e kiel la fak⸱a termin⸱ar⸱o de Esperant⸱o ), kaj eĉ grand⸱a⸱j ŝat⸱ant⸱o⸱j de Latin⸱o ( ekz - e Marko Aŭreli⸱o ) verk⸱is en la grek⸱a por esprim⸱i delikat⸱a⸱j⸱n pens⸱o⸱nuanc⸱o⸱j⸱n.

Kontraŭ⸱ekzempl⸱o⸱n prezent⸱as la Histori⸱o Romia de Amiano Marcelino : kvankam de⸱nask⸱a grek⸱lingv⸱an⸱o, li tamen prefer⸱is verk⸱i ĝi⸱n Latin⸱e.

Post la barb⸱ar⸱a konker⸱o la sci⸱o de la grek⸱a iĝ⸱is rar⸱a, kaj kun ĝi perd⸱iĝ⸱is la pli grand⸱a part⸱o de la kultur⸱o. El ĉiu⸱j verk⸱o⸱j de Platon⸱o, en Latin⸱o ekzist⸱is nur Timeo ; tial Boecio, la last⸱a romi⸱an⸱o, decid⸱is traduk⸱i por si⸱a⸱j sam⸱lingv⸱an⸱o⸱j la verk⸱o⸱j⸱n de Platon⸱o kaj Aristotel⸱o. Li sukces⸱is traduk⸱i nur kelk⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n logik⸱a⸱j⸱n de Aristotel⸱o ; verk⸱o⸱j⸱n de Platon⸱o li eĉ ne komenc⸱is traduk⸱i, kiam Teodoriĥo or⸱don⸱is li⸱n ekzekut⸱i 2 ; kaj ĝis la 12 - a jc li⸱a⸱j traduk⸱o⸱j rest⸱is la plej serioz⸱a part⸱o da tio, kio⸱n la Okcident⸱o hered⸱is de la antikv⸱ec⸱o ( la “ mal⸱nov⸱a logik⸱o ” ).

Do, rest⸱is ne⸱mult⸱e, kaj la lingv⸱o mem rest⸱is sub⸱evolu⸱int⸱a 3 .

La skolastik⸱o komenc⸱iĝ⸱os de tie, kie inter⸱romp⸱iĝ⸱is la labor⸱o de Boecio. Sed kurioz⸱e, la okcident⸱an⸱o⸱j prefer⸱os traduk⸱i el ali⸱a kultur⸱lingv⸱o ( la arab⸱a ). Du - tri jar⸱cent⸱o⸱j⸱n post la epok⸱o, kie est⸱as ankr⸱it⸱a ni⸱a ese⸱o, la Okcident⸱a skolastik⸱o lev⸱iĝ⸱os ĝis la nivel⸱o de la Bizanci⸱a kaj arab⸱a ; sed dum⸱e inter ili est⸱as abism⸱o, kaj Miĥaelo III ( la imperi⸱estr⸱o de la romi⸱an⸱o⸱j ) respond⸱e al la pretend⸱o⸱j de pap⸱o Nikolao I de Romo nom⸱os la rigid⸱a⸱n kaj mal⸱riĉ⸱a⸱n Latin⸱o⸱n “ lingv⸱o barb⸱ar⸱a kaj skit⸱a ”.

Pilat⸱ism⸱o

Do, en la Orient⸱o est⸱is mult⸱e da kultur⸱a⸱j lingv⸱o⸱j, mult⸱e da urb⸱eg⸱o⸱j krist⸱an⸱a⸱j kaj kvar patriark⸱o⸱j ; en la Okcident⸱o est⸱is nur po unu da ili. Kaj malgraŭ tiu monopol⸱o la pozici⸱o de Latin⸱o est⸱is iom mal⸱fort⸱a.

Ŝajn⸱as ke Izidor⸱o de Sevil⸱o ( m. 636 ) unu⸱a proklam⸱is Latin⸱o⸱n “ sankt⸱a lingv⸱o ” ; en si⸱a⸱j Etim⸱ologi⸱o⸱j li pruv⸱e cit⸱is Evangeli⸱o⸱n [ Jn 19 : 19—20 ] :

Kaj Pilato ankaŭ skrib⸱is titol⸱o⸱n, kaj sur⸱met⸱is ĝi⸱n sur la kruc⸱o⸱n. Kaj est⸱is skrib⸱it⸱e : Jesuo Nazareta, la reĝ⸱o de la jud⸱o⸱j.

Tiu⸱n titol⸱o⸱n mult⸱a⸱j el la Jud⸱o⸱j leg⸱is ; ĉar la lok⸱o, kie Jesuo est⸱is kruc⸱um⸱it⸱a, est⸱is proksim⸱e de la urb⸱o ; kaj ĝi est⸱is skrib⸱it⸱a Hebre⸱e kaj Latin⸱e kaj Grek⸱e.

El tio Romo konklud⸱is, ke nur la tri menci⸱it⸱a⸱j lingv⸱o⸱j konven⸱as por publik⸱e glor⸱i Di⸱o⸱n. Rezon⸱ad⸱o ŝajn⸱e ne⸱refut⸱ebl⸱a ĉar tut⸱e ekster⸱logik⸱a : unu foj⸱o⸱n iu uz⸱is Latin⸱o⸱n en kompani⸱o kun la grek⸱a kaj arame⸱a por publik⸱e ironi⸱i pri Jesuo —sekv⸱e ankaŭ Latin⸱o est⸱as ekskluziv⸱e konven⸱a por la cel⸱o⸱j liturgi⸱a⸱j.

Tamen Konstanten⸱o - Cirilo trov⸱is respond⸱o⸱j⸱n.

Unu⸱e, li tre traf⸱e nom⸱is si⸱a⸱j⸱n opon⸱ant⸱o⸱j⸱n pilat⸱an⸱o⸱j 4 .

Kaj du⸱e, li trov⸱is ankaŭ pli subtil⸱a⸱n argument⸱o⸱n, tre dialektik⸱e turn⸱int⸱e la dir⸱o⸱n de Paŭlo [ 1Kor 14 : 6—16 ] :

Sed nun, frat⸱o⸱j, se mi ven⸱us al vi, parol⸱ant⸱e per [ ne⸱kompren⸱ebl⸱a⸱j ] lingv⸱o⸱j, kiel mi vi⸱n help⸱us, se mi ne parol⸱us al vi, aŭ en form⸱o de mal⸱kaŝ⸱ad⸱o, aŭ de sci⸱ad⸱o, aŭ de profet⸱ad⸱o, aŭ de instru⸱ad⸱o?... Tiel ankaŭ vi, se vi per la lang⸱o ne don⸱as parol⸱o⸱n facil⸱e kompren⸱ebl⸱a⸱n, kiel oni sci⸱os, kio est⸱as parol⸱at⸱a? ĉar en la aer⸱o⸱n vi parol⸱us. Ebl⸱e est⸱as tiom da spec⸱o⸱j de voĉ⸱o⸱j en la mond⸱o, kaj neni⸱a est⸱as sen⸱signif⸱a. Se do mi ne sci⸱os la signif⸱o⸱n de la voĉ⸱o, mi est⸱os, rilat⸱e la parol⸱ant⸱o⸱n, barb⸱ar⸱o, kaj la parol⸱ant⸱o est⸱os por mi barb⸱ar⸱o. Tiel sam⸱e ankaŭ vi... klopod⸱u, ke vi hav⸱u abund⸱e por la edif⸱o de la eklezi⸱o... Ali⸱e, se vi ben⸱as spirit⸱e, kia⸱manier⸱e tiu, kiu okup⸱as la lok⸱o⸱n de la mal⸱kler⸱ul⸱o, dir⸱os Am⸱e⸱n ĉe vi⸱a dank⸱esprim⸱o? ĉar li ne sci⸱as, kio⸱n vi dir⸱as...

Efektiv⸱e, Latin⸱a ( aŭ grek⸱lingv⸱a, aŭ hebre⸱a ) mes⸱o antaŭ slav⸱o⸱j est⸱us egal⸱e sen⸱senc⸱a, kiel Slavon⸱a glosolali⸱o antaŭ korint⸱an⸱o⸱j.

Daŭr⸱ig⸱ot⸱a

Not⸱o⸱j

1. Gregorio la Dialog⸱a : pap⸱o de Romo s - ta Gregorio la Grand⸱a ( 590—604 ), aŭtor⸱o de 4 “ Dialog⸱o⸱j ” pri Italiaj mirakl⸱o⸱far⸱int⸱o⸱j.

2. En la jar⸱o 524 / 525 ; tiel Teodoriĥo perd⸱is si⸱a⸱n reputaci⸱o⸱n de kler⸱a monark⸱o, kaj pap⸱o Gregorio la Grand⸱a menci⸱as en si⸱a⸱j “ Dialog⸱o⸱j ” ke kamp⸱ar⸱an⸱o vid⸱is la anim⸱o⸱n de la reĝ⸱o ĵet⸱at⸱a en krater⸱o⸱n de vulkan⸱o.

3. Ekz - e por la Aristotel⸱a termin⸱o “ ousia ”, centr⸱a en la krist⸱ologi⸱a⸱j disput⸱o⸱j, la eklezi⸱a⸱j patr⸱o⸱j Latin⸱a⸱j ne trov⸱is pli bon⸱a⸱n traduk⸱o⸱n ol substantia ; nur en skolastik⸱o, pli ol mil jar⸱o⸱j⸱n post Aristotel⸱o, establ⸱iĝ⸱is pli adekvat⸱a termin⸱o essentia ( esenc⸱o ). Sed la Latin⸱a Kredo jam etern⸱ig⸱is la mis⸱traduk⸱o⸱n substantia, kaj iu⸱j histori⸱ist⸱o⸱j ortodoksiaj opini⸱as ke ĝust⸱e pro tiu konfuz⸱o la okcident⸱an⸱o⸱j mis⸱kompren⸱is la Kred⸱o⸱n kaj tial en⸱ŝov⸱is si⸱a⸱n filioque, ĉef⸱a⸱n dogm⸱a⸱n pretekst⸱o⸱n por la Skism⸱o.

Tiu⸱n mis⸱traduk⸱o⸱n Latin⸱o hered⸱ig⸱is al Esperant⸱o. Kvankam en si⸱a⸱j Ese⸱o⸱j ( “ Ni kaj Ĝi ”. La Lagun⸱a : Stafet⸱o, 1972. P. 188 ) Waringhien indik⸱is ke la ĝust⸱a traduk⸱o est⸱us “ sam⸱esenc⸱a ”, tamen Piv ial hav⸱as ( sub substanc⸱o ) :

en la rom⸱katolik⸱a dogm⸱o la Fil⸱o est⸱as sam⸱substanc⸱a kiel la Patr⸱o

—nu, special⸱e Roma ĉi tie est⸱as nur la ( mis ) termin⸱o, kiu ŝajn⸱as implic⸱i ke la du person⸱o⸱j est⸱as sam⸱ŝtof⸱a⸱j.

( La termin⸱o Slavon⸱a : “ jedonosuŝĉnyj, do sam⸱esenc⸱a. Sam⸱radik⸱a noci⸱o special⸱e rom⸱katolik⸱a est⸱us la barb⸱ar - Latin⸱a transsubstantiatio. )

4. Ĉu hazard⸱a koincid⸱o ke en “ La majstr⸱o kaj Margarita ” la majstr⸱o est⸱as akuz⸱at⸱a pri “ fi - pilat⸱ism⸱o ”?

Libr⸱o⸱produkt⸱ad⸱o EN Esperant⸱uj⸱o : Jar⸱o 1998

Ek⸱de 1992 LOdE ĉiu⸱jar⸱e propon⸱as revu⸱o⸱n de la Esperant⸱a libr⸱o⸱produkt⸱ad⸱o, kiu⸱n Vilmos Benczik lanĉ⸱is en Hungar⸱a Viv⸱o sur⸱baz⸱e de la rubrik⸱o Last⸱e aper⸱is en Esperant⸱o —list⸱o de la libr⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n el⸱don⸱ej⸱o⸱j send⸱is al Roterdam⸱o en la kur⸱ant⸱a jar⸱o. Tiu statistik⸱o ne est⸱as absolut⸱e fid⸱ind⸱a. Ĝi ne menci⸱as la libr⸱o⸱j⸱n ne⸱send⸱it⸱a⸱j⸱n al CO ; krom⸱e, oft⸱e registr⸱iĝ⸱as libr⸱o⸱j el⸱don⸱it⸱a⸱j antaŭ jar⸱o⸱j. Tamen la resum⸱a statistik⸱o por kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j vid⸱ig⸱as la ĉef⸱a⸱j⸱n tendenc⸱o⸱j⸱n en ni⸱a libr⸱o - industri⸱o.

La kompil⸱int⸱o dank⸱as al la redaktor⸱o de Esperant⸱o István Ertl, kiu help⸱is komplet⸱ig⸱i la mank⸱int⸱a⸱j⸱n datum⸱o⸱j⸱n —ja kelk⸱a⸱j el⸱don⸱int⸱o⸱j neglekt⸱is met⸱i kolofon⸱e el⸱don⸱indik⸱o⸱j⸱n.

Mal⸱pli DA Titol⸱o⸱j, Pli DA Paĝ⸱o⸱j

Ŝajn⸱as, ke la libr⸱o⸱merkat⸱o de Esperant⸱uj⸱o est⸱as sufiĉ⸱e stabil⸱a. Ĉiu⸱jar⸱e ( escept⸱e de 1993 ) iom pli ol 100 el⸱don⸱ant⸱o⸱j produkt⸱as pli ol 200 libr⸱o⸱j⸱n kun la sum⸱a paĝ⸱o⸱nombr⸱o ĉ. 25 mil paĝ⸱o⸱j. La nun⸱a jar⸱o re⸱pruv⸱is kaj firm⸱ig⸱is tiu⸱n konstat⸱o⸱n.

1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 Nombr⸱o de libr⸱o⸱j en / pri Esperant⸱o 205 136 188 200 232 273 208 Sum⸱a paĝ⸱o⸱nombr⸱o de ĉiu⸱j libr⸱o⸱j 25789 18511 22078 23345 28637 27727 28769 Nombr⸱o de la el⸱don⸱int⸱o⸱j 103 98 132 113 146 124 127 Averaĝ⸱a paĝ⸱o⸱nombr⸱o de unu libr⸱o 126 136 117 116 123 102 138 Averaĝ⸱a prez⸱o de unu libr⸱o ( NLG ) 15, 9 20, 1 16, 9 16, 9 19, 3 16, 1 20, 1 Lern⸱o⸱libr⸱o⸱j, vort⸱ar⸱o⸱j, inform⸱il⸱o⸱j k. s. 36 23 35 30 39 19 28 Original⸱a beletr⸱o 24 17 27 25 25 31 24 Traduk⸱a beletr⸱o 31 28 43 34 47 59 54 Plan⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o, esperant⸱ologi⸱o 27 21 19 21 31 32 15 Esperant⸱o ( kultur⸱o, mov⸱ad⸱o k. a. ) 18 15 14 28 24 27 26 Politik⸱o, filozofi⸱o, histori⸱o 17 6 11 13 12 23 24 Scienc⸱o kaj teknik⸱o, termin⸱ar⸱o⸱j 13 13 13 26 16 30 15 Religi⸱o 12 6 7 8 11 18 12 Ali⸱a⸱j tem⸱o⸱j 17 7 19 15 27 34 10

127 el⸱don⸱ej⸱o⸱j kaj el⸱don⸱em⸱a⸱j entuziasm⸱ul⸱o⸱j bon⸱e zorg⸱is, ke ne mank⸱u elekt⸱o en la libr⸱o - serv⸱o⸱j. Kvankam en 1998 Last⸱e aper⸱is registr⸱is mal⸱pli da libr⸱o⸱j ol en la antaŭ⸱a jar⸱o, ili est⸱is pli “ dik⸱a⸱j ”, kaj la total⸱a paĝ⸱o⸱nombr⸱o iom super⸱is tiu⸱n de 1997.

Kred⸱ebl⸱e la nombr⸱o de la broŝur⸱o⸱j est⸱as pli alt⸱a, kaj eĉ al ni⸱a redakci⸱a adres⸱o ven⸱as broŝur⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n neniam registr⸱as Last⸱e aper⸱is —fin⸱fin⸱e, tiu list⸱o est⸱as ne bibliotek⸱a bibliografi⸱o, sed komerc⸱a ofert⸱o. Precip⸱e en la land⸱o⸱j bon⸱stat⸱a⸱j, dezir⸱ant⸱o el⸱don⸱i libr⸱et⸱o⸱n facil⸱e trov⸱as la ebl⸱o⸱n kompost⸱i kaj el⸱print⸱i ĝi⸱n per ne⸱mult⸱e⸱kost⸱a komput⸱il⸱o, kaj post⸱e port⸱i al iu el proksim⸱a⸱j pres⸱ej⸱o⸱j aŭ mult⸱obl⸱ig⸱a⸱j centr⸱o⸱j. Por tiu⸱j “ el⸱don⸱ist⸱o⸱j ” ne grav⸱as, ke ili⸱a⸱j fabrik⸱aĵ⸱o⸱j ŝok⸱as iu⸱j⸱n person⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j kutim⸱as konsider⸱i libr⸱o⸱n art⸱verk⸱o, ili ne bezon⸱as kompost⸱ist⸱o⸱j⸱n, redaktor⸱o⸱j⸱n, pentr⸱ist⸱o⸱j⸱n kaj prov⸱leg⸱ant⸱o⸱j⸱n. Serioz⸱a⸱j libr⸱o⸱vend⸱ist⸱o⸱j evit⸱as propon⸱i tia⸱j⸱n “ libr⸱o⸱j⸱n ” al si⸱a⸱j klient⸱o⸱j, kaj la bon⸱intenc⸱a⸱j el⸱don⸱int⸱o⸱j dev⸱as mem zorg⸱i pri la distribu⸱o —plej⸱part⸱e sen⸱pag⸱a.

NE Sub⸱taks⸱i Kaj NE Super⸱taks⸱i

Ankaŭ la tem⸱a aspekt⸱o simil⸱as al la kutim⸱a. Pli ol kvar⸱on⸱o da tut⸱o est⸱as traduk⸱it⸱a⸱j beletr⸱aĵ⸱o⸱j. Last⸱jar⸱e en⸱mond⸱iĝ⸱is antologi⸱o⸱j serb⸱a, latin⸱a ( 2 volum⸱o⸱j ) kaj franc⸱a ( 6 volum⸱o⸱j! ). Est⸱is el⸱don⸱it⸱a la last⸱a ( tri⸱a ) volum⸱o de la ĉin⸱a klasik⸱aĵ⸱o Ruĝ⸱dom⸱a sonĝ⸱o . Aper⸱is ali⸱a⸱j atent⸱ind⸱a⸱j traduk⸱o⸱j : Sang⸱a nupt⸱o ( García Lorca ), Sonĝ⸱o⸱novel⸱o ( Schnitzler ), La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj ( Conan Doyle ), La sen⸱ĉes⸱a rakont⸱o ( End⸱e ) k. a. Inter la re⸱el⸱don⸱it⸱a⸱j el⸱star⸱as Cezar⸱o de Jeluŝiĉ kaj La Kun⸱ul⸱ar⸱o de l Ring⸱o de Tolkien. Tiu last⸱a el⸱ĉerp⸱iĝ⸱is nur du jar⸱o⸱j⸱n post la aper⸱o —ĉu oni plend⸱u pri mank⸱o de leg⸱o⸱interes⸱o en Esperant⸱uj⸱o?

La original⸱a sortiment⸱o est⸱as mal⸱pli el⸱star⸱a —domin⸱as broŝur⸱o⸱j el⸱don⸱it⸱a⸱j kost⸱e de la aŭtor⸱o⸱j. Inter la interes⸱a⸱j nov⸱aĵ⸱o⸱j est⸱as Durankulak de Sabira Stahlberg, sur parnas⸱o de Tim Carr, Promes⸱o en obskur⸱o de Manuel de Seabra kaj Tri rakont⸱o⸱j pri la mil⸱jar⸱a pac⸱o de John Francis. Tamen ebl⸱e pli grav⸱is post⸱e⸱um⸱a el⸱don⸱o de Orden⸱o de verk⸱ist⸱o⸱j ( Karolo Piĉ ) kaj re⸱el⸱don⸱o de Vojaĝ⸱o al Kazohinio ( Sándor Szathmári ).

Re⸱kresk⸱is la lern - literatur⸱o, dum fal⸱is la scienc⸱a kaj inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱a.

De⸱nov⸱e plej mult⸱a⸱j traduk⸱o⸱j est⸱is far⸱it⸱a⸱j el la franc⸱a —11. 7 traduk⸱o⸱j⸱n oni far⸱is el la german⸱a, po 6 —el la angl⸱a kaj rus⸱a, po 5 —el la kroat⸱a kaj portugal⸱a, en⸱tut⸱e el 25 lingv⸱o⸱j. La franc⸱a firm⸱ig⸱is si⸱a⸱n pozici⸱o⸱n —59 libr⸱o⸱j traduk⸱it⸱a⸱j el la franc⸱a est⸱is el⸱don⸱it⸱a⸱j en la last⸱a⸱j sep jar⸱o⸱j. Sekv⸱as la lingv⸱o⸱j angl⸱a ( 50 ), german⸱a ( 33 ), portugal⸱a ( 26 ), ĉin⸱a ( 24 ) kaj nederlanda ( 20 ). Grand⸱eg⸱a kontrast⸱o kun la Grand⸱a mond⸱o, kie oni vend⸱as plej⸱part⸱e traduk⸱o⸱j⸱n el la angl⸱a.

Neni⸱o Nov⸱as Sub LA Su⸱n ’

En 1997 per 23 broŝur⸱et⸱o⸱j, el⸱don⸱it⸱a⸱j en la 1990aj jar⸱o⸱j de Edwin Grobe li⸱a usona el⸱don⸱ej⸱o Arizon⸱a Stel⸱o rang⸱is kiel la unu⸱a en la list⸱o de la el⸱don⸱ej⸱o⸱j. Ĉi - foj⸱e Last⸱e aper⸱is ne menci⸱is ĝi⸱n, kaj en la unu⸱a dek⸱o est⸱as nur kon⸱at⸱a⸱j el⸱don⸱ej⸱o⸱j. La ses⸱volum⸱a Franc⸱a Antologi⸱o met⸱is UFE al la unu⸱a lok⸱o ankaŭ en la paĝ⸱o⸱list⸱o, kiu⸱n pas⸱int - jar⸱e mal⸱ferm⸱is Magyar államvasutak Rt. ( Hungar⸱a⸱j Ŝtat⸱fer⸱voj⸱o⸱j ), el⸱don⸱int⸱a la 13 volum⸱o⸱j⸱n de la fer⸱voj⸱ist⸱a termin⸱ar⸱o.

Jen la statistik⸱o por 1998, apart⸱e por la libr⸱o - kaj paĝ⸱o - kvant⸱o.

Produkt⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j en 1998

  • UFE ( Francio ) 10
  • UEA ( Nederlando ) 10
  • Ĉin⸱a E - El⸱don⸱ej⸱o 7
  • Impet⸱o ( Rus⸱land⸱o ) 7
  • Font⸱o ( Brazilo ) 5
  • Kav⸱a - PECH ( Ĉeĥi⸱o ) 5
  • Fel ( Belgi⸱o ) 5
  • Sat - Broŝur⸱serv⸱o ( Francio ) 5
  • Al - fab - et - o ( Svedi⸱o ) 5
  • Sezon⸱o⸱j ( Rus⸱land⸱o ) 4

Produkt⸱it⸱a⸱j paĝ⸱o⸱j en 1998

  • UFE 2685
  • Ĉin⸱a E - El⸱don⸱ej⸱o 1885
  • Sezon⸱o⸱j 1136
  • UEA 1091
  • Font⸱o 1081
  • Kav⸱a - PECH 1004
  • Impet⸱o 997
  • Iltis ( Germani⸱o ) 889
  • Portugal⸱a E - Asoci⸱o 840
  • Libr⸱o⸱tek⸱o Tokio ( Japani⸱o ) 672

Neniu⸱n libr⸱o⸱n en 1998 el⸱don⸱is Ludovikito , Pro Esperant⸱o kaj Edistudio , kaj brazila el⸱don⸱ej⸱o Font⸱o plu rest⸱as ni⸱a plej aktiv⸱a el⸱don⸱ej⸱o en la jar⸱o⸱j 1992 - 98. Al ĝi proksim⸱iĝ⸱as UEA, aktiv⸱iĝ⸱int⸱a ĉi - jar⸱e, sed ĝi⸱a⸱j libr⸱o⸱j est⸱as mal⸱pli ampleks⸱a⸱j.

Produkt⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j en 1992 - 98

  • Font⸱o 44
  • UEA 42
  • Ĉin⸱a E - El⸱don⸱ej⸱o34
  • Fel 34
  • Pro Esperant⸱o ( Aŭstrio ) 32
  • UFE 31
  • Sezon⸱o⸱j 26
  • Kav⸱a - PECH 23
  • Impet⸱o 23
  • Iltis 23

Produkt⸱it⸱a⸱j paĝ⸱o⸱j en 1992 - 98

  • Ludovikito ( Japani⸱o ) 8229
  • Ĉin⸱a E - El⸱don⸱ej⸱o 6405
  • Font⸱o 5798
  • Magyar államvas. ( Hun. ) 5285
  • Sezon⸱o⸱j 5269
  • UFE 4947
  • UEA 4349
  • Fel 4020
  • Edistudio ( Italio ) 4011
  • Kav⸱a - PECH 3844

Atent⸱ind⸱as, ke en la last⸱a tabel⸱o la tri supr⸱a⸱j⸱n lini⸱o⸱j⸱n okup⸱as ekster⸱eŭrop⸱a⸱j el⸱don⸱ej⸱o⸱j.

Preskaŭ 350 el⸱don⸱ej⸱o⸱j, esperant⸱ist⸱a⸱j soci⸱et⸱o⸱j kaj entuziasm⸱a⸱j el⸱don⸱em⸱ul⸱o⸱j produkt⸱is almenaŭ unu libr⸱o⸱n en la sep⸱jar⸱a period⸱o, sed nur ses el ili el⸱don⸱as almenaŭ unu libr⸱o⸱n en sezon⸱o.

Kongres⸱land⸱o Unu⸱a⸱lok⸱e

Dank al Arizon⸱a Stel⸱o , en 1997 Usono est⸱is la plej libr⸱o⸱produkt⸱ant⸱a provinc⸱o en Esperant⸱uj⸱o. Ĉi - foj⸱e ni facil⸱e konstat⸱as, ke la kongres⸱land⸱o Francio avan⸱gard⸱as —35 el⸱don⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j. Sekv⸱as Germani⸱o ( 24 libr⸱o⸱j ), Rus⸱land⸱o kaj Nederlando ( po 14 ), Bulgario ( 11 ), Italio ( 10 ), Brazilo ( 9 ), Ĉeĥi⸱o, Ĉini⸱o, Japani⸱o, Svedi⸱o ( po 7 ).

Francio ĉef⸱rol⸱as ankaŭ laŭ⸱paĝ⸱e. Franc⸱a⸱j el⸱don⸱ant⸱o⸱j produkt⸱is 5 mil 374 paĝ⸱o⸱j⸱n da libr⸱o⸱j en / pri Esperant⸱o. 3 mil 174 paĝ⸱o⸱j est⸱as el⸱don⸱it⸱a⸱j en Germani⸱o. Sekv⸱as Rus⸱land⸱o ( 2450 paĝ⸱o⸱j ), Ĉini⸱o ( 1885 ), Nederlando ( 1629 ), Brazilo ( 1418 ), Ĉeĥi⸱o ( 1275 ), Japani⸱o ( 1161 ), Kroati⸱o ( 1145 ), Portugali⸱o ( 840 ).

Kaj fin⸱e, la resum⸱a laŭ⸱land⸱a statistik⸱o por la jar⸱o⸱j 1992 - 98. Dank al la kongres⸱land⸱ec⸱o Francio sukces⸱is avanc⸱i Germani⸱o⸱n, sed la sekv⸱a⸱n kongres⸱o⸱n akcept⸱os la land⸱o de Gutenberg⸱o, kaj oni sci⸱as ke UK stimul⸱as la el⸱don⸱em⸱o⸱n.

Produkt⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j en 1992 - 98, laŭ⸱land⸱e

  • Francio 144
  • Germani⸱o 142
  • Nederlando 103
  • Brazilo 87
  • Rus⸱land⸱o 82
  • Japani⸱o 74
  • Italio 66
  • Usono 66
  • Aŭstrio 63
  • Pol⸱land⸱o 58

Produkt⸱it⸱a⸱j paĝ⸱o⸱j en 1992 - 98, laŭ⸱land⸱e

  • Francio 19 020
  • Japani⸱o 14 965
  • Germani⸱o 14 307
  • Brazilo 12 375
  • Rus⸱land⸱o 11 444
  • Hungari⸱o 10 608
  • Italio 9 998
  • Nederlando 9 027
  • Ĉini⸱o 7 245
  • Aŭstrio 7 058

Kvankam pro la menci⸱it⸱a⸱j faktor⸱o⸱j la supr⸱a⸱j tabel⸱o⸱j ne est⸱as komplet⸱a⸱j, ili vid⸱ig⸱as al ni, kiu est⸱as kiu en Esperant⸱uj⸱a libr⸱o⸱produkt⸱ad⸱o. Kaj tio probabl⸱e est⸱as interes⸱a por ni⸱a lingv⸱o⸱komun⸱um⸱o, kiu⸱n kelk⸱a⸱j eĉ nom⸱as “ libr⸱a popol⸱o ”.

Taks⸱i literatur⸱a⸱n val⸱or⸱o⸱n de la el⸱don⸱it⸱a⸱j verk⸱o⸱j est⸱as ekster la task⸱o de la statistik⸱o. Kiu plen⸱um⸱os ĝi⸱n?..

Aleksander Korĵenkov

Recenz⸱o

NE Distr⸱a Anekdot⸱o

Gonçalo Neves, Georgo Kamaĉo, Liv⸱e⸱n Dek, Miguel Fernández. Ekstrem⸱o⸱j : Original⸱a novel⸱ar⸱o / Antaŭpar. Fernando de Diego. —Vieno : Inter⸱naci⸱a Esperant⸱o - Muze⸱o, 1997, 207 p. —( Seri⸱o Original⸱a literatur⸱o ).

Prov⸱u diven⸱i, pro kio la el⸱don⸱ej⸱o de Ekstrem⸱o⸱j met⸱is fin⸱e de la libr⸱o original⸱a⸱n tabel⸱o⸱n Laŭ⸱tem⸱a en⸱hav⸱o 1 , si⸱a⸱spec⸱a⸱n voj⸱montr⸱il⸱o⸱n, kiu klar⸱ig⸱as al kiu tem⸱o aparten⸱as tiu aŭ ali⸱a novel⸱o?

Evident⸱as la plej simpl⸱a respond⸱o : ĉar el la mem novel⸱o⸱j ne tut⸱e klar⸱as, pri kio tem⸱as, sekv⸱e neces⸱as klar⸱ig⸱a laŭ⸱tem⸱a voj⸱montr⸱il⸱o. ( Kvankam tio ne est⸱as ordinar⸱a por beletr⸱o, mal⸱kiel en la literatur⸱o teknik⸱a kaj scienc⸱a. ) Uz⸱ant⸱e la tabel⸱o⸱n, la leg⸱ant⸱o pov⸱as facil⸱e diven⸱i, ke ekzempl⸱e Implic⸱e kaj novic⸱e ( Gonçalo Neves, P. 135 ) aparten⸱as al Unu⸱a amor⸱a spert⸱o kaj Dezir⸱o ( Jorge Camacho, P. 77 ) —al Seks⸱a mem⸱kontent⸱iĝ⸱o .

Kaj se iu ŝat⸱as la tem⸱o⸱n Si⸱n⸱mort⸱ig⸱o , tiu trov⸱os sur la paĝ⸱o⸱j 48, 113 kaj 180 konven⸱a⸱j⸱n novel⸱o⸱j⸱n.

Ebl⸱as distr⸱i si⸱n aliel. Komenc⸱e tra⸱leg⸱u la tut⸱a⸱n novel⸱ar⸱o⸱n. Post⸱e, uz⸱ant⸱e la laŭ⸱tem⸱a⸱n tabel⸱o⸱n, kompar⸱u la propr⸱a⸱j⸱n impres⸱o⸱j⸱n kaj kompren⸱o⸱j⸱n pri la leg⸱it⸱aĵ⸱o kun la list⸱o de la tabel⸱e prezent⸱it⸱a⸱j tem⸱o⸱j. Tio⸱n far⸱is la aŭtor⸱o de tiu⸱j ĉi lini⸱o⸱j.

La novel⸱ar⸱o⸱n konsist⸱ig⸱as verk⸱o⸱j de kon⸱at⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j, reprezent⸱ant⸱a⸱j la “ iber⸱a⸱n skol⸱o⸱n ” —Gonçalo Neves, Georgo Kamaĉo, Liv⸱e⸱n Dek, Miguel Fernández —kiu⸱j⸱n fam⸱ig⸱is en Esperant⸱uj⸱o la kolektiv⸱a poem⸱ar⸱o Iber⸱e liber⸱e ( vid⸱u la recenz⸱o⸱n de Valentin la Sen⸱kompat⸱a en LOdE . 1998 : 7 ). Ebl⸱as plen⸱e konsent⸱i kun la antaŭ⸱parol⸱int⸱o ( Fernando de Diego ) pri la ekstrem⸱e bel⸱a kaj majstr⸱a lingv⸱aĵ⸱o de la kvar⸱op⸱o. Ĝi est⸱as ne⸱tradici⸱e freŝ⸱a, oft⸱e melodi⸱e vort⸱lud⸱a.

Se trakt⸱i ajn⸱a⸱n novel⸱o⸱n de Ekstrem⸱o⸱j apart⸱e ( nepr⸱e apart⸱e ), oni ricev⸱as grand⸱a⸱n plezur⸱o⸱n pri bril⸱a esprim⸱iv⸱o de la lingv⸱o kaj sent⸱as mir⸱o⸱n kaj admir⸱o⸱n pro tio, ke ebl⸱as tiel bel⸱e kaj plen⸱e uz⸱i la ebl⸱o⸱j⸱n kaj latent⸱o⸱j⸱n de la Zamenhofa lingv⸱o. Sam⸱temp⸱e oni sent⸱as et⸱a⸱n bedaŭr⸱o⸱n, ke la tem⸱o est⸱as ne tut⸱e konven⸱a, aŭ, mol⸱e dir⸱ant⸱e, tre leĝer⸱a ( koit⸱o, sam⸱seks⸱am⸱o k. s. ), aŭ tre abstrakt⸱a.

Ĉiu⸱n el tiu⸱j novel⸱o⸱j, se oni leg⸱us ĝi⸱n apart⸱e, ebl⸱as kompren⸱i kun aprob⸱o kiel bagatel⸱a⸱n lud⸱o⸱n, ŝerc⸱a⸱n ekzerc⸱o⸱n aŭ leĝer⸱a⸱n spur⸱o⸱n de l mens⸱a trejn⸱ad⸱o.

Sed resum⸱ant⸱e la impres⸱o⸱n de la tut⸱a almanak⸱o, ebl⸱as konklud⸱i, ke la kompil⸱int⸱o ne far⸱is bon⸱a⸱n serv⸱o⸱n por la aŭtor⸱o⸱j. El hel⸱a⸱j er⸱o⸱j konstru⸱iĝ⸱is makabr⸱a mozaik⸱o, kvazaŭ la libr⸱o est⸱us destin⸱it⸱a por “ seks⸱e pri⸱zorg⸱it⸱a⸱j person⸱o⸱j ”. Sufiĉ⸱as vid⸱i la en⸱hav⸱tabel⸱o⸱n : Li kaj la vulv⸱o , Sem⸱o de Sat⸱an⸱o , Ĉe la altar⸱o de On⸱a⸱n . En⸱est⸱as tut⸱e ne⸱real⸱a⸱j scen⸱o⸱j, tamen bunt⸱e pentr⸱it⸱a⸱j, simil⸱e al la art⸱a⸱j montr⸱aĵ⸱o⸱j de riĉ⸱a⸱j porn⸱o⸱revu⸱o⸱j, ekzempl⸱e, bizar⸱aĵ⸱o en Mal⸱fidel⸱o de Miguel Fernández.

Ankaŭ la struktur⸱o kaj stil⸱a logik⸱o de pli⸱mult⸱a⸱j novel⸱o⸱j est⸱as nebul⸱a kaj pal⸱a. La pri⸱skrib⸱it⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j ŝajn⸱as serv⸱i nur por gvid⸱i la leg⸱ant⸱o⸱n al kulmin⸱a seks⸱a scen⸱o, por kiu la aŭtor⸱o⸱j ne avar⸱as la sen⸱dub⸱a⸱n verk⸱ist⸱a⸱n talent⸱o⸱n.

Ali⸱flank⸱e, epizod⸱o⸱j, sur kiu⸱j si⸱n baz⸱as mult⸱a⸱j el la Ekstrem⸱a⸱j ( = Ekstrem⸱o⸱j aj ) novel⸱o⸱j est⸱as sen⸱kaŝ⸱e anekdot⸱esk⸱a⸱j, ripet⸱ant⸱a⸱j la tem⸱o⸱j⸱n tro kon⸱at⸱a⸱j⸱n ( ekzempl⸱e, edz⸱o kaj tro fru⸱e ven⸱int⸱a am⸱ant⸱o k. t. p. en Pun⸱end⸱a lek⸱o kaj Kokr⸱o kokerik⸱as jam ).

Do, anekdot⸱esk⸱a⸱j, sed ne rid⸱ind⸱a⸱j, ĉar oni met⸱as dram⸱a⸱n fin⸱o⸱n kun la tem⸱o “ ekster⸱e ” etern⸱a, kio far⸱as fars⸱o⸱n el tragedi⸱o. La ĝenr⸱o⸱j ne toler⸱as, kiam oni ili⸱n miks⸱as.

Plur⸱a⸱j novel⸱o⸱j est⸱as konstru⸱it⸱a⸱j esk al tiu⸱j de Anton Ĉeĥov kaj O. Henry, kaj nur en la last⸱a⸱j fraz⸱o⸱j, aŭ eĉ en la last⸱a⸱j vort⸱o⸱j oni don⸱as la ŝlos⸱il⸱o⸱n al la tut⸱a antaŭ⸱a verk⸱o⸱part⸱o, kaj tio foj⸱e radik⸱e ŝanĝ⸱as la antaŭ⸱a⸱n kompren⸱o⸱n. Sed la tem⸱o⸱j de Ĉeĥov kaj O. Henry est⸱is pli proksim⸱a⸱j al la leg⸱ant⸱o, kiu pov⸱is facil⸱e ident⸱ig⸱i si⸱n kun la protagonist⸱o kaj kun⸱sent⸱i aŭ kun⸱rid⸱i je ties ( mis ) aventur⸱o⸱j —la eminent⸱a⸱j novel⸱ist⸱o⸱j si⸱a⸱temp⸱e ne bezon⸱is kaj ne bezon⸱as post jar⸱cent⸱o help⸱a⸱n tem⸱tabel⸱o⸱n.

La novel⸱ar⸱o⸱n Ekstrem⸱o⸱j ebl⸱as trakt⸱i kiel specimen⸱o⸱n de la bel⸱a perfekt⸱a stil⸱o kun ne⸱lert⸱e elekt⸱it⸱a⸱j tem⸱o⸱j —por ekzempl⸱o⸱j kaj ekzerc⸱o⸱j.

Aleksej Birjulin

Laŭ⸱tem⸱a en⸱hav⸱o

  • Mal⸱fidel⸱o 9, 77, 131, 149
  • Unu⸱a amor⸱a spert⸱o 14, 80, 135, 153
  • Aidos⸱o 25, 82, 141, 161
  • Am⸱o trans mort⸱o 33, 100, 164
  • Seks⸱a mem⸱kontent⸱iĝ⸱o 41, 109, 143, 171
  • Si⸱n⸱mort⸱ig⸱o 48, 113, 180
  • Toler⸱em⸱o 56, 117, 181
  • Venĝ⸱o 67, 124, 192

Esperant⸱o - Agend⸱o

Ni hav⸱as la plezur⸱o⸱n anonc⸱i la aper⸱o⸱n de ni⸱a agend⸱o La Jar⸱o , el⸱don⸱o 1999. Favor⸱e al la uz⸱ebl⸱ec⸱o ĝi sub⸱ir⸱is ver⸱a⸱n metamorfoz⸱o⸱n. La ĵus aper⸱int⸱a La Jar⸱o ne nur ricev⸱is nov⸱a⸱n vest⸱aĵ⸱o⸱n, ĝi ankaŭ pli⸱svelt⸱iĝ⸱is, tiel ke ĝi en⸱ir⸱u pli facil⸱e vi⸱a⸱n poŝ⸱o⸱n. Ni decid⸱is ne plu al⸱don⸱i la enciklopedi⸱a⸱n part⸱o⸱n La land⸱o⸱j de la ter⸱o , sed promoci⸱i ĝi⸱n mem⸱star⸱a el⸱don⸱aĵ⸱o. Ĝi⸱a⸱n aper⸱o⸱n, post fund⸱a kontrol⸱o de la datum⸱o⸱j kaj pli⸱ampleks⸱ig⸱o, ni antaŭ⸱vid⸱as por juni⸱o 1999.

E - agend⸱o est⸱as tre taŭg⸱a donac⸱o, nepr⸱e ankaŭ al vi⸱a⸱j amik⸱o⸱j ne⸱esperant⸱ist⸱a⸱j. Ni propon⸱as special⸱e favor⸱a⸱n prez⸱o⸱n por op⸱a⸱j mend⸱o⸱j kaj favor⸱a⸱n antaŭ⸱mend⸱a⸱n prez⸱o⸱n por La land⸱o⸱j de la ter⸱o . Mend⸱u ĉe Fel ( Frankrijklei 140, B - 2000 Antwerpen, Belgi⸱o ).

Jorg De Mulder El⸱don⸱a fak⸱o de Fel

Sukces⸱a Inter⸱naci⸱a Fot⸱o⸱konkurs⸱o

La redakci⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o kaj Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o organiz⸱is en 1998 inter⸱naci⸱a⸱n fot⸱o⸱konkurs⸱o⸱n. La konkurs⸱o ne est⸱is lig⸱it⸱a al dev⸱ig⸱a tem⸱o.

En la konkurs⸱o part⸱o⸱pren⸱is pli ol 40 fot⸱o⸱verk⸱o⸱j de 15 person⸱o⸱j el 9 land⸱o⸱j ( Albani⸱o, Finn⸱land⸱o, Germani⸱o, Italio, Jugoslavio, Niĝerio, Pol⸱land⸱o, Rus⸱land⸱o, Sloveni⸱o ). La 11an de januar⸱o 1999 kvar⸱person⸱a juĝ⸱komision⸱o anonc⸱is la rezult⸱o⸱n.

1a premi⸱o ne al⸱juĝ⸱it⸱a.

2a premi⸱o ( unu minimum⸱a rus⸱land⸱a monat⸱a salajr⸱o kaj abon⸱o al La Ond⸱o de Esperant⸱o ) : Auli Vihermä ( Finn⸱land⸱o ) pro “ Ĉu la perk⸱o⸱j est⸱as hejm⸱e? ”.

3aj premi⸱o⸱j ( abon⸱o al LOdE ) : Arnold Vilmoŝ ( Jugoslavio ) pro 3 - fot⸱aĵ⸱a cikl⸱o ; kaj Lu⸱a⸱n Jaupi ( Albani⸱o ) pro “ La libel⸱o sur pin⸱o ”.

Laŭd⸱a⸱j menci⸱o⸱j : Sergej Fedotov ( Baŝkortostano, Rus⸱land⸱o ) pro “ La infan⸱a spontan⸱ec⸱o ” ; kaj Nora Caragea ( Germani⸱o ) pro “ Lernejo ”.

Special⸱a premi⸱o ( libr⸱o⸱j kontraŭ ekvivalent⸱o de unu minimum⸱a salajr⸱o pro fot⸱o tem⸱e lig⸱it⸱a kun Esperant⸱o ) : Andrzej Sochacki ( Pol⸱land⸱o ) pro “ Verd⸱a Asoci⸱o ”.

La organiz⸱ant⸱o⸱j, konform⸱e al la Regul⸱ar⸱o de la Konkurs⸱o, hav⸱as ekskluziv⸱a⸱n rajt⸱o⸱n ĝis la 31a de decembr⸱o 2000 uz⸱i la ricev⸱it⸱a⸱j⸱n fot⸱o⸱j⸱n en paper⸱a kaj elektron⸱ik⸱a form⸱o kaj en ekspozici⸱o⸱j.

Dank⸱o⸱n al la part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j! Gratul⸱o⸱n al la laŭreat⸱o⸱j!

Redakci⸱o de LOdE , Komitat⸱o de UES

Gazet⸱o⸱j

De⸱nov⸱e STEFAN MAUL

Ek⸱de la januar⸱a numer⸱o de 1999 la inter⸱naci⸱a magazin⸱o Monat⸱o , kiu nun en⸱ir⸱as si⸱a⸱n 20an jar⸱kolekt⸱o⸱n, hav⸱os ĉef⸱redaktor⸱o⸱n, nom⸱e Stefan Maul ( 58jar⸱a ), profesi⸱a ĵurnal⸱ist⸱o kaj redaktor⸱o pri politik⸱a⸱j inform⸱o⸱j de la german⸱a tag⸱ĵurnal⸱o Augsburger Allgemeine . La task⸱o ne est⸱as nov⸱a por Stefan Maul. Maul est⸱is la fond⸱int⸱o de Monat⸱o kaj ties ĉef⸱redaktor⸱o en la unu⸱a⸱j 12 jar⸱o⸱j. Post⸱e tamen li demisi⸱is pro profesi⸱a okup⸱it⸱ec⸱o kaj san⸱problem⸱o⸱j ; trans⸱pren⸱is li⸱a⸱n labor⸱o⸱n skip⸱o da fak⸱a⸱j redaktor⸱o⸱j, kiu⸱j zorg⸱is pri la unu⸱op⸱a⸱j rubrik⸱o⸱j Politik⸱o, Scienc⸱o, Art⸱o, Turism⸱o, ktp. La avantaĝ⸱o⸱j⸱n de ambaŭ sistem⸱o⸱j Flandr⸱a E - Lig⸱o, la el⸱don⸱ej⸱o de Monat⸱o , nun kombin⸱is. Rest⸱os la fak⸱a⸱j redaktor⸱o⸱j, kiu⸱j garanti⸱os pri la en⸱hav⸱o de la kontribu⸱o⸱j, kaj la ĉef⸱redaktor⸱o zorg⸱os pri la ĝeneral⸱a unu⸱ec⸱a lini⸱o de la revu⸱o.

PP

Literatur⸱a Foir⸱o. 1998 : 176

La last⸱a Foir⸱o por 1998 omaĝ⸱as du ter⸱an⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j nask⸱iĝ⸱is antaŭ 100 jar⸱o⸱j. Miguel Fernández —la traduk⸱int⸱o de Sang⸱a nupt⸱o —prezent⸱as la fenomen⸱o⸱n Federico García Lorca sur 6 paĝ⸱o⸱j, sed 16 (! ) paĝ⸱o⸱j⸱n okup⸱as re⸱memor⸱o⸱j de Max Frisch pri Bertolt Brecht per la traduk⸱o de Rolfo Ernesto.

Ĉu est⸱as hazard⸱o, ke ankaŭ kelk⸱a⸱j ali⸱a⸱j material⸱o⸱j est⸱as direkt⸱it⸱a⸱j retr⸱o? Zofia Banet - Fornalowa rakont⸱as pri la Pol⸱a E - Asoci⸱o. Claude Gacond kaj Henri Dognac konversaci⸱as pri Literatur⸱a Mond⸱o . Sed pli profund⸱e fos⸱is Andy Künzli, dediĉ⸱int⸱a si⸱a⸱n ese⸱o⸱n al 900 - jar⸱iĝ⸱o de la german⸱a abat⸱in⸱o Hildegardis, invent⸱int⸱o de Lingua Ignota .

Inter la aktual⸱aĵ⸱o⸱j est⸱as komentari⸱o de Giorgio Silfer pri la kriz⸱o de Greziljono kaj notic⸱o de Marko Naoki Lins pri la Frankfurta Libr⸱o⸱foir⸱o. Zbigniew Galor polemik⸱as kun Walter Zelazny.

Oni trov⸱as kelk⸱a⸱j⸱n recenz⸱o⸱j⸱n kaj plur⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n pri KCE, ILF, MKE, LF - koop kaj ali⸱a⸱j raŭm⸱ism⸱a⸱j establ⸱o⸱j. Kaj nur unu beletr⸱aĵ⸱o —poem⸱o de Lin⸱a Gabrielli.

Rus⸱land⸱an⸱o⸱j abon⸱u LF por 1999 ĉe Halina Gorecka kontraŭ la rubl⸱a ekvivalent⸱o de 14 USD.

A. K.

Ricev⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j

1762. Cândido Xavier F. Patr⸱o ni⸱a : Spirit⸱ism⸱a por⸱infan⸱a verk⸱o / Tr. el la port. A. Soares. —[ Rio de Janeiro ] : Ses Lorenz, [ 1997 ]. —104 p., il. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

1763. Carr T. B. sur Parnas⸱o : Orig. poem⸱ar⸱o. —Antverpen : Fel, 1998. —118 p. —( Seri⸱o Stafet⸱o ; No 21 ). —( Donac⸱o de Fel ).

1764. Stahlberg S. Durankulak : Orig. roman⸱o. —Varna : Bambu, 1998. —78 p. —( Donac⸱o de S. Stahlberg ).

1765. van Mens J. Kat⸱orel⸱o : Por⸱infan⸱a novel⸱o / Tr. el la ned. C. Dekker - Kiefer. —Antwerpen : Fel, 1998. —81 p., il. —( Donac⸱o de Fel ).

1766. Gvid⸱libr⸱o tra la Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o. 1998 / Red. F. L. Veuthey. —Rotterdam : UEA, 1998. —96 p., il. —( Donac⸱o de UEA ).

1767. Jar⸱libr⸱o. 1998 / Red. F. L. Veuthey. —Rotterdam : UEA, 1998. —302 p., il. —( Donac⸱o de UEA ).

1768. Mauriac F. Terez⸱a Desqueyroŭ : Roman⸱o / Tr. el la fr. G. Labasthe. —Par⸱is : UFE, 1998. —80 p. —( Special⸱a literatur⸱a numer⸱o de Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o ; No 495 ). —( Donac⸱o de UFE )

1769. Kongres⸱a Libr⸱o : 83a UK de Esperant⸱o. Montpeliero, 1998. / Red. N. Raŝiĉ. —Rotterdam : UEA, 1998. —160 p., il. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

Ricev⸱it⸱a⸱j Gazet⸱o⸱j

Ĉe la Domparo. 1998 / 242 ;

ELNA Update. 1998 / 4 ;

El Popol⸱a Ĉini⸱o. 1999 / 1 ;

Esperant⸱o. 1998 / 12, 1999 / 1 ;

Esperantolehti. 1998 / 6 ;

Esperant⸱o - Nyt. 1998 / 4 ;

Esperant⸱o Us⸱a. 1998 / 6 ;

Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 503 ;

Ge⸱j - Gazet⸱o. 1998 / 6 ;

Herold⸱o de Esperant⸱o. 1998 / 13, 14 ;

Jun⸱a Amik⸱o. 1998 / 4 ;

Konciz⸱e. 1998 / 6 ;

Kontakt⸱o. 1998 / 6 ;

La Esper⸱o. 1998 / 5 - 6 ;

La Gazet⸱o. 1998 / 79 ;

La Kancer⸱klinik⸱o. 1998 / 88 ;

La Ond⸱o de Esperant⸱o. 1999 / 1 ;

La Revu⸱o Orient⸱a. 1998 / 12 ;

La Verd⸱a Formik⸱et⸱o. 1998 / 43 ;

L esperant⸱o. 1998 / 9 ;

Le Travailleur Espérantiste. 1998 / 239 ;

Literatur⸱a Foir⸱o. 1998 / 176 ;

Litova Stel⸱o. 1998 / 4, 5 ;

Monat⸱o. 1998 / 12 ;

River⸱o⸱j. 1998 / 22 ;

Sen⸱naci⸱ul⸱o. 1998 / 12 ;

Spirit⸱ism⸱a E - Inform⸱il⸱o. 1998 / 100 ;

Start⸱o. 1998 / 5 - 6 ;

Temp⸱o. 1998 / 3 - 4 ;

Vestnik Esperant⸱o. 1998 / 5.

M O Z A I K O

Magi⸱a⸱j kvadrat⸱o⸱j

Olŝtina E - Klub⸱o ( Pol⸱land⸱o ) propon⸱as far⸱i du magi⸱a⸱j⸱n kvadrat⸱o⸱j⸱n. Magi⸱a⸱j kvadrat⸱o⸱j est⸱as kvadrat⸱o⸱j 6x6, en kiu⸱j neces⸱as skrib⸱i ses vort⸱o⸱j⸱n tiel ke la skrib⸱it⸱a⸱j vort⸱o⸱j est⸱u la sam⸱a⸱j horizontal⸱e kaj vertikal⸱e.

La unu⸱a kvadrat⸱o : 1. kun dom⸱o sur dors⸱o ; 2. fragment ; 3. il⸱o por kun⸱ig⸱i ; 4. vir⸱nom ( patr⸱o⸱n de kamp⸱ar⸱an⸱o⸱j ) ; 5. gigant⸱o 6. arom⸱o⸱j.

La du⸱a kvadrat⸱o : 1. unu⸱rad⸱a vetur⸱il⸱o ; 2. ne⸱profesi⸱ul , diletant ; 3. kur⸱eg⸱i ; 4. uz⸱ad por propr⸱a profit⸱o ; 5. ŝanĝ⸱i ; 6. dev⸱e⸱n .

La respond⸱o⸱j dev⸱as ating⸱i la redakci⸱o⸱n antaŭ la 20a de mart⸱o.

Tatjana Kulakova

La poet⸱o korekt⸱as

Dank⸱o⸱n pro la agrabl⸱a surpriz⸱o —la el⸱fos⸱o kaj publik⸱ig⸱o de mi⸱a epok - re⸱son⸱a vers⸱aĵ⸱o Ses orden⸱o⸱j en la 11a numer⸱o de La Ond⸱o .

Kiel kompetent⸱ul⸱o pri la tem⸱o, mi dezir⸱as atent⸱ig⸱i, ke ne tem⸱is “ pri la ses orden⸱o⸱j de Lenin ”. El la ses orden⸱o⸱j, per kiu⸱j est⸱is honor⸱it⸱a Komsomol⸱o, est⸱is tri de Lenin, kaj po unu —de Ruĝ⸱a Standard⸱o, Labor⸱a Ruĝ⸱a Standard⸱o kaj Oktobr⸱a Revoluci⸱o.

Kun eks - komsomol⸱an⸱a salut⸱o

Viktor Aroloviĉ

Rid⸱o DE Ni⸱a⸱j Ge⸱av⸱o⸱j

- komenc⸱a Ond⸱o aper⸱is ŝerc⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n send⸱is la leg⸱ant⸱o⸱j. Leg⸱u do por sci⸱i, pri kio oni rid⸱is antaŭ 90 jar⸱o⸱j.

Mank⸱o

—Imag⸱u al vi : hieraŭ s - ro N. vizit⸱is ni⸱n ne en surtut⸱o, sed en ordinar⸱a jak⸱o! Mi⸱a⸱opini⸱e, tio est⸱as mank⸱o de estim⸱o.

—Ne, pli ĝust⸱e, tio est⸱as mank⸱o de surtut⸱o!

Spert⸱a hom⸱o

—Vi dezir⸱as est⸱i pilot⸱o de mi⸱a aeroplan⸱o. Sed ĉu vi hav⸱as neces⸱as spert⸱o⸱n?

Ho, jes! Mi jam unu foj⸱o⸱n fal⸱is el fenestr⸱o de la kvar⸱a etaĝ⸱o.

En kurac⸱ej⸱o

Kurac⸱ist⸱o : Ne drink⸱u! Se vi sent⸱as soif⸱o⸱n prefer⸱e manĝ⸱u piron, ĉar bier⸱o est⸱as mal⸱util⸱a.

Pacient⸱o : Sed, sinjor⸱o doktor⸱o, mi ja ne pov⸱as for⸱manĝ⸱i ses⸱dek - sep⸱dek pir⸱o⸱j⸱n dum unu tag⸱o!

Ne⸱ebl⸱aĵ⸱o est⸱as ne⸱ebl⸱a

—Kial vi ne vek⸱is mi⸱n je la 10 - a maten⸱e?

—Pardon⸱u, sed vi ja re⸱ven⸱is hejm⸱e⸱n du⸱on⸱hor⸱o⸱n antaŭ la dek - unu⸱a!

En poŝt⸱kontor⸱o

—Kial vi, fraŭl⸱in⸱o, send⸱as leter⸱o⸱n sen adres⸱o?

—Tiel mi vol⸱as : neni⸱u dev⸱as sci⸱i, ke mi skrib⸱as al Johano.

Nun

Kiam mi est⸱is fianĉ⸱o, mi parol⸱is kaj ŝi aŭskult⸱is. Kiam mi edz⸱iĝ⸱is, ŝi parol⸱is, kaj mi aŭskult⸱is. Nun ni ambaŭ parol⸱as, kaj la najbar⸱o⸱j aŭskult⸱as.

Kia, kiu, kie

20 - jar⸱a fraŭl⸱in⸱o ordinar⸱e demand⸱as : kia li est⸱as? 30 - jar⸱a — kiu li est⸱as? 40 - jar⸱a — kie li est⸱as?

Fanfaron⸱ad⸱o

Du kant⸱ist⸱o⸱j ( bariton⸱a kaj tenor⸱a ) fanfaron⸱is. La unu⸱a dir⸱is :

—Mi⸱a voĉ⸱o est⸱as tiel potenc⸱a, ke oni aŭd⸱as ĝi⸱n kvar⸱on⸱hor⸱o⸱n post kiam mi fin⸱is kant⸱i.

—Nu, —re⸱dir⸱is la du⸱a, —mi⸱a voĉ⸱o est⸱as aŭd⸱ebl⸱a kvar⸱on⸱hor⸱o⸱n antaŭ ol mi komenc⸱as kant⸱i.

Motiv⸱it⸱e

—Ĉu vi pov⸱as, amik⸱o, prunt⸱e⸱don⸱i al mi cent rubl⸱o⸱j⸱n?

—Mi pov⸱as, sed ne vol⸱as.

—Ĉu vi pens⸱as, ke mi ne vol⸱os re⸱don⸱i?

—Vi vol⸱os, sed vi ne pov⸱os.

Original⸱a titol⸱o

—Amik⸱o mi⸱a, konsil⸱u, kiel titol⸱i la plej nov⸱a⸱n mi⸱a⸱n verk⸱o⸱n?

—Titol⸱u ĝi⸱n simpl⸱e : “ Voĉ⸱o el Paper⸱korb⸱o ”.

Leg⸱is kaj elekt⸱is Halina Gorecka

La Ond⸱o ating⸱as plur⸱a⸱j⸱n lok⸱o⸱j⸱n. Kaj kelk⸱a⸱j el la ricev⸱ant⸱o⸱j pruv⸱as si⸱a⸱n fidel⸱o⸱n al ni⸱a revu⸱o send⸱ant⸱e fot⸱o⸱j⸱n. Ĉu ni jam organiz⸱u konkurs⸱o⸱n “ Mi kaj La Ond⸱o ”?

sur la sub⸱a fot⸱o : La Ond⸱o est⸱as kon⸱at⸱a en la Siberia urb⸱o Tomsk. Ĉu la simpati⸱a⸱j ge⸱siberi⸱an⸱o⸱j nur fot⸱as aŭ ankaŭ leg⸱as ĝi⸱n? ( Fot⸱is Anna Birjulina )

Kalendar⸱o

27 jan. —3 feb. Bogotá ( Kolombio ). 4a Tut⸱amerik⸱a Kongres⸱o de Esperant⸱o. Tem⸱o : “ Esperant⸱o kaj la tri⸱a jar⸱mil⸱o ”. Adres⸱o : Apartado Aéreo 54800, Bogotá 2, Colombia, S. A.

14—20 feb. Karpacz ( Pol⸱land⸱o ). 40a Inter⸱naci⸱a Fer⸱voj⸱ist⸱a Esperant⸱o - Ski⸱semajn⸱o. Org. : Vroclava fer⸱voj⸱ist⸱a EK. Adres⸱o : Janina Wereszka, ul. Klodnicka 43 / 27, PL 54 - 217, Wroclaw, Pol⸱land⸱o.

5—9 mar. Kievo ( Ukrainio ). Eol⸱a - 11 ( Esperant⸱o —lingv⸱o art⸱a ). Org. : Miĥail Lineckij. Adres⸱o : UA - 254201, Kievo - 201, ab. skr. 140, Ukrainio.

15—20 mar. Samarkando ( Uzbekistano ). 15a Inter⸱naci⸱a Simpozi⸱o pri E - Turism⸱o. Org. : Mond⸱a Turism⸱o. Adres⸱o : Anatolij Ionesov, 53 Ŝaraf Raŝidov, UZ - 703000 Samarkand, Uzbekistano.

3—10 apr. St. Andreasber ( Germani⸱o ). 15a Printemp⸱a Semajn⸱o Inter⸱naci⸱a. Org. : German⸱a E - Asoci⸱o. Adres⸱o : Wolfgang Bohr, Johannes - Kirschweng - Str. 11, DE - 53474 Bad NeuenahrAhrweiler, Germani⸱o.

21—25 apr. Nabereĵnyje Ĉelny ( Tatarstano, Rus⸱land⸱o ). Volgia Esperant⸱o - Renkont⸱iĝ⸱o. Org. : “ Aŭtozavodstroj ”, EK Gaj⸱a Krokodil⸱o . Adres⸱o : RU - 423819, Tatarstan, Nabereĵnyje Ĉelny, ab. ja. 133, Rus⸱land⸱o.

1—9 maj. Bydgoszcz ( Pol⸱land⸱o ). 20a Sanmarineca Universitat⸱a Sesi⸱o de AIS San Marino. Org. : Mond⸱a Turism⸱o Adres⸱o : str. M. Sklodowskiej - Curie 10, PL 85 - 094, Bydgoszcz, Pol⸱land⸱o.

30 ju⸱n. —4 jul. Olsztyn ( Pol⸱land⸱o ). Freŝ⸱o - 99. Org. : Olŝtina EK. Adres⸱o : PL - 10 950 Olsztyn, skr. poczt. 420, Pol⸱land⸱o.

4—14 jul. Tiĥvin ( Rus⸱land⸱o ). 39a Okcident⸱a Sovetia Esperant⸱ist⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Tend⸱ar⸱o. ( OkSEJT - 39 ). Org. : La Organiz⸱a Team⸱o. Adres⸱o : Vitalij Malenko, RU - 140160, Moskovskaja obl., Jhukovskij, ul. Dugina, 17 - 62, Rus⸱land⸱o.

4—18 jul. Poprad ( Slovaki⸱o ). Somer⸱a E - Lernejo. Org. : E - Region⸱a Soci⸱et⸱o. Adres⸱o : Sobotské nám. 36, SK - 05 801 Poprad, Slovaki⸱o.

17—23 jul. Metz ( Francio ). Inter⸱naci⸱a Esperant⸱o - Konferenc⸱o 1999. Tem⸱o : Mon⸱o kaj Civiliz⸱o . Org. : OSIEK. Adres⸱o : éric Laubacher, 1 ru⸱e Louis - Antoine de Bougainville, FR - 78180, Montigny le Bretonneux, Francio.

17—24 jul. Liepaja ( Latvi⸱o ). 35aj Baltiaj E - tag⸱o⸱j ( Bet - 35 ). Org. : Latvi⸱a E - Asoci⸱o Adres⸱o : p. k. 150, Rig⸱a, LV - 1050, Latvi⸱o

17—25 jul. Castellón &amp ; Valencio ( Hispanio ). 58a Hispan⸱a Kongres⸱o de E - to. 9a Eŭrop⸱a E - Forum⸱o. Org. : LKK Adres⸱o : Av. Burjasot 29, A - 31. ES - 46009 Valencia. Hispanio.

24—31 jul. Karlovy Vary ( Ĉeĥi⸱o ). 72a Kongres⸱o de Sat. Org. : Sat, Kav⸱a - PECH. Adres⸱o : Anglická 878, CZ - 25229, Dobrichovice, Ĉeĥi⸱o.

31 jul. —7 aŭg. Berlino ( Germani⸱o ). 84a Universal⸱a Kongres⸱o de Esperant⸱o. Org. : UEA, LKK. Adres⸱o : Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando ( konstant⸱a adres⸱o ).

E - Centr⸱o Jekaterinburg est⸱as Kongres⸱a Per⸱ant⸱o por Rus⸱land⸱o. Ni per⸱as al⸱iĝ⸱o⸱j⸱n kaj loĝ⸱ad⸱o⸱n kaj organiz⸱os bus⸱a⸱n vojaĝ⸱o⸱n al la kongres⸱o kun kelk⸱a⸱j ekskurs⸱o⸱j en Germani⸱o, Pol⸱land⸱o, Ĉeĥi⸱o, Slovaki⸱o kaj Hungari⸱o.

7—14 aŭg. Toruñ &amp ; Bydgoszcz ( Pol⸱land⸱o ). 9a Inter⸱naci⸱a E - Kongres⸱o. 11a Ĝeneral⸱a Kun⸱ven⸱o de “ Mond⸱a Turism⸱o ”. Universitat⸱o de la “ Tri⸱a Aĝ⸱o ”. Org. : Mond⸱a Turism⸱o Adres⸱o : str. M. Sklodowskiej - Curie 10, PL 85 - 094, Bydgoszcz, Pol⸱land⸱o.

9—16 aŭg. Zánka ( Hungari⸱o ). 55a Inter⸱naci⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Kongres⸱o de TEJO. Org. : TEJO, LKK. Adres⸱o : Pf. 87, HU - 1675 Budapest, Hungari⸱o ( LKK ).

13—15 aŭg. La Chaux - de - Fonds ( Svis⸱land⸱o ). 18a Inter⸱naci⸱a Literatur⸱a Forum⸱o. Org. : Esperant⸱a Pen - Centr⸱o, KCE. Adres⸱o : KCE, CP 311, 2301 La Chaux - de - Fonds, Svis⸱land⸱o.

22—25 aŭg. Ĥanojo ( Vjetnami⸱o ). 2a Azia Kongres⸱o de Esperant⸱o. Org. : LKK Adres⸱o : 105a str. Quan Thánh, Nôi, Vietnam.

Ni sincer⸱e gratul⸱as kaj bon⸱dezir⸱as al Boris Sokolov el la urala urb⸱o Ĉeljabinsk,

sam⸱aĝ⸱ul⸱o de “ La Ond⸱o ”, kiu la 14an de februar⸱o 1999 ating⸱as la aĝ⸱o⸱n 90 jar⸱o⸱j

LOdE

Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 3 ( 53 )

Unu semajn⸱o⸱n mal⸱pli fru⸱e ol laŭ⸱plan⸱e —la 1an de mart⸱o anstataŭ la 22an de februar⸱o —tiu ĉi kajer⸱o ven⸱as al la pres⸱ej⸱o. La romp⸱et⸱o⸱n de la el⸱don⸱ritm⸱o kaŭz⸱is la rest⸱ad⸱o de l redakt⸱ant⸱o de La Ond⸱o en Briti⸱o, laŭ afabl⸱a invit⸱o de Bill Auld. Dank⸱o⸱n, Bill!

La vojaĝ⸱o est⸱is plan⸱it⸱a por april⸱o, sed la plur⸱semajn⸱a⸱n vic⸱um⸱ad⸱o⸱n por la brit⸱a viz⸱o en Moskvo mirakl⸱e anstataŭ⸱is nur unu⸱hor⸱a atend⸱ad⸱o en la konsul⸱ej⸱o de la Unu⸱iĝ⸱int⸱a Regn⸱o, antaŭ ne⸱long⸱e inaŭgur⸱it⸱a en Jekaterinburg. Dank⸱o⸱n, konsul⸱o de ŝi⸱a Reĝ⸱in⸱a Moŝt⸱o!

Mi dank⸱as Fam⸱e - Fond⸱aĵ⸱o⸱n ( prezid⸱ant⸱o Stefan Maul ) kaj la Centr⸱a⸱n Ofic⸱ej⸱o⸱n de UEA ( Osmo Buller kaj Marvin Stanley ), kiu⸱j ebl⸱ig⸱is la vojaĝ⸱o⸱n financ⸱e. Mi dir⸱as dank⸱o⸱n al la Brit⸱a kaj Skot⸱land⸱a Asoci⸱o⸱j kaj al la Londona Klub⸱o, kies respons⸱ul⸱o⸱j sukces⸱is nur dum kelk⸱a⸱j tag⸱o⸱j prepar⸱i bon⸱eg⸱a⸱n program⸱o⸱n.

Kun apart⸱a plezur⸱o mi dank⸱as ĉiu⸱j⸱n, kiu⸱j gast⸱ig⸱is mi⸱n dum la vojaĝ⸱o, kaj kiu⸱j divers⸱manier⸱e sen⸱problem⸱ig⸱is mi⸱a⸱n rest⸱ad⸱o⸱n : Marteno McClelland, Arturo Prent, Antony Rawlinson &amp ; Bela Lumo, Rosalind Walter, Petro Danning ( en Angli⸱o ) ; Jean &amp ; David Bisset, Jack &amp ; Mia Casey, Charlie Dornan, Christopher Gledhill, Phyllis Goodheir, David Hannan, Norman Richardson, Donald Robertson, Duncan Thomson ( en Skot⸱land⸱o ), kaj mult⸱a⸱j⸱n ali⸱a⸱j⸱n, kiu⸱j ven⸱is por renkont⸱iĝ⸱i kun mi.

Mi dank⸱as la kun⸱labor⸱ant⸱o⸱j⸱n de La Ond⸱o , kiu⸱j —dum mi ĝu⸱is la Londonajn monument⸱o⸱j⸱n kaj Skot⸱land⸱a⸱n natur⸱o⸱n —klopod⸱is, verk⸱ant⸱e material⸱o⸱j⸱n por tiu ĉi kajer⸱o.

Dank⸱vort⸱o⸱j⸱n kaj salut⸱o⸱j⸱n mi send⸱as al ĉiu⸱j leg⸱ant⸱o⸱j, manifest⸱int⸱a⸱j la fid⸱o⸱n al La Ond⸱o per ( re ) abon⸱o. Escept⸱okaz⸱e ĉi tiu⸱n kajer⸱o⸱n ni send⸱as ankaŭ al tiu⸱j el la pas⸱int⸱jar⸱a⸱j abon⸱int⸱o⸱j, kiu⸱j ankoraŭ ne re⸱nov⸱ig⸱is la abon⸱o⸱n. Nun⸱temp⸱e mult⸱a⸱j el la abon⸱ant⸱o⸱j Rus⸱land⸱a⸱j, pro la ekonomi⸱a kriz⸱o, ne plu pov⸱as trov⸱i en la famili⸱a buĝet⸱o rimed⸱o⸱j⸱n por daŭr⸱e ricev⸱ad⸱i La Ond⸱o n, kiu est⸱is por ili la last⸱a lig⸱il⸱o kun Esperant⸱uj⸱o. Tial apart⸱a⸱n dank⸱o⸱n ni ŝuld⸱as al la kontribu⸱int⸱o⸱j kaj kontribu⸱ont⸱o⸱j al ni⸱a⸱j fondus⸱o⸱j Amik⸱o kaj Abon⸱help⸱o .

Kaj fin⸱e : dank⸱o⸱n, printemp⸱o, ven⸱ant⸱a al la nord⸱a hemisfer⸱o! Jam en februar⸱o mi vid⸱is verd⸱a⸱j⸱n herb⸱o⸱j⸱n en Briti⸱o, kaj baldaŭ en Uralo la printemp⸱o⸱n herold⸱os frugileg⸱o⸱j —jen la bon⸱a ide⸱o met⸱i kovr⸱il⸱paĝ⸱e⸱n la bild⸱o⸱n de Aleksej Savrasov “ Al⸱flug⸱o de frugileg⸱o⸱j ”.

Dank⸱o⸱n!

Aleksander Korĵenkov

“ Frunt⸱e Kun Kamarad⸱o L. I. BREĴNEV

Antaŭ 20 jar⸱o⸱j fond⸱iĝ⸱is Asoci⸱o de Sovetiaj Esperant⸱ist⸱o⸱j

En USSR, kie reg⸱is piramid⸱a administr⸱a sistem⸱o sub la total⸱a kontrol⸱o de la parti⸱o, ne pov⸱is est⸱i serioz⸱a ag⸱ad⸱o ekster tiu sistem⸱o. Tial sovet⸱uni⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j streb⸱is instituci⸱ig⸱i Esperant⸱o⸱n kadr⸱e de la reg⸱struktur⸱o, ĉar la E - Komision⸱o, fond⸱it⸱a en 1962 ĉe la Uni⸱o de sovet⸱a⸱j soci⸱et⸱o⸱j de amik⸱ec⸱o kaj kultur⸱a⸱j lig⸱o⸱j kun ekster⸱land⸱o ( SSOD ) cel⸱is por⸱ekster⸱land⸱a⸱n propagand⸱o⸱n per Esperant⸱o.

Kvankam sur⸱lok⸱e la esperant⸱ist⸱o⸱j ag⸱is sub kontrol⸱o de patron⸱a⸱j organiz⸱o⸱j ( komsomol⸱o, sindikat⸱o⸱j, amik⸱ec - soci⸱et⸱o⸱j ), funkci⸱ul⸱o⸱j en Moskvo, respons⸱a⸱j pri amator⸱a⸱j mov⸱ad⸱o⸱j, mal⸱kontent⸱is pri esperant⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j kun⸱labor⸱is land⸱skal⸱e je mal⸱alt⸱a ideologi⸱a nivel⸱o kaj ekster la oficial⸱a gvid⸱o. ( La esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n kaj ties korespond⸱ad⸱o⸱n ja kontrol⸱is KGB, sed KGB ne hav⸱is task⸱o⸱n gvid⸱i la esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n. ) Krom⸱e oni supoz⸱is, ke la “ ideologi⸱a⸱n vaku⸱o⸱n ” ebl⸱e plen⸱ig⸱us influ⸱o⸱j burĝ⸱a ( UEA, ICNEM ), revizi⸱ism⸱a kaj trocki⸱ism⸱a ( Sat ), aŭ maŭisma. Mal⸱trankvil⸱ig⸱is la funkci⸱ul⸱o⸱j⸱n vast⸱a propagand⸱a uz⸱ad⸱o de Esperant⸱o far⸱e de Ĉini⸱o per libr⸱o⸱j, radi⸱o, revu⸱o kaj aktiv⸱ad⸱o en kongres⸱o⸱j.

Tial 28 mar. 1978 la Sekretariat⸱o de CK KPSU trakt⸱is la propon⸱o⸱j⸱n de la inter⸱naci⸱a, propagand⸱a kaj scienc⸱a fak⸱o⸱j de CK KPSU kaj komisi⸱is al SSOD, kun asist⸱o de VLKSM ( komsomol⸱o ) kaj VCSPS ( sindikat⸱o⸱j ), prepar⸱i fond⸱o⸱n de la tut⸱land⸱a E - Asoci⸱o. 27 dec. 1978 Buro⸱o de Prezidi⸱o de SSOD, Sekretari⸱ar⸱o de VCSPS kaj Sekretari⸱ar⸱o de CK VLKSM akcept⸱is decid⸱o⸱n pri organiz⸱o de Asoci⸱o de Sovetiaj Esperant⸱ist⸱o⸱j ( As⸱e ).

Ĝust⸱e antaŭ 20 jar⸱o⸱j, 14 mar. 1979 en Moskvo okaz⸱is fond⸱a konferenc⸱o de As⸱e kun 101 deleg⸱it⸱o⸱j. Moskva lingv⸱ist⸱o Magomet Isajev est⸱is elekt⸱it⸱a kiel prezid⸱ant⸱o ; A. Berjoza, sekretari⸱o de la E - Komision⸱o ĉe SSOD, ek⸱ofic⸱is kiel la respond⸱ec⸱a sekretari⸱o de As⸱e. Kiel estr⸱ar⸱an⸱o⸱j kaj prezidianoj de As⸱e est⸱is elekt⸱it⸱a⸱j plur⸱a⸱j kon⸱at⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j : V. Aroloviĉ, V. Bespalov, D. Cibulevskij, An. Gonĉarov, B. Kolker, G. Korotkeviĉ, S. Kuznecov, A. Melnikov, D. Perevalov, S. Podkaminer, V. Samodaj, B. Tokarev, I. Valina, L. Vulfoviĉ k. a.

La konferenc⸱an⸱o⸱j unu⸱anim⸱e akcept⸱is la decid⸱o⸱n, kiu⸱n fin⸱is la fraz⸱o :

“ La Konferenc⸱o cert⸱ig⸱as, ke la sovetiaj esperant⸱ist⸱o⸱j, kiel unu el taĉment⸱o⸱j de sovetia soci⸱aktiv⸱ul⸱ar⸱o, kun⸱e kun la sovetia popol⸱o sub⸱ten⸱ad⸱os kaj real⸱ig⸱ad⸱os la intern⸱a⸱n kaj ekster⸱a⸱n politik⸱o⸱n de Sovet⸱a Ŝtat⸱o, KPSU, Pol⸱it⸱buro⸱o de CK de ni⸱a parti⸱o frunt⸱e kun kamarad⸱o L. I. Breĵnev ”.

Pri la fond⸱o de As⸱e vast⸱e inform⸱is amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j. La fond⸱a konferenc⸱o plan⸱is el⸱don⸱ad⸱o⸱n de revu⸱o, lern⸱il⸱o⸱j, soci - politik⸱a kaj beletr⸱a literatur⸱o. Kvankam, tip⸱e por Sovet⸱uni⸱o, la bel⸱a⸱j⸱n plan⸱o⸱j⸱n ne kron⸱is real⸱ig⸱o, As⸱e per la fakt⸱o de si⸱a ekzist⸱o spron⸱is la esperant⸱ist⸱a⸱n ag⸱ad⸱o⸱n en USSR. Oni pli facil⸱e fond⸱is klub⸱o⸱j⸱n kaj kurs⸱o⸱j⸱n, organiz⸱is renkont⸱o⸱j⸱n kaj ricev⸱is klub⸱ej⸱o⸱j⸱n. Dum la jar⸱dek⸱o de As⸱e la kvant⸱o de la E - klub⸱o⸱j preskaŭ tri⸱obl⸱iĝ⸱is, kaj fin⸱e de la jar⸱o⸱j 1980aj en USSR funkci⸱is ĉ. 250 E - klub⸱o⸱j. Aper⸱is 73 kajer⸱o⸱j de la Inform⸱a Bulten⸱o de As⸱e . Laŭ iniciat⸱o de As⸱e el⸱don⸱ej⸱o Novosti el⸱don⸱is politik⸱a⸱j⸱n broŝur⸱o⸱j⸱n en Esperant⸱o.

As⸱e regul⸱e send⸱is delegaci⸱o⸱j⸱n kaj turism⸱a⸱j⸱n grup⸱o⸱j⸱n ekster⸱land⸱e⸱n, precip⸱e al UKoj. Sed por la part⸱o⸱pren⸱o grav⸱is ne la lingv⸱o⸱kon⸱o aŭ fak⸱a⸱j kapabl⸱o⸱j, sed ideologi⸱a konform⸱ec⸱o al la parti⸱a lini⸱o, ja la rekomend⸱o⸱j⸱n por ekster⸱land⸱a⸱j vojaĝ⸱o⸱j don⸱is la parti⸱a ( komsomol⸱a ), administr⸱a kaj sindikat⸱a estr⸱o⸱j de la organiz⸱o kie labor⸱is ( stud⸱is ) la kandidat⸱o por vojaĝ⸱o.

Mal⸱kiel stalin⸱ism⸱a Se⸱u, As⸱e ne sukces⸱is monopol⸱ig⸱i la tut⸱a⸱n E - aktiv⸱ad⸱o⸱n en USSR, kaj mult⸱a land⸱skal⸱a labor⸱o est⸱is far⸱at⸱a de apart⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j. Ĉar As⸱e apenaŭ zorg⸱is pri la en⸱land⸱a ag⸱ad⸱o ( instru⸱ad⸱o, inform⸱ad⸱o, renkont⸱o⸱j, el⸱don⸱ad⸱o k. a. ) kaj la komsomol⸱a kaj sindikat⸱a patron⸱o⸱j distanc⸱iĝ⸱is de As⸱e, mult⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j mal⸱kontent⸱is pri ĝi.

Tamen kelk⸱a⸱j esperant⸱ist⸱a⸱j gvid⸱ant⸱o⸱j en social⸱ism⸱a⸱j land⸱o⸱j imag⸱is As⸱e pli potenc⸱a ol ĝi real⸱e est⸱is :

“ La Asoci⸱o de Sovetiaj Esperant⸱ist⸱o⸱j direkt⸱as la ag⸱ad⸱o⸱n de tiom da aktiv⸱ul⸱o⸱j, kiom est⸱as la aktiv⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j en la tut⸱a ceter⸱a mond⸱o ”. ( Canko Murgin en Pac⸱o . 1982 : 6, P. 13 )

Aktiv⸱ul⸱a konferenc⸱o en OkSEJT - 23 ( jul. 1981, apud Moskvo ) fond⸱is alternativ⸱a⸱n Labor⸱grup⸱o⸱n por Inter⸱klub⸱a Spert⸱ŝanĝ⸱o ( LKS ). LKS plan⸱is daŭr⸱ig⸱i la labor⸱o⸱n de SEJM. Ĝi re⸱lanĉ⸱is Aktual⸱e , sur⸱pren⸱is organiz⸱ad⸱o⸱n de somer⸱a⸱j tend⸱ar⸱o⸱j, re⸱komenc⸱is la inter⸱klub⸱a⸱n konkur⸱ad⸱o⸱n ktp. Sed la ag⸱ad⸱o de LKS renkont⸱is rezist⸱o⸱n de tiu⸱j E - aktiv⸱ul⸱o⸱j, kiu⸱j kontent⸱is pri si⸱a⸱j posten⸱o⸱j en As⸱e kaj de tiu⸱j, kiu⸱j vid⸱is en LKS konspir⸱o⸱n kontraŭ la ŝtat - ord⸱o. Esperant⸱ist⸱o⸱j send⸱is al parti⸱a⸱j, komsomol⸱a⸱j kaj sekur⸱ec⸱a⸱j organ⸱o⸱j dek⸱o⸱j⸱n da denunc⸱o⸱j pri LKS, kaj baldaŭ ties komitat⸱an⸱o⸱j est⸱is enket⸱it⸱a⸱j kaj ĉiel mal⸱help⸱at⸱a⸱j.

La du⸱a konferenc⸱o de As⸱e ( Moskvo, mar. 1982 ) akr⸱e kritik⸱is LKS, al kiu kotiz⸱e al⸱iĝ⸱is 60 klub⸱o⸱j kaj plur⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j, sed ĝi ne mal⸱permes⸱is la grup⸱o⸱n, ĉar tiu ne est⸱is kre⸱it⸱a de As⸱e ; tamen LKS est⸱is dis⸱solv⸱int⸱a si⸱n en la jar⸱kun⸱ven⸱o en OrSEJT - 24 ( Tjumeno, aŭg. 1982 ). Post tio plur⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j aktiv⸱ad⸱is ekster As⸱e en si⸱a⸱j region⸱o⸱j kaj fak⸱o⸱j. En la tri balt⸱a⸱j respublik⸱o⸱j aktiv⸱iĝ⸱is asoci⸱a⸱j fili⸱o⸱j, kiu⸱j funkci⸱is sen strikt⸱a kontrol⸱o de As⸱e. Jam en OrSEJT - 24 est⸱is fond⸱it⸱a Urala E - Komitat⸱o ( UEK ), baldaŭ post⸱e en Siberio fond⸱iĝ⸱is OSER - Komitat⸱o. Sen⸱de⸱pend⸱e de As⸱e oni el⸱don⸱is du⸱dek⸱o⸱n da samizdat⸱a⸱j gazet⸱o⸱j, organiz⸱is divers⸱nivel⸱a⸱j⸱n renkont⸱o⸱j⸱n, pri⸱zorg⸱is per⸱ad⸱o⸱n de ali⸱land⸱a⸱j libr⸱o⸱j kaj gazet⸱o⸱j, kun⸱labor⸱is en E - gazet⸱o⸱j ekster⸱land⸱e.

En la period⸱o de la glasnosto kaj perestrojk⸱o, esperant⸱ist⸱o⸱j, sam⸱kiel ali⸱a⸱j soci⸱a⸱j mov⸱ad⸱o⸱j, ek⸱ag⸱is laŭ si⸱a bon⸱trov⸱o, preskaŭ sen⸱de⸱pend⸱e de la ŝtat⸱o. Kvankam As⸱e rest⸱is la sol⸱a tut⸱land⸱a organiz⸱o ( en 1987 en ĝi membr⸱is 192 klub⸱o⸱j ), ĝi⸱a influ⸱o mal⸱kresk⸱is precip⸱e fin⸱e de la jar⸱o⸱j 1980aj, kiam ĝi⸱a kontrol⸱a kaj distribu⸱a rol⸱o iĝ⸱is sen⸱senc⸱a. Plur⸱a⸱j klub⸱o⸱j, aktiv⸱ul⸱o⸱j kaj firma⸱o⸱j okup⸱is si⸱n —plej⸱part⸱e fuŝ⸱e —pri korespond⸱a instru⸱ad⸱o, el⸱don⸱ad⸱o de gazet⸱o⸱j, per⸱ad⸱o de rilat⸱o⸱j kun ekster⸱land⸱o. La esperant⸱ist⸱a⸱j aranĝ⸱o⸱j en la 12a Tut⸱mond⸱a Festival⸱o de Jun⸱ul⸱ar⸱o kaj Student⸱o⸱j ( 1985 ) rest⸱is preskaŭ ne⸱rimark⸱it⸱a⸱j en kaj ekster Esperant⸱uj⸱o.

Fin⸱e de 1988 re⸱fond⸱iĝ⸱is la E - Asoci⸱o⸱j en Estonio, Litovio kaj Latvi⸱o, sufok⸱it⸱a⸱j en 1940. Ili tuj deklar⸱is si⸱n sen⸱de⸱pend⸱a⸱j de As⸱e. Ili⸱n sekv⸱is en 1989 Belorusio kaj Ukrainio —la last⸱a eĉ kun du tut⸱respublik⸱a⸱j asoci⸱o⸱j.

23—25 jan. 1989 en Moskvo okaz⸱is la 3a Konferenc⸱o de As⸱e ( 212 pers. ), kiu sur⸱baz⸱e de As⸱e re⸱star⸱ig⸱is Se⸱u. Iom pli fru⸱e re⸱fond⸱iĝ⸱is SEJM, kaj en maj⸱o 1989 est⸱is fond⸱it⸱a Tut⸱soveti⸱a Unu⸱iĝ⸱o de E - klub⸱o⸱j ( TUEK ). Sed tio est⸱as ali⸱a paĝ⸱o en ni⸱a histori⸱o.

Halina Gorecka Aleksander Korĵenkov

UEA Trans⸱ir⸱is AL Eŭr⸱o

Eŭr⸱o, la komun⸱a mon⸱o de 11 land⸱o⸱j de Eŭrop⸱a Uni⸱o ( AT, BE, DE, ES, FI, FR, IE, IT, LU, NL, PT ) est⸱is en⸱konduk⸱it⸱a 1 jan. 1999. Dum la unu⸱a⸱j tri jar⸱o⸱j ĝi est⸱os nur kont⸱o⸱valut⸱o kaj funkci⸱os apud la koncern⸱a⸱j naci⸱a⸱j valut⸱o⸱j. Fizik⸱a⸱n form⸱o⸱n eŭr⸱o ricev⸱os 1 jan. 2002, kiam ek⸱cirkul⸱os eŭr⸱a⸱j mon⸱bilet⸱o⸱j kaj mon⸱er⸱o⸱j.

Unu eŭr⸱o ( EUR ) egal⸱as al 2, 20371 NLG. Respektiv⸱e 1 NLG est⸱as 0, 45378 EUR.

Ek⸱de 1 jan. la libr⸱o⸱ten⸱ad⸱o de UEA est⸱as far⸱at⸱a en eŭr⸱o⸱j. Oni tamen pov⸱as daŭr⸱e far⸱i pag⸱o⸱j⸱n al UEA en gulden⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j konvert⸱ebl⸱a⸱j valut⸱o⸱j, sed ĉe la libr⸱o⸱ten⸱ad⸱o ili est⸱as konvert⸱at⸱a⸱j en eŭr⸱o⸱j⸱n. Sekv⸱e ankaŭ la kont⸱el⸱tir⸱o⸱j de la UEA - kont⸱o⸱j est⸱os eŭr⸱a⸱j.

Est⸱as rekomend⸱ind⸱e ke ek⸱de nun la uz⸱ant⸱o⸱j de la kont⸱o⸱serv⸱o de UEA indik⸱u si⸱a⸱j⸱n pag⸱o⸱j⸱n en eŭr⸱o⸱j. Tio ne est⸱as dev⸱ig⸱a, sed tio ŝpar⸱as labor⸱o⸱n al la CO kaj pli⸱rapid⸱ig⸱as la trakt⸱ad⸱o⸱n de la pag⸱o⸱j. Ĉar eŭr⸱o est⸱as la libr⸱o⸱ten⸱a mon⸱o de UEA, ankaŭ ali⸱a⸱j Esperant⸱o - organiz⸱aĵ⸱o⸱j, el⸱don⸱ist⸱o⸱j de libr⸱o⸱j kaj gazet⸱o⸱j, organiz⸱ant⸱o⸱j de Esperant⸱o - aranĝ⸱o⸱j ktp. —ankaŭ en ne - eŭr⸱a⸱j land⸱o⸱j —est⸱as pet⸱at⸱a⸱j ek⸱de nun fiks⸱i si⸱a⸱j⸱n prez⸱o⸱j⸱n kaj kotiz⸱o⸱j⸱n en eŭr⸱o⸱j anstataŭ gulden⸱o⸱j.

Ankaŭ la prez⸱o⸱j de la libr⸱o⸱serv⸱o de UEA est⸱as ŝanĝ⸱it⸱a⸱j al eŭr⸱o⸱j. La rubrik⸱o “ Last⸱e aper⸱is ” de la revu⸱o Esperant⸱o indik⸱as eŭr⸱o⸱prez⸱o⸱j⸱n unu⸱a⸱foj⸱e en la februar⸱a numer⸱o. En la kotiz⸱tabel⸱o de UEA por 1999 la kotiz⸱o⸱j por la eŭr⸱o⸱land⸱o⸱j rest⸱as ankoraŭ en la naci⸱a valut⸱o, ĉar la tabel⸱o est⸱is fiks⸱it⸱a pas⸱int⸱jar⸱e. Tial ankaŭ la ĉi - jar⸱a⸱j kotiz⸱o⸱j por apart⸱e menci⸱it⸱a⸱j land⸱o⸱j kun ne⸱stabil⸱a aŭ ne⸱konvert⸱ebl⸱a mon⸱o est⸱as gulden⸱a⸱j. ( Tem⸱as pri AR, BR, BG, IS, IL, KR, PL, RU kaj ZA. ) Por ali⸱a⸱j land⸱o⸱j, por kiu⸱j valid⸱as mal⸱alt⸱a tarif⸱o, la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o jam difin⸱is eŭr⸱a⸱j⸱n kotiz⸱o⸱j⸱n. ( Ili aper⸱os en la februar⸱a numer⸱o de Esperant⸱o kaj oni pov⸱as pet⸱i inform⸱o⸱j⸱n pri ili ankaŭ de la CO. )

En la Du⸱a Bulten⸱o de la Berlina UK la prez⸱o⸱j de loĝ⸱ad⸱o, ekskurs⸱o⸱j k. a. serv⸱o⸱j est⸱as eŭr⸱a⸱j. La kongres⸱a⸱j al⸱iĝ⸱kotiz⸱o⸱j est⸱os fiks⸱it⸱a⸱j en eŭr⸱o⸱j unu⸱a⸱foj⸱e por la Tel - Aviva UK.

La Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o de UEA antaŭ⸱vid⸱as, ke iom da konfuz⸱o kaj prokrast⸱o⸱j ne est⸱os evit⸱ebl⸱a⸱j dum la 3 - jar⸱a trans⸱ir⸱o, precip⸱e en la unu⸱a jar⸱o, kiam kaj la membr⸱o⸱j kaj la stab⸱o de la CO dev⸱os al⸱kutim⸱iĝ⸱i al la nov⸱a valut⸱o. Ni est⸱u kompren⸱em⸱a⸱j kaj atent⸱em⸱a⸱j, kaj klopod⸱u lern⸱i rapid⸱e!

Rekomend⸱ind⸱a libr⸱et⸱o por interes⸱it⸱o⸱j, kiu⸱j dezir⸱as ek⸱sci⸱i pli pri eŭr⸱o, est⸱as “ Eŭr⸱o : ec⸱o⸱j kaj sekv⸱o⸱j por ĉiu⸱j ” de Marc Vand⸱e⸱n Bempt, el⸱don⸱it⸱a de Flandr⸱a Esperant⸱o - Lig⸱o en 1997 ; prez⸱o : 3, 55 EUR.

Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA

ZAMENHOFA LERNEJO EN Danĝer⸱o

Ni, ge⸱instru⸱ist⸱o⸱j de la Element⸱a Lernejo 23 “ Ludoviko Zamenhof ” en li⸱a nask⸱iĝ⸱urb⸱o, Bjalistoko, ekzist⸱ant⸱a de la 1959a jar⸱o, kiam okaz⸱is ĝi⸱a solen⸱a inaŭgur⸱o, en kiu part⸱o⸱pren⸱is mult⸱a⸱j ge⸱esperant⸱ist⸱o⸱j —part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j de la Jubile⸱a UK el la tut⸱a mond⸱o, pet⸱as vi⸱n help⸱i sav⸱i ni⸱a⸱n lern⸱ej⸱o⸱n.

Ĉi - jar⸱e ni fest⸱os la 140an nask⸱iĝ⸱dat⸱re⸱ven⸱o⸱n de Doktor⸱o Esperant⸱o kaj ni dezir⸱as ankaŭ fest⸱i la 40an dat⸱re⸱ven⸱o⸱n de ni⸱a lernejo. Bedaŭr⸱ind⸱e, ni⸱a direkci⸱o kaj estr⸱ar⸱o de Bjalistoka Komun⸱um⸱o decid⸱is likvid⸱i ni⸱a⸱n publik⸱a⸱n lern⸱ej⸱o⸱n kaj trans⸱don⸱i ni⸱a⸱n sid⸱ej⸱o⸱n al privat⸱a, rom⸱katolik⸱a lernejo.

Ni opini⸱as, ke en la nask⸱iĝ⸱urb⸱o de la kre⸱int⸱o de Esperant⸱o ne pov⸱as mal⸱aper⸱i la sol⸱a lernejo port⸱ant⸱a nom⸱o⸱n de tiu fam⸱a bjalistokano. Ne konvink⸱as ni⸱n la oficial⸱a kial⸱o, pro kiu ĝust⸱e ni⸱a lernejo dev⸱as est⸱i likvid⸱it⸱a : reform⸱ad⸱o de pol⸱a kler⸱ig⸱a sistem⸱o. Laŭ ni⸱a opini⸱o tiu decid⸱o est⸱as intenc⸱a politik⸱a ag⸱ad⸱o de lern⸱ej⸱a direkci⸱o kaj la Urb⸱estr⸱ar⸱o de Bjalistoko.

Ni akcent⸱as, ke dank⸱e al ni⸱a⸱j ge⸱instru⸱ist⸱o⸱j kaj al ni⸱a lern⸱ej⸱a jun⸱ul⸱ar⸱o dis⸱vast⸱iĝ⸱is rond⸱o de hom⸱o⸱j interes⸱it⸱a⸱j pri popular⸱ig⸱ad⸱o de la inter⸱naci⸱a lingv⸱o. En la urb⸱o, en kiu nask⸱iĝ⸱is la kre⸱int⸱o de Esperant⸱o, almenaŭ en unu lernejo dev⸱as est⸱i instru⸱ad⸱o de la lingv⸱o.

Ĝis nun en ni⸱a lernejo est⸱is sistem⸱a inform⸱ad⸱o pri la viv⸱o kaj la ag⸱ad⸱o de la kre⸱int⸱o de Esperant⸱o kaj ankaŭ pri la lingv⸱o, kaj pri la ide⸱o de la esperant⸱ism⸱o.

Ĉiu⸱j infan⸱o⸱j, kiu⸱j dezir⸱is, hav⸱is ebl⸱ec⸱o⸱n ek⸱lern⸱i sen⸱pag⸱e la lingv⸱o⸱n. Mult⸱a⸱j artikol⸱o⸱j en lok⸱a gazet⸱ar⸱o pov⸱as dokument⸱i tio⸱n. Kun⸱e kun likvid⸱o de ni⸱a lernejo fin⸱iĝ⸱os la popular⸱ig⸱a ag⸱ad⸱o pri la lingv⸱o kaj esperant⸱ism⸱o inter bjalistokaj infan⸱o⸱j kaj jun⸱ul⸱ar⸱o.

Ni pet⸱as ĉiu⸱j⸱n ge⸱esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n pri help⸱o kaj per⸱ad⸱o ĉe ĉiu⸱j bjalistokaj ŝtat⸱a⸱j, lok⸱a⸱j urb⸱a⸱j kaj vojevodi⸱a⸱j aŭtoritat⸱o⸱j por ke la lernejo je la nom⸱o L. Zamenhof ne mal⸱aper⸱u el bjalistoka lern⸱ej⸱a map⸱o.

Ni anticip⸱e eg⸱e dank⸱as pro vi⸱a help⸱o kaj sub⸱ten⸱o.

Se vi dezir⸱as help⸱i, bon⸱vol⸱u send⸱i ret⸱leter⸱o⸱j⸱n al la Urb⸱estr⸱ar⸱o de Bjalistoko / urb⸱estr⸱o de Bjalistoko s - ro Ryszard Tur :

<address> city@cksr. ac. bialystok. pl address>.

Kaj por ke ni sci⸱u pri vi⸱a⸱j leter⸱o⸱j al :

<address> spnr23@polbox. com address>,

aŭ per⸱poŝt⸱e al s - in⸱o Nina Pietuchowska, str Piastovska 13 / 7, PL - 15 - 207 Bialystok, Pol⸱land⸱o.

46 ge⸱instru⸱ist⸱o⸱j el la lernejo

Mes⸱o EN VARSOVIO

17 jan. en la preĝ⸱ej⸱o de Sankt⸱a Aleksandro en Varsovio okaz⸱is esperant⸱lingv⸱a Sankt⸱a Mes⸱o kaj oblat⸱a renkont⸱iĝ⸱o. La mes⸱o⸱n celebr⸱is pastr⸱o Marek Makowski. Predik⸱is en Esperant⸱o Li⸱a Ekscelenc⸱o episkop⸱o Wladyslaw Miziolek. Dum la di⸱serv⸱o kant⸱is la fam⸱a korus⸱o Muzilo .

Post la Sankt⸱a mes⸱o ge⸱sam⸱ide⸱an⸱o⸱j renkont⸱iĝ⸱is en la paroĥ⸱ej⸱o por Oblat⸱o. Oni kant⸱is Krist⸱nask⸱a⸱j⸱n kant⸱o⸱j⸱n kaj romp⸱int⸱e la blank⸱a⸱n pan⸱o⸱n, laŭ la pol⸱a kutim⸱o, bon⸱dezir⸱is unu al la ali⸱a⸱j. La aranĝ⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is ankaŭ la episkop⸱o, kiu parol⸱is Esperant⸱e kaj pol⸱e pri la task⸱o⸱j de la nun⸱temp⸱a Eklezi⸱o en Pol⸱land⸱o kaj en la mond⸱o.

Boguslaw Sobol

AIS : Nov⸱a Senat⸱an⸱o

Akademi⸱o Inter⸱naci⸱a de la Scienc⸱o⸱j ( AIS ) San - Marino funebr⸱as pro si⸱a eks - senat⸱an⸱o OProf. Tyburcjusz Tyblewski, kiu mort⸱is fin⸱e de 1998. Li⸱a⸱n lok⸱o⸱n en la senat⸱o de AIS trans⸱pren⸱as la ĝis⸱nun⸱a vic - senat⸱an⸱o OProf. Christer Oscar Kiselman, profesor⸱o ĉe la matematik⸱a institut⸱o de la universitat⸱o de Uppsala ( Svedi⸱o ), kies mult⸱jar⸱a direktor⸱o li est⸱is. Kiselman est⸱as kon⸱at⸱a ankaŭ kiel esperant⸱olog⸱o kaj redaktor⸱o. Krom en AIS li membr⸱as en la Reĝ⸱a Akademi⸱o de Scienc⸱o⸱j Uppsala, en la Reĝ⸱a Soci⸱et⸱o de Scienc⸱o⸱j Uppsala, en la Reĝ⸱a Sved⸱a Akademi⸱o de Scienc⸱o⸱j kaj en la Inter⸱naci⸱a Scienc⸱a Akademi⸱o COMENIUS.

AIS ĉi - jar⸱e de⸱nov⸱e aranĝ⸱os plur⸱a⸱j⸱n universitat⸱ec⸱a⸱j⸱n konferenc⸱o⸱j⸱n, inter⸱ali⸱e dum la Inter⸱naci⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Festival⸱o de Ie⸱j, kiu okaz⸱os pask⸱e proksim⸱e de la ital⸱a urb⸱o Rimini. Tie la part⸱o⸱pren⸱ant⸱a⸱j jun⸱ul⸱o⸱j pov⸱os spert⸱i kurs⸱o⸱j⸱n pri histori⸱o de la Esperant⸱a literatur⸱o, de⸱nask⸱a lingv⸱o⸱akir⸱ad⸱o kaj komput⸱il⸱a sekur⸱ec⸱o. Kelk⸱a⸱j⸱n semajn⸱o⸱j⸱n post⸱e okaz⸱os AIS - konferenc⸱o en la pol⸱a urb⸱o Bydgoszcz, kie pol⸱a⸱j kaj ali⸱a⸱j student⸱o⸱j fin⸱ekzamen⸱iĝ⸱os por akir⸱i akademi⸱a⸱n grad⸱o⸱n de AIS. Somer⸱e okaz⸱os pli⸱a konferenc⸱o en kaj proksim⸱e de San - Marino, kie AIS elekt⸱os si⸱a⸱n gvid⸱ant⸱ar⸱o⸱n por la sekv⸱a⸱j kvar jar⸱o⸱j, la kvar⸱a period⸱o de si⸱a ekzist⸱o.

Ĉiu interes⸱at⸱o est⸱as bon⸱ven⸱a part⸱o⸱pren⸱i la kurs⸱program⸱o⸱n de AIS. Inform⸱o⸱j pri AIS est⸱as trov⸱ebl⸱a⸱j ret⸱e ĉe http : / / www. forst. uni - muenchen. de / OTHERS / AIS / aŭ de ADoc. Mag. Joanna Lewoc Senat⸱a Sekretari⸱o de AIS Karl - Schwarzschild - Weg 6 / 317 DE - 37077 Göttingen, Germani⸱o.

Reinhard Fössmeier inform⸱ofic⸱ej⸱o de AIS

Pri “ Kontakt⸱o ” EN NORDIA Revu⸱o

En la ses⸱a numer⸱o de 1998 de Astr⸱a Nov⸱a , popular⸱a soci - kultur⸱a revu⸱o en Finn⸱land⸱o kaj Svedi⸱o, aper⸱is artikol⸱o de la redaktor⸱o de Kontakt⸱o , d - rin⸱o Sabira Stahlberg. En la artikol⸱o —tag⸱libr⸱aĵ⸱o —ŝi pri⸱skrib⸱as si⸱a⸱n labor⸱o⸱n por Kontakt⸱o kaj ankaŭ si⸱a⸱n Esperant⸱a⸱n traduk⸱labor⸱o⸱n por aper⸱ont⸱a antologi⸱o de la fam⸱a finn⸱land - sved⸱a modern⸱ism⸱a poet⸱in⸱o Edith Södergran ( 1892 - 1923 ). En akompan⸱a fot⸱o la aŭtor⸱in⸱o aper⸱as kun Stina Katchadourian, la plej grav⸱a traduk⸱ist⸱o de Södergran en la angl⸱a⸱n, kaj menci⸱o, ke ambaŭ traduk⸱as Södergran en si⸱a⸱j⸱n respektiv⸱a⸱j⸱n lingv⸱o⸱j⸱n.

La menci⸱it⸱a antologi⸱o de Edith Södergran aper⸱os en 1999, sub⸱ten⸱at⸱e de la Asoci⸱o por la Finn⸱land⸱a Literatur⸱o.

Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA

Inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱a Sesi⸱o EN POZNAN

La du⸱a sesi⸱o de Inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱a⸱j Stud⸱o⸱j okaz⸱is 8 - 13 feb. en la Lingv⸱ist⸱ik⸱a Institut⸱o de Universitat⸱o Adam Mickiewicz ( Poznan, Pol⸱land⸱o ). La ge⸱student⸱o⸱j el divers⸱a⸱j land⸱o⸱j post la ekzamen⸱iĝ⸱o el la unu⸱a semestr⸱o pov⸱is aŭskult⸱i preleg⸱o⸱j⸱n de kaj diskut⸱i kun :

  • Ver⸱a Barandovska - Frank ( Germani⸱o ) pri la problem⸱ar⸱o kaj histori⸱o de inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o ;
  • Blazio Vaha ( Hungari⸱o ) pri la baz⸱a⸱j noci⸱o⸱j en morfologi⸱o kaj sintaks⸱o ;
  • Lidia Ligeza ( Pol⸱land⸱o ) pri la du⸱a period⸱o de esperant⸱a literatur⸱o kaj
  • Ilona Koutny ( Pol⸱land⸱o / Hungari⸱o ) pri esperant⸱a gramatik⸱o.

La scienc⸱a⸱n program⸱o⸱n komplet⸱ig⸱is teatr⸱a vesper⸱o de Jerzy Fornal, organiz⸱it⸱a kun⸱e kun la lok⸱a grup⸱o de PEA.

En la sekv⸱a stud⸱jar⸱o ( unu⸱a sesi⸱o 19 - 24 sep. 1999 ), UAM de⸱nov⸱e atend⸱as nov⸱a⸱j⸱n al⸱iĝ⸱ont⸱o⸱j⸱n ( al⸱iĝ⸱dat⸱o : 15 aŭg. ). Interes⸱iĝ⸱ant⸱o⸱j turn⸱u si⸱n al d - rin⸱o Ilona Koutny ĉe la Lingv⸱ist⸱ik⸱a Institut⸱o, UAM Miedzychodzka 5. PL - 60 - 371 Poznan, Pol⸱land⸱o.

<address> ikoutny@am⸱u. ed⸱u. pl address>

Ilona Koutny

Ĉeĥ⸱a Poŝt⸱o Kaj Esperant⸱o

Ĉeĥ⸱a poŝt⸱o de⸱nov⸱e propagand⸱as Esperant⸱o⸱n rekt⸱e ĉe la poŝt⸱ofic⸱ej⸱o de Stráznice ( distrikt⸱o Hodonin ) per afrank⸱maŝin⸱a stamp⸱il⸱o en Esperant⸱o dum la tag⸱o⸱j 1 feb. —31 jul. 1999. Je la koncern⸱a kliŝ⸱et⸱o est⸱as sub⸱bild⸱a tekst⸱o pri la 72a Kongres⸱o de Sat, kiu okaz⸱os fin⸱e de julio 1999 en Karlovy Vary.

La bild⸱o⸱n tradici⸱e aŭtor⸱is kon⸱at⸱a Prag⸱a du⸱op⸱o : laŭ projekt⸱o de inĝ. ark. Karel Kuĉa ĝi⸱n gravur⸱is s - ro Karel Pavlíĉek.

Vladislav Hasala

Lingv⸱ist⸱ik⸱a HABILITIĜO Per Disertaci⸱o Pri Esperant⸱o

Jam pli kaj pli oft⸱e okaz⸱as, ke oni verk⸱as doktor⸱ig⸱a⸱j⸱n disertaci⸱o⸱j⸱n pri inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱a⸱j aŭ esperant⸱o - rilat⸱a⸱j tem⸱o⸱j ( vid⸱u la bibliografi⸱o⸱n de Symoens ). Por akir⸱i la plej alt⸱a⸱n universitat⸱a⸱n instru⸱rajt⸱o⸱n ( “ facultas docendi ” aŭ “ venia legendi ” ), almenaŭ en Germani⸱o kaj kelk⸱a⸱j ali⸱a⸱j eŭrop⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j, oni dev⸱as verk⸱i du⸱a⸱n disertaci⸱o⸱n ( kun grav⸱a⸱j nov⸱a⸱j ek⸱kon⸱o⸱j ) kaj plen⸱um⸱i divers⸱a⸱j⸱n kondiĉ⸱o⸱j⸱n. Tio est⸱as la t. n. “ habilitiĝo ” ( kun la titol⸱o Dr. habil., aŭ si⸱a⸱temp⸱e en GDR kaj kelk⸱a⸱j ali⸱a⸱j orient⸱eŭrop⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j : Dr. sc. ). Habilitiĝinta doktor⸱o princip⸱e pov⸱as est⸱i nom⸱um⸱it⸱a docent⸱o aŭ universitat⸱a profesor⸱o, rajt⸱as ekspertiz⸱i doktor⸱ig⸱a⸱j⸱n kaj habilitigajn disertaci⸱o⸱j⸱n k. s.

La angl⸱ist⸱in⸱o en la Universitat⸱o de Leipzig kaj esperant⸱olog⸱in⸱o, d - rin⸱o Sabine Fiedler, 29 jan. 1999 sukces⸱e habilitiĝis per 400 - paĝ⸱a bon⸱eg⸱a ( german⸱lingv⸱a ) disertaci⸱o pri la tem⸱o Plan⸱lingv⸱o kaj frazeologi⸱o : Empiri⸱a⸱j esplor⸱o⸱j pri re⸱produkt⸱it⸱a lingv⸱o - material⸱o en Esperant⸱o . Per la sukces⸱a fin⸱o de la habilitiĝa proced⸱o ŝi akir⸱os la “ venia legendi ” por “ ĝeneral⸱a lingv⸱ist⸱ik⸱o / inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o ”. Inter la kvin oficial⸱a⸱j ekspertiz⸱ant⸱o⸱j ankaŭ trov⸱iĝ⸱is Detlev Blanke. La disertaci⸱o de Sabine Fiedler aper⸱os ĉi - jar⸱e kiel libr⸱o. La adres⸱o de Dr. phil. habil. Sabine Fiedler : Am Zollamt 5, DE - 04838 Gordemitz, Germani⸱o.

Detlev Blanke

Bon⸱ven⸱u AL RAZGRAD

Esperant⸱ist⸱a dom⸱o de kultur⸱o en Razgrad ( Bulgario ) anonc⸱as literatur⸱a⸱n konkurs⸱o⸱n pri poezi⸱o kaj humur⸱aĵ⸱o⸱j original⸱e verk⸱it⸱a⸱j en esperant⸱o EKRA - 99 je liber⸱a tem⸱o. La verk⸱o⸱j ne dev⸱as est⸱i jam publik⸱ig⸱it⸱a⸱j kaj part⸱o⸱pren⸱int⸱a⸱j en ali⸱a⸱j konkurs⸱o⸱j.

Verk⸱o⸱j⸱n por la konkurs⸱o, sub⸱skrib⸱it⸱a⸱j⸱n per pseŭdonim⸱o, oni send⸱u en 3 ekz - oj al la organiz⸱ant⸱o⸱j ( la adres⸱o⸱n vid⸱u ĉi - sub⸱e ). La nom⸱o kaj la adres⸱o de la aŭtor⸱o est⸱u en apart⸱a kovert⸱o sur⸱skrib⸱it⸱a per la sam⸱a pseŭdonim⸱o. La ĵuri⸱o kun⸱sid⸱os 31 maj. 1999. La premi⸱o⸱j est⸱os esperant⸱a⸱j libr⸱o⸱j kaj diplom⸱o⸱j. Premi⸱it⸱a⸱j verk⸱o⸱j aper⸱os en Literatur⸱a Foir⸱o . La premi⸱ad⸱o okaz⸱os kadr⸱e de la esperant⸱a kultur⸱a fest⸱o Abritus - 99 en Razgrad, koincid⸱ant⸱a kun la 5a Danub⸱a E - Rendevu⸱o.

Program⸱o de la 5 - a Danub⸱a E - Rendevu⸱o sam⸱temp⸱a kaj sam⸱lok⸱a kun la tradici⸱a Esperant⸱ist⸱a Kre⸱a Renkont⸱iĝ⸱o “ Abritus - 99 ” en la urb⸱o Razgrad ( Bulgario ), 4 - 6 ju⸱n. 1999 :

4 ju⸱n. 1999 ( ve⸱n. ) : Akcept⸱o ĉe la Urb⸱estr⸱o de Razgrad / inaŭgur⸱o de Zamenhof - barelief⸱o / Promoci⸱o de libr⸱o kun poem⸱o⸱j de raz⸱grad⸱a⸱j poet⸱o⸱j traduk⸱it⸱a⸱j en esperant⸱o⸱n / renkont⸱iĝ⸱o de membr⸱o⸱j de la Esperant⸱a Pen - Centr⸱o kun lok⸱a⸱j verk⸱ist⸱o⸱j / koktel⸱o.

5 ju⸱n. 1999 ( sab. ) : mal⸱ferm⸱o de ekspozici⸱o de esperant⸱a⸱j libr⸱o⸱j / preleg⸱o⸱j de Giorgio Silfer, Perla Martinelli kaj Aleksander Korĵenkov / renkont⸱iĝ⸱o de la redaktor⸱o⸱j de esperant⸱a⸱j gazet⸱o⸱j / kon⸱at⸱iĝ⸱o kun la vid⸱ind⸱aĵ⸱o⸱j de Razgrad / premier⸱o de vide⸱o⸱film⸱o en esperant⸱o / premi⸱ad⸱o de la gajn⸱int⸱o⸱j en la konkurs⸱o EKRA - 99 / koncert⸱o ĉe la Esperant⸱ist⸱a kultur⸱dom⸱o / koktel⸱o.

6 ju⸱n. 1999 ( dim. ) : Ekskurs⸱o al la etn⸱o⸱grafi⸱a kompleks⸱o Topĉij.

Organiz⸱as Esperant⸱ist⸱a dom⸱o de kultur⸱o : str. Sv. Kliment EK - 3, 7200 Razgrad ( Bulgario ). Tel : ( 084 ) 3 - 26 - 94

Ljubomir Trifonĉovski

Ĉe⸱balt⸱a Esperant⸱ist⸱a Printemp⸱o

Fili⸱o de Pol⸱a E - Asoci⸱o en Koszalin organiz⸱as 6 - 12 ju⸱n. 1999 la 21an Inter⸱naci⸱a⸱n feri⸱ad⸱o⸱n de esperant⸱ist⸱o⸱j kaj natur⸱am⸱ant⸱o⸱j Ĉe⸱balt⸱a Esperant⸱ist⸱a Printemp⸱o . La aranĝ⸱o okaz⸱os en tre ĉarm⸱a ripoz⸱lok⸱o Mielno, situ⸱ant⸱a inter la Balt⸱a Mar⸱o kaj lag⸱o Jamno, 12 km nord - okcident⸱e de la distrikt⸱a urb⸱o Koszalin.

La natur⸱a⸱j val⸱or⸱o⸱j de Mielno est⸱as : sabl⸱o⸱riĉ⸱a strand⸱o kun al⸱iĝ⸱ant⸱a⸱j dun⸱o⸱j, verd⸱a stri⸱o de pin⸱arb⸱ar⸱o, grand⸱a lag⸱o kaj mikro⸱klimat⸱o kun aer⸱o satur⸱it⸱a de jod⸱o.

Antaŭ⸱tag⸱mez⸱e ( krom 2 ekskurs⸱o⸱tag⸱o⸱j ) : aktiv⸱a ripoz⸱ad⸱o, promen⸱ad⸱o, ban⸱kurac⸱ad⸱o, vel⸱ad⸱o, moder⸱a sun⸱brun⸱iĝ⸱ad⸱o ( ankaŭ en la proksim⸱a natur⸱ist⸱a strand⸱o ), saŭn⸱ad⸱o, amik⸱a kaf⸱o⸱klaĉ⸱o ktp.

Post⸱tag⸱mez⸱e kaj vesper⸱e : lingv⸱o⸱perfekt⸱ig⸱ad⸱o por komenc⸱ant⸱o⸱j, interes⸱a⸱j preleg⸱o⸱j, E - vide⸱o⸱film⸱o⸱j, konkurs⸱o⸱j kun val⸱or⸱a⸱j premi⸱o⸱j, kant⸱ad⸱o kaj danc⸱ad⸱o, bivak⸱fajr⸱o kun kolbas⸱et - rost⸱ad⸱o ktp.

Esperant⸱ist⸱o⸱j el divers⸱a⸱j land⸱o⸱j hav⸱os okaz⸱o⸱n prezent⸱i propr⸱a⸱n program⸱o⸱n kadr⸱e de naci⸱a⸱j vesper⸱o⸱j. ĈEP impres⸱os vi⸱n fort⸱e pro ne⸱ripet⸱ebl⸱a esperant⸱ist⸱a etos⸱o kaj don⸱os okaz⸱o⸱n ne nur profund⸱ig⸱i vi⸱a⸱n lingv⸱o⸱kon⸱o⸱n, sed ankaŭ lig⸱i nov⸱a⸱j⸱n amik⸱a⸱j⸱n kontakt⸱o⸱j⸱n.

Kontakt⸱adres⸱o : PEA, pk 30, PL - 75 - 016 Koszalin - 1, Pol⸱land⸱o.

Mon⸱o Kaj Civiliz⸱o

Inter⸱naci⸱a Esperant⸱o - Konferenc⸱o 1999 okaz⸱os en Metz, Francio. La lok⸱a organiz⸱ant⸱o est⸱as la Esperant⸱o - Klub⸱o de Metz, jam kon⸱at⸱a kiel el⸱don⸱ant⸱o de kultur⸱a revu⸱o La Gazet⸱o .

La tem⸱o de IEK - 1999 est⸱as “ Mon⸱o kaj Civiliz⸱o ”. Cert⸱e vi em⸱us de⸱bat⸱i pri tia demand⸱o, en epok⸱o kiam mon⸱o okup⸱as tiom da mens⸱o⸱j kaj labor⸱kapabl⸱o⸱j. Ĉu mon⸱o help⸱is / as aŭ mal⸱help⸱as la civiliz⸱iĝ⸱o⸱n de la hom⸱ar⸱o? Kiel ĝi rol⸱as soci⸱e kaj kultur⸱e?

17 - 23 jul. 1999 ni konferenc⸱os en bel⸱a histori⸱a dom⸱o de la centr⸱a urb⸱o. Okaz⸱os ekskurs⸱o⸱j en lok⸱o⸱j grav⸱a⸱j por Eŭrop⸱o : Luksemburgo, Scy - Chazellles ( hejm⸱o de Robert Schuman ), Strasburgo ktp. Por tiu⸱j kiu⸱j dezir⸱os post⸱e ir⸱i al Berlina UK, ni jam antaŭ⸱vid⸱as program⸱o⸱n kun mal⸱mult⸱e⸱kost⸱a loĝ⸱ad⸱o de 24 ĝis 30 jul.

Adres⸱o : 1 ru⸱e Louis - Antoine de Bougainville, FR - 78180, Montigny le Bretonneux, Francio.

Ebl⸱as al⸱iĝ⸱i ĉe - la - line⸱e : http : / / osiek. org / iek / metz99. html

Bruno Masala

SET - 99 EN Ĉeĥi⸱o

Klub⸱o de Esperant⸱o kaj mond⸱a⸱j lingv⸱o⸱j en Trebíĉ ( Ĉeĥi⸱o ) aranĝ⸱as Somer⸱a⸱n E - Tend⸱ar⸱o⸱n, kiu okaz⸱os en la tradici⸱a lok⸱o ĉe la dig⸱o⸱lag⸱o de Vranov apud Lanĉov en sud⸱a Moravio.

La tend⸱ar⸱o hav⸱os 3 etap⸱o⸱j⸱n. 1a etap⸱o : 4 - 17 jul. 1999 ; 2a etap⸱o : 18 - 31 jul. 1999 ; 3a etap⸱o : 1 - 14 aŭg. 1999.

La instru⸱ad⸱o de Esperant⸱o okaz⸱os ĉiu⸱tag⸱e, krom dimanĉ⸱o, de la 8a ĝis la 12a hor⸱o en 3 kurs⸱o⸱j : A por komenc⸱ant⸱o⸱j ; B por progres⸱ant⸱o⸱j ; C konversaci⸱a. La sci⸱o⸱j por c - kurs⸱o dev⸱as hav⸱i la nivel⸱o⸱n de Paŝ⸱o⸱j al plen⸱a posed⸱o ( Auld ), La tut⸱a Esperant⸱o ( Seppik ) k. s.

En la tend⸱ar⸱o okaz⸱os ankaŭ kurs⸱o⸱j de la angl⸱a, franc⸱a, german⸱a kaj rus⸱a lingv⸱o⸱j. La loĝ⸱ad⸱o est⸱os en kelk⸱lit⸱a⸱j kaban⸱o⸱j. La manĝ⸱o⸱n oni ricev⸱os ek⸱de la tag⸱o de la al⸱ven⸱o ( dimanĉ⸱o ) ĝis la tag⸱o de la for⸱vetur⸱o ( sabat⸱o ).

Post⸱tag⸱mez⸱e okaz⸱os si⸱n⸱ban⸱ad⸱o, sport⸱ad⸱o, ekskurs⸱o⸱j, vesper⸱e tend⸱ar⸱fajr⸱o⸱j kun kant⸱ad⸱o kaj ali⸱a⸱j program⸱er⸱o⸱j. La ekskurs⸱o⸱j ( tut⸱tag⸱a en Vieno kaj du du⸱on⸱tag⸱a⸱j ) est⸱as pag⸱end⸱a⸱j apart⸱e ( ĉ. 15 DEM ).

La kotiz⸱o de 3000 kron⸱o⸱j aŭ 170 DEM inkluziv⸱as kvin manĝ⸱o⸱j⸱n tag⸱e, loĝ⸱ad⸱o⸱n kaj instru⸱ad⸱o⸱n.

Dum pli ol 46 jar⸱o⸱j en SET part⸱o⸱pren⸱is ge⸱amik⸱o⸱j el preskaŭ ĉiu⸱j eŭrop⸱a⸱j kaj 5 trans⸱mar⸱a⸱j land⸱o⸱j. Por ĉiu etap⸱o ni akcept⸱os nur la unu⸱a⸱j⸱n 120 al⸱iĝ⸱int⸱o⸱j⸱n. Tial al⸱iĝ⸱u kiel ebl⸱e fru⸱e.

Pet⸱u pli⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n ĉe la organiz⸱ant⸱o⸱j : Esperant⸱o, CZ - 674 01, Trebíĉ, Ĉeĥ⸱a Respublik⸱o.

Pavel Sittauer Klub⸱estr⸱o kaj organiz⸱ant⸱o de SET

Bon⸱ven⸱u AL Skot⸱land⸱o

Pas⸱int⸱jar⸱e la 93a Skot⸱a E - Kongres⸱o en Dumfries ratif⸱is la fond⸱o⸱n de la E - Asoci⸱o de Skot⸱land⸱o ( EAS ) fond⸱it⸱a sur⸱baz⸱e de la Skot⸱a E - Federaci⸱o. EAS ag⸱os sen⸱de⸱pend⸱e de la E - Asoci⸱o de Briti⸱o ( EAB ). Ne est⸱as la intenc⸱o, ke skot⸱a⸱j membr⸱o⸱j de EAB ĉes⸱u est⸱i tia⸱j, kaj EAS kuraĝ⸱ig⸱os si⸱a⸱j⸱n membr⸱o⸱j⸱n ankaŭ al⸱iĝ⸱i al EAB.

En 1999 EAS okaz⸱ig⸱os tri aranĝ⸱o⸱j⸱n, inkluziv⸱e de la kongres⸱o en la nord⸱a insul⸱ar⸱o Orkad⸱o⸱j.

28 maj. - 1 ju⸱n. Kirkwall ( Orkad⸱o⸱j ). 94a Skot⸱a E - Kongres⸱o. Inf. s - in⸱o Mi⸱a Casey : 9 Flor⸱a Gardens, Bishopbriggs, Glasgow, G64 IDS.

3 - 5 sep. Skot⸱a Stud⸱rond⸱o. Dunblane. Inf. s - in⸱o Jean Bisset : 47 Airbles Cres, Motherwell, ML1 3AP.

4 dec. Zamenhof - Tag⸱o. Boat⸱klub⸱o Aberdour Skot⸱land⸱o. Inf. s - ro David Hannah : Belgrano, 3 The Glebe, Aberdour, Fife, KY3 0UN.

Pli detal⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n pet⸱u ret⸱e ĉe :

<address> david@bisset100. freeserve. co. uk address>

Jean Bisset

Kurt⸱e

Prezid⸱ant⸱o de Hispanio José María Aznar akcept⸱is honor⸱a⸱n prezid⸱ant⸱ec⸱o⸱n de la 58a Hispan⸱a Kongres⸱o de E - to k 9a Eŭrop⸱a E - Forum⸱o, kiu⸱j okaz⸱os en Castellón ( Hispanio ) 17 - 21 jul. 1999. ( Augusto Casquero )

Prezident⸱o de Hungari⸱o árpád Gönz est⸱os la alt⸱a protekt⸱ant⸱o de la 55a Inter⸱naci⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Kongres⸱o en Zanko, apud Balaton⸱o, 9 - 16 aŭg. 1999. ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

29 - 30 jan. 1999 en Marly - le - Roi ( Francio ) okaz⸱is kolokv⸱o “ Cent jar⸱o⸱j de E - to serv⸱e al popol - kler⸱ig⸱ad⸱o ” kun subvenci⸱o de la Ministeri⸱o pri Jun⸱ul⸱ar⸱o k Sport⸱o, ĉe kiu est⸱as agnosk⸱it⸱a Unu⸱iĝ⸱o Franc⸱a por E - to. ( Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o )

13 jan. 1999 la naci⸱a radi⸱o Franc⸱e - Inter okaz⸱ig⸱is el⸱send⸱o⸱n pri E - to kun la demand⸱o “ Kiu lingv⸱o por la Eŭrop⸱a Komun⸱um⸱o? ” ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

1 198 person⸱o⸱j sub⸱skrib⸱is la kampanj⸱o⸱n sub⸱ten⸱e al la Deklaraci⸱o de la Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j, kiu⸱n iniciat⸱is Japan⸱a E - Institut⸱o. 20 dec. komisi⸱it⸱o de UEA Andy Künzli trans⸱don⸱is la sub⸱skrib⸱o⸱j⸱n al s - in⸱o Mary Robinson —Alt⸱a Komisar⸱o de UN por la Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j. ( La Revu⸱o Orient⸱a )

En Sentmenat ( Katalunio ) zorg⸱e de Kultur⸱a Asoci⸱o E - ist⸱a 15 nov. 1998 est⸱is inaŭgur⸱it⸱a strat⸱o Esperant⸱o en ĉe⸱est⸱o de la urb⸱estr⸱o J. Vilaró Capella. ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

Londona E - Klub⸱o ricev⸱is testament⸱aĵ⸱o⸱n de 40 mil pund⸱o⸱j ( pli ol $60 mil ) de William Vincent. ( Bulten⸱o de Londona EK )

La Evolu⸱komision⸱o de la Pakt⸱o por la E - ta Civit⸱o decid⸱is kun⸱vok⸱i la du⸱a⸱n Forum⸱o⸱n 27 - 29 jul. 1999 en Karlovy Vary ( Ĉeĥi⸱o ) koincid⸱e kun la kongres⸱o de Sat. ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

Korespond⸱a Serv⸱o Mond⸱skal⸱a de UEA ricev⸱is 419 korespond⸱pet⸱o⸱j⸱n en 1998. La pet⸱o⸱j ven⸱is el 53 land⸱o⸱j ( 59 en 1997 ). Plej mult⸱a⸱j pet⸱o⸱j ven⸱is el Francio ( 70 ), Brazilo ( 59 ), Rus⸱land⸱o ( 38 ), Irano ( 22 ), Kubo ( 21 ), Madagaskaro ( 19 ), Pol⸱land⸱o ( 13 ), Hungari⸱o ( 11 ) k Germani⸱o ( 10 ). La adres⸱o de KSM est⸱as : Korespond⸱a Serv⸱o Mond⸱skal⸱a, B. P. 6, FR - 55000 Longeville - en - Barrois, Francio. ( GK UEA )

Sibayama Zyun ’ it⸱i, inĝenier⸱o de gigant⸱a elektr⸱o⸱kompani⸱o Mitsubishi k esperant⸱olog⸱o, est⸱as elekt⸱it⸱a kiel la nov⸱a prezid⸱ant⸱o de la Estr⸱ar⸱o de la Japan⸱a E - Institut⸱o. ( La Revu⸱o Orient⸱a )

La nov⸱a redakci⸱a adres⸱o de TEJO Tut⸱mond⸱e ( 1500 ekz. ) est⸱as Rick Newsum, 8 Mead Way, Sea Mills, Bristol, Briti⸱o, BS9 2EZ. ( TEJO Tut⸱mond⸱e )

Konferenc⸱o DE UES

Ĉi - jar⸱e la Konferenc⸱o de UES ( Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o ) okaz⸱os en Jekaterinburg la 18an de april⸱o ( dimanĉ⸱e ) kun jen⸱a tag⸱ord⸱o :

  • 1 ) Raport⸱o de la Komitat⸱o de UES.
  • 2 ) Raport⸱o de la Revizi⸱a komision⸱o de UES.
  • 3 ) Elekt⸱o de la Prezid⸱ant⸱o, Komitat⸱o kaj Revizi⸱a komision⸱o de UES.
  • 4 ) Sort⸱o de la Kolektiv⸱a E - Bibliotek⸱o.
  • 5 ) UER - 21.
  • 6 ) Divers⸱aĵ⸱o⸱j.

En la konferenc⸱o rajt⸱as part⸱o⸱pren⸱i ĉiu dezir⸱ant⸱o, sed la rajt⸱o⸱n voĉ⸱don⸱i kaj est⸱i elekt⸱it⸱a hav⸱os nur la membr⸱o⸱j de UES, kotiz⸱int⸱a⸱j por 1999. Ne⸱kotiz⸱int⸱o⸱j bon⸱vol⸱u pag⸱i la kotiz⸱o⸱n ( 30 rubl⸱o⸱j ) al Halina Gorecka.

Tatjana Kulakova Sekretari⸱o de UES

Nov⸱aĵ⸱o⸱j EL MURMANSK

Bard Hekland demand⸱is fin⸱e de si⸱a artikol⸱o Ĝemel⸱iĝ⸱o en la nord⸱o : “ Ĉu ni rajt⸱as esper⸱i pri ont⸱a jun⸱ul⸱ar⸱a klub⸱o en la for⸱a nord⸱o? ” ( LOdE . 1999 : 1 )

La klub⸱o jam ekzist⸱as en Murmansk. La fond⸱a kun⸱ven⸱o okaz⸱is 7 nov. 1998. La fin⸱int⸱o⸱j de la ĉe - metod⸱a kurs⸱o en Svanvik intenc⸱as daŭr⸱ig⸱i la stud⸱ad⸱o⸱n, kaj al ili al⸱iĝ⸱is kelk⸱a⸱j nov⸱ul⸱o⸱j. La nov⸱a⸱n klub⸱o⸱n prezid⸱as Juli⸱a Bazavluckaja, ofic⸱ist⸱in⸱o de la region⸱a komitat⸱o de Rossomol ( Rus⸱land⸱a Unu⸱iĝ⸱o de Jun⸱ul⸱ar⸱o ). Ŝi fin⸱is element⸱a⸱n kurs⸱o⸱n antaŭ du jar⸱o⸱j, sed ne hav⸱is ebl⸱o⸱n perfekt⸱iĝ⸱i, kaj ŝi ne est⸱as rimark⸱ind⸱e pli spert⸱a lingv⸱e ol la nov⸱ul⸱o⸱j. La lecion⸱o⸱j okaz⸱as en la Rossomola sid⸱ej⸱o laŭ la Zagreba lern⸱o⸱libr⸱o. La kurs⸱o⸱n gvid⸱as mi kun la help⸱o de Andreo Kazancev.

Inter⸱temp⸱e start⸱is E - kurs⸱o en la scienc⸱a bibliotek⸱o de Murmansk. Inter la 40 ven⸱int⸱o⸱j al la unu⸱a lecion⸱o est⸱as preskaŭ du⸱dek⸱o da ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j. Kelk⸱a⸱j el ili decid⸱is al⸱iĝ⸱i al la jun⸱ul⸱ar⸱a grup⸱o, sed pli⸱mult⸱a⸱j rest⸱is ĉe ni⸱a kurs⸱o. Do, ebl⸱e ni hav⸱os fort⸱a⸱n jun⸱ul⸱ar⸱a⸱n klub⸱o⸱n, sed por tio neces⸱as sub⸱ten⸱o de ali⸱urb⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, ankaŭ de Bard Hekland. Est⸱us bon⸱e, se la jun⸱ul⸱o⸱j ricev⸱us re⸱ag⸱o⸱j⸱n kaj gratul⸱o⸱j⸱n al la adres⸱o de Rossomol : RU - 183012 Murmansk, ul. Volodarskogo, 4, Obkom RSM, Rus⸱land⸱o.

Aleksas Masiukas

MELNIKOV Ĉampion⸱as

Ĵus okaz⸱is la TV - film⸱ad⸱o de la vic⸱a cikl⸱o de la popular⸱a intelekt⸱a lud⸱o Brain - ring .

Tre sukces⸱e lud⸱is la team⸱o Sonet , en kiu la 2a numer⸱o est⸱as ni⸱a E - poet⸱o kaj intelekt⸱ul⸱o Valentin Melnikov ( en TV oni pov⸱is vid⸱i li⸱a⸱j⸱n sukces⸱o⸱j⸱n ankaŭ en la program⸱o Propr⸱a lud⸱o ).

De⸱komenc⸱e, en mal⸱facil⸱eg⸱a streĉ⸱a lud⸱o ili venk⸱is la 10 - foj⸱a⸱n ĉampion⸱o⸱n de BR, la team⸱o⸱n Stirol , kaj traf⸱is en la Super⸱a⸱n Lig⸱o⸱n ( SL ).

En la maj⸱a cikl⸱o ili ced⸱is al la team⸱o Jaffa , kaj provizor⸱e sink⸱is el SL al la 1 lig⸱o. La team⸱o Jaffa du⸱on⸱e est⸱as E - parol⸱ant⸱a : plur⸱a⸱j el ni kon⸱as vigl⸱a⸱n odes⸱an⸱in⸱o⸱n Tatjana Lugovskaja ; eĉ pli est⸱as kon⸱at⸱a, sed mal⸱pli person⸱e, Boris Burda, kiu ankaŭ part⸱o⸱pren⸱is E - mov⸱ad⸱o⸱n, sed nun pro propr⸱a⸱j kial⸱o⸱j ial ne aprob⸱as kelk⸱a⸱j⸱n ĝi⸱a⸱j⸱n trajt⸱o⸱j⸱n ; Anatolij Vasserman flu⸱e parol⸱as en la lingv⸱o, sed, laŭ li⸱a⸱j vort⸱o⸱j, ne hav⸱as temp⸱o⸱n pri ĝi aktiv⸱e okup⸱iĝ⸱i...

En la sekv⸱a cikl⸱o Sonet bon⸱ŝanc⸱is de⸱nov⸱e traf⸱i al SL, super⸱int⸱e la team⸱o⸱j⸱n de Aŝhabad⸱o kaj Kievo. Post⸱e ili venk⸱is laŭ⸱vic⸱e ĉiu⸱j⸱n team⸱o⸱j⸱n de SL kaj far⸱iĝ⸱is ĉampion⸱o⸱j de juni⸱o 1999.

Post kelk⸱a⸱j plu⸱a⸱j lud⸱o⸱j ili sukces⸱is rest⸱i en la SL, kvankam fin⸱e ne kiel absolut⸱a⸱j ĉampion⸱o⸱j.

En⸱tut⸱e dum la sezon⸱o la team⸱o est⸱is 10 - foj⸱e vok⸱it⸱a al la tabl⸱o⸱j ( plej mult⸱e el ĉiu⸱j lud⸱int⸱a⸱j team⸱o⸱j ) kaj el tiu⸱j 5 - foj⸱e venk⸱is ( 12 el 21 batal⸱o⸱j ).

Ĉio⸱n ĉi vi pov⸱os spekt⸱i ek de la komenc⸱o de mart⸱o. En Moskvio BR - on montr⸱as la kanal⸱o TV - centr kaj krom⸱e ĝi⸱n re⸱translaci⸱as plur⸱a⸱j region⸱a⸱j TV - kompani⸱o⸱j. ( Preciz⸱a⸱j⸱n dat⸱o⸱n kaj temp⸱o⸱n kontrol⸱u en TV - program⸱o. )

Oĉjo Dadajev

Kiel Propagand⸱i Esperant⸱o⸱n?

Oni propagand⸱as Esperant⸱o⸱n kaj tre oft⸱e mir⸱as kaj plend⸱as : kial la rezult⸱o evident⸱iĝ⸱as tre modest⸱a. Ni prov⸱u rezon⸱i laŭ nun⸱temp⸱a⸱j princip⸱o⸱j...

Propagand⸱o est⸱as neni⸱o ali⸱a ol reklam⸱o, kaj oni jam kompren⸱is, ke la reklam⸱o dev⸱as est⸱i adres⸱it⸱a. Sen - util⸱as reklam⸱i luks⸱a⸱j⸱n aŭt⸱o⸱j⸱n en gazet⸱o por sen⸱labor⸱ul⸱o⸱j... El tiu vid⸱punkt⸱o plej⸱part⸱o de ni⸱a propagand⸱o de Esperant⸱o absolut⸱e van⸱as.

Iu⸱j fier⸱as pri si⸱a bru - aktiv⸱ad⸱o dum “ Ag⸱o - tag⸱o⸱j ” —tamen kiel tio aspekt⸱as de⸱flank⸱e? Jen sever⸱mien⸱a jun⸱ul⸱o kun nigr⸱a barb⸱o kur⸱ad⸱as tien - re⸱e⸱n, sving⸱ant⸱e per verd⸱a flag⸱o ( li vol⸱is nur varm⸱iĝ⸱i, sed kiu tio⸱n sci⸱is? ), sed la preter⸱ir⸱ant⸱o⸱j supoz⸱as li⸱n est⸱i ĉeĉen⸱a ekstrem⸱ist⸱o. Jen aĝ⸱a dom⸱mastr⸱in⸱o vid⸱as hom⸱grup⸱o⸱n kun plak⸱at⸱o⸱j kaj sci⸱vol⸱e demand⸱as : kio⸱n ili vol⸱as? Oni pacienc⸱e klar⸱ig⸱as al ŝi pri lingv⸱a egal⸱rajt⸱ec⸱o, pri liber⸱a komunik⸱ad⸱o, pri ni⸱a bel⸱a lingv⸱o. Ŝi ĉio⸱n aŭskult⸱as kaj konklud⸱as : “ Ha, do tio est⸱as kontraŭ la ortodoks⸱a religi⸱o! ” ( Mi pri⸱skrib⸱is real⸱a⸱j⸱n okaz⸱o⸱j⸱n en Moskvo ).

La sam⸱o⸱n pruv⸱as la negativ⸱a spert⸱o de Sergej Paĥomov ( LOdE, 1998 : 11 ) —propon⸱i Esperant⸱o⸱n al “ pi⸱a⸱j ” kred⸱ant⸱o⸱j sen⸱util⸱as, ĉar ili ne kapabl⸱as percept⸱i tio⸱n, kio est⸱as ekster ili⸱a doktrin⸱o kaj ne serv⸱as rekt⸱e al ĝi. Oni propagand⸱u / reklam⸱u / inform⸱u pri Esperant⸱o al tiu⸱j, kiu⸱j pov⸱as pri ĝi real⸱e interes⸱iĝ⸱i, unu⸱a⸱vic⸱e —al saĝ⸱a⸱j hom⸱o⸱j, hav⸱ant⸱a⸱j aŭ hav⸱ont⸱a⸱j grav⸱a⸱n pozici⸱o⸱n en la soci⸱o... ( Tamen, en la Ŝtat⸱a Duma⸱o plej⸱part⸱o de la deput⸱it⸱o⸱j pens⸱as nur pri propr⸱a bon⸱stat⸱o kaj mem⸱reklam⸱o —do apenaŭ est⸱as senc⸱o dis⸱send⸱i pri⸱esperant⸱a⸱j⸱n al⸱vok⸱o⸱j⸱n al ili ĉiu⸱j inkluziv⸱e de la mal⸱kaŝ⸱a⸱j naci⸱ist⸱o⸱j. )

Mi klopod⸱as ag⸱i tiu⸱direkt⸱e.

Dum plur⸱a⸱j jar⸱o⸱j mi aktiv⸱as en intelekt⸱a⸱j lud⸱o⸱j, inkluziv⸱e de la televid⸱a⸱j. Kiam mi aper⸱as sur TV - ekran⸱o kaj hav⸱as okaz⸱o⸱n io⸱n dir⸱i pri mi —mi menci⸱as Esperant⸱o⸱n. Grav⸱as ankaŭ : kiel menci⸱i. En 1994 en Propr⸱a lud⸱o ne⸱long⸱e antaŭ mi lud⸱is du esperant⸱ist⸱o⸱j. La redaktor⸱o decid⸱is, ke pri Esperant⸱o jam est⸱is dir⸱it⸱e sufiĉ⸱e kaj avert⸱is, ke mi rakont⸱u pri io ali⸱a. Do kiam en eter⸱o oni demand⸱is mi⸱n pri mi⸱a⸱j hobi⸱o⸱j, mi rakont⸱is pri la plej ekzotik⸱a —kolekt⸱ad⸱o de tram⸱bilet⸱o⸱j —kaj al⸱don⸱is : “ mi hav⸱as ankaŭ ali⸱a⸱j⸱n hobi⸱o⸱j⸱n, sed ili est⸱as tut⸱e ne⸱original⸱a⸱j —ekzempl⸱e, la lingv⸱o Esperant⸱o... ” Iom post⸱e mi persv⸱ad⸱is la redaktor⸱o⸱n uz⸱i en Propr⸱a lud⸱o apart⸱a⸱n tem⸱o⸱n “ Esperant⸱o ”, verk⸱is por ĝi simpl⸱a⸱j⸱n demand⸱o⸱j⸱n. Lud⸱ant⸱o⸱j respond⸱is korekt⸱e —kaj en ili⸱a sub⸱konsci⸱o fiks⸱iĝ⸱is pozitiv⸱a⸱j emoci⸱o⸱j lig⸱it⸱a⸱j kun ni⸱a lingv⸱o ; la spekt⸱ant⸱o⸱j ek⸱sci⸱is kelk⸱a⸱j⸱n nov⸱a⸱j⸱n fakt⸱o⸱j⸱n... Kiam ven⸱as mi⸱a vic⸱o verk⸱i demand⸱o⸱j⸱n por turnir⸱o de “ Kio? Kie? Kiam? ”, mi nepr⸱e en⸱met⸱as interes⸱a⸱n ( kaj respond⸱ebl⸱a⸱n por “ flank⸱a ” hom⸱o ) demand⸱o⸱n pri Esperant⸱o.

Mi cel⸱as, ke oni sent⸱u, ke Esperant⸱o est⸱as ne ia rar⸱a ekzotik⸱aĵ⸱o, sed plen⸱valor⸱a kaj real⸱e uz⸱at⸱a lingv⸱o. Pri tio konvink⸱iĝ⸱is ankaŭ la part⸱o⸱pren⸱int⸱o⸱j de Inter⸱ret - turnir⸱o ( LOdE, 1998 : 8 - 9 ). La vigl⸱a diskut⸱o pri fid⸱ind⸱ec⸱o de la font⸱o⸱j fin⸱e ne las⸱is dub⸱o⸱j⸱n, ke Esperant⸱o real⸱e viv⸱as. Tio⸱n jam sci⸱as kelk⸱cent uz⸱ant⸱o⸱j de Inter⸱ret⸱o —kaj ili pli grav⸱as, pli rimark⸱ebl⸱as en la mond⸱o, ol kelk⸱cent dom⸱mastr⸱in⸱o⸱j, interes⸱iĝ⸱ant⸱a⸱j nur pri Sankt⸱a - Barb⸱ar⸱a .

Plur⸱a⸱j intelekt⸱lud⸱ant⸱o⸱j est⸱as lig⸱it⸱a⸱j kun universitat⸱o⸱j, el⸱don⸱ej⸱o⸱j ktp., kaj dank ’ al amik⸱a⸱j rilat⸱o⸱j ebl⸱as ricev⸱i tie “ tribun⸱o⸱n ”. La task⸱o pri Esperant⸱o unu⸱a⸱foj⸱e dum mult⸱a⸱j jar⸱o⸱j en⸱ir⸱is la lingv⸱ist⸱ik⸱a⸱n olimpik⸱o⸱n ( LOdE, 1998 : 1 ). Post⸱e la sam⸱a⸱j lingv⸱ist⸱o⸱j, vid⸱ant⸱e mi⸱a⸱n entuziasm⸱o⸱n, propon⸱is al mi verk⸱i artikol⸱o⸱n pri Esperant⸱o por la Por⸱infan⸱a enciklopedi⸱o de la el⸱don⸱ej⸱o Avanta + . Do nun ni hav⸱as 100 mil ekzempler⸱o⸱j⸱n de la volum⸱o kun ampleks⸱a, inform⸱riĉ⸱a kaj favor⸱a artikol⸱o pri Esperant⸱o. Ĉar la enciklopedi⸱o hav⸱as alt⸱a⸱n prez⸱o⸱n, ĝi est⸱os gard⸱at⸱a dum jar⸱dek⸱o⸱j kaj traf⸱os unu⸱a⸱vic⸱e al id⸱o⸱j de “ elit⸱ul⸱o⸱j ”, hav⸱ant⸱a⸱j pli grand⸱a⸱j⸱n ŝanc⸱o⸱j⸱n iam okup⸱i influ⸱hav⸱a⸱j⸱n pozici⸱o⸱j⸱n en la land⸱o. Ankaŭ plur⸱a⸱j intelekt⸱lud⸱ant⸱o⸱j, fam⸱a⸱j antaŭ⸱e, nun hav⸱as alt⸱a⸱j⸱n posten⸱o⸱j⸱n —ĝis reg⸱ist⸱ar⸱a⸱j konsil⸱ist⸱o⸱j. Mi tre esper⸱as, ke dank ’ al tio post 10 - 20 jar⸱o⸱j Esperant⸱o en ni⸱a land⸱o est⸱os pli favor⸱at⸱a.

Neces⸱as prov⸱i divers⸱a⸱j⸱n manier⸱o⸱j⸱n de propagand⸱o —tamen tre grav⸱as, ke oni ne percept⸱u ni⸱n kiel fanatik⸱ul⸱o⸱j⸱n. Oni lern⸱u parol⸱i kun hom⸱o⸱j pacienc⸱e, sen trud⸱o, konsider⸱ant⸱e ili⸱a⸱j⸱n interes⸱o⸱j⸱n. Ja religi⸱a⸱j misi⸱ist⸱o⸱j tiel ag⸱as, kaj ( al mi tio tre mal⸱plaĉ⸱as, sed end⸱as agnosk⸱i la objektiv⸱a⸱n rezult⸱o⸱n! ) ili sukces⸱as pli mult⸱e ol ni⸱a⸱j propagand⸱ist⸱o⸱j.

Tre interes⸱a kaj util⸱a est⸱as la kolport⸱ist⸱a spert⸱o de Vladimir Ĉernov ( LOdE, 1998 : 11 ). Li⸱a Esperant⸱o - kurs⸱et⸱o est⸱as sprit⸱a kaj al⸱log⸱a, tamen ĝi pli⸱bon⸱ig⸱ebl⸱as. En simil⸱a⸱j situaci⸱o⸱j oni nepr⸱e konsider⸱u la kon⸱at⸱a⸱n psik⸱ologi⸱a⸱n fenomen⸱o⸱n : ĉio⸱n ricev⸱it⸱a⸱n sen⸱pag⸱e oni pov⸱as tuj for⸱ĵet⸱i, sed al aĵ⸱o⸱j aĉet⸱it⸱a⸱j oni rilat⸱as pli atent⸱e. En trajn⸱o⸱j kaj divers⸱a⸱j atend⸱ej⸱o⸱j oni kutim⸱e enu⸱as, hav⸱ant⸱e amas⸱eg⸱o⸱n da liber⸱a temp⸱o —do ni kapt⸱u la okaz⸱o⸱n!

Kio⸱n pli⸱a⸱n oni pov⸱as far⸱i sur⸱lok⸱e? Ir⸱i al “ elit⸱a⸱j ” lern⸱ej⸱o⸱j, gimnazi⸱o⸱j, lice⸱o⸱j k. s. ( nur ne religi⸱a⸱j ), tie la instru⸱ist⸱o⸱j kaj direktor⸱o⸱j est⸱as pli liber⸱pens⸱em⸱a⸱j, oft⸱e ili streb⸱as hav⸱i io⸱n ne⸱kutim⸱a⸱n por emfaz⸱i la elit⸱ec⸱o⸱n de si⸱a lernejo, kaj Esperant⸱o⸱n oni pov⸱as akcept⸱i ne mal⸱pli favor⸱e ol retor⸱ik⸱o⸱n, stenografi⸱o⸱n aŭ ĉin⸱a⸱n gimnastik⸱o⸱n. Ind⸱as prov⸱i, kaj tia propagand⸱a ag⸱ad⸱o dev⸱as est⸱i pli efik⸱a ol ĝis nun.

Valentin Melnikov

Esperant⸱o Kiel Pont⸱o⸱lingv⸱o

Pri⸱pens⸱int⸱e efektiv⸱iĝ⸱o⸱n de la inform⸱ad⸱o mi ven⸱is al la konklud⸱o, ke mank⸱as al mi unu de la grav⸱a⸱j argument⸱o⸱j ( almenaŭ en Ĉeĥi⸱o, kie oni parol⸱as per “ mal⸱grand⸱a ” ĉeĥ⸱a lingv⸱o, kies parol⸱komun⸱um⸱o est⸱as nur iom pli ol 10 milion⸱o⸱j ), nom⸱e kiel Esperant⸱o help⸱as dis⸱vast⸱ig⸱i kultur⸱o⸱j⸱n de ni⸱a⸱j mal⸱grand⸱a⸱j naci⸱o⸱j.

Oni mult⸱e argument⸱as pri tio, sed mank⸱as preciz⸱a⸱j indik⸱o⸱j.

Mi ekzempl⸱e sci⸱as, ke laŭ la indik⸱o⸱j en literatur⸱o unu de baz⸱a⸱j ĉeĥ⸱a⸱j literatur⸱a⸱j verk⸱o⸱j, nom⸱e “ Avi⸱nj⸱o ” de Boĵena Nemcova est⸱is traduk⸱it⸱a en la ĉin⸱a⸱n el la Esperant⸱a versi⸱o ( sed por pruv⸱i almenaŭ tio⸱n al ne⸱kred⸱ant⸱o⸱j - aŭ almenaŭ al mi mem - mank⸱as argument⸱o⸱j, bibliografi⸱a⸱j indik⸱o⸱j ).

Ĉar la uz⸱o⸱n de Esperant⸱o kiel pont⸱o⸱lingv⸱o mi konsider⸱as fak⸱a ag⸱ad⸱o, mi vol⸱us help⸱i kre⸱i list⸱o⸱n de traduk⸱o⸱j de ( precip⸱e ) mal⸱grand⸱a⸱j lingv⸱o⸱j al lingv⸱o⸱j ali⸱a⸱j per⸱e de Esperant⸱o : sed ne nur “ oni⸱dir⸱e ”, sed serioz⸱e, kun minimum⸱e jen⸱a⸱j bibliografi⸱a⸱j indik⸱o⸱j :

  • origin⸱a titol⸱o kaj aŭtor⸱o de la origin⸱a verk⸱o
  • la lingv⸱o en kiu est⸱is verk⸱it⸱a la original⸱o
  • traduk⸱ant⸱o al Esperant⸱o, el⸱don⸱ej⸱o de E - versi⸱o kaj jar⸱o de la E - el⸱don⸱o
  • traduk⸱ant⸱o de E - versi⸱o en la cel⸱lingv⸱o⸱n
  • el⸱don⸱ej⸱o, jar⸱o de la el⸱don⸱o, land⸱o kaj lingv⸱o de la el⸱don⸱aĵ⸱o.
  • Mi volont⸱e aŭd⸱os pri ĉiu⸱spec⸱a⸱j verk⸱o⸱j tia⸱manier⸱e tra Esperant⸱o cel⸱ant⸱a⸱j ali⸱lingv⸱an⸱o⸱j⸱n, ĉu beletr⸱a⸱j, poezi⸱a⸱j, fak⸱a⸱j aŭ scienc⸱a⸱j verk⸱o⸱j, aŭ nur fak⸱a⸱j artikol⸱o⸱j en serioz⸱a⸱j ( ne bulvard⸱a⸱j ) ĵurnal⸱o⸱j.

    Se tiu⸱spec⸱a tra⸱rigard⸱o jam est⸱as pret⸱a kaj mi nun ne konsci⸱as pri ĝi, mi pet⸱as pri la atent⸱ig⸱o, kie mi pov⸱u ek⸱hav⸱i ĝi⸱n.

    Antaŭ⸱dank⸱o⸱n al ĉiu⸱j, kiu⸱j iu⸱spec⸱e re⸱ag⸱os.

    Anglická 878, CZ - 252 29, Dobrichovice, Ĉeĥi⸱o.

    Petro Chrdle Estr⸱ar⸱an⸱o de UEA pri fak⸱a kaj scienc⸱a ag⸱ad⸱o⸱j kaj pri eduk⸱ad⸱o

    Jud⸱a Kaj Sat⸱an⸱a AŬ Sankt⸱a Afer⸱o?

    Sergej Paĥomov rakont⸱is en LOdE ( 1998 : 11 ), ke li⸱a kun⸱parol⸱int⸱o konsider⸱as Esperant⸱o⸱n afer⸱o jud⸱a kaj sat⸱an⸱a, kaj ke tiu afer⸱o est⸱as kontraŭ⸱a al la prav⸱o⸱slav⸱a ( rus⸱ortodoks⸱a ) rus⸱o.

    Ĉu ver⸱e por la rus⸱o⸱j, kiu⸱j plej⸱part⸱e est⸱as ortodoks⸱a⸱j, ni⸱a afer⸱o est⸱as fremd⸱a?

    El la Bibli⸱o, kiu est⸱as la font⸱o de la krist⸱an⸱ism⸱o ( ankaŭ por la religi⸱o ortodoks⸱a ), ni sci⸱as, ke Kristo instru⸱is la hom⸱o⸱j⸱n viv⸱i ne por si, sed por la ali⸱a⸱j ; instru⸱is am⸱i unu la ali⸱a⸱n, sed hom⸱o⸱j kondamn⸱is li⸱n al la mort⸱o. Sed eĉ per si⸱a kruc⸱um - mort⸱o Kristo instru⸱is la hom⸱o⸱j⸱n est⸱i pret⸱a⸱j ofer⸱i si⸱a⸱n viv⸱o⸱n por la ali⸱a⸱j hom⸱o⸱j. La edif⸱o⸱j de Kristo est⸱as instru⸱o de la am⸱o al la hom⸱o⸱j.

    Iu⸱foj⸱e oni dir⸱as, ke Jesuo mem est⸱as am⸱o. Rus⸱lingv⸱a poet⸱o dir⸱is :

    Ĉu vi memor⸱as pri la Am⸱o,

    sent⸱it⸱a, pri⸱kraĉ⸱it⸱a kaj bat⸱it⸱a?

    Ĉu vi memor⸱as pri la Am⸱o,

    al l mal⸱honor⸱a kruc⸱o rust⸱najl⸱it⸱a?

    Ni⸱a⸱n bel⸱eg⸱a⸱n lingv⸱o⸱n don⸱is al ni Zamenhof. Li kred⸱is, ke la inter⸱naci⸱a lingv⸱o pov⸱as help⸱i la hom⸱o⸱j⸱n far⸱iĝ⸱i ge⸱frat⸱o⸱j. La Di⸱o dir⸱is per la vort⸱o⸱j de Kristo, ke la hom⸱o⸱j dev⸱as am⸱i unu la ali⸱a⸱j⸱n. Sed ĉu pov⸱as la am⸱o real⸱iĝ⸱i, se la hom⸱o⸱j ne kompren⸱as si⸱n reciprok⸱e? Zamenhof kre⸱is la lingv⸱o⸱n, ĉar li am⸱is ĉiu⸱j⸱n. La ge⸱esperant⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j hav⸱as la nobl⸱a⸱j⸱n cel⸱o⸱j⸱n de Zamenhof kaj dis⸱vast⸱ig⸱as la lingv⸱o⸱n, merit⸱as nom⸱iĝ⸱i adept⸱o⸱j de Zamenhof. Kaj mi opini⸱as, ke ili praktik⸱e plen⸱um⸱as la Di⸱a⸱j⸱n instru⸱o⸱j⸱n. La esenc⸱o⸱n de la esperant⸱ist⸱a anim⸱o mi esprim⸱as per la vort⸱o⸱j :

    Ne bezon⸱as ni la or⸱o⸱n,

    sang⸱o⸱n kaj dolor⸱o⸱n,

    se ekzist⸱as en la mond⸱o

    am⸱o kaj konkord⸱o.

    Esperant⸱o kaj la Esperant⸱ism⸱o kun ties intern⸱a ide⸱o est⸱as Di⸱a donac⸱o por la hom⸱ar⸱o. La cel⸱o⸱j⸱n de la Esperant⸱ism⸱o mi pov⸱as montr⸱i liber⸱e interpret⸱ant⸱e la vers⸱o⸱j⸱n de la rus⸱a poet⸱o Fjodor Tjutĉev el la poem⸱o Du unu⸱ec⸱o⸱j :

    Minac⸱as ili per la flam⸱o,

    per arm⸱il⸱ar ... —Malic⸱inflam⸱o!

    Ni prov⸱u ag⸱i per la am⸱o !

    La venk⸱o est⸱os viv⸱ornam⸱o.

    Mi opini⸱as, ke la ide⸱o⸱j⸱n de Zamenhof dev⸱as agnosk⸱i reprezent⸱ant⸱o⸱j de ajn⸱a religi⸱o. Japan⸱a⸱j budh⸱an⸱o⸱j opini⸱as, ke per si⸱a hom⸱ar⸱an⸱ism⸱o Zamenhof “ el⸱montr⸱is la spirit⸱o⸱n de budh⸱ism⸱a favor⸱o kaj kompat⸱o ” kaj ke li merit⸱as “ plej alt⸱grad⸱a⸱n sankt⸱ec⸱o⸱n ” ( Esperant⸱o . 1998 : 11, P. 202 ).

    Por mi Zamenhof est⸱as sam⸱temp⸱e sankt⸱ul⸱o, instru⸱ist⸱o kaj la plej bon⸱a amik⸱o.

    Mi dub⸱as, ke la kun⸱parol⸱int⸱o de Sergej Paĥomov, konsider⸱int⸱a Esperant⸱o⸱n afer⸱o jud⸱a kaj sat⸱an⸱a, est⸱as bon⸱a reprezent⸱ant⸱o de la ortodoks⸱a eklezi⸱o. Ĉu li sci⸱as, ke Kristo, sam⸱kiel Zamenhof est⸱is hebre⸱o? Ĉu naci⸱ec⸱o karakteriz⸱as la mond⸱koncept⸱o⸱n, anim⸱kvalit⸱o⸱j⸱n de la hom⸱o, ties afer⸱o⸱n kaj streb⸱o⸱n al la alt⸱a⸱j cel⸱o⸱j? Cert⸱e ne.

    Ĉu neces⸱as long⸱e diskut⸱i kun la hom⸱o kaj propon⸱i al li lern⸱i Esperant⸱o⸱n, kiel far⸱is Sergej Paĥomov, se la hom⸱o montr⸱as dub⸱o⸱j⸱n kaj ne kapabl⸱as percept⸱i la alt⸱a⸱j⸱n ide⸱o⸱j⸱n? Ebl⸱e est⸱us util⸱e konsider⸱i konsil⸱o⸱n el la Bibli⸱o ( Mt 7 : 6 ) : “ Ne don⸱u sankt⸱aĵ⸱o⸱n al la hund⸱o⸱j, nek ĵet⸱u vi⸱a⸱j⸱n perl⸱o⸱j⸱n antaŭ la pork⸱o⸱j ; por ke ili ne prem⸱u ili⸱n sub la pied⸱o⸱j, nek post⸱e, si⸱n turn⸱int⸱e, dis⸱ŝir⸱u vi⸱n ”.

    Grigorij Berezin ( Krasnoarmejsk, Ukrainio )

    Frenez⸱ul⸱o⸱j Est⸱as Mult⸱a⸱j

    Mi tre ŝat⸱as La Ond⸱o⸱n . La redaktor⸱a⸱j artikol⸱o⸱j kaj verk⸱o⸱j de Sergio Pokrovskij est⸱as inform⸱riĉ⸱a⸱j, kler⸱ig⸱a⸱j kaj —por tiel dir⸱i —fundament⸱a⸱j. En Beletr⸱o mi ŝat⸱as leg⸱i ne⸱kon⸱at⸱a⸱j⸱n aŭtor⸱o⸱j⸱n, ekzempl⸱e, novel⸱o⸱j⸱n de Zofia Mirska. Kvankam mi leg⸱is rus⸱e preskaŭ ĉiu⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n de Maupassant, est⸱is tre interes⸱e re⸱memor⸱i ili⸱n per vi⸱a publik⸱ig⸱o en Esperant⸱o.

    Tre interes⸱e skrib⸱is pri ( eks ) USSR Trevor Steele kaj Wolfgang Kirschstein.

    Leg⸱int⸱e en la februar⸱a kajer⸱o, ke vi pet⸱is al⸱iĝ⸱o⸱n al la Pak⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o, mi tuj re⸱leg⸱is ĉio⸱n pri la Forum⸱o en La Chaux - de - Fonds, pri la Pakt⸱o, kaj mi aprob⸱as vi⸱a⸱n al⸱iĝ⸱o⸱n. Tiu interes⸱a ide⸱o dev⸱as evolu⸱i.

    “ Kial don⸱i atent⸱o⸱n al frenez⸱ul⸱o? ” —re⸱ag⸱is en la februar⸱a LOdE nederlanda leg⸱ant⸱o Frans Cobben al mi⸱a artikol⸱o Afer⸱o jud⸱a kaj sat⸱an⸱a ( ne mi don⸱is al la material⸱o titol⸱o⸱n, kaj mi opini⸱as la titol⸱o⸱n mal⸱traf⸱a, ja leg⸱ant⸱o⸱j pov⸱as pens⸱i, ke mi tiel titol⸱is ĝi⸱n ).

    Bedaŭr⸱ind⸱e, frenez⸱ul⸱o⸱j est⸱as mult⸱a⸱j eĉ inter ni⸱a⸱j parlament⸱an⸱o⸱j —oni bon⸱e kon⸱as kontraŭ⸱jud⸱a⸱j⸱n el⸱dir⸱o⸱j⸱n de general⸱o Makaŝov kaj la moskv⸱an marŝ⸱o⸱n de la mis⸱fam⸱a RNE. Ĉu ni ne don⸱u atent⸱o⸱n ankaŭ al tio? Eŭrop⸱an⸱o⸱j iam ne don⸱is atent⸱o⸱n al Hitlero, ĝis kiam tiu demokrati⸱e pren⸱is la potenc⸱o⸱n en Germani⸱o, kaj nun eŭrop⸱an⸱o⸱j dezir⸱as rest⸱i neŭtral⸱a⸱j en la neŭtral⸱a UEA, kaj ili neŭtral⸱e rilat⸱as al usonaj kaj brit⸱a⸱j avi⸱a⸱j atak⸱o⸱j, al la invad⸱o de NATO en Jugoslavio...

    Mi ĉiam skrib⸱as al mi⸱a⸱j leter⸱amik⸱o⸱j, ke ili abon⸱u La Ond⸱o⸱n .

    Sergej Paĥomov ( Kirov, Rus⸱land⸱o )

    Leter⸱kest⸱o

    Al⸱log⸱a kaj pri⸱zorg⸱it⸱a

    Mi est⸱as nov⸱a abon⸱ant⸱o de LOdE kaj pro tio ankoraŭ ne pov⸱as el⸱dir⸱i fund⸱a⸱n opini⸱o⸱n pri vi⸱a revu⸱o. Ĝi tamen aspekt⸱as al⸱log⸱a kaj pri⸱zorg⸱it⸱a. Pro cirkonstanc⸱o⸱j mi ne hav⸱as kontakt⸱o⸱j⸱n ( krom per skrib⸱aĵ⸱o⸱j ) kun E - grup⸱o⸱j aŭ individu⸱o⸱j, kaj tial plej⸱part⸱o de nov⸱aĵ⸱o⸱j pri la lok⸱a ag⸱ad⸱o mal⸱mult⸱e interes⸱as mi⸱n. Ali⸱a⸱j leg⸱aĵ⸱o⸱j mi⸱n ja interes⸱as, kaj mi atend⸱as sekv⸱ant⸱a⸱j⸱n numer⸱o⸱j⸱n por form⸱i la opini⸱o⸱n.

    Ludoviko De Doncker ( Belgi⸱o )

    Mi dev⸱as mal⸱abon⸱i

    Dank⸱o⸱n pro la suplement⸱o al LOdE —broŝur⸱o pri Nikolai Lozgaĉev. Li prav⸱as : la nun⸱a temp⸱o ne est⸱as por muz⸱o⸱j, kaj mi al⸱don⸱as : ankaŭ ne por Esperant⸱o!

    En Rybinsk est⸱is du E - rond⸱et⸱o⸱j, sed nun mi pov⸱as trov⸱i neniu⸱n esperant⸱ist⸱o⸱n. En ni⸱a urb⸱o inter la labor⸱kapabl⸱a⸱j person⸱o⸱j est⸱as 11 % da sen⸱labor⸱ul⸱o⸱j, kaj la averaĝ⸱a monat⸱a en⸱spez⸱o por unu famili⸱an⸱o est⸱as nur 240 rubl⸱o⸱j.

    Mi ne est⸱as escept⸱o, tial kun grand⸱eg⸱a bedaŭr⸱o mi dev⸱as mal⸱abon⸱i La Ond⸱o⸱n . Por ni, sovetia inteligenci⸱o, Esperant⸱o est⸱is rimed⸱o por inter⸱kon⸱at⸱iĝ⸱o kun la tut⸱a mond⸱o, kun hom⸱o⸱j el ĉiu⸱j land⸱o⸱j. Sed nun ni eĉ ne plu korespond⸱as. Kiel ebl⸱as rest⸱i indiferent⸱a kaj fier⸱aĉ⸱i pri la neŭtral⸱ec⸱o de la revu⸱o?

    Tamara Durnickaja ( Rybinsk, Rus⸱land⸱o )

    Don⸱i parol⸱o⸱n al divers⸱a⸱j vid⸱punkt⸱o⸱j

    Mult⸱a⸱j⸱n dank⸱o⸱j⸱n pri vi⸱a send⸱o de la numer⸱o 11 / 1998 de vi⸱a revu⸱o La Ond⸱o de Esperant⸱o . Vi cert⸱e vid⸱is, ke jam antaŭ tiu send⸱o mi re⸱abon⸱is por la jar⸱o 1999. Jes, mi foj⸱e ricev⸱is Rus⸱land⸱a⸱n Esperant⸱ist⸱o⸱n kaj mal⸱abon⸱is, ĉar tro da revu⸱o⸱j stak⸱iĝ⸱is en mi⸱a hejm⸱o, sed jam de kelk⸱a temp⸱o mi intenc⸱is ricev⸱i LOdE , kiu far⸱iĝ⸱is ver⸱e alt⸱kvalit⸱a revu⸱o, kapabl⸱a don⸱i parol⸱o⸱n al divers⸱a⸱j vid⸱punkt⸱o⸱j de ni⸱a Esperanti⸱o. Gratul⸱o⸱n!

    Nicole Margot ( Svis⸱land⸱o )

    Atent⸱ind⸱a⸱j kaj leg⸱ind⸱a⸱j material⸱o⸱j

    Dum kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j mi abon⸱is la ĵurnal⸱o⸱n Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o , kaj unu⸱a⸱foj⸱e mi kon⸱at⸱iĝ⸱is kun La Ond⸱o de Esperant⸱o ( 1998 : 11 ). En la revu⸱o trov⸱is lok⸱o⸱n material⸱o⸱j atent⸱ind⸱a⸱j kaj leg⸱ind⸱a⸱j, almenaŭ por mi, ekzempl⸱e : Sensaci⸱o : post 16 jar⸱o⸱j Kohl de Sikosek, Maksim⸱o⸱j de sinjor⸱in⸱o de Sablé kaj anagram⸱o⸱j.

    Bedaŭr⸱ind⸱e, pro la mank⸱o de mon⸱o mi jam du jar⸱o⸱j⸱n pov⸱as abon⸱i neniu⸱n revu⸱o⸱n en Esperant⸱o, nek mend⸱i libr⸱o⸱j⸱n. Mi tamen ne sen⸱esper⸱iĝ⸱as kaj perfekt⸱ig⸱as mi⸱a⸱n lingv⸱o⸱kon⸱o⸱n korespond⸱ant⸱e kun ital⸱in⸱o.

    Ivan Vereŝĉagin ( Belozersk, Rus⸱land⸱o )

    LOdE : Fenestr⸱o en la Esperant⸱o - mond⸱o⸱n

    Mi dank⸱as mi⸱a⸱n unu⸱sol⸱a⸱n ŝat⸱at⸱a⸱n gazet⸱o⸱n La Ond⸱o kie mi pov⸱as ĉerp⸱i inform⸱o⸱j⸱n pri Esperant⸱uj⸱o... Mi ne sci⸱as, kio⸱n mi far⸱us sen tiu fenestr⸱o en la Esperant⸱o - mond⸱o⸱n.

    Svetlana Hasjuk ( Surgut, Rus⸱land⸱o )

    Hero⸱a el⸱don⸱labor⸱o

    Vi⸱a labor⸱o el⸱don⸱i la gazet⸱o⸱n est⸱as hero⸱a, bon⸱vol⸱u daŭr⸱ig⸱i! Vi⸱a⸱j produkt⸱o⸱j est⸱as alt⸱kvalit⸱a⸱j, leg⸱ebl⸱a⸱j kaj grav⸱a⸱j.

    Kjell Randehed ( Svedi⸱o )

    Slavon⸱a⸱j Skrib⸱o⸱j ( 4a part⸱o )

    Ese⸱o de Sergio Pokrovskij, daŭr⸱ig⸱o. La 1an, 2an kaj 3an part⸱o⸱j⸱n leg⸱u en la pli fru⸱a⸱j kajer⸱o⸱j de La Ond⸱o

    Pri Slavon⸱o

    Laŭ Piv, Slavon⸱o est⸱as “ religi⸱a lingv⸱o, de⸱ven⸱ant⸱a el la mal⸱nov⸱a bulgar⸱a, kaj uz⸱at⸱a de la rus⸱ortodoks⸱a⸱j eklezi⸱o⸱j ”.

    Tio est⸱as proksim⸱um⸱e tiom ( mal ) ĝust⸱a kiel dir⸱i ke “ Latin⸱o est⸱as religi⸱a lingv⸱o, de⸱ven⸱ant⸱a el Latio, kaj uz⸱at⸱a de la rom⸱katolik⸱a⸱j eklezi⸱o⸱j ” ( hm, la Piv - a difin⸱o efektiv⸱e est⸱as proksim⸱um⸱e tia! ).

    Dum almenaŭ sep jar⸱cent⸱o⸱j Slavon⸱o est⸱is la literatur⸱a lingv⸱o de la ortodoksiaj slav⸱o⸱j kaj ruman⸱o⸱j. Pro la reg⸱ant⸱a mor⸱o de la epok⸱o ĝi est⸱is precip⸱e uz⸱at⸱a por la tekst⸱o⸱j religi⸱a⸱j ; sed ankaŭ por verk⸱o⸱j histori⸱a⸱j, beletr⸱a⸱j, enciklopedi⸱a⸱j. Ĉiu⸱j traduk⸱o⸱j est⸱is far⸱at⸱a⸱j en Slavon⸱o⸱n. Ĝi rol⸱is ankaŭ kiel lingv⸱o diplomati⸱a.

    Ekzempl⸱e dum kelk⸱a temp⸱o post la fal⸱o de Konstantinopol⸱o, kiam pri la ali⸱land⸱a⸱j afer⸱o⸱j en la turk⸱a reg⸱ist⸱ar⸱o respons⸱is bulgar⸱o⸱j, la trakt⸱aĵ⸱o⸱j inter Venecio kaj Istambulo est⸱is skrib⸱at⸱a⸱j en Slavon⸱o.

    Est⸱as ver⸱a ke Slavon⸱o hav⸱as mult⸱a⸱j⸱n trajt⸱o⸱j⸱n de la mal⸱nov⸱a⸱j bulgar⸱a - makedon⸱a⸱j dialekt⸱o⸱j. Ekzempl⸱e la etim⸱ologi⸱a [ dj ] sekv⸱as en Slavon⸱o ĝust⸱e ili⸱a⸱n model⸱o⸱n, kiel vid⸱ebl⸱as el la vort⸱o meĵdu ( inter ) parenc⸱a al la Esperant⸱a mez⸱o ( grek⸱e mésoc ) kaj medi⸱o ( Latin⸱e medi⸱us ) :

    Serb⸱e djĝ ( meĝu ).

    Mal⸱nov⸱rus⸱e djĵ ( meĵ ).

    Pol⸱e djdz ( me, dzy ).

    Ĉeĥ⸱e djz ( mezi ).

    Slavon⸱e, bulgar⸱e, rus⸱e djĵd ( meĵdu ).

    Ankaŭ la verb⸱o⸱temp⸱a sistem⸱o de Slavon⸱o proksim⸱as tiu⸱n de la klasik⸱a⸱j kaj sud⸱slav⸱a⸱j lingv⸱o⸱j ( kun aorist⸱o, perfekt⸱o kaj imperfekt⸱o ). En la lingv⸱o⸱j de la Orient⸱a⸱j kaj Okcident⸱a⸱j slav⸱o⸱j rest⸱is nur unu pase⸱o, nuanc⸱it⸱a per aspekt⸱o⸱j.

    Tamen serb⸱o⸱j kaj bulgar⸱o⸱j opini⸱as ke Slavon⸱o est⸱as eg⸱e “ rus⸱ig⸱it⸱a ”. La rus⸱a⸱j skrib⸱ist⸱o⸱j ankoraŭ sent⸱is diferenc⸱o⸱j⸱n perd⸱it⸱a⸱j⸱n de la bulgar⸱a ( ekz - e inter kaj la struktur⸱o de la nov⸱rus⸱a est⸱as pli influ⸱it⸱a de Slavon⸱o ol ekzempl⸱e la modern⸱a bulgar⸱a aŭ ia ajn ali⸱a lingv⸱o slav⸱a.

    La last⸱a trajt⸱o est⸱as frap⸱a kontraŭ⸱ekzempl⸱o por la Stalin⸱a tez⸱o pri ne⸱vari⸱em⸱a “ baz⸱a leksik⸱o ” :

    En la leksik⸱o ĉef⸱as la baz⸱a leksik⸱o kun la radik⸱a⸱j vort⸱o⸱j kiel la kern⸱o. Ĝi est⸱as mal⸱pli vast⸱a ol la leksik⸱o kaj viv⸱as tre long⸱e, dum jar⸱cent⸱o⸱j, kaj prezent⸱as per si la fundament⸱o⸱n por deriv⸱ad⸱o de nov⸱as vort⸱o⸱j. ( Stalin I. Marks⸱ism⸱o kaj lingv⸱o⸱scienc⸱o. Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1992. - P. 20 ).

    Ĉar en la rus⸱a slavon⸱iĝ⸱is prepozici⸱o⸱j ( kiel la supr⸱e menci⸱it⸱a meĵdu ), person⸱a⸱j pronom⸱o⸱j ( tebe , t. e. “ al ci ”, anstataŭ⸱is la orient⸱slav⸱a⸱n tobe ), sufiks⸱o⸱j ( Slavon⸱a visjaŝĉij , pend⸱ant⸱a anstataŭ pra⸱rus⸱a visjaĉij , kiu last⸱a ricev⸱is la senc⸱o⸱n pend⸱a ) ktp.

    Do, Slavon⸱o est⸱is lingv⸱o inter⸱naci⸱a kaj tamen sufiĉ⸱e proksim⸱a al ĉiu⸱j tiam⸱a⸱j lingv⸱o⸱j slav⸱a⸱j. La skrib⸱aĵ⸱o⸱j trov⸱it⸱a⸱j en Novgorodo la Grand⸱a pruv⸱as ke skrib⸱i pov⸱is urb⸱an⸱o⸱j el ĉi⸱a⸱j soci⸱a⸱j tavol⸱o⸱j. Kaj efekt⸱a⸱n kontrast⸱o⸱n prezent⸱as franc⸱a dokument⸱o ( 1063 ) kun sub⸱skrib⸱o de Anna Jaroslavidino ( t. e. Anna reĝ⸱in⸱o ), kiu⸱n ĉirkaŭ⸱as kruc⸱aĵ⸱o⸱j de sen⸱kler⸱a⸱j franc⸱a⸱j nobel⸱o⸱j.

    Rest⸱as tamen la demand⸱o, kial tiu ĝeneral⸱a kler⸱o ne al⸱port⸱is si⸱a⸱j⸱n frukt⸱o⸱j⸱n, kompar⸱ebl⸱a⸱j⸱n ( ekzempl⸱e ) al tiu⸱j de la arab⸱a kultur⸱o. Ĉu pro la mongol⸱a invad⸱o? Ĉu pro tro⸱a krist⸱an⸱ig⸱o?

    Herman⸱n Hesse

    Herman⸱n Hesse ( 1877 - 1962 ) est⸱as mond⸱fam⸱a verk⸱ist⸱o ( li ricev⸱is en 1946 la Nobel⸱premi⸱o⸱n por literatur⸱o ) kaj ne bezon⸱as apart⸱a⸱n en⸱konduk⸱o⸱n. Li⸱a⸱j verk⸱o⸱j font⸱as en la romantik⸱o ( ekzempl⸱e, ide⸱o⸱j pri liber⸱a vag⸱ad⸱o ), post⸱e li al⸱don⸱is inspir⸱o⸱n de la psik⸱o⸱analiz⸱o kaj el la hind⸱a mit⸱ologi⸱o.

    Tri tili⸱o⸱j aper⸱is en la Fabul⸱em⸱a Libr⸱o ( 1923 ), en kiu li re⸱rakont⸱as divers⸱a⸱j⸱n fabel⸱o⸱j⸱n kaj leg⸱end⸱o⸱j⸱n.

    Tri Tili⸱o⸱j

    Antaŭ pli ol cent jar⸱o⸱j star⸱is sur la verd⸱a tomb⸱ej⸱o de la hospital⸱o de la Sankt⸱a Spirit⸱o tri mal⸱nov⸱a⸱j tili⸱o⸱j, kiu⸱j est⸱is tiom grand⸱a⸱j, ke ili, kvazaŭ enorm⸱a tegment⸱o, kovr⸱is la tut⸱a⸱n tomb⸱ej⸱o⸱n per si⸱a⸱j inter⸱plekt⸱e kresk⸱int⸱a⸱j branĉ⸱eg⸱o⸱j kaj branĉ⸱et⸱o⸱j de la gigant⸱a⸱j kron⸱o⸱j. Pri la origin⸱o de tiu⸱j bel⸱a⸱j tili⸱o⸱j, okaz⸱int⸱a antaŭ plur⸱a⸱j jar⸱cent⸱o⸱j, oni rakont⸱as la sub⸱a⸱n histori⸱o⸱n.

    Iam loĝ⸱is en Berlino tri frat⸱o⸱j, kiu⸱j hav⸱is inter si tia⸱n intim⸱a⸱n amik⸱ec⸱o⸱n kaj fid⸱o⸱n, kia mal⸱oft⸱e est⸱is vid⸱ebl⸱a. Foj⸱e okaz⸱is, ke la plej jun⸱a el ili iu⸱n vesper⸱o⸱n el⸱ir⸱is sol⸱e kaj neni⸱o⸱n dir⸱is pri tio al si⸱a⸱j frat⸱o⸱j, ĉar li vol⸱is en mal⸱proksim⸱a strat⸱et⸱o renkont⸱i knab⸱in⸱o⸱n por promen⸱i kun ŝi. Antaŭ ol li ating⸱is la lok⸱o⸱n li aŭd⸱is en angul⸱o inter du dom⸱o⸱j, kie est⸱is mal⸱lum⸱e kaj sol⸱ec⸱e, mal⸱laŭt⸱a⸱n plend⸱o⸱n kaj stertor⸱o⸱n, al kiu li tuj ir⸱is, ĉar li pens⸱is, ke tie kuŝ⸱is best⸱o aŭ infan⸱o, al kiu okaz⸱is mis⸱fortun⸱o kaj kiu atend⸱is help⸱o⸱n. Kiam li en⸱ir⸱is la mal⸱lum⸱o⸱n de la kaŝ⸱a lok⸱o, li vid⸱is je si⸱a horor⸱o hom⸱o⸱n, kuŝ⸱ant⸱a⸱n en si⸱a propr⸱a sang⸱o. Li klin⸱iĝ⸱is super li kaj demand⸱is kompat⸱e, kio est⸱is okaz⸱int⸱a, sed li ricev⸱is neniu⸱n respond⸱o⸱n, ĉar la vund⸱it⸱o hav⸱is tranĉ⸱il⸱a⸱n lez⸱o⸱n en la kor⸱o kaj for⸱pas⸱is post kelk⸱a⸱j moment⸱o⸱j en la brak⸱o⸱j de si⸱a help⸱ant⸱o.

    La jun⸱ul⸱o ne sci⸱is, kio⸱n far⸱i kaj, ĉar la murd⸱it⸱o ne plu don⸱is viv⸱o⸱sign⸱o⸱n, li re⸱ven⸱is perpleks⸱e kaj sen⸱konsil⸱e per hezit⸱em⸱a⸱j paŝ⸱o⸱j al la strat⸱et⸱o. Sed tie li renkont⸱is du civit⸱an⸱gard⸱ist⸱o⸱j⸱n kaj, dum li ankoraŭ pri⸱pens⸱is ĉu vok⸱i ili⸱a⸱n help⸱o⸱n aŭ for⸱ir⸱i sen vek⸱i atent⸱o⸱n, la gard⸱ist⸱o⸱j vid⸱is li⸱a⸱n terur⸱it⸱ec⸱o⸱n, al⸱paŝ⸱is, tuj ek⸱vid⸱is sang⸱o⸱n sur li⸱a⸱j ŝu⸱o⸱j kaj manik⸱o⸱j kaj per⸱fort⸱e arest⸱is li⸱n, ne atent⸱ant⸱e, kio⸱n li nun plor⸱e ek⸱rakont⸱is. Ili trov⸱is la jam mal⸱varm⸱iĝ⸱ant⸱a⸱n mort⸱int⸱o⸱n apud⸱e, kaj ili sen⸱prokrast⸱e konduk⸱is la supoz⸱at⸱a⸱n murd⸱int⸱o⸱n al la karcer⸱o, kie li est⸱is kat⸱en⸱it⸱a kaj sever⸱e gvat⸱it⸱a.

    La sekv⸱a⸱n maten⸱o⸱n la juĝ⸱ist⸱o pri⸱demand⸱is li⸱n. La kadavr⸱o est⸱is al⸱port⸱it⸱a kaj nun dum tag⸱lum⸱o la jun⸱ul⸱o re⸱kon⸱is li⸱n kiel forĝ⸱ist⸱a⸱n sub⸱majstr⸱o⸱n, kiu antaŭ iom da temp⸱o est⸱is li⸱a kamarad⸱o, kvankam antaŭ⸱e li dir⸱is, ke li ne kon⸱is la murd⸱it⸱o⸱n kaj sci⸱is tut⸱e neni⸱o⸱n pri li. Tio tre pli⸱fort⸱ig⸱is la supoz⸱o⸱n, ke li pik⸱mort⸱ig⸱is li⸱n kaj tiu⸱tag⸱e trov⸱iĝ⸱is atest⸱ant⸱o⸱j, kiu⸱j kon⸱is la mort⸱int⸱o⸱n kaj krom⸱e ili rakont⸱is, ke la jun⸱ul⸱o hav⸱is iam amik⸱ec⸱o⸱n kun la forĝ⸱ist⸱o, sed dis⸱iĝ⸱is de tiu kaŭz⸱e de kverel⸱o pro knab⸱in⸱o. Est⸱is nur mal⸱mult⸱e da ver⸱o en tio, sed tamen et⸱a kern⸱o, kio⸱n la sen⸱kulp⸱ul⸱o sen⸱tim⸱e agnosk⸱is, konfirm⸱ant⸱e si⸱a⸱n sen⸱kulp⸱ec⸱o⸱n, pet⸱ant⸱e ne favor⸱o⸱n, sed just⸱ec⸱o⸱n.

    La juĝ⸱ist⸱o ne dub⸱is pri li⸱a kulp⸱o kaj li kred⸱is trov⸱i baldaŭ sufiĉ⸱e da pruv⸱o⸱j por juĝ⸱i li⸱n kaj trans⸱don⸱i li⸱n al la ekzekut⸱ist⸱o. Ju pli la kapt⸱it⸱o mal⸱konfes⸱is kaj asert⸱is, ke li ne sci⸱is io⸱n pri tio ĉi, des pli oni rigard⸱is li⸱n kulp⸱a.

    Dum⸱e la mez⸱aĝ⸱a frat⸱o —la plej aĝ⸱a est⸱is pro komerc⸱o trans⸱kamp⸱e —van⸱e atend⸱is la plej jun⸱a⸱n, kaj li ir⸱is por serĉ⸱i li⸱n. Kiam li aŭd⸱is, ke li⸱a frat⸱o est⸱is en⸱karcer⸱ig⸱it⸱a kaj akuz⸱it⸱a pro bat⸱mort⸱ig⸱o, kiu⸱n li obstin⸱e mal⸱konfes⸱is, li ir⸱is sen⸱prokrast⸱e al la juĝ⸱ist⸱o.

    —Sinjor⸱o juĝ⸱ist⸱o, —li dir⸱is, —vi en⸱karcer⸱ig⸱is sen⸱kulp⸱ul⸱o⸱n, liber⸱ig⸱u li⸱n, mi est⸱as la murd⸱int⸱o kaj mi ne vol⸱as, ke sen⸱kulp⸱ul⸱o sufer⸱u pro mi. Mi mal⸱amik⸱iĝ⸱is kun la forĝ⸱ist⸱o kaj persekut⸱is li⸱n. Kaj hieraŭ vesper⸱e mi renkont⸱is li⸱n, kiam li pro sekret⸱a bezon⸱o en⸱ir⸱is tiu⸱n angul⸱o⸱n, tiam mi sekv⸱is li⸱n kaj pik⸱is li⸱a⸱n kor⸱o⸱n per tranĉ⸱il⸱o.

    Mir⸱e la juĝ⸱ist⸱o aŭskult⸱is tiu⸱n konfes⸱o⸱n, kaj li ig⸱is katen⸱i la frat⸱o⸱n kaj gard⸱i li⸱n en sekur⸱a lok⸱o, ĝis kiam la afer⸱o klar⸱iĝ⸱os. Tiel ambaŭ frat⸱o⸱j est⸱is kat⸱en⸱it⸱a⸱j en la sam⸱a dom⸱o, sed la jun⸱a frat⸱o ne sci⸱is, kio⸱n la pli aĝ⸱a far⸱is por li kaj li plu insist⸱is pri si⸱a sen⸱kulp⸱ec⸱o.

    Pas⸱is du tag⸱o⸱j, dum kiu⸱j la juĝ⸱ist⸱o mal⸱kovr⸱is neni⸱o⸱n nov⸱a⸱n kaj li jam em⸱is kred⸱i la ŝajn⸱a⸱n murd⸱int⸱o⸱n, kiu kulp⸱ig⸱is si⸱n mem. Tiam la plej aĝ⸱a frat⸱o re⸱ven⸱is al Berlino post si⸱a komerc⸱ad⸱o ali⸱lok⸱e, trov⸱is neniu⸱n en la dom⸱o kaj ricev⸱is de la najbar⸱o⸱j sci⸱ig⸱o⸱n pri la plej jun⸱a frat⸱o kaj pri tio, ke la du⸱a prezent⸱is si⸱n por tiu ĉe la juĝ⸱ist⸱o. Tiam li ir⸱is jam en la sam⸱a nokt⸱o, ig⸱is vek⸱i la juĝ⸱ist⸱o⸱n kaj sur⸱genu⸱iĝ⸱is antaŭ li kun jen⸱a⸱j vort⸱o⸱j :

    —Nobl⸱a sinjor⸱o juĝ⸱ist⸱o! Vi katen⸱is du sen⸱kulp⸱ul⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j sufer⸱is pro mi⸱a kulp⸱o. La forĝ⸱ist⸱a⸱n sub⸱majstr⸱o⸱n murd⸱is nek mi⸱a plej jun⸱a, nek la ali⸱a frat⸱o, sed est⸱as mi, kiu far⸱is tiu⸱n murd⸱o⸱n. Mi ne plu long⸱e pov⸱as el⸱ten⸱i, ke ali⸱a⸱j est⸱as en la karcer⸱o pro mi, kaj mi tre pet⸱as liber⸱ig⸱i tiu⸱j⸱n, kiu⸱j est⸱as tut⸱e sen⸱kulp⸱a⸱j kaj pren⸱i mi⸱n ; mi pret⸱as pent⸱i per mi⸱a propr⸱a viv⸱o.

    Nun la juĝ⸱ist⸱o est⸱is tre⸱eg⸱e surpriz⸱it⸱a kaj sci⸱is neniu⸱n ali⸱a⸱n rimed⸱o⸱n ol en⸱prizon⸱ig⸱i ankaŭ la tri⸱a⸱n frat⸱o⸱n.

    Dum la fru⸱a maten⸱o, kiam la gard⸱ist⸱o don⸱is trans la pord⸱o al la plej jun⸱a frat⸱o la prizon⸱ist⸱a⸱n pan⸱o⸱n, li dir⸱is al li : “ Nun mi ver⸱e ŝat⸱us sci⸱i, kiu el vi est⸱as la mal⸱bon⸱far⸱ant⸱o ”. Kiom ajn li pet⸱is kaj demand⸱is —la gard⸱ist⸱o ne vol⸱is rakont⸱i pli, sed ŝlos⸱ant⸱e la pord⸱o⸱n li fin⸱is per la vort⸱o⸱j, ke li⸱a⸱j frat⸱o⸱j est⸱is ven⸱int⸱a⸱j por don⸱i si⸱a⸱n viv⸱o⸱n pro li. Tiam li laŭt⸱e ek⸱plor⸱is kaj dezir⸱eg⸱is impet⸱e, ke oni konduk⸱u li⸱n al la juĝ⸱ist⸱o kaj kiam li en katen⸱o⸱j star⸱is antaŭ la juĝ⸱ist⸱o, li plor⸱is de⸱nov⸱e kaj dir⸱is :

    Ho, sinjor⸱o, pardon⸱u, ke mi tiom long⸱e atend⸱ig⸱is vi⸱n, sed mi pens⸱is, ke neni⸱u vid⸱is mi⸱a⸱n ag⸱o⸱n, sekv⸱e neni⸱u kapabl⸱us pruv⸱i mi⸱a⸱n kulp⸱o⸱n. Sed nun mi vid⸱as, ke ĉio dev⸱as ir⸱i laŭ la just⸱ec⸱o, mi ne plu pov⸱as kontraŭ⸱star⸱i kaj mi vol⸱as konfes⸱i, ke ja est⸱as mi, kiu murd⸱is la forĝ⸱ist⸱o⸱n kaj est⸱as mi, kiu dev⸱as pent⸱i pro tio per si⸱a mizer⸱a viv⸱o. ”

    Tiam la juĝ⸱ist⸱o larĝ⸱e mal⸱ferm⸱is si⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n —li kred⸱is, ke li sonĝ⸱as, li⸱a mir⸱o est⸱is ne⸱pri⸱skrib⸱ebl⸱a kaj pro tiu strang⸱a afer⸱o li⸱a kor⸱o terur⸱iĝ⸱is. Li ig⸱is de⸱nov⸱e en⸱ŝlos⸱i la kapt⸱it⸱o⸱n kiel ties frat⸱o⸱j⸱n, kaj li long⸱e kaj profund⸱e pens⸱is, ĉar li vid⸱is cert⸱e, ke nur unu el la frat⸱o⸱j pov⸱is est⸱i murd⸱int⸱o, kaj ke la du ali⸱a⸱j pro nobl⸱ec⸱o kaj frat⸱am⸱o prezent⸱is si⸱n al la ekzekut⸱ist⸱o.

    Li⸱a pens⸱ad⸱o ne ven⸱is al konklud⸱o, kaj li kompren⸱is, ke per ordinar⸱a⸱j hom⸱pens⸱o⸱j ne ebl⸱is trov⸱i cel⸱o⸱n. Pro tio li las⸱is sekv⸱a⸱tag⸱e la kapt⸱it⸱o⸱j⸱n en bon⸱a pri⸱zorg⸱o kaj ir⸱is al la princ⸱o, al kiu li raport⸱is detal⸱e tiu⸱n strang⸱a⸱n okaz⸱int⸱aĵ⸱o⸱n.

    La princ⸱o aŭskult⸱is tre⸱eg⸱e mir⸱ant⸱e kaj dir⸱is je la fin⸱o :

    —Tio est⸱as mir⸱ind⸱a kaj mal⸱oft⸱a afer⸱o. En mi⸱a kor⸱o mi kred⸱as, ke mort⸱ig⸱is neni⸱u el ili, ankaŭ ne tiu, kiu⸱n vi⸱a⸱j gard⸱ist⸱o⸱j arest⸱is, kaj ke ĉio ver⸱e okaz⸱is tiel, kiel li dir⸱is en la komenc⸱o. Sed ĉar tem⸱as pri krim⸱o kontraŭ san⸱o kaj viv⸱o, ni ne pov⸱as simpl⸱e liber⸱ig⸱i ili⸱n. Tial mi al⸱vok⸱as Di⸱o⸱n mem kiel juĝ⸱ist⸱o⸱n pri tiu⸱j tri frat⸱o⸱j kaj sub⸱met⸱as ili⸱n al Li⸱a juĝ⸱o.

    Tiel oni far⸱is. Est⸱is printemp⸱a temp⸱o, kaj dum hel⸱a varm⸱a tag⸱o oni konduk⸱is la tri frat⸱o⸱j⸱n al verd⸱a lok⸱o, kaj ĉiu el ili ricev⸱is jun⸱a⸱n fort⸱a⸱n tili⸱o⸱n por plant⸱i ĝi⸱n. Sed ili dev⸱is met⸱i en la ter⸱o⸱n ne la radik⸱o⸱j⸱n, sed la jun⸱a⸱j⸱n verd⸱a⸱j⸱n kron⸱o⸱j⸱n, tiel ke la radik⸱o⸱j star⸱u al⸱ĉiel⸱e —kaj tiu⸱n, kies arb⸱et⸱o unu⸱e velk⸱os kaj sek⸱iĝ⸱os oni konsider⸱os murd⸱int⸱o kaj ekzekut⸱os li⸱n.

    Tiel far⸱is la frat⸱o⸱j, ĉiu en⸱fos⸱is diligent⸱e la branĉ⸱o⸱j⸱n de si⸱a arb⸱o en la ter⸱o⸱n. Sed post nur mal⸱long⸱a temp⸱o, ĉiu⸱j arb⸱o⸱j ek⸱verd⸱iĝ⸱is kaj ek⸱kresk⸱is nov⸱a⸱j kron⸱o⸱j por signal⸱i, ke ĉiu⸱j frat⸱o⸱j est⸱is sen⸱kulp⸱a⸱j, kaj la tili⸱o⸱j plu⸱kresk⸱is kaj far⸱iĝ⸱is grand⸱a⸱j kaj star⸱is dum mult⸱a⸱j jar⸱cent⸱o⸱j sur la tomb⸱ej⸱o de la hospital⸱o de la Sankt⸱a Spirit⸱o en Berlino.

    Traduk⸱is el la german⸱a Wolfgang Kirschstein

    Wolfgang Hildesheimer

    Wolfgang Hildesheimer ( 1916 - 1991 ) fuĝ⸱is kun si⸱a⸱j ge⸱patr⸱o⸱j el Germani⸱o kaj lern⸱is en Palestino la meti⸱o⸱n de lign⸱aĵ⸱ist⸱o. Kun la brit⸱a arme⸱o li re⸱ven⸱is al Germani⸱o. Li interpret⸱is dum la proces⸱o pri la milit⸱krim⸱o⸱j en Nürnberg. Post⸱e li viv⸱is kiel pentr⸱ist⸱o kaj verk⸱ist⸱o, en Germani⸱o kaj Svis⸱land⸱o.

    Hildesheimer verk⸱is proz⸱o⸱n kaj dram⸱o⸱j⸱n. Oft⸱e li re⸱uz⸱is unu tem⸱o⸱n en plur⸱a⸱j kun⸱tekst⸱o⸱j. Li fam⸱iĝ⸱is unu⸱e pro “ absurd⸱a⸱j teatr⸱aĵ⸱o⸱j ” en la manier⸱o de Beckett kaj Ionesco. Per satir⸱o kaj grotesk⸱a fantazi⸱o li sen⸱mask⸱ig⸱as lingv⸱a⸱j⸱n kliŝ⸱o⸱j⸱n, ekzempl⸱e en Sen⸱am⸱a⸱j Leg⸱end⸱o⸱j , kie aper⸱is la ĉi tie prezent⸱it⸱a tekst⸱o. Li ironi⸱as pri la en⸱hav⸱o de klasik⸱a eduk⸱ad⸱o, ekzempl⸱e per real⸱ism⸱a⸱j biografi⸱o⸱j de fikci⸱a⸱j person⸱o⸱j.

    En 1984 li anonc⸱is si⸱a⸱n adiaŭ⸱o⸱n de literatur⸱a verk⸱ad⸱o, ĉar ne plu ebl⸱is el⸱pens⸱i nov⸱a⸱j⸱n konstelaci⸱o⸱j⸱n. Anstataŭ⸱e li pentr⸱is “ foj⸱e konkret⸱e, foj⸱e sen⸱konkret⸱e kaj foj⸱e tiel sen⸱konkret⸱e, ke neni⸱o vid⸱ebl⸱as, kio el⸱vek⸱as en mi sent⸱o⸱n de profund⸱a kontent⸱ec⸱o ” ( cit⸱aĵ⸱o el : Komunik⸱o⸱j al Maks pri la stat⸱o de la afer⸱o⸱j ).

    Iom Grand⸱a Aĉet⸱o

    Iu⸱n vesper⸱o⸱n mi sid⸱is en la vilaĝ⸱a drink⸱ej⸱o antaŭ ( pli preciz⸱e, mal⸱antaŭ ) glas⸱o da bier⸱o, kiam vir⸱o kun normal⸱a aspekt⸱o sid⸱iĝ⸱is apud mi⸱n kaj demand⸱is mi⸱n per damp⸱it⸱e konfidenc⸱a voĉ⸱o : ĉu mi dezir⸱as aĉet⸱i lok⸱o⸱motiv⸱o⸱n. Est⸱as ja facil⸱e vend⸱i al mi ĉio⸱n ajn, ĉar por mi est⸱as mal⸱facil⸱e dir⸱i “ ne ”, sed por tiel grand⸱a aĉet⸱o evident⸱e neces⸱is iom da prudent⸱o. Spit⸱e al mi⸱a mal⸱ampleks⸱a sci⸱o pri lok⸱o⸱motiv⸱o⸱j, mi demand⸱is pri la tip⸱o, konstru⸱jar⸱o kaj piŝt⸱o⸱vast⸱ec⸱o por don⸱i al la vir⸱o la impres⸱o⸱n, ke li inter⸱trakt⸱as kun spert⸱ul⸱o, kiu ne pret⸱as aĉet⸱i “ la kat⸱o⸱n en la sak⸱o ”. Mi ne sci⸱as, ĉu mi sukces⸱is trans⸱don⸱i al li tiu⸱n impres⸱o⸱n, tamen li don⸱is liber⸱vol⸱e ĉiu⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n, montr⸱is al mi vid⸱o⸱j⸱n de la objekt⸱o de antaŭ⸱e, mal⸱antaŭ⸱e kaj de la flank⸱o⸱j. Ĝi aspekt⸱is bon⸱e, tiu lok⸱o⸱motiv⸱o, kaj mi mend⸱is ĝi⸱n, kiam ni inter⸱konsent⸱is pri la prez⸱o. Ĝi ja est⸱is uz⸱it⸱a kaj spit⸱e al tio, ke lok⸱o⸱motiv⸱o⸱j el⸱uz⸱iĝ⸱as tre mal⸱rapid⸱e, mi ne pret⸱is pag⸱i la plen⸱a⸱n katalog⸱prez⸱o⸱n.

    Jam en la sam⸱a nokt⸱o oni al⸱port⸱is ĝi⸱n. Ebl⸱e tiu tuj⸱a liver⸱ad⸱o, dev⸱int⸱us kompren⸱ig⸱i mi⸱n, ke io en la transakci⸱o est⸱is ne⸱honest⸱a, sed pro mi⸱a ne⸱suspekt⸱em⸱o, tio ne ven⸱is en mi⸱a⸱n kap⸱o⸱n. Kompren⸱ebl⸱e mi ne pov⸱is hav⸱i ĝi⸱n en la dom⸱o —la pord⸱o⸱j ne permes⸱us tio⸱n, kaj ceter⸱e la dom⸱o ver⸱ŝajn⸱e est⸱us frakas⸱int⸱a pro ĝi⸱a pez⸱o —tial ĝi dev⸱is est⸱i en la garaĝ⸱o, ajn⸱a⸱kaz⸱e la plej oportun⸱a ej⸱o por transport⸱il⸱o⸱j. Kompren⸱ebl⸱e la long⸱o konform⸱is nur du⸱on⸱e, kompens⸱e la alt⸱o sufiĉ⸱is, ĉar en tiu garaĝ⸱o mi iam lok⸱ig⸱is mi⸱a⸱n aerostat⸱o⸱n, sed tiu eksplod⸱is.

    Ne⸱long⸱e post la aĉet⸱o mi⸱a kuz⸱o vizit⸱is mi⸱n. Li est⸱as hom⸱o, kiu mal⸱ŝat⸱as ĉiu⸱j⸱n spekulaci⸱o⸱j⸱n kaj sent⸱esprim⸱o⸱j⸱n, kaj kiu akcept⸱as nur nud⸱a⸱j⸱n fakt⸱o⸱j⸱n. Neni⸱o surpriz⸱as li⸱n, ĉio⸱n li jam sci⸱as antaŭ ol vi rakont⸱as, eĉ pli ekzakt⸱e, ĉio⸱n li kapabl⸱as klar⸱ig⸱i. Mal⸱long⸱e : ne⸱toler⸱ebl⸱a vir⸱o. Ni salut⸱is unu la ali⸱a⸱n kaj por plen⸱ig⸱i la sekv⸱int⸱a⸱n embaras⸱a⸱n paŭz⸱o⸱n mi komenc⸱is :

    —Tiu⸱j delikat⸱a⸱j aŭtun⸱a⸱j odor⸱o⸱j...

    —Velk⸱ant⸱a ter⸱pom⸱herb⸱o, —li re⸱is kaj esenc⸱e li ja prav⸱is.

    Moment⸱e mi rezign⸱is, verŝ⸱is iom da konjak⸱o, kiu⸱n li al⸱port⸱is. Ĝi gust⸱is je sap⸱o kaj mi esprim⸱is tiu⸱n impres⸱o⸱n. Li respond⸱is, ke tiu konjak⸱o, kiel vid⸱ebl⸱as sur la etiked⸱o, est⸱is gajn⸱int⸱a konsider⸱ind⸱a⸱j⸱n premi⸱o⸱j⸱n dum la mond⸱ekspozici⸱o en Lieĝ⸱o kaj Barcelono, en Sankt⸱a Luiz⸱o eĉ la or⸱a⸱n medal⸱o⸱n, sekv⸱e ĝi est⸱is bon⸱a.

    Kiam ni est⸱is trink⸱int⸱a⸱j pli da konjak⸱o, li decid⸱is tra⸱nokt⸱i ĉe mi kaj li el⸱ir⸱is por park⸱i si⸱a⸱n vetur⸱il⸱o⸱n. Post kelk⸱a⸱j minut⸱o⸱j li re⸱ven⸱is kaj dir⸱is per mal⸱laŭt⸱a, iom trem⸱ant⸱a voĉ⸱o, ke en mi⸱a garaĝ⸱o trov⸱iĝ⸱is grand⸱a rapid⸱trajn⸱a lok⸱o⸱motiv⸱o. “ Mi sci⸱as ”, —mi dir⸱is trankvil⸱e kaj gust⸱um⸱et⸱is konjak⸱o⸱n. —“ Mi aĉet⸱is ĝi⸱n antaŭ ne⸱long⸱e ”. Respond⸱e al la demand⸱o, ĉu mi oft⸱e uz⸱as ĝi⸱n, mi respond⸱is negativ⸱e : ne oft⸱e, nur antaŭ ne⸱long⸱e mi vetur⸱ig⸱is najbar⸱a⸱n kamp⸱ar⸱an⸱in⸱o⸱n, kiu atend⸱is feliĉ⸱a⸱n patr⸱in⸱iĝ⸱o⸱n. Jam en la sam⸱a nokt⸱o ŝi en⸱mond⸱ig⸱is du⸱nask⸱it⸱o⸱j⸱n, sed tio apenaŭ rilat⸱is al la nokt⸱a lokomotiv⸱vetur⸱ad⸱o. Ceter⸱e, ĉio est⸱is el⸱pens⸱it⸱a, sed dum tia⸱j okaz⸱o⸱j mi ne pov⸱as rezist⸱i al la tent⸱o ornam⸱i la real⸱o⸱n. Mi ne sci⸱as, ĉu li kred⸱is mi⸱n, silent⸱e li registr⸱is ĉio⸱n kaj evident⸱e li ne plu fart⸱is bon⸱e. Li far⸱iĝ⸱is mal⸱babil⸱em⸱a, trink⸱is pli⸱a⸱n glas⸱et⸱o⸱n da konjak⸱o kaj adiaŭ⸱is.

    Mi neniam plu re⸱vid⸱is li⸱n.

    Kiam post ne⸱long⸱e ĵurnal⸱o⸱j inform⸱is, ke la franc⸱a⸱j ŝtat⸱a⸱j fer⸱voj⸱o⸱j perd⸱is lok⸱o⸱motiv⸱o⸱n ( ĝi mal⸱aper⸱is de la ter⸱surfac⸱o aŭ pli preciz⸱e de la ranĝ⸱staci⸱o ), mi kompren⸱is, ke mi far⸱iĝ⸱is viktim⸱o de ne⸱etik⸱a transakci⸱o. Tial mi montr⸱is rezerv⸱em⸱o⸱n por la vend⸱ist⸱o, kiam mi re⸱vid⸱is li⸱n en la vilaĝ⸱a drink⸱ej⸱o. Tiam li vol⸱is vend⸱i al mi takel⸱o⸱n, sed mi ne plu pret⸱is komerc⸱i kun li —kaj ceter⸱e : por kio mi bezon⸱as takel⸱o⸱n?

    Traduk⸱is el la german⸱a Wolfgang Kirschstein

    Kompren⸱i ĈI - Land⸱o⸱n? Neniam!

    Impres⸱o⸱j de Bard Hekland pri Rus⸱land⸱o

    Bard Hekland, 23 - jar⸱a norveg⸱a student⸱o, ek⸱de septembr⸱o 1998 loĝ⸱as en Petrozavodsk —la ĉef⸱urb⸱o de Karelio —rus⸱land⸱a respublik⸱o, proksim⸱e al la okcident⸱a land⸱lim⸱o.

    “ Kial vi ven⸱is al Rus⸱land⸱o? ” —est⸱as la plej oft⸱a demand⸱o, kiu⸱n oni star⸱ig⸱as al mi. Eĉ mi⸱a⸱j norveg⸱a⸱j kon⸱at⸱o⸱j mal⸱facil⸱e kompren⸱as la em⸱o⸱n ir⸱i al land⸱o tiom mizer⸱a. La respond⸱o jen⸱as : mi⸱a norveg⸱a kun⸱ul⸱in⸱o Kristin⸱e akcept⸱is posten⸱o⸱n de instru⸱ist⸱in⸱o pri la norveg⸱a ĉe la ĉi - tie⸱a universitat⸱o, kaj mi kun⸱ir⸱is, part⸱e por spert⸱i io⸱n nov⸱a⸱n, part⸱e por lern⸱i la rus⸱a⸱n lingv⸱o⸱n kaj util⸱ig⸱i tiu⸱j⸱n sci⸱o⸱j⸱n post⸱e en mi⸱a universitat⸱a stud⸱ad⸱o. Esper⸱ebl⸱e tiu⸱j sci⸱o⸱j ankaŭ help⸱os akir⸱i labor⸱o⸱n, almenaŭ se la ĉi - land⸱a evolu⸱o iom pozitiv⸱iĝ⸱os.

    Mi ne ven⸱is sen antaŭ⸱sci⸱o⸱j, ĉar antaŭ du jar⸱o⸱j mi vizit⸱is Peterburgon, post⸱e ir⸱is al Minsk⸱o kaj la balt⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j. Mi sci⸱is, kio atend⸱is, kaj ne est⸱is tim⸱ig⸱it⸱a. Sed la fru⸱aŭtun⸱a⸱j event⸱o⸱j pov⸱us ĉiu⸱n nervoz⸱ig⸱i, kaj sid⸱ant⸱e en bus⸱o de la norveg⸱a Kirkenes al Murmansko mi mir⸱is : ĉu frenez⸱as trans⸱lok⸱iĝ⸱i al Rus⸱land⸱o.

    Tamen ĝeneral⸱e ne tre mal⸱facil⸱as viv⸱i en Rus⸱land⸱o, se vi hav⸱as mon⸱o⸱n ( kio⸱n la plej⸱mult⸱o ne hav⸱as ) kaj ne prov⸱as mem⸱star⸱e en⸱spez⸱i io⸱n ( tiam lavang⸱o da regul⸱o⸱j, leĝ⸱o⸱j kaj korupt⸱o vi⸱n mal⸱help⸱as ). Mi ir⸱as per trole⸱bus⸱o, aĉet⸱as mi⸱a⸱j⸱n manĝ⸱o⸱j⸱n kaj ĉe⸱est⸱as mi⸱a⸱j⸱n lecion⸱o⸱j⸱n. Ankaŭ ĉi tie la viv⸱o far⸱iĝ⸱as rutin⸱o. Tamen plur⸱a⸱j mal⸱grav⸱aĵ⸱o⸱j daŭr⸱e surpriz⸱as. Ekzempl⸱e la neces⸱ej⸱o⸱j. En bus⸱staci⸱o, lernejo aŭ plej luks⸱a restoraci⸱o la neces⸱ej⸱o⸱j aĉ⸱as, ne funkci⸱as, eventual⸱a⸱j pord⸱o⸱j ne ferm⸱ebl⸱as kaj tut⸱cert⸱e mank⸱as paper⸱o.

    Strang⸱as ankaŭ la vend⸱ej⸱o⸱j. Mi pov⸱as kompren⸱i, ke dum la social⸱ism⸱a temp⸱o oni kre⸱is kiom ebl⸱e plej mal⸱efik⸱a⸱n vend⸱sistem⸱o⸱n, sed kial eĉ nov⸱a⸱j tut⸱tag⸱nokt⸱a⸱j vend⸱ej⸱o⸱j aplik⸱as la sam⸱o⸱n nun? Unu⸱e star⸱i vic⸱e por vid⸱i kio⸱n vi vol⸱as aĉet⸱i, post⸱e memor⸱i nom⸱o⸱j⸱n, kvant⸱o⸱j⸱n kaj prez⸱o⸱j⸱n de ĉiu⸱j aĉet⸱aĵ⸱o⸱j, post⸱e pag⸱i en pag - giĉet⸱o ( memor⸱ant⸱e la ĝust⸱a ( j ) n sekci⸱o ( j ) n ) kaj en⸱vic⸱iĝ⸱i por kolekt⸱i vi⸱a⸱j⸱n var⸱o⸱j⸱n. Tut⸱cert⸱e la deĵor⸱ant⸱in⸱o⸱j per poŝ⸱kalkul⸱il⸱o⸱j kontrol⸱as la sum⸱o⸱n kaj trov⸱as ke vi mis⸱kalkul⸱is kelk⸱a⸱j⸱n kopek⸱o⸱j⸱n, do est⸱as temp⸱o de⸱nov⸱e en⸱vic⸱iĝ⸱i! Post ne⸱long⸱e mi rezign⸱is kaj ek⸱frekvent⸱is la mal⸱mult⸱a⸱j⸱n mem⸱pluk⸱vend⸱ej⸱o⸱j⸱n.

    “ Ĉio ” trov⸱iĝ⸱as en la vend⸱ej⸱o⸱j. Est⸱as manĝ⸱aĵ⸱o⸱j, mank⸱as pag⸱ebl⸱o. Sed iu⸱j hav⸱as mon⸱o⸱n kaj ili⸱n vi renkont⸱as aĉet⸱ant⸱e. La sen⸱mon⸱ul⸱o⸱j⸱n vi ne renkont⸱as, kaj mal⸱facil⸱as dir⸱i, kiom da ili est⸱as. De kie la mon⸱o ven⸱as, mi apenaŭ kompren⸱as, ja ĉiu⸱j kon⸱at⸱o⸱j tro mal⸱fru⸱e kaj nur part⸱e ricev⸱as si⸱a⸱j⸱n salajr⸱o⸱j⸱n. Mir⸱ig⸱as la ŝajn⸱a ord⸱o kaj normal⸱ec⸱o supr⸱aĵ⸱a. Sed kio est⸱as sub tiu supr⸱aĵ⸱o mult⸱a⸱j ĉiu⸱tag⸱e spert⸱as.

    Al la ŝajn⸱a normal⸱ec⸱o kontribu⸱as la rus⸱a⸱j mod⸱o⸱j kaj mor⸱o⸱j. Oni ne montr⸱u si⸱a⸱n eventual⸱a⸱n mizer⸱o⸱n. La in⸱o⸱j eg⸱e bel⸱ig⸱as si⸱n, vest⸱iĝ⸱as per mal⸱long⸱a⸱j jup⸱o⸱j kaj du⸱on⸱bot⸱o⸱j. Ŝajn⸱as ke ili kontinu⸱e sur⸱voj⸱as al iu bal⸱o, kaj ne pov⸱as preter⸱ir⸱i spegul⸱o⸱n sen ĝust⸱ig⸱i la har⸱ar⸱o⸱n aŭ ŝmir⸱aĵ⸱o⸱n. Bril⸱aĵ⸱o⸱j abund⸱as, tamen la kolor⸱o⸱j ĉiam en⸱hav⸱as iu⸱n griz⸱o⸱n, neniam fort⸱a⸱j, hel⸱a⸱j kolor⸱o⸱j vid⸱iĝ⸱as. Mi⸱a⸱impres⸱e, ankaŭ la cel⸱o de in⸱a vest⸱iĝ⸱o iom mal⸱simil⸱as al la okcident⸱o. Simpl⸱ig⸱it⸱e, tie ili signal⸱as si⸱a⸱n person⸱ec⸱o⸱n, ĉi tie la vir⸱in⸱ec⸱o⸱n. Kiel la bel⸱a⸱j, jun⸱a⸱j svelt⸱ul⸱in⸱o⸱j post⸱e far⸱iĝ⸱as elefant⸱ec⸱a⸱j avi⸱nj⸱o⸱j est⸱as daŭr⸱e ne⸱solv⸱it⸱a demand⸱o.

    En la labor⸱merkat⸱o ŝajn⸱as est⸱i bon⸱a⸱j ebl⸱ec⸱o⸱j por vir⸱in⸱o⸱j, kvankam ĉef⸱e vir⸱o⸱j okup⸱as la alt⸱a⸱j⸱n posten⸱o⸱j⸱n. Sed vizit⸱ant⸱e hejm⸱o⸱j⸱n mi vid⸱is, ke ĉiam la patr⸱in⸱o serv⸱as kaj kuir⸱as, neniam la hejm⸱a mastr⸱o. Kompens⸱e, ver⸱a rus⸱a jun⸱ul⸱o mal⸱sat⸱as tri tag⸱o⸱j⸱n por aĉet⸱i roz⸱o⸱j⸱n al si⸱a fianĉ⸱in⸱o...

    La renkont⸱o kun la universitat⸱a viv⸱o konfuz⸱is mi⸱n. Dum la tut⸱a somer⸱o ŝajn⸱e neni⸱u plan⸱is io⸱n ajn. Rezult⸱e la unu⸱a⸱j⸱n semajn⸱o⸱j⸱n de septembr⸱o ĉio est⸱is ĥaos⸱a, kaj nur iom post iom la lektor⸱o⸱j trov⸱is si⸱a⸱j⸱n grup⸱o⸱j⸱n, far⸱is hor⸱ar⸱o⸱j⸱n kaj ek⸱instru⸱is. Laŭ⸱dir⸱e est⸱as sam⸱a problem⸱o ĉiu⸱jar⸱e!

    La rus⸱land⸱a universitat⸱o mult⸱e diferenc⸱iĝ⸱as de tiu⸱j, kiu⸱j⸱n mi kon⸱as. La student⸱o⸱j est⸱as jun⸱a⸱j kaj hav⸱as mal⸱mult⸱a⸱j⸱n elekt⸱ebl⸱ec⸱o⸱j⸱n sur⸱voj⸱e en la stud⸱ad⸱o. Elekt⸱int⸱e la ĉef⸱fak⸱o⸱n, vi dev⸱ig⸱e stud⸱as mult⸱a⸱j⸱n krom⸱fak⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j vi⸱n ebl⸱e tut⸱e ne interes⸱as. Ekzempl⸱e, la stud⸱ant⸱o⸱j de la finn⸱a dev⸱as stud⸱i la dan⸱a⸱n, kiu⸱n ili ĝeneral⸱e neglekt⸱as. En natur⸱a⸱j scienc⸱o⸱j, kaj part⸱e en la lingv⸱a⸱j fak⸱o⸱j est⸱as alt⸱a nivel⸱o malgraŭ iom mal⸱modern⸱a pedagogi⸱o, la soci⸱scienc⸱a⸱j⸱n fak⸱o⸱j⸱n negativ⸱e influ⸱is la unu⸱direkt⸱iĝ⸱o dum la komun⸱ism⸱a⸱j jar⸱o⸱j.

    Kontrast⸱e al Norvegi⸱o, nur la plej lert⸱a⸱j rajt⸱as stud⸱i en la universitat⸱o, kaj oni ĝeneral⸱e elekt⸱as pli “ util⸱a⸱j⸱n ” fak⸱o⸱j⸱n ol hejm⸱e. Kvankam ankaŭ mult⸱a⸱j jun⸱a⸱j norveg⸱o⸱j tim⸱et⸱as la est⸱ont⸱ec⸱o⸱n, profund⸱e en ili⸱a spin⸱o kuŝ⸱as la konvink⸱o, ke “ la ŝtat⸱o zorg⸱os pri mi ”. Vi pov⸱as mal⸱sukces⸱i, sed iel vi tra⸱viv⸱os. Tiu⸱n cert⸱ec⸱o⸱n ne sent⸱as jun⸱a⸱j rus⸱o⸱j. Ili mem dev⸱as cert⸱ig⸱i si⸱a⸱n futur⸱o⸱n.

    En la nun⸱a Rus⸱land⸱o ekzist⸱as plur⸱a⸱j kultur⸱o⸱j. Laŭ la mal⸱nov⸱a, procedur⸱o - orient⸱it⸱a, oni klopod⸱as far⸱i kiom ebl⸱e plej mal⸱mult⸱e kaj mal⸱help⸱i ĉiu⸱j⸱n iniciat⸱o⸱j⸱n per sever⸱a⸱j regul⸱o⸱j flank ’ - al flank⸱e kun la nov⸱a, laŭ kiu oni tut⸱temp⸱e labor⸱as kaj zorg⸱as pri si mem kaj pri la si⸱a⸱j en la “ stabil⸱e ” mal⸱facil⸱iĝ⸱ant⸱a soci⸱o.

    Kadr⸱e de la labor⸱posten⸱o de Kristin⸱e ni ricev⸱is apartament⸱o⸱n pag⸱at⸱a⸱n de la universitat⸱o. Ĉar mank⸱is mon⸱o, ni mem dev⸱is komenc⸱e pag⸱i, sed tamen la kondiĉ⸱o⸱j est⸱as luks⸱a⸱j kompar⸱e al tiu⸱j de ali⸱a⸱j dung⸱it⸱o⸱j. Est⸱as bon⸱kvalit⸱a apartament⸱o, sed mir⸱ig⸱as detal⸱o⸱j. Kial oni tiel fuŝ⸱e konstru⸱as? La dom⸱o hav⸱as nur kelk⸱a⸱j⸱n jar⸱o⸱j⸱n, sed ĝi aspekt⸱as 20 - jar⸱a laŭ norveg⸱a⸱j mezur⸱o⸱j. En la kuir⸱ej⸱o oni ŝtop⸱is abism⸱o⸱n inter la du part⸱o⸱j de la plank⸱kovr⸱aĵ⸱o per gazet⸱paper⸱o! Kaj ĉiu⸱j detal⸱o⸱j est⸱as mal⸱zorg⸱e far⸱it⸱a⸱j! Bon⸱ŝanc⸱e ni hav⸱as kaj varm⸱o⸱n en la radiator⸱o⸱j, kaj varm⸱a⸱n akv⸱o⸱n en la duŝ⸱o kaj kuir⸱ej⸱o ( kvankam vari⸱as la prem⸱o ). Mank⸱as la hejm⸱a kusen⸱eg⸱o ( kial tia⸱j ne ekzist⸱as ekster Nordio? ), sed la sof⸱o plen⸱e taŭg⸱as kiel lit⸱o. Sur⸱mur⸱e pend⸱as unu⸱kanal⸱a radi⸱o, kiu don⸱as mal⸱agrabl⸱a⸱n sent⸱o⸱n de unu⸱direkt⸱iĝ⸱o : “ Vi ne aŭskult⸱u ali⸱a⸱j⸱n inform⸱il⸱o⸱j⸱n, ni don⸱os la ver⸱o⸱n ”. Du pord⸱o⸱j kun tri serur⸱o⸱j ŝirm⸱as ni⸱n de la koridor⸱o. Eĉ est⸱as ekster⸱pord⸱o, kiu⸱n oni ŝlos⸱as, tiel ke tut⸱e ne ebl⸱as kontakt⸱i ni⸱n hejm⸱e!

    La rus⸱land⸱an⸱o⸱j tut⸱e frenez⸱as rilat⸱e al hejm⸱a sekur⸱ec⸱o. Tiom da pord⸱o⸱j kaj serur⸱o⸱j! Al norveg⸱a “ inter⸱ŝanĝ⸱lern⸱ant⸱in⸱o ” plend⸱is ŝi⸱a rus⸱a “ famili⸱o ”, ĉar ŝi unu⸱foj⸱e ŝlos⸱is nur du serur⸱o⸱j⸱n. Ebl⸱e tiu⸱n sekur⸱ec⸱mani⸱o⸱n ( ĉar est⸱as mani⸱o, ne klar⸱ig⸱ebl⸱a per la ver⸱a ŝtel⸱romp⸱frekvenc⸱o ) kaŭz⸱as la ĝeneral⸱a soci⸱a ne⸱sekur⸱ec⸱o. Hejm⸱a sekur⸱ig⸱o est⸱as natur⸱a psik⸱a re⸱ag⸱o en la ne⸱cert⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j.

    Neni⸱u popol⸱o de mi renkont⸱it⸱a sam⸱e mult⸱e kiel la rus⸱o⸱j interes⸱iĝ⸱as pri si⸱a propr⸱a ident⸱ec⸱o. “ Kia est⸱as la rus⸱a anim⸱o ”, ŝajn⸱as est⸱i etern⸱a demand⸱o. Mult⸱a⸱j hav⸱as la impres⸱o⸱n, ke ĉiu⸱j popol⸱o⸱j hav⸱as iu⸱n trajt⸱o⸱n, kiu dis⸱ig⸱as ili⸱n de ĉiu⸱j ali⸱a⸱j. Mi tut⸱e ne kuraĝ⸱as pri⸱skrib⸱i la rus⸱a⸱n anim⸱o⸱n aŭ konstat⸱i : ĉu ĝi ver⸱e ekzist⸱as. Ĝi⸱n mi ne sufiĉ⸱e esplor⸱is. Kial la rus⸱o⸱j⸱n tiom interes⸱as tiu tem⸱o? Ĉu pro tio ke oni ne hav⸱as ĝoj⸱ig⸱a⸱n histori⸱o⸱n, nek mal⸱nov⸱a⸱n nek last⸱a⸱temp⸱a⸱n, kaj serĉ⸱as io⸱n ali⸱a⸱n, kun⸱ig⸱a⸱n? Aŭ ĉu la land⸱o tiom grand⸱as, ke oni dev⸱as serĉ⸱i kun⸱ig⸱a⸱j⸱n anim⸱trajt⸱o⸱j⸱n por sent⸱i si⸱n kiel tut⸱o⸱n?

    Ke la rus⸱a kultur⸱o iel super⸱as la okcident⸱a⸱n, est⸱as oft⸱a opini⸱o ( sam⸱e kiel esperant⸱ist⸱o⸱j preskaŭ unu⸱anim⸱e kondamn⸱as la “ us⸱o⸱n - angl⸱a⸱n fi⸱kultur⸱o⸱n ” ). Pov⸱as est⸱i, ke jes —oni hav⸱as tut⸱e ali⸱a⸱n konsci⸱o⸱n pri verk⸱ist⸱o⸱j, poet⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j klasik⸱ul⸱o⸱j, kaj ĉiu laik⸱o pov⸱as cit⸱i la ĉef⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n. Kaj la balet⸱o⸱j kaj teatr⸱o⸱j mond⸱fam⸱as. Sed ĉu tio rajt⸱ig⸱as oni⸱n mal⸱supr⸱e⸱n⸱rigard⸱i al soci⸱o⸱j, kiu⸱j mult⸱e pli bon⸱e zorg⸱as pri si⸱a⸱j loĝ⸱ant⸱o⸱j kaj sukces⸱is kre⸱i soci⸱a⸱n sekur⸱ec⸱o⸱n, kio tut⸱e mank⸱as en la alt⸱kultur⸱a Rus⸱land⸱o? Kaj ĉu oni sam⸱e aprec⸱as la unu⸱op⸱ul⸱o⸱n, la val⸱or⸱o⸱n, kiu⸱n ĉiu hom⸱o laŭ la okcident⸱a pens⸱manier⸱o hav⸱as sen⸱de⸱pend⸱e de li⸱a stat⸱o? Sid⸱ant⸱e en kaf⸱ej⸱o mi spekt⸱is deĵor⸱ant⸱in⸱o⸱n, kiu for⸱ig⸱is ebri⸱ul⸱o⸱n ( tiu eĉ hav⸱is mon⸱o⸱n por pag⸱i ) per fort⸱a bat⸱o, tiel ke la mizer⸱ul⸱o fal⸱is sur⸱ter⸱e⸱n kaj nur post long⸱e sukces⸱is ek⸱star⸱i. La ĉe⸱est⸱ant⸱o⸱j apenaŭ re⸱ag⸱is. La sam⸱o⸱n oni neniam vid⸱us en Norvegi⸱o, kaj se tio okaz⸱us, la ĉe⸱est⸱ant⸱o⸱j laŭt⸱e protest⸱us, ebl⸱e eĉ la puŝ⸱int⸱o est⸱us denunc⸱at⸱a...

    Ŝok⸱as mi⸱n la reakci⸱a si⸱n⸱ten⸱o al handikap⸱it⸱o⸱j. Dum la social⸱ism⸱a temp⸱o tia⸱j “ ne ekzist⸱is ”, kaj daŭr⸱e la kondiĉ⸱o⸱j en la instituci⸱o⸱j terur⸱as. Buŝ⸱traduk⸱ant⸱e por norveg⸱a grup⸱o da fleg⸱ist⸱in⸱o⸱j, Kristin⸱e konstat⸱is, ke oni ankoraŭ ne disting⸱as inter hom⸱o⸱j mens⸱e kaj fizik⸱e handikap⸱it⸱a⸱j, do mult⸱a⸱j infan⸱o⸱j nur iom korp⸱e difekt⸱it⸱a⸱j diagnoz⸱iĝ⸱as kiel “ idiot⸱o⸱j ”. La infan⸱o⸱j du⸱dek⸱jar⸱a⸱j est⸱is, pro mank⸱o de stimul⸱ad⸱o, kiel iom grand⸱a⸱j beb⸱o⸱j. Liber⸱vol⸱a⸱j help⸱ant⸱o⸱j dir⸱is, ke ili neniam imag⸱is ke ekzist⸱as tia⸱j neglekt⸱at⸱a⸱j instituci⸱aĉ⸱o⸱j, antaŭ ili mem tio⸱n spert⸱is.

    Krom plur⸱a⸱j vojaĝ⸱o⸱j al Murmansko, mi vizit⸱is Peterburgon kaj Moskvon. Peterburgon mi trov⸱as eŭrop⸱ec⸱a, ne rus⸱land⸱a, kun palac⸱o⸱j, kanal⸱o⸱j kaj katedral⸱o⸱j. Ankaŭ nov⸱a⸱n influ⸱o⸱n de la okcident⸱o oni rimark⸱as, la centr⸱o⸱n part⸱e konker⸱is inter⸱naci⸱a⸱j kompani⸱o⸱j, sed eĉ pli fort⸱e ol en Petrozavodsk rimark⸱iĝ⸱is la prem⸱o de la mal⸱facil⸱a temp⸱o. La urb⸱o est⸱as nepr⸱e spert⸱ind⸱a, unu el la plej impon⸱a⸱j, kiu⸱j⸱n mi vizit⸱is, sed mi prefer⸱as loĝ⸱i pli trankvil⸱e. En la urb⸱eg⸱o⸱j, ĉiu⸱j ( ne⸱riĉ⸱ul⸱o⸱j ) loĝ⸱as en antaŭ⸱urb⸱o⸱j kaj ĉiu⸱tag⸱e ir⸱as long⸱a⸱n distanc⸱o⸱n bus⸱e aŭ metro⸱e. Ĉi tie tem⸱as pri mal⸱long⸱a bus⸱ad⸱o aŭ agrabl⸱a promen⸱ad⸱o.

    Moskvo est⸱as urb⸱eg⸱o, tamen ĝi ne don⸱as tia⸱n impres⸱o⸱n. Unu tag⸱o⸱n mi pas⸱ig⸱is tie kiel tip⸱a tur⸱ist⸱o, vid⸱is inter⸱ali⸱e la Ruĝ⸱a⸱n Plac⸱o⸱n kaj la Lenin⸱a⸱n kadavr⸱o⸱n. La kon⸱at⸱a centr⸱a vend⸱ej⸱ar⸱o Gum rav⸱is per si⸱a bel⸱a arkitektur⸱o kaj la metro⸱o ankaŭ ĉi - foj⸱e impon⸱is mi⸱n. Se la viv⸱o sur⸱ter⸱a funkci⸱us sam⸱e glat⸱e kiel la sub⸱ter⸱a, ne est⸱us problem⸱o⸱j! La freŝ⸱a⸱j roz⸱o⸱j sur la memor⸱tabul⸱o de Stalin kaj la vic⸱o al la lenin⸱a maŭzole⸱o pens⸱ig⸱is mi⸱n pri la rilat⸱o de rus⸱land⸱an⸱o⸱j al si⸱a est⸱int⸱ec⸱o. Ĉu la nun⸱a⸱j mal⸱facil⸱aĵ⸱o⸱j sufiĉ⸱as por hero⸱ig⸱i unu el la plej grand⸱a⸱j amas⸱buĉ⸱ist⸱o⸱j de la histori⸱o? Mi rimark⸱is sinten - ŝanĝ⸱o⸱n de septembr⸱o al decembr⸱o, nun mult⸱a⸱j vid⸱as neniu⸱n esper⸱o⸱n kaj memor⸱as pas⸱int⸱a⸱j⸱n tag⸱o⸱j⸱n, kiam oni almenaŭ hav⸱is manĝ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n kaj sen⸱pag⸱a⸱n eduk⸱ad⸱o⸱n. Pal⸱iĝ⸱as la terur⸱aĵ⸱o⸱j, pli bon⸱e memor⸱iĝ⸱as la pozitiv⸱a⸱j flank⸱o⸱j de tio kio ekzist⸱is. Mal⸱mult⸱a⸱j vol⸱as re⸱ven⸱i, sed kiel trov⸱i esper⸱o⸱n en la nun⸱a situaci⸱o?

    Kio interes⸱as la rus⸱o⸱j⸱n? Mi ne⸱mult⸱e spekt⸱as televid⸱o⸱n, sed konstat⸱as, ke popular⸱as distr⸱aĵ⸱o⸱j ( oft⸱e parol⸱program⸱o⸱j kun grand⸱a publik⸱o, kie vir⸱in⸱o mal⸱dec⸱et⸱e parol⸱as pri vir⸱o⸱j ) kaj lud⸱program⸱o⸱j. Trov⸱iĝ⸱as kelk⸱a⸱j ŝajn⸱e bon⸱a⸱j nov⸱aĵ⸱program⸱o⸱j Vremja kaj Novosti , sed ili koncentr⸱iĝ⸱as pri en⸱land⸱a⸱j afer⸱o⸱j kaj mal⸱pli raport⸱as pri ekster⸱land⸱o.

    Ni hav⸱as divers⸱a⸱j⸱n kabl⸱a⸱j⸱n kanal⸱o⸱j⸱n, sed mi konstat⸱as ke CNN tut⸱e ne taŭg⸱as por est⸱i inform⸱it⸱a. Oni dev⸱us spekt⸱i ĝi⸱n la tut⸱a⸱n tag⸱o⸱n por kompren⸱i sam⸱e mult⸱e kiel dum unu⸱hor⸱a spekt⸱ad⸱o de norveg⸱a nov⸱aĵ⸱el⸱send⸱o, kaj plej⸱part⸱o⸱n de la aŭtun⸱o ili plen⸱ig⸱is per la parodi⸱a Klin⸱ton⸱a um⸱ad⸱o. Malgraŭ inter⸱ret⸱o ( kie ebl⸱as, tre mal⸱rapid⸱e, leg⸱i norveg⸱a⸱j⸱n nov⸱aĵ⸱o⸱j⸱n ) mi tut⸱e ne sci⸱as kio okaz⸱as en la mond⸱o. Petrozavodsk far⸱iĝ⸱as mi⸱a mond⸱o. Sed tiel ŝajn⸱as ankaŭ por mult⸱a⸱j jun⸱a⸱j rus⸱o⸱j, kun kiu⸱j mi renkont⸱iĝ⸱is. La mond⸱o, ja eĉ Rus⸱land⸱o far⸱iĝ⸱as tiom grand⸱a, tiom mal⸱facil⸱e al⸱ir⸱ebl⸱a, ke oni koncentr⸱iĝ⸱as pri la proksim⸱a⸱j ĝoj⸱o⸱j kaj defi⸱o⸱j.

    En Norvegi⸱o oni diskut⸱as la veter⸱o⸱n. Tie ĉi la ĉef - tem⸱o est⸱as la mon⸱kurz⸱o. Mank⸱as aŭ rubl⸱o⸱j, aŭ dolar⸱o⸱j aŭ ambaŭ. La kurz⸱o salt⸱as supr⸱e⸱n kaj mal⸱supr⸱e⸱n, kaj la nigr⸱ŝanĝ⸱ant⸱o⸱j hav⸱as facil⸱a⸱n temp⸱o⸱n. Flegm⸱e ili foli⸱um⸱as mon⸱bilet⸱o⸱j⸱n, kaŝ⸱e, kun nigr⸱a⸱j kep⸱o⸱j, nigr⸱a⸱j led⸱jak⸱o⸱j, har⸱ar⸱o mal⸱long⸱e tond⸱it⸱a kaj oft⸱e sun⸱okul⸱vitr⸱o⸱j eĉ en la vintr⸱o! Kial ili ĉiu⸱j sam⸱as? Est⸱as iu apart⸱a ras⸱o tiu⸱j nigr⸱jak⸱ul⸱o⸱j!

    Mi ne vid⸱as mult⸱a⸱j⸱n almoz⸱ul⸱o⸱j⸱n. Est⸱as kelk⸱a⸱j, kompren⸱ebl⸱e, pli mult⸱a⸱j ol fru⸱aŭtun⸱e, kvankam nun pro la frost⸱o ne ebl⸱as pet⸱i ekster⸱e. Mi oft⸱e don⸱as, sent⸱as tio⸱n dev⸱o. Ili ĉiam memor⸱ig⸱as mi⸱n pri mal⸱simil⸱ec⸱o : se la ĉi - tie⸱a viv⸱o tro mal⸱facil⸱iĝ⸱os, mi facil⸱e eskap⸱os. Tio pik⸱as la konscienc⸱o⸱n, sed mi prov⸱as konvink⸱i mi⸱n, ke ne est⸱as mal⸱pli moral⸱e uz⸱i mi⸱a⸱j⸱n modest⸱a⸱j⸱n mon⸱rimed⸱o⸱j⸱n ĉi tie ol en Norvegi⸱o, ebl⸱e eĉ invers⸱e.

    Est⸱as min⸱us 30 grad⸱o⸱j ekster⸱e. Hieraŭ mi vid⸱is strat⸱a⸱j⸱n glaci⸱aĵ⸱vend⸱ist⸱o⸱j⸱n. Dum apenaŭ ebl⸱as for⸱ig⸱i la gant⸱o⸱j⸱n sen ek⸱hav⸱i frost⸱difekt⸱it⸱a⸱j⸱n fingr⸱o⸱j⸱n, ili rest⸱as sur⸱strat⸱e. Kaj hom⸱o⸱j aĉet⸱as glaci⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. Kompren⸱i ĉi - land⸱o⸱n? Neniam!

    “ Oni Neniam Ted⸱iĝ⸱as Pri LA Erik⸱ej⸱o ” 1

    Conan Doyle, Arthur. La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj / Trad. el la angl⸱a, antaŭpar. William Auld. —Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1998. —176 paĝ⸱o⸱j. —( Seri⸱o Mond⸱literatur⸱o ; Vol. 6 ).

    Sherlock Holmes 2 est⸱as la plej kon⸱at⸱a kre⸱it⸱aĵ⸱o de Arthur Conan Doyle. Fakt⸱e ĉiu⸱j ali⸱a⸱j verk⸱o⸱j de Doyle fal⸱is en la put⸱o⸱n de forges⸱o, nur Holmes post⸱viv⸱as. Sekv⸱e oni sci⸱as ĝeneral⸱e mal⸱mult⸱e pri la ceter⸱a⸱j verk⸱o⸱j de Doyle, roman⸱o⸱j, poem⸱o⸱j ( mi⸱a leksikon⸱o inform⸱as iom malic⸱e “ inter ili est⸱as kelk⸱a⸱j bon⸱a⸱j ” ), histori⸱a⸱j verk⸱o⸱j kaj stud⸱o⸱j pri spirit⸱ism⸱o. Sherlock Holmes super⸱ombr⸱as ĉio⸱n. Pro la sukces⸱o de Holmes, Doyle fakt⸱e eĉ prov⸱is “ murd⸱i ” li⸱n, sed la apetit⸱o de la publik⸱o est⸱is ne⸱sat⸱ig⸱ebl⸱a —la leg⸱ant⸱o⸱j postul⸱is pli da aventur⸱o⸱j. Sherlock Holmes ĉiam de⸱nov⸱e resurekt⸱is.

    Sherlock Holmes est⸱is iom dand⸱a karakter⸱o, spert⸱ul⸱o en abund⸱e da fak⸱o⸱j, drog⸱uz⸱ant⸱o ( nun⸱temp⸱e absolut⸱e ne politik⸱e korekt⸱a ), fervor⸱a trakt⸱ant⸱o de la violon⸱o, kaj amik⸱o de Doktor⸱o Watson. Kun⸱e kun la iom pli ordinar⸱a doktor⸱o li solv⸱as mister⸱o⸱j⸱n kaj enigm⸱o⸱j⸱n. Doktor⸱o Watson rakont⸱as la tra⸱viv⸱aĵ⸱o⸱j⸱n al la publik⸱o.

    Doyle est⸱is unu el la inspir⸱ant⸱o⸱j de la modern⸱a detektiv⸱roman⸱o. La konvenci⸱o⸱j, la ne⸱mal⸱hav⸱ebl⸱a⸱j ingredienc⸱o⸱j de tiu ĝenr⸱o est⸱is si⸱a⸱temp⸱e ankoraŭ ne tiom rigid⸱a⸱j kiel hodiaŭ. Oni pov⸱as ekzempl⸱e leg⸱i “ La ĉas⸱hund⸱o de Baskerviloj ” ne nur kiel unu el la plej fru⸱a⸱j detektiv⸱roman⸱o⸱j, sed ankaŭ kiel nep⸱o⸱n de gotik⸱a roman⸱o pri fantom⸱o⸱j : fin⸱fin⸱e ĉiu super⸱natur⸱a fenomen⸱o hav⸱as tut⸱e raci⸱a⸱n klar⸱ig⸱o⸱n.

    En tiu roman⸱o tem⸱as pri fantom⸱a ĉas⸱hund⸱o, kiu hant⸱as dum⸱nokt⸱e la an⸱o⸱j⸱n de la famili⸱o Baskerville tra la erik⸱ej⸱o. Kompren⸱ebl⸱e Sherlock Holmes ne pov⸱as akcept⸱i, ke tia super⸱natur⸱a best⸱o ekzist⸱as. Sekv⸱e li el⸱trov⸱as, kun⸱met⸱ant⸱e ĉiu⸱j⸱n fakt⸱er⸱o⸱j⸱n, la mister⸱o⸱n de tiu fenomen⸱o. Holmes fid⸱as precip⸱e si⸱a⸱n raci⸱o⸱n, ja tiel rapid⸱e ir⸱as la ĉen⸱o de li⸱a⸱j pens⸱o⸱j, ke la fidel⸱a amik⸱o Doktor⸱o Watson ĉiam de⸱nov⸱e mir⸱as pri la kvazaŭ mirakl⸱a⸱j rezult⸱o⸱j. Doktor⸱o Watson reprezent⸱as la leg⸱ant⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j ebl⸱e ne ĉiam ating⸱as la nivel⸱o⸱n de bril⸱ec⸱o de Sherlock Holmes. La task⸱o de la brav⸱a doktor⸱o est⸱as : ag⸱i kiel kataliz⸱il⸱o por Sherlock Holmes kaj ador⸱i la intelekt⸱o⸱n de si⸱a bril⸱a amik⸱o.

    La intrig⸱o⸱n vi ebl⸱e trov⸱as iom banal⸱a. Se vi ne ŝat⸱as krim⸱roman⸱o⸱j⸱n, tiam leg⸱u tiu⸱n roman⸱o⸱n pro la bel⸱ec⸱o de la lingv⸱aĵ⸱o 3 . La traduk⸱o est⸱as el⸱star⸱e bon⸱a ( mi leg⸱is kelk⸱a⸱j⸱n fragment⸱o⸱j⸱n de la roman⸱o ankaŭ en la angl⸱a ). Iu hazard⸱a fraz⸱o don⸱as pli klar⸱a⸱n bild⸱o⸱n ol mi⸱a laŭd⸱o :

    “ Mir⸱ind⸱a lok⸱o est⸱as la erik⸱ej⸱o, —li dir⸱is ĉirkaŭ⸱rigard⸱ant⸱e al la ond⸱ant⸱a mont⸱et⸱ar⸱o, long⸱a⸱j verd⸱a⸱j hul⸱o⸱j kun krest⸱o⸱j el zigzag⸱a granit⸱o supr⸱e⸱n⸱ŝaŭm⸱ant⸱a⸱j je fantazi⸱a⸱j sput⸱o⸱j. ”

    Not⸱o⸱j

    1. La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj . P. 73

    2. Auld esperant⸱ig⸱is prudent⸱e ĉiu⸱j⸱n nom⸱o⸱j⸱n. Mi respekt⸱as tiu⸱n decid⸱o⸱n, sed tamen mi ne sekv⸱as ĝi⸱n en tiu pri⸱parol⸱o.

    3. Ebl⸱a⸱n demand⸱o⸱sign⸱o⸱n mi send⸱as ĉi tien al pied⸱not⸱o : Mi ne kompren⸱as, kial Auld traduk⸱is nokt⸱o⸱manĝ⸱i ( angl⸱e supper ) kiel last⸱manĝ⸱i ( P. 142 ).

    Wolfgang Kirschstein

    Dum Wolfgang Kirschstein est⸱is verk⸱ant⸱a la recenz⸱o⸱n por LOdE pri la plej fam⸱a el la krim - libr⸱o⸱j de Conan Doyle, la ĉef⸱redaktor⸱o de tiu ĉi revu⸱o ( dekstr⸱e sur la fot⸱o ) merg⸱iĝ⸱is ĉe XIX - jar⸱cent⸱a kamen⸱o en la etos⸱o⸱n de la muze⸱o de Ŝerloko Holmso en Bakerstrato de Londono kun Antony Rawlinson. ( Fot⸱o de Belalumo )

    Libr⸱o⸱j DE WILLIAM AULD JE Favor⸱a Prez⸱o

    Ni⸱a⸱j abon⸱ant⸱o⸱j pov⸱as akir⸱i rekt⸱e ĉe la redakci⸱o La ĉas⸱hund⸱o⸱n de la Baskerviloj kaj ali⸱a⸱j⸱n traduk⸱o⸱j⸱n de William Auld, kiu⸱j⸱n ni el⸱don⸱is en Jekaterinburg, escept⸱e de Spartak⸱o de James Leslie Mitchell.

    Arthur Conan Doyle. La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj 9 Irk

    Harry Harrison. La strat⸱o⸱j de Aŝkelono 2 Irk

    J. R. R. Tolkien. La Kun⸱ul⸱ar⸱o de l ’ Ring⸱o 24 Irk

    J. R. R. Tolkien. La du Tur⸱eg⸱o⸱j 20 Irk

    J. R. R. Tolkien. La Re⸱ven⸱o de la Reĝ⸱o 20 Irk

    Elekt⸱u la libr⸱o⸱j⸱n kaj send⸱u al la redakci⸱a adres⸱o ( RU - 620077 Jekaterinburg - 77, ab. ja. 67, Rus⸱land⸱o ) la pag⸱o⸱n per la inter⸱naci⸱a⸱j respond - kupon⸱o⸱j. La send⸱o⸱kost⸱o est⸱as en⸱kalkul⸱it⸱a.

    La favor - prez⸱a ofert⸱o valid⸱os dum la tut⸱a Jubile⸱a Jar⸱o de la plej kon⸱at⸱a el la esperant⸱ist⸱a⸱j verk⸱ist⸱o⸱j, kiu en novembr⸱o far⸱iĝ⸱os 75 - jar⸱a.

    Bon⸱a⸱n leg⸱ad⸱o⸱n!

    De⸱nov⸱e Lir⸱o

    Post la sukces⸱a⸱j inter⸱naci⸱a⸱j konkurs⸱o⸱j Lir⸱o - 97 kaj Lir⸱o - 98 , Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o ( UES ) kaj la redakci⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o de⸱nov⸱e invit⸱as ĉiu⸱j⸱n dezir⸱ant⸱o⸱j⸱n part⸱o⸱pren⸱i ĉi - jar⸱e en Lir⸱o - 99 .

    Kadr⸱e de Lir⸱o - 99 okaz⸱os kvin konkurs⸱o⸱j.

    1. Original⸱a proz⸱o

    2. Original⸱a poezi⸱o

    3. Traduk⸱a proz⸱o el la rus⸱a lingv⸱o : novel⸱o de Anton Ĉeĥov “ Ĥameleon ”

    4. Traduk⸱a poezi⸱o el la rus⸱a lingv⸱o ( liber⸱e elekt⸱ebl⸱a )

    5. Pri⸱mov⸱ad⸱a karikatur⸱o

    La kvant⸱o de la konkurs⸱aĵ⸱o⸱j kaj ili⸱a ampleks⸱o ne est⸱as lim⸱ig⸱it⸱a⸱j.

    Bon⸱vol⸱u send⸱i tri tajp⸱it⸱a⸱j⸱n, komput⸱il⸱e kompost⸱it⸱a⸱j⸱n aŭ tre klar⸱e skrib⸱it⸱a⸱j⸱n ekz - ojn de la original⸱o ( por la 4a branĉ⸱o ankaŭ de la traduk⸱o ) ĝis la 1a de oktobr⸱o 1999 laŭ la adres⸱o RU - 620077 Jekaterinburg - 77, ab. ja. 67, Rus⸱land⸱o. La karikatur⸱o⸱j dev⸱as est⸱i send⸱it⸱a⸱j unu⸱ekzempler⸱e kaj uz⸱i nur nigr⸱a⸱n kolor⸱o⸱n sur blank⸱a paper⸱o.

    Sub⸱skrib⸱u vi⸱a⸱n konkurs⸱aĵ⸱o⸱n per pseŭdonim⸱o kaj al⸱don⸱u slip⸱o⸱n kun indik⸱o de la pseŭdonim⸱o, aŭtent⸱a nom⸱o kaj poŝt⸱a adres⸱o.

    Oni ne rajt⸱as send⸱i verk⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j jam est⸱is publik⸱ig⸱it⸱a⸱j aŭ premi⸱it⸱a⸱j en ali⸱a⸱j konkurs⸱o⸱j.

    La laŭreat⸱o⸱j de Lir⸱o - 99 ricev⸱os val⸱or⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱premi⸱o⸱j⸱n. La rezult⸱o est⸱os anonc⸱it⸱a je la Zamenhofa Tag⸱o. La organiz⸱ant⸱o⸱j rezerv⸱as al si la rajt⸱o⸱n ĝis la 31a de decembr⸱o 2001 publik⸱ig⸱i la ricev⸱it⸱a⸱j⸱n konkurs⸱aĵ⸱o⸱j⸱n en La Ond⸱o de Esperant⸱o aŭ en apart⸱a el⸱don⸱aĵ⸱o, kondiĉ⸱e ke ili avert⸱os pri tio la aŭtor⸱o⸱n ĝis 1 feb. 2000.

    Sukces⸱o⸱j⸱n!

    Unu⸱a⸱foj⸱aĵ⸱o⸱j Por Jun⸱a Amik⸱o

    La 25a jar⸱o de Jun⸱a Amik⸱o en⸱ten⸱is kelk⸱a⸱j⸱n ating⸱o⸱j⸱n : unu⸱a⸱foj⸱e numer⸱o aper⸱is kun plen⸱kolor⸱a kovr⸱il⸱o, unu⸱a⸱foj⸱e kun ĝi dis⸱send⸱iĝ⸱is sen⸱pag⸱a demonstr⸱a kompakt - disk⸱o kun Esperant⸱a lud⸱o, unu⸱a⸱foj⸱e ĝi ating⸱is aranĝ⸱o⸱n kun land⸱a asoci⸱o liver⸱i la revu⸱o⸱n unu⸱op⸱e al ĉiu ĝi⸱a membr⸱o. La pli ol 650 membr⸱o⸱j de Brazila E - Lig⸱o ricev⸱is ĝi⸱n. Kaj la kvar numer⸱o⸱j de la jar⸱o aper⸱is akurat⸱e ( ja ne unu⸱foj⸱e! ).

    La nov⸱a jar⸱o promes⸱as est⸱i rimark⸱ind⸱a. La unu⸱a numer⸱o est⸱os du⸱obl⸱e dik⸱a, kaj prezent⸱os antologi⸱o⸱n de la plej bon⸱a⸱j er⸱o⸱j el la 25 - jar⸱a aper⸱ad⸱o de la revu⸱o, pret⸱ig⸱ot⸱a kun⸱e de ĝi⸱a⸱j tri redaktor⸱o⸱j. Regul⸱e la numer⸱o⸱j hav⸱os plen⸱kolor⸱a⸱j⸱n kovr⸱il⸱o⸱j⸱n kaj al⸱don⸱a⸱j⸱n paĝ⸱o⸱j⸱n. Bel re⸱nov⸱ig⸱is si⸱a⸱n aranĝ⸱o⸱n. Ne⸱abon⸱ant⸱o⸱j rajt⸱as pet⸱i specimen⸱o⸱n de la kolor - kovr⸱il⸱a prov - numer⸱o de Jun⸱a Amik⸱o ( p. f. 193, HU - 1368 Budapest, Hungari⸱o ).

    Por indik⸱i, kia⸱j⸱n interes⸱a⸱j⸱n leg⸱aĵ⸱o⸱j⸱n oni pov⸱as trov⸱i en la revu⸱o, ni prezent⸱as unu part⸱o⸱n el kvar - part⸱a rakont⸱o Bird⸱o - rezist⸱a fenestr⸱o? Ni send⸱as ĉi tiu⸱n komunik⸱o⸱n al 32 gazet⸱o⸱j ; ĉiu⸱n part⸱o⸱n al ok el ili. Do, kiu⸱j abon⸱as aŭ leg⸱as plur⸱a⸱j⸱n gazet⸱o⸱j⸱n, hav⸱as ŝanc⸱o⸱j⸱n trov⸱i kaj kun⸱met⸱i la tut⸱a⸱n rakont⸱o⸱n.

    Géza Kurucz ( redaktor⸱o ) Stefan MacGill ( administr⸱ant⸱o )

    Bird⸱o - Rezist⸱a Fenestr⸱o?

    Part⸱o 3

    Kelk⸱a⸱j⸱n jar⸱o⸱j⸱n post⸱e, inĝenier⸱o⸱j el Briti⸱o, konstru⸱ant⸱a⸱j alt - rapid⸱a⸱n trajn⸱o⸱n, leg⸱is pri tiu paf⸱il⸱o. “ Hmmm! ”, ili pens⸱is ; “ En Briti⸱o est⸱as mult⸱a⸱j bird⸱o⸱j. Ebl⸱e ni prunt⸱u tiu⸱n paf⸱il⸱o⸱n kaj test⸱u la antaŭ⸱a⸱j⸱n fenestr⸱o⸱j⸱n de ni⸱a prov⸱trajn⸱o. ” Nas⸱a konsent⸱is, kaj send⸱is al ili la paf⸱il⸱o⸱n. La brit⸱a⸱j inĝenier⸱o⸱j met⸱is la paf⸱il⸱o⸱n antaŭ la lok⸱o⸱motiv⸱o, en⸱met⸱is plur⸱a⸱j⸱n mort⸱int⸱a⸱j⸱n kok⸱in⸱o⸱j⸱n kaj paf⸱is... terur⸱e! La vitr⸱o frakas⸱iĝ⸱is en mil pec⸱et⸱o⸱j⸱n.

    Ricev⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j

    1770. Raposo J. Hom⸱o, hom⸱ar⸱o, kre⸱ant⸱a natur⸱o. La Tri Fundament⸱o⸱j . —Valencia : J. Raposo Montero, 1997. —16 p. —( Donac⸱o de H. Gorecka ).

    1771. Korĵenkov A. Esperant⸱o post la jar⸱o 2000 . —Rotterdam : UEA, 1998. —20 p. —( Diskut⸱kajer⸱o ; Vol. 1 ). —( Donac⸱o de A. Korĵenkov ).

    1772. dArnaud J. La best⸱o de Vakareso : Roman⸱o / Trad. el la okcitan⸱a, postpar. J. - L. Tortel. —Dobrichovice : Kav⸱a - PECH, 1998. —96 p. —( Donac⸱o de P. Chrdle ).

    1773. Esperant⸱o Esperant⸱o - russkij slovarj = Esperant⸱a - rus⸱a vort⸱ar⸱o / Komp., pref. A. Korĵenkov. —2a el⸱don⸱o. —Jekaterinburg : Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o, l998. —32 p. —( Donac⸱o de Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o ).

    1774. Suonuuti H. Termin⸱ologi⸱a gvid⸱il⸱o / Trad. el la angl⸱a S. Fiedler. —Rotterdam : UEA, 1998. —38 p. + 4 p., il. —( Donac⸱o de UEA ).

    1775. Viv⸱o kaj mort⸱o de Wiederboren : Original⸱a novel⸱ar⸱o / Komp., pref., not⸱o⸱j A. Korĵenkov. —Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1998. —80 p. —( Seri⸱o “ Leg⸱u kaj lern⸱u ”. Vol. 1 ). —( Donac⸱o de Sezon⸱o⸱j ).

    1776. Andrejeva T., Brovina L. Anglijskij jazyk : Tekstyizadanija po filosofii. —Jekaterinburg : Uraljskij gos. unive., 1997. —40 p. —( Donac⸱o de D. Jerjomenko ).

    P. 18 - 22. International Auxiliary Tongue. Natural and Artificial Languages.

    Ricev⸱it⸱a⸱j gazet⸱o⸱j

    Antaŭ⸱e⸱n. 1999 / 21 ;

    Brazila Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 305 ;

    Bulten⸱o [ de Londona EK ]. 1998 / sep - okt ;

    El Popol⸱a Ĉini⸱o. 1999 / 2 ;

    Esperant⸱o aktuell. 1998 / 8 ;

    Esperant⸱o Dialog⸱o. 1998 / 2 ;

    Esperant⸱o en Azio. 1998 / 3 ;

    Esperant⸱o en Skot⸱land⸱o. 1998 / 174, 175, 176 ;

    Event⸱o⸱j. 1998 / 140 - 158 ;

    Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 504 ;

    Heliant⸱o. 1998 / 9, 10 ;

    Herold⸱o de Esperant⸱o. 1998 / 15 - 16, 1999 / 1 ;

    Koktel⸱o. 1998 / 3, 4, 5, 6 ;

    Komenc⸱ant⸱o. 1999 / 1 ;

    Kontakt⸱o. 1999 / 1 ;

    Kultur⸱a⸱j kajer⸱o⸱j. 1998 / 3 - 4 ;

    La Brit⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 946 ;

    La Ond⸱o de Esperant⸱o. 1999 / 2 ;

    La Pont⸱o. 1998 / 6, 7 ;

    La Revu⸱o Orient⸱a. 1999 / 1, 2 ;

    L ’ esperant⸱o. 1999 / 1 ;

    Le Travailleur Espérantiste. 1998 / 240 ;

    Litova Stel⸱o. 1998 / 6 ;

    Monat⸱o. 1999 / 1 ;

    Norveg⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 6 ;

    Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 1 ;

    Scienc⸱o kaj Kultur⸱o. 1998 / 6 ;

    Sen⸱naci⸱ul⸱o. 1999 / 1 ;

    TEJO Tut⸱mond⸱e. 1999 / 1 ;

    Ze Swiata Nadziei. 1998 / 7, 8, 9.

    M O Z A I K O

    10 korekt⸱a⸱j respond⸱o⸱j!

    Ni ricev⸱is 11 respond⸱o⸱j⸱n al la Nov⸱jar⸱a konkurs⸱o “ 55 + 3 ” ( LOdE. 1998 : 12 ), el ili nur unu est⸱is ne tut⸱e korekt⸱a, ceter⸱a⸱j est⸱is ver⸱a⸱j. Ni lot⸱um⸱is tri libr⸱o⸱premi⸱o⸱j⸱n, kaj ili⸱n gajn⸱is : Svetlana Konjaŝova ( Sanboli ), Oleg Vasiljev ( Uljanovsk ) ; Jens Dietterle ( Germani⸱o ).

    Ni gratul⸱as la solv⸱int⸱o⸱j⸱n!

    La korekt⸱a⸱j respond⸱o⸱j : 1. Muzik⸱o ; 2. Du ; 3. Melodi⸱o ; 4. Mi ; 5. Orel⸱o ; 6. Ek⸱spert ; 7. Ac ; 8. Tigr⸱o ; 9. Optik ; 10. En ; 11. Najtingal⸱o ; 12. Fenestr⸱o ; 13. Pacifik⸱o ; 14. At ; 15. Fe⸱o ; 16. Opal ; 17. La ; 18. Dekaproj ; 19. Ekvator⸱o ; 20. Prior⸱o ; 21. Pav⸱o ; 22. Kaf⸱o ; 23. Tar ; 24. G ; 25. Da ; 26. Koleg⸱i ; 27. Tag⸱o ; 28. Gel ; 29. Il ; 30. Kol ; 31. Fi ; 32. Obl ; 33. Kart ; 34. Or⸱o ; 35. Kle ; 36. Nord ; 37. Tre ; 38. Ulul ; 39. Bark⸱o ; 40. At ; 41. Okcident ; 42. Uj⸱o ; 43. Ej⸱o ; 44. Rar⸱a ; 45. Ibis ; 46. Ba ; 47. Or ; 48. Po ; 49. Se ; 50. Er ; 51. Impres⸱o ; 52. A ; 53. Aktor ; 54. Testud ; 55. Erar . Abi⸱o ; kat⸱o ; lepor .

    Tatjana Kulakova

    Freŝ⸱o ’ 99 sen⸱pag⸱e

    Marian Zdankowski, la motor⸱o de la popular⸱a inter⸱naci⸱a renkont⸱o Freŝ⸱o, far⸱is escept⸱a⸱n propon⸱o⸱n —la plej bon⸱a solv⸱int⸱o de ĉiu el la konkurs⸱task⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n li send⸱is al ni⸱a redakci⸱o, rajt⸱os je sen⸱pag⸱a part⸱o⸱pren⸱o ( loĝ⸱ad⸱o, manĝ⸱ad⸱o kaj ĉiu⸱j program⸱er⸱o⸱j ) en Freŝ⸱o ’ 99, kiu okaz⸱os en la pol⸱land⸱a Olŝtino 30 ju⸱n. - 4 jul. 1999. Ceter⸱e, en Freŝ⸱o mem oni hav⸱os ŝanc⸱o⸱n gajn⸱i unu el la mon⸱premi⸱o⸱j por solv⸱ad⸱o de task⸱o⸱j, simil⸱a⸱j al la sub⸱a.

    Bon⸱vol⸱u en⸱met⸱i la liter⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j komplet⸱ig⸱as la unu⸱a⸱n vort⸱o⸱n kaj komenc⸱as la du⸱a⸱n. La respond⸱o⸱j dev⸱as ating⸱i la redakci⸱o⸱n antaŭ 20 apr.

    • 1. Kor ( Us⸱o ) NO
    • 2. Let ( XXX ) Tik⸱o
    • 3. Ĝir ( XXX ) Rism⸱o
    • 4. ĴART ( XXX ) KVENTO
    • 5. ŜAN ( XXXX ) Fan⸱o
    • 6. IMPROV ( XXX ) LECO
    • 7. GOR ( XX ) JO
    • 8. Obl ( XXX ) MO
    • 9. LA ( XXXXX ) RO
    • 10. Bud⸱u ( XXX ) Mat⸱o
    • 11. URT ( XXX ) NO
    • 12. NE ( XXXX ) NJO
    • 13. Hom ( XXXX ) NTO

    Evident⸱e la ĉarm⸱a⸱j moskvaj frat⸱in⸱o⸱j, Daŝa kaj Ulja, trov⸱is io⸱n interes⸱a⸱n en la februar⸱a kajer⸱o de La Ond⸱o .

    Donac⸱o⸱j

    Fondus⸱o “ Amik⸱o ”

    La donac⸱o⸱j al la fondus⸱o Amik⸱o est⸱as uz⸱at⸱a⸱j por evolu⸱ig⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o

    Nikolaj Batyrev ( Rus⸱land⸱o ) 23. 00 Rur

    Solomon Cins ( Israelo ) 25. 00 NLG

    Solomon Cins ( Israelo ) 10. 00 USD

    Svetlana Gasjuk ( Rus⸱land⸱o ) 55. 00 Rur

    Walter Kobelt ( Svis⸱land⸱o ) 10. 00 CHF

    Jos. R. Koch ( Svis⸱land⸱o ) 9. 00 CHF

    Tapio Sormunen ( Finn⸱land⸱o ) 48. 00 NLG

    Bruna Spagnolo ( Italio ) 10 000. 00 ITL

    Cristoph Scheidegger ( Svis⸱land⸱o ) 11. 00 CHF

    Eric Walker ( Briti⸱o ) 67. 50 NLG

    En⸱tut⸱e en 1998 101. 93 EUR

    Abon⸱help⸱a Fondus⸱o

    La abon⸱help⸱a fondus⸱o financ⸱as send⸱ad⸱o⸱n de ni⸱a revu⸱o al la person⸱o⸱j, kiu⸱j ne pov⸱as mem pag⸱i si⸱a⸱n abon⸱o⸱n.

    Tatjana Kulakova ( Rus⸱land⸱o ) 115. 00 Rur Vladimir Reŝetnikov ( Rus⸱land⸱o ) 60. 00 Rur

    En⸱tut⸱e en 1998 6. 98 EUR

    Fondus⸱o “ Inform⸱ad⸱o ”

    La fondus⸱o financ⸱as inform⸱ad⸱o⸱n pri Esperant⸱o per dis⸱vast⸱ig⸱o de flug⸱foli⸱o⸱j pri Esperant⸱o, eksped⸱o de Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o al amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j kaj aŭtoritat⸱o⸱j, aper⸱ig⸱o de reklam⸱o⸱j k. s.

    Natalia Rjumina ( Rus⸱land⸱o ) 10. 00 Rur

    En⸱tut⸱e en 1998 0. 39 EUR

    Eĉ la plej et⸱a⸱j sum⸱o⸱j est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j. La rubl⸱a⸱j⸱n donac⸱o⸱j⸱n send⸱u poŝt⸱e al la redakci⸱a adres⸱o. La moskv⸱an⸱o⸱j pov⸱as pag⸱i al ni⸱a moskva reprezent⸱ant⸱o Oksana Kostousova ( Tel : 4987212 ). Donac⸱o⸱j de ali⸱land⸱a⸱j amik⸱o⸱j est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j ĉe UEA - kont⸱o ueso - z.

    Dank⸱o⸱n pro la sub⸱ten⸱o!

    Fraz⸱o⸱j

    Sed la libr⸱o de la jar⸱o 1998 laŭ ni pov⸱us est⸱i... la kajer⸱o Esperant⸱o post la jar⸱o 2000 de Aleksander Korĵenkov... Kial? Unu⸱e ĉar UEA mem el⸱don⸱is raŭm⸱ism⸱a⸱n broŝur⸱o⸱n : absolut⸱a nov⸱aĵ⸱o, divers⸱manier⸱e interpret⸱ebl⸱a ( inter⸱ali⸱e kiel bezon⸱o esprim⸱i propr⸱a⸱n “ oficial⸱a⸱n ” raŭm⸱ism⸱o⸱n, front⸱e al la dis⸱vast⸱iĝ⸱o de la fenomen⸱o : Korĵenkov est⸱as eĉ UEA - komitat⸱an⸱o ). Du⸱e, ĉar la kajer⸱o prelud⸱is al la forum⸱o⸱j, montpelier⸱a kaj ĉaudefona, kie Humphrey Tonkin respektiv⸱e Giorgio Silfer produkt⸱is alt⸱nivel⸱a⸱j⸱n strategi⸱a⸱j⸱n inter⸱ven⸱o⸱j⸱n.

    Perla Martinelli Herold⸱o de Esperant⸱o . 1998 : 15 - 16

    Werner Schad medit⸱as kiel “ ni dis⸱vast⸱ig⸱u Esperant⸱o⸱n pli traf⸱e ” :

    Mal⸱pacienc⸱a el⸱rev⸱iĝ⸱o de E - varb⸱ant⸱o⸱j evit⸱ebl⸱as per la supoz⸱o : El Cent person⸱o⸱j, al kiu⸱j ni parol⸱as pri E., ebl⸱e unu interes⸱iĝ⸱as. El cent, kiu⸱j interes⸱iĝ⸱as, ebl⸱e unu komenc⸱as lern⸱i la lingv⸱o⸱n. El cent, kiu⸱j lern⸱as, ebl⸱e unu en⸱vic⸱iĝ⸱as aktiv⸱e en la mov⸱ad⸱o. Kvankam tia⸱j taks⸱it⸱a⸱j proporci⸱o⸱j ne est⸱as ekzakt⸱a⸱j, ili help⸱os almenaŭ evit⸱i tro grand⸱a⸱j⸱n esper⸱o⸱j⸱n...

    Aŭd⸱int⸱e kaj leg⸱int⸱e io⸱n tre oft⸱e, hom⸱o⸱j ĝi⸱n akcept⸱as pli facil⸱e. La reklam⸱ad⸱o de grand⸱a⸱j firm⸱o⸱j pruv⸱as tio⸱n. Do per konciz⸱a⸱j slogan⸱o⸱j oft⸱e publik⸱ig⸱at⸱a⸱j ni pov⸱as help⸱i la dis⸱vast⸱ig⸱o⸱n de Esperant⸱o. Jen kelk⸱a⸱j ekzempl⸱o⸱j de tia⸱j slogan⸱o⸱j :

    • Esperant⸱o : la lingv⸱o de la 21a jar⸱cent⸱o.
    • Esperant⸱o : mond⸱a sukces⸱o. Part⸱o⸱pren⸱u!
    • Esperant⸱o : kaj vi trov⸱os amik⸱o⸱j⸱n en cent land⸱o⸱j.
    • Esperant⸱o : kaj vi trov⸱os ŝanc⸱o⸱j⸱n en 5 kontinent⸱o⸱j.

    Brazila Esperant⸱ist⸱o . 1998 : 304

    Preskaŭ ĉiu hom⸱o plen⸱ig⸱as si⸱a⸱n person⸱a⸱n agend⸱o⸱n ĝis⸱krev⸱e, kaj pro tio la propon⸱o “ Lern⸱u esperant⸱o⸱n! ” signif⸱as korolari⸱e, eĉ se oni ne dir⸱as ĝi⸱n rekt⸱e : “ redukt⸱u vi⸱a⸱j⸱n ali⸱a⸱j⸱n aktiv⸱ec⸱o⸱j⸱n. Ili ne tiel grav⸱as kiel esperant⸱o ”. Tiel kondut⸱i est⸱as laŭ mi arog⸱e. Ver⸱a kandidat⸱o por lern⸱i la lingv⸱o⸱n demand⸱as mem pri la ebl⸱ec⸱o⸱j.

    Gary Mickle

    Esperant⸱o aktuell . 1998 : 8

    La prezid⸱ant⸱o de la E - Asoci⸱o de Finn⸱land⸱o, Jukka Laaksonen, atent⸱ig⸱is pri la nun⸱temp⸱a uz⸱ad⸱o de la latin⸱o.

    Latin⸱a lingv⸱o viv⸱as —almenaŭ en Finn⸱land⸱o —nov⸱a⸱n renesanc⸱o⸱n kaj latin⸱lingv⸱a⸱j nov⸱aĵ⸱el⸱send⸱o⸱j de la Finn⸱a radi⸱o est⸱as far⸱at⸱a⸱j eĉ inter⸱naci⸱e. Antaŭ⸱e la lingv⸱o latin⸱a est⸱is ĝeneral⸱e konsider⸱at⸱a nur kiel lingv⸱o de medicin⸱o kaj teologi⸱o. Sed nun⸱temp⸱e ĝi far⸱iĝ⸱is pli popular⸱a almenaŭ en universitat⸱a⸱j rond⸱o⸱j... Ĉar la pled⸱ant⸱o⸱j de la latin⸱a uz⸱as plur⸱a⸱j⸱n sam⸱a⸱j⸱n argument⸱o⸱j⸱n kiel ni esperant⸱ist⸱o⸱j, far⸱iĝ⸱as facil⸱e imag⸱i, ke Esperant⸱o kaj latin⸱o est⸱as konkur⸱ant⸱o⸱j. Tiel ja est⸱as, kiam ekz. ambaŭ lingv⸱o⸱j est⸱as propon⸱at⸱a⸱j kiel pont⸱o⸱lingv⸱o de inter⸱naci⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j...

    ... Ankoraŭ ne ven⸱is temp⸱o, ke Esperant⸱o ricev⸱u vast⸱a⸱n publik⸱a⸱n agnosk⸱o⸱n. Sed esperant⸱e, ke tio iam okaz⸱os, ni ne tim⸱u la latin⸱a⸱n kiel konkur⸱ant⸱o⸱n aŭ konsider⸱u ĝi⸱n ( kiel ankaŭ ne la angl⸱a⸱n ) ni⸱a mal⸱amik⸱o.

    Esperantolehti . 1998 : 5

    Est⸱as amas⸱o da flug⸱foli⸱o⸱j... Regul⸱e Esperant⸱ist⸱o⸱j las⸱as ili⸱n en bibliotek⸱o⸱j kaj esper⸱as, ke hom⸱o⸱j for⸱pren⸱os kaj leg⸱os ili⸱n. Oni pov⸱as facil⸱e imag⸱i ke, post iom da temp⸱o, la bibliotek⸱ist⸱o for⸱ĵet⸱as ili⸱n, kaj ke nur la bibliotek⸱ist⸱o⸱j eĉ leg⸱as la titol⸱o⸱n. Antaŭ du jar⸱o⸱j du el ni⸱a⸱j an⸱o⸱j met⸱is la unu⸱a⸱n lecion⸱o⸱n kaj flug⸱foli⸱o⸱n en la leter⸱kest⸱o⸱n de mil dom⸱o⸱j en Bury St Edmunds por vid⸱i ĉu la respond⸱o est⸱us pli bon⸱a. Ni ricev⸱is neni⸱a⸱n respond⸱o⸱n...

    Roy Simmons, Angela Tellier La Brit⸱a Esperant⸱ist⸱o . 1999 : 946

    A N O N C E T O J

    Ĉiu vort⸱o en la anonc⸱et⸱o kost⸱as 50 kopek⸱o⸱j⸱n por rus⸱land⸱an⸱o⸱j. Por ali⸱land⸱an⸱o⸱j 5 vort⸱o⸱j kost⸱as unu respond - kupon⸱o⸱n. La pag⸱o⸱n send⸱u al Nadeĵda Miĥajlovna Ŝeludjko je la redakci⸱a adres⸱o.

    Staci⸱o de jun⸱a⸱j tur⸱ist⸱o⸱j en Siberio uz⸱as Esperant⸱o⸱n.

    Adres⸱o : RU - 652870 Meĵdureĉensk - 11 Kemerovskoj obl., pr. Stroitelej, 30, Rus⸱land⸱o.

    Bon⸱vol⸱u help⸱i komenc⸱ant⸱a⸱n esperant⸱ist⸱o⸱n, kiu nun ne hav⸱as ebl⸱o⸱n pag⸱i, per al⸱send⸱o de lern⸱o⸱libr⸱o⸱j, vort⸱ar⸱o⸱j, gazet⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j leg⸱aĵ⸱o⸱j en Esperant⸱o. Mi ĝoj⸱e korespond⸱os kun esperant⸱ist⸱o⸱j.

    Adres⸱o : RU - 184291 Murmanskaja obl., Novozerskij raj⸱o⸱n, p. Revda, OJu 241 / 23, 10 otrjad, Seryh Igorj Viktoroviĉ, Rus⸱land⸱o.

    Kiu⸱j vol⸱as per⸱labor⸱i mon⸱o⸱n somer⸱e —turn⸱u al mi. Mi dis⸱lok⸱ig⸱os en Gelenĝiko kaj Soĉi en privat⸱a⸱j dom⸱o⸱j ripoz⸱ant⸱o⸱j⸱n laŭ moder⸱a prez⸱o. En tiu prez⸱o est⸱as vi⸱a 5 - procent⸱a makler⸱o. Ni labor⸱os kun vi kiel unu brigad⸱o. Sed rapid⸱u, ĉar vi dev⸱as komenc⸱i labor⸱i printemp⸱e.

    Adres⸱o : Vladimir Kosolapov, RU - 353470 Gelenĝik, ul. Lomonosova, 5a, Rus⸱land⸱o.

    Peterburga E - Teatr⸱o, en si⸱a 15 - jar⸱aĝ⸱o, konsist⸱as el 12 aktor⸱o⸱j - profesi⸱ul⸱o⸱j, kiu⸱j nun vol⸱us prezent⸱i al Esperant⸱uj⸱o 1, 5 - hor⸱a⸱n teatr⸱aĵ⸱o⸱n Fabel⸱o de mi⸱a viv⸱o laŭ kelk⸱a⸱j fabel⸱o⸱j de Hans Christian Andersen.

    Adres⸱o : RU - 194156 Sankt - Peterburgo, ab. ja. 5, Goĥŝtejn V. R., Rus⸱land⸱o.

    Kroat⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j kun⸱e kun Mond⸱a Turism⸱o organiz⸱as somer⸱um⸱ad⸱o⸱n ĉe la Adriatik⸱o en privat⸱a⸱j dom⸱o⸱j ( du⸱lit⸱a⸱j ĉambr⸱o⸱j kun ebl⸱ec⸱o uz⸱i kuir⸱ej⸱o⸱n ) inter vid⸱ind⸱eg⸱a⸱j urb⸱o⸱j Split kaj Ŝibenik je kroat⸱a part⸱o de mar⸱bord⸱o. Por ĉiu⸱j plur⸱a⸱j inform⸱o⸱j bon⸱vol⸱u turn⸱i al Zelimir Pehar.

    <address> zpehar@hotmail. com address>

    Vi⸱a partner⸱o “ Galant

    Akcia soci⸱et⸱o “ Tiĥvina uzin⸱o Galant ”, dum pli ol 60 jar⸱o⸱j produkt⸱ant⸱a var⸱o⸱j⸱n el divers⸱a⸱j spec⸱o⸱j de plast⸱o⸱j, dank⸱as si⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n partner⸱o⸱j⸱n kaj invit⸱as la nov⸱a⸱j⸱n por :

    Por pli detal⸱a⸱j inform⸱o⸱j bon⸱vol⸱u kontakt⸱i la direktor⸱o⸱n de la uzin⸱o “ GalantMoissej C. Bronŝtejn

    Adres⸱o : ul. Borovaja 1, Tiĥvin, Leningradskaja obl., RU - 187500, Rus⸱land⸱o

    Telefon⸱o : ( 81267 ) 11359

    Faks⸱o : ( 81267 ) 15143

    Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 4 ( 54 )

    Al la leg⸱ant⸱o⸱j

    Pro tio, ke post la aŭgust⸱a kriz⸱o ni el⸱don⸱is aŭtun⸱e kaj vintr⸱e nur tri volum⸱et⸱o⸱j⸱n ( sur tranĉ⸱rand⸱o de ponard ’ , re⸱el⸱don⸱o de E - rus⸱a vort⸱ar⸱o kaj Wiederboren ), kelk⸱a⸱j esprim⸱is tim⸱o⸱n pri ni⸱a el⸱don⸱ad⸱o.

    Efektiv⸱e, en la katastrof⸱a⸱j ekonomi⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j ni decid⸱is prioritat⸱e sub⸱ten⸱i La Ond⸱o n, kaj ni est⸱is dev⸱ig⸱it⸱a⸱j rezign⸱i, ekzempl⸱e, pri la E - Centr⸱o, instru⸱ad⸱o kaj bibliotek⸱o. Ankaŭ la el⸱don⸱ad⸱o mal⸱aktiv⸱iĝ⸱is.

    Sed kelk⸱a⸱j projekt⸱o⸱j dev⸱is est⸱i ĉes⸱ig⸱it⸱a⸱j pro kaŭz⸱o⸱j ekster⸱ekonomi⸱a⸱j. Ni ne el⸱don⸱os la Mal⸱grand⸱a⸱j n tragedi⸱o⸱j⸱n de Puŝkin, traduk⸱it⸱a⸱j de Nikolai Lozgaĉev kaj Aleksander Korĵenkov kaj plan⸱it⸱a⸱j kiel literatur⸱a suplement⸱o por 1999, ĉar Lozgaĉeva traduk⸱o de Festen⸱o dum pest⸱o post li⸱a mort⸱o aper⸱is ali⸱libr⸱e kaj ali⸱lok⸱e —sen permes⸱o de LOdE , kiu publik⸱ig⸱is ĝi⸱n en 1992, eĉ sen indik⸱o pri la unu⸱a el⸱don⸱o. “ Pri⸱ŝtel⸱i mort⸱int⸱o⸱n ” ĉiam est⸱is pek⸱o tre grav⸱a en Rus⸱land⸱o, kaj ni ĉes⸱ig⸱is ankaŭ la labor⸱o⸱n pri poem⸱ar⸱o de Brodskij, kiu⸱n plej⸱part⸱e traduk⸱is kompil⸱int⸱o de la hont⸱ind⸱a el⸱don⸱o.

    Kiel sen⸱pag⸱a⸱n suplement⸱o⸱n ĉiu⸱j abon⸱ant⸱o⸱j de LOdE ricev⸱os libr⸱et⸱o⸱n Esperant⸱o en Rus⸱land⸱o , kiu⸱n nun prov⸱leg⸱as kelk⸱a⸱j fak⸱ul⸱o⸱j pri la histori⸱o de Esperant⸱o.

    Tre baldaŭ en Jekaterinburg en⸱mond⸱iĝ⸱os Lingv⸱a⸱j respond⸱o⸱j de akademi⸱an⸱o Sergio Pokrovskij, kaj probabl⸱e ni el⸱don⸱os li⸱a⸱n vort⸱ar⸱o⸱n angl⸱a⸱n - Esperant⸱a⸱n pri komput ( il ) a fak⸱o. Lern⸱o⸱libr⸱o⸱n por udmurt⸱o⸱j, kiu⸱n jam de⸱long⸱e verk⸱is Bronislav Ĉupin, ni port⸱os al pres⸱ej⸱o tuj post ricev⸱o de atend⸱at⸱a subvenci⸱o.

    La Ĉas⸱hund⸱o n de la Baskerviloj baldaŭ sekv⸱os ali⸱a krim⸱roman⸱o — Maigret hezit⸱as de Georges Simenon per la traduk⸱o de Daniel Luez. Daŭr⸱as la redakt⸱a labor⸱o pri Resurekt⸱o de Lev Tolstoj ( traduk⸱is Viktor Sapoĵnikov ) ; kaj Sezon⸱o⸱j jam ricev⸱is komenc⸱a⸱j⸱n paĝ⸱o⸱j⸱n de La hobito de Tolkien, kiu⸱n traduk⸱as d - ro Christopher Gledhill.

    En mart⸱o ni menci⸱is pri la rendevu⸱o de ni⸱a redaktor⸱o kun Bill Auld, kies 75 - jar⸱iĝ⸱o⸱n Esperant⸱uj⸱o fest⸱as ĉi - jar⸱e. Ni omaĝ⸱os la jubile⸱o⸱n de la skot⸱a Majstr⸱o per el⸱don⸱o de li⸱a biografi⸱o kun mult⸱a⸱j fot⸱o⸱j. Kvankam la traduk⸱ad⸱o de Pikviko aktual⸱e stagn⸱as, Sezon⸱o⸱j ebl⸱e regal⸱os la verd⸱a⸱n popol⸱o⸱n per ali⸱a traduk⸱o de la plej fam⸱a el la nun⸱temp⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j.

    Kelk⸱a⸱j ali⸱a⸱j projekt⸱o⸱j est⸱as prepar⸱at⸱a⸱j, ekzempl⸱e, antologi⸱o de pri⸱esperant⸱a⸱j humur⸱aĵ⸱o⸱j kaj satir⸱o⸱j Kvin⸱pint⸱a stel⸱o . Ni konsider⸱as re⸱el⸱don⸱i kelk⸱a⸱j⸱n el⸱ĉerp⸱it⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n, sed ni ne tro rapid⸱as, ĉar “ el⸱don⸱i est⸱as facil⸱e, vend⸱i —mal⸱facil⸱e ”.

    Ĝis nov⸱a⸱j el⸱don⸱o⸱j!

    Halina Gorecka

    Esperant⸱ologi⸱o Komput⸱il⸱e

    Komput⸱il⸱o⸱j en la modern⸱a mond⸱o ne plu est⸱as nur⸱a⸱j kalkul⸱il⸱o⸱j. Oft⸱e oni uz⸱as ili⸱n ankaŭ por lingv⸱e komunik⸱i, por pri⸱labor⸱i tekst⸱o⸱j⸱n, por prepar⸱i gramatik⸱o⸱j⸱n kaj vort⸱ar⸱o⸱j⸱n, por tajp⸱i, leg⸱i, aŭd⸱i kaj parol⸱i. Iom dram⸱ec⸱e oni pov⸱us supoz⸱i ke la futur⸱o de lingv⸱o⸱j de⸱pend⸱as de ili⸱a komput⸱il⸱a uz⸱o.

    Tio⸱n montr⸱as i. a jen⸱a ekzempl⸱o. Grand⸱a⸱j entrepren⸱o⸱j produkt⸱eg⸱as amas⸱o⸱j⸱n da leter⸱o⸱j al klient⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j. Nun⸱temp⸱e oni prov⸱as aŭtomat⸱ig⸱i la verk⸱ad⸱o⸱n de tia⸱j leter⸱o⸱j. Post kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j en la ofic⸱ej⸱a korespond⸱ad⸱o oni ebl⸱e bezon⸱os nur prononc⸱i la nom⸱o⸱n de la klient⸱o kaj la kategori⸱o⸱n de ties problem⸱o⸱j kaj demand⸱o⸱j por aŭtomat⸱e produkt⸱i adekvat⸱a⸱n leter⸱o⸱n. Post⸱e la ofic⸱ist⸱o bezon⸱as nur voĉ⸱e klar⸱ig⸱i la detal⸱o⸱j⸱n al si⸱a komput⸱il⸱o : eĉ tajp⸱ad⸱o est⸱os ne⸱neces⸱a.

    La entrepren⸱o⸱j ŝpar⸱os mult⸱e da mon⸱o uz⸱ant⸱e tia⸱j⸱n komput⸱il⸱a⸱j⸱n program⸱o⸱j⸱n. Tial nun⸱temp⸱e program⸱ist⸱o⸱j hav⸱as grand⸱a⸱n interes⸱o⸱n pri ili. Ĉi tie kuŝ⸱as grav⸱a danĝer⸱o por mal⸱grand⸱a⸱j lingv⸱o⸱j. Tia⸱j program⸱o⸱j est⸱os ek⸱produkt⸱at⸱a⸱j nur en grand⸱a⸱j naci⸱a⸱j lingv⸱o⸱j, precip⸱e la angl⸱a. Tio si⸱a⸱flank⸱e ebl⸱e est⸱os argument⸱o por entrepren⸱o⸱j uz⸱i nur tiu ( j ) n lingv⸱o ( j ) n en si⸱a ekster⸱a komunik⸱ad⸱o. Kost⸱os mal⸱pli produkt⸱i leter⸱o⸱n en la angl⸱a ol eĉ en la naci⸱a lingv⸱o de la ofic⸱ist⸱o. Ankaŭ Esperant⸱o sufer⸱as mal⸱avantaĝ⸱o⸱n : dum oni nun⸱temp⸱e invest⸱as miliard⸱o⸱j⸱n da eŭr⸱o⸱j en la produkt⸱ad⸱o de angl⸱a⸱lingv⸱a⸱j il⸱o⸱j, esperant⸱ist⸱o⸱j neniam pov⸱us trov⸱i mal⸱grand⸱a⸱n er⸱o⸱n de tiu sum⸱o.

    La komput⸱il⸱ad⸱o ŝanĝ⸱os ankaŭ la esplor⸱ad⸱o⸱n de lingv⸱o⸱j kaj literatur⸱o. La ekzist⸱o de grand⸱a⸱j tekst⸱ar⸱o⸱j, ekz. en Inter⸱ret⸱o, kaj la ekzist⸱o de komput⸱il⸱a⸱j vort⸱ar⸱o⸱j kaj gramatik⸱o⸱j ver⸱ŝajn⸱e ŝanĝ⸱os la metod⸱o⸱n por mult⸱a⸱j lingv⸱o⸱scienc⸱ist⸱o⸱j. Est⸱os mult⸱e pli simpl⸱e pri⸱stud⸱i kiel lingv⸱o ver⸱e funkci⸱as uz⸱ant⸱e komput⸱il⸱o⸱j⸱n kaj komput⸱il⸱a⸱j⸱n ret⸱o⸱j⸱n.

    Ankaŭ la fakt⸱o ke mult⸱a⸱j el⸱don⸱ist⸱o⸱j pri⸱labor⸱as elektron⸱ik⸱a⸱j⸱n dosier⸱o⸱j⸱n pov⸱os est⸱i grand⸱a help⸱o al la esperant⸱olog⸱o, se ni sukces⸱os iel far⸱i tiu⸱j⸱n dosier⸱o⸱j⸱n al⸱ir⸱ebl⸱a⸱j por esplor⸱ist⸱o⸱j. Krom tio, ankaŭ la publik⸱ig⸱ad⸱o de tiel akir⸱it⸱a⸱j rezult⸱o⸱j est⸱os mult⸱e pli facil⸱a kaj mal⸱pli kost⸱a, se oni uz⸱os elektron⸱ik⸱a⸱j⸱n forum⸱o⸱j⸱n.

    La Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o kaj la esperant⸱ologi⸱o tial ambaŭ dev⸱as ek⸱uz⸱i la nov⸱a⸱j⸱n rimed⸱o⸱j⸱n. Feliĉ⸱e, la nombr⸱o da interes⸱at⸱o⸱j pri komput⸱il⸱a lingv⸱ist⸱ik⸱o inter la esperant⸱olog⸱o⸱j est⸱as tradici⸱e relativ⸱e alt⸱a, kaj krom tio mult⸱a⸱j ali⸱a⸱j projekt⸱o⸱j ne tradici⸱e komput⸱il⸱ec⸱a⸱j :

    La Esperant⸱ologi⸱a Konferenc⸱o de la ĉi - jar⸱a Universal⸱a Kongres⸱o en Berlino pri⸱stud⸱os la demand⸱o⸱n kio est⸱as far⸱end⸱a, far⸱ind⸱a kaj far⸱ebl⸱a por pli⸱bon⸱ig⸱i la elektron⸱ik⸱a⸱n voj⸱struktur⸱o⸱n de la lingv⸱o. Kiel ni arkiv⸱u la ekzist⸱ant⸱a⸱j⸱n material⸱o⸱j⸱n? Kiel oni pov⸱as profit⸱i de ili? Kiel ni pov⸱os stimul⸱i Esperant⸱a⸱n lingv⸱o⸱teknologi⸱o⸱n?

    Fak⸱ul⸱o⸱j kiu⸱j vol⸱as kontribu⸱i al la konferenc⸱o est⸱as invit⸱at⸱a⸱j send⸱i kelk⸱lini⸱a⸱n resum⸱o⸱n por preleg⸱o 30 - minut⸱a al d - ro Marc van Oostendorp ( Vakgroep Theoretische Taalwetensshap, Universiteit van Amsterdam, Spuistraat 210, NL - 1012 VT Amsterdam, Nederlando ) ; aŭ ( prefer⸱e ) ret⸱poŝt⸱e al

    <address> oostendorp@rullet. leidenuniv. nl address> en aski⸱a form⸱o. Oni akcept⸱os proksim⸱um⸱e 6 tia⸱j⸱n preleg⸱o⸱j⸱n.

    d - ro Marc van Oostendorp

    Libr⸱o⸱serv⸱o DE UEA Abund⸱e Vend⸱is EN 1998

    Dank al la grand⸱a UK kaj vigl⸱a el⸱don⸱a aktiv⸱ec⸱o de UEA, la libr⸱o⸱serv⸱o de UEA sald⸱is si⸱a⸱j⸱n vend⸱o⸱j⸱n en 1998 per la impon⸱a sum⸱o de 297 165 gld. Tio est⸱as 14 % pli ol en 1997 ( 260 378 gld. ) kaj 10 % pli ol antaŭ⸱vid⸱is la buĝet⸱o ( 270 000 gld. ).

    Antaŭ⸱e nur unu⸱foj⸱e la vend⸱o⸱rezult⸱o est⸱is pli grand⸱a. Tio okaz⸱is en 1988, kiam ek⸱est⸱is la apenaŭ romp⸱ebl⸱a rekord⸱o de 365 935 gld., dank al la escept⸱a koincid⸱o de tri favor⸱a⸱j faktor⸱o⸱j. La ĉef⸱a vend⸱o - ond⸱o de la el⸱don⸱a rikolt⸱o de la Jubile⸱a Jar⸱o real⸱iĝ⸱is en tiu post⸱a jar⸱o. Tiam aper⸱is ankaŭ nov⸱a libr⸱o⸱katalog⸱o kaj, krom⸱e, UK okaz⸱is en Roterdam⸱o. Normal⸱e UEA pov⸱as port⸱i al UK maksimum⸱e kvar⸱on⸱o⸱n de la tut⸱a sortiment⸱o de si⸱a libr⸱o⸱serv⸱o, sed en Roterdam⸱o ĉio est⸱is aĉet⸱ebl⸱a. Ju pli riĉ⸱as la ofert⸱o, des pli mult⸱as la vend⸱o⸱j. Tio⸱n montr⸱as la Mal⸱ferm⸱a⸱j Tag⸱o⸱j de la CO, dum kiu⸱j cent⸱o da klient⸱o⸱j aĉet⸱as tiom kiom oni vend⸱as dum unu tag⸱o en UK.

    La last⸱a⸱j jar⸱o⸱j est⸱is ĝeneral⸱e bon⸱a⸱j por la ĉef⸱a libr⸱o⸱serv⸱o de ni⸱a mov⸱ad⸱o. Tio rezult⸱is unu⸱a⸱vic⸱e el ĝi⸱a pli efik⸱a organiz⸱o i. a. per la Mal⸱ferm⸱a⸱j Tag⸱o⸱j kaj per regul⸱a⸱j ofert⸱o⸱j al membr⸱o⸱j en ne⸱pag⸱i⸱pov⸱a⸱j land⸱o⸱j, al deleg⸱it⸱o⸱j k. a. cel⸱grup⸱o⸱j. La vend⸱o⸱j est⸱us eĉ pli grand⸱cifer⸱a⸱j, se la ĉiam⸱a mank⸱o de labor⸱fort⸱o ne prokrast⸱us la aper⸱ig⸱o⸱n de aktual⸱a libr⸱o⸱katalog⸱o.

    La du akompan⸱a⸱j statistik⸱o⸱j list⸱ig⸱as la plej furor⸱a⸱j⸱n titol⸱o⸱j⸱n. Unu montr⸱as la total⸱a⸱j⸱n vend⸱o⸱j⸱n ( ĉef⸱e al ali⸱a⸱j libr⸱o⸱serv⸱o⸱j ) kaj la ali⸱a la nombr⸱o⸱n de unu⸱ekzempler⸱a⸱j aĉet⸱o⸱j ĉe la butik⸱o en la CO ( ĉef⸱e far⸱e de individu⸱a⸱j klient⸱o⸱j ). La nombr⸱o⸱j de unu⸱op⸱a⸱j vend⸱o⸱j est⸱as inkluziv⸱it⸱a⸱j en tiu⸱j de la total⸱a⸱j vend⸱o⸱j. En⸱tut⸱e la libr⸱o⸱serv⸱o de UEA vend⸱is 15878 ekzempler⸱o⸱j⸱n de 1853 divers⸱a⸱j libr⸱o⸱j, disk⸱o⸱j aŭ kased⸱o⸱j, apud amas⸱o da “ divers⸱aĵ⸱o⸱j ”, t. e. insign⸱o⸱j, skrib⸱il⸱o⸱j ktp.

    Ambaŭ statistik⸱o⸱j reflekt⸱as la vigl⸱ec⸱o⸱n de la propr⸱a el⸱don⸱ad⸱o de UEA. El la 20 titol⸱o⸱j de la total⸱a⸱j vend⸱o⸱j, 14 est⸱as el⸱don⸱aĵ⸱o⸱j de UEA aŭ ( Pasport⸱a Serv⸱o ) de TEJO. El la 21 plej furor⸱a⸱j unu⸱op⸱e vend⸱it⸱a⸱j titol⸱o⸱j 12 est⸱as el⸱don⸱aĵ⸱o⸱j de UEA / TEJO. La plej popular⸱a aŭtor⸱o est⸱is de⸱nov⸱e William Auld, ĉi - foj⸱e kun tri titol⸱o⸱j ( Pajl⸱er⸱o⸱j kaj stopl⸱o⸱j kaj la traduk⸱o⸱j de Tolkien kaj Conan Doyle ).

    Vend⸱o⸱j en⸱tut⸱e

    Inter⸱naci⸱a⸱j Ekzamen⸱o⸱j de Ile⸱i / UEA 360

    Pasport⸱a Serv⸱o 347

    Al lingv⸱a demokrati⸱o, red. M. Fettes kaj S. Bolduc 247

    Salut⸱o⸱n! lern⸱o⸱libr⸱o de A. Childs - Mee 242

    Inter⸱naci⸱a Kongres⸱a Universitat⸱o 1998 199

    Termin⸱ologi⸱a gvid⸱il⸱o, H. Suonuuti 162

    Monument⸱e pri Esperant⸱o, H. Röllinger 160

    Pajl⸱er⸱o⸱j kaj stopl⸱o⸱j, W. Auld 137

    Fakt⸱o⸱j kaj fantazi⸱o⸱j, M. Boulton 131

    Esperant⸱o post la jar⸱o 2000, A. Korĵenkov 130

    Kio ni est⸱as kaj kio⸱n ni cel⸱as ( provizor⸱a el⸱don⸱o ) 121

    Ili viv⸱is sur la ter⸱o, M. kaj B. Robineau 114

    Ŝlos⸱il⸱o sved⸱a 106

    Tend⸱ar⸱a⸱j tag⸱o⸱j I, S. MacGill 95

    Diccionario de bolsillo Esp - espanol, Paluzie - Borrell 92

    Klara vort⸱ar⸱o Esperant⸱a - arab⸱a, G. Abraham 87

    Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : demand⸱o⸱j kaj respond⸱o⸱j, L. Levin 86

    Dictionnaire de poche ( franc⸱a - E - franc⸱a ) 83

    Asteriks ĉe la olimpi⸱a⸱j lud⸱o⸱j, Goscinny / Uderzo 81

    Plen⸱a analiz⸱a gramatik⸱o de Esperant⸱o, K. Kalocsay kaj G. Waringhien 81

    Unu⸱op⸱a⸱j vend⸱o⸱j

    Al lingv⸱a demokrati⸱o, red. M. Fettes kaj S. Bolduc 61

    Pasport⸱a Serv⸱o 51

    Inter⸱naci⸱a⸱j Ekzamen⸱o⸱j de Ile⸱i / UEA 50

    Tien, J. Valano 45

    Esperant⸱o post la jar⸱o 2000, A. Korĵenkov 42

    Termin⸱ologi⸱a gvid⸱il⸱o, H. Suonuuti 40

    Hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : demand⸱o⸱j kaj respond⸱o⸱j, L. Levin 35

    Pajl⸱er⸱o⸱j kaj stopl⸱o⸱j, W. Auld 34

    La mant⸱o, P. Mährti 33

    Zamenhof kaj jud⸱ism⸱o, A. Cherpillod 32

    Fakt⸱o⸱j kaj fantazi⸱o⸱j, M. Boulton 31

    Salut⸱o⸱n! lern⸱o⸱libr⸱o de A. Childs - Mee 31

    Monument⸱e pri Esperant⸱o, H. Röllinger 30

    Antologi⸱o latin⸱a I - II, G. Berveling 27

    La bon⸱a lingv⸱o, C. Piron 26

    Kultur⸱o kaj teknologi⸱o, A. Urevbu 26

    La re⸱ven⸱o de la reĝ⸱o, J. R. R. Tolkien 26

    Nederlands - Esperant⸱o - Nederlands, A. J. Middelkoop 25

    Salut⸱o⸱n! ( kased⸱o al la lern⸱o⸱libr⸱o ) 24

    La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj, A. C. Doyle 23

    Am⸱parol⸱o, I. Nemere 23

    Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA

    Inter⸱naci⸱a⸱j Ekzamen⸱o⸱j EN LA BERLINA UK

    Dum la 84a UK en Berlino okaz⸱os la Inter⸱naci⸱a⸱j Ekzamen⸱o⸱j de Ile⸱i / UEA je la element⸱a kaj mez⸱a nivel⸱o⸱j. Ili konsist⸱os el tri part⸱o⸱j : gramatik⸱a antaŭ⸱test⸱o, skrib⸱a part⸱o kaj parol⸱a part⸱o. Nur la sukces⸱int⸱o⸱j en la gramatik⸱a antaŭ⸱test⸱o rajt⸱os part⸱o⸱pren⸱i la skrib⸱a⸱n part⸱o⸱n kaj, ating⸱int⸱e en la skrib⸱a part⸱o la sukces⸱lim⸱o⸱n de 60 poent⸱o⸱j, ankaŭ la parol⸱a⸱n part⸱o⸱n.

    Pro praktik⸱a⸱j kial⸱o⸱j maksimum⸱e 24 kandidat⸱o⸱j pov⸱os ekzamen⸱iĝ⸱i. Pro tio anticip⸱a si⸱n⸱anonc⸱o est⸱as konsil⸱end⸱a. Oni anonc⸱u si⸱n, prefer⸱e antaŭ 1 jul., ĉe la sekretari⸱o de la Inter⸱naci⸱a Ekzamen⸱a Komision⸱o ( IEK ), Middenweg 587, NL - 1704 BH Heerhugowaard, Nederlando ; ret⸱poŝt⸱o

    <address> hag⸱e⸱n. esperant⸱o@wxs. nl address>.

    Sam⸱temp⸱e oni pag⸱u la special⸱e favor⸱a⸱n ekzamen⸱kotiz⸱o⸱n de 40 NLG al la UEA - kontoilek - a aŭ rekt⸱e al la kas⸱ist⸱o de IEK : B. Andreasson, Södra Rörum pl 455, SE - 242 94 Hörby, Svedi⸱o ; poŝt⸱a ĝir⸱kont⸱o 682117 - 7 ( Stockholm ). Kaz⸱e de ne⸱reprezent⸱iĝ⸱o aŭ ne⸱sukces⸱o en la antaŭ⸱test⸱o oni re⸱ricev⸱os 25 NLG.

    Se la maksimum⸱a nombr⸱o de ekzamen⸱ot⸱o⸱j ne jam est⸱os ating⸱it⸱a, ebl⸱os sinanonci sur⸱lok⸱e en la kongres⸱ej⸱o ĉe la Ile⸱i - bud⸱o je dimanĉ⸱o. Tiam la ekzamen⸱kotiz⸱o est⸱os 60 % de la MA - kotiz⸱o por la loĝ⸱land⸱o de la kandidat⸱o.

    IEK apart⸱e atent⸱ig⸱as la deleg⸱it⸱o⸱j⸱n de UEA pri la rekomend⸱o de la Estr⸱ar⸱o de UEA, ke ” deleg⸱it⸱o⸱j ating⸱u almenaŭ la nivel⸱o⸱n de la Mez⸱a Ekzamen⸱o ”.

    Hans te⸱n Hag⸱e⸱n

    Per Esperant⸱o Pri LA Vjetnam⸱a Milit⸱o

    Ni organiz⸱os fak⸱a⸱n kun⸱sid⸱o⸱n pri “ Vjetnam⸱a Milit⸱o ”, kiel la 4an simpozi⸱o⸱n pri rilat⸱histori⸱o, kadr⸱e de la 2a Azia Kongres⸱o en Hanojo ( 22 - 25 aŭg. 1999 ). Ni pet⸱as aktiv⸱a⸱n part⸱o⸱pren⸱o⸱n kun raport⸱o, precip⸱e el la koncern⸱a⸱j land⸱o⸱j, Usono, Japani⸱o, Korei⸱o, Ĉini⸱o kaj kompren⸱ebl⸱e el Vjetnami⸱o.

    La kun⸱sid⸱o tem⸱os pri la “ Vjetnam⸱a Milit⸱o ”, kiu fin⸱iĝ⸱is per venk⸱o de vjetnam⸱o⸱j kaj don⸱is baz⸱o⸱n por la nun⸱a Vjetnami⸱o, kaj ĝi est⸱as tre grav⸱a ne nur por ĝi sed ankaŭ por ali⸱a⸱j koncern⸱a⸱j land⸱o⸱j. Sed 25 jar⸱o⸱j⸱n post la milit⸱o ( 1961 - 1975 ), oni nun ne mult⸱e parol⸱as pri ĝi kaj em⸱as forges⸱i.

    Tamen la ven⸱ont⸱a Azia Kongres⸱o est⸱as la unu⸱a inter⸱naci⸱a E - kongres⸱o en Vjetnami⸱o, kie kolekt⸱iĝ⸱os aziaj esperant⸱ist⸱o⸱j kaj esper⸱ebl⸱e ankaŭ el Usono por gratul⸱i tiu⸱n evolu⸱o⸱n de Vjetnami⸱o, kiu ebl⸱ig⸱as al ĝi hav⸱i tia⸱n ĉi kongres⸱o⸱n. Sed ali⸱flank⸱e, kiel esperant⸱ist⸱a kongres⸱o, hav⸱ant⸱a pli objektiv⸱a⸱n histori⸱a⸱n rigard⸱o⸱n, ĝi est⸱as la plej taŭg⸱a okaz⸱o retro⸱rigard⸱i tiu⸱n histori⸱a⸱n okaz⸱aĵ⸱o⸱n por ni⸱a pli bon⸱a post⸱a rilat⸱iĝ⸱ad⸱o.

    Bedaŭr⸱ind⸱e, ni ne est⸱as fak⸱ul⸱o⸱j pri histori⸱o, nek politik⸱a⸱j grav⸱ul⸱o⸱j, sed mult⸱a⸱j el ni mem tra⸱viv⸱is tiu⸱n temp⸱o⸱n kaj spert⸱is la milit⸱o⸱n en si⸱a propr⸱a viv⸱o. Do ni pov⸱as pens⸱i la afer⸱o⸱n el tia nivel⸱o kaj plu⸱e hav⸱as lingv⸱a⸱n avantaĝ⸱o⸱n —Esperant⸱o⸱n.

    Grav⸱as ke ni ne forges⸱u, foj⸱e kaj foj⸱e atent⸱i pri la pas⸱int⸱ec⸱o. Kaj ankaŭ grav⸱as kompar⸱i la de - reg⸱ist⸱ar⸱o - prepar⸱it⸱a⸱n histori⸱o⸱n pri unu sam⸱a afer⸱o. Tiel ni pov⸱as ating⸱i pli objektiv⸱a⸱n kern⸱o⸱n de la afer⸱o.

    Konsci⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j inter⸱ŝanĝ⸱u en Esperant⸱o opini⸱o⸱j⸱n kaj inform⸱o⸱j⸱n pri la milit⸱o, kaj retro⸱rigard⸱u la milit⸱o⸱n por pli bon⸱a futur⸱a kun⸱labor⸱o inter koncern⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, konven⸱e al la ĝeneral⸱a tem⸱o de la kongres⸱o, “ Kun⸱labor⸱o por Pac⸱o, Stabil⸱ec⸱o kaj Dis⸱volv⸱o ”.

    Kio⸱n ni far⸱os en la fak⸱a kun⸱sid⸱o :

    1. Retro⸱rigard⸱os la milit⸱o⸱n konciz⸱e laŭ prepar⸱it⸱a dokument⸱o. Inter⸱ali⸱e apart⸱e stud⸱os, kio⸱n esperant⸱ist⸱o⸱j far⸱is rilat⸱e al la milit⸱o.

    2. Kompar⸱os pri⸱skrib⸱o⸱n pri la milit⸱o en naci⸱a lern⸱o⸱libr⸱o por 15 - 18 - jar⸱ul⸱o⸱j, ekzempl⸱e lern⸱o⸱libr⸱o pri histori⸱o k. a.

    3. Inter⸱ŝanĝ⸱os propr⸱a⸱j⸱n spert⸱o⸱j⸱n pri la milit⸱o. En tiu rilat⸱o, raport⸱o⸱j el Vjetnami⸱o grav⸱as. Kaj rilat⸱e al tio, mi pet⸱as al vi prepar⸱i koncern⸱a⸱j⸱n raport⸱o⸱j⸱n.

    Por detal⸱o⸱j kontakt⸱u ni⸱n :

    Takadono 4 - 13 - 3, Asahi - ku, Oosaka Oosaka - si, 535 - 0031 Japani⸱o.

    Ret⸱e :

    <address> tomtom@an⸱n. hi - ho. ne. jp address>

    Nisio Tutomu Kata

    Verd⸱a LONGMARŜO

    La inaŭgur⸱a ceremoni⸱o de la marŝ⸱ad⸱o okaz⸱is maten⸱e de la Nov⸱jar⸱a Tag⸱o de 1999 en Lianyungang —la komenc⸱o de la Azia - Eŭrop⸱a Fer⸱voj⸱o. Ĉe⸱est⸱is reprezent⸱ant⸱o⸱j de la urb⸱estr⸱o⸱j de Huangshi kaj Lianyungang kaj reprezent⸱ant⸱o⸱j de E - organiz⸱o⸱j de la du urb⸱o⸱j, eĉ ge⸱knab⸱a orkestr⸱o!

    Post unu monat⸱o, 31 jan. la marŝ⸱ant⸱a grup⸱o ating⸱is urb⸱o⸱n Zhengzhou, unu el la plej ĉef⸱a⸱j fer⸱voj⸱nod⸱o⸱j en Ĉini⸱o kaj la unu⸱a provinc⸱a ĉef⸱urb⸱o sur la voj⸱o. La tri⸱op⸱a reprezent⸱ant⸱ar⸱o de E - asoci⸱o⸱j tie renkont⸱is la grup⸱o⸱n kaj kun⸱e kun la marŝ⸱ant⸱o⸱j pas⸱ig⸱is renkont⸱iĝ⸱o⸱j⸱n kun lok⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j kaj akcept⸱o⸱n de la urb⸱a⸱j instanc⸱o⸱j.

    8 feb. la karavan⸱o ating⸱is la urb⸱o⸱n Luoyang, tre mond⸱fam⸱a pro si⸱a antikv⸱ec⸱o kaj abund⸱a⸱j histori⸱a⸱j vizit⸱ind⸱ej⸱o⸱j. Ĝis tiu urb⸱o, la karavan⸱o jam ir⸱is dek⸱naŭ⸱on⸱o⸱n ( 1 / 19 ) de la tut⸱a voj⸱o. Laŭ la plej⸱last⸱a inform⸱o, la karavan⸱o jam ating⸱is urb⸱o⸱n Lingbao en prov. Shaanxi kaj antaŭ ĝi est⸱os mond⸱fam⸱a antikv⸱a urb⸱eg⸱o Xi ’ an.

    La karavan⸱o pli kaj pli al⸱kutim⸱iĝ⸱is al si⸱a pied⸱ir⸱ad⸱o kaj sever⸱a kaj mal⸱komfort⸱a, eĉ sufer⸱at⸱a vojaĝ⸱a viv⸱o. Komenc⸱e la karavan⸱o ir⸱as ĉiu⸱tag⸱e ĉirkaŭ 20 km. La karavan⸱o ordinar⸱e est⸱as akcept⸱it⸱a en mal⸱grand⸱a⸱j fer⸱voj⸱staci⸱dom⸱o⸱j kaj tra⸱nokt⸱as en simpl⸱a gast⸱ig⸱ej⸱o de la staci⸱dom⸱o⸱j. Pro tio oni ŝuld⸱as mult⸱o⸱n al s - ro Li Shen, prezid⸱ant⸱o de Ĉin⸱a Sekci⸱o de IFEF, emerit⸱a ĝeneral⸱a inĝenier⸱o, eks⸱a alt⸱rang⸱a estr⸱o de unu el la plej grav⸱a⸱j fer⸱voj⸱ret⸱o⸱j en Ĉini⸱o. Tamen kelk⸱foj⸱e la karavan⸱o dev⸱as tra⸱nokt⸱i sur benk⸱o en pasaĝer⸱a atend⸱ej⸱o de staci⸱dom⸱o, dorm⸱ant⸱e en dorm⸱sak⸱o je frid⸱a temperatur⸱o de 3 - 10 gradus⸱o⸱j sub la nul⸱o.

    La plan⸱it⸱a marŝ⸱lini⸱o est⸱as : Ĉini⸱o ( Lianyungang, Xuzhou, Shangqiu, Kaifeng, Zhengzhou, Xi ’ an, Baoji, Lanzhou, Jiuquan, Ulumuqi ) —Kazaĥstano —Rus⸱land⸱o ( Jekaterinburg ) —Belorusio ( Minsk ) —Pol⸱land⸱o ( Varsovio ) —Germani⸱o ( Berlino ) —Nederlando ( Roterdam⸱o ).

    Zhang Danchen

    AIS EN MEKSIKIO

    La Akademi⸱o Inter⸱naci⸱a de la Scienc⸱o⸱j ( AIS ) San - Marino ir⸱as ekster - Eŭrop⸱e⸱n : en Meksikio fond⸱iĝ⸱is land⸱a asoci⸱o, kiu promes⸱as iam far⸱iĝ⸱i plen⸱rajt⸱a fili⸱o de AIS. Dank⸱e al la iniciat⸱o de prof. Feldmann - Gonzales jam okaz⸱is mult⸱e atent⸱at⸱a preleg - seri⸱o en plur⸱a⸱j Meksikiaj universitat⸱o⸱j, inter⸱ali⸱e en Mexicali, Celaya, Meksikurbo kaj Monterrey.

    Ankaŭ en Eŭrop⸱o ĉi - jar⸱e okaz⸱os AIS - aranĝ⸱o⸱j. Du plen⸱a⸱j SUS - konferenc⸱o⸱j komenc⸱e de maj⸱o en Bydgoszcz ( PL ) kaj aŭgust⸱e - septembr⸱e en San - Marino / Rimini ampleks⸱os ne nur kurs⸱a⸱n, preleg⸱a⸱n kaj kadr⸱a⸱n program⸱o⸱j⸱n, sed ankaŭ publik⸱a⸱j⸱n stud⸱fin⸱a⸱j⸱n ekzamen⸱o⸱j⸱n. Dum la pask⸱a IJF de Ital⸱a E - Jun⸱ul⸱ar⸱o kaj dum la Berlina UK okaz⸱os stud⸱ad - sesi⸱o⸱j, kiu⸱j ofert⸱as al la festival⸱an⸱o⸱j kaj kongres⸱an⸱o⸱j aktual⸱a⸱j⸱n scienc⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n kaj iom da akademi⸱a etos⸱o, sen iu krom⸱kost⸱o.

    Kun la dis⸱vast⸱iĝ⸱o de la AIS - aktiv⸱aĵ⸱o⸱j pli⸱oft⸱iĝ⸱as la demand⸱o⸱j, kial AIS labor⸱as laŭ sufiĉ⸱e strikt⸱a⸱j regul⸱ar⸱o⸱j. Ekzempl⸱e ĝi aranĝ⸱as stud⸱fin⸱a⸱j⸱n ekzamen⸱o⸱j⸱n nur dum SUS - konferenc⸱o⸱j anonc⸱end⸱a⸱j monat⸱o⸱j⸱n antaŭ⸱e, ĉe kiu⸱j nur efektiv⸱a⸱j membr⸱o⸱j de AIS rajt⸱as gvid⸱i kurs⸱o⸱j⸱n. Tio pov⸱as kaŭz⸱i la impres⸱o⸱n, ke AIS sen⸱bezon⸱e komplik⸱as la viv⸱o⸱n aŭ ne fid⸱as al ekster⸱ul⸱o⸱j.

    La ver⸱a kaŭz⸱o est⸱as, ke strikt⸱a⸱j regul⸱o⸱j neces⸱as por protekt⸱i la reputaci⸱o⸱n de AIS. Se iu grup⸱o da hom⸱o⸱j spontan⸱e ie kun⸱ven⸱us, dis⸱don⸱us diplom⸱o⸱j⸱n kaj sen⸱spur⸱e mal⸱aper⸱us, neni⸱u konsider⸱us tiu⸱j⸱n diplom⸱o⸱j⸱n serioz⸱a⸱j. Tial AIS antaŭ⸱anonc⸱as si⸱a⸱j⸱n ekzamen⸱o⸱j⸱n kaj far⸱as mult⸱o⸱n por ebl⸱ig⸱i post⸱a⸱n kontrol⸱ad⸱o⸱n de ĉiu⸱j detal⸱o⸱j. Tiel ag⸱as ĉiu⸱j serioz⸱a⸱j universitat⸱o⸱j, kaj AIS, kiu ag⸱as plur⸱land⸱e kaj sen konstant⸱a instru⸱ej⸱o, dev⸱as eĉ pli atent⸱i tia⸱j⸱n procedur⸱o⸱j⸱n.

    AIS esper⸱as, ke ĝi⸱a⸱j an⸱o⸱j kaj kun⸱labor⸱ant⸱o⸱j kompren⸱as la regul⸱ar⸱o⸱j⸱n kiel help⸱il⸱o⸱j⸱n al util⸱a labor⸱o kaj ne kiel mal⸱help⸱a⸱n balast⸱o⸱n. Por la hom⸱o⸱j, kiu⸱j vol⸱as part⸱o⸱pren⸱i en AIS - kurs⸱o, regul⸱o⸱j ja kvazaŭ ne ekzist⸱as, kaj serioz⸱a⸱j student⸱o⸱j ĉie dev⸱as sekv⸱i reglament⸱o⸱n.

    Reinhard Fössmeier inform - ofic⸱o de AIS

    NE Nur Salut⸱kart⸱o⸱j

    Mult⸱a⸱j⸱n frukt⸱o⸱j⸱n don⸱is last⸱a⸱temp⸱e la ag⸱ad⸱o⸱j de Hungari⸱a E - Asoci⸱o direkt⸱it⸱a⸱j al divers⸱a⸱j tavol⸱o⸱j de influ⸱hav⸱a⸱j person⸱o⸱j. En decembr⸱o est⸱is dis⸱send⸱it⸱a la hungar⸱lingv⸱a period⸱aĵ⸱o de HEA Eŭrop⸱a Uni⸱o kaj la lingv⸱a demand⸱o al ĉiu⸱j parlament⸱an⸱o⸱j de Hungari⸱o kun la salut⸱leter⸱o de la prezid⸱ant⸱o de HEA Georgo Nanovfszky. Plur⸱dek parlament⸱an⸱o⸱j eĉ ne nur salut⸱kart⸱o⸱j⸱n send⸱is, sed esprim⸱is si⸱a⸱n simpati⸱o⸱n kaj ofert⸱is si⸱a⸱n sub⸱ten⸱o⸱n al la cel⸱o⸱j de HEA.

    En januar⸱o unu⸱hor⸱a viv⸱a intervju⸱o kun Oszkár Princz, ĝeneral⸱a sekretari⸱o de HEA, est⸱is dis⸱send⸱it⸱a en la radi⸱o⸱staci⸱o “ Melodi⸱o ” ŝat⸱at⸱a ĉef⸱e de jun⸱ul⸱o⸱j.

    Tri⸱dek⸱paĝ⸱a stud⸱o de László Gados, kun⸱redaktor⸱o de Eŭrop⸱a Uni⸱o kaj la lingv⸱a demand⸱o , aper⸱is en la prestiĝ⸱a revu⸱o Gazdaság és Társadalom ( Ekonomi⸱o kaj soci⸱o ), en kiu publik⸱ig⸱as artikol⸱o⸱j⸱n la plej kon⸱at⸱a⸱j fak⸱ul⸱o⸱j de tiu⸱j tem⸱o⸱j en Hungari⸱o.

    Oszkár Princz

    Pasport⸱o AL LA Tut⸱a Mond⸱o. Ekzerc⸱o⸱j AL LA Tut⸱a Pasport⸱o

    Aper⸱is vid⸱bend⸱a kurs⸱o Pasport⸱o al la Tut⸱a Mond⸱o , verk⸱it⸱a de Paŭlo Gubbins ( Briti⸱o ) sur⸱baz⸱e de tekst⸱o de Edwin Grobe ( Usono ) kaj registr⸱it⸱a en Kalifornio kun inter⸱naci⸱a aktor⸱ar⸱o. Kvar lecion⸱o⸱j okup⸱as du hor⸱o⸱j⸱n.

    La kurs⸱o est⸱as por lern⸱ant⸱o⸱j de ajn⸱a aĝ⸱o ; en la bend⸱o oni parol⸱as nur Esperant⸱o⸱n. Ĝi ek⸱ir⸱as de la nul⸱a punkt⸱o ; la material⸱o⸱n oni prezent⸱as iom pli dens⸱e ol en Mazi en Gondolando kun la akuzativ⸱o en⸱konduk⸱it⸱a en la kvar⸱a lecion⸱o. La bend⸱o prezent⸱as situaci - komedi⸱a⸱j⸱n scen⸱o⸱j⸱n, kun al⸱don⸱it⸱a⸱j instru⸱tem⸱o⸱j.

    La kurs⸱o uz⸱as viv⸱a⸱j⸱n aktor⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j prezent⸱as la famili⸱o⸱n Bon⸱vol⸱o ( grek⸱a filozof⸱o kaj danc⸱ist⸱in⸱o la ge⸱patr⸱o⸱j, atlet⸱o, skulpt⸱ist⸱in⸱o kaj juĝ⸱ist⸱in⸱o la ge⸱fil⸱o⸱j —ĉiu⸱j en kostum⸱o⸱j konform⸱a⸱j al la meti⸱o⸱j ). Ekster la famili⸱o, ven⸱as ŝaf⸱ist⸱a gast⸱o el Nov - Zelando, vend⸱ej⸱estr⸱in⸱o kun problem⸱o⸱j, kaj iom surd⸱a detektiv⸱o —do, krim⸱o, aŭ supoz⸱o de krim⸱o, nu... mult⸱a⸱j mis⸱kompren⸱o⸱j.

    La bend⸱o⸱j aper⸱is kun pres⸱it⸱a scen⸱ar⸱a tekst⸱o, kun gramatik⸱a⸱j resum⸱o⸱j. ELNA pet⸱is al Ile⸱i verk⸱i ekzerc⸱o⸱j⸱n, per kiu⸱j lern⸱ant⸱o⸱j sistem⸱e test⸱u kaj prov⸱u si⸱a⸱j⸱n sci⸱o⸱j⸱n. Vid⸱bend⸱o mal⸱facil⸱e prezent⸱as la komplet⸱a⸱n lingv⸱o⸱n, profund⸱ig⸱o⸱n kaj komplet⸱ig⸱o⸱n oni proviz⸱u per ekzerc⸱o⸱j. La bend⸱o⸱n uz⸱os sol⸱ul⸱o⸱j kaj grup⸱an⸱o⸱j kun gvid⸱ant⸱o ; la ekzerc⸱o⸱j prov⸱as kontent⸱ig⸱i la bezon⸱o⸱j⸱n de ambaŭ kategori⸱o⸱j.

    Grand - format⸱a⸱n 72 - paĝ⸱a⸱n apog⸱a⸱n ekzerc⸱o - kajer⸱o⸱n sub la titol⸱o Ekzerc⸱o⸱j al la Tut⸱a Pasport⸱o pret⸱ig⸱is Stefan MacGill, la komisi⸱it⸱o de Ile⸱i pri el⸱don⸱ad⸱o, kun bild⸱o⸱j de Gejl Lucas. Fin⸱e de la ekzerc⸱o⸱j aper⸱as konsil⸱o⸱j al gvid⸱ant⸱o⸱j, respond⸱o⸱j al la ekzerc⸱o⸱j, laŭ⸱lecion⸱a⸱j kaj alfabet⸱a⸱j vort - list⸱o⸱j, laŭ⸱lecion⸱a tabel⸱o de gramatik⸱o, baz⸱a⸱j struktur⸱o⸱j, komunik⸱a⸱j task⸱o⸱j kaj bend⸱a resum⸱o.

    La komplet⸱o ( bend⸱o⸱j Pal aŭ NTSC, scen⸱ar⸱a tekst⸱o, ekzerc⸱o⸱j ) aĉet⸱ebl⸱as ĉe ELNA ( 90 USD ) aŭ UEA ( 174 NLG ). La ekzerc⸱ar⸱o apart⸱e mend⸱ebl⸱as ankaŭ ĉe Ile⸱i ( pf. 193, HU - 1368 Budapest, Hungari⸱o ).

    Ile⸱i

    Kalendar⸱o EN LA Ret⸱o

    Mi al⸱ŝut⸱is la aktual⸱ig⸱at⸱a⸱n versi⸱o⸱n de la Plen⸱a Kalendar⸱o al ni⸱a ret⸱paĝ⸱ej⸱o :

    Http : / / www. hungary. net / esperant⸱o / event⸱o⸱j1. htm

    La kalendar⸱o est⸱as hav⸱ebl⸱a ankaŭ per ret⸱poŝt⸱o. Por ricev⸱i ĝi⸱n send⸱u mesaĝ⸱o⸱n al

    <address> kalendar⸱o@esperant⸱o. org address>, en⸱hav⸱o kaj tem⸱lini⸱o ne grav⸱as.

    Est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j rimark⸱o⸱j, komplet⸱ig⸱o⸱j, korekt⸱o⸱j.

    Laŭ⸱intenc⸱e ĝi dev⸱as serv⸱i 4 cel⸱o⸱j⸱n :

    —por vojaĝ⸱em⸱ul⸱o⸱j serv⸱i per fid⸱ind⸱a⸱j inform⸱o⸱j ( aranĝ⸱o⸱j, organiz⸱a⸱j adres⸱o⸱j, ret⸱paĝ⸱o⸱j )

    —por organiz⸱ant⸱o⸱j cert⸱ig⸱i reklam - ebl⸱o⸱n por inform⸱i pri si⸱a aranĝ⸱o

    —por organiz⸱ant⸱o⸱j don⸱i la ebl⸱ec⸱o⸱n anticip⸱e kontrol⸱i la plan⸱it⸱a⸱n dat⸱o⸱n de ont⸱a aranĝ⸱o por evit⸱i eventual⸱a⸱j⸱n kolizi⸱o⸱j⸱n

    —funkci⸱ig⸱i fid⸱ind⸱a⸱n serv⸱o⸱n pri “ impon⸱a ” list⸱o, util⸱ig⸱ebl⸱a en ekster⸱a propagand⸱a labor⸱o.

    László Szilvási

    Kurt⸱e

    230 litoviaj kaj kelk⸱a⸱j ali⸱land⸱a⸱j e - ist⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱is la 34an kongres⸱o⸱n de LitEA en Vilnius. LitEA hav⸱as individu⸱a⸱j⸱n 980 membr⸱o⸱j⸱n ; ĝi ricev⸱is 17 mil lidojn de la Ministeri⸱o de Kultur⸱o, 10 mil lidojn de la distrikt⸱a municip⸱o de Lazdijai k 3 mil lidojn de la Akcia bank⸱o de Ŝiauliai. 240 person⸱o⸱j fin⸱is la aŭtun⸱a⸱n kurs⸱o⸱n en Vilnius. Litova Stel⸱o ( 1000 ekz. ) hav⸱as 360 pag⸱int⸱a⸱j⸱n abon⸱ant⸱o⸱j⸱n. LitEA funkci⸱ig⸱is si⸱a⸱n fili⸱o⸱n en la centr⸱o de Vilnius. Povilas Jegorovas est⸱as re⸱elekt⸱it⸱a kiel prezid⸱ant⸱o de LitEA. ( Litova Stel⸱o )

    En publik⸱a seminari⸱o pri “ Lingv⸱o kaj hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j ” ( 12 dec., Seul⸱o ) de Kore⸱a E - Asoci⸱o k Kore⸱a Lingv⸱ist⸱ik⸱a Asoci⸱o part⸱o⸱pren⸱is ĉ. 60 person⸱o⸱j. ( Esperant⸱o )

    La urb⸱estr⸱o de Torcy ( Francio ) kaj la prezid⸱ant⸱o de la lok⸱a E - kultur⸱centr⸱o Jean - Michel Girbes 22 nov. plant⸱is “ arb⸱o⸱n de amik⸱ec⸱o ” k sub⸱skrib⸱is plur⸱lingv⸱a⸱n konvenci⸱o⸱n pri “ universal⸱a rajt⸱o —universal⸱a lingv⸱o ”. ( Esperant⸱o )

    Februar⸱e 125 ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j ek⸱lern⸱is E - ton en la Scienc⸱a Universitat⸱o “ Lajos Kossuth ” en Debrecen ( Hungari⸱o ) ; la kurs⸱o fin⸱iĝ⸱os en juni⸱o per stud⸱fin⸱a ekzamen⸱o. ( Interredakore )

    Unu el strat⸱o⸱j de Sarajevo ricev⸱is nom⸱o⸱n de Kasim Hadzic, si⸱a⸱temp⸱e gvid⸱a islam⸱a intelekt⸱ul⸱o kaj fervor⸱a e - ist⸱o. ( Katalun⸱a Esperant⸱ist⸱o )

    Liber⸱ec⸱an⸱a revu⸱o La Lletra A en Reus ( Katalunio ) aper⸱ig⸱as lecion⸱o⸱j⸱n de E - to. ( Katalun⸱a Esperant⸱ist⸱o )

    Laŭ la last⸱a Adres⸱ar⸱o, Sat hav⸱as 1250 membr⸱o⸱j⸱n en 779 urb⸱o⸱j de la mond⸱o ; plej mult⸱a⸱j loĝ⸱as en Peterburgo ( 27 ), Parizo ( 23 ), Zajeĉaro ( 16 ), Moskvo kaj Roterdam⸱o ( po 14 ) k Bruselo ( 12 ). ( Sen⸱naci⸱ul⸱o )

    5 - 9 mar. en Kyiv ( la ĉef⸱urb⸱o de Ukrainio ) sukces⸱e okaz⸱is la 11a Eol⸱a, organiz⸱it⸱a de Mikael⸱o Lineckij, Natalia Ivanova k. a. kun ĉ. 110 part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j. Ĉe⸱est⸱is plur⸱a⸱j gast⸱o⸱j el Eŭrop⸱o, inter⸱ali⸱e kon⸱at⸱a⸱j kant⸱ist⸱o⸱j JoMo k Georgo Handzlik. ( Grigorij Arosjev )

    Pro san⸱problem⸱o⸱j de la redaktor⸱o Stano Marĉek kun sekv⸱a pane⸱o de la aper⸱ritm⸱o kaj mal⸱kresk⸱o de la abon⸱ant⸱o⸱j est⸱as fin⸱it⸱a la el⸱don⸱ad⸱o de Esperant⸱ist⸱o Slovak⸱a . ( Start⸱o )

    21 dec. kvin⸱cent⸱o da gast⸱o⸱j ĝu⸱is teatr⸱aĵ⸱o⸱n k solen⸱a⸱n banked⸱o⸱n en la prestiĝ⸱a Zagreba teatr⸱o Kerempuh okaz⸱e de la 25 - jar⸱a jubile⸱o de la E - la aktor⸱ad⸱o de Vida Jerman. ( Esperant⸱o )

    DE A. T. S. AL Ĉ. A. L.

    6 - 7 feb. en Ĉe⸱boks⸱ar⸱o ( ĉef⸱urb⸱o de Ĉuvaŝio ) okaz⸱is Aktiv⸱ul - Trejn⸱a Seminari⸱o ( ATS ) pri la tem⸱o “ De klub⸱o al organiz⸱o ”. La seminari⸱o⸱n organiz⸱is SEJM, JEAĈR ( Jun⸱ul⸱ar⸱a E - Asoci⸱o de Ĉuvaŝio ) kaj Respublik⸱a dom⸱o de instru⸱ist⸱o⸱j. Krom ĉe⸱boks⸱ar⸱an⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱is reprezent⸱ant⸱o⸱j el Moskvo kaj Uljanovsk, en⸱tut⸱e —pli ol 20 person⸱o⸱j.

    Est⸱is pri⸱stud⸱it⸱a⸱j baz⸱a⸱j inform⸱o⸱j pri klub⸱o⸱j kaj organiz⸱o⸱j, inter⸱ri⸱lat⸱o⸱j en kolektiv⸱o, labor⸱o kun amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j, k. a. Grand⸱a part⸱o de la seminari⸱o pas⸱is kiel trejn⸱ad⸱o⸱j kaj diskut⸱o⸱j pri divers⸱a⸱j tem⸱o⸱j ( amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j, gvidoreco, dis⸱vast⸱ig⸱o de E - to, k. a. ).

    Ĉiu⸱j rimark⸱is ne⸱kutim⸱a⸱n serioz⸱ec⸱o⸱n de la aranĝ⸱o, kiu tamen plaĉ⸱is al ĉiu⸱j, kaj la organiz⸱ant⸱o⸱j decid⸱is daŭr⸱ig⸱i program⸱o⸱n kaj organiz⸱i seri⸱o⸱n de simil⸱a⸱j seminari⸱o⸱j sub la nom⸱o de “ Ĉe⸱boks⸱ar⸱a Aktiv⸱ul - Lernejo ” unu⸱foj⸱e en monat⸱o, dum unu el dimanĉ⸱o⸱j.

    14 mar. okaz⸱is la unu⸱a seminari⸱o el la seri⸱o, kun la tem⸱o “ Specif⸱o de radi⸱o, kiel amas⸱komunik⸱il⸱o ”. Ĝi cel⸱is lert⸱ig⸱i esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n en ekster⸱a⸱j rilat⸱o⸱j. La program⸱o konsist⸱is el du⸱hor⸱a preleg⸱o de Jekaterina Jevlampijeva, kiu⸱n sekv⸱is tri⸱hor⸱a trejn⸱ad⸱o. La part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j ricev⸱is la task⸱o⸱n mem⸱star⸱e prepar⸱i iu⸱n el la propon⸱it⸱a⸱j spec⸱o⸱j de radi⸱o⸱el⸱send⸱o⸱j ( intervju⸱o⸱n, rakont⸱o⸱n, enket⸱ad⸱o⸱n, raport⸱aĵ⸱o⸱n, ktp ). La trejn⸱ad⸱o fin⸱iĝ⸱is per analiz⸱o de far⸱it⸱a⸱j program⸱er⸱o⸱j kun komun⸱a korekt⸱ad⸱o de erar⸱o⸱j.

    La aranĝ⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is esperant⸱ist⸱o⸱j el Ĉe⸱boks⸱ar⸱o kaj Uljanovsk. La sekv⸱a seminari⸱o okaz⸱os komenc⸱e de april⸱o.

    Konstantin Viĥrov

    Interes⸱o NE Fal⸱as!

    Kvankam la veter⸱o en Tomsk ne simil⸱as al printemp⸱a, la hom⸱o⸱j “ vek⸱iĝ⸱as ” kun la unu⸱a⸱j printemp⸱a⸱j sun⸱radi⸱o⸱j, kaj 29 person⸱o⸱j ar⸱e ven⸱is al kurs⸱o de Esperant⸱o. Tiom ne⸱atend⸱it⸱a amas⸱o eĉ kaŭz⸱is problem⸱et⸱o⸱n, ĉar la Tomska E - klub⸱o ne hav⸱as propr⸱a⸱n ej⸱o⸱n kaj ĝu⸱as bon⸱vol⸱em⸱o⸱n de la Palac⸱o de kre⸱ad⸱o por lern⸱ej⸱an⸱o⸱j. Por unu⸱a⸱j lecion⸱o⸱j venad⸱is po 20 hom⸱o⸱j, pen⸱e en⸱ŝov⸱ant⸱a⸱j si⸱n en mal⸱grand⸱a⸱n klas⸱ĉambr⸱o⸱n, kiu⸱n oni dispon⸱ig⸱is al ni.

    La kurs⸱o⸱n gvid⸱as brav⸱a instru⸱ist⸱in⸱o Len⸱a Katajeva, kiu nur antaŭ unu jar⸱o mem ven⸱is al element⸱a printemp⸱a E - kurs⸱o de Ljuba Prudĉenko. Len⸱a hav⸱as universitat⸱a⸱n kler⸱o⸱n kaj labor⸱as en lernejo.

    Post la for⸱vetur⸱o de Ljuba Prudĉenko al Norvegi⸱o, tomskaj esperant⸱ist⸱o⸱j aflikt⸱iĝ⸱is, ĉar Ljuba dum pli ol 5 jar⸱o⸱j anim⸱is la klub⸱a⸱n viv⸱o⸱n en Tomsk, jen gvid⸱ant⸱e kurs⸱o⸱j⸱n, jen zorg⸱ant⸱e pri ej⸱o⸱j. Feliĉ⸱e, la providenc⸱o favor⸱is ni⸱n, kaj Len⸱a daŭr⸱ig⸱as tre mal⸱facil⸱a⸱n, tamen nobl⸱a⸱n labor⸱o⸱n —instru⸱ad⸱o de Esperant⸱o en Tomsk.

    19 Maj 1999 Tomska E - klub⸱o fest⸱os si⸱a⸱n du⸱dek⸱jar⸱iĝ⸱o⸱n. Nur man⸱plen⸱o de soci⸱a⸱j organiz⸱o⸱j en Tomsk hav⸱as simil⸱a⸱n aĝ⸱o⸱n, ĉef⸱e tur⸱ist⸱a⸱j klub⸱o⸱j.

    Ĉio komenc⸱iĝ⸱is tre modest⸱e. Kelk⸱a⸱j amik⸱o⸱j —Aleksej Birjulin, Anatol⸱o Gulidov, frat⸱o⸱j Ŝljafer k. a. —ĵus stud⸱int⸱e la lingv⸱o⸱n, dum ekster⸱urb⸱a piknik⸱o ĉe sen⸱ĝen⸱a lingv⸱o⸱praktik⸱ad⸱o, konstat⸱is ke E - klub⸱o⸱j funkci⸱as en Novosibirsk, Krasnojarsk, Barnaul, Omsk, Meĵdureĉensk kaj en mult⸱a⸱j siberiaj urb⸱o⸱j, nur en Tomsk ne est⸱as. Do ili fond⸱is la klub⸱o⸱n. La klub⸱o tiel aktiv⸱e komenc⸱is ag⸱i, ke la etos⸱o sent⸱iĝ⸱as eĉ post 20 jar⸱o⸱j.

    La nun⸱a estr⸱ar⸱o prepar⸱as vast⸱a⸱n program⸱o⸱n por celebr⸱i la dat⸱re⸱ven⸱o⸱n. Send⸱u gratul⸱o⸱j⸱n al ni!

    RU - 634055 Tomsk - 55 a / k 2289. Ret⸱e :

    <address> gbasov@hcei. tsc. ru address>

    Gennadij Basov vic⸱prezid⸱ant⸱o de Tek

    Gimnazi⸱an⸱o⸱j Lern⸱as Kaj Kant⸱as

    20 feb. en la peterburga gimnazi⸱o 271 okaz⸱is unu - kaj - du⸱on⸱a - hor⸱a E - koncert⸱o kadr⸱e de aranĝ⸱o, dediĉ⸱it⸱a al fremd⸱a⸱j lingv⸱o⸱j, stud⸱at⸱a⸱j en la gimnazi⸱o. Antaŭ la gimnazi⸱an⸱o⸱j, ili⸱a⸱j ge⸱patr⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j interes⸱it⸱o⸱j koncert⸱is blind⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j el EK Amik⸱ar⸱o . Fam⸱a peterburga ensembl⸱o Blu⸱a Pont⸱o plen⸱um⸱is nov⸱a⸱j⸱n kant⸱o⸱j⸱n ; kelk⸱a⸱j⸱n kant⸱o⸱j⸱n prezent⸱is E - lern⸱ant⸱o⸱j de la gimnazi⸱o. Kiel ĉiam, tre plaĉ⸱a est⸱is la kant⸱ad⸱o de Ludmila Titova. Ekspozici⸱o Esperant⸱o per la okul⸱o⸱j de infan⸱o⸱j kon⸱at⸱ig⸱is la publik⸱o⸱n kun la vojaĝ⸱o⸱j, korespond⸱o, pentr⸱aĵ⸱o⸱j, fot⸱o⸱j de la jun⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j.

    Esperant⸱o est⸱as instru⸱at⸱a en la gimnazi⸱o jam dum 8 jar⸱o⸱j.

    Svetlana Miroŝniĉenko

    Esperant⸱o Inter LA Hobi⸱o⸱j

    28 feb. E - Klub⸱o de Ivanovo ( region⸱a centr⸱o 300 km nord - orient⸱e de Moskvo ) organiz⸱is 3 - hor⸱a⸱n festival⸱o⸱n “ Hobi⸱o⸱j ”, kiu⸱n part⸱o⸱pren⸱is ĉ. 150 hom⸱o⸱j. Dum la unu⸱a part⸱o de la festival⸱o est⸱is prezent⸱it⸱a⸱j divers⸱a⸱j hobi⸱o⸱j : bicikl⸱ad⸱o, vojaĝ⸱ad⸱o, pet⸱vetur⸱ad⸱o kaj mult⸱a⸱j ali⸱a⸱j, sed unu⸱a⸱vic⸱e —Esperant⸱o, inkluziv⸱e de du⸱on⸱hor⸱a E - kurs⸱o.

    Est⸱is kvar 30 - minut⸱a⸱j “ blok⸱o⸱j ” da prezent⸱o⸱j. Gvid⸱ant⸱o⸱j de la prezent⸱o⸱j rakont⸱is pri si⸱a⸱j tem⸱o⸱j, respond⸱is demand⸱o⸱j⸱n kaj laŭ⸱ebl⸱e ilustr⸱is si⸱a⸱j⸱n rakont⸱o⸱j⸱n. Esperant⸱ist⸱o⸱j ilustr⸱is per ĵurnal⸱o⸱j, gazet⸱o⸱j, libr⸱o⸱j k. a. La prezent⸱o⸱j⸱n sekv⸱is koncert⸱o, kiu⸱n ĉef⸱organiz⸱is E - ensembl⸱o Ekvinoks⸱o . La koncert⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is kelk⸱a⸱j kon⸱at⸱a⸱j urb⸱a⸱j kant⸱ist⸱o⸱j.

    La festival⸱o okaz⸱is omaĝ⸱e al Len⸱a Lebedeva, for⸱pas⸱int⸱a fin⸱e de februar⸱o antaŭ 2 jar⸱o⸱j. La festival⸱o iĝ⸱os ĉiu⸱februar⸱a, kaj oni atend⸱as sekv⸱a⸱foj⸱e pli interes⸱a⸱j⸱n ( kvant⸱e kaj kvalit⸱e ) prezent⸱o⸱j⸱n.

    Grigorij Arosjev

    TIĤVINA Kurs⸱o

    Per solen⸱a ekzamen⸱o fin⸱iĝ⸱is la element⸱a kurs⸱o de la Tiĥvina EK ( pri ĝi⸱a komenc⸱o leg⸱u en LOdE. 1998 : 12 ). Post la ekzamen⸱o la kurs⸱fin⸱int⸱o⸱j ricev⸱is atest⸱o⸱j⸱n kaj al⸱iĝ⸱is al la klub⸱an⸱o⸱j ĉe grand⸱a tabl⸱o. Ĉiu⸱j frand⸱is bon⸱gust⸱a⸱j⸱n tort⸱o⸱j⸱n kaj bel⸱a⸱j⸱n kant⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j⸱n la kurs⸱an⸱o⸱j lern⸱is dank al la instru⸱ist⸱o —Mikael⸱o Bronŝtejn.

    Viktor Kandalinskij

    sur la supr⸱a fot⸱o : Pri la sukces⸱o de la kurs⸱o dir⸱as ne nur la atest⸱o⸱j, kant⸱o⸱j kaj tort⸱o⸱j, sed ankaŭ la feliĉ⸱a⸱j post⸱ekzamen⸱a⸱j rid⸱et⸱o⸱j.

    Fuŝ⸱e Pri Esperant⸱o EN GDR

    En LOdE. 1999 : 2 la okcident⸱german⸱a student⸱o Ziko Marcus Sikosek ( ZMS ) artikol⸱is pri la situaci⸱o de Esperant⸱o en GDR.

    Menci⸱ant⸱e la libr⸱o⸱n de Lins, ZMS prav⸱as, ke dum la 50 - aj jar⸱o⸱j la esperant⸱ist⸱o⸱j en GDR ne rajt⸱is organiz⸱iĝ⸱i kaj mult⸱a⸱j hav⸱is mal⸱facil⸱aĵ⸱o⸱j⸱n.

    Ĉar mi mem tra⸱viv⸱is ( kaj ebl⸱e iom influ⸱is ) la histori⸱o⸱n de Esperant⸱o en GDR, mi far⸱u kelk⸱a⸱j⸱n rimark⸱o⸱j⸱n, ne por pri⸱lum⸱i mi⸱a⸱j⸱n “ val⸱or⸱a⸱j⸱n labor⸱o⸱j⸱n ” ( kiel flat⸱um⸱as ZMS ), sed por ĝust⸱ig⸱i la prezent⸱it⸱a⸱n bild⸱o⸱n. Jam en 1957 mi ek⸱okup⸱iĝ⸱is pri Esperant⸱o, kun⸱labor⸱is por re⸱organiz⸱i la mov⸱ad⸱o⸱n en GDR kaj kun⸱klopod⸱is don⸱i al ĝi evolu⸱ebl⸱o⸱j⸱n laŭ la konkret⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j en la land⸱o. Ek⸱de 1968 mi est⸱is unu el la ” oficial⸱a⸱j GDR - esperant⸱ist⸱o⸱j ” kaj “ reĝim - sam⸱ide⸱an⸱a⸱j oficial⸱ul⸱o⸱j ”, est⸱is estr⸱ar⸱an⸱o “ de la komun⸱ism⸱a asoci⸱o ” ( 1968 - 1990 kiel sekretari⸱o de GDREA, post tio kiel sekret⸱e elekt⸱it⸱a vic⸱prezid⸱ant⸱o de GDREA ĝis la unu⸱iĝ⸱o kun Ge⸱a, tiu okcident⸱german⸱a organiz⸱aĵ⸱o, kiu ja “ flat⸱is ” al tia⸱j ul⸱o⸱j kiel mi ).

    1. En la artikol⸱o tre ĝen⸱as mi⸱n la alud⸱o al la nazi⸱ism⸱o lig⸱e ( ĉu kompar⸱e? ) al GDR ( “ sam⸱e kiel la nazi⸱a⸱j kaj nazi⸱de⸱pend⸱a⸱j reĝim⸱o⸱j... ”, “ sam⸱direkt⸱ig⸱o ” ).

    2. Al la sam⸱a direkt⸱o aparten⸱as la oft⸱a atribut⸱o “ komun⸱ism⸱a ” ( sen difin⸱i, pri kio tem⸱as ). Ĝi est⸱as por ZMS slogan⸱ism⸱a klab⸱o, kiu anstataŭ⸱u argument⸱o⸱n kaj i. a. hav⸱as la funkci⸱o⸱n supoz⸱ig⸱i cert⸱a⸱n ident⸱ec⸱o⸱n de la “ ŝarĝ⸱it⸱a histori⸱o de la komun⸱ism⸱a⸱j diktatur⸱o⸱j ” aŭ “ komun⸱ism⸱a⸱j reĝim⸱o⸱j ”. Tamen, objektiv⸱a kaj honest⸱a rigard⸱ant⸱o sci⸱as, ke la diferenc⸱o⸱j inter la “ komun⸱ism⸱a⸱j ” land⸱o⸱j kaj ili⸱a⸱j Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o⸱j est⸱is tre grand⸱a⸱j.

    3. ZMS menci⸱as, ke “ sen⸱ŝancel⸱a sub⸱ten⸱o de la komun⸱ism⸱a politik⸱o ” est⸱is kondiĉ⸱o por la laŭ⸱leĝ⸱a organiz⸱iĝ⸱o de la esperant⸱ist⸱o⸱j en GDR. Tamen, ekzist⸱is divers⸱a⸱j ebl⸱a⸱j grad⸱o⸱j de lig⸱it⸱ec⸱o al GDR kaj ĝi⸱a reĝim⸱o. Ĉiu⸱kaz⸱e en GDREA bon⸱e kun⸱labor⸱is divers⸱opini⸱a⸱j, divers⸱religi⸱a⸱j, divers⸱parti⸱a⸱j kaj sen⸱parti⸱a⸱j membr⸱o⸱j.

    4. Tio funkci⸱is ĝust⸱e en Kultur⸱lig⸱o ( KL ), kiu est⸱is tiom liberal⸱a, ke la nun⸱temp⸱a⸱j ĉas⸱ant⸱o⸱j de ver⸱a⸱j kaj invent⸱it⸱a⸱j komun⸱ist⸱o⸱j en la unu⸱ig⸱it⸱a Germani⸱o kategori⸱ig⸱is la organiz⸱aĵ⸱o⸱n “ ne - reĝim - proksim⸱a ” ( nicht staatsnah, [! ] ). En KL ekzist⸱is nek kant⸱ist⸱o⸱j nek kolomb⸱o - bred⸱ist⸱o⸱j, sed ja du asoci⸱o⸱j ( filatel⸱ist⸱o⸱j kaj esperant⸱ist⸱o⸱j ), kvin soci⸱et⸱o⸱j ( pri natur⸱protekt⸱ad⸱o, fotografi⸱a art⸱o, protekt⸱o de kultur⸱a⸱j monument⸱o⸱j, region⸱a histori⸱o kaj bibliofil⸱o⸱j ) kaj ĉ. 20 ali⸱a⸱j fak⸱a⸱j struktur⸱o⸱j ( i. a. grup⸱o⸱j por literatur⸱o kaj art⸱o, klub⸱o⸱j de intelekt⸱ul⸱o⸱j, universitat⸱a⸱j grup⸱o⸱j k. s. )

    5. Rid⸱ind⸱as la atak⸱o⸱j kontraŭ UEA kaj TEJO. ZMS foj⸱e leg⸱u la Fin⸱a⸱n Akt⸱o⸱n de Helsinki ( 1974 ) aŭ inform⸱iĝ⸱u pri la nov⸱a politik⸱o rilat⸱e al orient⸱a⸱j land⸱o⸱j ( “ Neue Ostpolitik ” ) iniciat⸱it⸱a de Willi Brand.

    6. Por distord⸱i la bild⸱o⸱n pri tiu⸱j GDR - esperant⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j “ viv⸱is mal⸱pli feliĉ⸱e ol la reĝim - sam⸱ide⸱an⸱o⸱j ”, ZMS eĉ lig⸱as afer⸱o⸱j⸱n ne⸱lig⸱ebl⸱a⸱j⸱n. Kiu⸱j⸱n rilat⸱o⸱j⸱n al GDREA hav⸱as li⸱a⸱j kon⸱at⸱o⸱j, ĉe kiu⸱j oni trov⸱is sekret⸱a⸱j⸱n aŭskult⸱il⸱o⸱j⸱n aŭ kiu⸱j ne rajt⸱is stud⸱i pro rifuz⸱o de milit⸱serv⸱o?

    7. La ne⸱domin⸱a influ⸱o de verd⸱a⸱j sekt⸱em⸱ul⸱o⸱j en la divers⸱nivel⸱a⸱j gvid⸱ant⸱ar⸱o⸱j de GDREA ne est⸱is rezult⸱o de “ sub⸱prem⸱o ”, por kiu —laŭ ZMS —ni gajn⸱is la “ konsider⸱ind⸱a⸱n agnosk⸱iĝ⸱o⸱n de la ŝtat⸱o ”, sed de serioz⸱a ag⸱ad⸱o kaj kre⸱o de atmosfer⸱o, kie super⸱verd⸱ism⸱o ne bon⸱e flor⸱is. Kio, ceter⸱e, est⸱as la jam sufiĉ⸱e terur⸱a “ Tradici⸱a Esperant⸱o - Ideologi⸱o ”, kiu⸱n ni anstataŭ⸱is en GDR per tiu “ mult⸱e pli terur⸱a mal⸱bon⸱aĵ⸱o, nom⸱e marks⸱ism⸱o - lenin⸱ism⸱o ”?

    8. Pri la rilat⸱o de GDREA al Sat ZMS prav⸱as. Tiu rilat⸱o ( do ankaŭ mi⸱a person⸱a ) est⸱is simil⸱e dogm⸱a kaj unu⸱flank⸱a kiel la oficial⸱a teori⸱o pri la labor⸱ist⸱a mov⸱ad⸱o en GDR.

    9. La membr⸱o⸱j⸱n ni taks⸱is ĉ. 2000 laŭ la statistik⸱o⸱j de KL kaj la ekzempler⸱o⸱j de der esperant⸱ist , abon⸱it⸱a⸱j per la ŝtat⸱a poŝt⸱o ( la revu⸱et⸱o en⸱tut⸱e aper⸱is kun el⸱don⸱kvant⸱o de 5000 ekzempler⸱o⸱j, de kio mult⸱o ir⸱is ankaŭ ekster⸱land⸱e⸱n, apart⸱e en Sovet⸱uni⸱o⸱n ). Ĉiu membr⸱o de GDREA est⸱is kiel tia indik⸱it⸱a en la ĝeneral⸱a kultur⸱lig⸱a membr⸱o⸱kart⸱o. Ne⸱mal⸱mult⸱a⸱j esperant⸱ist⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j, eĉ membr⸱o⸱j de estr⸱ar⸱o⸱j de GDREA, indik⸱is ali⸱a⸱n fak⸱o⸱n, sed nur unu ( ekz. filatel⸱o, fot⸱o - art⸱o ktp. ) en la KL - kart⸱o. La kaŭz⸱o⸱j, ke nur mal⸱mult⸱a⸱j membr⸱iĝ⸱is en Ge⸱a est⸱as mult⸱a⸱j, i. a. ĝeneral⸱a ne⸱bon⸱fart⸱o de mult⸱a⸱j orient⸱german⸱o⸱j en la nov⸱a⸱j okcident⸱a⸱j struktur⸱o⸱j kaj medi⸱o⸱j, for⸱fal⸱o de iu⸱j specif⸱a⸱j motiv⸱o⸱j okup⸱iĝ⸱i pri Esperant⸱o ( mult⸱a⸱j nun pli intensiv⸱e ol si⸱a⸱temp⸱e en GDR lern⸱ad⸱as la angl⸱a⸱n aŭ ali⸱a⸱j⸱n lingv⸱o⸱j⸱n ), ali⸱a⸱j labor⸱princip⸱o⸱j de Ge⸱a, mank⸱o de temp⸱o pro profesi⸱a nov⸱orient⸱iĝ⸱o, mank⸱o de mon⸱o pro sen⸱labor⸱ec⸱o kaj sen⸱kompar⸱e pli alt⸱a⸱j membr⸱o⸱kotiz⸱o⸱j, part⸱o⸱pren⸱kost⸱o⸱j por aranĝ⸱o⸱j, abon⸱pag⸱o⸱j ktp. Ankaŭ de ali⸱a⸱j iam⸱a⸱j GDR - organiz⸱aĵ⸱o⸱j al⸱iĝ⸱is al la okcident⸱a simil⸱a organiz⸱aĵ⸱o ĝeneral⸱e nur inter 10 - 20 %.

    10. La lingv⸱a nivel⸱o ne est⸱is pli bon⸱a aŭ mal⸱pli bon⸱a ol en ĉiu ali⸱a esperant⸱a organiz⸱aĵ⸱o.

    11. En GDREA fakt⸱e ne est⸱is mal⸱mult⸱o far⸱it⸱a por sub⸱ten⸱i kaj evolu⸱ig⸱i jun⸱ul⸱ar⸱a⸱n ag⸱ad⸱o⸱n. Tio ne kontent⸱ig⸱is la ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j⸱n. Sed pro la ĝeneral⸱e rigid⸱a ŝtat⸱a jun⸱ul⸱ar⸱a politik⸱o ne est⸱is mult⸱e ŝanĝ⸱ebl⸱a, ankaŭ ne en KL.

    12. Pri la mem⸱star⸱em⸱a Esperant⸱o - Lig⸱o en Saksi⸱o - Anhaltio ( ELSA ) juĝ⸱u tiu⸱j, kiu⸱j ankoraŭ ag⸱ad⸱as en la organiz⸱aĵ⸱o.

    Konklud⸱e : Baz⸱o por juĝ⸱o est⸱u bon⸱a sci⸱o pri fakt⸱o⸱j kaj konkret⸱a⸱j histori⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j, klopod⸱o pri objektiv⸱ec⸱o kaj honest⸱ec⸱o. Ne mir⸱ind⸱e, ke mult⸱eg⸱a⸱j ( jes mult⸱eg⸱a⸱j ) orient⸱german⸱o⸱j est⸱as frustr⸱it⸱a⸱j pro la “ unu⸱iĝ⸱o ”. Unu el la kial⸱o⸱j est⸱as, ke tro da ĉio⸱n⸱sci⸱a⸱j kaj mem⸱fid⸱a⸱j okcident⸱german⸱o⸱j klar⸱ig⸱as al la iam⸱a⸱j GDR - an⸱o⸱j, kiel ili viv⸱is kaj labor⸱is.

    Detlev Blanke

    El “ Gvid⸱princip⸱o⸱j de GDREA

    La Asoci⸱o est⸱as part⸱o de Kultur⸱lig⸱o ; la membr⸱ec⸱o en la asoci⸱o real⸱iĝ⸱as per la membr⸱ec⸱o en Kultur⸱lig⸱o. La Baz⸱a⸱j Task⸱o⸱j de Kultur⸱lig⸱o kaj tiu⸱j Gvid⸱princip⸱o⸱j determin⸱as la en⸱hav⸱o⸱n de la labor⸱o de la Asoci⸱o.

    Sur⸱baz⸱e de la human⸱ism⸱a⸱j cel⸱o⸱j de la labor⸱ist⸱a klas⸱o, konfirm⸱it⸱a⸱j de⸱nov⸱e per la decid⸱o⸱j de la X - a Parti⸱a Kongres⸱o de SUPG, la membr⸱o⸱j de la Asoci⸱o aktiv⸱e kun⸱ag⸱ad⸱as ĉe la el⸱form⸱ad⸱o de la dis⸱volv⸱iĝ⸱int⸱a social⸱ism⸱a soci⸱o en GDR...

    La esperant⸱ist⸱o⸱j organiz⸱it⸱a⸱j en la Asoci⸱o... sent⸱as si⸱n solidar⸱e alianc⸱it⸱a⸱j kun ĉiu⸱j kontraŭ⸱imperi⸱ism⸱a⸱j kaj progres⸱em⸱a⸱j fort⸱o⸱j en la mond⸱o kaj decid⸱e kontraŭ⸱as ĉiu⸱j⸱n form⸱o⸱j⸱n de imperi⸱ism⸱a sub⸱prem⸱ad⸱o, kontraŭ⸱komun⸱ism⸱o, nov⸱faŝism⸱o kaj ras⸱ism⸱o.

    Akcept⸱it⸱a de la IIIa Centr⸱a Konferenc⸱o de Esperant⸱ist⸱o⸱j en Kultur⸱lig⸱o de GDR, la 24an de maj⸱o 1981 en Karl - Marx - Stadt.

    Der esperant⸱ist . 1981 : 4

    Pri Ni⸱a⸱j Erar⸱o⸱j Kaj Mis⸱decid⸱o⸱j NI Jam Diskut⸱is

    Kun grand⸱a interes⸱o mi leg⸱is la artikol⸱o⸱n “ GDR kaj Esperant⸱o ” de Ziko Marcus Sikosek ( LOdE . 1999 : 2 ). Mi mem esperant⸱iĝ⸱is en 1956 kaj ek⸱de tiam kontinu⸱e kaj aktiv⸱e part⸱o⸱pren⸱is la mov⸱ad⸱o⸱n de Esperant⸱o en GDR. Ek⸱de 1990 ĝis nun mi prezid⸱as la land⸱a⸱n estr⸱ar⸱o⸱n de Meklenburgio - Pomeri⸱o. Mi kon⸱as kaj tra⸱viv⸱is ĉiu⸱j⸱n bel⸱a⸱j⸱n kaj mal⸱agrabl⸱a⸱j⸱n afer⸱o⸱j⸱n antaŭ kaj post la oficial⸱iĝ⸱o de Esperant⸱o en GDR.

    Kultur⸱lig⸱o kaj GDREA ne ŝveb⸱is en politik⸱a vaku⸱o, kaj la reg⸱ist⸱ar⸱o kaj reg⸱ant⸱a parti⸱o ja postul⸱is lojal⸱ec⸱o⸱n de ĉiu⸱j, do ankaŭ de Esperant⸱ist⸱o⸱j kaj ili⸱a⸱j estr⸱ar⸱o⸱j. Tio est⸱is kontinu⸱a konflikt⸱a punkt⸱o, ankaŭ inter la individu⸱a⸱j mov⸱ad⸱an⸱o⸱j, ĉar la kontakt⸱o⸱j ja est⸱is tut⸱mond⸱a⸱j, la vojaĝ⸱o⸱j al ne⸱social⸱ism⸱a⸱j land⸱o⸱j preskaŭ ne ebl⸱a⸱j.

    Tut⸱cert⸱e est⸱is mult⸱a⸱j kritik⸱ind⸱a⸱j problem⸱o⸱j rilat⸱e al GDREA, sed tamen ni trov⸱is sub la ŝirm⸱o de Kultur⸱lig⸱o relativ⸱e sen⸱ĝen⸱a⸱n, fekund⸱a⸱n kaj mem⸱star⸱a⸱n labor⸱kamp⸱o⸱n, kio ekster ĝi tut⸱e ne ebl⸱us. Esperant⸱o, paŝ⸱o⸱n post paŝ⸱o ating⸱is alt⸱a⸱n soci⸱a⸱n prestiĝ⸱o⸱n kaj ni en tre divers⸱a⸱j grup⸱o⸱j ( de lernejo ĝis universitat⸱o ) pov⸱is instru⸱i Esperant⸱o⸱n ktp. GDREA hav⸱is si⸱a⸱n propr⸱a⸱n estr⸱ar⸱a⸱n struktur⸱o⸱n, ĝis la centr⸱a estr⸱ar⸱o de ĝi est⸱as person⸱o⸱j el la baz⸱a, lingv⸱o⸱praktik⸱ant⸱a mov⸱ad⸱o, la elekt⸱o⸱j ĉiam est⸱is laŭ statut⸱o sekret⸱a⸱j, kaj ĉiu⸱j estr⸱ar⸱an⸱o⸱j de ĉiu⸱j nivel⸱o⸱j dev⸱is sub⸱met⸱i si⸱n je tiu procedur⸱o.

    Pri ni⸱a⸱j erar⸱o⸱j kaj mis⸱decid⸱o⸱j ni jam si⸱a⸱temp⸱e mult⸱eg⸱e diskut⸱is, sed ni sam⸱temp⸱e dev⸱is zorg⸱em⸱e atent⸱i la diferenc⸱o⸱j⸱n inter ni⸱a⸱j vol⸱o⸱j kaj real⸱ism⸱a⸱j ebl⸱o⸱j. Ĉiu politik⸱a mis⸱paŝ⸱o pov⸱us kaŭz⸱i ĝen⸱o⸱n aŭ eĉ mal⸱permes⸱o⸱n de Esperant⸱o kun katastrof⸱a⸱j konsekvenc⸱o⸱j por ni⸱a mov⸱ad⸱o. Kiu vol⸱is trans⸱pren⸱i tiu⸱n respond⸱ec⸱o⸱n?

    Por kun⸱labor⸱i kaj en la centr⸱a estr⸱ar⸱o kaj en la ali⸱a⸱j, ne grav⸱is la membr⸱ec⸱o en iu parti⸱o, sed la interes⸱o pri honor⸱ofic⸱a labor⸱o por Esperant⸱o. Mi memor⸱as en ni⸱a⸱j estr⸱ar⸱o⸱j membr⸱o⸱j⸱n de ĉiu⸱j GDR - parti⸱o⸱j kaj an⸱o⸱j⸱n de divers⸱a⸱j religi⸱a⸱j konfesi⸱o⸱j. Ind⸱as tamen re⸱memor⸱ig⸱i, ke post la unu⸱a mond⸱milit⸱o la politik⸱e organiz⸱it⸱a⸱j komun⸱ist⸱o⸱j kaj social⸱demokrat⸱o⸱j tre aktiv⸱e part⸱o⸱pren⸱is kaj form⸱is la Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o⸱n. Feliĉ⸱e, kelk⸱a⸱j el ili pov⸱is per⸱i la val⸱or⸱a⸱n spert⸱o⸱n al GDREA.

    Tut⸱e prav⸱e s - ro Sikosek met⸱as fingr⸱o⸱n sur vund⸱o⸱n, kiu ĝis nun ne san⸱iĝ⸱is. Ĉu ver⸱e membr⸱o⸱j de GDREA est⸱is ĉirkaŭ 2 mil? Ĉu ili kapabl⸱is parol⸱i Esperant⸱o⸱n? Ĉu ili praktik⸱e ekzist⸱is? La ne⸱al⸱iĝ⸱o de ni⸱a membr⸱ar⸱o al Ge⸱a est⸱is por ni grand⸱a hont⸱ig⸱a surpriz⸱o kaj ŝok⸱o.

    Ni⸱a⸱j⸱n centr⸱a⸱j⸱n kun⸱ven⸱o⸱j⸱n part⸱o⸱pren⸱is ĝis 200 person⸱o⸱j, ni⸱a asoci⸱a revu⸱o aper⸱is en 6 mil ekzempler⸱o⸱j. La el⸱don⸱kvant⸱o de ni⸱a⸱j mult⸱a⸱j E - libr⸱o⸱j nombr⸱is en mil⸱o⸱j ktp. En Meklenburgio - Pomeri⸱o aktiv⸱is ĉirkaŭ 250 lingv⸱o⸱amik⸱o⸱j, en ni⸱a SEFT ( Somer⸱a E - Famili⸱a Tend⸱ar⸱o ) en⸱tut⸱e part⸱o⸱pren⸱is 300 amik⸱o⸱j el GDR. La lingv⸱o de ni⸱a⸱j aranĝ⸱o⸱j est⸱is Esperant⸱o. Kie ili est⸱as nun?

    En Meklenburgio - Pomeri⸱o ni dis⸱send⸱is leter⸱o⸱j⸱n kaj pet⸱is, ke oni inform⸱u ni⸱n pri la kaŭz⸱o⸱j de la pasiv⸱iĝ⸱o. Unu el la argument⸱o⸱j est⸱is :

    “ Nun ni hav⸱as la ĝust⸱a⸱n mon⸱o⸱n, liber⸱ec⸱o⸱n kaj pov⸱as sen Esperant⸱o bon⸱eg⸱e vojaĝ⸱i. Dum GDR - temp⸱o Esperant⸱o est⸱is fenestr⸱o al la grand⸱a mond⸱o. La Esperant⸱o - rond⸱o⸱j krom⸱e est⸱is bon⸱a niĉ⸱o por aranĝ⸱i ni⸱a⸱n viv⸱o⸱n inter amik⸱o⸱j. ”

    Pask⸱e 1991 okaz⸱is en Munkeno la unu⸱ig⸱a kongres⸱o de ambaŭ E - Asoci⸱o⸱j. Mi part⸱o⸱pren⸱is ĉiu⸱j⸱n kun⸱ven⸱o⸱j⸱n je GDR - flank⸱o. Dank al la amik⸱a help⸱o de Ge⸱a ni bon⸱e paŝ⸱is sur la nov⸱a⸱n leĝ⸱a⸱n teren⸱o⸱n. Sam⸱e harmoni⸱e kaj korekt⸱e okaz⸱is la unu⸱iĝ⸱o en Munkeno, kaj mi ĝoj⸱as, ke ankaŭ post⸱e sukces⸱is la integr⸱iĝ⸱o de orient - german⸱a amik⸱ar⸱o en ĉiu⸱j struktur⸱o⸱j de ni⸱a komun⸱a Ge⸱a. S - ro Sikosek propon⸱u : kun kiu dev⸱is kontrakt⸱i en 1991 okcident - german⸱a Ge⸱a, se ne kun la legitim⸱it⸱a GDREA? Tio est⸱as ver⸱e absurd⸱a ide⸱o! Ja tiel oni unu⸱ig⸱is ambaŭ Germani⸱o⸱j⸱n ; ĉu iu land⸱o de GDR unu⸱op⸱e al⸱membr⸱iĝ⸱is?

    La afer⸱o de ELSA ( E - Lig⸱o de Saks⸱a Anhaltio ) est⸱is nur marĝen⸱a epizod⸱o kun sen⸱rimark⸱ind⸱a rezult⸱o, ĉar nur unu person⸱o el ELSA bezon⸱is kaj ĝu⸱is tiu⸱n unik⸱a⸱n unu⸱tag⸱a⸱n debut⸱o⸱n, kaj kiu post⸱e tut⸱e mal⸱aper⸱is el ni⸱a mov⸱ad⸱o.

    S - ro Sikosek menci⸱is, ke oni bezon⸱as cert⸱a⸱n temp⸱a⸱n kaj person⸱a⸱n distanc⸱o⸱n por objektiv⸱e pri⸱juĝ⸱i histori⸱a⸱n fenomen⸱o⸱n. Li prav⸱as. Sed la hom⸱o⸱j, kiu⸱j tra⸱viv⸱is konkret⸱a⸱n histori⸱a⸱n epok⸱o⸱n, dev⸱as fiks⸱i kaj sistem⸱e dokument⸱i ĉiu⸱j⸱n fakt⸱o⸱j⸱n, ke la post⸱a generaci⸱o pov⸱u pri⸱labor⸱i la histori⸱o⸱n. Mi invit⸱as li⸱n kaj ali⸱a⸱j⸱n hom⸱o⸱j⸱n part⸱o⸱pren⸱i serioz⸱a⸱n pri⸱labor⸱o⸱n de ni⸱a⸱j histori⸱o⸱j ; oni nepr⸱e bezon⸱as divers⸱a⸱j⸱n al⸱ir - metod⸱o⸱j⸱n kaj vid⸱punkt⸱o⸱j⸱n por pli klar⸱e kompren⸱i kaj kompren⸱ig⸱i ni⸱a⸱j⸱n ag⸱o⸱j⸱n.

    Werner Pfennig

    Pri Pag⸱o⸱pet⸱o⸱j

    Fin⸱e de februar⸱o en la Ret⸱o est⸱is diskut⸱it⸱a jen⸱a fraz⸱o de Miĥail Ĉertilov, vic⸱prezid⸱ant⸱o de Re⸱u —la land⸱a asoci⸱o, al⸱iĝ⸱int⸱a al UEA.

    Kio⸱n Vi opini⸱as pri sort⸱o de Re⸱u? Oni jam dir⸱as pri sol⸱a trakt⸱ind⸱a demand⸱o dum Tiĥvina Re⸱u - konferenc⸱o —likvid⸱o de la asoci⸱o.

    La diskut⸱o ne est⸱is vigl⸱a, kaj inter dek⸱o⸱j da leg⸱int⸱o⸱j est⸱is mal⸱mult⸱a⸱j kiu⸱j⸱n la tem⸱o interes⸱is. Laŭ inform⸱o⸱j, Re⸱u ricev⸱is nur kelk⸱a⸱j⸱n kotiz⸱o⸱j⸱n por 1999, kaj ĝi distanc⸱iĝ⸱is de la organiz⸱ad⸱o de la land⸱a kongres⸱o plan⸱it⸱a por Tomsk, decid⸱int⸱e konferenc⸱i ekster⸱kongres⸱e apud Peterburgo ĉi - somer⸱e.

    Perd⸱int⸱e la sub⸱ten⸱o⸱n de la antaŭ⸱a⸱j membr⸱o⸱j, Re⸱u serĉ⸱as nov⸱a⸱j⸱n membr⸱o⸱j⸱n ali⸱lok⸱e. Vic⸱prezid⸱ant⸱o Ĉertilov dis⸱send⸱is cirkuler⸱o⸱n kun la sur⸱kovert⸱a adres - stamp⸱o de Jelena Ŝevĉenko.

    La cirkuler⸱o difin⸱as la rol⸱o⸱n de Re⸱u :

    por ekster⸱mov⸱ad⸱a⸱j rusi⸱an⸱o⸱j, por rusia reg⸱ist⸱ar⸱o kaj parlament⸱o Re⸱u reprezent⸱as la tut⸱a⸱n Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o⸱n en Rusio. Laŭ Re⸱u oni juĝ⸱as pri ĉiu⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j en Rusio, do ankaŭ pri vi.

    Kaj la rilat⸱o⸱n al Re⸱u en la land⸱o :

    Ĉi⸱jar⸱e kelk⸱cent⸱o⸱j da rusi⸱an⸱o⸱j membr⸱iĝ⸱is individu⸱e al UEA aŭ al⸱iĝ⸱is al UK. Sed sam⸱temp⸱e nur kelk⸱dek⸱o⸱j da rusi⸱an⸱o⸱j decid⸱is help⸱i al la land⸱a Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o, membr⸱iĝ⸱i aŭ daŭr⸱ig⸱i la membr⸱ec⸱o⸱n en Rusia Esperant⸱ist⸱a Uni⸱o...

    Ĉertilov demand⸱as :

    Kio⸱n mi pet⸱as de Vi?

    kaj mem respond⸱as ; kompren⸱ebl⸱e, li pet⸱as pag⸱i :

    ... Se Vi jam est⸱is REUano sufiĉ⸱as pag⸱i jar⸱kotiz⸱o⸱n... Se Vi unu⸱a⸱foj⸱e membr⸱iĝ⸱as al Re⸱u, do neces⸱as al⸱don⸱e pag⸱i al⸱iĝ⸱kotiz⸱o⸱n.

    Ja laŭ la cirkuler⸱o :

    supoz⸱ant⸱e ke help⸱int⸱e al la inter⸱naci⸱a asoci⸱o, kiel UEA, evident⸱e, Vi pov⸱as financ⸱e help⸱i ankaŭ al Vi⸱a sam⸱land⸱a asoci⸱o sen mult⸱a⸱j problem⸱o⸱j.

    Nu, la pet⸱o pag⸱i al tiu, kiu reprezent⸱as vi⸱n antaŭ la reg⸱ist⸱ar⸱o kaj parlament⸱o, est⸱as normal⸱a. Sed est⸱as interes⸱e, ke tiu⸱n cirkuler⸱o⸱n en Jekaterinburg ricev⸱is ne kon⸱at⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j, sed ne⸱esperant⸱ist⸱o⸱j —sam⸱famili⸱an⸱o⸱j kaj amik⸱o⸱j de esperant⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j pas⸱int - jar⸱e part⸱o⸱pren⸱is la du⸱semajn⸱a⸱n bus - vojaĝ⸱o⸱n tra ok Eŭrop⸱a⸱j land⸱o⸱j, organiz⸱it⸱a⸱n de la E - Centr⸱o Jekaterinburg je la Montpelier⸱a Kongres⸱o. Kiel oft⸱e okaz⸱as, ankaŭ ĉi - foj⸱e por ricev⸱i la viz⸱o⸱n kaj por mend⸱i loĝ⸱ad⸱o⸱n ĉiu⸱j grup⸱an⸱o⸱j dev⸱is kotiz⸱i al UK kaj al UEA. Tio⸱n ili sci⸱is, sed ili ne est⸱is tre feliĉ⸱a⸱j pri pag⸱o⸱pet⸱o, ven⸱int⸱a el Moskvo. Nu, mi ja pov⸱as konsil⸱i al la kongres⸱an⸱o⸱j mal⸱konsent⸱i pri la aper⸱ig⸱o de si⸱a⸱j adres⸱o⸱j en la Kongres⸱a Libr⸱o, sed la ĉef⸱deleg⸱it⸱o de UEA por Rus⸱land⸱o ja ricev⸱os la adres⸱ar⸱o⸱n de la rus⸱land⸱a⸱j UEAanoj, kaj la estr⸱ar⸱o de Re⸱u de⸱nov⸱e rekomend⸱is al tiu ofic⸱o s - ro⸱n Ĉertilov.

    Halina Gorecka

    Inter⸱naci⸱a Soci⸱et⸱o Pri Histori⸱o

    Mi est⸱as histori⸱ist⸱o kaj serĉ⸱ist⸱o. Mi verk⸱is kelk⸱a⸱j⸱n artikol⸱o⸱j⸱n pri la esperant⸱ist⸱a mov⸱ad⸱o de Kebeki⸱o kaj pri hom⸱ar⸱an⸱ism⸱o. Mi konstat⸱is ke est⸱is mal⸱facil⸱e serĉ⸱i dokument⸱o⸱j⸱n kaj inform⸱o⸱j⸱n pri ni⸱a mov⸱ad⸱o, ĉef⸱e en Nord⸱amerik⸱o ĉar ni hav⸱as nek centraliz⸱it⸱a⸱j⸱n arkiv⸱o⸱j⸱n nek ret⸱o⸱n de serĉ⸱ist⸱o⸱j. Mi est⸱as konvink⸱it⸱a ke mult⸱a⸱j esperant⸱ist⸱a⸱j histori⸱ist⸱o⸱j al⸱front⸱is tut⸱mond⸱e tiu⸱n ĉi problem⸱o⸱n.

    Do, mi propon⸱as al ĉiu⸱j esperant⸱ist⸱a⸱j histori⸱ist⸱o⸱j ( amator⸱a⸱j kaj profesi⸱a⸱j ) fond⸱i fak⸱a⸱n soci⸱et⸱o⸱n aŭ ret⸱o⸱n, kiu⸱n ni pov⸱us ebl⸱e nom⸱i Inter⸱naci⸱a Soci⸱et⸱o de Histori⸱o aŭ don⸱i iu⸱n ajn taŭg⸱a⸱n nom⸱o⸱n. Krom⸱e, util⸱as tiu ret⸱o por publik⸱ig⸱i, ebl⸱e en elektron⸱ik⸱a revu⸱o aŭ per ali⸱a⸱j rimed⸱o⸱j, la serĉ⸱ad⸱o⸱j⸱n sub form⸱o de artikol⸱o⸱j, not⸱o⸱j aŭ libr⸱o⸱j.

    6348, ru⸱e Chambord, Montréal, Québec, H2G 3B7, Kanado Ret⸱e :

    <address> clement. michel@uqam. ca address>

    Michel Clément ( Kanado )

    ĈU Ver⸱e Mal⸱abon⸱i?

    Tre ĉagren⸱is mi⸱n la leter⸱o de Tamara Durnickaja en la marta LOdE. Ver⸱e, dum unu moment⸱o ni, rus⸱land⸱an⸱o⸱j, est⸱is pri⸱rab⸱it⸱a⸱j kaj mal⸱riĉ⸱iĝ⸱is 3 - 4 - obl⸱e.

    Ekzempl⸱e, la Tomska EK por kun⸱ven⸱i kaj gvid⸱i kurs⸱o⸱n pag⸱as ĉiu⸱monat⸱e po 300 rub. Plej⸱part⸱e en la klub⸱o est⸱as student⸱o⸱j. Mult⸱a⸱j ne hav⸱as eĉ stipendi⸱o⸱n, nun ĝi nom⸱iĝ⸱as mon⸱help⸱o —45 rub.! ( pan⸱o kost⸱as nun 2. 0 - 2. 6 rub., suker⸱o 12 - 14 rub. / kg ). La nun⸱a monat⸱a “ manĝ⸱korb⸱o ” kost⸱as en Tomsk ĉ. 450 - 500 rub.

    Sed ni pen⸱e kolekt⸱is mon⸱o⸱n kaj abon⸱is por la klub⸱o ekzempler⸱o⸱n de LOdE, ĉar sen “ spirit⸱a manĝ⸱o ” rest⸱as nur “ sap⸱um⸱i la ŝnur⸱o⸱n ”. Tamara, Vi mem skrib⸱is, ke est⸱is du E - rond⸱et⸱o⸱j en Rybinsk, sed esperant⸱ist⸱o⸱j ja ne for⸱mort⸱is abrupt⸱e! Cert⸱e, ili⸱a humor⸱o ne est⸱as alt⸱a, tamen esperant⸱ist⸱o⸱j oft⸱e est⸱as pozitiv⸱ul⸱o⸱j kaj ag⸱em⸱a⸱j hom⸱o⸱j. Kun⸱ven⸱u, sub⸱ten⸱u unu la ali⸱a⸱n, kre⸱u amik⸱a⸱n etos⸱o⸱n. Kaj mal⸱facil⸱a⸱j tag⸱o⸱j pas⸱os, ja ne ĉiam ni viv⸱os tiel desper⸱e!

    Ebl⸱as disput⸱i pri la kost⸱o de LOdE, sed mi sci⸱as, ke pli mal⸱mult⸱e⸱kost⸱e ebl⸱as nur ŝtel⸱i.

    La redakci⸱o fiks⸱is kiel plej ebl⸱e mal⸱mult⸱a⸱n prez⸱o⸱n por Rus⸱land⸱o. Laŭ mi⸱a opini⸱o, mal⸱pli grand⸱a prez⸱o pov⸱os kaŭz⸱i simpl⸱e mal⸱aper⸱o⸱n de nun tre bezon⸱at⸱a lig⸱il⸱o inter ni. Boris Tokarev iam dir⸱is —“ se mi vid⸱as al mi bezon⸱at⸱a⸱n libr⸱o⸱n, mi aĉet⸱as, malgraŭ, ke ĝi kost⸱as terur⸱e. Mi simpl⸱e bezon⸱as... ”

    Gennadij Basov ( Tomsk, Rus⸱land⸱o )

    Amik⸱a Rekomend⸱o

    Mi rekomend⸱as al la redakt⸱ant⸱o⸱j las⸱i al ali⸱a⸱j laŭd⸱i la revu⸱o⸱n. Al mi ĝi plaĉ⸱as, sed mi⸱a⸱impres⸱e est⸱as tro⸱ig⸱o asert⸱i ke LOdE “ jam akir⸱is la konfid⸱o⸱n kaj estim⸱o⸱n de la tut⸱a esperant⸱ist⸱ar⸱o, alt⸱e aprec⸱ant⸱a la objektiv⸱ec⸱o⸱n, toler⸱em⸱o⸱n kaj larĝ⸱senc⸱a⸱n sen⸱de⸱pend⸱ec⸱o⸱n... ” ( LOdE. 1999 : 2 ). Oni ankaŭ las⸱u al la leg⸱ant⸱o⸱j juĝ⸱i la objektiv⸱ec⸱o⸱n de la revu⸱o.

    Kun iom⸱a surpriz⸱o mi konstat⸱as la al⸱iĝ⸱o⸱n de LOdE al la Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o. Jouko Lindstedt en n - ro 1998 / 11 bon⸱e argument⸱is kontraŭ tia⸱j prov⸱o⸱j organiz⸱i la esperant⸱a⸱n komun⸱um⸱o⸱n laŭ “ esperant⸱o - naci⸱ism⸱a⸱j ” ide⸱o⸱j, kaj ne neces⸱as tio⸱n ripet⸱i. Malgraŭ la fanfaron⸱o, la Civit⸱o ŝajn⸱e hav⸱as mal⸱mult⸱a⸱n sub⸱ten⸱o⸱n ekster la plej intim⸱a⸱j raŭm⸱ist⸱a⸱j cirkl⸱o⸱j, kio est⸱as kompren⸱ebl⸱a pro ĝi⸱a ĝis nun montr⸱it⸱a ideologi⸱a direkt⸱o.

    Laŭ la pakt - propon⸱o ( LOdE. 1998 : 12 ) ne ebl⸱as re⸱tir⸱iĝ⸱i de la pakt⸱o. Mi tial ŝat⸱us demand⸱i la redakt⸱ant⸱o⸱n, kio⸱n oni intenc⸱as far⸱i se, malgraŭ la “ kontrol⸱o kaj rezist⸱o de LOdE ”, la Forum⸱o evolu⸱os al kontraŭ - UEA - a “ du⸱a mov⸱ad⸱o ”?

    Bard Hekland ( Norvegi⸱o / Rus⸱land⸱o )

    Alt⸱e Interes⸱a Por Ekster⸱land⸱a⸱j Leg⸱ant⸱o⸱j

    Kun enorm⸱a ĝoj⸱o mi rimark⸱is ke la du nov⸱a⸱j numer⸱o⸱j de 1999 aper⸱is fin⸱fin⸱e ĉe vi⸱a ret⸱paĝ⸱o.

    Krom mi⸱a gratul⸱o plej sincer⸱a, mi dev⸱as esprim⸱i al vi mi⸱a⸱n bedaŭr⸱o⸱n pro la leter⸱o de Ivars Barŝevskij pri la artikol⸱o⸱j de Sergio Pokrovskij.

    Ĝust⸱e la artikol⸱o⸱j de Sergio Pokrovskij plaĉ⸱eg⸱as al mi. Mi konserv⸱as en mi⸱a komput⸱il⸱o sam⸱e la bel⸱eg⸱a⸱n seri⸱o⸱n “ Leter⸱o⸱j el Kalifornio ”, kiel ankaŭ la unu⸱a⸱n part⸱o⸱n de la “ Slavon⸱a⸱j skrib⸱o⸱j ”, plej majstr⸱a pri⸱skrib⸱o de la nask⸱iĝ⸱o de la cirila alfabet⸱o, de la viv⸱o de Sankt⸱ul⸱o⸱j Cirilo kaj Metodio kaj de la histori⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j tiu⸱rilat⸱a⸱j. Pokrovskij, krom grav⸱a komput⸱il⸱a scienc⸱ist⸱o, ankaŭ est⸱as eminent⸱a esperant⸱a verk⸱ist⸱o, kaj ties artikol⸱o⸱j, kontraŭ⸱e al la opini⸱o de Ivars Barŝevskij, est⸱as alt⸱e interes⸱a⸱j por ekster⸱land⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j.

    Dari⸱o Rodriguez ( Hispanio )

    Poem⸱o⸱j Premi⸱it⸱a⸱j EN Lir⸱o - 98

    Klara Ilutoviĉ

    Ĉu la su⸱n rapid⸱as

    esting⸱iĝ⸱i nun?

    Se infan⸱o⸱j rid⸱as —

    Lum⸱os plu la su⸱n .

    Ĉu la ter⸱o hant⸱as

    nigr⸱a sen esper ?

    Se infan⸱o⸱j kant⸱as —

    Verd⸱os plu la ter .

    Ĉu la viv pere⸱as

    laŭ la efektiv ?

    Se infan⸱o⸱j kre⸱as —

    daŭr⸱os plu la viv .

    * * *

    Epok de maŝin⸱o⸱j reg⸱as,

    la temp⸱o ĉiam pli mank⸱as,

    je mon⸱o oni delir⸱as,

    kaj frenez⸱ig⸱as reklam .

    Ne mult⸱a⸱j viv⸱ant⸱o⸱j fleg⸱as

    si⸱a⸱n loĝ⸱lok⸱o⸱n kaj dank⸱as.

    Kaj kie⸱n ni fakt⸱e ir⸱as —

    ĉu al nenieno jam?

    Arb⸱ar⸱o⸱j verd⸱a⸱j kaj best⸱o⸱j,

    river⸱o⸱j blu⸱a⸱j kaj fiŝ⸱o⸱j,

    ĉiel⸱o for⸱a kaj stel⸱o⸱j,

    protekt⸱u ni⸱n sub la Su⸱n !

    Ŝaŭm⸱er⸱o⸱j de ond⸱o⸱krest⸱o⸱j,

    de herb⸱o dens⸱a tapiŝ⸱o⸱j,

    de nub⸱o⸱j en alt⸱o vel⸱o⸱j,

    ĉu vi ni⸱n for⸱las⸱as nun?

    Ne hast⸱u mens⸱o⸱j flam⸱vort⸱a⸱j,

    sem⸱ant⸱e mult⸱a⸱n sufer⸱o⸱n,

    al nun⸱a⸱j gajn⸱o⸱j miraĝ⸱a⸱j

    kaj post⸱ven⸱ont⸱a ruin !

    Ni est⸱as sufiĉ⸱e fort⸱a⸱j

    por pere⸱ig⸱i la Ter⸱o⸱n

    kaj tamen sufiĉ⸱e saĝ⸱a⸱j

    por ne pere⸱ig⸱i ĝi⸱n.

    Miroslav Mitroviĉ

    * * *

    La sun⸱o obstin⸱e serĉ⸱as,

    serĉ⸱as li⸱a⸱n ombr⸱o⸱n.

    Van⸱e.

    La sun⸱o ne sci⸱as :

    el mult⸱a⸱j hom⸱o⸱j unu⸱j

    est⸱as oft⸱e diafan⸱a⸱j.

    * * *

    Hodiaŭ kis⸱u vi⸱a⸱n proksim⸱ul⸱o⸱n,

    Morgaŭ okul⸱o⸱n por okul⸱o,

    dent⸱o⸱n pro dent⸱o.

    Ve al la spec⸱o hom⸱a

    ŝvel⸱ant⸱a de stult⸱aĵ⸱o⸱j!

    Mi vol⸱as la pac⸱o⸱n.

    Don⸱u al mi pac⸱o⸱n!

    Tri Hajk⸱o⸱j

    Vent⸱o for⸱port⸱is

    amar⸱ec⸱o⸱n de mi⸱a viv⸱o.

    Kia mal⸱plen⸱aĵ⸱o.

    Hak⸱il⸱o tint⸱as.

    Hom⸱o kaj arb⸱o ĝem⸱as.

    Herb⸱o⸱n ĉagren⸱as.

    La bird⸱o⸱j kant⸱as.

    La flor⸱o⸱j bon⸱odor⸱as.

    La hom⸱o⸱j.......?

    Gennadij Turkov

    LA Poezi⸱o

    En la korp⸱o ŝveb⸱ant⸱e, l anim⸱o

    ek⸱tuŝ⸱et⸱as subit⸱e la cerb⸱o⸱n.

    Tuj⸱e vort⸱o⸱j fajr⸱er⸱e el⸱iĝ⸱as,

    ordinar⸱a⸱j, de ĉiu⸱j kon⸱at⸱a⸱j,

    sed en tia magi⸱a ord⸱vic⸱o,

    kiel plum⸱o⸱j en bird⸱a flug⸱il⸱o.

    Kaj la hom⸱o⸱j, fid⸱ant⸱a⸱j ĉi vort⸱o⸱j⸱n,

    ek⸱posed⸱as la alt⸱o⸱n ĉiel⸱a⸱n!

    “ Am⸱e AL LA Rus⸱land⸱an⸱o⸱j... ”

    Aventur⸱o⸱j de rus⸱land⸱a⸱j mar⸱ist⸱o⸱j en Nov - Zelando

    La mar⸱o⸱j ĉirkaŭ Nov - Zelando abund⸱as je komerc⸱a⸱j fiŝ⸱speci⸱o⸱j. Fiŝ⸱kapt⸱ad⸱o⸱n reg⸱as kvot⸱a sistem⸱o laŭ kiu nov⸱zeland⸱a⸱j kompani⸱o⸱j pov⸱as akir⸱i la rajt⸱o⸱n kapt⸱i preciz⸱a⸱j⸱n kvant⸱o⸱j⸱n da fiŝ⸱o⸱j de preciz⸱a⸱j speci⸱o⸱j. Ĉi tiu sistem⸱o est⸱as strikt⸱e kontrol⸱at⸱a de la Ministr⸱ej⸱o de Agrikultur⸱o kaj Fiŝ⸱kapt⸱o ( MAF ). Pun⸱o⸱j pro fiŝ⸱kvot⸱a fraŭd⸱o inkluziv⸱as en⸱karcer⸱ig⸱o⸱n kaj konfisk⸱o⸱n de ŝip⸱o⸱j.

    Pro tio, ke nov⸱zeland⸱a⸱j trol⸱ŝip⸱o⸱j ne sufiĉ⸱as, posed⸱ant⸱o⸱j de kvot⸱o⸱j pov⸱as kontrakt⸱i kun fremd⸱a⸱j fiŝ⸱kapt⸱a⸱j kompani⸱o⸱j, oft⸱e rus⸱land⸱a⸱j ĉar Rus⸱land⸱o hav⸱as unu el la plej grand⸱a⸱j fiŝ⸱kapt⸱a⸱j ŝip⸱ar⸱o⸱j en la mond⸱o.

    Je la kulmin⸱o de la fiŝ⸱kapt⸱a sezon⸱o 1200 rus⸱land⸱a⸱j mar⸱ist⸱o⸱j el⸱ŝip⸱iĝ⸱as ĉe la mal⸱grand⸱a nov⸱zeland⸱a haven⸱urb⸱o Lyttelton, la haven⸱o por urb⸱eg⸱o Christchurch. Tra la tut⸱a komerc⸱a kvartal⸱o de Lyttelton est⸱as aviz⸱o⸱j kaj voĉ⸱o⸱j rus⸱lingv⸱a⸱j. Rus⸱land⸱a⸱j⸱n manĝ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n kuir⸱as ŝat⸱at⸱a drink⸱ej⸱o de rus⸱land⸱a⸱j mar⸱ist⸱o⸱j la Hotel⸱o Lyttelton, ŝerc⸱nom⸱it⸱a “ The Balalaika Bar ”.

    La mar⸱ist⸱o⸱j al⸱port⸱as konsider⸱ind⸱a⸱n en⸱spez⸱o⸱n al Lyttelton, kaj Lyttelton pri⸱zorg⸱as la mar⸱ist⸱o⸱j⸱n. La Mar⸱ist⸱a Centr⸱o, mal⸱ferm⸱a al ĉiu⸱j ŝip⸱an⸱o⸱j, est⸱as prefer⸱at⸱a lok⸱o por mal⸱streĉ⸱iĝ⸱i, telefon⸱i hejm⸱e⸱n kaj drink⸱i moder⸱e kaj pac⸱e. Pastr⸱o⸱j de tie⸱a⸱j preĝ⸱ej⸱o⸱j est⸱as oficial⸱a⸱j anim⸱zorg⸱ant⸱o⸱j de la haven⸱o kaj serv⸱as je la bon⸱fart⸱o de la vizit⸱ant⸱o⸱j laŭ⸱bezon⸱e.

    En 1996 kvin trol⸱ŝip⸱o⸱j de Murmanska kompani⸱o Karelrybflot komenc⸱is fiŝ⸱kapt⸱i en nov⸱zeland⸱a⸱j mar⸱o⸱j, laŭ kontrakt⸱o kun nov⸱zeland⸱a kompani⸱o Abel Fisheries . En aŭgust⸱o kaj oktobr⸱o de tiu jar⸱o fiŝ⸱kapt⸱a⸱j inspekt⸱ist⸱o⸱j al⸱propr⸱ig⸱is la kvin ŝip⸱o⸱j⸱n post enket⸱o kiu indik⸱is, ke la kapt⸱it⸱aĵ⸱o super⸱is la kvot⸱o⸱n de Abel Fisheries je almenaŭ 10 procent⸱o⸱j. La ŝip⸱o⸱j est⸱is re⸱don⸱it⸱a⸱j al la kompani⸱o kaŭci⸱e kaj ili daŭr⸱ig⸱is fiŝ⸱kapt⸱i.

    Unu jar⸱o⸱n post⸱e, MAF proces⸱is kontraŭ Abel Fisheries pro romp⸱o⸱j de la fiŝ⸱kapt⸱a kvot⸱o kaj al⸱propr⸱ig⸱is la ŝip⸱o⸱j⸱n de⸱nov⸱e. Abel Fisheries est⸱is pez⸱e mon⸱pun⸱it⸱a kaj bankrot⸱is. Kvankam Karelrybflot est⸱is sen⸱kulp⸱a part⸱o⸱pren⸱ant⸱o, ĝi⸱a⸱j kvin trol⸱ŝip⸱o⸱j est⸱is konfisk⸱it⸱a⸱j. sur la ŝip⸱o⸱j est⸱is 102 mar⸱ist⸱o⸱j, el kiu⸱j neni⸱u est⸱is pag⸱it⸱a por la far⸱it⸱a labor⸱o. Sekv⸱e, ili hav⸱is nek dung⸱ant⸱o⸱n en Nov - Zelando nek mon⸱o⸱n por re⸱ven⸱i al Rus⸱land⸱o. MAF komenc⸱is proviz⸱i ili⸱n per varm⸱ig⸱a kerosen⸱o, elektr⸱o kaj 6. 00 NZD da manĝ⸱aĵ⸱o⸱j tag⸱e ( ĉirkaŭ 3. 00 USD ).

    La Reg⸱ist⸱ar⸱o decid⸱is pag⸱i la re⸱ven⸱o⸱bilet⸱o⸱j⸱n sed ne dezir⸱is kompens⸱i la perd⸱it⸱a⸱j⸱n salajr⸱o⸱j⸱n. MAF “ est⸱as kor⸱tuŝ⸱it⸱a sed salajr⸱o⸱j ne est⸱as la afer⸱o de la Reg⸱ist⸱ar⸱o ”. Ili pov⸱as neni⸱o⸱n atend⸱i en Nov - Zelando, ili hejm⸱e⸱n⸱ir⸱u.

    Karelrybflot ankaŭ dezir⸱is ke ili for⸱ir⸱u por ke la ŝip⸱o⸱j pov⸱u akcept⸱i nov⸱a⸱j⸱n ŝip⸱an⸱ar⸱o⸱j⸱n kaj re⸱komenc⸱i fiŝ⸱kapt⸱ad⸱o⸱n. Re⸱ven⸱int⸱e al Rus⸱land⸱o la mar⸱ist⸱o⸱j ricev⸱os ĉio⸱n kio⸱n ili rajt⸱as, nepr⸱e.

    Sed la ŝip⸱an⸱ar⸱o⸱j konvink⸱iĝ⸱is, ke se ili for⸱ir⸱os de Nov - Zelando ne⸱pag⸱it⸱e, ili hav⸱os preskaŭ neniu⸱n ŝanc⸱o⸱n ricev⸱i si⸱a⸱j⸱n salajr⸱o⸱j⸱n. Tiel komenc⸱iĝ⸱is “ milit⸱o ĉe du front⸱o⸱j ”. Ili⸱a pro⸱parol⸱ant⸱o, Unu⸱a Oficir⸱o Artur Udovenko, instrukci⸱is advokat⸱o⸱n argument⸱i ĉe nov⸱zeland⸱a kort⸱um⸱o si⸱a⸱n pled⸱o⸱n por pag⸱o. Dum⸱e la mar⸱ist⸱o⸱j firm⸱e intenc⸱is rest⸱ad⸱i en Nov - Zelando sur la ŝip⸱o⸱j, ĝis ili⸱a pled⸱o est⸱os juĝ⸱it⸱a.

    Mal⸱pacienc⸱e MAF ĉes⸱is pag⸱i ili⸱a⸱j⸱n manĝ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, varm⸱ig⸱a⸱n kerosen⸱o⸱n kaj elektr⸱o⸱n. La Ministr⸱ej⸱o de Migr⸱ant⸱o⸱j postul⸱is ke ili for⸱las⸱u Nov - Zelandon post 42 tag⸱o⸱j.

    La mar⸱ist⸱o⸱j akir⸱is kort⸱um⸱a⸱n or⸱don⸱o⸱n mal⸱help⸱ant⸱a⸱n si⸱a⸱n for⸱ig⸱o⸱n el Nov - Zelando antaŭ si⸱a proces⸱o pri⸱salajr⸱a. Blat⸱o⸱j infest⸱is la ŝip⸱o⸱j⸱n, manĝ⸱aĵ⸱o⸱j mal⸱mult⸱iĝ⸱is, varm⸱ig⸱a kerosen⸱o el⸱ĉerp⸱iĝ⸱is.

    La mar⸱ist⸱o⸱j precip⸱e tim⸱iĝ⸱is pro la ĉes⸱o de si⸱a⸱j manĝ⸱o⸱liver⸱o⸱j kaj komenc⸱is fiŝ⸱kapt⸱i en la haven⸱o por io manĝ⸱ebl⸱a. Sed ili ne perd⸱is si⸱a⸱n humur⸱o⸱n. Laŭ Artur Udovenko : “ Rus⸱land⸱an⸱o⸱j est⸱as special⸱a popol⸱o. Ni pov⸱as viv⸱ten⸱i ni⸱n unu monat⸱o⸱n sol⸱e per vodk⸱o. ”

    La nov⸱aĵ⸱ist⸱ar⸱o de Christchurch dis⸱kon⸱ig⸱is la mal⸱feliĉ⸱a⸱n stat⸱o⸱n de la mar⸱ist⸱o⸱j, kaj donac⸱o⸱j de mon⸱o kaj manĝ⸱aĵ⸱o⸱j en⸱ŝut⸱iĝ⸱is : legom⸱o⸱j, pan⸱o, frukt⸱o⸱j, viand⸱o, lakt⸱o, ok anser⸱o⸱j kaj bov⸱in⸱o!

    Ek⸱de april⸱o 1998 la dis⸱don⸱ad⸱o⸱n de la proviz⸱o⸱j kun⸱ord⸱ig⸱is la krist⸱an⸱a Sav⸱arme⸱o, spert⸱a pri komun⸱um⸱a help⸱o okaz⸱e de katastrof⸱o⸱j. En rul⸱dom⸱o sur la kaj⸱o volont⸱ul⸱o⸱j kuir⸱is manĝ⸱aĵ⸱et⸱o⸱j⸱n por la mar⸱ist⸱o⸱j kaj aranĝ⸱is kurac⸱a⸱j⸱n kaj ali⸱a⸱j⸱n help⸱o⸱j⸱n. Kutim⸱e la sav⸱arme⸱o don⸱as ĉi tia⸱n serv⸱o⸱n dum tri semajn⸱o⸱j maksimum⸱e. Sed ili deĵor⸱is tie ses monat⸱o⸱j⸱n.

    La opozici⸱a Labor⸱ist⸱a Parti⸱o atak⸱is la reg⸱ist⸱ar⸱a⸱j⸱n atenc⸱o⸱j⸱n el⸱pel⸱i la mar⸱ist⸱o⸱j⸱n kiel ag⸱o⸱j⸱n hont⸱ind⸱a⸱j⸱n kaj mal⸱just⸱a⸱j⸱n. Vend⸱int⸱e la ŝip⸱o⸱j⸱n, la Reg⸱ist⸱ar⸱o est⸱u prudent⸱a kaj pag⸱u la ŝuld⸱at⸱a⸱j⸱n salajr⸱o⸱j⸱n el la ricev⸱it⸱a sum⸱o.

    La preĝ⸱ej⸱o⸱j de Lyttelton kolekt⸱is sufiĉ⸱e da mon⸱o por don⸱i mal⸱grand⸱a⸱n sum⸱o⸱n al ĉiu mar⸱ist⸱o kiu decid⸱is hejm⸱e⸱n⸱ir⸱i. Ili pled⸱is por just⸱ec⸱o por la mar⸱ist⸱o⸱j en si⸱a⸱j el⸱don⸱aĵ⸱o⸱j kaj en leter⸱o⸱j al la kort⸱um⸱o kaj MAF.

    100 mez⸱lern⸱ej⸱an⸱o⸱j ven⸱is al la kaj⸱o kaj don⸱is koncert⸱o⸱n por la mar⸱ist⸱o⸱j sub ruband⸱o tekst⸱ant⸱a “ Am⸱e al la rus⸱land⸱an⸱o⸱j ”.

    La sav⸱arme⸱an⸱o⸱j ankaŭ don⸱is spirit⸱a⸱n sub⸱ten⸱o⸱n al la mar⸱ist⸱o⸱j kiu⸱j spert⸱ad⸱is grand⸱eg⸱a⸱n streĉ⸱it⸱ec⸱o⸱n pro si⸱a dilem⸱o. Unu⸱flank⸱e, ili konvink⸱iĝ⸱is ke ili neniam ricev⸱os si⸱a⸱j⸱n salajr⸱o⸱j⸱n por la pas⸱int⸱jar⸱a labor⸱o, se ili tuj re⸱ven⸱os Rus⸱land⸱o⸱n. Ali⸱flank⸱e, pov⸱as est⸱i ke ili ja io⸱n ricev⸱os aŭ trov⸱os labor⸱o⸱n sur ali⸱a⸱j ŝip⸱o⸱j, sed egal⸱e ke ili nek est⸱os pag⸱it⸱a nek trov⸱os labor⸱o⸱n dum si⸱a⸱j rest⸱int⸱a⸱j koleg⸱o⸱j ricev⸱os pag⸱o⸱n per la kort⸱um⸱a proced⸱o nov⸱zeland⸱a. Dum⸱e ili⸱a⸱j famili⸱an⸱o⸱j spert⸱ad⸱is kriz⸱o⸱j⸱n emoci⸱a⸱j⸱n, financ⸱a⸱j⸱n kaj san⸱a⸱j⸱n.

    La rus⸱land⸱an⸱o⸱j prov⸱is ĉiel kompens⸱i la donac⸱em⸱o⸱n de si⸱a⸱j help⸱ant⸱o⸱j. Ili volont⸱ul⸱e port⸱is proviz⸱o⸱j⸱n kaj far⸱is ali⸱a⸱j⸱n task⸱o⸱j⸱n por la Sav⸱arme⸱o kaj dank⸱em⸱e his⸱is ĝi⸱a⸱n flag⸱o⸱n sur unu el la ŝip⸱o⸱j. Kiam sav⸱arme⸱an⸱in⸱o Jun⸱e Preddy mal⸱san⸱iĝ⸱is, ili aĉet⸱is por ŝi flor⸱o⸱j⸱n kaj ĉokolad⸱o⸱j⸱n. Kiam ili hav⸱is neni⸱o⸱n ali⸱a⸱n por don⸱i, ili don⸱is sang⸱o⸱n. La sang⸱o⸱don⸱a serv⸱o en Nov - Zelando de⸱pend⸱as je volont⸱ul⸱o⸱j kaj proviz⸱o⸱j est⸱as oft⸱e mal⸱alt⸱a⸱j. Mult⸱a⸱j el la mar⸱ist⸱o⸱j volont⸱ul⸱is sed oni akcept⸱is nur ok. Oni trov⸱is, ke la ali⸱a⸱j est⸱as anemi⸱a⸱j ver⸱ŝajn⸱e pro tio, ke ili ne manĝ⸱is viand⸱o⸱n dum kelk⸱a temp⸱o.

    Kiam la rus⸱land⸱an⸱o⸱j ne for⸱ir⸱is, reprezent⸱ant⸱o de MAF avert⸱is ke oni pov⸱us pet⸱i la polic⸱o⸱n for⸱pren⸱i ili⸱n. Artur Udovenko ne ŝancel⸱iĝ⸱is. “ Se ni for⸱ir⸱os, ni ricev⸱os neni⸱o⸱n. Ni rest⸱ad⸱os kaj barikad⸱os la pord⸱o⸱j⸱n. Ni⸱a trink⸱akv⸱o sufiĉ⸱os por unu monat⸱o. Dum la Du⸱a Mond⸱milit⸱o la en⸱loĝ⸱ant⸱o⸱j de Leningrad el⸱ten⸱is sieĝ⸱o⸱n de tri jar⸱o⸱j, sekv⸱e unu monat⸱o ne ĝen⸱os ni⸱n. ”

    Oni⸱dir⸱o⸱j svarm⸱is pri tuj⸱a al⸱ven⸱o de polic⸱an⸱o⸱j por for⸱pren⸱i la mar⸱ist⸱o⸱j⸱n. Ili komenc⸱is port⸱i gas⸱mask⸱o⸱j⸱n. La 23an de april⸱o fru⸱maten⸱e ar⸱o da loĝ⸱ant⸱o⸱j de Lyttelton gard⸱star⸱is ĉe la kaj⸱o klar⸱ig⸱ant⸱e : “ Ni nek rajt⸱as nek pov⸱as halt⸱ig⸱i la polic⸱an⸱o⸱j⸱n sed ili dev⸱os tret⸱i sur ni⸱n. ”

    Sed ne okaz⸱is prov⸱o per⸱fort⸱e for⸱ig⸱i la rus⸱land⸱an⸱o⸱j⸱n. La Ministr⸱ej⸱o de Migr⸱ant⸱o⸱j konsent⸱is ne ag⸱i ĝis la ŝip⸱o⸱j est⸱os vend⸱it⸱a⸱j en juni⸱o. Ĉiu⸱j mal⸱ĝen⸱iĝ⸱is.

    Komenc⸱e de juni⸱o dek mar⸱ist⸱o⸱j pied⸱ir⸱is al la ĉef⸱urb⸱o Wellington, 640 kilo⸱metr⸱o⸱j⸱n de Lyttelton, por atent⸱ig⸱i pri si⸱a afer⸱o al la koncern⸱a⸱j ministr⸱o⸱j kaj la rus⸱land⸱a ambasador⸱o. La preĝ⸱ej⸱a⸱j ret⸱o⸱j aranĝ⸱is manĝ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n kaj ŝirm⸱o⸱n por la vir⸱o⸱j ĉiu⸱n nokt⸱o⸱n de la vojaĝ⸱o.

    La sam⸱a⸱n monat⸱o⸱n Karelrybflot re⸱aĉet⸱is si⸱a⸱j⸱n ŝip⸱o⸱j⸱n de MAF per 500 mil NZD. MAF kaj la Ministr⸱ej⸱o de Migr⸱ant⸱o⸱j nun rigard⸱is ĉiu⸱j⸱n afer⸱o⸱j⸱n kiel decid⸱it⸱a⸱j⸱n kaj des pli firm⸱e intenc⸱is for⸱ig⸱i la mar⸱ist⸱o⸱j⸱n el la ŝip⸱o⸱j kaj el Nov - Zelando.

    Polic⸱an⸱o⸱j ĉe⸱est⸱is dum reprezent⸱an⸱o⸱j de Karelrybflot prezent⸱is kort⸱um⸱a⸱j⸱n or⸱don⸱o⸱j⸱n postul⸱ant⸱a⸱j⸱n ke la rus⸱land⸱an⸱o⸱j el⸱ŝip⸱iĝ⸱u dum 14 tag⸱o⸱j kaj ne re⸱ven⸱u. La mar⸱ist⸱o⸱j defi⸱e las⸱is la paper⸱o⸱j⸱n fal⸱i al la ter⸱o.

    En oktobr⸱o 1998 la mar⸱ist⸱a pled⸱o por plen⸱a salajr⸱o⸱pag⸱o est⸱is ek⸱juĝ⸱it⸱a ĉe la kort⸱um⸱o. Est⸱is baldaŭ evident⸱e, ke Karelrybflot nur vol⸱is pag⸱i ĉirkaŭ kvar⸱on⸱o⸱n de la sum⸱o, kiu⸱n postul⸱is la mar⸱ist⸱o⸱j.

    Ĉi tiu mal⸱konsent⸱o atent⸱ig⸱is pri la fakt⸱o, ke fremd⸱land⸱a⸱j mar⸱ist⸱o⸱j labor⸱ant⸱a⸱j en nov⸱zeland⸱a⸱j mar⸱o⸱j laŭ⸱leĝ⸱e rajt⸱as la minimum⸱a⸱n salajr⸱o⸱n nov⸱zeland⸱a⸱n. Sed ili⸱a⸱j dung⸱ant⸱o⸱j ne dezir⸱as pag⸱i tiom kaj evit⸱as la leĝ⸱o⸱n, lim⸱ig⸱ant⸱e la pag⸱ot⸱a⸱j⸱n labor⸱hor⸱o⸱j⸱n kaj de⸱pren⸱ant⸱e pag⸱o⸱j⸱n por vest⸱o⸱j, manĝ⸱aĵ⸱o⸱j kaj hejm⸱e⸱n⸱re⸱ven⸱o.

    Okaz⸱e de ne⸱sufiĉ⸱a salajr⸱o⸱pag⸱o, oni hav⸱as rajt⸱o⸱n de apelaci⸱o. Sed oni dev⸱as el⸱ten⸱ad⸱i la kontraŭ⸱prem⸱ad⸱o⸱n de si⸱a dung⸱ant⸱o, pag⸱i advokat⸱o⸱n kaj flu⸱e parol⸱i la angl⸱a⸱n. Apelaci⸱o⸱j mal⸱mult⸱as.

    Ĉe la kort⸱um⸱o oni anonc⸱is, ke inter⸱konsent⸱ig⸱a kun⸱sid⸱o okaz⸱os. Iu⸱j mar⸱ist⸱o⸱j ĉe⸱est⸱is kvin si⸱n⸱sekv⸱a⸱j⸱n inter⸱parol⸱o⸱j⸱n ĝis du hor⸱o⸱j⸱n. Ating⸱int⸱e la fin⸱o⸱n de si⸱a el⸱ten⸱em⸱o, la plej⸱mult⸱o de la mar⸱ist⸱o⸱j ne⸱vol⸱e akcept⸱is la ofert⸱o⸱n de Karelrybflot kaj re⸱ven⸱is Rus⸱land⸱o⸱n.

    Ses rifuz⸱is, firm⸱e intenc⸱ant⸱e pled⸱i ĉe la kort⸱um⸱o por la plen⸱a sum⸱o. Ĉi tiu⸱j ses ek⸱loĝ⸱is ĉe amik⸱o⸱j en Christchurch. Ili est⸱as ankoraŭ en Nov - Zelando atend⸱ant⸱e decid⸱o⸱n pri si⸱a pled⸱o kiu est⸱is ek⸱juĝ⸱it⸱a en februar⸱o ĉi - jar⸱e...

    Mike Le⸱o⸱n ( Nov - Zelando )

    Slavon⸱a⸱j Skrib⸱o⸱j ( 5a part⸱o )

    Ese⸱o de Sergio Pokrovskij, daŭr⸱ig⸱o. La 1an, 2an, 3an kaj 4an part⸱o⸱j⸱n leg⸱u en la pli fru⸱a⸱j kajer⸱o⸱j de La Ond⸱o

    LA PARENCORILATOJ

    Supoz⸱ebl⸱e oni rimark⸱is ke iu⸱j liter⸱o⸱j rus⸱a⸱j kaj grek⸱a⸱j tre simil⸱as liter⸱o⸱j⸱n Latin⸱a⸱j⸱n, ke iu⸱j simil⸱as kaj grafik⸱e kaj son⸱e ( A, E, K, M, O, T ), dum ali⸱a⸱j simil⸱as nur ekster⸱e ( C, H, P ).

    Kial? Iam okaz⸱as ke nev⸱o est⸱as eg⸱e pli aĝ⸱a ol onkl⸱o. Ĝust⸱e tia est⸱as la rilat⸱o inter Kirilico kaj la Latin⸱a alfabet⸱o : Kirilico de⸱ven⸱as rekt⸱e el la grek⸱a kaj hebre⸱a, dum inter la Latin⸱a kaj la grek⸱a ni trov⸱as la etrusk⸱a⸱n, kiu iom konfuz⸱is la liter⸱o⸱j⸱n. Hodiaŭ mi konsider⸱os tiu⸱j⸱n rilat⸱o⸱j⸱n, precip⸱e la liter⸱o⸱j⸱n grafik⸱e simil⸱a⸱j⸱n.

    Oni sci⸱as ke la grek⸱a⸱n skrib⸱o⸱n el⸱pens⸱is fenic⸱a reĝ⸱id⸱o Kadm⸱o, send⸱it⸱e por serĉ⸱i si⸱a⸱n frat⸱in⸱o⸱n Eŭrop⸱o, for⸱rab⸱it⸱a⸱n de Zeŭso. Tial antaŭ⸱e neces⸱as ekzamen⸱i la skrib⸱o⸱n fenic⸱a⸱n.

    LA Skrib⸱o Fenic⸱a

    La fenic⸱a skrib⸱o est⸱as fokus⸱o en kiu konverĝ⸱as la tradici⸱o⸱j pli fru⸱a⸱j ( ek⸱de la egipta ) kaj el kiu font⸱as la post⸱a⸱j skrib⸱o⸱j Mediterane⸱a⸱j, de la hebre⸱a ĝis la Latin⸱a kaj Slavon⸱a.

    La fenic⸱o⸱j parol⸱is ŝem⸱id⸱a⸱n lingv⸱o⸱n kaj en si⸱a skrib⸱o hav⸱is nur konsonant⸱a⸱j⸱n sign⸱o⸱j⸱n. La nom⸱o⸱j⸱n kaj la ord⸱o⸱n de tiu⸱j sign⸱o⸱j konserv⸱is la alfabet⸱o grek⸱a.

    Vokal⸱o⸱j⸱n la fenic⸱o⸱j ankoraŭ ne pov⸱is izol⸱i ; foj⸱foj⸱e ili sign⸱is vokal⸱o⸱n per “ simil⸱a ” konsonant⸱o : la son⸱o⸱n [ i ] per J, la son⸱o⸱j⸱n [ o ] kaj [ u ] per W, ktp. Tia⸱n sistem⸱o⸱n ĝis nun uz⸱as la hebre⸱a.

    Por kelk⸱a⸱j liter⸱o⸱j oni pov⸱as konjekt⸱i pri ili⸱a piktogram⸱a de⸱ven⸱o. Ekz - e efektiv⸱e simil⸱as kap⸱o⸱n sur la kol⸱o ; ( mem ), sam⸱e kiel la egipta nut ( river⸱o ) simil⸱as akv⸱a⸱j⸱n ond⸱o⸱j⸱n aŭ meandr⸱o⸱j⸱n de river⸱o ( kaj tio⸱n konserv⸱as ni⸱a M ).

    Ali⸱a interes⸱a trajt⸱o est⸱as uz⸱o de “ diakrit⸱il⸱o⸱j ” jam en la plej mal⸱nov⸱a alfabet⸱o. La liter⸱o [ ĥ ] est⸱as far⸱it⸱a el la liter⸱o [ h ] per al⸱don⸱o de vertikal⸱a strek⸱o ĉe la liter⸱fin⸱o ( t. e. mal⸱dekstr⸱e ). La al⸱spir⸱a [ t h ] est⸱as far⸱it⸱a per en⸱cirkl⸱ig⸱o de [ X ] [ t ]. Kaj N est⸱as du⸱on⸱ig⸱it⸱a simil⸱son⸱a M.

    LA Alfabet⸱o⸱j Grek⸱a⸱j

    La egiptoj mal⸱kovr⸱is la silab⸱o⸱j⸱n ; la fenic⸱o⸱j mal⸱kovr⸱is la konsonant⸱o⸱j⸱n ; kaj la grek⸱o⸱j mal⸱kovr⸱is la last⸱a⸱n ĉef⸱element⸱o⸱n de evolu⸱int⸱a alfabet⸱o : la vokal⸱o⸱j⸱n. De tiam la alfabet⸱o⸱j vari⸱is nur form⸱e, ne princip⸱e.

    Krom⸱e, la grek⸱o⸱j ŝanĝ⸱is la skrib⸱o⸱direkt⸱o⸱n : anstataŭ skrib⸱i de dekstr⸱e mal⸱dekstr⸱e⸱n, kiel la egiptoj kaj ŝem⸱id⸱o⸱j, ili ial, post iom da hezit⸱o, decid⸱is skrib⸱i de mal⸱dekstr⸱e dekstr⸱e⸱n, kaj hered⸱ig⸱is tio⸱n al ĉiu⸱j skrib⸱o⸱j Eŭrop⸱a⸱j.

    Ŝanĝ⸱int⸱e la skrib⸱o⸱direkt⸱o⸱n, la grek⸱o⸱j laŭ⸱e turn⸱is la liter⸱o⸱j⸱n : iĝ⸱is, iĝ⸱is E, iĝ⸱is K, iĝ⸱is, iĝ⸱is P ktp.

    La son⸱o⸱n [ w ], kiu⸱n ankoraŭ hav⸱is iu⸱j Homeraj vers⸱o⸱j, la klasik⸱a grek⸱a perd⸱is. Tamen la koncern⸱a liter⸱o ( F, “ digam⸱o ” ) rest⸱is en la Okcident - grek⸱a⸱j alfabet⸱o⸱j en la rol⸱o de cifer⸱o 6. Kaj post⸱e la grek⸱o⸱j re⸱prunt⸱is la liter⸱o⸱n vaŭ, en la form⸱o, por sign⸱i [ u ], kaj lok⸱is ĝi⸱n post la last⸱a⸱n fenic⸱a⸱n liter⸱o⸱n T ( pli mal⸱fru⸱e la grek⸱a [ u ] ŝanĝ⸱iĝ⸱is al [ ü ] ).

    Si⸱a⸱j⸱n vokal⸱o⸱j⸱n la grek⸱o⸱j far⸱is el la fenic⸱a⸱j konsonant⸱o⸱j super⸱flu⸱a⸱j por la grek⸱a lingv⸱o : alef, ajin . La delikat⸱a lingv⸱o⸱sent⸱o de la Ioniaj grek⸱o⸱j sci⸱pov⸱is disting⸱i la long⸱a⸱j⸱n vokal⸱o⸱j⸱n dis⸱de la mal⸱long⸱a⸱j, kaj ili en⸱konduk⸱is special⸱a⸱j⸱n liter⸱o⸱j⸱n por la long⸱a⸱j : omeg⸱o⸱n por la long⸱a o , kaj et⸱o⸱n por la long⸱a e . Tiel la liter⸱o heta iĝ⸱is et⸱o ( H ). En la jar⸱o 403a a. K. la aten⸱an⸱o⸱j akcept⸱is tiu⸱n Miletan sistem⸱o⸱n, kiu post⸱e dis⸱vast⸱iĝ⸱is tra la tut⸱a Grek⸱uj⸱o. Sed kelk⸱a⸱j periferi⸱a⸱j trib⸱o⸱j Okcident⸱a⸱j konserv⸱is por tiu liter⸱o la mal⸱nov⸱a⸱n son⸱valor⸱o⸱n [ h ].

    Kaj fin⸱e, la grek⸱o⸱j ek⸱uz⸱is special⸱a⸱j⸱n mark⸱o⸱j⸱n por la akcent⸱o⸱j kaj ton⸱o⸱j.

    Cip⸱o kun Hermesa kap⸱o el la unu⸱a jar⸱cent⸱o antaŭ Kristo

    LA Etrusk⸱a Alfabet⸱o

    Neni⸱u sci⸱as, de kie Italion ven⸱is la enigm⸱a gent⸱o etrusk⸱a ; tamen ie ili prunt⸱is la arkaik⸱a⸱n alfabet⸱o⸱n pra⸱grek⸱a⸱n. La etrusk⸱o⸱j skrib⸱is de dekstr⸱e :

    t. e. respektiv⸱e

    K 3 FXUTS 2 RQŜPOS 1 NMLK 2 IQHZVEDK 1 BA

    La etrusk⸱o⸱j perd⸱is la ŝem⸱id⸱a⸱j⸱n liter⸱nom⸱o⸱j⸱n ( alf⸱o, bet⸱o... ), kaj unu⸱ec⸱ig⸱is ili⸱n per al⸱don⸱o de - e al konsonant⸱o⸱j ( a, be ... ). Supoz⸱ebl⸱e [ l, m, n ] pov⸱is form⸱i silab⸱o⸱n, do hav⸱is sol⸱son⸱a⸱n nom⸱o⸱n, kiel la vokal⸱o⸱j. La gent⸱o⸱j por kiu⸱j [ l, m, n ] est⸱is nur konsonant⸱o⸱j percept⸱is tiu⸱j⸱n nom⸱o⸱j⸱n kiel el, em, en.

    La etrusk⸱o⸱j ne disting⸱is vokal⸱o⸱j⸱n voĉ⸱a⸱j⸱n dis⸱de sen⸱voĉ⸱a⸱j, ili hav⸱is kvar spec⸱o⸱j⸱n de [ k ] kaj almenaŭ tri sibl⸱ant⸱o⸱j⸱n.

    Evident⸱e, la fonetik⸱a sistem⸱o esprim⸱at⸱a de tiu alfabet⸱o est⸱is fremd⸱a al la hind⸱eŭrop⸱a⸱j lingv⸱o⸱j Italiaj. Tamen ĝust⸱e tiu alfabet⸱o iĝ⸱is baz⸱o por la Latin⸱a.

    Tomb⸱o⸱ŝton⸱o kun skrib⸱o en la lingv⸱o etrusk⸱a

    LA Alfabet⸱o Latin⸱a

    La roman⸱o⸱j tamen ŝanĝ⸱is la skrib⸱o⸱direkt⸱o⸱n, laŭ la grek⸱a mod⸱o, kaj for⸱ig⸱is iu⸱j⸱n el la liter⸱o⸱j kiu⸱j⸱n ili ne bezon⸱is. Tiel est⸱iĝ⸱is 20 - liter⸱a alfabet⸱o Latin⸱a :

    ABCDEFHIKLMNOPQRSTVX

    En ĝi la liter⸱o C est⸱as mis⸱form⸱it⸱a gam⸱o, aŭ turn⸱it⸱a etrusk⸱a ; la liter⸱o⸱n pe , kies krur⸱o⸱j⸱n la grek⸱o⸱j egal⸱ig⸱is, la roman⸱o⸱j turn⸱is kaj ferm⸱is : P ; kaj por disting⸱i ĝi⸱n de la turn⸱it⸱a, ili al⸱don⸱is al ĉi - last⸱a strek⸱et⸱o⸱n : R.

    Tamen tiu alfabet⸱o rest⸱is tre mal⸱konven⸱a al la bezon⸱o⸱j de la lingv⸱o Latin⸱a. Ekz - e C en Latin⸱o sign⸱is kaj [ g ], kaj [ k ], tial la nom⸱o⸱j Gaj⸱us, Gnaeus est⸱is skrib⸱at⸱a⸱j CAIVS, CNAEVS. T. e. la alfabet⸱o re⸱ten⸱is 3 sign⸱o⸱j⸱n por [ k ] ( C, K, Q ), kaj neniom por [ g ]. Nur en la jar⸱o 312 a. K. la cens⸱ist⸱o Api⸱o Klaŭd⸱o en⸱konduk⸱is diakrit⸱aĵ⸱o⸱n : C kun tra⸱strek⸱o = G, kaj met⸱is ĝi⸱n en la lok⸱o⸱n de la etrusk⸱a Z, kiu⸱n Latin⸱o ne uz⸱is ( post⸱e Z re⸱aper⸱is fin⸱e de la alfabet⸱o por trans⸱skrib⸱i prunt⸱aĵ⸱o⸱j⸱n el la grek⸱a ). Tial Cicerono ( De natura deorum 2, 37, 93 ) nombr⸱as 21 liter⸱o⸱j⸱n.

    La liter⸱o F komenc⸱e sign⸱is [ w ], sam⸱e kiel la grek⸱a digam⸱o. Nu, la klasik⸱a Latin⸱o uz⸱is V por la son⸱o⸱j [ u, ŭ, w ] ( la Cezar⸱a raport⸱o ven⸱i vid⸱i vic⸱i fakt⸱e son⸱is kiel [ weni widi wiki ] ), sed ĝi bezon⸱is ankaŭ liter⸱o⸱n por la par⸱a son⸱o sen⸱voĉ⸱a. Tia⸱n son⸱o⸱n hav⸱is la angl⸱a ( kaj ĝi konserv⸱iĝ⸱is en dialekt⸱o⸱j ) ; ortografi⸱e ĝi est⸱is esprim⸱at⸱a per wh ( ekz - e en what, which, why ). Nu, Latin⸱o uz⸱is tia⸱n sam⸱a⸱n kombin⸱o⸱n : FH. Do, F ĉiam aper⸱is akompan⸱at⸱e de H, kaj ĉar tia H est⸱is klar⸱e redund⸱a, oni redukt⸱is la kombin⸱o⸱n FH ĝis nur⸱a F. Tiel iam⸱a vaŭ iĝ⸱is sign⸱o por [ f ].

    Post Ciceron⸱o la Latin⸱a alfabet⸱o ricev⸱is la grek⸱a⸱j⸱n Y kaj Z, kaj tiel ĝi en⸱ir⸱is Mez⸱epok⸱o⸱n 23 - liter⸱a. Evident⸱e, ĝi rest⸱is mal⸱pli adapt⸱it⸱a al si⸱a lingv⸱o ol la grek⸱a.

    Dum Mez⸱epok⸱o la ejr⸱a⸱j skrib⸱ist⸱o⸱j komenc⸱is disting⸱i inter I kaj J ( kiu⸱j antaŭ⸱e est⸱is sam⸱signif⸱a⸱j grafik⸱a⸱j vari⸱aĵ⸱o⸱j de I ) ; kaj simil⸱e aper⸱is la disting⸱ad⸱o inter U kaj V. Antaŭ⸱e la ĉef⸱form⸱o est⸱is V, kiu⸱n oni leg⸱is [ v ] en la pozici⸱o⸱j inter⸱vokal⸱a⸱j, kaj [ u ] inter konsonant⸱o⸱j. Ekz - e Av⸱e = av⸱e ; AVGVSTVS = augustus . Foj⸱foj⸱e tio est⸱is ne tuj evident⸱a ( VVVLA = uvul⸱a ), foj⸱foj⸱e tio est⸱ig⸱is erar⸱o⸱j⸱n ( EVANGELIUM / evangelium , fakt⸱e dev⸱us est⸱i eu - angelio ). Post⸱rest⸱aĵ⸱o⸱j⸱n de tiu difekt⸱o zorg⸱e fleg⸱as la angl⸱a tradici⸱o, en kiu la fin⸱a e de la vort⸱o⸱j love, leave ktp serv⸱as por avert⸱i la leg⸱ant⸱o⸱n ke tem⸱as pri v ( t. e. lov, leav ), ne pri u ( ke oni ne leg⸱u lou, leau ).

    Fin⸱e, post la en⸱konduk⸱o de W ( kiu⸱n la angl⸱a, fleg⸱ant⸱e la mal⸱nov⸱a⸱n konfuz⸱o⸱n, nom⸱as “ du⸱obl⸱a U ” ) form⸱iĝ⸱is la 26 - liter⸱a nov⸱latin⸱a alfabet⸱o :

    ABCDEFHIJKLMNOPQRSTUVxyz

    Kurioz⸱e, en tiu alfabet⸱o kvin liter⸱o⸱j de⸱ven⸱as el vaŭ ( F, U, V, W, Y ).

    KIRILICO

    La plej mal⸱nov⸱a⸱j skrib⸱aĵ⸱o⸱j slav⸱lingv⸱a⸱j est⸱is far⸱it⸱a⸱j per liter⸱o⸱j Latin⸱a⸱j kaj grek⸱a⸱j. Kiel dir⸱as monaĥ⸱o Ĥrabro,

    Post kiam la slav⸱o⸱j bapt⸱iĝ⸱is, ili prov⸱is skrib⸱i la slav⸱a⸱n parol⸱o⸱n per la grek⸱a⸱j kaj Latin⸱a⸱j liter⸱o⸱j, sen adapt⸱o. Sed kiel ebl⸱as klar⸱e skrib⸱i per la grek⸱a⸱j liter⸱o⸱j, aŭ, aŭ aŭ ali⸱a⸱j⸱n simil⸱a⸱j⸱n vort⸱o⸱j⸱n?

    Efektiv⸱e, en la Bizanci⸱a epok⸱o la mez⸱grek⸱a perd⸱is la son⸱o⸱n [ b ], kiu⸱n anstataŭ⸱is [ v ] ; tial Kirilico re⸱en⸱konduk⸱is por [ b ] la liter⸱o⸱n, konserv⸱ant⸱e por [ v ] la ( mez ) grek⸱a⸱n ĉef⸱form⸱o⸱n. La Latin⸱a alfabet⸱o ĉi tie ne hav⸱is problem⸱o⸱n, sed ankaŭ ĝi mal⸱hav⸱is liter⸱o⸱j⸱n por ( mal⸱long⸱eg⸱a o ), [ ĵ ], ( naz⸱a e ) ktp. En⸱tut⸱e Ĥrabro nombr⸱as 14 tia⸱j⸱n krom⸱liter⸱o⸱j⸱n.

    Tiel Kirilico dispon⸱ig⸱is sufiĉ⸱e plen⸱a⸱n liter⸱ar⸱o⸱n por esprim⸱i preskaŭ ĉiu⸱j⸱n son⸱o⸱j⸱n de tiam⸱a Slavon⸱o. Mank⸱is nur apart⸱a liter⸱o por disting⸱i inter [ i ] kaj [ j ], kvankam est⸱is du liter⸱o⸱j, I kaj, sen⸱disting⸱e uz⸱at⸱a⸱j por ajn⸱a el tiu⸱j du son⸱o⸱j.

    I est⸱is sam⸱de⸱ven⸱a kiel la Latin⸱a I ; kaj est⸱as la grek⸱a et⸱a, sam⸱de⸱ven⸱a kiel la Latin⸱a H ( h ). En la mez⸱grek⸱a lingv⸱o la “ long⸱a e ” iĝ⸱is [ i ], kaj en Slavon⸱o iĝ⸱is la prefer⸱at⸱a liter⸱o por [ i ] ; simil⸱a ŝanĝ⸱o okaz⸱is pri la angl⸱a ee , kiu⸱n nun oni volont⸱e uz⸱as por prezent⸱i la son⸱o⸱n [ i ] en la ĉin⸱a⸱j nom⸱o⸱j Lee, Mee ktp.

    En si⸱a fonetik⸱a rol⸱o tiu⸱j du i - liter⸱o⸱j est⸱is redund⸱a⸱j, kaj por la slav⸱a⸱j lingv⸱o⸱j sam⸱e sen⸱bezon⸱a⸱j est⸱is ; tamen ili est⸱is uz⸱at⸱a⸱j por sign⸱i cifer⸱o⸱j⸱n en manier⸱o konform⸱a kun la kultur⸱a mond⸱o⸱lingv⸱o ( la grek⸱a ). Krom⸱e, ĉar la inter⸱vort⸱a spac⸱et⸱o ne est⸱is praktik⸱o ĝeneral⸱e akcept⸱it⸱a, oni uz⸱is, ekz - e, la omeg⸱o⸱n vort⸱komenc⸱e kaj O mez⸱vort⸱e, por tiel mark⸱i vort⸱o⸱lim⸱o⸱n ; pro la sam⸱a motiv⸱o, ŝpar⸱ant⸱e mult⸱e⸱kost⸱a⸱n pergamen⸱o⸱n, la angl⸱a ĝis nun mark⸱as la vort⸱o⸱fin⸱o⸱n per y ( kp flyflies ).

    Tri liter⸱o⸱j⸱n, mank⸱ant⸱a⸱j⸱n en la alfabet⸱o⸱j grek⸱a kaj Latin⸱a, Kirilico ĉerp⸱is el la hebre⸱a : [ c ] kaj [ ĉ ] de⸱ven⸱as el cade , [ ŝ ] de⸱ven⸱as el ŝi⸱n .

    La Evangeli⸱o Ostromira dat⸱iĝ⸱as je 1056 - 1057 p. K. Tiam monaĥ⸱o Gregoro kopi⸱is ĝi⸱n de pli antikv⸱a manuskript⸱o por Novgoroda administr⸱ant⸱o Ostromiro.

    En la post⸱a evolu⸱o Slavon⸱o kaj ali⸱a⸱j slav⸱a⸱j lingv⸱o⸱j ŝanĝ⸱is si⸱a⸱n fonetik⸱a⸱n sistem⸱o⸱n, kio kaŭz⸱is alfabet⸱a⸱j⸱n re⸱form⸱o⸱j⸱n. Sed tio est⸱as apart⸱a tem⸱o.

    Fin⸱o

    Sonet⸱o DE Profet⸱o Kaj Por Ĉiu⸱j Juĝ⸱ist⸱o

    Arosjev, Grigorij. Sonet. Sonet . —Moskvo : Impet⸱o, 1998, 64 p., il.

    Grigorij Arosjev ( al iu⸱j pli kon⸱at⸱a kiel Parol⸱em⸱a Griŝo ) aper⸱is kaj form⸱iĝ⸱is kiel esperant⸱ist⸱o kaj poet⸱o antaŭ mi⸱a⸱j okul⸱o⸱j —tial por mi est⸱as special⸱e interes⸱e recenz⸱i li⸱a⸱n unu⸱a⸱n pres⸱it⸱a⸱n poem⸱kolekt⸱o⸱n. Iam⸱a diboĉ⸱em⸱a bub⸱o matur⸱iĝ⸱is kaj serioz⸱iĝ⸱is ; nun la publik⸱o ricev⸱is luks⸱e el⸱don⸱it⸱a⸱n libr⸱et⸱o⸱n en du lingv⸱o⸱j —Esperant⸱o kaj la rus⸱a.

    En ĉiu el la prefac⸱o⸱j la aŭtor⸱o pet⸱as ne juĝ⸱i li⸱n tro sever⸱e kaj bedaŭr⸱as pri leg⸱ant⸱o⸱j kiu⸱j kompren⸱as nur unu lingv⸱o⸱n el la du. Ver⸱e, la plej bril⸱a er⸱o, kern⸱o de la libr⸱o don⸱int⸱a al ĝi la titol⸱o⸱n, est⸱as Sonet / Sonet , en kiu altern⸱as lini⸱o⸱j en du lingv⸱o⸱j, inter⸱plekt⸱it⸱a⸱j virtuoz⸱e kaj bril⸱e. Nur unu vers⸱aĵ⸱o trov⸱iĝ⸱as en ambaŭ lingv⸱o⸱j, fin⸱ant⸱e la part⸱o⸱j⸱n — Un grand terminé ; la ceter⸱a en⸱hav⸱o de la part⸱o⸱j tut⸱e divers⸱as. Divers⸱as ankaŭ la tem⸱o⸱j ( fakt⸱e, tamen, ĉe⸱est⸱as kutim⸱a lirik⸱a sortiment⸱o ) kaj la nivel⸱o...

    Kelk⸱a⸱j vers⸱aĵ⸱o⸱j est⸱as ver⸱e majstr⸱a⸱j. En For⸱ir⸱o de l januar⸱o ŝtorm⸱a veter⸱o inter⸱plekt⸱iĝ⸱as kun morn⸱a humor⸱o de la aŭtor⸱o :

    Fi⸱n de l januar . Mal⸱rekt⸱e

    traf⸱as kugl⸱o⸱j kontraŭ vang⸱o⸱j.

    Vent brutal⸱a. Primaver⸱a.

    Acid⸱ig⸱a. Kaj infer⸱a...

    Sam⸱kiel plej⸱part⸱o de nun⸱temp⸱a jun⸱ul⸱ar⸱o, Grigorij ne preter⸱is la fikci⸱a⸱n mond⸱o⸱n de Tolkien —do jen la Orodruin , probabl⸱e ĝu⸱ig⸱ont⸱a la ŝat⸱ant⸱o⸱j⸱n de la epope⸱o. Kaj cert⸱e admir⸱ind⸱as la Cign⸱o —precip⸱e por tiu, kiu sci⸱as ĝi⸱a⸱n dediĉ⸱o⸱n al tragik⸱a for⸱pas⸱o de la bon⸱a hom⸱o...

    La aŭtor⸱o asert⸱as prefac⸱e, ke por la libr⸱o li “ sever⸱e ” elekt⸱is tio⸱n, kio⸱n ebl⸱as prezent⸱i al la publik⸱o sen tro⸱a hont⸱o. Tamen ebl⸱e la elekt⸱o est⸱is ne sufiĉ⸱e sever⸱a...

    Long⸱a kaj pomp⸱a Viv⸱o kaj Hom⸱o est⸱as kaos⸱a miks⸱aĵ⸱o de ne⸱inter⸱agord⸱it⸱a⸱j fraz⸱er⸱o⸱j, kaj ia baz⸱a ide⸱o de la tut⸱a poem⸱o neniel vid⸱ebl⸱as ; la sam⸱o⸱n ebl⸱as dir⸱i ankaŭ pri Am⸱o ezok⸱o . Ok⸱paĝ⸱a Sinjor⸱in⸱o fum⸱ad⸱ist⸱o kaŭz⸱us nur sen⸱kompren⸱a⸱n ŝultr⸱o⸱lev⸱o⸱n. Al Liber⸱stil⸱a ironi⸱a lirik⸱aĵ⸱o , tre tip⸱a por la poezi⸱o de Arosjev, ne ebl⸱as rilat⸱i serioz⸱e, oni nepr⸱e rid⸱et⸱os : iu —kun⸱e kun la aŭtor⸱o, pri la tem⸱o ; iu —pro ne⸱konven⸱o de la lingv⸱aĵ⸱o ks, pri la aŭtor⸱o.

    La rus⸱lingv⸱a⸱j vers⸱aĵ⸱o⸱j kaj unu proz⸱a novel⸱et⸱o plej⸱part⸱e simil⸱as tiu⸱j⸱n de ali⸱a⸱j modern⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j, do ne est⸱as senc⸱o detal⸱e analiz⸱i ili⸱n en esperant⸱lingv⸱a recenz⸱o. La aŭtor⸱o egal⸱e posed⸱as poezi⸱a⸱n teknik⸱o⸱n en ambaŭ lingv⸱o⸱j kaj iom tro ŝat⸱as si⸱a⸱n person⸱o⸱n —tio plej⸱e vid⸱ebl⸱as laŭ Mi :

    Mi est⸱as alf⸱a kaj mi est⸱as omeg⸱a,

    mi est⸱as profet⸱o kaj por ĉiu⸱j juĝ⸱ist⸱o

    ne⸱mezur⸱ebl⸱as mi⸱a ego⸱o

    kaj alter eg⸱o sam⸱e est⸱as mi.

    ( Traduk⸱is el la rus⸱a —V. M. )

    Tip⸱a trajt⸱o de la aŭtor⸱o ( inter⸱ali⸱e, ankaŭ en buŝ⸱a parol⸱o ) est⸱as uz⸱ad⸱o de ekzotik⸱a⸱j vort⸱o⸱j, pli - mal⸱pli hazard⸱e trov⸱it⸱a⸱j en vort⸱ar⸱o. Tem⸱as ne pri “ tradici⸱a⸱j ” neolog⸱ism⸱o⸱j ( “ hid⸱a ”, “ mav⸱a ” ks ), sed pri tut⸱e mal⸱neces⸱a⸱j rar⸱aĵ⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n serĉ⸱os ( kaj ne nepr⸱e trov⸱os ) en⸱vort⸱ar⸱e eĉ tre spert⸱a leg⸱ant⸱o : “ molest⸱as ”, “ innuendo ”, “ kalvario ”, “ morbido ”, “ darka ”, “ dunkla ”... Ankaŭ la sistem⸱a⸱n uz⸱o⸱n de “ as ” kiel apart⸱a vort⸱o ne mult⸱a⸱j laŭd⸱os. Tia⸱spec⸱a lingv⸱aĵ⸱o est⸱as konsider⸱ebl⸱a kiel “ infan⸱a mal⸱san⸱o ” de hom⸱o kun tre fort⸱a⸱j lingv⸱a⸱j kapabl⸱o⸱j —iam eĉ la tut⸱a urala skol⸱o pek⸱is je tio, post⸱e ĝi matur⸱iĝ⸱is kaj “ re⸱san⸱iĝ⸱is ”, do ni supoz⸱u, ke pri Grigorij Arosjev est⸱os sam⸱e.

    Bedaŭr⸱ind⸱e, ne⸱matur⸱ec⸱o de la aŭtor⸱o vid⸱ebl⸱as krom tio laŭ kelk⸱a⸱j erar⸱o⸱j gramatik⸱a⸱j ( oft⸱a mis⸱uz⸱o de la artikol⸱o, ĝis eĉ “ L am⸱a fabel⸱a la hort⸱o ” ) kaj poet⸱ik⸱a⸱j ( svarm⸱o de “ abort⸱a⸱j ” rim⸱o⸱j ).

    Oft⸱e li tro atent⸱as la form⸱o⸱n, neglekt⸱ant⸱e la en⸱hav⸱o⸱n, ĵongl⸱as per aliteraci⸱o⸱j : apud la bril⸱a “ Ĉu inklin⸱o al si⸱n⸱klin⸱o / pov⸱as daŭr⸱i sen la fin⸱o? ” oni trov⸱as “ Tro tortur⸱as trist⸱a tru⸱o / bril⸱a⸱n bord⸱a⸱n brod⸱a⸱n bru⸱o⸱n. ” Son⸱as bel⸱e, sed dezir⸱ind⸱us ankaŭ ĉe⸱est⸱o de iom pli profund⸱a senc⸱o : ĝust⸱e ties mank⸱o dum⸱e ne permes⸱as al Grigorij ating⸱i la nivel⸱o⸱n de tia⸱j poet⸱o⸱j kiel Ivan Naumov ( kiu⸱n Arosjev prefac⸱e dank⸱as kiel si⸱a⸱n instru⸱ant⸱o⸱n kaj kies influ⸱o sent⸱ebl⸱as plur⸱lok⸱e ) aŭ Nikolai Lozgaĉev.

    Tamen sign⸱o⸱j de talent⸱o vid⸱ebl⸱as, kaj kun si⸱a grand⸱eg⸱a labor⸱em⸱o kaj vol⸱fort⸱o la aŭtor⸱o nepr⸱e dev⸱as iam far⸱iĝ⸱i rimark⸱ind⸱a figur⸱o en Esperant⸱o - poezi⸱o.

    Valentin Melnikov

    DU Pli⸱a⸱j Volum⸱o⸱j EN LA Seri⸱o “ Stafet⸱o ”

    Paul Gubbins. Kont⸱o de l viv⸱o . —Antverpeno : Fel, 1999. —140 paĝ⸱o⸱j. —Seri⸱o Stafet⸱o Vol. 22. Prez⸱o : 13. 50 EUR.

    Kvar teatr⸱aĵ⸱et⸱o⸱j de la scen⸱arist⸱o de la vid⸱bend⸱a kurs⸱o Pasport⸱o al la tut⸱a mond⸱o . La pli long⸱a⸱j akir⸱is resp. la unu⸱a⸱n kaj du⸱a⸱n premi⸱o⸱n en la Bel⸱art⸱a⸱j Konkurs⸱o⸱j de UEA. La ĉef⸱a ton⸱o de Kant⸱o de l viv⸱o cert⸱e est⸱as distr⸱a, sed ĝust⸱e la titol⸱a teatr⸱aĵ⸱o trakt⸱as soci⸱a⸱n tem⸱o⸱n.

    Anna Löwenstein. La ŝton⸱a urb⸱o . —Antverpeno : Fel, 1999. —356 paĝ⸱o⸱j. —Seri⸱o Stafet⸱o Vol. 23. Prez⸱o : 24. 00 EUR.

    Ampleks⸱a histori⸱a roman⸱o. Jun⸱a kelt⸱in⸱o en la unu⸱a jar⸱cent⸱o de ni⸱a epok⸱o est⸱as port⸱it⸱a al Romo kiel sklav⸱o. La ŝton⸱a urb⸱o esplor⸱as ŝi⸱a⸱n pen⸱a⸱n lukt⸱o⸱n por adapt⸱iĝ⸱i al la viv⸱o en pli “ progres⸱int⸱a ” soci⸱o —kvankam, kiel oni mal⸱kovr⸱os, la kelt⸱a civilizaci⸱o ne est⸱is tiel primitiv⸱a, kiel oni nun⸱temp⸱e em⸱as supoz⸱i. En Romo ŝi ek⸱kon⸱as la fru⸱a⸱j⸱n krist⸱an⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j est⸱as ne sankt⸱ul⸱o⸱j sed aktiv⸱ul⸱o⸱j en nov⸱a mov⸱ad⸱o oft⸱e divid⸱it⸱a pro kverel⸱o⸱j kaj polemik⸱o⸱j. La rigor⸱e kontrol⸱it⸱a lingv⸱o⸱proviz⸱o de la roman⸱o konsist⸱as nur el fundament⸱a⸱j kaj oficial⸱a⸱j radik⸱o⸱j.

    Fel

    Stud⸱kajer⸱o Pri LA Manifest⸱o DE Prag⸱o

    Kio ni est⸱as kaj kio⸱n ni cel⸱as : Koment⸱o⸱j pri la Manifest⸱o de la mov⸱ad⸱o por la inter⸱naci⸱a lingv⸱o Esperant⸱o / Red. Osmo Buller, Renato Corsetti. —Rotterdam : UEA, 1999. —24 paĝ⸱o⸱j. Prez⸱o 5. 50 eŭr⸱o⸱j.

    Tiu⸱j kiu⸱j dezir⸱as pli⸱profund⸱ig⸱i si⸱a⸱j⸱n kon⸱o⸱j⸱n pri la sep tez⸱o⸱j de la Manifest⸱o de Prag⸱o pov⸱as profit⸱i de la nov⸱a stud⸱kajer⸱o Kio ni est⸱as kaj kio⸱n ni cel⸱as , el⸱don⸱it⸱a de UEA. Ĝi⸱a provizor⸱a versi⸱o est⸱is aĉet⸱ebl⸱a en la Montpelier⸱a UK. La nov⸱a grand⸱format⸱a el⸱don⸱o aper⸱as en al⸱log⸱a grafik⸱a aranĝ⸱o de Francisco L. Veuthey.

    Sep kon⸱at⸱a⸱j fak⸱ul⸱o⸱j kontribu⸱is al la stud⸱kajer⸱o artikol⸱o⸱n pri ĉiu tez⸱o de la Manifest⸱o : Frank Stocker ( demokrati⸱o ), prof. Duncan Charters ( trans⸱naci⸱a eduk⸱ad⸱o ), lingv⸱o⸱pedagog⸱o Katalin Smidéliusz ( pedagogi⸱a efik⸱ec⸱o ), psiĥ⸱o⸱lingv⸱ist⸱o Renato Corsetti ( plur⸱lingv⸱ec⸱o ), vic⸱prezid⸱ant⸱o de IKEL Uwe Joachim Moritz ( lingv⸱a⸱j rajt⸱o⸱j ), lingv⸱o⸱soci⸱olog⸱o Mark Fettes ( lingv⸱a divers⸱ec⸱o ) kaj verk⸱ist⸱o Spomenka Ŝtimec ( hom⸱a emancip⸱iĝ⸱o ). La kajer⸱o est⸱as ilustr⸱it⸱a ne nur per bild⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j grafik⸱aĵ⸱o⸱j sed ankaŭ per poem⸱o⸱j de William Auld, Marjorie Boulton kaj Ignazio Buttitta. Ĝi en⸱hav⸱as ankaŭ list⸱o⸱n de rekomend⸱at⸱a⸱j verk⸱o⸱j por plu⸱a stud⸱ad⸱o de la trakt⸱it⸱a⸱j tem⸱o⸱j.

    La kajer⸱o Kio ni est⸱as kaj kio⸱n ni cel⸱as taŭg⸱as sam⸱e por mem⸱stud⸱ad⸱o kiel por klub⸱o⸱j kaj konversaci⸱a⸱j rond⸱o⸱j, en kiu⸱j ĝi⸱a⸱j artikol⸱o⸱j pov⸱as est⸱i uz⸱at⸱a⸱j kiel en⸱konduk⸱a material⸱o por komun⸱a diskut⸱o.

    Gazet⸱ar⸱a Komunik⸱o de UEA

    Nov⸱a Vic⸱redaktor⸱o DE “ Herold⸱o DE Esperant⸱o ”

    Tri el⸱star⸱a⸱j esperant⸱o - ĵurnal⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j mem est⸱as ĉiu⸱j membr⸱o⸱j de Esperant⸱a Pen - Centr⸱o, est⸱os la ĉef⸱a⸱j produkt⸱ant⸱o⸱j de Herold⸱o de Esperant⸱o ek⸱de la nun⸱a jar⸱o.

    Tem⸱as pri la nun⸱a redaktor⸱o, Perla Martinelli, kiu gvid⸱os la redakci⸱o⸱n ĝis 2002, kun la rajt⸱o kiam ajn sen⸱per⸱e trans⸱don⸱i si⸱a⸱n ofic⸱o⸱n al la nov⸱a vic⸱redaktor⸱o, Aleksander Korĵenkov. Al⸱don⸱e, Sabira Stahlberg daŭr⸱e respond⸱ec⸱os pri la specif⸱a⸱j numer⸱o⸱j.

    La nom⸱um⸱o⸱j est⸱is decid⸱it⸱a⸱j fin⸱e de januar⸱o far⸱e de la Administr⸱a Komitat⸱o de LF - koop, kiu est⸱as la posed⸱ant⸱o, el⸱don⸱ant⸱o kaj administr⸱ant⸱o de Herold⸱o de Esperant⸱o . La Komitat⸱o sam⸱temp⸱e gratul⸱is pro la nivel⸱o de la gazet⸱o, ating⸱it⸱a per la redakt⸱a stab⸱o gvid⸱at⸱a de Perla Martinelli, kie aktiv⸱as kaj aktiv⸱os ankaŭ Marco Picasso kaj Giorgio Silfer.

    Marc Hiltbrand prezid⸱ant⸱o de LF - koop

    Ricev⸱it⸱a⸱j Libr⸱o⸱j

    1777. Melnikov V., Ilutoviĉ K., Vysokovskij S., Dadaev O. Moskvaro : Orig. poem⸱o⸱j / Komp., postpar. N. Gudskov. —M. : Impet⸱o, 1998. —96 p., il. —( Donac⸱o de N. Gudskov ).

    1778. Claxton M. Kultur⸱o kaj evolu⸱o / Trad. el la angl⸱a J. Rapley. —Rotterdam : UEA, 1998. —60 p. —( Donac⸱o de UEA ).

    1779. Abraham G. Klara vort⸱ar⸱o Esperant⸱o - arab⸱a . —Rotterdam : UEA, 1998. —301 p. —( Donac⸱o de UEA ).

    1780. Turism⸱a Esperant⸱o - kalendar⸱o. 1999 / Komp. A. Grzebowski, T. J. Kudriewicz. —Bydgoszcz : Mond⸱a Turism⸱o, 1998. —24 p., il. —( Donac⸱o de Mond⸱a Turism⸱o ).

    1781. Grzybowski P. Material⸱o⸱j pri Esperant⸱o - kultur⸱o : Help⸱il⸱o por student⸱o⸱j. —Bydgoszcz : Mond⸱a Turism⸱o, 1998. —20 p. —( Donac⸱o de Mond⸱a Turism⸱o ).

    1782. Mirska Z., Mirska E. Ĉarm⸱a mond⸱o : Poem⸱o⸱j por infan⸱o⸱j. —[ Kielce ] : Famili⸱o Mirski, s. d. —16 p. —( Donac⸱o de Zofia Mirska ).

    1783. Mirska Z. Ĝoj⸱a mond⸱o : Poem⸱o⸱j por infan⸱o⸱j. —[ Kielce ] : Famili⸱o Mirski, 1988. —16 p. —( Donac⸱o de Zofia Mirska ).

    1784. Mirska Z. Sorĉ⸱a mond⸱o : Poem⸱o⸱j por infan⸱o⸱j. —[ Kielce ] : Famili⸱o Mirski, s. d. —16 p. —( Donac⸱o de Zofia Mirska ).

    1785. Jankova - Bojaĝieva M. T. La bulgar⸱a revoluci⸱a Esperant⸱o - gazet⸱ar⸱o dum la period⸱o 1929 - 1934 / Tr. el la bul. L. Raeva. —Sofio : Be⸱a, 1983. —79 p. —( Donac⸱o de Ibrahim Brysgaloff ).

    Ricev⸱it⸱a⸱j Gazet⸱o⸱j

    Bulten⸱o de Re⸱u. 1998 / 6 ; 1999 / 1 ;

    El Popol⸱a Ĉini⸱o. 1999 / 3 ;

    Esperant⸱o. 1999 / 2 ;

    Esperant⸱o aktuell. 1999 / 1 ;

    Heliant⸱o. 1999 / 1 ;

    Inform⸱il⸱o por Inter⸱lingv⸱ist⸱o⸱j. 1998 / 4 ;. 1999 / 1 ;

    Inter⸱naci⸱ist⸱o. 1999 / 1 ;

    Katalun⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1998 / 3, 4 ;

    Koktel⸱o. 1999 / 1 ;

    Komenc⸱ant⸱o. 1999 / 2 ;

    La Gazet⸱o. 1999 / 80 ;

    La Ond⸱o de Esperant⸱o. 1999 / 3 ;

    Litova Stel⸱o. 1999 / 1 ;

    Norveg⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 1 ;

    River⸱o⸱j. 1999 / 23 ;

    Sen⸱naci⸱ul⸱o. 1999 / 2 ;

    Start⸱o. 1999 / 1.

    M O Z A I K O

    Premi⸱o Por Belgi⸱o

    Ni ricev⸱is 4 korekt⸱a⸱j⸱n kaj 1 ne⸱korekt⸱a⸱n solv⸱o⸱j⸱n de la januar⸱a kruc⸱vort⸱enigm⸱o, kiu⸱n kompil⸱is Vladimir Vyĉegĵanin. Per la redakci⸱a lot⸱um⸱ad⸱o la premi⸱o⸱n ( La Ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj ) gajn⸱is Ludoviko De Doncker el Belgi⸱o. Ni gratul⸱as li⸱n kaj ali⸱a⸱j⸱n solv⸱int⸱o⸱j⸱n!

    La korekt⸱a⸱j respond⸱o⸱j :

    Horizontal⸱e : 1. Redut⸱o ; 4. Stras⸱o ; 9. Kaporal ; 10. Drast⸱a ; 12. Liken⸱o ; 13. Ro ; 14. Kopi ; 15. Kom ; 18. Atena ; 20. Or ; 21. Karavan ; 23. Okul⸱o ; 27. Katalepsi ; 30. Ok ; 31. Rotor⸱o ; 32. Trem⸱o ; 33. Kolaps⸱o ; 34. Monak⸱o.

    Vertikal⸱e : 1. Radik⸱o ; 2. Urs⸱o ; 3. Okaz ; 4. Sol⸱o ; 5. Tripanosom⸱o ; 6. Rakit ; 7. Al⸱e ; 8. Otoman⸱o ; 11. Arm ; 14. Kuv ; 16. Ord ; 17. Mast ; 19. En⸱u ; 22. Atlet⸱o ; 24. Kit⸱o⸱n ; 25. Lirik ; 26. Fork ; 28. Alt⸱a ; 29. Prem .

    Sen⸱pag⸱a Freŝ⸱o

    La organiz⸱ant⸱o⸱j de Freŝ⸱o ’ 99 garanti⸱as sen⸱pag⸱a⸱n part⸱o⸱pren⸱o⸱n en tiu popular⸱a aranĝ⸱o al unu el la abon⸱ant⸱o⸱j de La Ond⸱o , kiu korekt⸱e fin⸱os la 13 pri⸱vir⸱in⸱a⸱j⸱n proverb⸱o⸱j⸱n. Kvant⸱o de la x - oj indik⸱as kvant⸱o⸱n de la liter⸱o⸱j en la diven⸱end⸱a vort⸱o. La respond⸱o⸱j dev⸱as ating⸱i la redakci⸱o⸱n ant⸱a⸱n la 20a de maj⸱o.

    • 1. Vir⸱in⸱o koler⸱a pli ol hund⸱o xxxxxxx
    • 2. Vir⸱in⸱o el⸱iĝ⸱is, kaleŝ⸱o xxxxxxxxxx
    • 3. Vir⸱in⸱a rid⸱et⸱o pli kapt⸱as ol xxxx
    • 4. Vir⸱in⸱a plor⸱o sen xxxxxx
    • 5. Kie diabl⸱o ne pov⸱as, tien vir⸱in⸱o⸱n li xxxxx
    • 6. Kie reg⸱as vir⸱in⸱o, mal⸱bon⸱a est⸱as la xxxx
    • 7. Pli tir⸱as vir⸱in⸱a har⸱o, ol ĉeval⸱a xxxx
    • 8. Vir⸱in⸱a lang⸱o buĉ⸱as sen xxxxx
    • 9. Rol de vir⸱in⸱o —bon⸱a xxxxxxxx
    • 10. Vir⸱in⸱o bat⸱as per lang⸱o —aper⸱as vund⸱o plej xxxxx
    • 11. Vir⸱in⸱o bon⸱ord⸱a est⸱as mut⸱a kaj xxxxx
    • 12. Vir⸱in⸱o sci⸱as —tut⸱a mond⸱o xxxxx
    • 13. Ne predik⸱u knab⸱in⸱o al vi⸱a xxxxxxx

    Bon⸱ŝanc⸱o⸱n!

    Tatjana Kulakova

    Inter⸱ret⸱a folklor⸱o

    Tio ĉi est⸱as real⸱a histori⸱o okaz⸱int⸱a ĉe telefon - help⸱o por Ĉapel⸱il⸱o . Apenaŭ neces⸱as menci⸱i ke oni tuj mal⸱dung⸱is la koncern⸱a⸱n labor⸱ist⸱o⸱n. Tamen li / ŝi nun ek⸱proces⸱is kontraŭ la Ĉapelil - kompani⸱o pro “ La sen⸱kaŭz⸱a ĉes⸱ig⸱o ”. Jen la dialog⸱o, okaz⸱int⸱a kun la eks - dung⸱it⸱o de uz⸱ul⸱o - help⸱a fak⸱o por Ĉapel⸱il⸱o .

    —Komput⸱il - asist⸱ant⸱o Ĝentlo aŭskult⸱as ; kiel mi pov⸱as help⸱i vi⸱n?

    —Jes, mi hav⸱as problem⸱o⸱n pri Ĉapel⸱il⸱o .

    —Kia⸱tip⸱a⸱n problem⸱o⸱n?

    —Nu, mi tajp⸱is, kaj subit⸱e ĉiu⸱j vort⸱o⸱j for⸱ir⸱is.

    —Ĉu for⸱ir⸱is?

    —Jes, ili mal⸱aper⸱is.

    Hmm, do kiel vi⸱a ekran⸱o aspekt⸱as nun?

    —Est⸱as neni⸱o.

    —Ĉu neni⸱o?

    —Ĝi est⸱as mal⸱plen⸱a ; ĝi akcept⸱as neni⸱o⸱n kio⸱n mi tajp⸱as.

    —Ĉu vi plu rest⸱as en Ĉapel⸱il⸱o aŭ vi el⸱ir⸱is ĝi⸱n?

    —Kiel mi pov⸱as sci⸱i tio⸱n?

    —Ĉu vi pov⸱as vid⸱i C : - invit⸱o⸱n sur la ekran⸱o?

    —Kio est⸱as col⸱o - vit⸱o?

    —Ne grav⸱as. Ĉu pov⸱as vi mov⸱i kursor⸱o⸱n sur⸱ekran⸱e?

    —Tie est⸱as neni⸱u kursor⸱o. Mi dir⸱is al vi : ĝi akcept⸱as neni⸱o⸱n kio⸱n mi tajp⸱as

    —Ĉu vi⸱a monitor⸱o hav⸱as elektr⸱o - indik⸱il⸱o⸱n?

    —Kio est⸱as monitor⸱o?

    —Tio ĉi est⸱as um⸱o kun ekran⸱o, kiu aspekt⸱as kiel TV. Ĉu ĝi hav⸱as mal⸱grand⸱a⸱n lamp⸱et⸱o⸱n kiu montr⸱as ke la monitor⸱o est⸱as en⸱ŝalt⸱it⸱a?

    —Mi ne sci⸱as.

    —Bon⸱e, tiam rigard⸱u la dors⸱o⸱n de la monitor⸱o kaj trov⸱u kie la nutr⸱ant⸱a kabl⸱o ven⸱as. Ĉu vi pov⸱as vid⸱i tio⸱n?

    —Mi supoz⸱as, jes.

    —Bon⸱eg⸱e. Sekv⸱u la kabl⸱o⸱n ĝis la fork⸱o kaj dir⸱u al mi ĉu ĝi est⸱as en⸱ig⸱it⸱a en la mur⸱o⸱n?

    —... Jes.

    —Tiam kiam vi est⸱is mal⸱antaŭ la monitor⸱o, ĉu vi ne rimark⸱is ke tie est⸱is du kabl⸱o⸱j en⸱ir⸱ant⸱a⸱j ĝi⸱n, ne nur unu?

    —Ne.

    —Tamen tie est⸱as du. Mi bezon⸱as ke vi rigard⸱u tien de⸱nov⸱e kaj trov⸱u la ali⸱a⸱n kabl⸱o⸱n.

    —... Bon⸱e, jen ĝi.

    —Bon⸱vol⸱u sekv⸱i ĝi⸱n, mi pet⸱as, kaj kontrol⸱i ĉu ĝi est⸱as bon⸱e konekt⸱it⸱a al la dors⸱o de vi⸱a komput⸱il⸱o.

    —Mi ne pov⸱as ating⸱i.

    —Ĉu? Nu ĉu vi pov⸱as almenaŭ vid⸱i tio⸱n?

    —Ne.

    —Ĉu ne, eĉ se vi met⸱us vi⸱a⸱n genu⸱o⸱n al io kaj klin⸱iĝ⸱us trans io?

    Ho, ĝi est⸱as ne pro tio ke mi rigard⸱as de ne⸱korekt⸱a angul⸱o, sed ĉar est⸱as mal⸱lum⸱e.

    —Ĉu mal⸱lum⸱e?

    —Jes, lum⸱ig⸱o en la ofic⸱ej⸱o for⸱est⸱as, kaj la nur⸱a lum⸱o, kiu est⸱as, ven⸱as el fenestr⸱o.

    —Nu, tiam en⸱ŝalt⸱u lum⸱o⸱n en la ofic⸱ej⸱o.

    —Mi ne pov⸱as.

    —Ĉu ne? Kial do?

    —Ĉar okaz⸱is elektr⸱o - averi⸱o.

    —Ĉu elektr⸱o... Elektr⸱o - averi⸱o? Ah ha, bon⸱e, nun ni trov⸱is, kie ĝi lik⸱as. Ĉu vi ĝis nun hav⸱as korb⸱o⸱j⸱n, libr⸱o⸱j⸱n kaj pak⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, kun kiu⸱j vi⸱a komput⸱il⸱o ven⸱is?

    —Nu jes, mi ten⸱as ili⸱n ie en la ŝrank⸱o.

    —Bon⸱e. Tiam ir⸱u pren⸱i ili⸱n, mal⸱konekt⸱u la komput⸱il⸱o⸱n kaj en⸱pak⸱u ĝi⸱n ĝust⸱e kiel ĝi est⸱is dum la aĉet⸱ad⸱o. Post tio re⸱don⸱u ĝi⸱n al la vend⸱ej⸱o kie vi akir⸱is ĝi⸱n.

    —Ĉu? Ĉu est⸱as tiel mal⸱bon⸱e?

    —Jes, mi pens⸱as, ĉi tiel.

    —Nu bon⸱e, do. Kio⸱n mi dir⸱u al ili?

    —Dir⸱u al ili ke vi est⸱as tro stult⸱a por posed⸱i komput⸱il⸱o⸱n.

    Trov⸱is kaj adapt⸱is Aleksandro Gofen ( Usono )

    Fraz⸱o⸱j

    Por Zamenhof esperant⸱o neniam est⸱is lud⸱il⸱o, nek pur⸱e teknologi⸱a il⸱o, nek komunik⸱il⸱o sen art⸱a⸱j cel⸱o⸱j ( li mem tuj aplik⸱is si⸱a⸱n lingv⸱o⸱n tra poezi⸱a kre⸱ad⸱o! ). Por Zamenhof esperant⸱o est⸱is ident⸱ig⸱il⸱o por diaspor⸱a minoritat⸱o, kiu⸱n li nom⸱is la hom⸱ar⸱an⸱o⸱j....

    Esperant⸱o est⸱as kaj est⸱os sen⸱ŝtat⸱a lingv⸱o. Esperanti⸱o est⸱as la hom⸱a kolektiv⸱o karakteriz⸱at⸱a de tiu sen⸱ŝtat⸱a lingv⸱o. Mi vid⸱as nur natur⸱a⸱n progres⸱o⸱n en tio, ke la kolektiv⸱o far⸱iĝ⸱as pli konsci⸱a pri si⸱a komun⸱a ident⸱ec⸱o, pri si⸱a⸱j komun⸱a⸱j bezon⸱o⸱j, pri si⸱a⸱j komun⸱a⸱j aspir⸱o⸱j. Tio fakt⸱e est⸱as konsci⸱iĝ⸱o pri la ekzist⸱o de komun⸱a kultur⸱o.

    Giorgio Silfer Herold⸱o de Esperant⸱o . 1998 : 15 - 16

    Faustino Castaño Vallina, nov⸱a prezid⸱ant⸱o de IKEK ( Inter⸱naci⸱a Kolektiv⸱o E - ist⸱a Komun⸱ist⸱a ), menci⸱is program - artikol⸱e :

    La triumf⸱ant⸱a prestiĝ⸱o de la venk⸱int⸱a⸱j kapital⸱ist⸱o⸱j efik⸱is ankaŭ sur la kamarad⸱ar⸱o de ni⸱a E - rond⸱o. Mult⸱a⸱j el ni rest⸱is tro influ⸱it⸱a⸱j de la fiask⸱o de la social⸱ist⸱a eksperiment⸱o en la ekonomi⸱a kaj politik⸱a teren⸱o. Oni pov⸱as atribu⸱i al tiu fiask⸱o - sent⸱o mult⸱a⸱j⸱n el la pri⸱organiz⸱a⸱j mal⸱facil⸱aĵ⸱o⸱j de ni⸱a asoci⸱o. Plej⸱part⸱o el la membr⸱o⸱j de ni⸱a Kolektiv⸱o est⸱as ( ge ) old⸱ul⸱o⸱j, kaj ne ven⸱as al ni⸱a⸱j vic⸱o⸱j sufiĉ⸱e da ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j por anstataŭ⸱i tiu⸱j⸱n kiu⸱j for⸱pas⸱as. Ceter⸱e, mult⸱a⸱j IKEK - an⸱o⸱j ne kontribu⸱as iu - aŭ ali - manier⸱e al la viv⸱o de la Kolektiv⸱o, kelk⸱a⸱j el ili eĉ ne pag⸱as ia⸱n ajn ( abon ) kotiz⸱o⸱n dum la jar⸱o. Foj⸱e eĉ la IKEK - per⸱ant⸱o⸱j en mult⸱a⸱j land⸱o⸱j ne plen⸱um⸱as si⸱a⸱n rol⸱o⸱n rilat⸱e al la aktual⸱ig⸱o de la membr⸱o⸱list⸱o...

    Kiam re⸱vek⸱iĝ⸱os la fid⸱o en ni⸱a batal⸱ad⸱o kaj la esper⸱o pri la venk⸱o de ni⸱a du⸱obl⸱a afer⸱o ( kaj esperant⸱ist⸱a, kaj komun⸱ist⸱a ), re⸱vigl⸱iĝ⸱os ni⸱a⸱j fort⸱o⸱j, re⸱vek⸱iĝ⸱os la labor⸱em⸱o kaj ven⸱os jun⸱a⸱j hom⸱o⸱j al la front⸱o⸱j kie ni batal⸱as.

    Inter⸱naci⸱ist⸱o . 1999 : 1

    Nur mal⸱mult⸱a⸱j infan⸱o⸱j kaj ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j ating⸱as tia⸱n lingv⸱o⸱nivel⸱o⸱n, ke oni kapabl⸱us krom leter⸱ad⸱o ven⸱i inter ni⸱n kaj buŝ⸱e praktik⸱i lingv⸱o⸱n, konversaci⸱i... Ili kompren⸱as ĉe⸱est⸱o⸱n en la grup⸱o nur kiel amik⸱ar⸱a⸱n amuz⸱o⸱n... Ili bedaŭr⸱ind⸱e damaĝ⸱e pruv⸱as al si⸱a ĉirkaŭ⸱aĵ⸱o, ke Esperant⸱o est⸱as el ĉiu⸱j lingv⸱o⸱j la plej mal⸱facil⸱a. Ili est⸱as ĉas⸱ist⸱o⸱j sen paf⸱il⸱o, fiŝ⸱kapt⸱ist⸱o⸱j sen fiŝ⸱verg⸱o, filatel⸱ist⸱o⸱j sen album⸱o...

    Ni ne zorg⸱u nur pri sen⸱kap⸱e fanatik⸱a varb⸱ad⸱o de kurs⸱an⸱o⸱j, el kiu⸱j baldaŭ post ni⸱a demagogi⸱a parol⸱ad⸱o la plej⸱mult⸱o fuĝ⸱os. Ni ne preleg⸱u nur al eventual⸱a⸱j kurs⸱an⸱o⸱j. Ĉiu ni⸱a civit⸱an⸱o sci⸱u pri Esperant⸱o kaj ĝi⸱a util⸱ec⸱o. Tio aparten⸱as al ĝeneral⸱a kler⸱ec⸱o de la jun⸱ul⸱ar⸱o.

    Jaroslav Zák Start⸱o . 1999 : 1

    De⸱nov⸱e Lir⸱o

    Post la sukces⸱a⸱j inter⸱naci⸱a⸱j konkurs⸱o⸱j Lir⸱o - 97 kaj Lir⸱o - 98 , Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o ( UES ) kaj la redakci⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o de⸱nov⸱e invit⸱as ĉiu⸱j⸱n dezir⸱ant⸱o⸱j⸱n part⸱o⸱pren⸱i ĉi - jar⸱e en Lir⸱o - 99 .

    Kadr⸱e de Lir⸱o - 99 okaz⸱os kvin konkurs⸱o⸱j.

    • 1. Original⸱a proz⸱o
    • 2. Original⸱a poezi⸱o
    • 3. Traduk⸱a proz⸱o el la rus⸱a lingv⸱o : novel⸱o de Anton Ĉeĥov “ Ĥameleon ”
    • 4. Traduk⸱a poezi⸱o el la rus⸱a lingv⸱o ( liber⸱e elekt⸱ebl⸱a )
    • 5. Pri⸱mov⸱ad⸱a karikatur⸱o

    La kvant⸱o de la konkurs⸱aĵ⸱o⸱j kaj ili⸱a ampleks⸱o ne est⸱as lim⸱ig⸱it⸱a⸱j.

    Bon⸱vol⸱u send⸱i tri tajp⸱it⸱a⸱j⸱n, komput⸱il⸱e kompost⸱it⸱a⸱j⸱n aŭ tre klar⸱e skrib⸱it⸱a⸱j⸱n ekz - ojn de la original⸱o ( por la 4a branĉ⸱o ankaŭ de la traduk⸱o ) ĝis la 1a de oktobr⸱o 1999 laŭ la adres⸱o RU - 620077 Jekaterinburg - 77, ab. ja. 67, Rus⸱land⸱o. La karikatur⸱o⸱j dev⸱as est⸱i send⸱it⸱a⸱j unu⸱ekzempler⸱e kaj uz⸱i nur nigr⸱a⸱n kolor⸱o⸱n sur blank⸱a paper⸱o.

    Sub⸱skrib⸱u vi⸱a⸱n konkurs⸱aĵ⸱o⸱n per pseŭdonim⸱o kaj al⸱don⸱u slip⸱o⸱n kun indik⸱o de la pseŭdonim⸱o, aŭtent⸱a nom⸱o kaj poŝt⸱a adres⸱o.

    Oni ne rajt⸱as send⸱i verk⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j jam est⸱is publik⸱ig⸱it⸱a⸱j aŭ premi⸱it⸱a⸱j en ali⸱a⸱j konkurs⸱o⸱j.

    La laŭreat⸱o⸱j de Lir⸱o - 99 ricev⸱os val⸱or⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱premi⸱o⸱j⸱n. La rezult⸱o est⸱os anonc⸱it⸱a je la Zamenhofa Tag⸱o. La organiz⸱ant⸱o⸱j rezerv⸱as al si la rajt⸱o⸱n ĝis la 31a de decembr⸱o 2001 publik⸱ig⸱i la ricev⸱it⸱a⸱j⸱n konkurs⸱aĵ⸱o⸱j⸱n en La Ond⸱o de Esperant⸱o aŭ en apart⸱a el⸱don⸱aĵ⸱o, kondiĉ⸱e ke ili avert⸱os pri tio la aŭtor⸱o⸱n ĝis 1 feb. 2000.

    Sukces⸱o⸱j⸱n!

    Kalendar⸱o

    3 - 10 apr. 1999

    St. Andreasber ( Germani⸱o ).

    15a Printemp⸱a Semajn⸱o Inter⸱naci⸱a.

    Org. : German⸱a E - Asoci⸱o.

    Adres⸱o : Wolfgang Bohr, Johannes - Kirschweng - Str. 11, DE - 53474 Bad NeuenahrAhrweiler, Germani⸱o.

    18 apr. 1999.

    Jekaterinburg ( Rus⸱land⸱o ).

    Konferenc⸱o de UES.

    Org. : UES.

    Adres⸱o : RU - 620077 Jekaterinburg - 77, ab. ja. 67, Rus⸱land⸱o.

    21 - 25 apr. 1999.

    Nabereĵnyje Ĉelny ( Tatarstano / Rus⸱land⸱o ).

    Volgia Esperant⸱o - Renkont⸱iĝ⸱o.

    Org. : “ Aŭtozavodstroj ”, EK Gaj⸱a Krokodil⸱o .

    Adres⸱o : RU - 423819, Tatarstan, Nabereĵnyje Ĉelny, ab. ja. 133, Rus⸱land⸱o.

    1 - 9 maj. 1999.

    Bydgoszcz ( Pol⸱land⸱o ).

    20a Sanmarineca Universitat⸱a Sesi⸱o de AIS.

    Org. : Mond⸱a Turism⸱o.

    Adres⸱o : str. M. Sklodowskiej - Curie 10, PL 85 - 094, Bydgoszcz, Pol⸱land⸱o.

    28 maj. - 1 ju⸱n. 1999.

    Kirkwall ( Skot⸱land⸱o / Briti⸱o ).

    94a Skot⸱a E - Kongres⸱o.

    Org. : EAS.

    Adres⸱o : 9 Flor⸱a Gardens, Bishopbriggs, Glasgow, Skot⸱land⸱o, G64 IDS.

    4 - 6 ju⸱n. 1999.

    Razgrad ( Bulgario ).

    5a Danub⸱a E - Rendevu⸱o.

    Org. : E - ist⸱a dom⸱o de Kultur⸱o.

    Adres⸱o : str. Sv. Kliment EK - 3, 7200 Razgrad, Bulgario.

    6 - 12 ju⸱n. 1999.

    Koszalin ( Pol⸱land⸱o ).

    21a Ĉe⸱balt⸱a E - ist⸱a Printemp⸱o.

    Org. : Fili⸱o de PEA.

    Adres⸱o : pk 30, PL - 75 - 016, Koszalin, Pol⸱land⸱o.

    30 ju⸱n. - 4 jul. 1999

    Olsztyn ( Pol⸱land⸱o ).

    Freŝ⸱o - 99.

    Org. : Olŝtina EK.

    Adres⸱o : PL - 10 950 Olsztyn, skr. poczt. 420, Pol⸱land⸱o.

    4 jul. - 14 aŭg. 1999

    Lanĉov ( Ĉeĥi⸱o ).

    Somer⸱a E - Tend⸱ar⸱o.

    Org. : EK Trebíĉ.

    Adres⸱o : CZ - 674 01, Trebíĉ, Ĉeĥi⸱o.

    4 - 14 jul 1999.

    Tiĥvin ( Rus⸱land⸱o ).

    39a Okcident⸱a Sovetia E - ist⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Tend⸱ar⸱o. ( OkSEJT - 39 ).

    Org. : La Organiz⸱a Team⸱o.

    Adres⸱o : Vitalij Malenko, RU - 140160, Moskvoskaja obl., Ĵukovskij, ul. Dugina, 17 - 62, Rus⸱land⸱o.

    4 - 18 jul. 1999.

    Poprad ( Slovaki⸱o ).

    Somer⸱a E - Lernejo.

    Org. : E - Region⸱a Soci⸱et⸱o.

    Adres⸱o : Sobotské nám. 36, SK - 05 801 Poprad, Slovaki⸱o.

    17 - 23 jul. 1999.

    Metz ( Francio ).

    Inter⸱naci⸱a Esperant⸱o - Konferenc⸱o 1999.

    Tem⸱o : Mon⸱o kaj Civiliz⸱o .

    Org. : OSIEK.

    Adres⸱o : éric Laubacher, 1 rue Louis - Antoine de Bougainville, FR - 78180, Montigny le Bretonneux, Francio.

    17 - 24 jul. 1999.

    Liepaja ( Latvi⸱o ).

    35aj Baltiaj E - tag⸱o⸱j ( Bet - 35 ).

    Org. : Latvi⸱a E - Asoci⸱o

    Adres⸱o : p. k. 150, Rig⸱a, LV - 1050, Latvi⸱o.

    17 - 25 jul. 1999.

    Castellón &amp ; Valencio ( Hispanio ).

    58a Hispan⸱a Kongres⸱o de E - to. 9a Eŭrop⸱a E - Forum⸱o.

    Org. : LKK

    Adres⸱o : Av. Burjasot 29, A - 31. ES - 46009 Valencia. Hispanio.

    24 - 31 jul. 1999.

    Karlovy Vary ( Ĉeĥi⸱o ).

    72a Kongres⸱o de Sat.

    Org. : Sat, Kav⸱a - PECH.

    Adres⸱o : Anglická 878, CZ - 25229, Dobrichovice, Ĉeĥi⸱o.

    31 jul. - 7 aŭg. 1999.

    Berlino ( Germani⸱o ).

    84a Universal⸱a Kongres⸱o de Esperant⸱o.

    Org. : UEA, LKK.

    Adres⸱o : Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando ( konstant⸱a adres⸱o ).

    7 - 14 aŭg. 1999.

    Torun &amp ; Bydgoszcz ( Pol⸱land⸱o ).

    9a Inter⸱naci⸱a E - Kongres⸱o. 11a Ĝeneral⸱a Kun⸱ven⸱o de “ Mond⸱a Turism⸱o ”. Universitat⸱o de la “ Tri⸱a Aĝ⸱o ”.

    Org. : Mond⸱a Turism⸱o

    Adres⸱o : str. M. Sklodowskiej - Curie 10, PL 85 - 094, Bydgoszcz, Pol⸱land⸱o.

    9 - 16 aŭg. 1999.

    Zánka ( Hungari⸱o ).

    55a Inter⸱naci⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Kongres⸱o de TEJO.

    Org. : TEJO, LKK.

    Adres⸱o : Pf. 87, HU - 1675 Budapest, Hungari⸱o ( LKK ).

    13 - 15 aŭg. 1999.

    La Chaux - de - Fonds ( Svis⸱land⸱o ).

    18a Inter⸱naci⸱a Literatur⸱a Forum⸱o.

    Org. : LF - koop.

    Adres⸱o : CP 928, CH - 2301 La Chaux - de - Fonds, Svis⸱land⸱o.

    22 - 25 aŭg. 1999.

    Ĥanojo ( Vjetnami⸱o ).

    2a Azia Kongres⸱o de Esperant⸱o.

    Org. : LKK

    Adres⸱o : 105a str. Quan Thánh, Nài, Vietnam.

    3 - 5 sep. 1999.

    Vraca ( Bulgario ).

    50a Kongres⸱o de Bulgar⸱a E - Asoci⸱o.

    Org. : Be⸱a.

    Adres⸱o : P. k. 26, BG - 3000, Vraca, Bulgario.

    3 - 5 sep. 1999.

    Dunblane ( Skot⸱land⸱o / Briti⸱o ).

    Skot⸱a Stud⸱rond⸱o.

    Org. : EAS.

    Adres⸱o : Jean Bisset, 47 Airbles Cres, Motherwell, Skot⸱land⸱o, ML1 3AP.

    2 - 9 okt. 1999.

    Cambrils ( Katalunio / Hispanio ).

    7a Inter⸱naci⸱a E - Semajn⸱o de la Kultur⸱o kaj Turism⸱o.

    Org. : HEFA.

    Adres⸱o : Apartado 15027, ES - 08080, Barcelona, Hispanio.

    Bien⸱o “ NJEGUŜ

    en vilaĝ⸱o Hraŝĉina - Trgoviŝĉe, Kroati⸱o

    Program⸱o⸱j EN 1999

    16 - 18. 04. J. J. Strossmayer kun Franjo Gruiĉ

    21 - 23. 05. Problem⸱o⸱j de komunik⸱ad⸱o en turism⸱o kun Oszkár Princz

    11 - 13. 06. Natur⸱amik⸱a Semajn⸱fin⸱o kun M. Godec

    02 - 09. 07. Kurs⸱o de la kroat⸱a lingv⸱o kun G. Jurina

    11 - 18. 07. Kurs⸱a Semajn⸱o kun S. Ŝtimec kaj ali⸱a⸱j

    17 - 18. 07. Inter⸱region⸱a kaj najbar⸱land⸱a renkont⸱et⸱o

    23 - 30. 07. Ne tre kon⸱at⸱a⸱j aspekt⸱o⸱j de Esperant⸱o kaj Zamenhof... kun d - ro H. Eichner

    03 - 09. 08. Zagorje la verd⸱a aŭ Sur⸱voj⸱e al 55 - a IJK

    10 - 15. 08. Literatur⸱a kurs⸱o kun Spomenka Ŝtimec

    16 - 22. 08. La plej aktual⸱a⸱j tem⸱o⸱j de astronomi⸱o kun d - ro H. M. Maitzen kaj Maja Tiŝljar

    17 - 19. 09. Surpriz⸱a Semajn⸱fin⸱o

    Bon⸱ven⸱o⸱n!

    Sen⸱pag⸱a⸱j inform⸱il⸱o⸱j ricev⸱ebl⸱as de la organiz⸱ant⸱o :

    Orbis Pictus de Viŝnja Brankoviĉ

    Adres⸱o : Via Leghissa 6 - 34 131 Trieste - Italio Telefon⸱o : + 39 / 040 767 875

    Ret⸱e :

    <address> mailto : orbispictus@iol. it address>

    Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 5 ( 55 )

    Al la leg⸱ant⸱o⸱j

    Ve al spec⸱o hom⸱a

    ŝvel⸱ant⸱a de stult⸱aĵ⸱o⸱j!

    Mi vol⸱as la pac⸱o⸱n.

    Don⸱u al mi pac⸱o⸱n!

    al⸱vok⸱is jugoslavia esperant⸱ist⸱a poet⸱o Miroslav Mitroviĉ, en la april⸱a LOdE . Sed li⸱a⸱n anim - kri⸱o⸱n surd⸱ig⸱is la paf⸱o⸱j de la jugoslavia arme⸱o en Kosovo kaj eksplod⸱o⸱j de bomb⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n al⸱port⸱is bomb - aviad⸱il⸱o⸱j de NATO.

    La genocid⸱a politik⸱o de la beograda diktator⸱o Miloŝeviĉ en Kosovo provok⸱is la Okcident⸱o⸱n uz⸱i arm⸱il⸱o⸱j⸱n post la fiask⸱o pri diplomati⸱a solv⸱o. Tiu atak⸱o neniel facil⸱ig⸱is la situaci⸱o⸱n de la kosovaj alban⸱o⸱j. Ali⸱flank⸱e, Miloŝeviĉ rapid⸱e ricev⸱is grand⸱a⸱n apog⸱o⸱n de si⸱a popol⸱o, inkluziv⸱e de ties “ demokrati⸱a ” part⸱o, kiu⸱n la Okcident⸱o ŝat⸱us vid⸱i sur li⸱a lok⸱o.

    Tiu⸱j fakt⸱o⸱j est⸱as kon⸱at⸱a⸱j sam⸱e bon⸱e, kiel la fakt⸱o, ke Balkani⸱o est⸱as “ bol⸱ant⸱a kaldron⸱o ”. Sed en tiu kaldron⸱o est⸱as kuir⸱at⸱a⸱j ( kaj kuir⸱ant⸱a⸱j ) ankaŭ ni⸱a⸱j divers⸱naci⸱a⸱j sam⸱lingv⸱an⸱o⸱j —serb⸱o⸱j, kroat⸱o⸱j, sloven⸱o⸱j, bosni⸱an⸱o⸱j, alban⸱o⸱j, bulgar⸱o⸱j, grek⸱o⸱j, turk⸱o⸱j.

    Kompren⸱ebl⸱e, la prezid⸱ant⸱ar⸱o de la Jugoslavia E - Lig⸱o deklar⸱as pri “ ne⸱toler⸱ebl⸱a krim⸱o ” de NATO, kaj ili⸱n sub⸱ten⸱is plur⸱a⸱j ( sed ne ĉiu⸱j ) esperant⸱ist⸱o⸱j rus⸱land⸱a⸱j. Mult⸱a⸱j ret⸱um⸱ant⸱a⸱j okcident⸱an⸱o⸱j divers⸱grad⸱e aprob⸱is la politik⸱o⸱n de NATO. Kaj, kiel dir⸱is Grigorij Demidjuk pri la komenc⸱o de la Unu⸱a Mond⸱milit⸱o : “ la intern⸱a ide⸱o krev⸱is kiel sap⸱vezik⸱o ”.

    Feliĉ⸱e, ne ĉiu⸱j el ni sekv⸱as la ag⸱o⸱j⸱n de si⸱a⸱j reg⸱ist⸱ar⸱o⸱j. E - Lig⸱o de NATOa ŝtat⸱o Norvegi⸱o esprim⸱is bedaŭr⸱o⸱n pri la re⸱ag⸱o de NATO. Aktiv⸱ul⸱o⸱j de EUROKKA kaj Vinilkosmo al⸱vok⸱is ne rest⸱i sen⸱re⸱ag⸱a⸱j antaŭ la krim⸱o⸱j “ tiom de la serb⸱o⸱j kiom tiu⸱j de NATO ” kaj insist⸱is pri kontraŭ⸱milit⸱a rezoluci⸱o “ adopt⸱it⸱a de UEA, Sat, Sat - Amik⸱ar⸱o, de la ĝeneral⸱a esperant⸱o - mov⸱ad⸱o kaj simpati⸱ant⸱o⸱j ”. Giorgio Silfer pet⸱is urĝ⸱a⸱n kun⸱vok⸱o⸱n de la Pac - Komitat⸱o de Pen pri la balkana milit⸱o. Laŭ iniciat⸱o de Henri Masson, en kelk⸱a⸱j land⸱o⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j dis⸱vast⸱ig⸱is la Hodleran al⸱vok⸱o⸱n Super el la jar⸱o 1915.

    Antaŭ kvar jar⸱o⸱j la redaktor⸱o de Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o skrib⸱is pri la milit⸱o en Ĉeĉeni⸱o : ”... mi, kiel hom⸱o kaj redaktor⸱o de tut⸱land⸱a gazet⸱o, al⸱ig⸱as mi⸱a⸱n voĉ⸱o⸱n por kondamn⸱i la kontraŭ⸱popol⸱a⸱n milit⸱o⸱n. ” ( RE . 1995 : 2 )

    Ĉar mult⸱a⸱j demand⸱is ni⸱n pri tio, ni deklar⸱as, ke la redakt⸱ant⸱o kaj el⸱don⸱ant⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o kondamn⸱as kaj la genocid⸱a⸱n politik⸱o⸱n de Miloŝeviĉ kun ties kun⸱krim⸱ul⸱o⸱j, kaj la teror⸱ism⸱a⸱j⸱n element⸱o⸱j⸱n en la ag⸱ad⸱o de la alban⸱a⸱j separ⸱at⸱ist⸱o⸱j, kaj la inter⸱ven⸱o⸱n de NATO. Pli⸱mult⸱a⸱j land⸱o⸱j en ni⸱a ter⸱o est⸱as plur⸱naci⸱a⸱j, kaj ni esprim⸱as ni⸱a⸱n daŭr⸱a⸱n aprob⸱o⸱n al la Zamenhofa tez⸱o : “ Ĉiu land⸱o moral⸱e kaj material⸱e plen⸱e egal⸱rajt⸱e aparten⸱as al ĉiu⸱j si⸱a⸱j fil⸱o⸱j ”.

    Halina Gorecka Aleksander Korĵenkov

    Kio⸱n Signif⸱as Raŭm⸱ism⸱o

    Demand⸱o

    Sufiĉ⸱e oft⸱e en La Ond⸱o , kaj en ali⸱a⸱j gazet⸱o⸱j, oni leg⸱as la vort⸱o⸱n “ raŭm⸱ist⸱o ” kaj “ la ide⸱o⸱j de Rauma ”. Mi mem, kaj mi est⸱as cert⸱a ke mult⸱a⸱j ali⸱a⸱j de vi⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j, ne sci⸱as pri ĉi tiu koncept⸱o, filozofi⸱o aŭ tendenc⸱o en la E - mond⸱o. Ĉu vi pov⸱us don⸱i klar⸱ig⸱a⸱n artikol⸱o⸱n pri ĝi?

    Eric Walker ( Briti⸱o )

    Respond⸱o

    En julio 1980 sep⸱dek⸱o da ge⸱jun⸱ul⸱o⸱j de⸱bat⸱is en Raŭm⸱o ( Finn⸱land⸱o ) dum Inter⸱naci⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱a Kongres⸱o pri la perspektiv⸱o⸱j de Esperanti⸱o en la 80aj jar⸱o⸱j. Du el ili ( Jouko Lindstedt kaj Giorgio Silfer ) resum⸱is la en⸱hav⸱o⸱n de tiu de⸱bat⸱o en dokument⸱o, kiu⸱n ili propon⸱is al individu⸱a⸱j sub⸱skrib⸱o⸱j. Cent⸱o da hom⸱o⸱j kaj establ⸱o⸱j ( inter ili LF - koop kaj Pol⸱a Student⸱a E - Komitat⸱o ) sub⸱skrib⸱is ĝi⸱n ( la lim⸱dat⸱o est⸱is 1980 12 31 ) kaj ĝi dis⸱kon⸱iĝ⸱is ne kiel oficial⸱a dokument⸱o de TEJO, sed kiel “ Manifest⸱o de Raŭm⸱o ”.

    Ĝi est⸱as fakt⸱e la unu⸱a proklam⸱o ne anonim⸱a en la histori⸱o de Esperant⸱o, kaj la unu⸱a ( se escept⸱i la “ Deklaraci⸱o⸱n de Bulonj⸱o ” ) pri kiu oni ankoraŭ intens⸱e, emoci⸱e kaj aktual⸱e parol⸱as tra baldaŭ du⸱dek jar⸱o⸱j.

    La Manifest⸱o tamen est⸱is nur mejl⸱o⸱ŝton⸱o : ĝi mark⸱is la al⸱ven⸱o⸱n de long⸱a kultur⸱politik⸱a de⸱bat⸱o, matur⸱iĝ⸱int⸱a en jun⸱ul⸱ar⸱a⸱j kaj intelekt⸱a⸱j E - medi⸱o⸱j, kaj sam⸱temp⸱e la start⸱o⸱n de eĉ pli long⸱a procez⸱o, kiu vid⸱is fundament⸱a⸱j⸱n etap⸱o⸱j⸱n en Varsovia simpozi⸱o ( 1984 ), en Segeda konferenc⸱o ( 1988 ) kaj en Ĉaŭdefon⸱a forum⸱o ( 1998 ). Pri 1984 rest⸱as libr⸱o : “ Strategi⸱a⸱j demand⸱o⸱j de la E - komun⸱um⸱o ” ; pri 1988 rest⸱as tez⸱ar⸱o : “ La Konklud⸱o⸱j de Segedo ” ; pri 1998 ekzist⸱as en⸱konduk⸱a dokument⸱o “ La Kvintezo ” kaj la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o.

    La raŭm⸱ism⸱a intelekt⸱ul⸱ar⸱o en⸱kalkul⸱is la plej val⸱or⸱a⸱j⸱n soci⸱olog⸱o⸱j⸱n de la 80aj jar⸱o⸱j en Esperanti⸱o : inter ili Jerzy Leyk kaj Sándor Révész. Komenc⸱e ĝi hav⸱is almenaŭ du grav⸱a⸱j⸱n polus⸱o⸱j⸱n, apud PSEK kaj ĉirkaŭ la revu⸱o “ Literatur⸱a Foir⸱o ”. Iom post iom la ekspansi⸱o de LF - koop far⸱is el ĉi tiu el⸱don⸱ej⸱o kaj ĝi⸱a⸱j mult⸱a⸱j iniciat⸱o⸱j ( kultur⸱centr⸱o⸱j, literatur⸱a⸱j forum⸱o⸱j, Esperant⸱a Pen - Centr⸱o, Herold⸱o de Esperant⸱o ktp ) la ĉef⸱a⸱n referenc⸱o⸱n por la tut⸱a raŭm⸱ism⸱o.

    Piv - difin⸱o pov⸱us est⸱i : “ Koncept⸱o pri esperant⸱o kiel trans⸱naci⸱a kultur⸱lingv⸱o, prefer⸱e ol inter⸱naci⸱a help⸱lingv⸱o —kiel lingv⸱o de alternativ⸱a komunik⸱ad⸱o, pli fru⸱e ol lingv⸱o de grand⸱a komunik⸱ad⸱o ; pri la esperant⸱ist⸱ec⸱o kiel aparten⸱o al mem elekt⸱it⸱a diaspor⸱a lingv⸱a minoritat⸱o ; pri Esperanti⸱o kiel civit⸱o, nom⸱e kolektiv⸱o mem⸱konsci⸱a pri si⸱a ident⸱ec⸱o, praktik⸱ant⸱a komun⸱a⸱n viv⸱o⸱stil⸱o⸱n kaj akcept⸱int⸱a komun⸱a⸱n leĝ⸱ar⸱o⸱n ”.

    Ek⸱de 1989 la evolu⸱o de la histori⸱o pli kaj pli prav⸱ig⸱as la intuici⸱o⸱n de Raŭm⸱o. Far⸱iĝ⸱is evident⸱e, ke esperant⸱o ( sam⸱e kiel ĉiu viv⸱ant⸱a lingv⸱o ) ne est⸱as nur komunik⸱il⸱o, sed ankaŭ art⸱a per⸱il⸱o kaj ident⸱ig⸱il⸱o. La rol⸱o⸱n de esperant⸱o kiel art⸱a per⸱il⸱o agnosk⸱is Pen - Klub⸱o Inter⸱naci⸱a la 10an de septembr⸱o 1993, kiam ĝi est⸱is akcept⸱it⸱a kiel literatur⸱a lingv⸱o. La rol⸱o⸱n kiel ident⸱ig⸱il⸱o implic⸱e agnosk⸱is la Universal⸱a Deklaraci⸱o de la Lingv⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j ( 6an de juni⸱o 1996 ), en la artikol⸱o 1, paragraf⸱o 5.

    Raŭm⸱ism⸱o est⸱as oft⸱e kalumni⸱at⸱a kiel izol⸱iĝ⸱em⸱o, konsum⸱ism⸱o, mal⸱propagand⸱em⸱o. Sufiĉ⸱as leg⸱i la Manifest⸱o⸱n de Raŭm⸱o por kompren⸱i ke ĝi cel⸱as dis⸱vast⸱ig⸱i esperant⸱o⸱n, sed ne tia⸱n lingv⸱o⸱n kia⸱n propagand⸱is la lapennismo ( kun kaj sen Lapenna ).

    Malgraŭ si⸱a nov⸱ec⸱o, raŭm⸱ism⸱o hav⸱as antikv⸱a⸱j⸱n radik⸱o⸱j⸱n en la histori⸱o de ni⸱a komun⸱um⸱o. Sufiĉ⸱us la leter⸱o de Zamenhof al Anton⸱i Kofman ( 1901 05 01, p. 323 de OV ) por pruv⸱i ke de⸱komenc⸱e ĝi influ⸱is la esperant⸱ist⸱ar⸱o⸱n, sed nur ok⸱dek jar⸱o⸱j⸱n post⸱e matur⸱iĝ⸱is la kondiĉ⸱o⸱j por ĝi⸱a ĝeneral⸱ig⸱o.

    Giorgio Silfer

    LA KVINTEZO

    1. La esperant⸱o - komun⸱um⸱o est⸱as diaspor⸱a lingv⸱a minoritat⸱o al kiu hom⸱o⸱j aparten⸱as pro liber⸱a elekt⸱o, aŭ pro liber⸱a konfirm⸱o kaz⸱e de de⸱nask⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j.

    2. La lingv⸱o⸱kon⸱o est⸱as la sol⸱a komun⸱a disting⸱il⸱o de la an⸱o⸱j de ĉi tiu komun⸱um⸱o. Ĉiu ali⸱a karakteriz⸱o ( ras⸱a, religi⸱a, etn⸱a, klas⸱a, seks⸱a... ) ne grav⸱as por difin⸱i la aparten⸱o⸱n al la komun⸱um⸱o.

    3. Konsekvenc⸱e, laŭ la propr⸱a natur⸱o, la esperant⸱o - komun⸱um⸱o respekt⸱as ĉiu⸱n religi⸱a⸱n ( ne ) kred⸱o⸱n, ĉiu⸱n politik⸱a⸱n opini⸱o⸱n demokrat⸱e esprim⸱it⸱a⸱n kaj ĉiu⸱n kultur⸱a⸱n tradici⸱o⸱n.

    4. Sed la esperant⸱o - komun⸱um⸱o ne pov⸱us evolu⸱i se ĝi konsist⸱us nur el dis⸱ig⸱it⸱a⸱j er⸱o⸱j, indiferent⸱a⸱j unu al la ali⸱a, konsider⸱ant⸱a⸱j nur la propr⸱a⸱j⸱n regul⸱o⸱j⸱n kaj kutim⸱o⸱j⸱n, engaĝ⸱it⸱a⸱j je nur⸱a kun⸱ekzist⸱ad⸱o. Civit⸱o ne est⸱as nur lingv⸱an⸱ar⸱o dot⸱it⸱a je individu⸱a⸱j rajt⸱o⸱j : ĝi est⸱as ankaŭ real⸱aĵ⸱o kun komun⸱a destin⸱o.

    5. Ĉi tiu⸱n komun⸱a⸱n destin⸱o⸱n forĝ⸱is la jam 110 - jar⸱a histori⸱o de la lingv⸱an⸱ar⸱o. Ĝi⸱n atest⸱as la original⸱a esperant⸱o - literatur⸱o kaj la komun⸱a⸱j kultur⸱a⸱j trajt⸱o⸱j. Ĝi⸱n firm⸱ig⸱as la oficial⸱a⸱j renkont⸱o⸱j de la lingv⸱an⸱ar⸱o mem, sub ĉiu form⸱o, de la kurs⸱o ĝis la kongres⸱o. Tiu⸱j renkont⸱o⸱j est⸱as esenc⸱a⸱j por la viv⸱o de ni⸱a civit⸱o, se ili don⸱as la ŝanc⸱o⸱n reciprok⸱e eduk⸱iĝ⸱i kaj integr⸱iĝ⸱i, lern⸱i viv⸱i kun⸱e kaj respekt⸱i unu la ali⸱a⸱n. Tiu⸱rilat⸱e, kultur⸱centr⸱o⸱j kaj esperant⸱o - dom⸱o⸱j hav⸱as apart⸱a⸱n signif⸱o⸱n kaj specif⸱a⸱n misi⸱o⸱n.

    Jam 2000 Al⸱iĝ⸱is AL BERLINO

    ( GK UEA ) 19 mar. la kongres⸱a fak⸱o de UEA registr⸱is la 2000an al⸱iĝ⸱o⸱n al la 84a Universal⸱a Kongres⸱o en Berlino ( 31 jul. - 7 aŭg. ).

    La ĝis⸱nun⸱a⸱j al⸱iĝ⸱int⸱o⸱j reprezent⸱as 56 land⸱o⸱j⸱n. Plej mult⸱nombr⸱as la gast⸱ig⸱ant⸱a land⸱o Germani⸱o kun 418 al⸱iĝ⸱int⸱o⸱j. Sekv⸱as Francio ( 232 ), Pol⸱land⸱o ( 162 ), Japani⸱o ( 149 ), Nederlando ( 83 ), Svedi⸱o ( 77 ), Italio ( 74 ), Litovio ( 64 ), Belgi⸱o kaj Briti⸱o ( po 61 ), kaj Finn⸱land⸱o ( 54 ). Apud Japani⸱o la plej mult⸱nombr⸱a⸱j ekster⸱eŭrop⸱a⸱j land⸱o⸱j ĝis nun est⸱as Brazilo ( 37 ), Usono ( 31 ) kaj Aŭstralio ( 16 ).

    Mez - Eŭrop⸱a Konsult⸱iĝ⸱o

    19 - 21 mar. 1999 en Budapeŝto okaz⸱is konsult⸱iĝ⸱o de Land⸱a⸱j Asoci⸱o⸱j de Mez - Eŭrop⸱o.

    La program⸱o :

    19 mar. Al⸱ven⸱tag⸱o.

    20 mar. Mal⸱ferm⸱o de la Konsult⸱iĝ⸱o / Trakt⸱ad⸱o inter la reprezent⸱ant⸱o⸱j de LA / Prezent⸱o de la nun⸱a situaci⸱o de la op⸱a⸱j land⸱a⸱j asoci⸱o⸱j / Pri⸱labor⸱o de al⸱vok⸱o al la ŝtat⸱estr⸱o⸱j pri egal⸱rajt⸱a lingv⸱o⸱uz⸱o en si⸱a⸱j respektiv⸱a⸱j land⸱o⸱j kaj tiu en Eŭrop⸱a Uni⸱o / Baz⸱a⸱j princip⸱o⸱j de kun⸱labor⸱o inter Mez - Eŭrop⸱a⸱j Land⸱a⸱j Asoci⸱o⸱j / Trakt⸱ad⸱o pri praktik⸱a kun⸱labor⸱o inter la LA. Komun⸱a⸱j aranĝ⸱o⸱j de Mez - Eŭrop⸱a⸱j Land⸱a⸱j Asoci⸱o⸱j ( Turism⸱a kalendar⸱o por 1999, 2000, libr⸱o⸱el⸱don⸱ad⸱o⸱j, libr⸱o⸱serv⸱o⸱j k. s. ) / Komun⸱a revu⸱o de Mez - Eŭrop⸱a⸱j Land⸱a⸱j Asoci⸱o⸱j.

    21 mar. Kun⸱labor⸱o kun UEA kaj ali⸱a⸱j esperant⸱ist⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j / Resum⸱o kaj ferm⸱o de la konsult⸱iĝ⸱o.

    La reprezent⸱ant⸱o⸱j inter⸱konsent⸱is pri tio, ke ili daŭr⸱ig⸱os la konsult⸱iĝ⸱o⸱j⸱n ja, ĝi montr⸱iĝ⸱is util⸱a forum⸱o de spert⸱inter⸱ŝanĝ⸱o kaj tiu de kun⸱ord⸱ig⸱ad⸱o de esperant⸱ist⸱a⸱j ag⸱ad⸱o⸱j. Ĝis la sekv⸱a kun⸱ven⸱o ( 17 - 19 sep. 1999, Slovaki⸱o ) la invit⸱ot⸱a⸱j land⸱a⸱j asoci⸱o⸱j —Aŭstrio, Ĉeĥi⸱o, Hungari⸱o, Kroati⸱o, Pol⸱land⸱o, Slovaki⸱o, Sloveni⸱o —prepar⸱as propon⸱o⸱j⸱n ankaŭ por far⸱i komun⸱a⸱j⸱n kampanj⸱o⸱j⸱n respektiv⸱e komun⸱a⸱n inter⸱naci⸱a⸱n renkont⸱iĝ⸱o⸱n.

    La part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j trakt⸱is ankaŭ pri la kun⸱labor⸱o kun UEA, kaj lig⸱e kun la tem⸱o kelk⸱a⸱j esprim⸱is si⸱a⸱j⸱n mal⸱kontent⸱o⸱j⸱n pri la nun⸱a kotiz⸱sistem⸱o, kiu ne konsekvenc⸱e diferenc⸱as inter land⸱o⸱j laŭ ili⸱a⸱j viv⸱nivel⸱o⸱j, krom⸱e pri la Okcident⸱eŭrop⸱centr⸱ism⸱a reprezent⸱iĝ⸱o en la estr⸱ar⸱o de UEA.

    Sed pri ĉi tiu⸱j tem⸱o⸱j la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j ne akcept⸱is dokument⸱o⸱n.

    Kiel mov⸱ad⸱a tem⸱o lev⸱iĝ⸱is ankaŭ la demand⸱o pri star⸱ig⸱o de kun⸱ord⸱ig⸱a komitat⸱o de Mez - Eŭrop⸱a⸱j land⸱o⸱j, respektiv⸱e federaci⸱o, sed la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j part⸱e taks⸱is la tem⸱o⸱n ankoraŭ ne matur⸱a por trakt⸱i, part⸱e opini⸱is, ke ĝi jam ne plu est⸱as aktual⸱a kiam per elektron⸱ik⸱a ret⸱o la kontakt⸱o⸱j ver⸱e pov⸱as est⸱i jam tut⸱mond⸱a⸱j.

    La part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j akcept⸱is la sub⸱a⸱n rezoluci⸱o⸱n, kiu⸱n ili traduk⸱os naci⸱lingv⸱e⸱n kaj la organiz⸱ant⸱o for⸱send⸱os ĝi⸱n al la prezident⸱o⸱j, ĉef⸱ministr⸱o⸱j kaj prezid⸱ant⸱o⸱j de la parlament⸱o en la op⸱a⸱j land⸱o⸱j reprezent⸱it⸱a⸱j dum la konsult⸱iĝ⸱o.

    Rezoluci⸱o

    de Konsult⸱iĝ⸱o de Land⸱a⸱j Asoci⸱o⸱j de Mez - Eŭrop⸱a⸱j land⸱o⸱j. Budapest, 19 - 21 mart⸱o 1999

    La gvid⸱ant⸱o⸱j de land⸱a⸱j Esperant⸱o - Asoci⸱o⸱j de Hungari⸱o, Kroati⸱o, Pol⸱land⸱o kaj Slovaki⸱o kun⸱ven⸱int⸱a⸱j en Budapeŝto

    konsci⸱ant⸱e

    —ke integr⸱iĝ⸱o de Eŭrop⸱o est⸱as grav⸱a ne⸱evit⸱ebl⸱a real⸱aĵ⸱o, kiu signif⸱as lim⸱ŝton⸱o⸱n de progres⸱o en la evolu⸱o de la hom⸱a soci⸱o ;

    —ke al pac⸱a kun⸱viv⸱o aparten⸱as komunik⸱ad⸱o inter unu⸱op⸱ul⸱o⸱j kaj naci⸱o⸱j ;

    —ke en mult⸱a⸱j deklaraci⸱o⸱j de Unu⸱iĝ⸱int⸱a⸱j naci⸱o⸱j, en dokument⸱o⸱j de inter⸱naci⸱a⸱j konferenc⸱o⸱j, sed ankaŭ en statut⸱o⸱j de Eŭrop⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j est⸱as akcent⸱it⸱a la grav⸱ec⸱o de lingv⸱a egal⸱ec⸱o ;

    —ke malgraŭ de tiu ĉi real⸱aĵ⸱o est⸱as en inter⸱naci⸱a⸱j kontakt⸱o⸱j ne sufiĉ⸱e aplik⸱at⸱a princip⸱o de lingv⸱a egal⸱ec⸱o, kaŭz⸱e de tio est⸱as ne respekt⸱at⸱a unu el la plej grav⸱a⸱j element⸱o⸱j de la baz⸱a⸱j hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j, tial

    apelaci⸱as

    —al la gvid⸱ant⸱ar⸱o de unu⸱op⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j en inter⸱naci⸱a⸱j rilat⸱o⸱j al⸱paŝ⸱i al si⸱n⸱sekv⸱a for⸱ig⸱ad⸱o de lingv⸱a diskriminaci⸱o, tial

    propon⸱as

    —en inter⸱naci⸱a⸱j rilat⸱o⸱j aplik⸱i la neŭtral⸱a⸱n lingv⸱o⸱n Esperant⸱o⸱n, for⸱ig⸱ant⸱e la lingv⸱a⸱n super⸱ec⸱o⸱n, cert⸱ig⸱ant⸱e la lingv⸱a⸱n egal⸱ec⸱o⸱n kaj per tio ebl⸱ig⸱i la egal⸱rajt⸱a⸱n lingv⸱a⸱n komunik⸱ad⸱o⸱n.

    Hungari⸱o György Nanovfszky, prezid⸱ant⸱o

    Kroati⸱o Spomenka Ŝtimec, sekretari⸱o

    Pol⸱land⸱o Stanislaw Mandrak, prezid⸱ant⸱o

    Slovaki⸱o Ján Vajs, prezid⸱ant⸱o

    Oszkár Princz Ĝeneral⸱a sekretari⸱o de HEA

    UEA Kandidat⸱ig⸱it⸱a Por LA HILTON - Premi⸱o

    ( GK UEA ) Universal⸱a Esperant⸱o - Asoci⸱o est⸱as kandidat⸱o por la ĉi - jar⸱a Human⸱ec⸱a Premi⸱o de Hilton, star⸱ig⸱it⸱a de la Fondus⸱o Conrad N. Hilton por “ honor⸱i volont⸱ul⸱a⸱n, karitat⸱a⸱n aŭ ne - reg⸱ist⸱ar⸱a⸱n organiz⸱aĵ⸱o⸱n kiu ekster⸱ordinar⸱e kontribu⸱is al la mild⸱ig⸱o de hom⸱a sufer⸱o ”. La Fondus⸱o port⸱as la nom⸱o⸱n de si⸱a fond⸱int⸱o, la fam⸱a hotel⸱entrepren⸱ist⸱o Hilton.

    La Hilton - premi⸱o, unu milion⸱o da usonaj dolar⸱o⸱j, est⸱as la plej grand⸱a human⸱ec⸱a premi⸱o en la mond⸱o. Last⸱a⸱temp⸱e ĝi est⸱is al⸱juĝ⸱it⸱a inter⸱ali⸱e al Kurac⸱ist⸱o⸱j Sen Lim⸱o⸱j kaj al Operaci⸱o Rid⸱et⸱o. La ĉi - jar⸱a⸱n laŭreat⸱o⸱n oni anonc⸱os jar⸱fin⸱e.

    La kandidat⸱ig⸱o⸱n de UEA iniciat⸱is s - ro Kent Jones el Usono. Li atent⸱ig⸱is Fondus⸱o⸱n Hilton, ke diferenc⸱e de la antaŭ⸱a⸱j premi⸱it⸱o⸱j, kies ag⸱ad⸱o cel⸱is mild⸱ig⸱i aktual⸱a⸱n sufer⸱o⸱n, UEA per si⸱a ag⸱ad⸱o por inter⸱naci⸱a lingv⸱o kontribu⸱as al anticip⸱a⸱j mild⸱ig⸱o kaj for⸱ig⸱o de kaŭz⸱o⸱j, kiu⸱j pov⸱as rezult⸱ig⸱i aŭ pli⸱grand⸱ig⸱i hom⸱a⸱n sufer⸱o⸱n. En la unu⸱a ekzamen⸱o pri la propon⸱it⸱o⸱j la Fondus⸱o trov⸱is ankaŭ tia⸱n ag⸱ad⸱o⸱n kongru⸱a kun la cel⸱o⸱j de la premi⸱o, kaj sekv⸱e UEA est⸱is akcept⸱it⸱a kiel valid⸱a kandidat⸱o. Tio⸱n anonc⸱is la kandidat⸱ig⸱a manaĝer⸱o Carolyn Gaspar. Fin⸱e de si⸱a leter⸱o al UEA ŝi skrib⸱is : “ Fondus⸱o Hilton laŭd⸱as vi⸱n pro vi⸱a val⸱or⸱a filantropi⸱a ag⸱ad⸱o kaj gratul⸱as vi⸱n pro vi⸱a kandidat⸱ig⸱o. ”

    Laŭ la pet⸱o de la Fondus⸱o la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o pret⸱ig⸱is por la ĵuri⸱o ampleks⸱a⸱n dokument⸱ar⸱o⸱n pri la 90 - jar⸱a ag⸱ad⸱o de UEA por la cel⸱o⸱j de la premi⸱o. La CO dev⸱is far⸱i tio⸱n en ekstrem⸱e labor⸱plen⸱a period⸱o. Eg⸱e val⸱or⸱a est⸱is tial la help⸱o de s - ro William Harris el Usono, kiu traduk⸱is angl⸱e⸱n la ag⸱ad⸱raport⸱o⸱n de UEA pri la jar⸱o 1997.

    Kadr⸱e de Kampanj⸱o 2000 komenc⸱iĝ⸱is la prepar⸱o⸱j por de⸱nov⸱e kandidat⸱ig⸱i UEA ankaŭ por la pac⸱premi⸱o de Nobel. Ek⸱de la 50 - aj jar⸱o⸱j UEA est⸱is kandidat⸱o jam mult⸱foj⸱e. Plej proksim⸱e al la premi⸱o UEA est⸱is en 1988. La kampanj⸱o por la premi⸱o de tiu jar⸱o dis⸱volv⸱iĝ⸱is kiel unu el la ag⸱ad⸱o⸱j de la Jubile⸱a Jar⸱o 1987. Laŭ gazet⸱ar⸱a⸱j inform⸱o⸱j UEA est⸱is unu el la kvin kandidat⸱o⸱j, el inter kiu⸱j la fin⸱a premi⸱it⸱o est⸱is elekt⸱it⸱a.

    “ Herold⸱o ” Komunik⸱as

    Herold⸱o de Esperant⸱o inaŭgur⸱is nov⸱a⸱n sen⸱pag⸱a⸱n serv⸱o⸱n por redakci⸱o⸱j kaj instituci⸱o⸱j Herold⸱o komunik⸱as ( HK ), kiu funkci⸱as kiel nov⸱aĵ⸱agent⸱ej⸱o de la establ⸱o⸱j al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j al la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o. Ĉiu⸱j nov⸱aĵ⸱o⸱j est⸱as liber⸱e re⸱produkt⸱ebl⸱a⸱j. HK tiel far⸱iĝ⸱as la tri⸱a regul⸱a font⸱o de ret - nov⸱aĵ⸱o⸱j por La Ond⸱o apud Inter⸱redaktor⸱e kaj Gazet⸱ar⸱a⸱j komunik⸱o⸱j de UEA .

    Pet⸱u inform⸱o⸱j⸱n ĉe

    <address> herold⸱o@tin. it address>

    Konstituci⸱a Ĉart⸱o Verk⸱at⸱a

    ( HK ) Est⸱as verk⸱at⸱a la Konstituci⸱a Ĉart⸱o de la Esperant⸱a Civit⸱o. La komision⸱o hav⸱as la fak⸱a⸱n asist⸱o⸱n de prof - in⸱o Nicoletta Paris⸱i, katedr⸱an⸱o pri konstituci⸱a jur⸱o ĉe unu el la plej fam⸱a⸱j universitat⸱o⸱j en Italio. La unu⸱a⸱j tri ĉapitr⸱o⸱j est⸱as jam pret⸱a⸱j, kaj fin⸱e de maj⸱o la tut⸱a tekst⸱o est⸱os dis⸱send⸱it⸱a al la al⸱iĝ⸱int⸱o⸱j al la Pakt⸱o, por ke ili pov⸱u diskut⸱i dum la Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o en Karlovy Vary / Karolovaro, 27 - 29 jul. 1999. La Forum⸱o elekt⸱os ankaŭ la Kort⸱um⸱o⸱n, laŭ preskrib⸱o de la Pakt⸱o. La unu⸱a⸱j kandidat⸱ig⸱o⸱j ( el tri eŭrop⸱a⸱j land⸱o⸱j ) est⸱as jam formal⸱ig⸱it⸱a⸱j.

    Du⸱a Forum⸱o Por LA Esperant⸱a Civit⸱o

    ( HK ) Est⸱as tri kategori⸱o⸱j de part⸱o⸱pren⸱o en la du⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o ( Karlovy Vary, 27 - 29 jul. 1999 ) :

    a ) Pakt⸱int⸱o⸱j ( establ⸱o⸱j al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j al la Pakt⸱o —parol⸱rajt⸱a⸱j kaj voĉ⸱rajt⸱a⸱j ) ;

    b ) Observ⸱ant⸱o⸱j ( establ⸱o⸱j ne ratif⸱int⸱a⸱j la Pakt⸱o⸱n, kvankam al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j al la unu⸱a Forum⸱o —ne voĉ⸱rajt⸱a⸱j, sed nur parol⸱rajt⸱a⸱j ) ;

    c ) Gast⸱o⸱j ( individu⸱o⸱j kiu⸱j pag⸱as kotiz⸱et⸱o⸱n por sub⸱ten⸱i la Forum⸱o⸱n —ne voĉ⸱rajt⸱a⸱j, sed parol⸱rajt⸱a⸱j laŭ decid⸱o de la tag⸱prezid⸱ant⸱o ).

    Ĉiu pov⸱as liber⸱e al⸱iĝ⸱i al la Forum⸱o, kiel Gast⸱o, pag⸱ant⸱e program⸱kotiz⸱o⸱n de 50 svis⸱a⸱j frank⸱o⸱j ( 25 por OT - are⸱o ). La Evolu⸱komision⸱o de la Pakt⸱o rezerv⸱as la rajt⸱o⸱n invit⸱i kelk⸱a⸱j⸱n el⸱star⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n, kiel ŝat⸱at⸱a⸱j⸱n gast⸱o⸱j⸱n. La al⸱iĝ⸱o⸱n vi pov⸱as komunik⸱i al KCE, CP 311, CH - 2301 La Chaux - De - Fonds, Svis⸱land⸱o, aŭ ret⸱e al

    <address> herold⸱o@tin. it address>.

    Evolu⸱komision⸱o

    Er⸱a Adiaŭ⸱e⸱n, Pakt⸱o Antaŭ⸱e⸱n

    ( HK ) Ne plaĉ⸱is al Er⸱a, Esperant⸱o - Radikal⸱a Asoci⸱o, la kun⸱vok⸱o de la du⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o dum Sat - Kongres⸱o, kaj la akompan⸱a intern⸱a dokument⸱o ( strategi⸱a raport⸱o ), per kiu la Evolu⸱komision⸱o de la Pakt⸱o montr⸱as pozitiv⸱a⸱n mal⸱ferm⸱o⸱n al UEA.

    La E - asoci⸱o de la Radikal⸱a Parti⸱o distanc⸱iĝ⸱is de ambaŭ decid⸱o⸱j, ne part⸱o⸱pren⸱ant⸱e en ili kaj ordon⸱ant⸱e al si⸱a membr⸱o Daiela Giglioli demisi⸱i de la Evolu⸱komision⸱o ( kie fakt⸱e ne est⸱as reprezent⸱ant⸱o⸱j de establ⸱o⸱j, sed person⸱o⸱j individu⸱e respond⸱ec⸱a⸱j, demokrat⸱e elekt⸱it⸱a⸱j de la unu⸱a Forum⸱o ). Malgraŭ si⸱a si⸱n⸱ten⸱o, Er⸱a rajt⸱os part⸱o⸱pren⸱i en la Forum⸱o de Karolovaro ( 27 - 29 jul. 99 ), sam⸱e kiel ĉiu⸱j establ⸱o⸱j al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j al la Forum⸱o de Ĉaŭdefon⸱o. Kaj se en Er⸱a iu esper⸱is uz⸱i la Pakt⸱o⸱n ne por io, sed kontraŭ UEA, tiu absolut⸱e erar⸱is.

    Bulgar⸱o⸱j Avan⸱e

    ( HK ) “ Esperanti⸱o : de mov⸱ad⸱o al civit⸱o ” est⸱os la avan⸱gard⸱a tem⸱o de la kongres⸱o de Bulgar⸱a E - Asoci⸱o, en Vraco 3 - 5 sep. 99, kun fest⸱parol⸱ad⸱o de Ljubomir Trifonĉovski. Lok⸱a⸱j E - soci⸱et⸱o⸱j fakt⸱e al⸱iĝ⸱is al la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o, en Bulgario : inter ili, la Vraca. La kongres⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱os la vic⸱prezid⸱ant⸱o de UEA Renato Corsetti. Dum la kongres⸱o mem okaz⸱os la premier⸱o de ĵus verk⸱it⸱a dram⸱o de Giorgio Silfer : La dimanĉ⸱a brokant⸱ist⸱o , kun Te⸱o Jurukov kaj Nikolaj Uzunov kiel protagonist⸱o⸱j.

    Mond⸱kongres⸱o DE Pen - Klub⸱o EN VARSOVIO

    ( HK ) Ljubomir Trifonĉovski kaj Tomasz Chmielik est⸱os la deleg⸱it⸱o⸱j de Esperant⸱a Pen - Centr⸱o dum la mond⸱kongres⸱o de Pen - Klub⸱o Inter⸱naci⸱a, en Varsovio, 14 - 20 ju⸱n. 1999.

    Pol⸱a establ⸱o al⸱iĝ⸱int⸱a al la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o plan⸱as special⸱a⸱n akcept⸱o⸱n por Esperant⸱a⸱j kaj ali⸱lingv⸱a⸱j verk⸱ist⸱o⸱j, fin⸱e de la kongres⸱o. La aranĝ⸱o don⸱us ankaŭ la ŝanc⸱o⸱n dign⸱e honor⸱i la sekretari⸱o⸱n de la Irland⸱a Ambasad⸱o en Varsovio ( mem flu⸱e parol⸱ant⸱a⸱n esperant⸱ist⸱o⸱n ), kies mandat⸱o en la pol⸱a ĉef⸱urb⸱o ĉes⸱os ĝust⸱e en juni⸱o.

    Tomasz Chmielik

    “ Person⸱a No⸱n Grat⸱a ”

    La Evolu⸱komision⸱o de la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o deklar⸱is s - ro⸱n László Szilvási “ person⸱a no⸱n grat⸱a ”, pro la konstant⸱a dis⸱kon⸱ig⸱o de tendenc⸱a⸱j asert⸱o⸱j, cel⸱ant⸱a⸱j inter⸱ali⸱e kre⸱i la fals⸱a⸱n opini⸱o⸱n ke la Pakt⸱o est⸱as iniciat⸱o kontraŭ UEA.

    Al publik⸱a demand⸱o, la prezid⸱ant⸱o de Hungari⸱a E - Asoci⸱o, d - ro Nanovfszky, publik⸱e respond⸱is ke s - ro Szilvási tut⸱e ne est⸱as la pro⸱parol⸱ant⸱o de HEA, kies membr⸱o li eĉ ne est⸱as.

    Teatr⸱o Esper⸱o Al⸱iĝ⸱is AL LA Pakt⸱o

    31 mar. 1999 Varsovia E - teatr⸱o Esper⸱o deklar⸱is jen⸱e :

    Ni⸱a establ⸱o dezir⸱as al⸱iĝ⸱i al la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o. Ni⸱a decid⸱o est⸱as motiv⸱at⸱a per fakt⸱o, ke la ĉef⸱a cel⸱ad⸱o de la Pakt⸱o est⸱as riĉ⸱ig⸱i kultur⸱e la Esperant⸱o - Komun⸱um⸱o⸱n kaj streb⸱ad⸱o al dis⸱vast⸱ig⸱o kaj firm⸱ig⸱o de hom⸱ar⸱an⸱ism⸱a⸱j ideal⸱o⸱j de la kre⸱int⸱o de Esperant⸱o. Tio kongru⸱as kun princip⸱o⸱j kiu⸱j⸱n ni, laŭ ni⸱a⸱j modest⸱a⸱j ebl⸱ec⸱o⸱j, prov⸱as real⸱ig⸱i.

    Kun salut⸱o⸱j kaj bon⸱dezir⸱o⸱j por sukces⸱a labor⸱o por real⸱ig⸱i human⸱ism⸱a⸱j⸱n ide⸱o⸱j⸱n de la Pakt⸱o,

    Zofia Banet - Fornalowa

    Jerzy Fornal

    Kampanj⸱o “ Mon⸱o Por Nom⸱o ”

    ( HK ) Aprob⸱int⸱e la de⸱prunt⸱o⸱n ĉe bank⸱o por aĉet⸱i dom⸱o⸱n, la Asemble⸱o de KCE ( Kultur⸱a Centr⸱o Esperant⸱ist⸱a en La - Chaux - de - Fonds ) decid⸱is lanĉ⸱i kampanj⸱o⸱n por pli rapid⸱a re⸱pag⸱o. Tem⸱as pri la kampanj⸱o Mon⸱o por Nom⸱o . Sep ĉambr⸱o⸱j kaj du salon⸱o⸱j atend⸱as nom⸱o⸱n! Akcept⸱ej⸱o, kontor⸱o⸱j, dorm⸱o⸱ĉambr⸱o⸱j, la kurs⸱ej⸱o kaj salon⸱o Klara, kun aneks⸱a⸱j kuir⸱ej⸱o kaj kamen⸱a babil⸱ej⸱o.

    Tiu⸱j naŭ lokal⸱o⸱j pov⸱os ricev⸱i nom⸱o⸱n laŭ la respektiv⸱a mecenat⸱o : la sep ĉambr⸱o⸱j “ kost⸱as ” po 15. 000 CHF, la kurs⸱ej⸱o 30. 000 kaj la salon⸱o ( kun kuir⸱ej⸱o kaj kamen⸱o ) 45. 000. Tio egal⸱as al 180. 000 CHF kaj praktik⸱e kovr⸱as la de⸱prunt⸱o⸱n ĉe la bank⸱o.

    Ju pli da lokal⸱o⸱j ni “ bapt⸱os ”, des pli fru⸱e la ŝuld⸱o est⸱os re⸱pag⸱it⸱a ( la bank⸱o don⸱is dek sep jar⸱o⸱j⸱n da temp⸱o ). La mecenat⸱o⸱j rajt⸱os don⸱i la propr⸱a⸱n nom⸱o⸱n, aŭ tiu⸱n de kon⸱at⸱o, aŭ eĉ de asoci⸱o aŭ land⸱o : sol⸱a kondiĉ⸱o est⸱as, ke tiu⸱j nom⸱o⸱j ne kontrast⸱u kun la statut⸱o de KCE. La mecenat⸱o⸱j est⸱os ankaŭ konsider⸱at⸱a⸱j dum⸱viv⸱a⸱j Apog⸱ant⸱o⸱j ( do voĉ⸱rajt⸱a⸱j en la Asemble⸱o ). Kaj la nom⸱o⸱j rest⸱os, eĉ se post jar⸱dek⸱o⸱j KCE bezon⸱os nov⸱a⸱n sid⸱ej⸱o⸱n.

    La sam⸱a kampanj⸱o okaz⸱is antaŭ kvar⸱dek⸱o da jar⸱o⸱j, kiam UEA trans⸱lok⸱iĝ⸱is de Briti⸱o al Nederlando : ankoraŭ nun, en ĝi⸱a roterdam⸱a sid⸱ej⸱o, ekzist⸱as ĉambr⸱o⸱j Minnaja, Kanado ktp.

    KCE de⸱long⸱e el⸱ir⸱is el la kriz⸱o kiu⸱n ĝi sufer⸱is en 1990 - 94. Kaj KCE long⸱e viv⸱os, kiel unik⸱a inter⸱naci⸱a feri⸱a alt⸱lern⸱ej⸱o. Lig⸱i vi⸱a⸱n nom⸱o⸱n al KCE signif⸱as est⸱i memor⸱at⸱a tra la jar⸱dek⸱o⸱j kiel pionir⸱o de nov⸱a epok⸱o!

    SAMARKANDO Ekster⸱e Rilat⸱as

    Ĉe UN en Ĝenevo en la seri⸱o UN Publik⸱aĵ⸱o⸱j pri Pac⸱o aper⸱is angl⸱a⸱lingv⸱a konsult⸱libr⸱o Peace Museums Worldwide ( Pac⸱muze⸱o⸱j Tut⸱mond⸱e ). La libr⸱o⸱n komenc⸱as salut⸱mesaĝ⸱o de la Asist⸱a Ĝeneral⸱a Sekretari⸱o de UN, Ĝeneral⸱a Direktor⸱o de la UN - Ofic⸱ej⸱o en Ĝenevo Vladimir Petrovsky okaz⸱e de la 10 - jar⸱iĝ⸱o de la Inter⸱naci⸱a Muze⸱o de Pac⸱o kaj Solidar⸱o en Samarkando ( Uzbekistano ). Est⸱as menci⸱ind⸱e, ke inter kelk⸱dek⸱o da divers⸱land⸱a⸱j pac⸱muze⸱o⸱j nur la samarkanda muze⸱o ( fond⸱it⸱a kaj pri⸱zorg⸱at⸱a de lok⸱a⸱j E - aktiv⸱ul⸱o⸱j ) est⸱as detal⸱e pri⸱skrib⸱it⸱a. En la koncern⸱a artikol⸱o de ties direktor⸱o Anatol⸱i Ionesov est⸱as eksplic⸱it⸱e emfaz⸱it⸱a la rol⸱o de Esperant⸱o kaj de esperant⸱ist⸱o⸱j por kre⸱o de tiu ĉi unik⸱a ( almenaŭ en Esperant⸱uj⸱o ) muze⸱o. La inform⸱riĉ⸱a konsult⸱libr⸱o kurt⸱e prezent⸱as 61 pac - kaj pac - rilat⸱a⸱j⸱n muze⸱o⸱j⸱n kaj projekt⸱o⸱j⸱n en 16 land⸱o⸱j de 4 kontinent⸱o⸱j i. a. la Inter⸱naci⸱a⸱n E - Muze⸱o⸱n en Vieno.

    Dezir⸱ind⸱as, ke ankaŭ ali⸱a⸱j E - Muze⸱o⸱j propon⸱u si⸱n kiel pac⸱rilat⸱a⸱j instituci⸱o⸱j por la nov⸱a⸱j el⸱don⸱o⸱j de tiu ĉi gvid⸱libr⸱o, ja pac⸱o kaj Esperant⸱o est⸱as ne⸱dis⸱ig⸱ebl⸱a⸱j. Tio⸱n bon⸱e konsci⸱as ankaŭ la redaktor⸱o de la volum⸱o D - ro Peter van den Dungen ( Department of Peace Studies, University of Bradford, Bradford, BD7 1DP, Briti⸱o ). Li est⸱as unu el iniciat⸱int⸱o⸱j de la inter⸱naci⸱a ret⸱o de pac⸱muze⸱o⸱j, kiu konstant⸱e kresk⸱as tra la mond⸱o ( kaj regul⸱e aper⸱ig⸱as angl⸱a⸱lingv⸱a⸱n nov⸱aĵ⸱leter⸱o⸱n ). Ties ne⸱dis⸱ig⸱ebl⸱a part⸱o est⸱u ankaŭ E - muze⸱o⸱j. Oni skrib⸱u al D - ro Dungen angl⸱e aŭ nederlande.

    Interes⸱it⸱o⸱j sen⸱pag⸱e mend⸱u la libr⸱o⸱n ĉe : United Nations Publications, Office C 115, Palais des Nations, CH - 1211 Geneva 10, Svis⸱land⸱o.

    Fin⸱e de 1998 la Inter⸱naci⸱a Muze⸱o de Pac⸱o kaj Solidar⸱o en Samarkando est⸱is disting⸱it⸱a per la honor⸱medalion⸱o Golden Dove in Peace Award ( Or⸱a Kolomb⸱o en Pac⸱o ) de la Poetry Day Australia Foundation. En la honor⸱foli⸱o la fond⸱int⸱o kaj prezid⸱ant⸱in⸱o de la Fond⸱aĵ⸱o prof. Joy Beaudette Cripps skrib⸱is :

    Jam de kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j la Fond⸱aĵ⸱o sekv⸱as la progres⸱o⸱n de la Inter⸱naci⸱a Muze⸱o de Pac⸱o kaj Solidar⸱o kaj vol⸱as kon⸱ig⸱i al la hom⸱o⸱j de la tut⸱a mond⸱o la labor⸱o⸱n de la muze⸱o fond⸱it⸱a en Samarkando laŭ iniciat⸱o de membr⸱o⸱j de la Klub⸱o de Inter⸱popol⸱a Amik⸱ec⸱o Esperant⸱o honor⸱e al la Inter⸱naci⸱a Jar⸱o de Pac⸱o.

    Anatol⸱i Ionesov

    Radikal⸱ul⸱o⸱j Aktiv⸱as

    22 - 28 feb. “ Esperant⸱o ” Radikal⸱a Asoci⸱o reprezent⸱it⸱a de Lap⸱o Or⸱land⸱i, ĝeneral⸱a konsili⸱an⸱o kaj membr⸱o de la Sekretari⸱ej⸱o, ir⸱is al Parizo okaz⸱e de la Kongres⸱o de Eŭrop⸱a Federaci⸱o de Verd⸱ul⸱a⸱j Parti⸱o⸱j kaj por ali⸱a⸱j grav⸱a⸱j renkont⸱o⸱j.

    Irland⸱a verd⸱ul⸱a parti⸱o “ Comhaontas Glad ”, laŭ pet⸱o de Er⸱a kaj menci⸱ant⸱e la projekt⸱o⸱n de Er⸱a pri “ La kost⸱o⸱j de la eŭrop⸱a lingv⸱a ( ne - ) komunik⸱ad⸱o ”, prezent⸱is rezoluci⸱a⸱n propon⸱o⸱n per kiu “ la Kongres⸱o de la Eŭrop⸱a Federaci⸱o de Verd⸱ul⸱a⸱j Parti⸱o⸱j promoci⸱as la ek⸱star⸱ig⸱o⸱n, en la Eŭrop⸱a Parlament⸱o, de Komision⸱o kiu pri⸱stud⸱u la plur⸱a⸱j⸱n solv⸱o⸱j⸱n de la problem⸱o kun⸱ig⸱i la gard⸱ad⸱o⸱n de la lingv⸱a ekologi⸱medi⸱o kun efik⸱a kaj demokrati⸱a komunik⸱ad⸱o en Eŭrop⸱o, en⸱ten⸱e de la hipotez⸱a adopt⸱o de Esperant⸱o kiel federaci⸱a eŭrop⸱a lingv⸱o ”.

    Tiu propon⸱o est⸱is sub⸱skrib⸱it⸱a de ali⸱a⸱j kvin eŭrop⸱a⸱j verd⸱ul⸱a⸱j parti⸱o⸱j ( franc⸱a, norveg⸱a, bulgar⸱a, kipra, ukraina ). Ali⸱a rezoluci⸱propon⸱o, prezent⸱it⸱a de la esperant⸱ist⸱a⸱j verd⸱ul⸱o⸱j, est⸱is sub⸱skrib⸱it⸱a de plu⸱a⸱j kvar naci⸱a⸱j parti⸱o⸱j. Tiu⸱j rezoluci⸱o⸱j est⸱os pri⸱diskut⸱it⸱a⸱j dum la Konsili⸱o.

    Daŭr⸱as la inform⸱ad⸱a kampanj⸱o pri la libr⸱o / projekt⸱o “ La kost⸱o⸱j de la eŭrop⸱a lingv⸱a ( ne - ) komunik⸱ad⸱o ” : 27 feb. Er⸱a liver⸱is rekt⸱e en la man⸱o⸱j⸱n de Joscha Fischer, Ministr⸱o de Eŭrop⸱a Uni⸱o, ekzempler⸱o⸱n de tiu libr⸱o / projekt⸱o el⸱don⸱it⸱a de la Asoci⸱o.

    Dum renkont⸱iĝ⸱o kun Joseph Poth, Direktor⸱o de la Fak⸱o pri Lingv⸱o⸱j de Unesk⸱o, Er⸱a est⸱is inform⸱it⸱a, ke la Unesk⸱o - Centr⸱o de Vask⸱a⸱j Land⸱o⸱j ( Eŭski⸱o ) en Bilba⸱o, est⸱is elekt⸱it⸱a por sur⸱pren⸱i la task⸱o⸱j⸱n, antaŭ⸱vid⸱it⸱a⸱j⸱n de la membr⸱a⸱j ŝtat⸱o⸱j, dum la konferenc⸱o de Stokholmo, rilat⸱e al la Observ⸱ej⸱o pri la Lingv⸱a⸱j Politik⸱o⸱j. Tiu Observ⸱ej⸱o, pri⸱pens⸱it⸱a kaj promoci⸱it⸱a de Er⸱a, kiel kon⸱at⸱e, est⸱is unu inter la plej grav⸱a⸱j politik⸱a⸱j venk⸱o⸱j de Er⸱a en inter⸱naci⸱a ag⸱ad⸱kamp⸱o.

    En si⸱a pariza sid⸱ej⸱o Sat du⸱foj⸱e akcept⸱is Er⸱a - n. Dum la du mal⸱ferm⸱it⸱a⸱j renkont⸱iĝ⸱o⸱j reprezent⸱ant⸱o⸱j de ambaŭ organizaci⸱o⸱j sam⸱opini⸱is pri la neces⸱o sekv⸱i en la esperant⸱ist⸱a strategi⸱o du paralel⸱a⸱j⸱n gvid⸱lini⸱o⸱j⸱n :

    —tradici⸱a⸱n de la inter⸱naci⸱a⸱j agnosk⸱o⸱j de esperant⸱o ;

    —pli nun⸱temp⸱a⸱n, de re⸱organiz⸱o de la mov⸱ad⸱o kun mem⸱reg⸱ist⸱ar⸱a⸱j funkci⸱o⸱j, de agnosk⸱o de esperant⸱o kiel diaspor⸱a lingv⸱a minoritat⸱o kaj de dialog⸱o kun la ali⸱a⸱j minoritat⸱o⸱j. Tiu last⸱a gvid⸱lini⸱o est⸱is pri⸱taks⸱it⸱a de Yves Peyraut ( Sat ) pli facil⸱e laŭ⸱ir⸱ebl⸱a ol la ali⸱a.

    Sat akcept⸱is kun grand⸱a interes⸱o la propon⸱o⸱n de politik⸱a kun⸱ord⸱ig⸱o propon⸱it⸱a⸱n de Er⸱a, si⸱n dev⸱ont⸱ig⸱ant⸱e pri⸱diskut⸱i tio⸱n kun si⸱a⸱j estr⸱ar⸱a⸱j organism⸱o⸱j plej ebl⸱e baldaŭ. Sat esprim⸱is si⸱a⸱n em⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱i en Er⸱a - seminari⸱o pri “ La rajt⸱o al inter⸱naci⸱a lingv⸱o ”, okaz⸱ont⸱a 29 apr. sub patron⸱ec⸱o de UN en Bruselo.

    “ Esperant⸱o ” Radikal⸱a Asoci⸱o

    <address> e. r. a. @agor⸱a. stm. it address>

    EUROKKA Re⸱konstru⸱as Si⸱n

    Pro nov⸱a⸱j dispon⸱o⸱j pri la financ⸱ad⸱o de la asoci⸱o⸱j en Francio, okaz⸱is grav⸱a⸱j ŝanĝ⸱o⸱j en EUROKKA, kiu dev⸱is dis⸱ig⸱i Vinilkosmo kaj Rok - gazet ’ ek⸱de januar⸱o 1999. Ek⸱de tiam Vinilkosmo kaj Rok - gazet ’ est⸱as sen⸱de⸱pend⸱a⸱j de EUROKKA ( jur⸱e kaj financ⸱e ).

    Konkret⸱e tio ne ŝanĝ⸱os mult⸱o⸱n krom en la oficial⸱a⸱j paper⸱o⸱j, kalkul⸱o⸱j, ktp. Ĉiu⸱kaz⸱e tem⸱as pri la sam⸱a adres⸱o kaj sam⸱a⸱j person⸱o⸱j ; ne mal⸱trankvil⸱iĝ⸱u. EUROKKA daŭr⸱e okup⸱iĝ⸱as pri la kun⸱ord⸱ig⸱ad⸱o de E - art⸱ist⸱o⸱j, organiz⸱ad⸱o, rilat⸱o⸱j kun organiz⸱ant⸱o⸱j de E - art⸱a⸱j aranĝ⸱o⸱j, ktp. Vinilkosmo okup⸱iĝ⸱as nur pri el⸱don⸱ad⸱o, produkt⸱ad⸱o kaj distribu⸱ad⸱o de muzik⸱a⸱j produkt⸱aĵ⸱o⸱j ( kased⸱o⸱j, KD - disk⸱o⸱j ktp... ), kaj Rok - gazet ’ nur pri la el⸱don⸱ad⸱o de la E - muzik - magazin⸱o.

    Floréal Martorell Direktor⸱o de Vinilkosmo

    Radi⸱o AŬSTRIA Inter⸱naci⸱a

    Ni dis⸱aŭd⸱ig⸱as laŭ komisi⸱o de federaci⸱a reg⸱ist⸱ar⸱o kaj je kost⸱o⸱j de la federaci⸱o. Ni⸱a redakt⸱a sen⸱de⸱pend⸱ec⸱o est⸱as leĝ⸱e garanti⸱it⸱a. Semajn⸱a komentari⸱o, raport⸱o⸱j, felieton⸱o⸱j, leter⸱kest⸱o.

    Aŭskult⸱u ni⸱n dimanĉ⸱e je 405 ( 6. 155, 13. 730 kHz ), 1405 ( 6. 155, 13. 730 kHz ) 2305 ( 6. 155, 9. 870, 13. 730 kHz ) laŭ UTC.

    Ni⸱a program⸱o Ro⸱i Wien aŭskult⸱ebl⸱as en Eŭrop⸱o ankaŭ per satelit⸱o Astr⸱a ADR ( 11. 141 H, [ Bayern 3 ] 8, 10 ) kaj Astr⸱a Orf - DVF - Bouquet ( 12. 692 H, SR 22. 000 ; FEC 5 / 6 ).

    Orf

    Rus⸱land⸱o EN LA Unu⸱a Dek⸱o!

    Redaktor⸱o de Esperant⸱o István Ertl afabl⸱e tele⸱send⸱is la membr⸱o⸱statistik⸱o⸱n de UEA, el la april⸱a kajer⸱o de la organ⸱o de UEA, kiu ankoraŭ ne ating⸱is ni⸱n. Dank al li ni daŭr⸱ig⸱as ni⸱a⸱n tradici⸱a⸱n statistik⸱ad⸱o⸱n, tamen sen la komentari⸱o.

    Kiel LOdE prognoz⸱is ( 1998 : 4 ) la individu⸱a membr⸱ar⸱o ( IM ) de UEA kresk⸱is je 237 pro la amas⸱a kongres⸱o en Montpeliero, tamen mal⸱real⸱iĝ⸱is ni⸱a prognoz⸱o pri ĉes⸱o de la fal⸱o de la al⸱ig⸱it⸱a⸱j membr⸱o⸱j ( AM, - 223 ). Rezult⸱e, la tut⸱a membr⸱ar⸱o kresk⸱et⸱is je 14 person⸱o⸱j, kaj tiu nombr⸱o ebl⸱e super⸱os 20 pro la mal⸱fru⸱a⸱j kotiz⸱o⸱j ( pas⸱int⸱jar⸱e est⸱is 26 mal⸱fru⸱kotiz⸱int⸱o⸱j ).

    jar⸱o AM IM sum⸱e

    1987 36351 7291 43642

    1988 35945 7203 43148

    1989 32474 7355 39829

    1990 25224 7645 32869

    1991 19146 8071 27217

    1992 18808 7783 26591

    1993 16041 7272 23313

    1994 14495 7018 21513

    1995 13808 7237 21045

    1996 13314 7284 20598

    1997 13035 7122 20157

    1998 12812 7359 20171

    La vic⸱ord⸱o de la land - asoci⸱a list⸱o preskaŭ ne ŝanĝ⸱iĝ⸱is.

    AM de UEA en 1998 ( 1997 )

    Japani⸱o 1048 ( 1109 )

    Germani⸱o 1017 ( 1021 )

    Ĉini⸱o 970 ( 981 )

    Italio 860 ( 958 )

    Svedi⸱o 766 ( 766 )

    Briti⸱o 580 ( 603 )

    Belgi⸱o 505 ( 579 )

    Us⸱a 480 ( 562 )

    Francio 412 ( 449 )

    Hungari⸱o 348 ( 447 )

    Sed en la unu⸱a dek⸱o da land⸱o⸱j kun plej mult⸱a⸱j individu⸱a⸱j membr⸱o⸱j unu⸱a⸱foj⸱e aper⸱is Rus⸱land⸱o! Tut⸱e prav⸱is Osmo Buller, dir⸱int⸱a antaŭ kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j, ke la plej grand⸱a E - asoci⸱o en Rus⸱land⸱o est⸱as la individu⸱a membr⸱ar⸱o de UEA.

    La laŭ⸱land⸱a IM - statistik⸱o est⸱as jen⸱a :

    Francio 894 ( 660 )

    Germani⸱o 602 ( 626 )

    Brazilo 511 ( 525 )

    Japani⸱o 415 ( 408 )

    Us⸱a 400 ( 399 )

    Nederlando 356 ( 365 )

    Italio 259 ( 300 )

    Finn⸱land⸱o 246 ( 268 )

    Briti⸱o 229 ( 249 )

    Rus⸱land⸱o 228 ( 228 )

    Kvankam Rus⸱land⸱o apenaŭ rest⸱os en si⸱a pozici⸱o post unu jar⸱o, ĉar pro la rubl⸱o⸱fal⸱o apenaŭ cent person⸱o⸱j ir⸱os al Berlino, ni ja hav⸱as kaŭz⸱o⸱n por fier⸱i.

    Aleksander Korĵenkov

    Kurt⸱e

    En Tokio en 1000 ekz - oj aper⸱is la japan⸱a traduk⸱o de la libr⸱o de Spomenka Ŝtimec Ten⸱a —hejm⸱o en Mez⸱eŭrop⸱o ; la en⸱konduk⸱o⸱n por la japan⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j verk⸱is d - ro Ulrich Lins. ( Inter⸱redaktor⸱e )

    6 jan. okaz⸱is kun⸱ven⸱o inter delegaci⸱o⸱j de la franc⸱a parti⸱o “ la Verd⸱an⸱o⸱j ” k de E - Asoci⸱o⸱j en la naci⸱a sid⸱ej⸱o de la parti⸱o. 25 feb. okaz⸱is kun⸱ven⸱o inter E - delegaci⸱o k membr⸱o de la naci⸱a estr⸱ar⸱o de Radikal⸱a Parti⸱o Alexandre Benhamou en la sid⸱ej⸱o de jun⸱radikal⸱ul⸱o⸱j. ( Le Travailleur Espérantiste )

    “ La Esperant⸱a : ĉu literatur⸱o por pac⸱o? ” Pri tiu tem⸱o Giorgio Silfer preleg⸱os kadr⸱e de la 32a Inter⸱naci⸱a Literatur⸱a Konferenc⸱o en Bledo ( Sloveni⸱o ), 26 - 29 maj. 1999. ( Herold⸱o Komunik⸱as )

    En Zurik⸱o ( Svis⸱land⸱o ) ek⸱de 11 mar. 1999 regul⸱e je 15h20 est⸱as el⸱send⸱at⸱a en la program⸱o de Radi⸱o Lora program⸱er⸱o en k pri E - to. Radi⸱o Verd⸱a , la ĉiu⸱semajn⸱a radi⸱o⸱program⸱o el Kanado, ĉes⸱is 24 jan. 1999. ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

    13 jan. en RFI ( Radi⸱o Franc⸱a Inter⸱naci⸱a ) kanzon⸱ist⸱o Jacques Yvart prezent⸱is si⸱a⸱n kompakt - disk⸱o⸱n kun traduk⸱it⸱a⸱j kanzon⸱o⸱j de Georges Brassens en E - to. ( Le Travailleur Espérantiste )

    18 feb. la prestiĝ⸱a TV - program⸱o Du⸱on⸱hor⸱o da kultur⸱o dediĉ⸱is 7 minut⸱o⸱j⸱n al E - to okaz⸱e de la 25 - jar⸱a teatr⸱a E - aktiv⸱ad⸱o de Vid⸱a Jerman. ( Esperant⸱o )

    En la naci⸱a bibliotek⸱o de Bogoto ( Kolombio ) est⸱is mal⸱ferm⸱it⸱a la 4a Tut - Amerika Kongres⸱o de E - to kun part⸱o⸱pren⸱o de 63 pers. el 12 land⸱o⸱j amerikaj k eŭrop⸱a⸱j. ( Esperant⸱o )

    Kultur⸱a Centr⸱o E - ist⸱a ricev⸱is en 1998 donac⸱e pli ol 27 mil svis⸱a⸱j⸱n frank⸱o⸱j⸱n ( rekord⸱a sum⸱o ) de 95 donac⸱int⸱o⸱j. ( Ĉe la Domparo )

    11 - 13 mar. en Havano okaz⸱is la 3a kongres⸱o de la Kuba E - Asoci⸱o kun pli ol cent kubaj k dek⸱o da ekster⸱land⸱a⸱j part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j el 8 land⸱o⸱j. ( Havano Vok⸱as )

    URALO : Nov⸱a Prezid⸱ant⸱o

    18 apr. en la Jekaterinburga lice⸱o N - ro 88 okaz⸱is konferenc⸱o de la Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o ( UES ).

    La konferenc⸱o diskut⸱is kaj aprob⸱is la ag⸱ad⸱a⸱n kaj financ⸱a⸱n raport⸱o⸱j⸱n de la Komitat⸱o kaj taks⸱is ties ag⸱ad⸱o⸱n kontent⸱ig⸱a. Est⸱is akcept⸱it⸱a la propon⸱o de la Krasnojarska EK re⸱pren⸱i la zorg⸱o⸱j⸱n pri la Kolektiv⸱a E - Bibliotek⸱o ( KEB ).

    La konferenc⸱o elekt⸱is la nov⸱a⸱n prezid⸱ant⸱o⸱n de UESViktor Kudrjavcev. La ali⸱a⸱j komitat⸱an⸱o⸱j iĝ⸱is Vadim Astafjev, Halina Gorecka, Lidia Jerofejeva kaj Tatjana Kulakova.

    Tatjana Kulakova

    PETERBURGA Televid⸱o

    6 apr. la peterburga televizi⸱a program⸱o Segodnjaĉko aper⸱ig⸱is raport⸱o⸱n pri la klub⸱o de blind⸱a⸱j kaj mal⸱bon⸱e vid⸱ant⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j Amik⸱ar⸱o . Est⸱is intervju⸱it⸱a⸱j kelk⸱a⸱j Amik⸱ar an⸱o⸱j, son⸱is kant⸱o en plen⸱um⸱o de la ensembl⸱o Blu⸱a Pont⸱o . Fin⸱e, la raport⸱ist⸱o mem dir⸱is fraz⸱o⸱n en esperant⸱o. Ni⸱a lingv⸱o est⸱is prezent⸱it⸱a tre favor⸱e, kvankam la raport⸱o daŭr⸱is nur kelk⸱a⸱j⸱n minut⸱o⸱j⸱n.

    Boris Kondratjev

    Modest⸱a Rezult⸱o

    En la pas⸱int - jar⸱a novembr⸱o mi kon⸱at⸱ig⸱is Esperant⸱o⸱n al instru⸱ist⸱o⸱j kaj student⸱o⸱j de la fakultat⸱o pri histori⸱o kaj filologi⸱o en la Sibaja institut⸱o de la Baŝkortostana Ŝtat⸱a Universitat⸱o. Kelk⸱a⸱j student⸱o⸱j tre interes⸱iĝ⸱is, kaj por ili est⸱is organiz⸱it⸱a kurs⸱o, kiu rezult⸱is nur en⸱konduk⸱o en la lingv⸱o⸱n pro mank⸱o de lern⸱o⸱libr⸱o⸱j. Tamen estr⸱o⸱j de la fakultat⸱o opini⸱as instru⸱ad⸱o⸱n de Esperant⸱o util⸱a por student⸱o⸱j kaj promes⸱as en⸱program⸱ig⸱i Esperant⸱o⸱n en la fakultativ⸱a⸱n program⸱o⸱n sekv⸱ont - jar⸱e.

    Krom tio mi preleg⸱is pri Esperant⸱o en la urb⸱a soci⸱et⸱o de invalid⸱o⸱j. Kelk⸱a⸱j jun⸱a⸱j societ⸱an⸱o⸱j interes⸱iĝ⸱is pri la lingv⸱o, kaj mi ek⸱instru⸱is por ili Esperant⸱o⸱n per la lern⸱o⸱libr⸱o de Abolskaja.

    Sergej Manzurov

    Inter⸱naci⸱a Famili⸱o Fond⸱it⸱a

    27 mar. en Ĉeboksari ( la ĉef⸱urb⸱o de Ĉuvaŝio ) okaz⸱is unu el tre bel⸱a⸱j event⸱o⸱j kiu⸱j pov⸱as okaz⸱i en la Esperant⸱o - mond⸱o —aper⸱o de nov⸱a E - famili⸱o! Antonio Martins ( Portugali⸱o ) kaj Irina Tuvalkina ( Rus⸱land⸱o ) kon⸱at⸱iĝ⸱is en la Sankt - Peterburga IJK ( 1995 ), kaj de tiam fort⸱a sent⸱o viv⸱as en ili⸱a⸱j kor⸱o⸱j, kiu nun kaŭz⸱is la ge⸱edz⸱iĝ⸱o⸱n. La ĉe⸱boks⸱ar⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j sincer⸱e gratul⸱as la jun⸱a⸱n par⸱o⸱n kaj dezir⸱as grand⸱eg⸱a⸱n feliĉ⸱o⸱n dum paŝ⸱ad⸱o de voj⸱o de la viv⸱o!

    Konstantin Vihrov

    LOdE volont⸱e kun⸱gratul⸱as!

    Nov⸱a Generaci⸱o EN SIBERIO

    Kiu pov⸱us pens⸱i, ke en la kvin⸱a klas⸱o infan⸱o⸱j interes⸱iĝ⸱us pri Esperant⸱o? Sed en Tomsko, en lernejo numer⸱o unu, en la kvin⸱a klas⸱o est⸱as rond⸱et⸱o pri lern⸱ad⸱o de la kre⸱aĵ⸱o de s - ro Zamenhof.

    “ Esperant⸱o est⸱as simpa, sed interes⸱a ” —dir⸱as Saryĉeva Olga. “ Esperant⸱o —tio est⸱as bon⸱eg⸱a! ” —resum⸱is Tjuĵina Marina. Ni hav⸱is la unu⸱a⸱n lecion⸱o⸱n en februar⸱o. Nun ni hav⸱as du lecion⸱o⸱j⸱n en semajn⸱o, po kvar⸱dek minut⸱o⸱j. Ni jam sci⸱as mult⸱o⸱n.

    Kresk⸱as nov⸱a generaci⸱o de esperant⸱ist⸱o⸱j!

    Skrib⸱u al ni : RU - 634041 Tomsk, ab. ja. 261, Rus⸱land⸱o.

    Anna Birjulina

    MI Ĝi⸱n Lanĉ⸱is Kaj Ven⸱ig⸱is AL Aper⸱o

    En Vi⸱a redaktor⸱a kolumn⸱o de LOdE n - ro 4 - 99 mi trov⸱is la alud⸱o⸱n pri la “ kompil⸱int⸱o de la hont⸱ind⸱a el⸱don⸱o ” de Aleksandr Puŝkin. Ebl⸱e vi intenc⸱e ŝat⸱us sekret⸱ig⸱i la nom⸱o⸱n de tiu person⸱o, sed ĝi est⸱as pulĉinel⸱a sekret⸱o, kio⸱n vi, cert⸱e kompren⸱as. Ni, do, mal⸱kovr⸱u la sekret⸱o⸱n : est⸱as mi, Mikael⸱o Bronŝtejn, kiu lanĉ⸱is kaj ven⸱ig⸱is al aper⸱o la verk⸱ar⸱o⸱n de A. S. Puŝkin...

    1. En la almanak⸱o Impet⸱o - 89 ( Moskvo : Progres⸱o, 1990 ) aper⸱is mi⸱a al⸱vok⸱o “ Por ke Puŝkin est⸱u ankaŭ ni⸱a ”. Tem⸱is pri tio, ke ni⸱a⸱land⸱a esperant⸱ist⸱ar⸱o ĝis 1999 dev⸱us prepar⸱i dign⸱a⸱n jubile⸱a⸱n verk⸱ar⸱o⸱n de la poet⸱o en esperant⸱o. Mi invit⸱is ĉiu⸱j⸱n traduk⸱ist⸱o⸱j⸱n far⸱i tiu⸱n labor⸱o⸱n kolektiv⸱e kaj ricev⸱is ĉirkaŭ dek⸱o⸱n da re⸱eĥ⸱o⸱j, inter kiu⸱j est⸱is ankaŭ tiu de Nikolai Lozgaĉev ;

    2. 3 dec. 1991 Nikolai Lozgaĉev send⸱is al mi si⸱a⸱n traduk⸱o⸱n de Festen⸱o dum pest⸱o , “ de⸱long⸱e promes⸱it⸱a⸱n kaj fin⸱fin⸱e tajp⸱it⸱a⸱n ” ( mi cit⸱as la leter⸱o⸱n de N. L. ) special⸱e por ke mi pri⸱taks⸱u ĝi⸱n kaj ĉe bezon⸱o uz⸱u en la plan⸱at⸱a verk⸱ar⸱o. En la sam⸱a leter⸱o li skrib⸱is ke “ la edicio Sezon⸱o⸱j plan⸱as el⸱don⸱i tiu⸱j⸱n tekst⸱o⸱j⸱n plus du de la tragedi⸱et⸱o⸱j al la jubile⸱o de Puŝkin ”. Respond⸱e mi send⸱is al li kelk⸱a⸱j⸱n rimark⸱o⸱j⸱n por la traduk⸱o kaj demand⸱is ĉu li ne tim⸱as konkurenc⸱o⸱n, se li⸱a traduk⸱o aper⸱os en la por⸱jubile⸱a verk⸱ar⸱o kaj sam⸱temp⸱e en la plan⸱at⸱a el⸱don⸱o de Mal⸱grand⸱a⸱j tragedi⸱o⸱j ĉe Sezon⸱o⸱j .

    3. En la leter⸱o de 12 jan. 1992 Nikolao respond⸱is al mi⸱a demand⸱o : “ Unu⸱e mi dev⸱as dir⸱i, ke mi ne tim⸱as konkurenc⸱o⸱n. Mi ĝoj⸱as al ĉiu ebl⸱ec⸱o aper⸱ig⸱i nov⸱a⸱n libr⸱o⸱n en e - to, des pli —de ni⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j. ”

    Ĉio dir⸱it⸱a konvink⸱e atest⸱as, ke mi hav⸱is permes⸱o⸱n de la traduk⸱ist⸱o por uz⸱i la verk⸱o⸱n, kaj ke mi ricev⸱is la permes⸱o⸱n antaŭ ol la verk⸱o est⸱is publik⸱it⸱a en LOdE, do ne hav⸱is bezon⸱o⸱n pet⸱i permes⸱o⸱n de la last⸱a. Se por kompren⸱i tio⸱n ne sufiĉ⸱as la cit⸱aĵ⸱o⸱j, mi permes⸱as al Vi publik⸱ig⸱i plen⸱a⸱n tekst⸱o⸱n de la privat⸱a⸱j leter⸱o⸱j.

    Mi dezir⸱as nur al⸱don⸱i, ke januar⸱e 1999 mi prezent⸱is la el⸱don⸱it⸱a⸱n verk⸱ar⸱o⸱n en la centr⸱a literatur⸱a muze⸱o de Puŝkin kaj donac⸱is la libr⸱o⸱n por la muze⸱o... Est⸱u tiu ĉi fakt⸱o glor⸱a memor⸱aĵ⸱o por la tragik⸱e for⸱pas⸱int⸱a mi⸱a amik⸱o Nikolai Lozgaĉev. Sed la mal⸱just⸱a⸱j vort⸱o⸱j pri “ pri⸱ŝtel⸱o de mort⸱int⸱o ” rest⸱u por Vi⸱a person⸱a hont⸱o.

    Mikael⸱o Bronŝtejn

    MI Esper⸱as, KE Tem⸱as Pri Sen⸱intenc⸱a Forges⸱o

    Ŝok⸱is mi⸱n, ke Festen⸱o dum pest⸱o en la traduk⸱o de mi⸱a edz⸱o, est⸱as el⸱don⸱it⸱a de Impet⸱o . En 1991 Nikolai, respond⸱e al la invit⸱o de Bronŝtejn, efektiv⸱e konsent⸱is pri la el⸱don⸱o de tiu si⸱a traduk⸱o en la sovet⸱uni⸱a ŝtat⸱a el⸱don⸱ej⸱o Progres⸱o , sed li neniam intenc⸱is el⸱don⸱i ĝi⸱n en la privat⸱a kompani⸱o de ges - ro⸱j Ŝevĉenko, kaj tiu⸱j last⸱a⸱j nek inform⸱is li⸱n pri la plan⸱at⸱a aper⸱ig⸱o, nek send⸱is al li pres - prov⸱aĵ⸱o⸱j⸱n por korekt⸱o, nek menci⸱is la font⸱o⸱n de la origin⸱a el⸱don⸱o.

    Mi⸱n ne interes⸱as la aŭtor - rajt⸱a⸱j problem⸱o⸱j, sed el la etik⸱a vid⸱punkt⸱o la ag⸱o de la respons⸱ul⸱o⸱j de Impet⸱o est⸱as tre mal⸱bel⸱a. Mi atent⸱ig⸱as, ke mi don⸱as nur al Sezon⸱o⸱j kaj La Ond⸱o de Esperant⸱o la rajt⸱o⸱n el⸱don⸱i kaj re⸱el⸱don⸱i la verk⸱o⸱j⸱n de Nikolai, kiu⸱j jam aper⸱is aŭ rest⸱as manuskript⸱a⸱j ( Krom tiu⸱j, kiu⸱j unu⸱a⸱foj⸱e aper⸱is en Literatur⸱a Foir⸱o kaj ali⸱lok⸱e ). Ĉiu⸱j ceter⸱a⸱j pet⸱u pri tio permes⸱o⸱n ĉe tiu⸱j du, escept⸱e de Impet⸱o , al kiu mi eksplic⸱it⸱e mal⸱don⸱as la el⸱don⸱rajt⸱o⸱n.

    Mi pet⸱as, ke La Ond⸱o de Esperant⸱o , kiu⸱n Nikolai kun⸱redakt⸱is dum jar⸱o⸱j, laŭ⸱ebl⸱e redukt⸱u la rilat⸱o⸱j⸱n kun Impet⸱o pro ties mis⸱ag⸱o.

    Mi ne dub⸱as pri la sincer⸱ec⸱o de s - ro Bronŝtejn, kaj ebl⸱e li simpl⸱e forges⸱is, ke antaŭ 8 jar⸱o⸱j tem⸱is pri ali⸱a el⸱don⸱ej⸱o kaj eĉ pri ali⸱a land⸱o. Mi pet⸱as li⸱n ne plu kred⸱ig⸱i, ke Nikolai dezir⸱is aper⸱ig⸱o⸱n de si⸱a traduk⸱o ĉe ges - ro⸱j Ŝevĉenko.

    Ceter⸱e, mi⸱a edz⸱o est⸱is tre modest⸱a kaj ferm⸱it⸱a ; li hav⸱is ne⸱mult⸱a⸱j⸱n ver⸱a⸱j⸱n amik⸱o⸱j⸱n, kaj mi bon⸱e kon⸱as ili⸱n. Neni⸱u ( ankaŭ ne Bronŝtejn ) nom⸱u si⸱n publik⸱e amik⸱o de Nikolai, sur⸱baz⸱e de nur long⸱temp⸱a⸱j rilat⸱o⸱j, komun⸱a hobi⸱o, kelk⸱a⸱j vizit⸱o⸱j aŭ leter⸱a⸱j stereotip⸱aĵ⸱o⸱j “ kar⸱a amik⸱o ” kaj “ amik⸱e vi⸱a ”.

    Mi esper⸱as, ke la artikol⸱o de M. Bronŝtejn —pri kies aper⸱ig⸱o La Ond⸱o kaj mi konsent⸱is pro la esper⸱o pri li⸱a sen⸱intenc⸱a forges⸱o —est⸱as la last⸱a pri tiu ĉi tem⸱o.

    Mi uz⸱as la ebl⸱o⸱n kaj dank⸱as ĉiu⸱j⸱n, kiu⸱j divid⸱as kun mi, ni⸱a⸱j du infan⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j parenc⸱o⸱j la funebr⸱o⸱n pro la for⸱pas⸱o de Nikolai.

    Jelena Lozgaĉjova

    LOdE plen⸱um⸱os la pet⸱o⸱j⸱n de Len⸱a kaj ne plu rilat⸱os kun Impet⸱o , escept⸱e de la recenz⸱o pri Moskvaro , kiu est⸱as jam mend⸱it⸱a. Ni kred⸱as, ke mank⸱as dol⸱o en la ag⸱o de M. Bronŝtejn, don⸱int⸱a la traduk⸱o⸱n de Nikolai al ali⸱a el⸱don⸱ej⸱o ol inter⸱konsent⸱it⸱e, kaj mi⸱a esprim⸱o, kiu⸱n li cit⸱is, rilat⸱as plej⸱part⸱e al la moskvaj el⸱don⸱ist⸱o⸱j.

    La juni⸱a kajer⸱o de La Ond⸱o , grand⸱part⸱e dediĉ⸱ot⸱a al la 200 - jar⸱iĝ⸱o de Puŝkin, ebl⸱e iom kompens⸱os la ne⸱el⸱don⸱o⸱n de la Mal⸱grand⸱a⸱j tragedi⸱o⸱j . Du el la plan⸱at⸱a⸱j traduk⸱o⸱j aparten⸱os al la plum⸱o de Nikolai Lozgaĉev.

    Halina Gorecka

    RENATO CORSETTI : “ UEA Est⸱as Raŭm⸱ism⸱a Asoci⸱o ”

    ( HK ) En mesaĝ⸱o al la antaŭ⸱a ĝeneral⸱a sekretari⸱o de la Akademi⸱o de Esperant⸱o, s - in⸱o Perla Martinelli, okaz⸱e de la trans⸱don⸱o de arkiv⸱aĵ⸱o⸱j de Ad⸱e, la nov⸱a sekretari⸱o, d - ro Renato Corsetti, skrib⸱is al ŝi la 13an de mart⸱o 1999 :

    “ Foj⸱e, tamen, ni dev⸱as sukces⸱i vid⸱iĝ⸱i. Ĉu est⸱as ebl⸱e ke inter vi kaj mi ni ne sukces⸱as re⸱normal⸱ig⸱i la rilat⸱o⸱j⸱n inter UEA kaj LF - Koop? Fin⸱fin⸱e UEA est⸱as la plej grand⸱a raŭm⸱ism⸱a asoci⸱o en la mond⸱o, kiu tamen insist⸱as deklar⸱i si⸱n fin⸱venk⸱ism⸱a. ”

    Perla Martinelli respond⸱is ke la prezid⸱ant⸱o de LF - koop, Marc Hiltbrand, est⸱as ĉiam mal⸱ferm⸱it⸱a al dialog⸱o kun UEA.

    Vic⸱prezid⸱ant⸱o - Ĉef⸱deleg⸱it⸱o Re⸱ag⸱as

    Post la aper⸱ig⸱o de la artikol⸱o de Halina Gorecka pri la cirkuler⸱o⸱j de la vic⸱prezid⸱ant⸱o de Re⸱u Miĥail Ĉertilov, tiu last⸱a send⸱is al ni du mesaĝ⸱o⸱j⸱n. Ni ne koment⸱as la leter⸱o⸱j⸱n —ni⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j mem konklud⸱u.

    LOdE

    La unu⸱a mesaĝ⸱o est⸱is direkt⸱it⸱a al la redakt⸱ant⸱o de LOdE :

    Mi ne plu dezir⸱as hav⸱i ajn⸱a⸱n rilat⸱o⸱n kun la gazet⸱o sen⸱prudent⸱a kaj mensog⸱klaĉ⸱a. Mi mal⸱permes⸱as publik⸱ig⸱i en vi⸱a gazet⸱o mi⸱a⸱n artikol⸱o⸱n, send⸱it⸱a⸱n antaŭ⸱e.

    La du⸱a mesaĝ⸱o est⸱as kopi⸱o de faks⸱a leter⸱o, kiu⸱n la rus⸱land⸱a ĉef⸱de⸱lig⸱it⸱o de UEA Ĉertilov send⸱is al Osmo Buller en la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o de UEA :

    Estim⸱at⸱a Osmo Buller,

    Konform⸱e al Regul⸱ar⸱o pri Deleg⸱it⸱o⸱j mi re⸱pren⸱as mi⸱a⸱n antaŭ⸱a⸱n decid⸱o⸱n pri re⸱elekt⸱o de Lok⸱a Deleg⸱it⸱o Halina Gorecka por sekv⸱ant⸱a tri⸱jar⸱a period⸱o, pro ne plu⸱a mi⸱a konfid⸱o al tiu ĉi person⸱o.

    Mikael⸱o Ĉertilov

    MI NE Intenc⸱as Kabe⸱i

    Ĉar last⸱a⸱temp⸱e en ni⸱a gazet⸱ar⸱o mal⸱aper⸱is verk⸱o⸱j de d - ro Bernard Golden, kelk⸱a⸱j malic⸱ul⸱o⸱j flustr⸱is pri li⸱a kabe⸱iĝ⸱o aŭ volapuk⸱ist⸱iĝ⸱o. LOdE pet⸱is d - ro⸱n Golden klar⸱ig⸱i la mister⸱o⸱n, kaj li dank⸱ind⸱e respond⸱is :

    Dum la pas⸱int⸱a⸱j jar⸱o⸱j verk⸱ad⸱o, tajp⸱ad⸱o, korekt⸱ad⸱o kaj dis⸱send⸱ad⸱o de verk⸱o⸱j est⸱is task⸱o⸱j, kiu⸱j postul⸱is tro da fizik⸱a kaj mens⸱a energi⸱o. Mi, do, decid⸱is, ke ĉes⸱ig⸱o de aktiv⸱a part⸱o⸱pren⸱o en ag⸱ad⸱o en Esperant⸱uj⸱o est⸱as la sol⸱a manier⸱o evit⸱i pli da streĉ⸱iĝ⸱o. Rezult⸱e de mi⸱a re⸱tir⸱iĝ⸱o mi ne plu sent⸱as konstant⸱a⸱j⸱n prem⸱o⸱j⸱n, kaj eĉ pli grav⸱e, mi pov⸱as konserv⸱i mi⸱a⸱n san⸱stat⸱o⸱n. Est⸱ont⸱ec⸱e oni ne atend⸱u de mi nov⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n. Mi ne intenc⸱as kabe⸱i, sed ankoraŭ rest⸱as en la Esperant⸱a komun⸱um⸱o, pasiv⸱e okup⸱iĝ⸱ant⸱e pri event⸱o⸱j dank al la period⸱aĵ⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n afabl⸱a⸱j el⸱don⸱ist⸱o⸱j send⸱as al mi —ekzempl⸱e, La Ond⸱o .

    Bernard Golden ( Hungari⸱o )

    Esperant⸱o : Pli OL Cent⸱jar⸱a Kaj Ankoraŭ Mir⸱ig⸱as

    Post la unu⸱a mal⸱facil⸱o, mi sen⸱ĝen⸱e mal⸱ferm⸱is n - ro⸱n 4 de LOdE kaj konserv⸱is ĝi⸱n sur mi⸱a komput⸱il⸱o kun bild⸱o⸱j. Kaj hodiaŭ ( lund⸱o⸱n ) la aer⸱poŝt⸱a ekzempler⸱o de LOdE n - ro 4 al⸱ven⸱is.

    Mi ĝu⸱as preskaŭ ĉiu⸱n rubrik⸱o⸱n pro mal⸱sam⸱a⸱j kial⸱o⸱j. La seri⸱o ’ Slavon⸱a⸱j Skriboj est⸱is iom tro fak⸱ec⸱a por mi. Ali⸱flank⸱e, mi apenaŭ leg⸱as serioz⸱a⸱n eŭrop⸱a⸱n literatur⸱o⸱n, sed kun tut⸱a plezur⸱o mi leg⸱is la el⸱star⸱a⸱n traduk⸱o⸱n de Tri Tili⸱o⸱j en LOdE , 1999 : 3 pro ties klasik⸱a Esperant⸱o.

    Tiel ni viv⸱as fascin⸱as mi⸱n. Kaj la leter⸱o⸱j kaj raport⸱o⸱j el la klub⸱o⸱j en Rus⸱land⸱o est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j fenestr⸱o⸱j al la mond⸱o de la sam⸱ide⸱an⸱o⸱j tie. Sid⸱ant⸱e en Nov - Zelando, mi vid⸱as ret⸱poŝt⸱a⸱n lig⸱o⸱n al esperant⸱ist⸱o⸱j en okcident⸱a Siberio, kaj mi pens⸱as : Esperant⸱o —pli ol cent⸱jar⸱a kaj ankoraŭ mir⸱ig⸱as.

    Mike Le⸱o⸱n ( Nov - Zelando )

    Du⸱obl⸱a Gratul⸱o EL Ĉeĥi⸱o

    Minimum⸱e du⸱obl⸱a⸱n gratul⸱o⸱n! Unu⸱e, pro la akurat⸱ec⸱o, kiu bedaŭr⸱ind⸱e oft⸱e mank⸱as ĉe la E - period⸱aĵ⸱o⸱j ; kaj du⸱e, pro la artikol⸱o de Valentin Melnikov ( LOdE . 1999 : 3 ), kies tem⸱o est⸱as en Esperant⸱uj⸱o pli ol aktual⸱a. Bedaŭr⸱ind⸱e, pli⸱grand⸱a part⸱o de ge⸱esperant⸱ist⸱o⸱j est⸱as en tiu ĉi fak⸱o naiv⸱ul⸱o⸱j.

    Vladislav Hasala ( Ĉeĥi⸱o )

    Domaĝ⸱a Erar⸱o

    En la 3a numer⸱o de LOdE aper⸱is mi⸱a artikol⸱o Jud⸱a kaj sat⸱an⸱a, aŭ sankt⸱a afer⸱o? Bedaŭr⸱ind⸱e, en unu el la vers⸱o⸱j anstataŭ vund⸱it⸱a aper⸱is sent⸱it⸱a . La aŭtent⸱a tekst⸱o est⸱as :

    Ĉu vi memor⸱as pri la Am⸱o,

    vund⸱it⸱a, pri⸱kraĉ⸱it⸱a kaj bat⸱it⸱a?

    Ĉu vi memor⸱as pri la Am⸱o,

    al mal⸱honor⸱a kruc⸱o rust⸱najl⸱it⸱a?

    Grigorij Berezin ( Ukrainio )

    EŬGENO ONEGIN REELDONINDA?

    Mi propon⸱as, ke oni publik⸱ig⸱u re⸱pres⸱e la libr⸱o⸱n Eŭgeno Onegin de Puŝkin en la traduk⸱o de Nekrasov. La verk⸱o dev⸱us trov⸱i lok⸱o⸱n en la seri⸱o Orient⸱o - Okcident⸱o okaz⸱e de la Puŝkin - jar⸱o ( 1799 - 1999 ).

    Zbigniew Czupkallo ( Pol⸱land⸱o )

    El “ La tag⸱libr⸱o de l verk⸱ist⸱o ”

    En⸱konduk⸱o de Fjodor Dostojevskij

    “ La tag⸱libr⸱o de l verk⸱ist⸱o ”, kiu⸱n Fjodor Dostojevskij el⸱don⸱is ( kun kelk⸱a⸱j paŭz⸱o⸱j ) en la jar⸱o⸱j 1873 - 1881 est⸱is sen⸱precedenc⸱a event⸱o en la Rus⸱land⸱a soci - kultur⸱a viv⸱o.

    En la “ Tag⸱libr⸱o ” la interes⸱o al la afer⸱o⸱j de soci⸱o kaj moral⸱o est⸱as tre vast⸱gam⸱a : re⸱form⸱o⸱j en Rus⸱land⸱o, kriz⸱o de la intelekt⸱ul⸱ar⸱o, ekspluat⸱ad⸱o de infan⸱o⸱j kaj vir⸱in⸱o⸱j, kler⸱ig⸱o, Balkana milit⸱o, katastrof⸱o⸱j kaj krim⸱o⸱j, suicid⸱o⸱j, drink⸱ad⸱o, social⸱ism⸱a⸱j ide⸱o⸱j, filozofi⸱o, Rus⸱land⸱o kaj okcident⸱o, literatur⸱o, kaj ĉiu⸱tag⸱a viv⸱o kun ties ĝoj⸱a⸱j kaj trist⸱a⸱j moment⸱o⸱j... La tut⸱a post⸱reform⸱a Rus⸱land⸱o aper⸱as antaŭ ni en la stil⸱o unik⸱a, tip⸱a de Dostojevskij,

    plen⸱a da paradoks⸱o⸱j, humur⸱o kaj kontraŭ⸱dir⸱o⸱j.

    “ La Ond⸱o ” plan⸱as aper⸱ig⸱i de temp⸱o al temp⸱o kelk⸱a⸱j⸱n fragment⸱o⸱j⸱n el la “ Tag⸱libr⸱o ”, mal⸱sam⸱a⸱j⸱n tem⸱e kaj stil⸱e. Ni komenc⸱as per la “ En⸱konduk⸱o ”.

    La du⸱dek⸱a⸱n de decembr⸱o 1 mi ek⸱sci⸱is, ke ĉio jam est⸱as decid⸱it⸱a, kaj ke mi iĝ⸱is la redaktor⸱o de “ Civit⸱an⸱o ”. Tiu ĉi ekster⸱ordinar⸱a event⸱o ( ekster⸱ordinar⸱a por mi —mi neniu⸱n vol⸱as ofend⸱i ) efektiv⸱iĝ⸱is tre rapid⸱e. Ĝust⸱e la du⸱dek⸱a⸱n de decembr⸱o mi leg⸱is en “ Moskvaj Inform⸱o⸱j ” 2 pri la ge⸱edz⸱iĝ⸱o de la imperi⸱estr⸱o de Ĉini⸱o ; ĝi fort⸱e impres⸱is mi⸱n. Ankaŭ tiu grandioz⸱a kaj, evident⸱e, eg⸱e komplik⸱a event⸱o est⸱is mir⸱ind⸱e simpl⸱a : ĉio en ĝi est⸱is antaŭ⸱plan⸱it⸱a tre detal⸱e antaŭ mil jar⸱o⸱j en preskaŭ du⸱cent⸱volum⸱a verk⸱ar⸱o pri ceremoni⸱o⸱j. Mi kompar⸱is la grandioz⸱o⸱n de la ĉini⸱a event⸱o kun mi⸱a redaktor⸱iĝ⸱o kaj subit⸱e sent⸱is mi⸱n mal⸱dank⸱a al ni⸱a⸱land⸱a⸱j regul⸱ar⸱o⸱j, malgraŭ tio ke mi⸱a promoci⸱iĝ⸱o est⸱is tiel facil⸱e konfirm⸱it⸱a ; mi pens⸱is, ke por ni —tio est⸱as por mi kaj princ⸱o Meŝĉerskij 3 —est⸱us pli avantaĝ⸱e el⸱don⸱i “ Civit⸱an⸱o⸱n ” en Ĉini⸱o. Tie ĉio est⸱as tut⸱e klara... Ni ambaŭ aper⸱ig⸱us ni⸱n je la fiks⸱it⸱a dat⸱o en tie⸱a ĉef⸱a administr⸱ej⸱o pri gazet⸱ar⸱a⸱j afer⸱o⸱j. Frap⸱int⸱e la frunt⸱o⸱j⸱n kontraŭ la plank⸱o⸱n kaj lek⸱int⸱e tiu⸱n lang⸱e, ni ek⸱star⸱us kaj, kun la kap⸱o⸱j humil⸱e klin⸱it⸱a⸱j, lev⸱us la montr⸱o⸱fingr⸱o⸱j⸱n antaŭ ni⸱n. La ĉef⸱administr⸱ant⸱o pri gazet⸱ar⸱a⸱j afer⸱o⸱j, kompren⸱ebl⸱e, afekt⸱us, ke li dediĉ⸱as al ni ne pli mult⸱a⸱n atent⸱o⸱n ol al en⸱flug⸱int⸱a⸱j muŝ⸱o⸱j. Sed ek⸱star⸱us la tri⸱a help⸱ant⸱o de la tri⸱a sekretari⸱o de la ĉef⸱administr⸱ant⸱o kaj, ten⸱ant⸱e en la man⸱o⸱j la diplom⸱o⸱n pri mi⸱a redaktor⸱iĝ⸱o, li per voĉ⸱o impon⸱a, sed tener⸱a, prononc⸱us por ni edif⸱aĵ⸱o⸱n preskrib⸱it⸱a⸱n de la ceremoni⸱o. Ĝi est⸱us tiel klara kaj kompren⸱ebl⸱a, ke ni aŭskult⸱us ĝi⸱n kun plezur⸱o. Se, pro mi⸱a stult⸱a kaj pur⸱a kor⸱o kaj pro la konsci⸱o pri mi⸱a⸱j lim⸱ig⸱it⸱a⸱j kapabl⸱o⸱j, komenc⸱ont⸱e mi⸱a⸱n redaktor⸱a⸱n task⸱o⸱n, mi sent⸱us tim⸱o⸱n kaj rimors⸱o⸱j⸱n, oni tuj pruv⸱us al mi, ke, hav⸱ant⸱e tia⸱j⸱n sent⸱o⸱j⸱n mi stult⸱as du⸱obl⸱e ; ja ĝust⸱e ek⸱de tiu ĉi moment⸱o mi tut⸱e ne bezon⸱us mi⸱a⸱n saĝ⸱o⸱n, se tiu⸱n mi hazard⸱e hav⸱us ; invers⸱e, far⸱us mi⸱n pli fid⸱at⸱a, se tiu⸱n mi mal⸱hav⸱us absolut⸱e. Kaj sen⸱dub⸱e tio est⸱us aŭskult⸱at⸱a kun agrabl⸱o. La tri⸱a help⸱ant⸱o de la tri⸱a sekretari⸱o konklud⸱us bel⸱vort⸱e : “ Ir⸱u, redaktor⸱o, ek⸱de nun vi pov⸱os manĝ⸱i riz⸱o⸱n kaj trink⸱i te⸱o⸱n kun nov⸱a kviet⸱o de vi⸱a konscienc⸱o ” kaj en⸱man⸱ig⸱us al mi ruĝ⸱a⸱n diplom⸱o⸱n, pres⸱it⸱a⸱n sur ruĝ⸱a saten⸱o per ruĝ⸱a⸱j sign⸱o⸱j ; princ⸱o Meŝĉerskij don⸱us dec⸱a⸱n korupt⸱aĵ⸱o⸱n, kaj re⸱ven⸱int⸱e hejm⸱e⸱n ni ambaŭ el⸱don⸱us tia⸱n perfekt⸱a⸱n kajer⸱o⸱n de “ Civit⸱an⸱o ”, kia⸱n ni ĉi tie neniam sukces⸱os el⸱don⸱i. En Ĉini⸱o ni el⸱don⸱ad⸱us bon⸱eg⸱e.

    Nu, mi suspekt⸱as, ke en Ĉini⸱o princ⸱o Meŝĉerskij nepr⸱e ruz⸱us pri mi, kaj li est⸱us invit⸱int⸱a mi⸱n redaktor⸱i kun la precip⸱a cel⸱o : ke mi anstataŭ⸱u li⸱n en la ĉef⸱administr⸱ej⸱o pri gazet⸱ar⸱a⸱j afer⸱o⸱j en la okaz⸱o⸱j, kiam li est⸱us tien invit⸱at⸱a por ricev⸱i bambu - baston⸱a⸱j⸱n frap⸱o⸱j⸱n sur la kalkan⸱o⸱j⸱n. Sed mi super⸱ruz⸱us li⸱n : mi ĉes⸱us aper⸱ig⸱i “ Bismarkon 4 kaj kompens⸱e mem komenc⸱us artikol⸱i tiel bon⸱eg⸱e, ke oni invit⸱us mi⸱n al la bambu⸱ad⸱o nur post ĉiu du⸱a kajer⸱o. Krom⸱e, mi lern⸱us verk⸱i.

    En Ĉini⸱o mi verk⸱us bon⸱eg⸱e, sed tio est⸱as mult⸱e pli mal⸱facil⸱a ĉi tie. Tie ĉio est⸱as plan⸱it⸱a kaj kalkul⸱it⸱a por mil jar⸱o⸱j ; kaj ĉi tie ĉio est⸱as renvers⸱it⸱a por mil jar⸱o⸱j. Tie mi eĉ kontraŭ⸱vol⸱e verk⸱us tiel kompren⸱ebl⸱e, ke mi eĉ ne sci⸱as, kiu⸱j leg⸱us mi⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n. Ĉi tie, por dev⸱ig⸱i leg⸱i si⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n, la aŭtor⸱o prefer⸱u verk⸱i ne⸱kompren⸱ebl⸱e. Sol⸱e en “ Moskvaj inform⸱o⸱j ” la ĉef⸱artikol⸱o⸱j okup⸱as unu kolumn⸱o⸱n kaj du⸱on⸱o⸱n kaj —tio mir⸱ig⸱as —ili est⸱as kompren⸱ebl⸱a⸱j ; tamen nur se ili ven⸱as el sub la kon⸱at⸱a plum⸱o 5 . En la “ Voĉ⸱o ” 6 ili okup⸱as ok, dek, dek du aŭ eĉ dek tri kolumn⸱o⸱j⸱n. Do, tiom mult⸱a⸱j⸱n kolumn⸱o⸱j⸱n oni dev⸱as uz⸱i por estim⸱at⸱ig⸱i si⸱n.

    En ni⸱a land⸱o parol⸱i al ali⸱a⸱j est⸱as scienc⸱o. Unu⸱a⸱rigard⸱e est⸱as sam⸱kiel en Ĉini⸱o ; tie kaj ĉi tie est⸱as kelk⸱a⸱j facil⸱a⸱j kaj pur⸱e scienc⸱a⸱j artifik⸱o⸱j. Ekzempl⸱e, antaŭ⸱e la vort⸱o⸱j “ mi kompren⸱as neni⸱o⸱n ” signif⸱is la stult⸱ec⸱o⸱n de la aŭtor⸱o ; nun ili honor⸱ig⸱as la aŭtor⸱o⸱n. Se iu dir⸱as mal⸱kaŝ⸱e kaj fier⸱e : “ Mi ne kompren⸱as la religi⸱o⸱n, mi neni⸱o⸱n kompren⸱as en Rus⸱land⸱o, mi tut⸱e neni⸱o⸱n kompren⸱as en la art⸱o ” 7 —tiu tuj met⸱as si⸱n al bon⸱eg⸱a alt⸱a lok⸱o. Kaj tio est⸱as precip⸱e avantaĝ⸱a, se vi efektiv⸱e neni⸱o⸱n kompren⸱as.

    Sed ankaŭ tiu facil⸱a artifik⸱o pruv⸱as neni⸱o⸱n. Efektiv⸱e, ĉe ni ĉiu suspekt⸱as la ali⸱a⸱j⸱n pri stult⸱ec⸱o sen pri⸱pens⸱ad⸱o de tio kaj sen met⸱i al si la demand⸱o⸱n : “ Ĉu ebl⸱e ĝust⸱e mi est⸱as ver⸱e stult⸱a? ” Tiu situaci⸱o kontent⸱ig⸱as ĉiu⸱j⸱n, tamen neni⸱u kontent⸱as pri ĝi kaj ĉiu⸱j est⸱as koler⸱a⸱j. Eĉ la pri⸱pens⸱ad⸱o en ni⸱a temp⸱o est⸱as preskaŭ ne ebl⸱a, ĉar tio kost⸱as mult⸱e. Ver⸱e, oni aĉet⸱as pret⸱a⸱j⸱n ide⸱o⸱j⸱n. Ili est⸱as vend⸱at⸱a⸱j ĉie, eĉ sen⸱pag⸱e ; sed la sen⸱pag⸱a⸱j kost⸱as plej kar⸱e, kaj tio est⸱as jam antaŭ⸱sent⸱at⸱a. Rezult⸱as neni⸱u profit⸱o kaj plu daŭr⸱as la sen⸱ord⸱o.

    Probabl⸱e, ni est⸱as sam⸱kiel Ĉini⸱o, sed sen ties ord⸱o. Ni apenaŭ komenc⸱as tio⸱n, kio en Ĉini⸱o jam fin⸱iĝ⸱as. Ni cert⸱e ven⸱os al la sam⸱a fin⸱o, sed kiam ni ven⸱os? Por akcept⸱i mil volum⸱o⸱j⸱n da ceremoni⸱o kaj per tio gajn⸱i la rajt⸱o⸱n en⸱pens⸱iĝ⸱i pri neni⸱o, ni bezon⸱as almenaŭ unu jar⸱mil⸱o⸱n da pens⸱ad⸱o. Kaj tamen neni⸱u dezir⸱as redukt⸱i tiu⸱n temp⸱o⸱n, ĉar neni⸱u dezir⸱as en⸱pens⸱iĝ⸱i.

    Ver⸱as ankaŭ tio : se neni⸱u dezir⸱as pens⸱i, do, ŝajn⸱e la rus⸱a literatur⸱ist⸱o pov⸱as viv⸱i pli facil⸱e. Jes ja, pli facil⸱e : kaj mal⸱feliĉ⸱a⸱j est⸱as tiu⸱j literatur⸱ist⸱o⸱j kaj el⸱don⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j en⸱pens⸱iĝ⸱as. Ankoraŭ pli mal⸱feliĉ⸱us tiu, kiu dezir⸱us mem lern⸱i kaj kompren⸱i. Sed plej mal⸱feliĉ⸱us tiu, kiu sincer⸱e anonc⸱us tio⸱n ; kaj ĉiu⸱j tuj for⸱las⸱us tiu⸱n, kiu anonc⸱us, ke li jam iom⸱et⸱e kompren⸱is kaj nun dezir⸱as dir⸱i si⸱a⸱n pens⸱o⸱n. Por li rest⸱as nur trov⸱i, aŭ eĉ dung⸱i, taŭg⸱a⸱n person⸱o⸱n, kaj nur al tiu parol⸱i, ebl⸱e eĉ sol⸱e por tiu el⸱don⸱i revu⸱o⸱n. Tiu situaci⸱o est⸱as abomen⸱ind⸱a, ĉar ĝi est⸱as egal⸱a al inter⸱parol⸱ad⸱o kun si mem aŭ al el⸱don⸱ad⸱o de revu⸱o por la propr⸱a plezur⸱o. Mi fort⸱e supoz⸱as, ke “ Civit⸱an⸱o ” ankoraŭ long⸱e parol⸱ad⸱os kun si mem por la propr⸱a plezur⸱o. Tamen el la vid⸱punkt⸱o medicin⸱a la inter⸱parol⸱o kun si mem signif⸱as tendenc⸱o⸱n al alien⸱iĝ⸱o. “ Civit⸱an⸱o ” dev⸱as nepr⸱e inter⸱parol⸱i kun civit⸱an⸱o⸱j, kaj tio est⸱as ĝi⸱a mal⸱feliĉ⸱o!

    Ĝust⸱e al tia el⸱don⸱aĵ⸱o mi dediĉ⸱is mi⸱n. Mi⸱a situaci⸱o est⸱as plej ne⸱klar⸱a. Sed mi do parol⸱u kun mi mem kaj por mi⸱a propr⸱a plezur⸱o en la form⸱o de tiu ĉi tag⸱libr⸱o —kaj okaz⸱u tio, kio okaz⸱os. Pri kio mi parol⸱u? Pri ĉio, kio mi⸱n mir⸱ig⸱os aŭ dev⸱ig⸱os mi⸱n pens⸱i. Sed mi kompren⸱as, ke se mi trov⸱os leg⸱ant⸱o⸱n kaj —Di⸱o protekt⸱u mi⸱n —opon⸱ant⸱o⸱n, mi dev⸱os sci⸱pov⸱i parol⸱i kaj sci⸱i, kun kiu kaj kiel mi parol⸱u. Tio⸱n mi klopod⸱os lern⸱i, ĉar en ni⸱a literatur⸱o tio est⸱as la plej mal⸱facil⸱a. Ceter⸱e, opon⸱ant⸱o⸱j est⸱as mal⸱sam⸱a⸱j, kaj ne kun ĉiu opon⸱ant⸱o oni pov⸱as komenc⸱i parol⸱i. Mi rakont⸱u fabel⸱o⸱n, kiu⸱n mi aŭd⸱is antaŭ kelk⸱a⸱j tag⸱o⸱j. Oni dir⸱as, ke la fabel⸱o est⸱as mal⸱nov⸱a, ebl⸱e eĉ el bharata de⸱ven⸱o, kaj tio konsol⸱as.

    Foj⸱e pork⸱o diskut⸱is kun leono kaj vok⸱is tiu⸱n al duel⸱o. Re⸱ven⸱int⸱e hejm⸱e⸱n la pork⸱o re⸱trov⸱is la raci⸱o⸱n kaj ek⸱tim⸱is. La pork⸱ar⸱o kun⸱ven⸱is, pri⸱pens⸱is kaj decid⸱is jen⸱e :

    —Vid⸱u, pork⸱o, proksim⸱e ekzist⸱as cert⸱a kav⸱o. Ir⸱u tien, mal⸱pur⸱ig⸱u vi⸱n tre zorg⸱e en ĝi kaj post⸱e ir⸱u duel⸱i. Kaj vi vid⸱os.

    La pork⸱o far⸱is laŭ la konsil⸱o. La leono ven⸱is, flar⸱is, paŭt⸱is kaj ir⸱is for. Post⸱e la pork⸱o long⸱e fanfaron⸱is pro tio, ke la leono ek⸱tim⸱is kaj fuĝ⸱is de la batal⸱kamp⸱o.

    Tia est⸱as la fabel⸱o. Cert⸱e, leon⸱o⸱j mank⸱as ĉe ni —la kli⸱mat⸱o mal⸱taŭg⸱as, kaj tio est⸱us tro sublim⸱a. Sed met⸱u anstataŭ la leon⸱o⸱n hom⸱o⸱n bon⸱ord⸱a⸱n, kia ĉiu dev⸱as est⸱i, kaj la moral⸱o est⸱os la sam⸱a.

    Ceter⸱e, jen pli⸱a rakont⸱o :

    Foj⸱e, inter⸱parol⸱ant⸱e kun —inter⸱temp⸱e for⸱pas⸱int⸱a —Gercen 8 , mi laŭd⸱eg⸱is li⸱a⸱n verk⸱o⸱n “ De l trans⸱a bord⸱o ”. Tiu⸱n libr⸱o⸱n, je mi⸱a grand⸱a plezur⸱o, laŭd⸱e taks⸱is ankaŭ Miĥail Petroviĉ Pogodin en si⸱a bon⸱eg⸱a kaj kurioz⸱a artikol⸱o 9 pri la renkont⸱iĝ⸱o ekster⸱land⸱e kun Gercen. Tiu libr⸱o est⸱as verk⸱it⸱a kiel dialog⸱a inter⸱parol⸱o de Gercen kun ties opon⸱ant⸱o.

    —Mi precip⸱e ŝat⸱as, —mi dir⸱is inter⸱ali⸱e, —ke ankaŭ vi⸱a opon⸱ant⸱o est⸱as tre saĝ⸱a. Konsent⸱u, ke en mult⸱a⸱j okaz⸱o⸱j li grav⸱e embaras⸱as vi⸱n.

    —Ĝust⸱e tio est⸱as la kern⸱o, —Gercen rid⸱is. —Mi rakont⸱u al vi anekdot⸱o⸱n. Foj⸱e en Peterburgo Belinskij 10 en⸱tir⸱is mi⸱n en si⸱a⸱n loĝ⸱ej⸱o⸱n kaj sid⸱ig⸱is mi⸱n por aŭd⸱i artikol⸱o⸱n “ Inter⸱parol⸱o de sinjor⸱o A. kaj sinjor⸱o B. ”, kiu⸱n li verk⸱is kun grand⸱a verv⸱o. ( Ĝi aper⸱is en li⸱a verk⸱ar⸱o. ) En tiu artikol⸱o sinjor⸱o A., do mem Belinskij, est⸱as montr⸱it⸱a tre saĝ⸱a, kaj li⸱a opon⸱ant⸱o sinjor⸱o B. —mal⸱pli saĝ⸱a. Kiam li fin⸱leg⸱is, li febr⸱e demand⸱is mi⸱n :

    —Kio⸱n vi opini⸱as?

    —Ja cert⸱e ĝi est⸱as bon⸱a, kaj est⸱as vid⸱ebl⸱e, ke vi est⸱as tre saĝ⸱a, sed pro kio vi perd⸱is la temp⸱o⸱n kun tiu stult⸱ul⸱o?

    Belinskij salt⸱is kaj stern⸱is si⸱n sur sof⸱o⸱n, per la vizaĝ⸱o al la kusen⸱o, kaj ek⸱kri⸱is, rid⸱ant⸱e, plen⸱voĉ⸱e :

    —Vi mi⸱n buĉ⸱is! Ver⸱e, buĉ⸱is!

    Traduk⸱is el la rus⸱a Aleksander Korĵenkov

    Not⸱o⸱j de la traduk⸱int⸱o

    1. “ La du⸱dek⸱a⸱n de decembr⸱o... ” La pet⸱o pri la anstataŭ⸱ig⸱o de G. Gradovskij per Dostojevskij en la ofic⸱o de la respond⸱ec⸱a redaktor⸱o de “ Civit⸱an⸱o ” ( Graĵdanin ) est⸱is send⸱it⸱a al la Ĉef⸱a administraci⸱o pri gazet⸱ar⸱o la 15an de decembr⸱o 1872 ( ceter⸱e, tiu⸱tag⸱e en “ Rus⸱a Herold⸱o ” aper⸱is la last⸱a part⸱o de “ Demon⸱o⸱j ” ), kaj jam post kvin tag⸱o⸱j la redaktor⸱iĝ⸱o de Dostojevskij est⸱is konfirm⸱it⸱a. La 31an de decembr⸱o Dostojevskij ricev⸱is en la Ministeri⸱o pri intern⸱a⸱j afer⸱o⸱j permes⸱o⸱n pri el⸱don⸱ad⸱o de “ Civit⸱an⸱o ” “ laŭ la aprob⸱it⸱a program⸱o, sen anticip⸱a cenzur⸱o ”, kaj la 1an de januar⸱o aper⸱is la unu⸱a semajn⸱a kajer⸱o de “ Civit⸱an⸱o ”, signatur⸱it⸱a de redaktor⸱o Dostojevskij. Krom la “ En⸱konduk⸱o ”, ĝi en⸱hav⸱is ankaŭ la Tag⸱libr⸱a⸱n ĉapitr⸱o⸱n “ Mal⸱nov⸱a⸱j hom⸱o⸱j ”.

    2. “ Moskvaj Inform⸱o⸱j ” ( Moskovskije Vedomosti ). Unu el la plej mal⸱nov⸱a⸱j rus⸱land⸱a⸱j ĵurnal⸱o⸱j ( Moskvo : 1756 - 1917 ). Tiu⸱temp⸱e ĝi aper⸱is ĉiu⸱semajn⸱e.

    3. Meŝĉerskij, Vladimir Petroviĉ ( 1839 - 1914 ). Rus⸱a ĵurnal⸱ist⸱o kaj el⸱don⸱ist⸱o. Princ⸱o. Fond⸱int⸱o kaj redaktor⸱o de “ Civit⸱an⸱o ” ( Peterburgo, 1872 - 1914 ).

    4. “ Bismarko ”. Roman⸱o de V. Meŝĉerskij “ Unu el ni⸱a⸱j Bismarkoj ”.

    5. ”... la kon⸱at⸱a plum⸱o ”. Tem⸱as pri M. Katkov, el⸱don⸱ant⸱o - redaktor⸱o de la ĵurnal⸱o “ Moskvaj Inform⸱o⸱j ” kaj de la revu⸱o “ Rus⸱a Herold⸱o ” ( Russkij vestnik ).

    6. “ Voĉ⸱o ” ( Gol⸱os ). Moder⸱e liberal⸱a gazet⸱o, subvenci⸱at⸱a de la Ministeri⸱o pri popol⸱a kler⸱ig⸱o ( Peterburgo, 1863 - 1884 ).

    7. “ Mi ne kompren⸱as la religi⸱o⸱n... ” Memor⸱ig⸱o pri la pent⸱o⸱fraz⸱o de Nikolaj Gogol⸱j en “ Elekt⸱it⸱a⸱j fragment⸱o⸱j el korespond⸱o kun amik⸱o⸱j ”.

    8. Gercen, Aleksandr Ivanoviĉ ( 1812 - 1870 ). Rus⸱a verk⸱ist⸱o, filozof⸱o, public⸱ist⸱o. Ek⸱de 1847 loĝ⸱is ekster⸱land⸱e. Teori⸱ist⸱o de la “ rus⸱a social⸱ism⸱o ”. Kun⸱el⸱don⸱ant⸱o de “ Sonor⸱il⸱o ” ( Kolokol, 1857 - 1865 ).

    9. Pogodin, Miĥail Petroviĉ ( 1800 - 1875 ). Histori⸱ist⸱o, profesor⸱o en la Moskva universitat⸱o. Dostojevskij menci⸱as li⸱a⸱n artikol⸱o⸱n pri Gercen ( “ Zarja ”. 1870 : 2 ).

    10. Belinskij, Vissarion Grigorjeviĉ ( 1811 - 1848 ). La plej kon⸱at⸱a rus⸱land⸱a literatur⸱a kritik⸱ist⸱o. Belinskij admir⸱e salut⸱is la unu⸱a⸱n roman⸱o⸱n de Dostojevskij “ Mal⸱riĉ⸱a⸱j hom⸱o⸱j ”, kiu⸱n li leg⸱is manuskript⸱e en juni⸱o 1845. Post⸱e Dostojevskij distanc⸱iĝ⸱is de Belinskij kaj ties rond⸱o.

    Ŝrump⸱ant⸱a Leg⸱o⸱kultur⸱o ( NE Nur ) EN Hungari⸱o

    Ese⸱o de Vilmos Benczik

    Kvankam hom⸱o⸱j de kultur⸱o ordinar⸱e ne ŝat⸱as cifer⸱o⸱j⸱n, mi pens⸱as, ke al⸱front⸱i tiu⸱j⸱n kelk⸱foj⸱e est⸱as ne⸱evit⸱ebl⸱e. La sub⸱a⸱j tri tabel⸱o⸱j pov⸱as don⸱i iom⸱a⸱n imag⸱o⸱n pri la aktual⸱a stat⸱o kaj tendenc⸱o⸱j de la leg⸱o⸱kultur⸱o en Hungari⸱o : ili merit⸱as iom⸱a⸱n konsider⸱o⸱n, pri⸱pens⸱ad⸱o⸱n kaj kelk⸱a⸱j⸱n konklud⸱a⸱j⸱n koment⸱o⸱j⸱n.

    Libr⸱o⸱el⸱don⸱ad⸱o en Hungari⸱o

    ( sen lern⸱o⸱libr⸱o⸱j, por⸱infan⸱a kaj jun⸱ul⸱ar⸱a literatur⸱o )

    Jar⸱o Nombr⸱o de verk⸱o⸱j Averaĝ⸱a el⸱don⸱kvant⸱o Tut⸱a el⸱don⸱kvant⸱o 1980 6515 7981 51. 977. 000 1990 5939 13598 80. 761. 000 1994 7074 6118 43. 276. 000 1996 6744 4556 30. 727. 000 1997 6723 3964 26. 652. 000

    La cifer⸱o⸱j, tra⸱ark⸱ant⸱a⸱j preskaŭ du jar⸱dek⸱o⸱j⸱n, montr⸱as du⸱on⸱iĝ⸱o⸱n de la libr⸱o⸱produkt⸱o. La nombr⸱o de verk⸱o⸱j rest⸱as praktik⸱e sen⸱ŝanĝ⸱a, sed la el⸱don⸱kvant⸱o drast⸱e fal⸱as. Montr⸱as okul⸱frap⸱a⸱n escept⸱ec⸱o⸱n nur la jar⸱o 1990 kun impon⸱a kresk⸱o. Ĝi ŝuld⸱iĝ⸱as al tio, ke en maj⸱o de 1989 ĉes⸱is la ŝtat⸱a kontrol⸱o de libr⸱o⸱el⸱don⸱ad⸱o, kaj dank al tio pov⸱is aper⸱i grand⸱nombr⸱e verk⸱o⸱j kun —tiam —“ tikl⸱a ” politik⸱a tem⸱o, kiu⸱j⸱n pli fru⸱e cenzur⸱o mal⸱permes⸱us. Mi uz⸱is kondicional⸱o⸱n, ĉar tiu⸱j verk⸱o⸱j pli fru⸱e en⸱tut⸱e ne verk⸱iĝ⸱is —mank⸱e de esper⸱o aper⸱ig⸱i ili⸱n —nur la abrupt⸱a liber⸱ec⸱o nask⸱is ar⸱o⸱n da ili, kaj pro la hast⸱o ne ĉiam en kvalit⸱o ind⸱a al la tem⸱o.

    Por⸱infan⸱a kaj jun⸱ul⸱ar⸱a literatur⸱o

    Jar⸱o Nombr⸱o de verk⸱o⸱j Averaĝ⸱a el⸱don⸱kvant⸱o Tut⸱a El⸱don⸱kvant⸱o 1980 397 43645 17. 327. 000 1990 347 33559 11. 645. 000 1994 664 13149 8. 731. 000 1996 557 7948 4. 427. 000 1997 450 6340 2. 853. 000

    Ind⸱as apart⸱e ekzamen⸱i por⸱infan⸱a⸱n kaj jun⸱ul⸱ar⸱a⸱n literatur⸱o⸱n, ja la nun⸱a infan⸱o morgaŭ far⸱iĝ⸱os plen⸱kresk⸱ul⸱o : la tendenc⸱o⸱j de la por⸱infan⸱a kaj jun⸱ul⸱ar⸱a literatur⸱o antaŭ⸱projekt⸱as la est⸱ont⸱a⸱n sort⸱o⸱n de la tut⸱a leg⸱o⸱kultur⸱o.

    Se est⸱as tiel, do la prognoz⸱o⸱j plor⸱ind⸱as. Dum du jar⸱dek⸱o⸱j la tut⸱a el⸱don⸱kvant⸱o preskaŭ ses⸱on⸱iĝ⸱is! Kaj tiam ni ankoraŭ ne parol⸱is pri la konsist⸱o : inter la nun⸱a⸱j 2, 9 milion⸱o⸱j da infan⸱libr⸱o⸱j —ŝuld⸱ebl⸱e al la evolu⸱o de la pres⸱teknik⸱o, kaj cert⸱e al la mal⸱evolu⸱o de leg⸱em⸱o —reprezent⸱as plur⸱obl⸱e pli grand⸱a⸱n proporci⸱o⸱n bild⸱libr⸱o⸱j, en kiu⸱j sub la tut⸱paĝ⸱a⸱j bild⸱o⸱j nur gast⸱as kelk⸱a tekst⸱o.

    La mal⸱pli⸱iĝ⸱o⸱n de libr⸱o⸱aĉet⸱o⸱j la hont⸱ind⸱e aĉ⸱e pag⸱at⸱a⸱j intelekt⸱ul⸱o⸱j em⸱as klar⸱ig⸱i per la drast⸱a alt⸱iĝ⸱o de la libr⸱o⸱prez⸱o⸱j. La prez⸱o de libr⸱o⸱j en Hungari⸱o post la reĝim⸱ŝanĝ⸱o fakt⸱e kresk⸱is nur 2 - 3 - obl⸱e, sed pro la inflaci⸱o la publik⸱o psik⸱ologi⸱e percept⸱as mult⸱e pli signif⸱a⸱n kresk⸱o⸱n : tiu⸱n percept⸱o⸱n pli⸱fort⸱ig⸱as la cirkonstanc⸱o, ke pro la ĝeneral⸱a fal⸱o de viv⸱nivel⸱o la baz⸱a⸱j viv⸱neces⸱aĵ⸱o⸱j ( loĝ⸱ad⸱o, manĝ⸱ad⸱o ktp. ) preskaŭ tut⸱e en⸱glut⸱as la person⸱a⸱j⸱n en⸱spez⸱o⸱j⸱n.

    Sed se est⸱us tiel, la leg⸱em⸱o, barit⸱a de la alt⸱a⸱j libr⸱o⸱prez⸱o⸱j, dev⸱us serĉ⸱i kontent⸱iĝ⸱o⸱n en bibliotek⸱o⸱j, por kies uz⸱o ankaŭ nun⸱temp⸱e oni pag⸱as simbol⸱a⸱n prez⸱o⸱n. La cifer⸱o⸱j de la sub⸱a tabel⸱o montr⸱as, ke ne est⸱as tiel. La kaŭz⸱o⸱j serĉ⸱end⸱as ali⸱lok⸱e.

    Bibliotek⸱o⸱j

    Jar⸱o Libr⸱ar⸱o Nombr⸱o de leg⸱ant⸱o⸱j 1980 40. 654. 000 2. 222. 000 1990 51. 608. 000 1. 856. 000 1994 47. 858. 000 1. 584. 000 1996 46. 269. 000 1. 444. 000 1997 45. 966. 000 1. 431. 000

    BILDEKSPLODO

    La total⸱ism⸱a komun⸱ist⸱a ŝtat⸱o tim⸱is bild⸱a⸱n kultur⸱o⸱n, kio —kon⸱ant⸱e la ekster⸱ordinar⸱a⸱n efik⸱ec⸱o⸱n de per⸱bild⸱a komunik⸱ad⸱o —tut⸱e ne est⸱as mir⸱ind⸱a. Ĝi kontrol⸱is rigor⸱e televid⸱o⸱n kaj film⸱produkt⸱ad⸱o⸱n, la ricev⸱o de satelit⸱a⸱j televid⸱el⸱send⸱o⸱j est⸱is mal⸱permes⸱it⸱a, vide⸱o⸱aparat⸱o⸱j praktik⸱e ne est⸱is en⸱las⸱it⸱a⸱j en Hungari⸱o⸱n. ( En⸱land⸱a produkt⸱ad⸱o ne ekzist⸱is. )

    Sekv⸱e hom⸱o⸱j pov⸱is kontent⸱ig⸱i si⸱a⸱n fikci⸱o⸱bezon⸱o⸱n nur per leg⸱ad⸱o, kaj tiu situaci⸱o kre⸱is privilegi⸱a⸱n rol⸱o⸱n por beletr⸱o. Ŝanĝ⸱o ven⸱is en 1988, kiam vojaĝ⸱o⸱j al okcident⸱a⸱j land⸱o⸱j far⸱iĝ⸱is abrupt⸱e liber⸱a⸱j, kaj ek⸱ebl⸱is person⸱a import⸱ad⸱o de vide⸱o⸱aparat⸱o⸱j. Proksim⸱um⸱e sam⸱temp⸱e oni permes⸱is ankaŭ la ricev⸱ad⸱o⸱n de satelit⸱a⸱j televid⸱program⸱o⸱j. Hungar⸱o⸱j⸱n inund⸱is de unu tag⸱o al la ali⸱a pli fru⸱e ne⸱imag⸱ebl⸱e vast⸱eg⸱a sortiment⸱o de bild⸱ofert⸱o. Oni obsed⸱iĝ⸱is de tio, de⸱met⸱is la libr⸱o⸱n, kaj komenc⸱is per la tele⸱direkt⸱il⸱o “ foli⸱um⸱i ” televid⸱a⸱j⸱n program⸱o⸱j⸱n. Tiu stat⸱o valid⸱as ĝis nun, ĝi⸱n eĉ profund⸱ig⸱is la inter⸱temp⸱a aper⸱o de hungar⸱lingv⸱a⸱j komerc⸱a⸱j kanal⸱o⸱j.

    Do, por kontent⸱ig⸱i si⸱a⸱n fikci⸱o⸱bezon⸱o⸱n oni ne plu bezon⸱as libr⸱o⸱n, ja spekt⸱i la ekran⸱o⸱n est⸱as pli simpl⸱e, ol leg⸱i libr⸱o⸱n. Kaj baz⸱a ec⸱o de hom⸱o est⸱as, ke li mastr⸱um⸱as ekonomi⸱e pri si⸱a⸱j fort⸱o⸱j. Se li pov⸱as kontent⸱ig⸱i iu⸱n ajn si⸱a⸱n bezon⸱o⸱n kun mal⸱pli da fort⸱o⸱streĉ⸱o⸱j, li far⸱as tio⸱n.

    Oni pov⸱us dement⸱i la supr⸱a⸱n argument⸱ad⸱o⸱n, ke ankaŭ en Okcident⸱a Eŭrop⸱o ekzist⸱as vide⸱o⸱aparat⸱o⸱j, kaj komerc⸱a⸱j televid⸱kanal⸱o⸱j eĉ pli, ol en la ekssoca tend⸱ar⸱o, tamen leg⸱o⸱kultur⸱o ne ŝrump⸱as tiel konstern⸱e. Tio est⸱as ver⸱a, tamen ekzist⸱as grav⸱a diferenc⸱o tiu⸱rilat⸱e inter la du region⸱o⸱j de Eŭrop⸱o. Nom⸱e en Okcident⸱o la ekspansi⸱o de la bild⸱a kultur⸱o est⸱is ne eksplod⸱ec⸱e abrupt⸱a, sed kontinu⸱a, iom - post - iom⸱a. Tio ebl⸱ig⸱is por la instru⸱ad⸱o kaj la publik⸱a kler⸱ig⸱ad⸱o akomod⸱iĝ⸱i al la nov⸱a situaci⸱o el⸱form⸱ant⸱e adekvat⸱a⸱j⸱n strategi⸱o⸱n kaj teknik⸱o⸱j⸱n defend⸱e de la leg⸱o⸱kultur⸱o. Por tio en Hungari⸱o simpl⸱e mank⸱is temp⸱o.

    Sed kial mal⸱util⸱as, se oni kontent⸱ig⸱as si⸱a⸱n fikci⸱o⸱bezon⸱o⸱n ne per leg⸱ad⸱o de beletr⸱o, sed per spekt⸱ad⸱o de film⸱o⸱j? Ja ankaŭ film⸱o⸱j kapabl⸱as don⸱i profund⸱a⸱j⸱n kon⸱o⸱j⸱n pri hom⸱o kaj soci⸱o ; ja ekzist⸱as ankaŭ aĉ⸱a⸱j roman⸱o⸱j kaj bon⸱eg⸱a⸱j film⸱o⸱j. Kial mal⸱util⸱as, se beletr⸱o perd⸱as teren⸱o⸱n? Kial mal⸱util⸱as, se leg⸱ad⸱o por la plej mult⸱a⸱j hom⸱o⸱j ĉes⸱as est⸱i form⸱o de amuz⸱ad⸱o?

    Lingv⸱a Revoluci⸱o DE LA Skrib⸱o

    Kultur⸱histori⸱o kaj lingv⸱o⸱scienc⸱o vid⸱as la signif⸱o⸱n de skrib⸱o nur⸱nur⸱e en tio, ke per ĝi mal⸱aper⸱is la spac⸱a⸱j kaj temp⸱a⸱j bar⸱o⸱j de komunik⸱ad⸱o. Sed la aper⸱o de skrib⸱o hav⸱is ankaŭ ali⸱a⸱n grav⸱a⸱n kontribu⸱o⸱n : ĝi don⸱is grand⸱eg⸱a⸱n elan⸱o⸱n al lingv⸱a evolu⸱o, riĉ⸱iĝ⸱o.

    Facil⸱as re⸱kon⸱i, ke skrib⸱o ebl⸱ig⸱as pli preciz⸱a⸱n kaj nuanc⸱it⸱a⸱n lingv⸱o⸱uz⸱o⸱n. Ja parol⸱ant⸱e ni dispon⸱as nur pli - mal⸱pli tiom da temp⸱o por kre⸱i ni⸱a⸱n tekst⸱o⸱n, dum kiom da temp⸱o ni prononc⸱as ĝi⸱n. Foj⸱e - foj⸱e ni pov⸱as halt⸱i por serĉ⸱i adekvat⸱a⸱n vort⸱o⸱n aŭ formul⸱o⸱n, sed tio⸱n ni ne pov⸱as far⸱i oft⸱e, ĉar tio detru⸱us la komunik⸱ad⸱o⸱n. Kaj la konciz⸱ec⸱o⸱n, nuanc⸱riĉ⸱o⸱n kaj kompleks⸱ec⸱o⸱n de la tekst⸱o lim⸱ig⸱as ne nur la kapabl⸱o⸱j de la parol⸱ant⸱o, sed ankaŭ tiu⸱j de la aŭskult⸱ant⸱o. Ja ankaŭ li pov⸱as inter⸱romp⸱i la parol⸱ant⸱o⸱n pet⸱ant⸱e pri ripet⸱o⸱j, klar⸱ig⸱o⸱j, sed se li far⸱os tio⸱n tro oft⸱e, la komunik⸱ad⸱o pane⸱os.

    Ĉe skrib⸱o la situaci⸱o est⸱as ali⸱a. Princip⸱e oni pov⸱as uz⸱i sen⸱lim⸱a⸱n temp⸱o⸱n por kre⸱i si⸱a⸱n tekst⸱o⸱n : ebl⸱as fajl⸱i unu⸱sol⸱a⸱n fraz⸱o⸱n eĉ dum tag⸱o⸱j. Kaj fakt⸱e dum tiu fajl⸱ad⸱o pov⸱as pli⸱perfekt⸱iĝ⸱i ne nur la lingv⸱a formul⸱ad⸱o, sed ordinar⸱e profund⸱iĝ⸱as, preciz⸱iĝ⸱as ankaŭ la esprim⸱ot⸱a⸱j pens⸱o⸱j. ( Bac⸱o⸱n dir⸱is, ke skrib⸱o kutim⸱ig⸱as al preciz⸱ec⸱o. ) La kompleks⸱ec⸱o⸱n, nuanc⸱riĉ⸱o⸱n kaj konciz⸱ec⸱o⸱n princip⸱e ne lim⸱ig⸱as la kapabl⸱o⸱j de la leg⸱ant⸱o, ja ankaŭ tiu dispon⸱as laŭ⸱plaĉ⸱a⸱n temp⸱o⸱n por percept⸱i iu⸱n tekst⸱o⸱n. La skrib⸱o do ebl⸱ig⸱as kaj por la kre⸱ant⸱o, kaj por la percept⸱ant⸱o de la tekst⸱o aplik⸱ad⸱o⸱n de pli alt⸱nivel⸱a lingv⸱o⸱uz⸱o.

    Ĝi ne nur ebl⸱ig⸱as, sed eĉ trud⸱as tio⸱n. Dum parol⸱o oni esprim⸱as si⸱a⸱n dir⸱end⸱o⸱n ne ekskluziv⸱e per lingv⸱a⸱j rimed⸱o⸱j : la vort⸱o⸱j⸱n sub⸱ten⸱as intonaci⸱o, gest⸱o⸱j, mim⸱ik⸱o —foj⸱e tiu⸱j port⸱as la pli grand⸱a⸱n part⸱o⸱n de la senc⸱o. Ĉar ili nur tre pale kapt⸱ebl⸱as skrib⸱e, skrib⸱ant⸱o dev⸱as esprim⸱i la tut⸱o⸱n de si⸱a dir⸱end⸱o per lingv⸱a⸱j rimed⸱o⸱j.

    Tiu cirkonstanc⸱o rezult⸱ig⸱as la kontinu⸱a⸱n kaj intens⸱a⸱n riĉ⸱iĝ⸱ad⸱o⸱n de la lingv⸱a rimed⸱ar⸱o. Tiel pov⸱as okaz⸱i, ke eĉ leg⸱ant⸱o de leĝer⸱a por⸱amuz⸱a roman⸱o renkont⸱as pli riĉ⸱a⸱n, pli nuanc⸱it⸱a⸱n lingv⸱aĵ⸱o⸱n, ol spekt⸱ant⸱o de art⸱a film⸱o.

    La roman⸱verk⸱ist⸱o ja dev⸱as esprim⸱i si⸱a⸱n dir⸱end⸱o⸱n —eĉ se tre simpl⸱a⸱n, ŝablon⸱a⸱n —cent⸱procent⸱e per lingv⸱a⸱j rimed⸱o⸱j, dum nur et⸱a on⸱o el la eĉ plej alt⸱nivel⸱a mesaĝ⸱o de art⸱a film⸱o ricev⸱as lingv⸱a⸱n vest⸱o⸱n, la ceter⸱o esprim⸱iĝ⸱as per bild⸱a⸱j rimed⸱o⸱j.

    La lingv⸱a riĉ⸱iĝ⸱o, start⸱int⸱a kun la aper⸱o de skrib⸱o, kompren⸱ebl⸱e influ⸱is ankaŭ la parol⸱a⸱n lingv⸱o⸱n : est⸱as vast⸱e kon⸱at⸱a fakt⸱o, ke tiu, kiu mult⸱e leg⸱as, parol⸱as pli vari⸱e kaj nuanc⸱riĉ⸱e. Kaj skrib⸱as eĉ pli vari⸱e kaj nuanc⸱riĉ⸱e. Tiel start⸱is kun la dis⸱vast⸱iĝ⸱o de skrib⸱o supr⸱e⸱n⸱ant⸱a spiral⸱o de la nivel⸱o de lingv⸱o⸱uz⸱o.

    Kaj paralel⸱e kun tio ankaŭ supr⸱e⸱n⸱ant⸱a spiral⸱o de pens⸱ad⸱o —ja lingv⸱o en la hom⸱a pens⸱ad⸱o lud⸱as unik⸱a⸱n rol⸱o⸱n.

    Per Kio Dot⸱as Ni⸱n Beletr⸱o?

    Oni ĝeneral⸱e konsent⸱as pri tio, ke la plej alt⸱a ŝtup⸱o de lingv⸱o⸱uz⸱o est⸱as beletr⸱o : oft⸱e —cert⸱e iom diskut⸱ebl⸱e —oni em⸱as taks⸱i la “ val⸱or⸱o⸱n ” de lingv⸱o laŭ tio, kvant⸱e kaj kvalit⸱e kia⸱n beletr⸱o⸱n ĝi posed⸱as. Ĉi tiu al⸱ir⸱o baz⸱iĝ⸱as sur tio, ke lingv⸱o en si⸱a tut⸱aĵ⸱o aper⸱as antaŭ ĉio en la beletr⸱o. Tio est⸱as probabl⸱e ver⸱a, ja beletr⸱o princip⸱e streb⸱as prezent⸱i la tut⸱o⸱n de la ekster⸱a kaj intern⸱a mond⸱o de hom⸱o, kaj tial ĝi bezon⸱as la plen⸱a⸱n lingv⸱a⸱n rimed⸱ar⸱o⸱n, eĉ, cel⸱e de plej⸱ebl⸱e kompleks⸱a per⸱lingv⸱a “ kapt⸱o ” de tiu⸱j mult⸱dimensi⸱a⸱j mond⸱o⸱j ĝi kontinu⸱e riĉ⸱ig⸱as la lingv⸱a⸱n rimed⸱ar⸱o⸱n.

    Sed kompren⸱ebl⸱e nek la plej riĉ⸱a arsenal⸱o de lingv⸱a⸱j rimed⸱o⸱j kapabl⸱as per⸱i sen⸱mank⸱e la dir⸱end⸱o⸱n de la verk⸱ist⸱o. Ne ekzist⸱as literatur⸱a verk⸱o, kies tut⸱a en⸱hav⸱o est⸱us lingv⸱e formul⸱it⸱a. Beletr⸱a verk⸱o est⸱as kiel spong⸱o : la kav⸱o⸱j⸱n plen⸱ig⸱as la fantazi⸱o de la leg⸱ant⸱o. Kaj ĉiu leg⸱ant⸱o far⸱as tio⸱n iom ali⸱manier⸱e : konven⸱e al si⸱a⸱j viv⸱o⸱spert⸱o⸱j, sopir⸱o⸱j, person⸱ec⸱o. Tial la leg⸱ad⸱o de beletr⸱o est⸱as kontinu⸱a kre⸱a trejn⸱ad⸱o, ekzerc⸱iĝ⸱o por la fantazi⸱o, kaj tio nepr⸱e hav⸱as si⸱a⸱n evolu⸱ig⸱a⸱n efik⸱o⸱n al la pens⸱ad⸱o.

    Tial la ŝajn⸱e ne⸱halt⸱ig⸱ebl⸱a ŝrump⸱o de la efik⸱o de beletr⸱o en⸱ten⸱as almenaŭ du danĝer⸱o⸱j⸱n. La unu⸱a est⸱as tio, ke mal⸱alt⸱iĝ⸱as la averaĝ⸱a nivel⸱o de la lingv⸱a⸱j sensac⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n ni renkont⸱as, kaj tio met⸱os si⸱a⸱n stamp⸱o⸱n ankaŭ al ni⸱a aktiv⸱a lingv⸱o⸱uz⸱o. Memor⸱ant⸱e pri la sen⸱dub⸱a⸱j korelaci⸱o⸱j inter lingv⸱o⸱uz⸱o kaj pens⸱ad⸱o, oni ne pov⸱as forhuŝi la tim⸱o⸱n, ke ĉio ĉi pov⸱os konduk⸱i al la mal⸱alt⸱iĝ⸱o de la nivel⸱o de ni⸱a pens⸱ad⸱o.

    La ali⸱a⸱n danĝer⸱o⸱n en⸱ten⸱as la ĉes⸱o de la kre⸱a trejn⸱ad⸱o, ekzerc⸱iĝ⸱o de la fantazi⸱o, akompan⸱ant⸱a la leg⸱ad⸱o⸱n de beletr⸱o. Tio pov⸱os konduk⸱i al la mal⸱vast⸱iĝ⸱o de ni⸱a kre⸱o⸱pov⸱o.

    Tem⸱as pri apart⸱e insid⸱a⸱j danĝer⸱o⸱j, ĉar la mal⸱alt⸱iĝ⸱o de la nivel⸱o de pens⸱ad⸱o kaj kre⸱o⸱pov⸱o klar⸱e percept⸱ebl⸱as nur tiam, kiam tiu mal⸱alt⸱iĝ⸱o est⸱as jam tre grand⸱a. Est⸱us util⸱e ne atend⸱i tio⸱n, ja la degener⸱o de la leg⸱o⸱kultur⸱o minac⸱as ni⸱n ne nur per tio, ke “ ni ne est⸱os kler⸱a⸱j ”, sed per la lez⸱o de ni⸱a⸱j baz⸱a⸱j hom⸱a⸱j ec⸱o⸱j : pens⸱ad⸱o kaj kre⸱o⸱pov⸱o.

    Far⸱ebl⸱o⸱j Kaj Far⸱end⸱o⸱j

    Est⸱as evident⸱e, ke influ⸱i efik⸱e la supr⸱e skiz⸱it⸱a⸱n negativ⸱a⸱n tendenc⸱o⸱n pov⸱as nur la instru⸱ad⸱o. Ĝi dev⸱us renkont⸱ig⸱i infan⸱o⸱j⸱n kun leg⸱ad⸱o kiel kun ebl⸱a form⸱o de amuz⸱ad⸱o. Cel⸱e de tio ĉe la elekt⸱ad⸱o de la t. n. “ hejm⸱a⸱j ” ( dev⸱ig⸱a⸱j ) leg⸱aĵ⸱o⸱j de infan⸱o⸱j est⸱us neces⸱e mal⸱pli sekv⸱i la establ⸱iĝ⸱int⸱a⸱j⸱n literatur⸱a⸱j⸱n “ kanon⸱o⸱j⸱n ” ( valor⸱hierarki⸱o⸱n ), sed elekt⸱i tia⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j pov⸱as konkur⸱i por ili⸱a atent⸱o kun la televid⸱kanal⸱o⸱j. Pedagog⸱o⸱j dev⸱us konsci⸱i, ke nun⸱temp⸱e la alternativ⸱o ne plu est⸱as tiu de antaŭ tri⸱dek jar⸱o⸱j, kiam tem⸱is pri tio, ĉu infan⸱o⸱j leg⸱as val⸱or⸱a⸱j⸱n aŭ sen⸱valor⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱j⸱n. Nun⸱temp⸱e la alternativ⸱o est⸱as tio, ĉu ili en⸱tut⸱e leg⸱as io⸱n, aŭ ne : ja ili pov⸱as facil⸱e kontent⸱ig⸱i si⸱a⸱n ĉiu⸱tag⸱a⸱n fikci⸱o⸱bezon⸱o⸱n sen renkont⸱i eĉ unu⸱sol⸱a⸱n liter⸱o⸱n.

    La nun⸱a⸱j leg⸱aĵ⸱o⸱j ne for⸱log⸱os ili⸱n de antaŭ la televid⸱a⸱j ekran⸱o⸱j. La pli obe⸱em⸱a⸱j infan⸱o⸱j leg⸱as ili⸱n, tamen nur rezult⸱e de si⸱a dev⸱o⸱sent⸱o, tiel sam⸱e kiel ili prepar⸱as ankaŭ ali⸱a⸱j⸱n hejm⸱task⸱o⸱j⸱n, sed eĉ ne ven⸱as al ili en la kap⸱o⸱n, ke oni pov⸱as leg⸱i ankaŭ en si⸱a liber⸱a temp⸱o, por amuz⸱o.

    Tamen fak⸱ul⸱o⸱j ( almenaŭ en Hungari⸱o ) —kvazaŭ la mond⸱o est⸱us la sam⸱a kiel antaŭ jar⸱dek⸱o⸱j —daŭr⸱e cerb⸱um⸱as pri la kvalit⸱a konsist⸱o de infan⸱a⸱j leg⸱aĵ⸱o⸱j. Jam apenaŭ ili trov⸱as leg⸱ant⸱a⸱n infan⸱o⸱n por enket⸱i li⸱n, sed tiu fenomen⸱o ne frap⸱as al ili la okul⸱o⸱j⸱n. Pro arb⸱o ili ne vid⸱as la... sen⸱arb⸱ej⸱o⸱n, kiu kre⸱iĝ⸱is last⸱a⸱temp⸱e sur la lok⸱o de la arb⸱ar⸱o. Ili nur lament⸱as, ke infan⸱o⸱j leg⸱as libr⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j⸱n la literatur⸱a kanon⸱o juĝ⸱as sen⸱valor⸱a⸱j.

    Inter⸱temp⸱e mal⸱pli⸱iĝ⸱as ankaŭ la leg⸱ant⸱ar⸱o de kiĉ⸱a⸱j kajer⸱a⸱j am⸱roman⸱o⸱j. Sed est⸱us stult⸱e jubil⸱i pro tio.

    ĈU DE Per?

    Lingv⸱a respond⸱o de Sergio Pokrovskij

    Demand⸱o

    Kiel oni uz⸱u “ per ” aŭ “ de ”, ekz - e en la fraz⸱o⸱j :

    • “ Bild⸱o far⸱it⸱a per / de komput⸱il⸱o ” ( ja ĝi⸱n far⸱is komput⸱il⸱o laŭ projekt⸱o de hom⸱o ) ;
    • “ Voj⸱et⸱o kovr⸱it⸱a per / de neĝ⸱o ” ( ĝi mem fal⸱is, sen la hom⸱a inter⸱ven⸱o )

    kaj simil⸱a⸱j. Eŭgenia Morozova ( Jekaterinburg, Rus⸱land⸱o )

    Respond⸱o

    En si⸱a demand⸱o la leg⸱ant⸱in⸱o menci⸱as ( ne ) hom⸱ec⸱o⸱n de la ag⸱ant⸱o. Tiu trajt⸱o est⸱as esenc⸱a por la sufiks⸱o - il, sed tut⸱e indiferent⸱a por la prepozici⸱o per.

    Jes, ambaŭ lingv⸱er⸱o⸱j esprim⸱as ide⸱o⸱n pri rimed⸱o, sed per est⸱as mult⸱e pli ĝeneral⸱a. La sufiks⸱o - il iam aper⸱as kontrast⸱e al - ul kaj - ist, kies esenc⸱a signif⸱o est⸱as ul⸱ec⸱o, person⸱ec⸱o : labor⸱il⸱o / / labor⸱ist⸱o, labor⸱ul⸱o ; dum per pov⸱as en⸱konduk⸱i kaj person⸱o⸱n :

    send⸱i leter⸱o⸱n per serv⸱ist⸱o [ Piv ] ;

    la reg⸱ist⸱ar⸱o est⸱is reprezent⸱at⸱a per unu ministr⸱o [ Piv ] ;

    parenc⸱o⸱j per Adamo [ Z ] ;

    ni per ni⸱a⸱j spion⸱o⸱j ek⸱sci⸱is, ke Roller est⸱as bon⸱e en⸱pekl⸱it⸱a [ Z ].

    kaj ( eĉ pli oft⸱e ) ne⸱person⸱o⸱n :

    ĉerp⸱i akv⸱o⸱n per kribr⸱il⸱o [ Z ] ;

    kio mem ne ven⸱as, li per la dent⸱o⸱j ĝi⸱n pren⸱as [ Z ] ;

    ne kares⸱u per man⸱o, sed kares⸱u per pan⸱o [ Z ] ;

    hom⸱o⸱j, kiu⸱j respond⸱as je tiu ĉi demand⸱o per “ ne ” [ Z ].

    L esper⸱o, l obstin⸱o kaj la pacienc⸱o —

    jen est⸱as la sign⸱o⸱j, per kies potenc⸱o

    ni paŝ⸱o post paŝ⸱o, post long⸱a labor⸱o,

    ating⸱os la cel⸱o⸱n en glor⸱o.

    Jen resum⸱a ekzempl⸱o, kiu en unu fraz⸱o kombin⸱as la uz⸱o⸱n de “ per ” ĉe la ne⸱person⸱a⸱j “ lig⸱il⸱o⸱j ” kaj ĉe la person⸱ec⸱a “ li ” :

    ŝi ankaŭ, li dir⸱is, est⸱as lig⸱it⸱a, lig⸱it⸱a per pli kruel⸱a⸱j lig⸱il⸱o⸱j ol li, sed ŝi ankaŭ ven⸱os al lum⸱o kaj viv⸱o per li [ Z ].

    Do, en iu⸱j situaci⸱o⸱j ankaŭ hom⸱o⸱n oni pov⸱as rigard⸱i kiel rimed⸱o⸱n kaj uz⸱i per antaŭ vort⸱o prezent⸱ant⸱a person⸱o⸱n. Tio est⸱as eĉ regul⸱a manier⸱o por referenc⸱i plen⸱um⸱ant⸱o⸱n de kaŭz⸱it⸱a ag⸱o ĉe la ig - verb⸱o⸱j :

    kio⸱n la magistrat⸱o anonc⸱ig⸱as al mi per vi? [ Z ]

    li konstru⸱ig⸱is al si⸱a am⸱at⸱in⸱o palac⸱o⸱n per fam⸱a arkitekt⸱o [ Piv ]

    La diferenc⸱o⸱n inter de kaj per montr⸱as la pasiv⸱ig⸱o de tiu⸱j ekzempl⸱o⸱j :

    leter⸱o, send⸱it⸱a de ŝi per la serv⸱ist⸱o ;

    io anonc⸱it⸱a al mi de la magistrat⸱o per vi ;

    palac⸱o konstru⸱it⸱a de li por si⸱a am⸱at⸱in⸱o per fam⸱a arkitekt⸱o.

    Do, la komput⸱il⸱o funkci⸱as simil⸱e al la menci⸱it⸱a⸱j serv⸱ist⸱o kaj arkitekt⸱o : se la komput⸱il⸱o far⸱is la bild⸱o⸱n “ propr⸱a⸱vol⸱e ”, oni dir⸱u de ; se tio⸱n ĝi far⸱is laŭ “ komisi⸱o ”, se oni uz⸱is ĝi⸱n kiel rimed⸱o⸱n, oni dir⸱u per. Kiam tem⸱as pri komput⸱il⸱iz⸱it⸱a bild⸱o⸱farad⸱o, mi normal⸱e dir⸱us per ; sed mi facil⸱e pov⸱us dir⸱i ke komput⸱il⸱o ( aŭ ŝak⸱program⸱o ) gajn⸱is parti⸱o⸱n kontraŭ Kasparov, ke la parti⸱o est⸱is gajn⸱it⸱a de la komput⸱il⸱o.

    Divers⸱a⸱j rimed⸱o⸱j

    Jam el la Fundament⸱a Ekzerc⸱ar⸱o ni sci⸱as, ke per pov⸱as en⸱konduk⸱i korp⸱o⸱part⸱o⸱n aŭ organ⸱o⸱n :

    Mi manĝ⸱as per la buŝ⸱o kaj flar⸱as per la naz⸱o.

    Ni vid⸱as per la okul⸱o⸱j kaj aŭd⸱as per la orel⸱o⸱j.

    Li far⸱is ĉio⸱n per la dek fingr⸱o⸱j de si⸱a⸱j man⸱o⸱j.

    Kaj laŭ la Proverb⸱ar⸱o,

    Urs⸱o⸱n al miel⸱o oni ne tir⸱as per orel⸱o.

    Sed jen problem⸱o : ĉu tir⸱i ( konduk⸱i, ten⸱i, pren⸱i ) per iu korp⸱o⸱part⸱o indik⸱as la ten⸱ant⸱a⸱n aŭ ten⸱at⸱a⸱n korp⸱o⸱part⸱o⸱n? Situaci⸱o⸱j kiam pov⸱as est⸱iĝ⸱i konfuz⸱o ne mal⸱oft⸱as, kaj fin⸱fin⸱e Zamenhof decid⸱is uz⸱i per por relativ⸱e pli aktiv⸱a rimed⸱o ( ekz - e, la ten⸱ant⸱a korp⸱o⸱part⸱o ), kaj sign⸱i la pasiv⸱a⸱n rimed⸱o⸱n per je :

    subit⸱e ŝi ek⸱kapt⸱is per ambaŭ man⸱o⸱j du bel⸱a⸱j⸱n flor⸱o⸱j⸱n ĉe si⸱a flank⸱o [ Z ] ;

    post⸱e ŝi pren⸱is Gerdan je la man⸱o [ Z ] ;

    sed ni ord⸱e konduk⸱as ili⸱n je la naz⸱o [ Z ].

    Tiel oni pov⸱as tut⸱e klar⸱e disting⸱i :

    ŝi fal⸱is, sed ek⸱kapt⸱is mi⸱n per la man⸱o⸱j je la pied⸱o [ Pag ] ;

    la best⸱o, kiu ne vol⸱is star⸱i trankvil⸱e, pro tio est⸱is al⸱lig⸱it⸱a je la kap⸱o kaj la vost⸱o per ŝnur⸱et⸱o⸱j [ Z ] ;

    la princ⸱o⸱j est⸱as pend⸱ig⸱it⸱a⸱j je si⸱a⸱j man⸱o⸱j [ Plor 5 : 12 ].

    kaj simil⸱e pri ali⸱a⸱j pasiv⸱a⸱j rimed⸱o⸱j ( material⸱o⸱j ktp ) :

    En la mez⸱o de la ŝip⸱o est⸱is konstru⸱it⸱a reĝ⸱a tend⸱o el or⸱o kaj purpur⸱o kaj proviz⸱it⸱a je la plej bel⸱a⸱j kusen⸱o⸱j [ Z ].

    La ĉiel⸱o kovr⸱iĝ⸱is je nub⸱o⸱j [ Z ].

    Ili vol⸱is aŭd⸱i ankaŭ la histori⸱o⸱n pri Ivede - Avede, sed ili dev⸱is kontent⸱iĝ⸱i je Klumpe - Dumpe. [ Z ]

    En la tri⸱dek - naŭ⸱a jar⸱o de si⸱a reĝ⸱ad⸱o As⸱a mal⸱san⸱iĝ⸱is je si⸱a⸱j pied⸱o⸱j [ 2Kr 16 : 12 ].

    Ĉiu, kiu rigard⸱as vir⸱in⸱o⸱n, por dezir⸱i ŝi⸱n, jam adult⸱is je ŝi en si⸱a kor⸱o [ Mt 5 : 28 ].

    Elizabeto ankaŭ graved⸱iĝ⸱is je fil⸱o en si⸱a mal⸱jun⸱ec⸱o [ Lk 1 : 36 ].

    Kiu soldat⸱o iam deĵor⸱as je si⸱a propr⸱a el⸱spez⸱o? [ 1Kor 9 : 7 ].

    Trink⸱ig⸱i ĉeval⸱o⸱j⸱n je akv⸱o [ Piv ].

    Tamen tiu⸱n disting⸱ad⸱o⸱n oni aplik⸱as precip⸱e kiam neces⸱as menci⸱i plur⸱a⸱j⸱n rimed⸱o⸱j⸱n. Se ne est⸱as konflikt⸱o, oni oft⸱e uz⸱as per kaj por aktiv⸱a⸱j, kaj por la pasiv⸱a⸱j rimed⸱o⸱j :

    Skrib⸱ad⸱o per hieroglif⸱a⸱j desegn⸱aĵ⸱o⸱j [ Z ] ( en hieroglif⸱a skrib⸱o⸱sistem⸱o ).

    La Etern⸱ul⸱o don⸱is al Moseo du tabel⸱o⸱j⸱n de atest⸱o, tabel⸱o⸱j⸱n ŝton⸱a⸱j⸱n, skrib⸱it⸱a⸱j⸱n per la fingr⸱o de Di⸱o [ El 31 : 18 ].

    La pek⸱o de Jehuda est⸱as skrib⸱it⸱a per fer⸱a skrib⸱il⸱o, per diamant⸱a pint⸱o [ jer 17 : 1 ].

    Kaj ĉio skrib⸱it⸱a per la profet⸱o⸱j est⸱os plen⸱um⸱it⸱a [ Lk 18 : 31 ] ( la profet⸱o⸱j est⸱as per⸱ant⸱o⸱j de Di⸱a parol⸱o ).

    En la mizer⸱a dom⸱et⸱o de la vilaĝ⸱an⸱in⸱o star⸱is Frederik⸱o la Ses⸱a kaj skrib⸱is si⸱a⸱n nom⸱o⸱n per kreto sur la trab⸱o [ Z ] ( kreto est⸱as kaj skrib⸱il⸱o kaj skrib⸱o⸱material⸱o ).

    Nun la neĝ⸱a reĝ⸱in⸱o pov⸱is sen tim⸱ig⸱o re⸱ven⸱i hejm⸱e⸱n, li⸱a liber⸱ig⸱a dokument⸱o jam tie star⸱is, skrib⸱it⸱a per bril⸱et⸱ant⸱a⸱j pec⸱o⸱j da glaci⸱o [ Z ] ( glaci⸱o est⸱as skrib⸱o⸱material⸱o ).

    kaj simil⸱e

    mi ĵur⸱as per mi⸱a honor⸱o [ Z ] ( sed ankaŭ : je⸱ĵur⸱i [ Z ] ).

    ŝi kovr⸱ad⸱is ili⸱n per kis⸱o⸱j [ Z ].

    la rempar⸱o fortik⸱iĝ⸱is kaj baldaŭ kovr⸱iĝ⸱is per abund⸱a herb⸱o [ Z ].

    En la etn⸱a⸱j lingv⸱o⸱j oni iam vari⸱ig⸱as la rimed⸱a⸱j⸱n prepozici⸱aĵ⸱o⸱j⸱n per divers⸱a⸱j proksim⸱senc⸱a⸱j esprim⸱o⸱j ; imit⸱ant⸱e tio⸱n, ankaŭ en Esperant⸱o oni uz⸱as help⸱e de, per⸱e de ktp. Preskaŭ ĉiam tio est⸱as mal⸱rekomend⸱ind⸱a trajt⸱o de kancelari⸱a stil⸱o ; prefer⸱e oni uz⸱u la simpl⸱a⸱n per.

    Hibrid⸱a⸱j verb⸱o⸱j

    Kiam komplik⸱a⸱n ag⸱o⸱n, real⸱ig⸱at⸱a⸱n per il⸱o, indik⸱as simpl⸱a verb⸱o, oft⸱e oni pov⸱as uz⸱i la sam⸱a⸱n verb⸱o⸱n por parol⸱i pri la ag⸱o de la il⸱o :

    Mi skrib⸱as per krajon⸱o.

    La krajon⸱o bon⸱e skrib⸱as.

    Simil⸱a afer⸱o okaz⸱as pri kovr⸱i, aper⸱int⸱a en la du⸱a demand⸱o ; tamen pri ĝi la situaci⸱o est⸱as pli komplik⸱a, ĉar en si⸱a redukt⸱it⸱a form⸱o ( kiam la ag⸱ant⸱o est⸱as la kovr⸱o⸱material⸱o mem ) ĝi est⸱as verb⸱o hibrid⸱a.

    En mi⸱a respond⸱o pri la lingv⸱a⸱j aspekt⸱o⸱j ( RE, 1996, N - ro⸱j 7, 10, 11 ) mi parol⸱is pri la lim⸱hav⸱a⸱j kaj sen⸱lim⸱a⸱j verb⸱a⸱j signif⸱o⸱j kaj ag⸱o⸱spec⸱o⸱j, kaj pri la verb⸱o⸱j hibrid⸱a⸱j, en kiu⸱j konfuz⸱iĝ⸱as tiu⸱j du signif⸱o⸱j. Al tiu⸱j hibrid⸱a⸱j verb⸱o⸱j aparten⸱as i. a. aflikt⸱i, bar⸱i, garn⸱i, ilustr⸱i, kaŝ⸱i, kovr⸱i, okup⸱i, ornam⸱i, protekt⸱i, ŝirm⸱i.

    La ne⸱redukt⸱it⸱a kovr⸱i normal⸱e est⸱as verb⸱o ne hibrid⸱a, sed lim⸱hav⸱a. Ĝi implic⸱as iu⸱n ag⸱ant⸱o⸱n, kiu ŝanĝ⸱as la stat⸱o⸱n de io, far⸱as ĝi⸱n kovr⸱it⸱a. En tiu signif⸱o la kovr⸱aĵ⸱o est⸱as pasiv⸱a material⸱o, kiu⸱n en⸱konduk⸱as per ( aŭ je ) :

    Tiam Id⸱a met⸱is la flor⸱o⸱j⸱n en la pup⸱lit⸱o⸱n, tut⸱e kovr⸱is ili⸱n per la mal⸱grand⸱a lit⸱kovr⸱il⸱o... [ Z ]

    Tie ankaŭ trov⸱iĝ⸱as river⸱o, kiu el⸱ir⸱as el si⸱a⸱j bord⸱o⸱j kaj kovr⸱as la tut⸱a⸱n land⸱o⸱n per ŝlim⸱o. [ Z ]

    Dom⸱et⸱o... est⸱is kovr⸱it⸱a per pajl⸱o [ Z ]

    Jen ili en⸱ir⸱is en la unu⸱a⸱n salon⸱o⸱n ; ĝi est⸱is kovr⸱it⸱a per roz⸱o⸱kolor⸱a atlas⸱o, kaj art⸱e⸱far⸱it⸱a⸱j flor⸱o⸱j ornam⸱is ĉiu⸱j⸱n mur⸱o⸱j⸱n. [ Z ]

    La abi⸱o⸱n oni star⸱ig⸱is en grand⸱a sabl⸱o⸱plen⸱a vaz⸱o, tamen neni⸱u pov⸱is rimark⸱i, ke tio est⸱as vaz⸱o, ĉar ĉiu⸱flank⸱e ĉirkaŭ⸱e ĝi est⸱is kovr⸱it⸱a per verd⸱a ŝtof⸱o kaj ĝi star⸱is sur grand⸱a kolor⸱riĉ⸱a tapiŝ⸱o. [ Z ]

    La rigard⸱o de la knab⸱in⸱et⸱o penetr⸱is rekt⸱e en la ĉambr⸱o⸱n, kie la tabl⸱o est⸱is kovr⸱it⸱a per blind⸱ig⸱e blank⸱a tabl⸱o⸱tuk⸱o kaj delikat⸱a porcelan⸱o ... [ Z ]

    Ankaŭ la redukt⸱it⸱a kovr⸱i pov⸱as hav⸱i lim⸱hav⸱a⸱n signif⸱o⸱n :

    Dum la nokt⸱o la akv⸱o lev⸱iĝ⸱is kaj kovr⸱is la tut⸱a⸱n kamp⸱o⸱n

    sed pli oft⸱e oni uz⸱as ĝi⸱n en sen⸱lim⸱a signif⸱o, en kiu kovr⸱i, simil⸱e al kuŝ⸱i, ne est⸱as rezult⸱verb⸱o sed esprim⸱as sen⸱ŝanĝ⸱a⸱n stat⸱o⸱n. Pri la kaŭz⸱int⸱o de la kovr⸱o⸱stat⸱o ĉe tia signif⸱o ne tem⸱as.

    Nigr⸱a lan⸱a tuk⸱o kovr⸱is ŝi⸱a⸱j⸱n har⸱o⸱j⸱n [ Z ].

    Tapiŝ⸱o⸱j kovr⸱is la plank⸱o⸱n [ Z ].

    Tiu strang⸱aĵ⸱o aper⸱as en la form⸱o⸱j aktiv⸱a⸱j ; por la pasiv⸱o oni kutim⸱e prefer⸱as la perfekt⸱aspekt⸱a⸱n particip⸱o⸱n ( kovr⸱it⸱a ), kiu implic⸱as la fin⸱stat⸱o⸱n de la lim⸱hav⸱a ag⸱o⸱spec⸱o, koher⸱a kun la ne⸱redukt⸱it⸱a kovr⸱i. Ceter⸱e, la ag⸱ant⸱o est⸱as la kovr⸱aĵ⸱o ; sekv⸱e, en la pasiv⸱o ĝi⸱n en⸱konduk⸱as la ag⸱ant⸱o⸱prepozici⸱o de :

    Jen ŝi ven⸱is al grand⸱a, preskaŭ ĉie kovr⸱it⸱a de ŝlim⸱o, plac⸱o en la arb⸱ar⸱o, kie grand⸱a⸱j gras⸱a⸱j mar⸱a⸱j serpent⸱o⸱j si⸱n volv⸱ad⸱is kaj montr⸱ad⸱is si⸱a⸱n abomen⸱a⸱n blank⸱flav⸱a⸱n ventr⸱o⸱n [ Z ].

    La mal⸱abund⸱a⸱j rest⸱aĵ⸱o⸱j de la iam⸱a tegment⸱o est⸱is kovr⸱it⸱a⸱j de musk⸱o kaj de semperviv⸱o ; la ĉef⸱a⸱n ŝirm⸱o⸱n prezent⸱is la nest⸱o de cikoni⸱o, kiu⸱n ten⸱is en bon⸱a stat⸱o la cikoni⸱o, dum ĉio ali⸱a est⸱is el⸱met⸱it⸱a al ruin⸱iĝ⸱ad⸱o [ Z ].

    “ Nun ekster⸱e est⸱as vintr⸱o! ” medit⸱is la arb⸱o. La ter⸱o est⸱as mal⸱mol⸱a kaj kovr⸱it⸱a de neĝ⸱o, la hom⸱o⸱j ne pov⸱as mi⸱n plant⸱i ; tial ver⸱ŝajn⸱e mi dev⸱as star⸱i ĉi tie ŝirm⸱it⸱e ĝis la printemp⸱o! [ Z ].

    Ĉiu⸱j arb⸱o⸱j kaj arb⸱et⸱aĵ⸱o⸱j star⸱is kovr⸱it⸱a⸱j de prujn⸱o [ Z ].

    Tio est⸱is bon⸱a ŝaf⸱o, san⸱a kaj abund⸱e kovr⸱it⸱a de lan⸱o. [ Z ].

    La mal⸱lum⸱a⸱j serioz⸱a⸱j mont⸱o⸱j est⸱is ĉiu⸱j kovr⸱it⸱a⸱j de neĝ⸱o [ Z ].

    “ Mi pov⸱us blov⸱i sur li⸱n, ” dir⸱is la vent⸱o, “ sed mi blov⸱is nur sur la ard⸱ant⸱a⸱j⸱n karb⸱o⸱j⸱n kaj mi sekv⸱is li⸱n tra pord⸱o en tiu⸱n ĉambr⸱o⸱n, en kiu sufer⸱is de frost⸱o li⸱a⸱j fil⸱in⸱o⸱j. Li⸱a kamizol⸱o est⸱is kovr⸱it⸱a de cindr⸱o, kiu sid⸱is ankaŭ en li⸱a barb⸱o kaj en li⸱a⸱j konfuz⸱it⸱a⸱j har⸱o⸱j. ” [ Z ].

    La alt⸱a⸱j ond⸱o⸱j est⸱is kovr⸱it⸱a⸱j de blank⸱a ŝaŭm⸱o ... [ Z ].

    La tut⸱a bord⸱o est⸱is ankoraŭ kovr⸱it⸱a de putr⸱ant⸱a⸱j haring⸱o⸱j ... [ Z ].

    Do, “ voj⸱et⸱o kovr⸱it⸱a de neĝ⸱o ” est⸱us kutim⸱a esprim⸱o. “ Voj⸱et⸱o kovr⸱it⸱a per neĝ⸱o ” est⸱us konven⸱a se iu ag⸱ant⸱o ( ali⸱a ol la neĝ⸱o mem ) kovr⸱is la voj⸱et⸱o⸱n, uz⸱ant⸱e neĝ⸱o⸱n kiel kovr⸱o⸱material⸱o⸱n ( ebl⸱e por aranĝ⸱i ski⸱a⸱n vet⸱kur⸱o⸱n ).

    Rekomend⸱o⸱j

    de la Konsult⸱ej⸱o de la Akademi⸱o de Esperant⸱o

    La konsult⸱a komision⸱o, ricev⸱int⸱e demand⸱o⸱j⸱n pri la vort⸱o⸱j inline skates, snowboard, halfpipe, mountainbike, gameboy, rekomend⸱as :

    Por inline skates : “ rul⸱ŝu⸱o ”, jam vast⸱e uz⸱at⸱a, est⸱as ŝu⸱o kun rad⸱et⸱o⸱j aranĝ⸱it⸱a⸱j unu - aŭ du⸱vic⸱e ; do por inline skates ni rekomend⸱as “ unu⸱vic⸱a⸱j rul⸱ŝu⸱o⸱j ”.

    Por snowboard : “ glit ( o ) tabul⸱o ” —unu⸱obl⸱a ski⸱o, sur kiu star⸱ant⸱e ambaŭ⸱krur⸱e oni glit⸱as laŭ neĝ⸱a dekliv⸱o. Toler⸱ebl⸱a ŝajn⸱as ankaŭ la termin⸱o “ neĝ⸱tabul⸱o ”.

    Por halfpipe : “ du⸱on⸱tub⸱o ” —tiu⸱form⸱a instal⸱aĵ⸱o por pendol⸱e vetur⸱i en ĝi per rul⸱tabul⸱o.

    Por mountainbike : “ mont ( o ) bicikl⸱o ”, “ mont⸱ar⸱bicikl⸱o ” —fortik⸱a bicikl⸱o taŭg⸱a por vetur⸱i sur natur⸱a kaj dekliv⸱a teren⸱o ( “ teren⸱bicikl⸱o ” ).

    Por gameboy ( var⸱nom⸱o ) : “ lud⸱komput⸱il ( et ) o ” —tiu⸱spec⸱a port⸱ebl⸱a aparat⸱et⸱o kun lud⸱program⸱o, precip⸱e por infan⸱o⸱j.

    Krom⸱e oni demand⸱is, ĉu la termin⸱o⸱j “ poŝ⸱telefon⸱o ” kaj “ kompakt⸱disk⸱il⸱o ” est⸱as akcept⸱ebl⸱a⸱j. Tio⸱n la konsult⸱a komision⸱o jes⸱is, al⸱don⸱ant⸱e ke por port⸱ebl⸱a kompakt⸱disk⸱il⸱o sufiĉ⸱as kutim⸱e ankaŭ la termin⸱o “ poŝ⸱disk⸱il⸱o ”.

    La konsult⸱a komision⸱o atent⸱ig⸱as, ke tiu⸱j ĉi rekomend⸱o⸱j ne est⸱as decid⸱o de la Akademi⸱o de Esperant⸱o. Lingv⸱a⸱j⸱n demand⸱o⸱j⸱n ĉiu pov⸱as direkt⸱i al la direktor⸱o de la konsult⸱a komision⸱o Stefan Maul :

    Adres⸱o : Pferseer Str. 15, DE - 86150 Augsburg, Germani⸱o Ret⸱e :

    <address> maul@newsfactory. net address>

    Sep Kandidat⸱o⸱j Por Premi⸱o “ LA Verk⸱o DE LA Jar⸱o 1998 ”

    ( HK ) La sekretari⸱o de La Verk⸱o de la Jar⸱o , s - in⸱o Mar⸱i - Roz⸱a Vilain - de Wolf, anonc⸱is la list⸱o⸱n de la titol⸱o⸱j kandidat⸱a⸱j al la premi⸱o por 1998. Tem⸱as pri Am⸱parol⸱o de István Nemere, Durankulak de Sabira Stahlberg, Fal⸱ant⸱a⸱j mur⸱o⸱j de Trevor Steele, La tunel⸱o de Marco Picasso, Pajl⸱er⸱o⸱j kaj stopl⸱o⸱j de William Auld, Tien de Johán Valano, Tri rakont⸱o⸱j pri la Mil⸱jar⸱a Pac⸱o de John Francis. La libr⸱o⸱j est⸱as ĉiu⸱j proz⸱a⸱j, kaj sur⸱merkat⸱ig⸱it⸱a⸱j en 1997 - 98. Ili⸱n propon⸱is almenaŭ po tri membr⸱o⸱j de Esperant⸱a Pen - Centr⸱o. La premi⸱o⸱n asign⸱os la abon⸱ant⸱ar⸱o de Literatur⸱a Foir⸱o per referendum⸱o kaj proklam⸱os la Inter⸱naci⸱a Literatur⸱a Forum⸱o en La Chaux - de - Fonds, mez⸱e de aŭgust⸱o 1999.

    Pep⸱o Paŝ⸱as AL Plen⸱a Posed⸱o

    ( HK ) Pep⸱o, la et⸱a hero⸱o kre⸱it⸱a de Martin Burkert el Germani⸱o, akompan⸱os la lern⸱ant⸱o⸱n en la nov⸱a el⸱don⸱o de Paŝ⸱o⸱j al plen⸱a posed⸱o , produkt⸱at⸱a de LF - koop.

    La fam⸱a inter⸱naci⸱a leg⸱o⸱libr⸱o de William Auld aper⸱os ĉi - jar⸱e en tut⸱e re⸱nov⸱ig⸱it⸱a vest⸱o grafik⸱a, inter⸱ali⸱e kun pli grand⸱a liter⸱tip⸱o. Ankaŭ la ekzerc⸱ar⸱o est⸱as fund⸱e revizi⸱it⸱a, dank⸱e al jun⸱a pedagog⸱in⸱o el Hungari⸱o, Bernadett Kozma.

    Kompren⸱ebl⸱e la paĝ⸱o⸱j pri Esperanti⸱o, kun divers⸱a⸱j adres⸱ar⸱o⸱j, est⸱os ankaŭ ĝis⸱dat⸱it⸱a⸱j, kun apart⸱a atent⸱o pri nov⸱a⸱j soci⸱a⸱j iniciat⸱o⸱j : ekzempl⸱e, en la ĝis⸱nun⸱a⸱j el⸱don⸱o⸱j mank⸱is inform⸱o pri Pasport⸱a Serv⸱o kaj Amik⸱ec⸱a Ret⸱o !

    Sensaci⸱o EN LA GOETHE - Jar⸱o

    Goethe, Johann Wolfgang von. Faŭst⸱o . Part⸱o⸱j I kaj II / Trad. el la ger. Karl Schulze. —Berlin : El⸱don⸱ej⸱o mondial, 1999. —205 paĝ⸱o⸱j.

    En la jar⸱o de la 250 - a dat⸱re⸱ven⸱o de la nask⸱iĝ⸱o de Johann Wolfgang von Goethe en la el⸱don⸱ej⸱o mondial ( Berlin ) ĵus aper⸱is ambaŭ part⸱o⸱j de Faŭst⸱o en Esperant⸱o.

    La traduk⸱o⸱n far⸱is Karl Schulze ( 1910 - 1983 ), en kies esperant⸱ig⸱o si⸱a⸱temp⸱e en GDR jam aper⸱is la roman⸱o⸱j Nud⸱a inter lup⸱o⸱j ( Bruno Apitz, 1974 ) kaj la Tri⸱groŝ⸱a roman⸱o ( Bertolt Brecht, 1977 ), ambaŭ en Edition Leipzig ( la last⸱a kun⸱labor⸱e kun Bleicher - Verlag Gerlingen ).

    La manuskript⸱o⸱n prepar⸱is kaj redakt⸱is por la pres⸱o Ulrich Becker. Li ankaŭ verk⸱is kelk⸱part⸱a⸱n en⸱konduk⸱o⸱n ( El la viv⸱o de Goethe, La literatur⸱a kre⸱ad⸱o de Goethe kaj li⸱a Faŭst⸱o , La Faŭst⸱o en Esperant⸱o, La traduk⸱int⸱o de Faŭst⸱o : Karl Schulze ). La el⸱don⸱aĵ⸱o ankaŭ en⸱hav⸱as ampleks⸱a⸱n ese⸱o⸱n de la traduk⸱int⸱o ( La aventur⸱o de la Faŭst - traduk⸱ad⸱o ). Glos⸱ar⸱o ĉe la fin⸱o facil⸱ig⸱as la kompren⸱o⸱n de divers⸱a⸱j alud⸱aĵ⸱o⸱j en la tekst⸱o.

    La libr⸱o est⸱as solid⸱e broŝur⸱it⸱a. La kovr⸱il⸱o prezent⸱as grafik⸱aĵ⸱o⸱j⸱n de la us⸱o⸱n - hind⸱a art⸱ist⸱o Uday K. Dahr.

    Ĉiu esperant⸱ist⸱o ne hezit⸱u, rapid⸱e hav⸱ig⸱i al si la libr⸱o⸱n, kiel bel⸱eg⸱a⸱n donac⸱o⸱n eĉ en kelk⸱a⸱j ekzempler⸱o⸱j. Ĝi ja est⸱as el⸱star⸱a argument⸱o pri la kultur⸱a val⸱or⸱o de Esperant⸱o! La libr⸱o kost⸱as nur 24 german⸱a⸱j⸱n mark⸱o⸱j⸱n kaj hav⸱ebl⸱as ĉe la libr⸱o⸱serv⸱o⸱j.

    Vi pov⸱as vi⸱n turn⸱i ankaŭ rekt⸱e al Mondial - Verlag

    Adres⸱o : Giselastr. 12, DE - 10317, Berlin Ret⸱e :

    <address> kulturring@snafu. de address>

    Detlev Blanke

    LA Famili⸱o ZAMENHOF

    ( HK ) Grav⸱a histori⸱o⸱grafi⸱a verk⸱o de Zofia Banet - Fornalowa ( Varsovio ) aper⸱os ven⸱ont⸱jar⸱e ĉe LF - koop. Tem⸱as pri La famili⸱o Zamenhof , kiu⸱n la aŭtor⸱in⸱o mem tiel resum⸱e prezent⸱as :

    Rezult⸱e de kelk⸱jar⸱a⸱j esplor⸱o⸱j kaj penetr⸱o en divers⸱spec⸱a⸱n font⸱o⸱material⸱o⸱n ek⸱est⸱is libr⸱o prezent⸱ant⸱a la famili⸱o⸱n kiel val⸱or⸱a⸱n kaj admir⸱ind⸱a⸱n komunaĵ⸱o⸱n. La leg⸱ant⸱o hav⸱as la ebl⸱ec⸱o⸱n kon⸱at⸱iĝ⸱i kun ili⸱a soci⸱a kaj profesi⸱a labor⸱o. Ĉi - kamp⸱e plur⸱a⸱j Zamenhofoj ver⸱e eminent⸱is. La libr⸱o bild⸱ig⸱as ankaŭ ili⸱a⸱n famili⸱a⸱n viv⸱o⸱n kaj sci⸱ig⸱as pri la dram⸱a⸱j tra⸱viv⸱aĵ⸱o⸱j de la proksim⸱ul⸱o⸱j de D - ro Zamenhof dum la period⸱o de Holokaŭst⸱o, kiam grand⸱part⸱o inter ili pere⸱is. Oni pov⸱as ek⸱sci⸱i pri la grand⸱a engaĝ⸱em⸱o de plur⸱a⸱j Zamenhof - famili⸱an⸱o⸱j en la Mov⸱ad⸱o kaj kon⸱at⸱iĝ⸱i kun la kontribu⸱o⸱j de kelk⸱a⸱j el ili por la E - kultur⸱o. Per tiu libr⸱o la aŭtor⸱in⸱o dezir⸱as omaĝ⸱i al la memor⸱o de la iam mult⸱nombr⸱a famili⸱o Zamenhof, kler⸱a, nobl⸱a kaj hom⸱ar⸱an⸱a, el kiu ankoraŭ viv⸱as nur kelk⸱a⸱j dis⸱e en la mond⸱o.

    Libr⸱o riĉ⸱e ilustr⸱it⸱a, kun mult⸱a⸱j unik⸱aĵ⸱o⸱j.

    Zofia Banet - Fornalowa

    NANOVFSZKY Editor⸱o DE Jubile⸱a Libr⸱o

    ( HK ) György Nanovfszky, doktor⸱o pri lingv⸱ist⸱ik⸱o, iam⸱a redaktor⸱o de Plan⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o , eks⸱a ambasador⸱o de Hungari⸱o en Moskvo, nun⸱a prezid⸱ant⸱o de Hungari⸱a E - Asoci⸱o, propon⸱is al la Asemble⸱o de LF - koop, aper⸱ig⸱i memor⸱libr⸱o⸱n omaĝ⸱e al la 50a dat⸱re⸱ven⸱o de d - ro Giorgio Silfer ( 13 septembr⸱o 1999 ).

    La Asemble⸱o akcept⸱is unu⸱anim⸱e li⸱a⸱n propon⸱o⸱n ( kun unu si⸱n⸱de⸱ten⸱o ), kaj nom⸱um⸱is ĝust⸱e d - ro⸱n Nanovfszky redaktor⸱o de la jubile⸱a libr⸱o. Tiu “ serta gratulatoria ” en⸱hav⸱os tri sekci⸱o⸱j⸱n : lingv⸱o, literatur⸱o, komun⸱um⸱o. Mult⸱a⸱j esperant⸱olog⸱o⸱j est⸱os invit⸱it⸱a⸱j de d - ro Nanovfszky kontribu⸱i per propr⸱a ese⸱o, pri tut⸱e liber⸱a tem⸱o, sed strikt⸱e lig⸱it⸱a al esperant⸱o, al unu el tiu⸱j tri sekci⸱o⸱j.

    Sonja Bru⸱n

    Komisar⸱o MAIGRET Sekv⸱as HOLMSON EN Esperant⸱uj⸱o

    Georges Simenon ( 1903 - 1989 ) hav⸱is nur 16 jar⸱o⸱j⸱n, kiam li ricev⸱is ĵurnal⸱ist⸱a⸱n ofic⸱o⸱n en la krim - fak⸱o de “ La Gazette de Liège ” ( Belgi⸱o ). Tiu⸱temp⸱e la jun⸱a Simenon oft⸱e vizit⸱is prizon⸱o⸱j⸱n, juĝ⸱ej⸱o⸱j⸱n, kadavr⸱ej⸱o⸱j⸱n kaj krim⸱lok⸱o⸱j⸱n pret⸱ig⸱ant⸱e raport⸱aĵ⸱o⸱j⸱n pri krim⸱o⸱j kaj akcident⸱o⸱j. Baldaŭ li ek⸱verk⸱is ankaŭ humur⸱a⸱j⸱n kaj satir⸱a⸱j⸱n verk⸱o⸱j⸱n sub divers⸱a⸱j pseŭdonim⸱o⸱j.

    Fin⸱e de 1922 Simenon ir⸱is al Parizo, kie li verk⸱is mult⸱eg⸱a⸱j⸱n artikol⸱o⸱j⸱n, felieton⸱o⸱j⸱n kaj novel⸱o⸱j⸱n por franc⸱a⸱j gazet⸱o⸱j. En 1929 per la roman⸱o Petro la Latv⸱o debut⸱is komisar⸱o Maigret [ Megre ]. De tiam dum pli ol 40 jar⸱o⸱j Simenon verk⸱is mult⸱a⸱j⸱n roman⸱o⸱j⸱n pri Maigret.

    Komisar⸱o Maigret impres⸱as kiel real⸱a person⸱o. Mal⸱kiel usonaj kaj angl⸱a⸱j amator⸱a⸱j detektiv⸱o⸱j ( Holmes, Poirot, Dupin k. a. ), Maigret est⸱as ŝtat⸱a ofic⸱ist⸱o, kvazaŭ daŭr⸱ig⸱ant⸱a la labor⸱o⸱n de inspektor⸱o Lecoq —protagonist⸱o de polic⸱a⸱j roman⸱o⸱j de Emile Gaboriau.

    Maigret ne posed⸱as la eminent⸱a⸱n sagac⸱o⸱n kaj dedukt⸱em⸱o⸱n de Holmes kaj Poirot. Li est⸱as mez⸱kler⸱a pariz⸱an⸱o kun lim⸱ig⸱it⸱a kultur⸱a sci⸱ar⸱o, neni⸱a “ super⸱hom⸱o ” aŭ karier⸱ul⸱o. Sed li solv⸱as mister⸱a⸱j⸱n kaz⸱o⸱j⸱n dank al la viv⸱o⸱spert⸱o kaj kon⸱o de la ordinar⸱a hom⸱o, kun kiu li facil⸱e ident⸱iĝ⸱as. Ebl⸱e ĉar Maigret foj⸱e dev⸱as rezist⸱i kontraŭ la ŝtat⸱a polic⸱a sistem⸱o por defend⸱i ordinar⸱a⸱n hom⸱o⸱n, kiu pro mal⸱feliĉ⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j implik⸱iĝ⸱is en mis⸱far⸱o, milion⸱o⸱j da leg⸱ant⸱o⸱j vid⸱as en li rar⸱a⸱n tip⸱o⸱n de polic⸱ist⸱o kapabl⸱a kun⸱sent⸱i kun simpl⸱a civit⸱an⸱o kaj protekt⸱i tiu⸱n kontraŭ krim⸱ul⸱o⸱j kaj kontraŭ polic⸱a arbitr⸱o.

    Fin⸱fin⸱e dank al kun⸱labor⸱o de Daniel Luez kaj el⸱don⸱ej⸱o Sezon⸱o⸱j , komisar⸱o Maigret aper⸱is en Esperant⸱uj⸱o, unu jar⸱o⸱n post la al⸱ven⸱o de Sherlock Holmes per La ĉas⸱hund⸱o de la Baskerviloj ( Sezon⸱o⸱j , 1998 ).

    La nov⸱a libr⸱o Maigret hezit⸱as est⸱as aĉet⸱ebl⸱a kontraŭ 14 rubl⸱o⸱j ( la send⸱o⸱kost⸱o al⸱don⸱iĝ⸱os ) ĉe la redakci⸱o de La Ond⸱o . Ali⸱land⸱an⸱o⸱j pov⸱as ricev⸱i ĝi⸱n ĉe ni send⸱int⸱e 10 Irk⸱o⸱j⸱n aŭ ĉe UEA, Fel kaj mult⸱a⸱j ali⸱a⸱j libr⸱o⸱serv⸱o⸱j.

    Halina Gorecka

    Ricev⸱it⸱a⸱j libr⸱o⸱j

    1786. Lozgaĉev N. sur tranĉ⸱rand⸱o de ponard : Poem⸱o⸱j orig. kaj trad. / Edit. A. Korĵenkov. —Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1998. —24 p., il. —( Literatur⸱a suplement⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o ). —( Donac⸱o de Sezon⸱o⸱j ).

    1787. Aïvanhov O. M. La jog⸱o de nutr⸱ad⸱o / Tr. el la fr. —Fréjus : Prosveta, 1992. —137 p. —( Kolekt⸱o “ Izvor ” ; No 204 ). —( Donac⸱o de Prosveta ).

    1788. Aïvanhov O. M. Sub la sign⸱o de la Kolomb⸱o : pac⸱o reg⸱u / Tr. el la fr. —Fréjus : Prosveta, 1995. —155 p. —( Kolekt⸱o “ Izvor ” ; No 208 ). —( Donac⸱o de Prosveta ).

    1789. Aïvanhov O. M. Esper⸱o por la mond⸱o : spirit⸱a galvan⸱o⸱plastik⸱o / Tr. el la fr. —Fréjus : Prosveta, [ s. j. ]. —191 p. —( Kolekt⸱o “ Izvor ” ; No 214 ). —( Donac⸱o de Prosveta ).

    1790. van Themaat W. A. La akvari⸱infan⸱o⸱j : Scienc⸱fikci⸱a roman⸱o. —Lelystad : Vulp⸱o - Libr⸱o⸱j, 1976. —64 p., il. —( Donac⸱o de A. Korĵenkov ).

    1791. Blicher St. St. Tag⸱libr⸱o de vilaĝ - pedel⸱o / Tr. el la dan⸱a H. J. Bulthuis. —Godesberg : Butin &amp ; Jung, 1922. —48 p. —( Donac⸱o de A. Korĵenkov ).

    1792. Burns R. Kant⸱o⸱j, poem⸱o⸱j kaj satir⸱o⸱j / Tr. el la angl⸱a R. Rossetti, W. Auld. —2a eld. —Glasgow : Kard⸱o, 1995. —73 p. —( Donac⸱o de F. Goodheir ).

    Ricev⸱it⸱a⸱j gazet⸱o⸱j

    Ĉe la Domparo. 1999 / last⸱a ;

    Esperant⸱o. 1999 / 3 ;

    Esperant⸱o en Azio. 1998 / 4 ;

    Esperantolehti. 1999 / 1 ;

    El Popol⸱a Ĉini⸱o. 1999 / 4 ;

    Ekzakt⸱e. 1999 / 1 ;

    Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 505 ;

    Heliant⸱o. 1999 / 2 ;

    Herold⸱o de Esperant⸱o. 1999 / 2, 3 ;

    Inter⸱naci⸱a Pedagogi⸱a Revu⸱o. 1999 / 1 ;

    Inter⸱naci⸱ist⸱o. 1999 / 2 ;

    Israela Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 130 ;

    KAE - Inform⸱il⸱o. 1999 / 26 ;

    Konkord⸱o. 1999 / 40 ;

    Kontakt⸱o. 1999 / 2 ;

    La Brit⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 947 ;

    La Gazet⸱o. 1999 / 81 ;

    La Kancer⸱klinik⸱o. 1999 / 89 ;

    La Ond⸱o de Esperant⸱o. 1999 / 4 ;

    La Revu⸱o Orient⸱a. 1999 / 3 ;

    l ’ esperant⸱o. 1999 / 2 ;

    Le Travailleur Espérantiste. 1999 / 241 ;

    Literatur⸱a Foir⸱o. 1999 / 177 ;

    Monat⸱o. 1999 / 2 ;

    Ni⸱a Bulten⸱o. 1999 / 73 ;

    Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 2 ;

    Tref⸱o. 1999 / 1.

    M O Z A I K O

    Magi⸱o en Siberio

    Ni ricev⸱is 5 solv⸱o⸱j⸱n de la Magi⸱a⸱j Kvadrat⸱o⸱j el la februar⸱a LOdE . El ili nur unu est⸱is ne tut⸱e korekt⸱a. Per lot⸱um⸱ad⸱o gajn⸱is Nikolao Neĉajev el Irkutsk ( Siberio ), gratul⸱o⸱j⸱n al li!

    Respond⸱o⸱j : 1. Helik⸱o ; epizod ; lig⸱il⸱o ; Izidor ; kolos⸱o ; odor⸱o⸱j ; 2. Ĉar⸱um⸱o ; amator ; rapid⸱i ; util⸱ig ; modif⸱i ; origin .

    TK

    Kruc⸱vort⸱enigm⸱o

    Solv⸱int⸱e la kruc⸱vort⸱enigm⸱o⸱n, en la mark⸱it⸱a⸱j kvadrat⸱et⸱o⸱j vi pov⸱os leg⸱i proverb⸱o⸱n.

    Horizontal⸱e :

    A. Voj en ĝarden⸱o / Veruk⸱haŭt⸱a best ; B. —/ Artikol⸱o ; C. Mit⸱a super⸱natur⸱a est⸱aĵ⸱o / regul⸱a ses⸱edr ; Ĉ. Lig⸱it⸱ec⸱o kaj reciprok⸱a kondut⸱o inter hom⸱o⸱j / —; D. Pers⸱o⸱n , lig⸱it⸱a kun ali⸱a per reciprok⸱a inklin⸱o / Marĉ⸱a bird ; E. —F. Sufiks⸱o de la aktiv⸱a futur⸱a particip⸱o / Prepozici⸱o / Rab⸱o⸱best ; G. Mult⸱valor⸱a metal / Teks⸱aĵ el lin⸱o aŭ kanab⸱o / —; Ĝ. Ne⸱difin⸱a pronom⸱o / Centr⸱a organ de la sang⸱o⸱cirkul⸱ig⸱a sistem⸱o ; H. —/ Milit⸱ist⸱ar / Sufiks⸱o de numeral⸱o⸱j ; Ĥ. Ne pov⸱i ne far⸱i io⸱n / Produkt⸱aĵ de kok⸱in⸱o ; I. Plat⸱a, glat⸱a / Demand⸱a pronom⸱o / Pec⸱et⸱o, element⸱o ; J. Ĉia element⸱a objekt⸱o de sci⸱ad⸱o / Satelit de la Ter⸱o ; Ĵ. Konciz⸱a, senc⸱o⸱riĉ⸱a el⸱dir⸱o / Konstru⸱aĵ⸱o por hom⸱loĝ⸱ad⸱o.

    Vertikal⸱e :

    1. Lok⸱o, pri⸱plant⸱it⸱a per util⸱a⸱j aŭ por⸱plezur⸱a⸱j veget⸱aĵ⸱o⸱j / Ankoraŭ ne difekt⸱it⸱a de la temp⸱o aŭ aĝ⸱o ; 2. Numeral⸱o /... - de - Ĵanejro ; 3. Manĝ⸱aĵ⸱o el herb⸱o⸱j aŭ legom⸱o⸱j / Honor⸱a sign⸱o ; 4. Ok⸱a liter de la grek⸱a alfabet⸱o / Tiu, kiu seks⸱e am⸱as ( R ) / Plej alt⸱a vir⸱a voĉ ; 5. Tiu, kiu praktik⸱as bel⸱art⸱o⸱n / Honor⸱a entuziasm⸱a amas⸱a akcept al iu ; 6. Sufiks⸱o de la pasiv⸱a prezenc⸱a particip⸱o / Numeral⸱o / Pronom⸱o / Fin⸱aĵ⸱o de preterit⸱o ; 7. Fel , prepar⸱it⸱a por industri⸱a⸱j uz⸱o⸱j / Nas⸱kit , infan , fil / Interpunkci⸱a sign ; 8. Hav⸱i inklin⸱o⸱n / Star⸱ig⸱i laŭ diapazon⸱o ĝust⸱a⸱n rilat⸱o⸱n inter la son⸱o⸱j de instrument⸱o ; 9. Kompat⸱ind⸱a / Konjunkci⸱o, uz⸱at⸱a post super⸱ec⸱a aŭ mal⸱super⸱ec⸱a komparativ⸱o ; 10. Interjekci⸱o, uz⸱at⸱a por esprim⸱i iom mal⸱ŝat⸱a⸱n sen⸱zorg⸱ec⸱o⸱n / Lirik⸱a poem / Hejm⸱a serv⸱ist⸱o de riĉ⸱ul⸱o⸱j ; 11. Mal⸱sprit⸱ul⸱o, stult⸱eg⸱ul⸱o / Grand⸱a, fort⸱a tuk⸱o, fiks⸱it⸱a ĉe la mast⸱o⸱j kaj streĉ⸱it⸱a por kapt⸱i la vent⸱o⸱n ; 12. Muzik⸱il / River⸱o, en⸱flu⸱ant⸱a en la Balt⸱a⸱n mar⸱o⸱n / Alkohol⸱a trink⸱aĵ ; 13. Mal⸱log⸱a / Gas⸱o por lum⸱reklam⸱il⸱o⸱j.

    Kompil⸱is Vladimir Vyĉegĵanin ( Niĵnij Tagil )

    Pri Dolar⸱o⸱j Kaj Rubl⸱o⸱j

    Komenc⸱e de la pas⸱int⸱a jar⸱o mi mal⸱ferm⸱is kont⸱o⸱n en la bank⸱o SBS - Agr⸱o kaj depon⸱is 40 usonajn dolar⸱o⸱j⸱n, esperant⸱e, ke mi⸱a valut⸱a bon⸱hav⸱o ne nur konserv⸱iĝ⸱os, sed eĉ pli⸱grand⸱iĝ⸱os. Post unu jar⸱o mi re⸱vizit⸱is la bank⸱o⸱n por el⸱kont⸱ig⸱i 10 dolar⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j⸱n mi bezon⸱is.

    Oni dir⸱is al mi, ke tio ne est⸱as ebl⸱a.

    —Kial?

    —Tio est⸱as mal⸱permes⸱it⸱a.

    —Tamen mi depon⸱is la dolar⸱o⸱j⸱n por pov⸱i ili⸱n pren⸱i iam ajn.

    —Mal⸱permes⸱it⸱as!

    —Kio⸱n do mi far⸱u?

    —Vi pov⸱as pren⸱i la rubl⸱a⸱n ekvivalent⸱o⸱n. Ni konvert⸱ig⸱os vi⸱a⸱j⸱n dolar⸱o⸱j⸱n en rubl⸱o⸱j⸱n, kaj vi ricev⸱os rubl⸱o⸱j⸱n.

    —Sed hodiaŭ mi bezon⸱as dolar⸱o⸱j⸱n, ne rubl⸱o⸱j⸱n, —mi plu insist⸱is.

    —Ni ne pov⸱as don⸱i.

    Est⸱as interes⸱a afer⸱o, sed ĉar mi kompren⸱is, ke mi ne pov⸱os ricev⸱i dolar⸱o⸱j⸱n, mi kapitulac⸱is kaj konsent⸱is pri la rus⸱land⸱a⸱j rubl⸱o⸱j —ja, kiel bon⸱ord⸱a civit⸱an⸱o, mi dev⸱as sub⸱ten⸱i la rus⸱land⸱a⸱n ekonomi⸱a⸱n sistem⸱o⸱n. Mi pet⸱is la kas⸱ist⸱in⸱o⸱n ferm⸱i mi⸱a⸱n kont⸱o⸱n kaj re⸱don⸱i al mi mi⸱a⸱n bon⸱o⸱n.

    —Bon⸱e, —ŝi konsent⸱is. —Inter⸱ali⸱e, mi dev⸱as sci⸱ig⸱i vi⸱n, ke ĉi - moment⸱e je vi⸱a kont⸱o est⸱as nur 29 dolar⸱o⸱j.

    —Kial? —mi mir⸱eg⸱is. —Ja mi depon⸱is kvar⸱dek!

    —Ĉar ni de⸱pren⸱is el vi⸱a kont⸱o po unu dolar⸱o ĉiu⸱monat⸱e.

    —Pro kio?

    —Pro tio, ke vi ne uz⸱ad⸱is vi⸱a⸱n kont⸱o⸱n, —son⸱is la tre strang⸱a klar⸱ig⸱o.

    —Tiu⸱okaz⸱e mi cert⸱e dezir⸱as ferm⸱i mi⸱a⸱n kont⸱o⸱n kaj re⸱ricev⸱i la rest⸱int⸱a⸱n mon⸱o⸱n!

    —Inter⸱konsent⸱it⸱e, tamen sci⸱u, ke vi ricev⸱os nur po 13 rubl⸱o⸱j⸱n por ĉiu el la du⸱dek naŭ dolar⸱o⸱j.

    —Kial? Ja laŭ la kurz⸱o, kiu⸱n vi⸱a bank⸱o uz⸱as, unu dolar⸱o val⸱or⸱as pli ol 20 rubl⸱o⸱j⸱n!

    —Ĉar ni hav⸱as la regul⸱o⸱n, laŭ kiu ni rubl⸱ig⸱as la dolar⸱a⸱j⸱n depon⸱o⸱j⸱n je la kurz⸱o 13 Rur / USD.

    Ver⸱ŝajn⸱e, la esprim⸱o de mi⸱a vizaĝ⸱o ne apart⸱e plezur⸱ig⸱is la kas⸱ist⸱in⸱o⸱n, kiu tuj for⸱pland⸱is de la giĉet⸱o intern⸱e⸱n, ver⸱ŝajn⸱e al la ĉef⸱o, dum mi rest⸱is plu star⸱i, damn⸱ant⸱e mi⸱n pro tio, ke mi ne las⸱is antaŭ unu jar⸱o la dolar⸱o⸱j⸱n en la hejm⸱o. Post kvar⸱on⸱a hor⸱o la bank - ofic⸱ist⸱in⸱o re⸱aper⸱is kaj solen⸱e deklar⸱is :

    —Ni re⸱don⸱os al vi, kiel al labor - veteran⸱o, vi⸱a⸱j⸱n 29 dolar⸱o⸱j⸱n je la kurz⸱o 22. 60, sed vi dev⸱as far⸱i pet⸱skrib⸱o⸱n pri tio adres⸱e al ni⸱a direktor⸱o.

    Mi do far⸱is ĝi⸱n kaj ricev⸱is 655 rubl⸱o⸱j⸱n 40 kopek⸱o⸱j⸱n.

    Bronislav Ĉupin

    sur la supr⸱a fot⸱o : Esperant⸱ist⸱o⸱j en la Super⸱a Lig⸱o de “ Brain - ring ” ( TV - studi⸱o Ostankino, Moskvo, 1999 ).

    La unu⸱a vic⸱o : ĉampion⸱a team⸱o Sonet , Moskvo. Plej dekstr⸱e sid⸱as Valentin Melnikov. La du⸱a vic⸱o : la team⸱o Jaffa . Sid⸱as, de mal⸱dekstr⸱e —Boris Burda, Tatjana Lugovskaja, Anatolij Vasserman ( ĉiu⸱j el Odeso, Ukrainio ). La raport⸱o aper⸱is en mart⸱o, nun leg⸱u la vers⸱a⸱n gratul⸱o⸱n de Klara Ilutoviĉ.

    Al Valentin Melnikov

    Intelekt⸱a⸱j lud⸱o⸱j tempest⸱as.

    Reg⸱as mens⸱a fort kaj kuraĝ .

    Kiu pli inĝeni⸱a est⸱as

    en konkur⸱o pri bon⸱a saĝ ?

    Kio? Kie? Kiam? L event⸱o⸱j,

    sci⸱o⸱j, solv⸱o⸱j en febr⸱a bol ,

    de l batal⸱o rav⸱a⸱j moment⸱o⸱j,

    grand⸱a streĉ de la grand⸱a vol .

    Jen demand⸱o ek⸱tondr⸱is paf⸱e

    tra l apud⸱a, sed for⸱a mond ,

    kaj sonor⸱as triumf⸱e - traf⸱e

    ĉiam nov⸱a bril⸱a respond .

    Pli rapid⸱e, preciz⸱e, sprit⸱e!

    For dub⸱em⸱o ĝen⸱a kaj tim !

    Kaj de iu foj⸱e venk⸱it⸱e

    Lud⸱u plu sen van⸱a deprim !

    Intelekt⸱a⸱j lud⸱o⸱j transport⸱as

    optimism⸱o⸱n de mens al mens :

    Intelekt⸱o land⸱a ne mort⸱as,

    Viv⸱as plu ĝi⸱a venk⸱a pens !

    Premi⸱o per menci⸱o

    Unu⸱a akt⸱o : “ Kontakt⸱o ”

    Laŭ ne⸱rekt⸱a instig⸱o de István Ertl kaj Viktor Sapoĵnikov, kiu⸱j kolekt⸱as gazet⸱a⸱j⸱n mis⸱o⸱j⸱n, est⸱as lanĉ⸱it⸱a konkurs⸱o, en kiu premi⸱o⸱n —( mal ) laŭd⸱a⸱n menci⸱o⸱n —ricev⸱os la gazet⸱o, kies redakci⸱a kobold⸱o plej bizar⸱e kondut⸱is last⸱a⸱temp⸱e.

    La premier⸱a⸱n premi⸱o⸱n ricev⸱as Kontakt⸱o —du⸱monat⸱a soci⸱kultur⸱a revu⸱o de TEJO —pro la reklam⸱a invit⸱o “ Leg⸱u komiks⸱o⸱j⸱n en Esperant⸱o! ” Nun ni⸱a⸱j libr⸱o⸱serv⸱o⸱j est⸱as sieĝ⸱at⸱a⸱j de sam⸱ide⸱an⸱o⸱j, kiu⸱j laŭ la rekomend⸱o de Kontakt⸱o , amas⸱e mend⸱as jen⸱a⸱j⸱n komiks⸱o⸱j⸱n :

    • Ludovikito. Histori⸱et⸱o de Esperant⸱o . Tokio, 1998. 467 paĝ⸱o⸱j.
    • Z. Adam. Histori⸱o de Esperant⸱o. 1887 - 1912 . Varsovio, 1979. 8 + 144 paĝ⸱o⸱j.
    • Courtinat L. Histori⸱o de Esperant⸱o . Bellerive - sur - Allier, 1964 - 66. 1332 paĝ⸱o⸱j.

    Pro la 1332 - paĝ⸱a komiks⸱o de Courtinat, Esperant⸱o ricev⸱u dign⸱a⸱n lok⸱o⸱n en la mond⸱literatur⸱o!

    Fraz⸱o⸱j

    Hom⸱o⸱j log⸱iĝ⸱as kaj lig⸱iĝ⸱as al Esperant⸱o pro plej divers⸱a⸱j kial⸱o⸱j, kaj komenc⸱e apenaŭ imag⸱as kio⸱n tiu lingv⸱o, unik⸱a laŭ origin⸱o kaj funkci - manier⸱o, efektiv⸱e don⸱os al ili. Sed fin⸱vojaĝ⸱int⸱e la long⸱a⸱j⸱n, oft⸱e ne⸱facil⸱a⸱j⸱n etap⸱o⸱j⸱n de la en⸱mov⸱ad⸱ig⸱a itiner⸱o, ili ne⸱evit⸱ebl⸱e demand⸱as al si kio⸱n do signif⸱as ating⸱i tiu⸱n provizor⸱a⸱n cel⸱o⸱n ; ili ek⸱serĉ⸱as si⸱a⸱n esperant⸱ist⸱a⸱n ident⸱o⸱n, pro la prem⸱a neces⸱o pri⸱konsci⸱i al kio ili for⸱don⸱ad⸱as part⸱o⸱n, fin⸱fin⸱e tre signif⸱a⸱n, de si⸱a unu⸱sol⸱a viv⸱o.

    ... La fakt⸱o ke ek⸱aparten⸱o al ni⸱a komun⸱um⸱o est⸱as propr⸱a⸱vol⸱a —plej⸱part⸱e ne⸱de⸱nask⸱a, ĉiam ĉes⸱ig⸱ebl⸱a —, implic⸱as ĉe ĉiu ĝi⸱a an⸱o mal⸱sam⸱a⸱j⸱n al⸱iĝ⸱motiv⸱o⸱j⸱n kaj cel⸱vort⸱um⸱o⸱j⸱n. Tial ni⸱a mov⸱ad⸱o, kies fort⸱o⸱j⸱n grand⸱part⸱e okup⸱as la propr⸱a re⸱kre⸱ad⸱o, ne pov⸱as ne koncentr⸱i mult⸱o⸱n el si⸱a rest⸱ant⸱a energi⸱o al la konstant⸱a serĉ⸱ad⸱o de konsent⸱o en la voj⸱difin⸱ad⸱o.

    István Ertl ( Esperant⸱o . 1999 : 3 )

    Tre serioz⸱a soci⸱ologi⸱a enket⸱o last⸱a⸱temp⸱e konklud⸱is, ke 92 % de la ĉeĥ⸱o⸱j est⸱as ras⸱ist⸱o⸱j. Do, imag⸱u la rezult⸱o⸱j⸱n, se oni enket⸱us pri Rusio, Pol⸱land⸱o, Kroati⸱o, ktpktp!

    Michel Duc Goninaz ( La Kancer⸱klinik⸱o . 1999 : 89 )

    Prezid⸱ant⸱o de IKEK Faustino Castaño Vallina propon⸱as al komun⸱ist⸱o⸱j okaz⸱ig⸱i “ rekrut - kampanj⸱o⸱n ” en la Berlina UK. Ĉu konform⸱e al la Kongres⸱a Regul⸱ar⸱o?

    Klar⸱e parol⸱ant⸱e, ekzist⸱as ne mal⸱mult⸱a⸱j ge⸱esperant⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j si⸱n⸱ten⸱as burĝ⸱klas⸱e en la klas⸱batal⸱o. Grand⸱a part⸱o el ili ebl⸱e neniam en⸱vic⸱iĝ⸱os kun ni en la batal⸱o por pli just⸱a soci⸱ord⸱o... Rest⸱as, tamen, ali⸱a part⸱o el la esperant⸱ist⸱ar⸱o kiu, jes ja, pozici⸱iĝ⸱as sen⸱hezit⸱e kontraŭ ĉiu⸱j form⸱o⸱j de inter⸱hom⸱a ekspluat⸱ad⸱o kaj pret⸱as ag⸱ad⸱i ia⸱manier⸱e por pli⸱bon⸱ig⸱i la soci⸱o⸱n kaj ŝanĝ⸱ig⸱i la baz⸱o⸱n de la mond⸱o. Tiu⸱j hom⸱o⸱j est⸱as interes⸱a⸱j por ni eĉ se iu⸱j el ili ne si⸱n difin⸱as kiel marks⸱ist⸱o⸱j nek lenin⸱ist⸱o⸱j. Al ili dev⸱as est⸱i adres⸱it⸱a ni⸱a mesaĝ⸱o...

    Konkret⸱e, mi pens⸱as pri la ebl⸱ec⸱o de la IKEKanoj kiu⸱j part⸱o⸱pren⸱os en la ĉi - jar⸱a U. E. Kongres⸱o en Berlino ag⸱ad⸱u akord⸱e por dis⸱don⸱i inter la kongres⸱an⸱ar⸱o ni⸱a⸱n al⸱vok⸱o⸱n. Ni⸱a al⸱vok⸱o dev⸱as en⸱port⸱i la politik⸱a⸱n mesaĝ⸱o⸱n pri kiu mi tem⸱is supr⸱e. Ekzist⸱as ĉe ni flug⸱foli⸱o⸱j jam uz⸱it⸱a⸱j ĝis nun tiu⸱cel⸱e per⸱e de ni⸱a⸱j k - do⸱j en antaŭ⸱a⸱j okaz⸱o⸱j.

    Inter⸱naci⸱ist⸱o . 1999 : 2

    Eĉ sved⸱o⸱j skrib⸱as ekonomik⸱a⸱n disert⸱aĵ⸱o⸱n preskaŭ ĉiam en la angl⸱a lingv⸱o. Je la ekonomik⸱a institut⸱o de la universitat⸱o de Gotenburgo, la last⸱a sved⸱lingv⸱a doktor⸱a disert⸱aĵ⸱o dat⸱iĝ⸱as de 1989. Post tiam aper⸱is ĝis oktobr⸱o 1998 58 disert⸱aĵ⸱o⸱j, ĉiu⸱j en la angl⸱a lingv⸱o... En 1998 la Komision⸱o pri la Sved⸱a Lingv⸱o komisi⸱it⸱e de la reg⸱ist⸱ar⸱o, prezent⸱is plan⸱o⸱n pri tio kiel apog⸱i la sved⸱a⸱n lingv⸱o⸱n en Svedi⸱o. Unu el la propon⸱o⸱j est⸱as, ke “ doktor⸱a⸱j disert⸱aĵ⸱o⸱j en fremd⸱a⸱j lingv⸱o⸱j hav⸱u resum⸱o⸱j⸱n en la sved⸱a ”. Tio ja est⸱as la invers⸱o de regul⸱o, kiu reg⸱is ĝis 1993!

    Bo Sandelin ( Inter⸱naci⸱a Pedagogi⸱a Revu⸱o . 1999 : 1 )

    Rakont⸱as Trevor Steele, kiu instru⸱as Esperant⸱o⸱n en Litovio en kelk⸱a⸱j kurs⸱o⸱j de la Litova E - Asoci⸱o :

    Litovio est⸱as mir⸱land⸱o por vag⸱ant⸱a instru⸱ist⸱o de la inter⸱naci⸱a lingv⸱o. Mi kred⸱as, ke eĉ en urb⸱et⸱o, se E - kurs⸱o est⸱us taŭg⸱e anonc⸱it⸱a, ven⸱us pli da interes⸱at⸱o⸱j ol, ekzempl⸱e, ni⸱a aŭstralia mov⸱ad⸱o sukces⸱as al⸱tir⸱i tut⸱kontinent⸱e.

    ... Mi⸱a⸱j unu⸱a⸱j kurs⸱o⸱j en Vilnius komenc⸱iĝ⸱is la 19an de oktobr⸱o, je 12. 00, 14. 00, 16. 00 kaj 18. 00. Aper⸱is pli ol 220 hom⸱o⸱j, pli ol la ĉambr⸱o⸱j pov⸱as sid⸱ig⸱i. Oni persv⸱ad⸱is 80 el ili atend⸱i la novembr⸱a⸱j⸱n kurs⸱o⸱j⸱n. El la rest⸱ant⸱a⸱j 140 rest⸱is ĝis⸱fin⸱e 125. Probabl⸱e almenaŭ 100 vol⸱is tuj far⸱i daŭr⸱ig⸱a⸱n kurs⸱o⸱n, sed ne ebl⸱is don⸱i tia⸱n kurs⸱o⸱n, ĉar inter⸱temp⸱e amas⸱iĝ⸱is preskaŭ 200, kiu⸱j intenc⸱is komenc⸱i en novembr⸱o. Do ni propon⸱is al la 125 daŭr⸱ig⸱a⸱n kurs⸱o⸱n en januar⸱o. La “ problem⸱o ” est⸱as, ke ni dev⸱is persv⸱ad⸱i mult⸱a⸱j⸱n nov⸱ul⸱o⸱j⸱n prokrast⸱i si⸱a⸱n unu⸱a⸱n kurs⸱o⸱n ĝis januar⸱o.

    La Gazet⸱o . 1999 : 81

    Anonc⸱et⸱o⸱j

    Ĉiu vort⸱o en la anonc⸱et⸱o kost⸱as 50 kopek⸱o⸱j⸱n por rus⸱land⸱an⸱o⸱j. Por ali⸱land⸱an⸱o⸱j 5 vort⸱o⸱j kost⸱as unu respond - kupon⸱o⸱n. La pag⸱o⸱n send⸱u al Nadeĵda Miĥajlovna Ŝeludjko je la redakci⸱a adres⸱o.

    Peterburga E - Teatr⸱o, en si⸱a 15 - jar⸱aĝ⸱o, konsist⸱as el 12 aktor⸱o⸱j - profesi⸱ul⸱o⸱j, kiu⸱j nun vol⸱us prezent⸱i al Esperant⸱uj⸱o 1, 5 - hor⸱a⸱n teatr⸱aĵ⸱o⸱n Fabel⸱o de mi⸱a viv⸱o laŭ kelk⸱a⸱j fabel⸱o⸱j de Hans Christian Andersen.

    Adres⸱o : RU - 194156 Sankt - Peterburgo, ab. ja. 5, Goĥŝtejn V. R., Rus⸱land⸱o.

    Mi kaj mi⸱a edz⸱in⸱o est⸱as Rus⸱a⸱j Ortodoks⸱a⸱j Krist⸱an⸱o⸱j. Ni loĝ⸱as apud Teks⸱arkan⸱a, Teksaso, Usono. Ni serĉ⸱as ali⸱a⸱j⸱n Ortodoks⸱a⸱j⸱n Krist⸱an⸱a⸱j⸱n Esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n.

    Adres⸱o : Basil ( Dari⸱n ) Arrick Rt. 1 Box 765, DeKalb, TX 75559, Us⸱a Ret⸱e :

    <address> basil@homestead. org address>

    Du bon⸱kor⸱a⸱j fraŭl⸱in⸱o⸱j - ĝemel⸱o⸱j ( 32 j. ) dezir⸱as kon⸱at⸱iĝ⸱i kun frat⸱o⸱j - ĝemel⸱o⸱j ( 29 - 36 j. ) por fond⸱i famili⸱o⸱j⸱n. Ni hav⸱as agrabl⸱a⸱n aspekt⸱o⸱n, grand⸱a⸱j⸱n griz⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n. Inter ni⸱a⸱j interes⸱o⸱j est⸱as kudr⸱ad⸱o, mastr⸱um⸱ad⸱o, trik⸱ad⸱o, muzik⸱o, ĝarden⸱ad⸱o, libr⸱o⸱j.

    Nadeĵda kaj Ljubovj : RU - 432027 Uljanovsk, ab. ja. 10 000, Rus⸱land⸱o.

    Se vi dezir⸱as fond⸱i inter⸱naci⸱a⸱n famili⸱o⸱n, uz⸱u ni⸱a⸱n serv⸱o⸱n.

    Irina Skladnova Adres⸱o : RU - 173014 Novgorod, ab. ja. 28, Rus⸱land⸱o.

    Ret⸱e :

    <address> Irina. skladnova@us⸱a. net address>

    43 - jar⸱a eks⸱arme⸱an⸱o dezir⸱as korespond⸱i pri la tem⸱o⸱j : esperant⸱ologi⸱o, Esperant⸱o kaj komput⸱il⸱o⸱j, ŝak⸱o ; interes⸱iĝ⸱as pri aĉet⸱ebl⸱a⸱j libr⸱o⸱j.

    Boris Nebesnyj : RU - 355019 Stavropolj, Serova, 470 / 1 - 25, Rus⸱land⸱o.

    Bien⸱o “ NJEGUŜ

    en vilaĝ⸱o Hraŝĉina - Trgoviŝĉe, Kroati⸱o

    Program⸱o⸱j EN 1999

    16 - 18. 04. J. J. Strossmayer kun Franjo Gruiĉ

    21 - 23. 05. Problem⸱o⸱j de komunik⸱ad⸱o en turism⸱o kun Oszkár Princz

    11 - 13. 06. Natur⸱amik⸱a Semajn⸱fin⸱o kun M. Godec

    02 - 09. 07. Kurs⸱o de la kroat⸱a lingv⸱o kun G. Jurina

    11 - 18. 07. Kurs⸱a Semajn⸱o kun S. Ŝtimec kaj ali⸱a⸱j

    17 - 18. 07. Inter⸱region⸱a kaj najbar⸱land⸱a renkont⸱et⸱o

    23 - 30. 07. Ne tre kon⸱at⸱a⸱j aspekt⸱o⸱j de Esperant⸱o kaj Zamenhof... kun d - ro H. Eichner

    03 - 09. 08. Zagorje la verd⸱a aŭ Sur⸱voj⸱e al 55 - a IJK

    10 - 15. 08. Literatur⸱a kurs⸱o kun Spomenka Ŝtimec

    16 - 22. 08. La plej aktual⸱a⸱j tem⸱o⸱j de astronomi⸱o kun d - ro H. M. Maitzen kaj Maj⸱a Tiŝljar

    17 - 19. 09. Surpriz⸱a Semajn⸱fin⸱o

    Bon⸱ven⸱o⸱n!

    Sen⸱pag⸱a⸱j inform⸱il⸱o⸱j ricev⸱ebl⸱as de la organiz⸱ant⸱o :

    Orbis Pictus de Viŝnja Brankoviĉ

    Adres⸱o : Vi⸱a Leghissa 6 - 34 131 Trieste - Italio Telefon⸱o : + 39 / 040 767 875

    Ret⸱e :

    <address> mailto : orbispictus@iol. it address>

    Inter⸱naci⸱a Fot⸱o⸱konkurs⸱o DE “ LA Ond⸱o DE Esperant⸱o ”

    Somer⸱o est⸱is tem⸱o aŭ fon⸱o en plej⸱part⸱o inter la 40 fot⸱o⸱verk⸱o⸱j de 15 person⸱o⸱j el 9 land⸱o⸱j ( Albani⸱o, Finn⸱land⸱o, Germani⸱o, Italio, Jugoslavio, Niĝerio, Pol⸱land⸱o, Rus⸱land⸱o, Sloveni⸱o ), send⸱it⸱a⸱j al ni⸱a pas⸱int⸱jar⸱a fot⸱o⸱konkurs⸱o.

    Sojl⸱e de la nord - hemisfer⸱a somer⸱o ni memor⸱ig⸱as pri la pas⸱int - jar⸱a somer⸱o en Balkanoj per El⸱ĉerp⸱iĝ⸱o de Viŝnja Brankoviĉ

    kaj La libel⸱o sur pin⸱o ( sub⸱e ), pro kiu alban⸱a fot⸱o⸱art⸱ist⸱o Lu⸱a⸱n Jaupi ricev⸱is la tri⸱a⸱n premi⸱o⸱n en la konkurs⸱o, baldaŭ re⸱anonc⸱ot⸱a.

    “ El⸱ĉerp⸱iĝ⸱o ” de Viŝnja Brankoviĉ

    “ La Libel⸱o sur pin⸱o ” de Lu⸱a⸱n Jaupi

    Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 6 ( 56 )

    Al la leg⸱ant⸱o⸱j

    Ĉi tiu est⸱as la unu⸱a tem⸱a kajer⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o —ja ĝust⸱e ĉi - juni⸱e oni celebr⸱as la 200 - jar⸱a⸱n jubile⸱o⸱n de la plej grand⸱a rus⸱a poet⸱o Aleksandr Puŝkin.

    Mil⸱o⸱j da rus⸱land⸱a⸱j gazet⸱o⸱j aper⸱ig⸱as nun jubile⸱a⸱j⸱n artikol⸱o⸱j⸱n, kviz⸱o⸱j⸱n kaj histori⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. Radi⸱o kaj televid⸱o en Rus⸱land⸱o abund⸱e nutr⸱as la leg⸱ant⸱o⸱j⸱n per la Puŝkin⸱a menu⸱o. Kompren⸱ebl⸱e, ni⸱a modest⸱a revu⸱o apenaŭ pov⸱as dir⸱i pri Puŝkin io⸱n, kio⸱n oni ne jam leg⸱is, aŭd⸱is aŭ vid⸱is. Ni do decid⸱is ne publik⸱ig⸱i material⸱o⸱j⸱n teori⸱a⸱j⸱n aŭ sensaci⸱a⸱j⸱n, sed propon⸱as al la inter⸱naci⸱a leg⸱ant⸱ar⸱o tri reprezent⸱a⸱j⸱n traduk⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j est⸱as far⸱it⸱a⸱j ekskluziv⸱e por La Ond⸱o .

    La Ĉerk⸱ist⸱o kaj Avar⸱a kavalir⸱o unu⸱e aper⸱is en la kolekt⸱o⸱j “ Novel⸱o⸱j de Belkin ” kaj “ Mal⸱grand⸱a⸱j tragedi⸱o⸱j ” respektiv⸱e. La aper⸱ig⸱o de la du klasik⸱aĵ⸱o⸱j est⸱as ni⸱a omaĝ⸱o ankaŭ al kar⸱memor⸱a Nikolai Lozgaĉev, kiu traduk⸱is ili⸱n, kvankam li ne sukces⸱is fin⸱polur⸱i la traduk⸱o⸱j⸱n. La du verk⸱o⸱j⸱n serioz⸱a⸱j⸱n sekv⸱as pli leĝer⸱a fabel⸱o, kiu dum la total⸱ism⸱a period⸱o est⸱is tre mal⸱oft⸱e publik⸱ig⸱at⸱a, sed tre popular⸱a. Tut⸱e natur⸱e, ĝi⸱n traduk⸱is ni⸱a ne⸱lac⸱ig⸱ebl⸱a Valentin Melnikov.

    Sed ĉi tiu kajer⸱o est⸱as ne⸱kutim⸱a ankaŭ pro la maj - mez⸱a aper⸱dat⸱o. Tiu fru⸱salt⸱o en la somer⸱o⸱n okaz⸱is pro la staĝ⸱ad⸱o de ni⸱a redakt⸱ant⸱o en Bulgario —probabl⸱e li raport⸱os pri si⸱a spert⸱o en la kajer⸱o juli⸱a.

    Ceter⸱e, ĝust⸱e pri la rest⸱ad⸱o en Balkanoj ni alud⸱is en la januar⸱a kajer⸱o, kaj ĝi kaŭz⸱os bedaŭr⸱ind⸱a⸱j⸱n ĝen⸱o⸱j⸱n de la aper - ritm⸱o ĉi - somer⸱e. Bon⸱vol⸱u do, se ebl⸱e, ne tro koler⸱i pri la pigr⸱em⸱a redakci⸱o, se vi kelk⸱foj⸱e trov⸱os la revu⸱o⸱n en vi⸱a poŝt⸱kest⸱o ne je la kutim⸱a temp⸱o. Ni cert⸱e re⸱normal⸱ig⸱os la ritm⸱o⸱n aŭtun⸱e.

    La tri⸱a nov⸱aĵ⸱o est⸱as, ke ni⸱a redakci⸱o ( pro registr⸱a kondiĉ⸱o ni⸱a⸱j redakci⸱an⸱o⸱j est⸱as oficial⸱e “ konstant⸱a⸱j kun⸱labor⸱ant⸱o⸱j ” ) pli⸱vast⸱iĝ⸱as kaj inter⸱naci⸱iĝ⸱as. Ni⸱a nov⸱a redakci⸱an⸱o, dan⸱land⸱a german⸱o Wolfgang Kirschstein, pri⸱zorg⸱os precip⸱e la traduk⸱a⸱n proz⸱o⸱n kaj literatur⸱ologi⸱o⸱n.

    La kvar⸱a nov⸱aĵ⸱o est⸱as la re⸱okaz⸱ig⸱o de ni⸱a fot⸱o⸱konkurs⸱o, al kiu ĉiu⸱j fot⸱em⸱ul⸱o⸱j est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j. Tamen sur la kovr⸱il⸱paĝ⸱o vi vid⸱as bild⸱o⸱n pas⸱int - jar⸱cent⸱a⸱n —pri la kial⸱o vi leg⸱os en la interes⸱a material⸱o de Miĥail Maĥnaĉ ( paĝ⸱o 6 ).

    Hav⸱u do pacienc⸱o⸱n ĝis la sekv⸱a Ond⸱o , kiu ating⸱os vi⸱n supoz⸱ebl⸱e el la Nigr⸱a Mar⸱o.

    Halina Gorecka Aleksander Korĵenkov

    Don⸱u Ŝanc⸱o⸱n AL Pac⸱o

    La tut⸱a inter⸱naci⸱a Esperant⸱ist⸱ar⸱o est⸱as konstern⸱eg⸱it⸱a kaj horor⸱ig⸱it⸱a de kio okaz⸱as en la Balkanaj land⸱o⸱j.

    Leg⸱ant⸱o⸱j kompren⸱as, ke pri tia terur⸱a politik⸱a milit⸱a afer⸱o, mi ne rajt⸱as parol⸱i nom⸱e de la membr⸱ar⸱o de UEA, nur nom⸱e de mi mem person⸱e. Kadr⸱e de tio, tamen, mi skrib⸱as kiel Prezid⸱ant⸱o de asoci⸱o kies fin⸱a baz⸱a cel⸱o est⸱as pac⸱a mond⸱o en kiu reg⸱as inter⸱popol⸱a⸱j frat⸱ec⸱o kaj just⸱ec⸱o, ec⸱o⸱j ne oft⸱e trov⸱at⸱a⸱j en la aktual⸱a mond⸱o.

    Krom la kruel⸱a mort⸱ig⸱ad⸱o de tiom da sen⸱kulp⸱a⸱j hom⸱o⸱j, kaj la detru⸱o de hejm⸱o⸱j kaj posed⸱aĵ⸱o⸱j, apart⸱a kaj pli specif⸱a perd⸱o est⸱as perd⸱o de la ver⸱o, unu⸱a traf⸱it⸱a viktim⸱o. Re⸱e mem⸱evident⸱iĝ⸱as, ke tiu⸱j kiu⸱j kulp⸱as en tia⸱j afer⸱o⸱j, ĉiam prov⸱as influ⸱i, flam⸱ig⸱ebl⸱e, ali⸱a⸱j⸱n mensog⸱e, tro oft⸱e sukces⸱e.

    Krom la horor⸱o, kaj ni⸱a konstern⸱iĝ⸱o, kiu⸱j⸱n do, ni dev⸱us kulp⸱ig⸱i? Kio⸱n dir⸱us Zamenhof se li ankoraŭ viv⸱us?

    Sen⸱dub⸱e, ne la ordinar⸱a⸱j⸱n hom⸱o⸱j⸱n. Ili est⸱as viktim⸱o⸱j, oft⸱e il⸱o⸱j ankaŭ, sed ĉiam viktim⸱o⸱j. Pli bon⸱a demand⸱o est⸱us, kiu avantaĝ⸱as pro la kre⸱o de tiu situaci⸱o? Eĉ respond⸱o al tia demand⸱o oft⸱e ne sufiĉ⸱as don⸱i la tut⸱a⸱n ver⸱o⸱n. Profesi⸱a⸱j general⸱o⸱j posed⸱ant⸱e tre modern⸱a⸱j⸱n arm⸱il⸱o⸱j⸱n volont⸱e kontribu⸱as, lud⸱e, prov - uz⸱ant⸱e tia⸱j⸱n arm⸱il⸱o⸱j⸱n. Ankaŭ ili kulp⸱as eĉ pli grav⸱e kiam ili hav⸱as la proksim⸱a⸱j⸱n orel⸱o⸱j⸱n de reg⸱ant⸱a⸱j politik⸱ist⸱o⸱j.

    Ĉu ambici⸱a⸱j politik⸱ist⸱o⸱j pov⸱as tiel rol⸱i ekspluat⸱ant⸱e religi⸱a⸱j⸱n kaj mal⸱nov⸱a⸱j⸱n histori⸱a⸱j⸱n plend⸱o⸱j⸱n? Ĉu hom⸱o⸱j tia⸱j pov⸱as est⸱i tiom fi⸱a⸱j? Jes, ja, laŭ mi, kiam ili akcept⸱as si⸱a⸱j⸱n propr⸱a⸱j⸱n mem kre⸱it⸱a⸱j⸱n antaŭ⸱juĝ⸱o⸱j⸱n, tiam ili ja hav⸱as tia⸱n kapabl⸱o⸱n, kaj uz⸱ant⸱e ĝi⸱n, klar⸱e merit⸱as ricev⸱i ni⸱a⸱j⸱n plej⸱fort⸱a⸱j⸱n kondamn⸱o⸱j⸱n, ĉar ili hav⸱as la potenc⸱o⸱n. Est⸱as tia⸱j kiu⸱j respond⸱ec⸱as.

    Inter ili est⸱as tia⸱j kiu⸱j preter⸱pas⸱is la Sekur⸱ec⸱a⸱n Konsili⸱o⸱n de UN, la nun paraliz⸱it⸱a ĉef⸱a inter⸱naci⸱a instanc⸱o don⸱it⸱e la rol⸱o⸱n prevent⸱i tia⸱j⸱n katastrof⸱o⸱j⸱n. Ne dec⸱as en Esperant⸱a ĵurnal⸱o menci⸱i specif⸱a⸱j⸱n reg⸱ist⸱ar⸱a⸱j⸱n nom⸱o⸱j⸱n. Ĉu re⸱memor⸱ig⸱o de la Lig⸱o de Naci⸱o⸱j? Ia ajn, laŭ mi, ver⸱e sen⸱leĝ⸱a skandal⸱o.

    Kio atend⸱os ni⸱n?

    Nepr⸱e, politik⸱a mal⸱stabil⸱ec⸱o en tiu part⸱o de la mond⸱o ; long⸱temp⸱e rikolt⸱o de amar⸱a kaj long⸱daŭr⸱a memor⸱o pri la mal⸱just⸱aĵ⸱o⸱j kiu⸱j okaz⸱is ; mal⸱am⸱ec⸱o kaj venĝ⸱o atend⸱os mult⸱a⸱j⸱n, eĉ ni⸱n kiu⸱j ne est⸱as en⸱volv⸱at⸱a⸱j ; teror⸱ism⸱o, tia kia minac⸱e daŭr⸱os tra mult⸱a⸱j generaci⸱o⸱j.

    Ni⸱a⸱j nep⸱o⸱j kaj nep⸱in⸱o⸱j pag⸱os por tio kio⸱n ni⸱a⸱j reg⸱ant⸱o⸱j okaz⸱ig⸱as al ni en la Balkana du⸱on⸱insul⸱o.

    Ĉu tia analiz⸱o sufiĉ⸱as. Cert⸱e ne!

    Ni dev⸱as klopod⸱i kompren⸱i pli bon⸱e, just⸱e, tio⸱n kio okaz⸱is, kaj kiel plej bon⸱e ripar⸱i la terur⸱aĵ⸱o⸱j⸱n jam okaz⸱int⸱a⸱j⸱n.

    Ni ĉiu⸱j pled⸱u kaj aktiv⸱iĝ⸱u cel⸱at⸱e al tiu kiu hav⸱as la potenc⸱o⸱n, laŭt⸱e kaj ĉiam pli laŭt⸱e dir⸱ant⸱e al ili : ĉes⸱ig⸱u la mort⸱ig⸱ad⸱o⸱n, don⸱u ŝanc⸱o⸱n al pac⸱o! Viv⸱u la pac⸱o!

    Kep Enderby Prezid⸱ant⸱o de UEA

    HODLERISMO

    Mi fin⸱fin⸱e est⸱as kontent⸱a ke Perla Martinelli dis⸱vast⸱ig⸱is al pli ampleks⸱a⸱j rond⸱o⸱j koment⸱o⸱n iom ŝerc⸱a⸱n, kiu⸱n mi far⸱is al ŝi. Mi dir⸱is :

    “ Fin⸱fin⸱e UEA est⸱as la plej grand⸱a raŭm⸱ism⸱a asoci⸱o en la mond⸱o, kiu tamen insist⸱as deklar⸱i si⸱n fin⸱venk⸱ism⸱a. ” ( LOdE. 1999 : 5 )

    Kaj tia ŝajn⸱as al mi la efektiv⸱a situaci⸱o. Hector Hodler, en la komenc⸱o de la nun⸱a jar⸱cent⸱o, decid⸱is fond⸱i asoci⸱o⸱n, kies cel⸱o est⸱is help⸱i la esperant⸱ist⸱ar⸱o⸱n real⸱ig⸱i en la praktik⸱o la potencial⸱o⸱n de la inter⸱naci⸱a lingv⸱o. Tio⸱n li far⸱is. La asoci⸱o prosper⸱is kaj progres⸱is. La esperant⸱lingv⸱a komun⸱um⸱o komenc⸱is viv⸱i si⸱a⸱n kontakt⸱a⸱n viv⸱o⸱n ĉiam pli intens⸱e.

    Tiu⸱j komenc⸱a⸱j ide⸱o⸱j est⸱as ankoraŭ nun skulpt⸱it⸱a⸱j en la statut⸱o de la nun⸱a UEA, kies cel⸱o⸱j est⸱as, inter⸱ali⸱e

    ( c ) pli⸱facil⸱ig⸱i la ĉiu⸱spec⸱a⸱j⸱n spirit⸱a⸱j⸱n kaj materi⸱a⸱j⸱n rilat⸱o⸱j⸱n inter la hom⸱o⸱j, malgraŭ diferenc⸱o⸱j de naci⸱ec⸱o, ras⸱o, seks⸱o, religi⸱o, politik⸱o aŭ lingv⸱o ;

    ( ĉ ) kresk⸱ig⸱i inter si⸱a⸱j membr⸱o⸱j fortik⸱a⸱n sent⸱o⸱n de solidar⸱ec⸱o kaj dis⸱volv⸱i ĉe ili la kompren⸱o⸱n kaj estim⸱o⸱n por ali⸱a⸱j popol⸱o⸱j. ”

    Tiu⸱j komenc⸱a⸱j ide⸱o⸱j rest⸱as ne nur en la statut⸱o, sed en la ĉiu⸱tag⸱a praktik⸱a labor⸱o de UEA. Se vi rigard⸱as la last⸱a⸱n jar - raport⸱o⸱n ( Esperant⸱o . 1998 : 6 ) kaj iom atent⸱e ekzamen⸱as la grafik⸱aĵ⸱o⸱n kiu bild⸱ig⸱as la el⸱spez⸱o⸱j⸱n de UEA, vi vid⸱as ke preskaŭ la tut⸱o est⸱as dediĉ⸱at⸱a al ag⸱ad⸱o⸱j por kun⸱ten⸱i la komun⸱um⸱o⸱n ( salajr⸱o⸱j por ofic⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j pri⸱zorg⸱as la libr⸱o⸱serv⸱o⸱n, korespond⸱as kun la membr⸱o⸱j, el⸱don⸱as la revu⸱o⸱j⸱n kaj la jar⸱libr⸱o⸱n, ktp. ).

    Se ni ne vol⸱as nom⸱i tio⸱n raŭm⸱ism⸱o ( por evit⸱i pli⸱a⸱j⸱n konfuz⸱o⸱j⸱n en la mens⸱o⸱j de la leg⸱ant⸱o⸱j ), ni nom⸱u ĝi⸱n hodlerismo, kio ver⸱ŝajn⸱e est⸱as pli aŭtent⸱a nom⸱o.

    Pro tio mi, kon⸱at⸱a pra⸱cel⸱an⸱o kaj fin⸱venk⸱ist⸱o, iom ŝerc⸱e dir⸱is al Perla ke ” ( UEA ) tamen insist⸱as deklar⸱i si⸱n fin⸱venk⸱ism⸱a. ” Oni dev⸱as kompren⸱i tiu⸱n mi⸱a⸱n rimark⸱o⸱n ne kiel kritik⸱o⸱n al la fin⸱venk⸱ism⸱a⸱j element⸱o⸱j en UEA sed al la hodlerismaj. Mi, kiel konvink⸱it⸱a pra⸱cel⸱an⸱o, est⸱as relativ⸱e indiferent⸱a je la komun⸱um⸱o de la Esperant⸱o - parol⸱ant⸱o⸱j kaj de la kultur⸱a⸱j kaj literatur⸱a⸱j val⸱or⸱o⸱j ( kiu⸱j⸱n ili asert⸱as kre⸱i ), sed est⸱as mult⸱e pli atent⸱a je la klopod⸱o⸱j dis⸱vast⸱ig⸱i Esperant⸱o⸱n kiel rimed⸱o⸱n por inter⸱kompren⸱iĝ⸱o inter ne⸱esperant⸱ist⸱o⸱j.

    Ne mis⸱kompren⸱u mi⸱n. Mi, kiel ni ĉiu⸱j, est⸱as tre en⸱plekt⸱it⸱a en la esperant⸱ism⸱a viv⸱o, ĝu⸱as ni⸱a⸱j⸱n renkont⸱iĝ⸱o⸱j⸱n, aĉet⸱as ni⸱a⸱j⸱n libr⸱o⸱j⸱n, leg⸱as ni⸱a⸱j⸱n revu⸱o⸱j⸱n, inter⸱ŝanĝ⸱as ŝerc⸱o⸱j⸱n kun la ali⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, ktp. unu⸱vort⸱e “ viv⸱as en Esperant⸱uj⸱o ” kaj est⸱as fier⸱a pri ĝi⸱a⸱j ating⸱o⸱j kaj pri la val⸱or⸱o⸱j antaŭ⸱e⸱n⸱port⸱at⸱a⸱j de ni⸱a⸱j hom⸱o⸱j.

    Ali⸱flank⸱e, mi kred⸱as ke ni⸱a dev⸱o est⸱as pli⸱bon⸱ig⸱i la situaci⸱o⸱n de la tut⸱a hom⸱ar⸱o ne nur de ni⸱a popol⸱et⸱o. Dis⸱vast⸱ig⸱i Esperant⸱o⸱n ŝajn⸱as al mi pli grav⸱e ol nur ĝu⸱i ĝi⸱n. Pro tio mi volont⸱e vid⸱us mal⸱pli raŭm⸱ism⸱a⸱n UEA - n. Sed la fakt⸱o ke UEA est⸱as tia, kia ĝi est⸱as, klar⸱e prav⸱ig⸱as ali⸱a⸱n asert⸱o⸱n : La disting⸱o⸱j inter hodlerismo kaj raŭm⸱ism⸱o ne baz⸱iĝ⸱as sur konkret⸱a mal⸱sam⸱ec⸱o de ide⸱o⸱j, sed sur ali⸱a⸱j faktor⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n mi prefer⸱as pri⸱silent⸱i.

    Renato Corsetti vic⸱prezid⸱ant⸱o de UEA

    Renkont⸱e AL LA Du⸱a Forum⸱o

    Karlovy Vary, 27 - 29 jul. 1999

    ( HK ) Sekv⸱e de ies leter⸱o⸱j al la sid⸱ej⸱o de Sat, la Evolu⸱komision⸱o de la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o pet⸱as dis⸱kon⸱ig⸱i la sub⸱a⸱n oficial⸱a⸱n komunik⸱o⸱n, kiu⸱n ĝi ricev⸱is de Sat :

    La Sat - Plen⸱um⸱komitat⸱o atent⸱e stud⸱is vi⸱a⸱n propon⸱o⸱n pri la organiz⸱ad⸱o de la du⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o kadr⸱e de la Sat - kongres⸱o en Karlovy Vary. Ni akcept⸱as tiu⸱n propon⸱o⸱n kaj esper⸱as ke tiu Forum⸱o est⸱os plen⸱sukces⸱a. Ni kompren⸱ebl⸱e tuj inform⸱os la Organiz⸱a⸱n Kongres⸱a⸱n Komitat⸱o⸱n kaj konsil⸱as al vi turn⸱i vi⸱n rekt⸱e al ĝi.

    Sam⸱temp⸱e ni inform⸱os ni⸱a⸱j⸱n membr⸱o⸱j⸱n pri tio per⸱e de Sen⸱naci⸱ul⸱o , kaj inform⸱as UEA, indik⸱ant⸱e ke tiu Forum⸱o okaz⸱os sub nur vi⸱a kaj komplet⸱a respond⸱ec⸱o. Ni opini⸱as ke tio est⸱as nepr⸱e neces⸱a por ke la rilat⸱o⸱j inter la divers⸱a⸱j asoci⸱o⸱j de la ĝeneral⸱a Esperant⸱o - mov⸱ad⸱o daŭr⸱e est⸱u bon⸱a⸱j. Ĉi - jar⸱e iu membr⸱o de la Plen⸱um⸱komitat⸱o de Sat part⸱o⸱pren⸱os fizik⸱e part⸱o⸱n de la Forum⸱o, kiel observ⸱ant⸱o.

    Kun ni⸱a⸱j kor⸱a⸱j kaj sen⸱naci⸱ec⸱a⸱j salut⸱o⸱j, por la PK de Sat.

    Yves Peyraut, prezid⸱ant⸱o.

    ***

    Sam⸱e kiel en la unu⸱a, Akademi⸱o de Esperant⸱o est⸱os oficial⸱e reprezent⸱it⸱a ankaŭ en la du⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o. Ankaŭ ĉi - jar⸱e la Akademi⸱o⸱n reprezent⸱os s - in⸱o Perla Ar⸱i Martinelli, laŭ komisi⸱o de la estr⸱ar⸱o de Ad⸱e. Diferenc⸱o est⸱as, ke en 1998 ŝi al⸱iĝ⸱is kiel plen⸱rajt⸱a deleg⸱it⸱o ( komisi⸱it⸱a de la antaŭ⸱a estr⸱ar⸱o ), dum en 1999 ŝi al⸱iĝ⸱is kiel observ⸱ant⸱o ( do ĉi - foj⸱e ŝi ne est⸱os voĉ⸱don⸱rajt⸱a ). Krom⸱e, ĉar deleg⸱it⸱o ne pag⸱as la rest⸱ad⸱o⸱n ( gast⸱o de la organiz⸱ant⸱o⸱j ), sed observ⸱ant⸱o jes, ŝi mem kovr⸱os la koncern⸱a⸱j⸱n kost⸱o⸱j⸱n kaj tio ĉi - foj⸱e aper⸱os eĉ en la bilanc⸱o de Ad⸱e, plus⸱e kiel donac⸱o kaj minus⸱e kiel kost⸱o⸱j pro part⸱o⸱pren⸱o de Ad⸱e en la du⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o. La status⸱o⸱n de observ⸱ant⸱o konsil⸱is al Ad⸱e Perla Ar⸱i Martinelli mem, laŭ kiu “ est⸱as oportun⸱e ke Ad⸱e atent⸱e sekv⸱u la evolu⸱o⸱n de ĉiu⸱j iniciat⸱o⸱j ( inkluziv⸱e de la Strategi⸱a Forum⸱o de UEA ), sed nur kiel observ⸱ant⸱o, por garanti⸱i si⸱a⸱n sen⸱de⸱pend⸱a⸱n rol⸱o⸱n de pur⸱e lingv⸱a instituci⸱o ”.

    ***

    La sekretari⸱o de Katalun⸱a E - Asoci⸱o ( al⸱iĝ⸱int⸱a al, sed ne part⸱o⸱pren⸱int⸱a en la unu⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o ) ĵus inform⸱is la Evolu⸱komision⸱o⸱n, tra KCE, ke la Asemble⸱o de Ke⸱a, mez⸱e de mart⸱o, decid⸱is prokrast⸱i la ratif⸱o⸱n de la Pakt⸱o, pro divers⸱a⸱j interpret⸱dub⸱o⸱j. Ke⸱a eventual⸱e propon⸱os modif⸱o⸱j⸱n. KCE trans⸱don⸱is la leter⸱o⸱n al la membr⸱o⸱j de la Evolu⸱komision⸱o, kun la afabl⸱a rimark⸱o ke ili volont⸱e respond⸱os laŭ si⸱a kompetent⸱o, se Ke⸱a bon⸱vol⸱os esprim⸱i tiu⸱j⸱n dub⸱o⸱j⸱n. Ali⸱flank⸱e, nur la Forum⸱o de la Pakt⸱int⸱o⸱j rajt⸱as modif⸱i la Pakt⸱o⸱n mem. Ke⸱a ( kaj Katalun⸱a Esperant⸱ist⸱o ) rajt⸱os je observ⸱ant⸱o⸱j okaz⸱e de la du⸱a Forum⸱o.

    LA Dek⸱a⸱n Foj⸱o⸱n Roterdam⸱e

    Sukces⸱o iĝ⸱as preskaŭ rutin⸱o por la Mal⸱ferm⸱a⸱j Tag⸱o⸱j de la Centr⸱a Ofic⸱ej⸱o de UEA se juĝ⸱i laŭ la nombr⸱o de vizit⸱ant⸱o⸱j kaj, precip⸱e, laŭ la ĉiam famili⸱ec⸱a etos⸱o.

    24 apr. 85 esperant⸱ist⸱o⸱j gast⸱is en la Roterdam⸱a dom⸱o de UEA, ven⸱int⸱e el 12 land⸱o⸱j : du⸱on⸱e el Nederlando, sed ankaŭ el Germani⸱o, Francio, Hispanio, Italio, eĉ Litovio, Pol⸱land⸱o kaj Usono.

    Atend⸱is ili⸱n kvin okaz⸱ej⸱o⸱j tra la dom⸱o : En salon⸱o Zamenhof, Marjorie Boulton tri foj⸱o⸱j⸱n preleg⸱et⸱is kaj pacienc⸱e respond⸱is al demand⸱o⸱j pri Esperant⸱a verk⸱ad⸱o kaj... nu, pri kat⸱o⸱j. En la Libr⸱o⸱serv⸱o, kun la mal⸱ferm - tag⸱e kutim⸱a rabat⸱o de 10 %, vend⸱iĝ⸱is var⸱o⸱j je 2317 eŭr⸱o⸱j —i. a. ĉiu⸱j dispon⸱ebl⸱a⸱j titol⸱o⸱j de Marjorie Boulton. Ĉambr⸱o Epstein propon⸱is bazar⸱o⸱n de esperant⸱aĵ⸱o⸱j. En Bibliotek⸱o Hodler okaz⸱is sen⸱ĉes⸱a montr⸱ad⸱o de vid⸱bend⸱o⸱j.

    Last⸱e sed ne balast⸱e, re⸱freŝ⸱ig⸱aĵ⸱o⸱j atend⸱is en la babil⸱em⸱ig⸱a kaf - ĉambr⸱o.

    La sekv⸱a Mal⸱ferm⸱a Tag⸱o okaz⸱os la 27an de novembr⸱o 1999.

    István Ertl

    Finn⸱land⸱o : Du⸱obl⸱a Ĉef⸱land⸱o EN 2000

    Kultur⸱a E - Festival⸱o, la fest⸱o de original⸱a esperant⸱o⸱kultur⸱o, trans⸱lok⸱iĝ⸱as de Svedi⸱o kaj Dani⸱o al Finn⸱land⸱o. KEF 2000 okaz⸱os ven⸱ont⸱jar⸱e 13 - 20 aŭg. en komfort⸱a kaj bon⸱e ekip⸱it⸱a kurs⸱ej⸱o proksim⸱e al Helsink⸱o.

    En 2000 Helsink⸱o est⸱os unu el la eŭrop⸱a⸱j kultur⸱a⸱j ĉef⸱urb⸱o⸱j. Sam⸱jar⸱e Finn⸱land⸱o per⸱e de KEF pret⸱as akcept⸱i la rol⸱o⸱n de kultur⸱a ĉef⸱land⸱o en Esperant⸱uj⸱o.

    Muzik⸱o, literatur⸱o kaj teatr⸱o est⸱as la plej grav⸱a⸱j kamp⸱o⸱j de la original⸱a esperant⸱o⸱kultur⸱o, de kies fac⸱et⸱o⸱j ni promes⸱as ofert⸱i vast⸱a⸱n kaj interes⸱a⸱n interpret⸱o⸱n. Plekt⸱aĵ⸱o de kler⸱ig⸱a⸱j kaj festival⸱a⸱j program⸱er⸱o⸱j cel⸱as spert⸱ig⸱i ni⸱n pri la viv⸱ec⸱o de ni⸱a kultur⸱o. Esperant⸱a kin⸱ej⸱o, plen⸱e esperant⸱lingv⸱a disk⸱o⸱tek⸱o, akustik⸱a⸱j kaj rok⸱a⸱j koncert⸱o⸱j, literatur⸱a⸱j rond⸱o⸱j, laŭt⸱leg⸱o⸱j kaj preleg⸱o⸱j, teatr⸱a⸱j prezent⸱o⸱j kaj ekzerc⸱o⸱j —tiu⸱j est⸱as nur er⸱o⸱j en fascin⸱a ret⸱o de la semajn⸱a kultur⸱a festival⸱o.

    La por⸱infan⸱a esperant⸱a kultur⸱o kaj la bon⸱fart⸱o de la KEF - et⸱ul⸱o⸱j ĝeneral⸱e ricev⸱os apart⸱a⸱n atent⸱o⸱n. Ni plan⸱as jun⸱ec⸱e bon⸱etos⸱a⸱n Kultur⸱a⸱n E - Festival⸱o⸱n.

    Adres⸱o : KEF 2000, Siltasaarenkatu 15 C 65, 00530 Helsinki

    Ret⸱e :

    <address> aritamak@ra. abo. fi address>

    Anna Ritamäki

    ELTE - Universitat⸱o Invit⸱as Al⸱iĝ⸱i

    La fam⸱a budapeŝta universitat⸱o ( ELTE ) daŭr⸱e propon⸱as al en⸱land⸱a⸱j student⸱o⸱j kurs⸱o⸱n pri inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o kaj esperant⸱ologi⸱o, kadr⸱e de la katedr⸱o pri ĝeneral⸱a kaj aplik⸱a lingv⸱ist⸱ik⸱o.

    Ekster⸱land⸱an⸱o⸱j pov⸱as al⸱iĝ⸱i al la inter⸱naci⸱a kurs⸱o, kiu post tri jar⸱o⸱j konduk⸱as al ekzamen⸱o kaj diplom⸱iĝ⸱o. Neces⸱as rest⸱ad⸱i en Budapeŝto du semajn⸱o⸱j⸱n jar⸱e, kutim⸱e en fru⸱a aŭtun⸱o kaj en februar⸱o.

    Por pli⸱a⸱j inform⸱o⸱j :

    Adres⸱o : Universitat⸱o ELTE, Esperant⸱o - Fak⸱o, Piaristak 1, HU - 1061, Budapest.

    Nov⸱a⸱j Ej⸱o⸱j EN ZAGREB

    ( IR ) Kroat⸱a E - Lig⸱o ricev⸱is leter⸱o⸱n de la urb⸱estr⸱in⸱o de Zagreb Marina Matuloviĉ - Dropuliĉ kun la inform⸱o, ke la municip⸱o decid⸱is dispon⸱ig⸱i al esperant⸱ist⸱o⸱j nov⸱a⸱j⸱n ej⸱o⸱j⸱n en Zagreb, strat⸱o Kneza Mislava 11, tri etaĝ⸱o⸱j, urb⸱o⸱centr⸱e, proksim⸱e al la Hotel⸱o Sheraton. La ej⸱o⸱j est⸱as dispon⸱ig⸱it⸱a⸱j por ebl⸱ig⸱i pli bon⸱a⸱j⸱n prepar⸱o⸱j⸱n por UK - 86, kiu okaz⸱os en Zagreb en 2001. Per tiu ĉi leter⸱o la urb⸱estr⸱in⸱o dank⸱is al UEA, kiu elekt⸱is Zagrebon por la lok⸱o de si⸱a unu⸱a kongres⸱o en la nov⸱a jar⸱mil⸱o.

    Ĉar la ej⸱o⸱j bezon⸱as re⸱nov⸱ig⸱o⸱n tial, dum daŭr⸱as la konstru⸱labor⸱o⸱j, la ĉef⸱a Esperant⸱a adres⸱o en Zagreb rest⸱os en strat⸱o Amruŝeva 5.

    Spomenka Ŝtimec

    Je la Zamenhofa tag⸱o en Le Lign⸱o⸱n, apud Ĝenevo, for⸱pas⸱is

    Henri Vatré ( 1908 - 1998 )

    plum⸱nom⸱e Henri Baupierre aŭtor⸱o de plur⸱a⸱j poem⸱o⸱j, traduk⸱o⸱j, recenz⸱o⸱j, pastiĉ⸱o⸱j ( Specimen⸱e ) kaj ali⸱a⸱j verk⸱o⸱j, inter⸱ali⸱e de Neolog⸱ism⸱a Glos⸱ar⸱o , kiu ek⸱de 1983 hav⸱is 4 el⸱don⸱o⸱j⸱n.

    La 5an de januar⸱o en Pekino for⸱pas⸱is pro karcer⸱o

    Ye Junjian ( 1914 - 1999 )

    pseŭdonim⸱e Cicio Mar, fam⸱a ĉin⸱a verk⸱ist⸱o, traduk⸱ist⸱o, vic⸱prezid⸱ant⸱o de la Ĉin⸱a Traduk⸱ist⸱a Asoci⸱o, honor⸱a prezid⸱ant⸱o de la Ĉin⸱a E - Lig⸱o, vic⸱prezid⸱ant⸱o de la ĉin⸱a soci⸱et⸱o “ Amik⸱o⸱j de Esperant⸱o ”, konsili⸱an⸱o de la redakci⸱o de El Popol⸱a Ĉini⸱o .

    La 21an de januar⸱o ne⸱atend⸱it⸱e for⸱pas⸱is

    Eva Seemanová ( 1920 - 1999 )

    kon⸱at⸱a aktor⸱in⸱o, poet⸱in⸱o kaj aŭtor⸱o de traduk⸱o⸱j, fond⸱int⸱o de art⸱ism⸱a kolektiv⸱o, post⸱e nom⸱it⸱a “ Verd⸱a ĉar⸱o de Julio Baghy ”, honor⸱a membr⸱o de Ĉeĥ⸱a E - Asoci⸱o kaj de UEA.

    La 14an de februar⸱o en Kalifornio ĉes⸱is la viv⸱o de

    Catherine Louise Schulze ( 1913 - 1999 )

    ŝlos⸱il⸱a figur⸱o en la usona mov⸱ad⸱o, en la jar⸱o⸱j 1970 - 80 vic⸱prezid⸱ant⸱o de ELNA, redaktor⸱in⸱o de ELNA Newsletter , iniciator⸱o de la fam⸱a Somer⸱a E - Kurs⸱ej⸱o en la San - Franciska Universitat⸱o, honor⸱a membr⸱o de UEA.

    La 29an de april⸱o for⸱pas⸱is

    d - ro Ivan Kirĉev ( 1923 - 1999 )

    fond⸱int⸱o kaj prezid⸱ant⸱o de la Esperant⸱ist⸱a Dom⸱o de Kultur⸱o en Razgrad, honor⸱a membr⸱o kaj eks⸱estr⸱ar⸱an⸱o de Be⸱a, honor⸱a urb⸱an⸱o de Razgrad.

    Ni funebr⸱as kaj kondolenc⸱as.

    Kurt⸱e

    22 - 23 mar. prezid⸱ant⸱o de UEA Kep Enderby, Vincent Charlot k François Lo Jacomo vizit⸱is en Parizo plur⸱a⸱j⸱n Unesk⸱o - respond⸱ec⸱ul⸱o⸱j⸱n, franc⸱a⸱n ministeri⸱o⸱n pri jun⸱ul⸱ar⸱o k sport⸱o ; post⸱e Enderby k Hans Erasm⸱us hav⸱is util⸱a⸱j⸱n renkont⸱iĝ⸱o⸱j⸱n en la Eŭrop⸱a Parlament⸱o. ( Esperant⸱o )

    Kep Enderby don⸱is februar⸱e parol⸱ad⸱o⸱n pri E - to k UEA antaŭ la Asoci⸱o de Ekster⸱land⸱a⸱j Literatur⸱ist⸱o⸱j en Sidnej⸱o. ( Esperant⸱o )

    Vesper⸱e 16 mar. est⸱is registr⸱it⸱a milion⸱a vizit⸱o al la ret - inform⸱ej⸱o de la Sved⸱a E - Federaci⸱o ; la kvant⸱o da vizit⸱ant⸱o⸱j ating⸱as nun 90 mil ĉiu⸱monat⸱e. ( La Esper⸱o )

    Asoci⸱o E - ist⸱a de Rio de Janeiro en la last⸱a semestr⸱o de 1998 aktiv⸱e dis⸱vast⸱ig⸱is E - ton per 44 gazet⸱artikol⸱o⸱j, 7 radi⸱a⸱j k televid⸱a⸱j prezent⸱o⸱j, 4 preleg⸱o⸱j, 8 panel⸱o⸱j k 1 ekspozici⸱o. ( Brazila Esperant⸱ist⸱o )

    21 feb. Bolonja E - Grup⸱o ( Italio ) mal⸱ferm⸱is la Semajn⸱o⸱n de Inter⸱naci⸱a Amik⸱ec⸱o kun⸱labor⸱e kun Amnesty International per preleg⸱o⸱j pri hom⸱a⸱j rajt⸱o⸱j, defend⸱o de etn⸱a⸱j kultur⸱o⸱j k komun⸱a inter⸱naci⸱a lingv⸱o. ( L ’ esperant⸱o )

    En Svis⸱land⸱o sur⸱strat⸱a enket⸱ad⸱o de 700 person⸱o⸱j, sam⸱proporci⸱e vir⸱o⸱j k vir⸱in⸱o⸱j, jun⸱ul⸱o⸱j, plen⸱kresk⸱ul⸱o⸱j k emerit⸱o⸱j montr⸱is, ke nur kvin⸱on⸱o de la jun⸱ul⸱ar⸱o sci⸱as pri E - to kompar⸱e al du⸱on⸱o de la plen⸱kresk⸱ul⸱o⸱j. ( Ses Inform⸱as )

    Mal⸱grand⸱a fabrik⸱o de special⸱a⸱j sport⸱a⸱j aŭt⸱o⸱mobil⸱o⸱j Panozauto en Usono produkt⸱as sport⸱a⸱n, elegant⸱a⸱n aŭt⸱o - model⸱o⸱n kun la nom⸱o Esperant⸱e. ( Inter⸱redaktor⸱e )

    Je 25 apr. al la Berlina UK al⸱iĝ⸱is 2250 person⸱o⸱j el 55 land⸱o⸱j. ( CO )

    Pli ol 400 adres⸱o⸱j en 40 land⸱o⸱j est⸱as en la Amik⸱ec⸱a Ret⸱o ( 1999 - 2000 ) ; nov⸱a⸱j land⸱o⸱j est⸱as : Makedonio, Benino, Usono kaj Alĝerio. ( Amik⸱ec⸱a Ret⸱o )

    En 1998 por⸱infan⸱a E - revu⸱o Jun⸱a Amik⸱o hav⸱is 1771 pag⸱int⸱a⸱j⸱n abon⸱ant⸱o⸱j⸱n, ( kompar⸱e kun 1826 en 1997 ) inter ili —723 en Brazilo. ( Stefan MacGill )

    Malgraŭ la mal⸱facil⸱a situaci⸱o ĉi - somer⸱e okaz⸱os staĝ⸱o⸱j en la E - kastel⸱o Grésillon ( Francio ) : oni staĝ⸱os en la kastel⸱o, sed loĝ⸱os ekster ĝi. ( Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o )

    Ziko Sikosek ĉes⸱is redakt⸱i la organ⸱o⸱n de Ge⸱a Esperant⸱o aktuell . ( Esperant⸱o aktuell )

    Meksikia fili⸱o de la Inter⸱naci⸱a Akademi⸱o de la Scienc⸱o⸱j 2 feb. est⸱is leĝ⸱ig⸱it⸱a en Meksikio kiel Civil⸱a Asoci⸱o. ( Rub⸱e⸱n Feldman - Gonzalez )

    Ĉes⸱is aper⸱i Voĉ⸱o el Turingujo kaj La Social⸱ist⸱o . ( Esperant⸱o )

    Sukces⸱a Ver EN TATARSTANO

    21 - 25 apr. en Nabereĵnyje Ĉelny ( Tatarstano ) sukces⸱e pas⸱is la 11a Volgia E - renkont⸱iĝ⸱o kun ĉ. 60 part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j el 6 urb⸱o⸱j ( N. Ĉelny, Uljanovsk, Tomsk, Moskvo, Ĉeboksari, Kazanj ). Ver - 11 est⸱is dediĉ⸱it⸱a al la teatr⸱o : ni vizit⸱is tatar⸱a⸱n teatr⸱o⸱n, spekt⸱is bon⸱eg⸱a⸱n spektakl⸱o⸱n “ Ŝton⸱a gast⸱o ” prepar⸱it⸱a⸱n de Ĉelnanoj, part⸱o⸱pren⸱is preleg⸱o⸱n pri teatr⸱a ŝmink⸱o.

    La renkont⸱iĝ⸱o est⸱is dediĉ⸱it⸱a ankaŭ al Puŝkin, kaj lig⸱e kun tio est⸱is teatr⸱a konkurs⸱o : du team⸱o⸱j dev⸱is dum tut⸱a period⸱o prepar⸱i spektakl⸱o⸱j⸱n laŭ fabel⸱o⸱j de Puŝkin ( “ Ruslan kaj Ludmila ” kaj “ Fabel⸱o pri car⸱o Salt⸱a⸱n ” ) kaj dum la last⸱a vesper⸱o okaz⸱is la prezent⸱o⸱j. Krom⸱e okaz⸱is ekskurs⸱o⸱j ( N. Ĉelny kaj Jelabuga ) ; ni vizit⸱is moske⸱o⸱n kaj muze⸱o⸱j⸱n de Cvetajeva kaj Ŝiŝkin.

    Konstantin Vihrov

    Bibliotek⸱o SIBERIEN

    La Kolektiv⸱a E - Bibliotek⸱o ( KEB ), kolekt⸱int⸱a en Jekaterinburg dum la 16 jar⸱a funkci⸱ad⸱o ĉ. 1800 volum⸱o⸱j⸱n, 28 apr. est⸱is kontener⸱e send⸱it⸱a al la siberia urb⸱o Krasnojarsk. Ek⸱de nun ĝi⸱n pri⸱zorg⸱os la Krasnojarska EK, kiu re⸱pren⸱as la stafet⸱o⸱n de UES per la decid⸱o de la Konferenc⸱o de tiu last⸱a.

    El⸱don⸱ant⸱o⸱j bon⸱vol⸱u ek⸱de nun send⸱i libr⸱o⸱j⸱n kaj gazet⸱o⸱j⸱n al la adres⸱o RU - 660017, Krasnojarsk - 17, p. k. 20825.

    Tatjana Kulakova sekretari⸱o de UES

    DU Grav⸱a⸱j Material⸱o⸱j EN Maj⸱o

    En la maj⸱a kajer⸱o de La Ond⸱o , mi⸱n apart⸱e interes⸱is du material⸱o⸱j.

    Leg⸱ant⸱e la ese⸱o⸱n de Vilmos Benczik Ŝrump⸱ant⸱a leg⸱okul⸱tut⸱o ( ne nur ) en Hungari⸱o mi kapt⸱is mi⸱n je la pens⸱o, ke en ĝi est⸱as pri⸱skrib⸱it⸱a la situaci⸱o, kiu est⸱as en Rus⸱land⸱o. La problem⸱o de la leg⸱o⸱kultur⸱o est⸱as grav⸱eg⸱a por la hom⸱a soci⸱o. Dum la last⸱a⸱j jar⸱o⸱j la hom⸱o⸱j leg⸱as ĉiam pli mal⸱mult⸱e. Televid⸱o ( kaj komput⸱il⸱o ) for⸱ig⸱is libr⸱o⸱n el la man⸱o⸱j de la hom⸱o. Mi rimark⸱is, ke jun⸱ul⸱o⸱j, kiu⸱j mal⸱mult⸱e leg⸱as aŭ tut⸱e ne leg⸱as libr⸱o⸱j⸱n, el⸱montr⸱as mal⸱riĉ⸱a⸱n lingv⸱aĵ⸱o⸱n dum parol⸱ad⸱o, ne⸱sci⸱pov⸱o⸱n klar⸱e esprim⸱i per vort⸱o⸱j si⸱a⸱j⸱n pens⸱o⸱j⸱n, ne⸱kapabl⸱o⸱n fantazi⸱i.

    Potenc⸱o de la soci⸱o de⸱pend⸱as de la hom⸱o⸱j, kiu⸱j konsist⸱ig⸱as ĝi⸱n. Ju pli alt⸱kultur⸱a⸱j est⸱as la hom⸱o⸱j, des pli potenc⸱a est⸱as la soci⸱o. Mi opini⸱as, ke en lern⸱ej⸱o⸱j oni dev⸱as eduk⸱i al infan⸱o⸱j inklin⸱o⸱n al leg⸱ad⸱o kaj verk⸱ad⸱o, por ke ni⸱a soci⸱o est⸱u potenc⸱a.

    La tag⸱libr⸱o de l verk⸱ist⸱o de Fjodor Dostojevskij est⸱as aktual⸱a verk⸱o por hodiaŭ⸱a⸱j tag⸱o⸱j. Ĝi re⸱spegul⸱as ĉiu⸱j⸱n karakteriz⸱a⸱j⸱n flank⸱o⸱j⸱n de la rus⸱land⸱a viv⸱o. Problem⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n spert⸱is ni⸱a soci⸱o antaŭ 120 jar⸱o⸱j, est⸱as simil⸱a⸱j al la nun⸱temp⸱a⸱j ( aŭ eĉ la sam⸱a⸱j ).

    Juĝ⸱ant⸱e laŭ la en⸱konduk⸱o La tag⸱libr⸱o facil⸱e leg⸱ebl⸱as. Ĝi tuj kapt⸱as la atent⸱o⸱n de la leg⸱ant⸱o kaj ne las⸱as ĝi⸱n ĝis la last⸱a lini⸱o. Mi pens⸱as, ke ĝi est⸱as interes⸱a por la en⸱land⸱a⸱j kaj ekster⸱land⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j de La Ond⸱o .

    Bronislav Ĉupin ( Udmurti⸱o, Rus⸱land⸱o )

    Ŝlos⸱il⸱o AL LA “ Rus⸱a Anim⸱o ”

    Se vi demand⸱as mi⸱n pri mi⸱a plej ŝat⸱at⸱a rus⸱a verk⸱ist⸱o, mi dev⸱us unu⸱e pens⸱i pro “ embaras⸱o de riĉ⸱ec⸱o ”. Post iom⸱a pri⸱pens⸱o mi dir⸱us ver⸱ŝajn⸱e —spit⸱e al ĉio —la nom⸱o⸱n Dostojevskij. Spit⸱e al ĉio, ĉar mult⸱a⸱j fac⸱et⸱o⸱j de li⸱a verk⸱ar⸱o est⸱as abomen⸱a⸱j. Li⸱a⸱j ide⸱o⸱j pri sav⸱iĝ⸱o per⸱e de pent⸱o est⸱as kvazaŭ el ali⸱a mond⸱o. Tamen li⸱a⸱j verk⸱o⸱j est⸱as tiel modern⸱a⸱j. Neniam antaŭ⸱e verk⸱ist⸱o boris tiom profund⸱e en la hom⸱a⸱n anim⸱o⸱n. Pro tio mi ĉiam re⸱ven⸱as al la ampleks⸱a verk⸱ar⸱o de tiu geni⸱a rus⸱o.

    Mi ĝoj⸱as special⸱e, ke nun aper⸱as porci⸱o⸱j el Tag⸱libr⸱o de l verk⸱ist⸱o . Oft⸱e mi hav⸱is la impres⸱o⸱n, ke tiu⸱j felieton⸱a⸱j koment⸱o⸱j pri tiom da mal⸱sam⸱a⸱j afer⸱o⸱j pov⸱us est⸱i kvazaŭ ŝlos⸱il⸱o al la “ rus⸱a anim⸱o ”. ( Oft⸱e ni nom⸱as “ rus⸱a anim⸱o ” tiu⸱n part⸱o⸱n de rus⸱ec⸱o, kiu⸱n ni ne kompren⸱as. )

    Tial mi atend⸱as pli⸱a⸱n kler⸱ig⸱o⸱n el la plum⸱o de Dostojevskij.

    Wolfgang Kirschstein ( Dan⸱land⸱o )

    Nov - ZELANDA Verdikt⸱o

    En la april⸱a Ond⸱o aper⸱is mi⸱a artikol⸱o pri la rus⸱land⸱a⸱j mar⸱ist⸱o⸱j en Nov - Zelando.

    La 27an de april⸱o nov⸱zeland⸱a kort⸱um⸱o al⸱juĝ⸱is la plen⸱a⸱j⸱n pet⸱it⸱a⸱j⸱n salajr⸱o⸱pag⸱o⸱j⸱n al la ses mar⸱ist⸱o⸱j rest⸱ant⸱a⸱j en Nov - Zelando, kaj ankaŭ kompens⸱o⸱n de 10 mil nov - zelandaj dolar⸱o⸱j ( proksim⸱um⸱e 5 mil USD ) al ĉiu mar⸱ist⸱o. La al⸱juĝ⸱o est⸱as provizor⸱a, ĉar Karelrybflot pov⸱as apelaci⸱i, sed la mar⸱ist⸱o⸱j kaj ili⸱a⸱j amik⸱o⸱j ĝoj⸱as.

    Mike Le⸱o⸱n ( Nov - Zelando )

    Pakt⸱o Por LA Esperant⸱a Civit⸱o : Kiel Re⸱tir⸱iĝ⸱i

    ( HK ) Kiel tag⸱prezid⸱ant⸱o de la unu⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o ĝust⸱e kiam est⸱is akcept⸱it⸱a la tekst⸱o de la Pakt⸱o ( 1998 08 10 ), mi sent⸱as la dev⸱o⸱n atent⸱ig⸱i, ke ies asert⸱o⸱j pri la ne ebl⸱ec⸱o re⸱tir⸱iĝ⸱i el la Pakt⸱o est⸱as mal⸱ver⸱a⸱j.

    Se iu establ⸱o al⸱iĝ⸱int⸱a al la Pakt⸱o ial ne est⸱us kontent⸱a pri la evolu⸱o de la afer⸱o, tiu establ⸱o pov⸱us plend⸱i ĉe la Kort⸱um⸱o. Tiu ĉi arbitraci⸱a instanc⸱o ekzamen⸱us la fakt⸱o⸱j⸱n, kaj verdikt⸱us. Se la verdikt⸱o ne plaĉ⸱us al la plend⸱int⸱a establ⸱o, ĝi pov⸱us re⸱tir⸱iĝ⸱i tuj de la Pakt⸱o. Probabl⸱e cel⸱konsci⸱a kaj objektiv⸱a pakt⸱int⸱o ne eks⸱iĝ⸱us tuj, sed unu⸱e apelaci⸱us ĉe la Forum⸱o de la pakt⸱int⸱o⸱j kontraŭ la ne⸱ŝat⸱at⸱a verdikt⸱o, kaj nur post du⸱a⸱grad⸱a verdikt⸱o eventual⸱e re⸱tir⸱iĝ⸱us.

    Kompren⸱ebl⸱e la Kort⸱um⸱o ( kaj nur ĝi ) pov⸱as ankaŭ verdikt⸱i eks⸱ig⸱o⸱n : ankaŭ tiam la eks⸱ig⸱it⸱a establ⸱o rajt⸱us apelaci⸱i ĉe la Forum⸱o, kiu pov⸱as pet⸱i de la Kort⸱um⸱o re⸱ekzamen⸱i la afer⸱o⸱n en du⸱a grad⸱o.

    Fin⸱e, por ĉiu ne klara punkt⸱o ebl⸱us referenc⸱i al la Svis⸱a Civil⸱a Kod⸱o, kiu difin⸱as la natur⸱o⸱n kaj lim⸱o⸱j⸱n de la reciprok⸱a⸱j inter⸱societ⸱a⸱j engaĝ⸱o⸱j. Neces⸱as al⸱don⸱i ke al la Pakt⸱o rajt⸱as al⸱iĝ⸱i kiu ajn establ⸱o uz⸱ant⸱a esperant⸱o⸱n : pri la akcept⸱o de la al⸱iĝ⸱pet⸱o decid⸱as la Forum⸱o de la pakt⸱int⸱o⸱j. La sekv⸱a forum⸱o okaz⸱os en Karlovy Vary, 27 - 29 jul. 1999, dum la Sat - kongres⸱o.

    Ljubomir Trifonĉovski membr⸱o de la Evolu⸱komision⸱o

    Esperant⸱a Salut⸱o EL LA Jar⸱o 1946

    En la famili⸱a arkiv⸱o mi trov⸱is du poŝt⸱kart⸱o⸱j⸱n kun nigr⸱a⸱blank⸱a⸱j re⸱produkt⸱aĵ⸱o⸱j de bild⸱o⸱j avers⸱e. Unu prezent⸱as portret⸱o de Lev Tolstoj far⸱it⸱a⸱n de Kramskoj, la du⸱a —“ Aljonuŝka ” ( Helenj⸱o ) de Vasnecov. “ La trov⸱aĵ⸱o⸱j ” jam pli fru⸱e traf⸱is antaŭ mi⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n, sed mi ne atent⸱is ili⸱n pro revers⸱o⸱j ne⸱tuŝ⸱it⸱a⸱j de skrib⸱il⸱o⸱j. Nur nun mi konstat⸱is, ke la titol⸱o “ Poĉtovaja kartoĉka ” est⸱as ankaŭ en Esperant⸱o —“ Poŝt⸱a kart⸱o ”.

    Kiel en la jar⸱o 1946 vort⸱o⸱j en Esperant⸱o aper⸱is en el⸱don⸱aĵ⸱o de la ŝtat⸱a galeri⸱o Tretjakov? Ĉu tio okaz⸱is laŭ de⸱supr⸱a or⸱don⸱o aŭ la cenzur⸱o ne rimark⸱is la mem⸱star⸱a⸱n decid⸱o⸱n de la redaktor⸱o G. A. Kuzjmin? Tamen tiu⸱temp⸱e ĉiu⸱j en la profesi⸱a el⸱don⸱a ĉen⸱o cert⸱e sci⸱is, kio⸱n ili skrib⸱as, leg⸱as kaj pres⸱as. Ebl⸱e la bild⸱kart⸱o⸱j est⸱is destin⸱it⸱a⸱j por ekster⸱land⸱a uz⸱ad⸱o, aŭ por montr⸱i la pret⸱ec⸱o⸱n de tiu uz⸱ad⸱o. En novembr⸱o 1946 ek⸱funkci⸱is la statut⸱o de UNESCO, sed USSR al⸱iĝ⸱os al ĝi nur post kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j —el tiu vid⸱punkt⸱o la “ Poŝt⸱a⸱j kart⸱o⸱j ” est⸱as element⸱o de la prepar⸱a labor⸱o al tiu al⸱iĝ⸱o.

    Nur help⸱e de ali⸱a⸱j ( ebl⸱e, arkiv⸱a⸱j ) material⸱o⸱j oni pov⸱as respond⸱i cert⸱e, kio kaŭz⸱is la aper⸱o⸱n de poŝt⸱kart⸱o⸱j en la “ danĝer⸱a lingv⸱o ” dum la reg⸱ad⸱o de la tiran⸱o Stalin kaj sub⸱prem⸱ad⸱o de la esperant⸱ist⸱o⸱j. Sed ni pov⸱as konstat⸱i la fakt⸱o⸱n mem : en 1946 en USSR est⸱is el⸱don⸱at⸱a⸱j poŝt⸱a⸱j kart⸱o⸱j kun vort⸱o⸱j en Esperant⸱o.

    Miĥail Maĥnaĉ

    Ĉerk⸱ist⸱o

    Novel⸱o de Aleksandr Puŝkin

    Ni vid⸱as ĉiu⸱tag⸱e ĉerk⸱o⸱j⸱n —

    griz⸱har⸱o⸱j⸱n de l kaduk⸱a mond⸱o.

    Derĵavin

    La last⸱a⸱j hejm⸱aĵ⸱o⸱j de ĉerk⸱ist⸱o Adriano Proĥorov est⸱is lev⸱it⸱a⸱j sur la katafalk⸱a⸱n droŝk⸱o⸱n, kaj par⸱o da magr⸱a⸱j ĉeval⸱o⸱j kvar⸱a⸱n foj⸱o⸱n ek⸱tren⸱is ĝi⸱n de la strat⸱o Basmannaja al Nikitskaja, kie⸱n la ĉerk⸱ist⸱o est⸱is trans⸱loĝ⸱iĝ⸱ant⸱a kun la tut⸱a hav⸱aĵ⸱o kaj hejm⸱an⸱o⸱j. Ŝlos⸱int⸱e la butik⸱o⸱n, li najl⸱is al la pord⸱eg⸱o anonc⸱o⸱n pri tio, ke la dom⸱o est⸱as vend⸱at⸱a aŭ don⸱at⸱a lu⸱e, kaj ek⸱ir⸱is pied⸱e al la nov⸱a nest⸱o. Proksim⸱iĝ⸱ant⸱e al la flav⸱a dom⸱et⸱o, tre long⸱e tent⸱int⸱a li⸱a⸱n imag⸱o⸱pov⸱o⸱n kaj fin⸱fin⸱e aĉet⸱it⸱a pro konsider⸱ind⸱a sum⸱o, la mal⸱jun⸱a ĉerk⸱ist⸱o kun mir⸱o sent⸱is, ke li⸱a kor⸱o ne ĝoj⸱is. Trans⸱paŝ⸱int⸱e la ne⸱kon⸱at⸱a⸱n sojl⸱o⸱n kaj trov⸱int⸱e en si⸱a nov⸱a loĝ⸱ej⸱o tumult⸱o⸱n, li suspir⸱is pri la kaduk⸱a kaban⸱o, kie dum dek ok jar⸱o⸱j ĉio est⸱is aranĝ⸱it⸱a en la plej strikt⸱a ord⸱o. Li ek⸱insult⸱is si⸱a⸱j⸱n ambaŭ fil⸱in⸱o⸱j⸱n kaj la serv⸱ist⸱in⸱o⸱n pro ili⸱a mal⸱rapid⸱ec⸱o kaj mem komenc⸱is help⸱i ili⸱n. Baldaŭ la ord⸱o establ⸱iĝ⸱is : ikon⸱o⸱ŝrank⸱et⸱o, ŝrank⸱o kun manĝ⸱il⸱ar⸱o, tabl⸱o, sof⸱o kaj lit⸱o okup⸱is la angul⸱o⸱j⸱n, destin⸱it⸱a⸱j⸱n por ili en la mal⸱antaŭ⸱a ĉambr⸱o ; en la kuir⸱ej⸱o kaj salon⸱o lok⸱iĝ⸱is la meti⸱aĵ⸱o⸱j de la mastr⸱o : ĉerk⸱o⸱j de ĉi⸱a⸱j kolor⸱o⸱j kaj dimensi⸱o⸱j, krom⸱e ŝrank⸱o⸱j kun funebr⸱a⸱j ĉapel⸱o⸱j, talar⸱o⸱j kaj torĉ⸱o⸱j. Alt⸱e super la pord⸱eg⸱o est⸱is fiks⸱it⸱a ŝild⸱o, bild⸱ig⸱ant⸱a korpulent⸱a⸱n Amor⸱o⸱n kun renvers⸱it⸱a torĉ⸱o en⸱man⸱e kaj sur⸱skrib⸱o⸱n : “ Vend⸱ad⸱o kaj tapet⸱ad⸱o de ĉerk⸱o⸱j simpl⸱a⸱j kaj farb⸱it⸱a⸱j, ankaŭ lu⸱ad⸱o kaj ripar⸱ad⸱o de ĉerk⸱o⸱j mal⸱nov⸱a⸱j ”. La fraŭl⸱in⸱o⸱j ir⸱is en si⸱a⸱n ĉambr⸱o⸱n. Adriano ĉirkaŭ⸱ir⸱is en si⸱a hejm⸱o, sid⸱iĝ⸱is ĉe la fenestr⸱o kaj or⸱don⸱is funkci⸱ig⸱i samovar⸱o⸱n.

    La kler⸱a leg⸱ant⸱o sci⸱as, ke Shakespeare kaj Walter Scott prezent⸱is si⸱a⸱j⸱n tomb⸱ist⸱o⸱j⸱n hom⸱o⸱j gaj⸱a⸱j kaj ŝerc⸱em⸱a⸱j, por pli fort⸱e surpriz⸱i ni⸱a⸱n imag⸱o⸱n per tiu kontrast⸱o. Pro la estim⸱o al la ver⸱o ni ne pov⸱as sekv⸱i ili⸱a⸱n ekzempl⸱o⸱n, kaj mi dev⸱as konfes⸱i, ke la karakter⸱o de ni⸱a ĉerk⸱ist⸱o perfekt⸱e kongru⸱is kun li⸱a sombr⸱a meti⸱o. Adriano Proĥorov kutim⸱e est⸱is moroz⸱a kaj en⸱pens⸱iĝ⸱int⸱a. Li romp⸱is la mut⸱ec⸱o⸱n ebl⸱e nur por riproĉ⸱i si⸱a⸱j⸱n fil⸱in⸱o⸱j⸱n, kiam li traf⸱is ili⸱n gap⸱i sen⸱ag⸱e la post⸱fenestr⸱a⸱j⸱n pas⸱ant⸱o⸱j⸱n, aŭ por postul⸱i pro si⸱a⸱j verk⸱o⸱j tro⸱a⸱n sum⸱o⸱n de tiu⸱j, kiu⸱j hav⸱is mal⸱feliĉ⸱o⸱n ( sed iam ja feliĉ⸱o⸱n ) bezon⸱i ili⸱n. Do, Adriano, sid⸱ant⸱e ĉe fenestr⸱o kaj trink⸱ant⸱e la sep⸱a⸱n tas⸱o⸱n da te⸱o, laŭ si⸱a kutim⸱o trist⸱e medit⸱ad⸱is. Li pens⸱is pri la pluv⸱eg⸱o, kiu antaŭ unu semajn⸱o traf⸱is ĉe la urb⸱o⸱lim⸱o sepult⸱o⸱procesi⸱o⸱n de eks⸱iĝ⸱int⸱a brigad⸱estr⸱o. Mult⸱a⸱j talar⸱o⸱j pro tio mal⸱long⸱iĝ⸱is, mult⸱a⸱j ĉapel⸱o⸱j kurb⸱iĝ⸱is. Li antaŭ⸱vid⸱is ne⸱evit⸱ebl⸱a⸱j⸱n el⸱spez⸱o⸱j⸱n, ĉar li⸱a mal⸱nov⸱a stok⸱o de funebr⸱a⸱j kostum⸱o⸱j sen⸱indulg⸱e kaduk⸱iĝ⸱is. Li esper⸱is kompens⸱i la mal⸱profit⸱o⸱n dank al mal⸱jun⸱a komerc⸱ist⸱edz⸱in⸱o Trjuĥina, kiu jam preskaŭ unu jar⸱o⸱n kuŝ⸱is antaŭ⸱mort⸱a. Sed Trjuĥina est⸱is mort⸱ant⸱a en la distrikt⸱o Razguljaj, kaj Proĥorov tim⸱is, ke ŝi⸱a⸱j hered⸱ont⸱o⸱j, malgraŭ la promes⸱o, pigr⸱os vok⸱i li⸱n el li⸱a for⸱angul⸱o kaj akcept⸱os pli proksim⸱a⸱n ofert⸱o⸱n.

    Tiu⸱j ĉi medit⸱o⸱j est⸱is subit⸱e romp⸱it⸱a⸱j de tri framason⸱a⸱j frap⸱o⸱j sur la pord⸱o. “ Kiu est⸱as? ” —demand⸱is la ĉerk⸱ist⸱o. La pord⸱o mal⸱ferm⸱iĝ⸱is, kaj vir⸱o, kiu est⸱is tuj diven⸱ebl⸱a kiel german⸱a meti⸱ist⸱o, en⸱ir⸱is en la ĉambr⸱o⸱n kaj kun gaj⸱a aspekt⸱o proksim⸱iĝ⸱is al la ĉerk⸱ist⸱o. “ Pardon⸱u, afabl⸱a najbar⸱o, —li dir⸱is en tia ŝajn⸱rus⸱a idiom⸱o, kiu⸱n ni ĝis nun ne pov⸱as aŭd⸱i sen rid⸱o, —pardon⸱u, ke mi mal⸱help⸱is vi⸱n... mi dezir⸱is pli rapid⸱e kon⸱at⸱iĝ⸱i kun vi. Mi est⸱as ŝu⸱ist⸱o, mi⸱a nom⸱o est⸱as Gottlieb Schulz, mi viv⸱as trans la strat⸱o de vi, en tiu dom⸱et⸱o, kontraŭ vi⸱a⸱j⸱n fenestr⸱o⸱j⸱n. Morgaŭ mi fest⸱os mi⸱a⸱n arĝent⸱a⸱n ge⸱edz⸱ig⸱o⸱n, kaj mi pet⸱as vi⸱n kaj vi⸱a⸱j⸱n fil⸱in⸱o⸱j⸱n tag⸱manĝ⸱i ĉe mi kamarad⸱e ”. La invit⸱o est⸱is favor⸱e akcept⸱it⸱a. La ĉerk⸱ist⸱o invit⸱is la ŝu⸱ist⸱o⸱n sid⸱iĝ⸱i kaj te⸱trink⸱i, kaj dank al la apert⸱a karakter⸱o de Gottlieb Schulz, ili baldaŭ konversaci⸱is amik⸱e. “ Kiel⸱e komerc⸱as vi⸱a afabl⸱a moŝt⸱o? ” —demand⸱is Adriano. “ E - he - he, —respond⸱is Schulz, —iel kaj tiel. Mi ne plend⸱u. Kvankam, mi⸱a var⸱o⸱j ne sam⸱as kun la vi⸱a⸱j : la viv⸱ant⸱o sen bot⸱o⸱j ne lamas, sed mort⸱int⸱o sen ĉerk⸱o ne ir⸱as ”. —“ Tut⸱e ver⸱e, —konsent⸱is Adriano, —tamen, se viv⸱ant⸱o ne pov⸱as pag⸱i, li, vol⸱u ne koler⸱i, ir⸱as nud⸱pied⸱e ; sed mizer⸱a mort⸱int⸱o eĉ sen⸱pag⸱e ĉerk⸱o⸱n pren⸱as ”. Tiel⸱e ili⸱a konversaci⸱o daŭr⸱is ankoraŭ kelk⸱a⸱n temp⸱o⸱n. Fin⸱fin⸱e la ŝu⸱ist⸱o ek⸱star⸱is kaj adiaŭ⸱is la ĉerk⸱ist⸱o⸱n, ripet⸱ant⸱e si⸱a⸱n invit⸱o⸱n.

    La sekv⸱a⸱n tag⸱o⸱n, ĝust⸱e je la dek - du⸱a hor⸱o, la ĉerk⸱ist⸱o kaj li⸱a⸱j fil⸱in⸱o⸱j el⸱ir⸱is tra la pord⸱et⸱o de la kort⸱o de la nov⸱aĉet⸱it⸱a dom⸱o kaj direkt⸱is si⸱n al la najbar⸱o. Neglekt⸱ant⸱e la kutim⸱o⸱n de la nun⸱a⸱j roman⸱ist⸱o⸱j, mi pri⸱skrib⸱os nek la rus⸱a⸱n kaftan⸱o⸱n de Adriano Proĥorov, nek la eŭrop⸱a⸱j⸱n vest⸱o⸱j⸱n de Akulina kaj Dari⸱a. Tamen mi opini⸱as ne super⸱flu⸱a konstat⸱i, ke ambaŭ fraŭl⸱in⸱o⸱j vest⸱is si⸱n per flav⸱a⸱j ĉapel⸱o⸱j kaj ruĝ⸱a⸱j ŝu⸱o⸱j, kio okaz⸱is al ili nur en solen⸱a⸱j okaz⸱o⸱j.

    La mal⸱vast⸱a loĝ⸱ej⸱o de la ŝu⸱ist⸱o est⸱is plen⸱a je gast⸱o⸱j, plej⸱part⸱e meti⸱ist⸱o⸱j german⸱a⸱j kun ties edz⸱in⸱o⸱j kaj sub⸱majstr⸱o⸱j. El ofic⸱ist⸱o⸱j rus⸱a⸱j est⸱is nur postenbuda polic⸱ist⸱o, finn⸱o Jurko, kiu malgraŭ si⸱a modest⸱a rang⸱o, sukces⸱is hav⸱i apart⸱a⸱n favor⸱o⸱n de la mastr⸱o. Ĉirkaŭ du⸱dek kvin jar⸱o⸱j⸱n li fidel⸱e kaj fervor⸱e ofic⸱is sur tiu posten⸱o, kiel la poŝt⸱ist⸱o de Pogoreljskij. La incendi⸱o de la jar⸱o dek - du⸱a, neni⸱ig⸱int⸱a la unu⸱a⸱n Rus⸱land⸱a⸱n tron⸱urb⸱o⸱n, ne indulg⸱is ankaŭ li⸱a⸱n flav⸱a⸱n bud⸱o⸱n. Sed tuj post la for⸱pel⸱o de la mal⸱amik⸱o⸱j sur ĝi⸱a lok⸱o aper⸱is nov⸱a bud⸱o —griz⸱a kun blank⸱a⸱j dorik⸱a⸱j kolon⸱et⸱o⸱j ; kaj Jurko de⸱nov⸱e paŝ⸱ad⸱is apud ĝi “ kun hak⸱il⸱eg , en tol⸱kiras⸱o ”. Li kon⸱is plej⸱part⸱o⸱n de german⸱o⸱j loĝ⸱ant⸱a⸱j apud la Nikita pord⸱eg⸱o ; iu⸱j el ili eĉ foj⸱e nokt⸱um⸱is ĉe Jurko post⸱dimanĉ⸱a⸱n nokt⸱o⸱n. Adriano tuj kon⸱at⸱iĝ⸱is kun li kiel kun hom⸱o, kiu baldaŭ aŭ post⸱e ebl⸱e est⸱os neces⸱a, kaj kiam la gast⸱o⸱j ven⸱is al la fest⸱a tabl⸱o, ili sid⸱iĝ⸱is apud⸱e. Ge⸱sinjor⸱o⸱j Schulz kaj ili⸱a fil⸱in⸱o Lottchen, manĝ⸱ant⸱e kun la gast⸱o⸱j, ĉiam kun⸱e regal⸱is kaj help⸱is la kuir⸱ist⸱in⸱o⸱n serv⸱i. Bier⸱o abund⸱is. Jurko manĝ⸱is kvazaŭ kvar person⸱o⸱j ; Adriano sekv⸱is li⸱a⸱n ekzempl⸱o⸱n ; la fil⸱in⸱o⸱j afekt⸱e ceremoni⸱um⸱is ; la mult⸱voĉ⸱a german⸱a parol⸱o far⸱iĝ⸱is ĉiam pli bru⸱a. Subit⸱e la mastr⸱o postul⸱is atent⸱o⸱n kaj mal⸱kork⸱ant⸱e rezin⸱um⸱it⸱a⸱n botel⸱o⸱n, laŭt⸱e dir⸱is en la lingv⸱o rus⸱a : “ Je la san⸱o de mi⸱a bon⸱a Luiz⸱a! ” Gas⸱vin⸱o ek⸱ŝaŭm⸱is. La mastr⸱o tener⸱e kis⸱is la freŝ⸱a⸱n vizaĝ⸱o⸱n de si⸱a kvar⸱dek⸱jar⸱a kun⸱ul⸱in⸱o, kaj la gast⸱o⸱j bru⸱e trink⸱is je la san⸱o de la bon⸱a Luiz⸱a. “ Je la san⸱o de mi⸱a⸱j kar⸱a⸱j gast⸱o⸱j! ” —deklar⸱is la mastr⸱o, mal⸱kork⸱ant⸱e la du⸱a⸱n botel⸱o⸱n, kaj la gast⸱o⸱j dank⸱is li⸱n, re⸱vak⸱ig⸱ant⸱e si⸱a⸱j⸱n glas⸱et⸱o⸱j⸱n. Nun la tost⸱o⸱j ek⸱sekv⸱is unu post la ali⸱a. Oni trink⸱is apart⸱e je la san⸱o de ĉiu el la gast⸱o⸱j, je la san⸱o de Moskvo kaj de dek⸱du⸱o da german⸱a⸱j urb⸱et⸱o⸱j ; ili trink⸱is je la san⸱o de ĉiu⸱j gild⸱o⸱j ĝeneral⸱e kaj de ĉiu gild⸱o special⸱e ; ili trink⸱is je la san⸱o de la majstr⸱o⸱j kaj sub⸱majstr⸱o⸱j. Adriano trink⸱is fervor⸱e kaj gaj⸱iĝ⸱is tiom, ke li mem propon⸱is iu⸱n ŝerc⸱a⸱n tost⸱o⸱n. Subit⸱e unu el la gast⸱o⸱j, dik⸱a bak⸱ist⸱o, lev⸱is la glas⸱et⸱o⸱n kaj ek⸱kri⸱is : “ Je la san⸱o de tiu⸱j por kiu⸱j ni labor⸱as —unserer Kundleute! ” La propon⸱o, kiel la ceter⸱a⸱j, est⸱is akcept⸱it⸱a gaj⸱e kaj unu⸱anim⸱e. La gast⸱o⸱j komenc⸱is riverenc⸱i unu al la ali⸱a, la tajlor⸱o al la ŝu⸱ist⸱o, la ŝu⸱ist⸱o al la tajlor⸱o, la bak⸱ist⸱o al ili ambaŭ, ĉiu⸱j al la bak⸱ist⸱o kaj tiel plu. Mez⸱e de tiu reciprok⸱a riverenc⸱ad⸱o Jurko ek⸱kri⸱is al si⸱a najbar⸱o : “ Kio do? Trink⸱u, estim⸱at⸱a, je la san⸱o de vi⸱a⸱j mort⸱int⸱o⸱j ”. Ĉiu⸱j rid⸱eg⸱is, sed la ĉerk⸱ist⸱o sent⸱is si⸱n ofend⸱it⸱a kaj paŭt⸱is. Neni⸱u rimark⸱is tio⸱n, la gast⸱o⸱j plu trink⸱ad⸱is kaj for⸱las⸱is la tabl⸱o⸱n nur je la sonor⸱ad⸱o invit⸱ant⸱a al la vesper⸱a mes⸱o.

    La gast⸱o⸱j for⸱ir⸱is mal⸱fru⸱e kaj preskaŭ ĉiu⸱j est⸱is ebri⸱et⸱a⸱j. La dik⸱a bak⸱ist⸱o kaj bind⸱ist⸱o, kies vizaĝ⸱o ŝajn⸱is bind⸱it⸱a en ruĝ⸱a maroken⸱o, sub⸱aksel⸱e konduk⸱is Jurkon en ties bud⸱o⸱n, estim⸱ant⸱e ĉi - far⸱e la rus⸱a⸱n proverb⸱o⸱n : la ŝuld⸱o bon⸱as, se pag⸱it⸱a. La ĉerk⸱ist⸱o re⸱ven⸱is hejm⸱e⸱n ebri⸱a kaj koler⸱a. “ Kial do, fin⸱fin⸱e, —li rezon⸱is voĉ⸱e, —mi⸱a meti⸱o est⸱as mal⸱pli estim⸱ind⸱a ol la ceter⸱a⸱j? Ĉu la ĉerk⸱ist⸱o est⸱as kiel ekzekut⸱ist⸱o? Pro kio rid⸱as la pagan⸱o⸱j? Ĉu la ĉerk⸱ist⸱o est⸱as jul⸱a histrion⸱o? Mi ja dezir⸱is invit⸱i ili⸱n je mi⸱a en⸱loĝ⸱iĝ⸱a festen⸱eg⸱o : sed tio ne okaz⸱os! Sed tiu⸱j⸱n mi invit⸱os, por kiu⸱j mi labor⸱as : la mort⸱int⸱o⸱j⸱n ortodoks⸱a⸱j⸱n ”. —“ , kio⸱n vi dir⸱as, estim⸱at⸱a? —dir⸱is la serv⸱ist⸱in⸱o, kiu tiu⸱temp⸱e est⸱is sen⸱bot⸱ig⸱ant⸱a li⸱n, —kio⸱n vi blag⸱as? Kruc⸱o⸱sign⸱u vi⸱n! Vok⸱i mort⸱int⸱o⸱j⸱n al la fest⸱o en⸱loĝ⸱iĝ⸱a! Kia terur⸱o! ” —“ Je Di⸱o, mi vok⸱os, —daŭr⸱ig⸱is Adriano, —kaj tuj⸱e, morgaŭ. Bon⸱ven⸱u, mi⸱a⸱j bon⸱far⸱ant⸱o⸱j, la morgaŭ⸱a⸱n vesper⸱o⸱n festen⸱i ĉe mi ; ne rifuz⸱u mi⸱a⸱n regal⸱o⸱n, kiu⸱n Di⸱o don⸱is ”. Post tiu⸱j vort⸱o⸱j la ĉerk⸱ist⸱o ir⸱is al la lit⸱o kaj baldaŭ ek⸱ronk⸱is.

    sur la kort⸱o est⸱is ankoraŭ mal⸱lum⸱e, kiam Adriano est⸱is vek⸱it⸱a. La negoc⸱ist⸱edz⸱in⸱o Trjuĥina tiu⸱nokt⸱e mort⸱is, kaj kurier⸱o de ŝi⸱a administr⸱ant⸱o al⸱rajd⸱is al Adriano kun tiu inform⸱o. Pro tio la ĉerk⸱ist⸱o don⸱is al li dek kopek⸱o⸱j⸱n por vodk⸱o, rapid⸱e vest⸱is si⸱n, pren⸱is fiakr⸱o⸱n kaj ven⸱is al Razguljaj. Antaŭ la pord⸱eg⸱o de la mort⸱int⸱in⸱o jam est⸱is posten⸱ig⸱it⸱a⸱j polic⸱ist⸱o⸱j kaj negoc⸱ist⸱o⸱j paŝ⸱ad⸱is kvazaŭ korv⸱o⸱j el⸱flar⸱int⸱a⸱j kadavr⸱o⸱n. La mort⸱int⸱in⸱o kuŝ⸱is sur⸱tabl⸱e, vaks⸱e flav⸱a, sed ankoraŭ ne hid⸱ig⸱it⸱a de putr⸱ad⸱o. Apud ŝi amas⸱iĝ⸱is parenc⸱o⸱j, najbar⸱o⸱j kaj serv⸱ist⸱o⸱j. Ĉiu⸱j fenestr⸱o⸱j est⸱is mal⸱ferm⸱it⸱a⸱j ; kandel⸱o⸱j brul⸱is ; pastr⸱o⸱j preĝ⸱is. Adriano al⸱ir⸱is la nev⸱o⸱n de Trjuĥina, jun⸱a negoc⸱ist⸱o en mod⸱a surtut⸱o, kaj anonc⸱is al li, ke la ĉerk⸱o, kandel⸱o⸱j, drapir⸱aĵ⸱o kaj ali⸱a⸱j sepult⸱a⸱j akcesor⸱aĵ⸱o⸱j tuj est⸱os liver⸱it⸱a⸱j en bon⸱a ord⸱o. La hered⸱ant⸱o distr⸱it⸱e dank⸱is li⸱n kaj dir⸱is, ke li ne marĉand⸱os pri la prez⸱o, kaj plen⸱e fid⸱as je la honest⸱o de Adriano. La ĉerk⸱ist⸱o, laŭ si⸱a kutim⸱o, ĵur⸱is je Di⸱o, ke li ne pren⸱os super⸱flu⸱e, inter⸱ŝanĝ⸱is signif⸱o⸱plen⸱a⸱j⸱n rigard⸱o⸱j⸱n kun la administr⸱ant⸱o kaj for⸱vetur⸱is por klopod⸱i. La tut⸱a⸱n tag⸱o⸱n li vetur⸱ad⸱is de Razguljaj al la Nikita pord⸱eg⸱o kaj re⸱e⸱n, je la vesper⸱o li far⸱is ĉio⸱n kaj pied⸱ir⸱is hejm⸱e⸱n, liber⸱ig⸱int⸱e si⸱a⸱n fiakr⸱ist⸱o⸱n. La nokt⸱o est⸱is lun⸱hel⸱a. La ĉerk⸱ist⸱o bon⸱ord⸱e ating⸱is la Nikitan pord⸱eg⸱o⸱n. Ĉe la preĝ⸱ej⸱o de la Ĉiel⸱ir⸱o li⸱n vok⸱is ni⸱a kon⸱at⸱o Jurko, kiu re⸱kon⸱is la ĉerk⸱ist⸱o⸱n kaj dezir⸱is al li bon⸱a⸱n nokt⸱o⸱n. Est⸱is mal⸱fru⸱e. La ĉerk⸱ist⸱o jam est⸱is proksim⸱e de si⸱a dom⸱o, kiam al li subit⸱e ŝajn⸱is, ke iu ven⸱is al li⸱a pord⸱eg⸱o, mal⸱ferm⸱is la klap⸱pord⸱et⸱o⸱n kaj mal⸱aper⸱is post ĝi. “ Kio⸱n tio signif⸱as? —pens⸱is Adriano. —Kiu bezon⸱as mi⸱n de⸱nov⸱e? Ebl⸱e ŝtel⸱ist⸱o penetr⸱is en mi⸱a⸱n dom⸱o⸱n? Aŭ am⸱ant⸱o⸱j vizit⸱as mi⸱a⸱j⸱n stult⸱ul⸱in⸱o⸱j⸱n? Di⸱o gard⸱u mi⸱n! ” La ĉerk⸱ist⸱o jam est⸱is vok⸱ont⸱a por la help⸱o si⸱a⸱n kompan⸱o⸱n Jurko. Tiu⸱moment⸱e ankoraŭ iu proksim⸱iĝ⸱is al la pord⸱et⸱o kaj dezir⸱is en⸱ir⸱i sed, rimark⸱int⸱e la kur⸱ant⸱a⸱n mastr⸱o⸱n, halt⸱is kaj de⸱met⸱is la tri⸱angul⸱a⸱n ĉapel⸱o⸱n. Li⸱a vizaĝ⸱o ŝajn⸱is kon⸱at⸱a al Adriano, sed pro la hast⸱o li ne sukces⸱is ĝi⸱n bon⸱e esplor⸱i. “ Vi degn⸱is ven⸱i al mi, —anhel⸱e dir⸱is Adriano, —en⸱ir⸱u do, est⸱u afabl⸱a ”. —“ Ne riverenc⸱u, estim⸱at⸱a, —tiu obtuz⸱e respond⸱is, —ir⸱u antaŭ⸱e⸱n, montr⸱u la voj⸱o⸱n al la gast⸱o⸱j! ” Adriano efektiv⸱e ne hav⸱is temp⸱o⸱n por riverenc⸱ad⸱o. La pord⸱et⸱o est⸱is mal⸱ferm⸱it⸱a, li ir⸱is sur la ŝtup⸱ar⸱o⸱n kaj la ul⸱o sekv⸱is li⸱n. Al Adriano ŝajn⸱is, ke en li⸱a⸱j ĉambr⸱o⸱j vag⸱as hom⸱o⸱j. “ Diabl⸱aĵ⸱o! ” —li pens⸱is kaj rapid⸱e en⸱ir⸱is... li⸱a⸱j gamb⸱o⸱j fleks⸱iĝ⸱is. La ĉambr⸱o est⸱is plen⸱a je mort⸱int⸱o⸱j. La trans⸱fenestr⸱a lun⸱o lum⸱ig⸱is ili⸱a⸱j⸱n flav⸱a⸱j⸱n kaj blu⸱a⸱j⸱n vizaĝ⸱o⸱j⸱n, kav⸱iĝ⸱int⸱a⸱j⸱n buŝ⸱o⸱j⸱n, mal⸱klar⸱a⸱j⸱n du⸱on⸱ferm⸱it⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n kaj akr⸱iĝ⸱int⸱a⸱j⸱n naz⸱o⸱j⸱n... Adriano kun terur⸱o re⸱kon⸱is en ili hom⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j est⸱is sepult⸱it⸱a⸱j dank al li⸱a⸱j klopod⸱o⸱j, kaj en la gast⸱o ven⸱int⸱a kun⸱e kun li li ident⸱ig⸱is la brigad⸱estr⸱o⸱n, en⸱tomb⸱ig⸱it⸱a⸱n dum la pluv⸱eg⸱o. Ĉiu⸱j ili, dam⸱o⸱j kaj vir⸱o⸱j, ĉirkaŭ⸱is la ĉerk⸱ist⸱o⸱n kun riverenc⸱o⸱j kaj salut⸱o⸱j, escept⸱e de mizer⸱ul⸱o antaŭ ne⸱long⸱e en⸱tomb⸱ig⸱it⸱a sen⸱pag⸱e, kiu rimors⸱is kaj hont⸱is pro si⸱a⸱j ĉifon⸱a⸱j vest⸱aĵ⸱o⸱j kaj humil⸱e star⸱is en angul⸱o. La ceter⸱a⸱j est⸱is dec⸱e vest⸱it⸱a⸱j : mort⸱int⸱in⸱o⸱j —en kuf⸱o⸱j kaj ruband⸱o⸱j ; mort⸱int⸱a⸱j ŝtat⸱ofic⸱ist⸱o⸱j —en uniform⸱o⸱j, sen kun ne⸱raz⸱it⸱a⸱j barb⸱o⸱j ; komerc⸱ist⸱o⸱j —en fest⸱a⸱j kaftan⸱o⸱j. “ Jen do, Proĥorov, —dir⸱is la brigad⸱estr⸱o, komisi⸱it⸱e de la tut⸱a bon⸱a kompani⸱o, —ni ĉiu⸱j lev⸱iĝ⸱is laŭ vi⸱a invit⸱o ; hejm⸱e rest⸱is nur tut⸱e sen⸱pov⸱a⸱j kiu⸱j tut⸱e for⸱putr⸱is, kaj tiu⸱j kiu⸱j konsist⸱as el nur⸱a⸱j ost⸱o⸱j kaj haŭt⸱o, sed eĉ el ĉi - last⸱a⸱j unu ne pov⸱is brid⸱i si⸱n, ĉar li tre vol⸱is gast⸱i ĉe vi... ” Ĉi tiam mal⸱grand⸱a skelet⸱o tra⸱puŝ⸱is la amas⸱o⸱n kaj proksim⸱iĝ⸱is al Adriano. Li⸱a krani⸱o tener⸱e rid⸱et⸱is al la ĉerk⸱ist⸱o. Flok⸱o⸱j de hel - verd⸱a kaj ruĝ⸱a drap⸱o kaj de kaduk⸱a tol⸱o kelk⸱lok⸱e pend⸱is sur li, kiel sur stang⸱o, kaj la gamb⸱a⸱j ost⸱o⸱j frap⸱is en alt⸱a⸱j bot⸱o⸱j kiel pistil⸱o⸱j en pist⸱uj⸱o⸱j. “ Proĥorov, vi ne re⸱kon⸱is mi⸱n, —dir⸱is la skelet⸱o. —Ĉu vi memor⸱as la gvardi⸱a⸱n eks⸱serĝent⸱o⸱n Petro Petroviĉ Kurilkin, por kiu en la jar⸱o 1799 vi vend⸱is vi⸱a⸱n unu⸱a⸱n ĉerk⸱o⸱n —ceter⸱e, la pin⸱a⸱n kvazaŭ kverk⸱a⸱n? ” Ĉe tiu⸱j vort⸱o⸱j la mort⸱int⸱o etend⸱is al li la ost⸱o⸱j⸱n por brak⸱um⸱o, sed Adriano kolekt⸱is si⸱a⸱j⸱n fort⸱o⸱j⸱n, ek⸱kri⸱is kaj for⸱puŝ⸱is li⸱n. Petro Petroviĉ ŝancel⸱iĝ⸱is, fal⸱is kaj tut⸱e dis⸱split⸱iĝ⸱is. La mort⸱int⸱o⸱j indign⸱e ek⸱rumor⸱is. Ĉiu⸱j ili dezir⸱is defend⸱i la honor⸱o⸱n de si⸱a kamarad⸱o, adres⸱is al Adriano insult⸱o⸱j⸱n kaj minac⸱o⸱j⸱n, kaj la kompat⸱ind⸱a mastr⸱o, surd⸱ig⸱it⸱a pro ili⸱a kri⸱ad⸱o kaj preskaŭ tret⸱it⸱a, perd⸱is la brav⸱ec⸱o⸱n, fal⸱is sur la ost⸱o⸱j⸱n de la eks⸱serĝent⸱o kaj sven⸱is.

    La sun⸱o est⸱is jam de⸱long⸱e lum⸱ig⸱ant⸱a la lit⸱o⸱n, sur kiu la ĉerk⸱ist⸱o kuŝ⸱is. Fin⸱fin⸱e li mal⸱ferm⸱is la okul⸱o⸱j⸱n kaj vid⸱is antaŭ si la serv⸱ist⸱in⸱o⸱n, kiu aranĝ⸱is fajr⸱o⸱n en la samovar⸱o. Terur⸱it⸱e, Adriano re⸱memor⸱is la hieraŭ⸱a⸱j⸱n event⸱o⸱j⸱n. Trjuĥina, la brigad⸱estr⸱o kaj serĝent⸱o Kurilkin svag⸱e bild⸱iĝ⸱is en li⸱a imag⸱o. Li silent⸱e atend⸱is, ke serv⸱ist⸱in⸱o al⸱parol⸱u li⸱n kaj raport⸱u la konsekvenc⸱o⸱j⸱n de la nokt⸱a aventur⸱o.

    —Vi tre long⸱e dorm⸱is, kar⸱a Adriano Proĥoroviĉ, —dir⸱is Aksinia don⸱ant⸱e al li negliĝ⸱o⸱n. —Vi⸱n vizit⸱is la najbar⸱a tajlor⸱o, kaj la lok⸱a polic⸱ist⸱o kur⸱e ven⸱is kaj anonc⸱is, ke li hav⸱as hodiaŭ nom⸱fest⸱o⸱n, sed vi degn⸱is dorm⸱i, kaj ni ne dezir⸱is vek⸱i vi⸱n.

    —Sed ĉu iu ven⸱is el la hejm⸱o de la mort⸱int⸱a Trjuĥina?

    —Mort⸱int⸱a? Ĉu ŝi mort⸱is?

    —Stult⸱a vi! Ĉu ne vi hieraŭ help⸱is mi⸱n ord⸱ig⸱i ŝi⸱a⸱n sepult⸱o⸱n?

    —Kio⸱n vi dir⸱as, estim⸱at⸱a? Ĉu vi⸱a cerb⸱o ir⸱is promen⸱i, aŭ la ebri⸱o hieraŭ⸱a ne jam for⸱las⸱is vi⸱n? Ĉu sepult⸱o hieraŭ est⸱is? Vi la tut⸱a⸱n tag⸱o⸱n festen⸱is ĉe l german⸱o, re⸱ven⸱is ebri⸱a, fal⸱is lit⸱e⸱n kaj dorm⸱ad⸱is ĝis la nun⸱a hor⸱o, preter la sonor⸱ad⸱o por la tag⸱a mes⸱o.

    —Ĉu tiel? —dir⸱is la ĝoj⸱ig⸱it⸱a ĉerk⸱ist⸱o.

    —Kompren⸱ebl⸱e tiel, —respond⸱is la serv⸱ist⸱in⸱o.

    —Se tiel, do rapid⸱e don⸱u te⸱o⸱n kaj vok⸱u la fil⸱in⸱o⸱j⸱n.

    Traduk⸱is Nikolai Lozgaĉev

    Not⸱o⸱j

    1. brigad⸱estr⸱o. Arme⸱a rang⸱o pli alt⸱a ol kolonel⸱o kaj mal⸱pli alt⸱a ol general⸱o.

    2. arĝent⸱a ge⸱edz⸱ig⸱o. Fest⸱o okaz⸱ig⸱at⸱a je la 25 - jar⸱a ge⸱edz⸱iĝ⸱a dat⸱re⸱ven⸱o.

    3.... la poŝt⸱ist⸱o de Pogoreljskij. Poŝt⸱ist⸱o Onufriĉ, protagonist⸱o de la novel⸱o Laferta kuk⸱ist⸱in⸱o de Antonij Pogoreljskij ( pseŭdonim⸱o de Aleksej Perovskij ), kiu du⸱dek jar⸱o⸱j⸱n ofic⸱is en la Moskva poŝt⸱ej⸱o.

    4. La incendi⸱o de la jar⸱o dek - du⸱a. Tem⸱as pri la grand⸱a incendi⸱o en Moskvo, kiu okaz⸱is kiam la arme⸱o de Napoleono okup⸱is la urb⸱o⸱n en 1812.

    5. “ kun hak⸱il⸱eg , en tol⸱kiras⸱o ”. Vers⸱o el la fabel⸱o La stult⸱a Paĥomovna de Aleksandr Izmajlov.

    6. unserer Kundleut. Ni⸱a⸱j klient⸱o⸱j ( fuŝ⸱german⸱e ).

    LOdE

    Avar⸱a Kavalir⸱o

    Scen⸱o⸱j el la trag⸱i⸱komedi⸱o de ChenstoneThe Covetous Knight

    Mal⸱grand⸱a tragedi⸱o de Aleksandr Puŝkin

    Scen⸱o I

    En tur⸱o.

    Alber kaj Ivano

    Alber

    Mi malgraŭ ĉio ven⸱os al turnir⸱o.

    Ivano, montr⸱u al mi mi⸱a⸱n kask⸱o⸱n.

    Ivano don⸱as al li la kask⸱o⸱n.

    Tra⸱tru⸱a, fuŝ⸱ig⸱it⸱a. Ne plu ebl⸱e

    ĝi⸱n vest⸱i. Akir⸱end⸱as jam la nov⸱a.

    Ho, kia bat⸱o! Damn⸱a graf Delorge!

    Ivano

    Sed ankaŭ vi re⸱pag⸱is li⸱n sufiĉ⸱e :

    kiam el pied⸱ing⸱o⸱j el⸱bat⸱it⸱e,

    kadavr⸱e li kuŝ⸱aĉ⸱is dum diurn⸱o

    sen re⸱konsci .

    Alber

    Sed li ne mal⸱profit⸱is ;

    li⸱a kiras⸱o brust⸱a sen difekt⸱o,

    sed li⸱a propr⸱a brust ne kost⸱as groŝ⸱o⸱n ;

    por si li ne aĉet⸱os la ali⸱a⸱n.

    Kial mi ne de⸱met⸱is li⸱a⸱n kask⸱o⸱n!

    Sed mi de⸱met⸱us, se ne est⸱us hont⸱e

    ĉe l dam⸱o⸱j kaj la duk⸱o. Damn⸱a graf⸱o!

    Prefer⸱e li frakas⸱us mi⸱a⸱n kap⸱o⸱n.

    Kaj vest⸱o⸱n mi bezon⸱as. Last⸱a⸱n foj⸱o⸱n

    la kavalir⸱o⸱j sid⸱is en atlas⸱o

    kaj en velur⸱o ; nur mi en kiras⸱o

    ĉe l duk⸱a tabl⸱o. Mi sukces⸱is blag⸱i,

    ke la turnir⸱o⸱n mi hazard⸱e traf⸱is.

    Sed kio⸱n dir⸱i nun? Ho, mal⸱riĉ⸱ec⸱o!

    Kiel ĝi humil⸱ig⸱as ni⸱a⸱n kor⸱o⸱n!

    Kiam Delorge per si⸱a pez⸱a lanc⸱o

    tra⸱bat⸱is mi⸱a⸱n kask⸱o⸱n preter⸱rajd⸱e,

    kaj mi kun sen⸱defend⸱a kap⸱o spron⸱is

    mi⸱a⸱n Emir⸱o⸱n, flug⸱is uragan⸱e,

    je du⸱dek paŝ⸱o⸱j for⸱ĵet⸱int⸱e l graf⸱o⸱n,

    kiel paĝi⸱o⸱n et⸱a⸱n ; kiam dam⸱o⸱j

    ek⸱star⸱is aĥe ; kiam mem Klotild⸱a

    vizaĝ⸱o⸱n ŝirm⸱is, kri⸱is ne⸱intenc⸱e,

    kaj glor⸱is la herold⸱o⸱j mi⸱a⸱n bat⸱o⸱n, —

    tiam neni⸱u pens⸱is pri la kaŭz⸱o

    de la kuraĝ⸱o kaj mir⸱ig⸱a fort⸱o!

    Mi frenez⸱iĝ⸱is pro l tru⸱it⸱a kask⸱o,

    la hero⸱aĵ⸱o⸱n kaŭz⸱is nur avar⸱o.

    Jes, la infekt⸱o kiu⸱n ajn influ⸱us

    sub tiu ĉi tegment de mi⸱a patr⸱o.

    Kiel Emiro povr⸱a fart⸱as?

    Ivano

    Lamas.

    Vi ne pri⸱sel⸱os ĝi⸱n dum kelk⸱a temp⸱o.

    Alber

    Nu, kio do, Ruan⸱a⸱n mi aĉet⸱os.

    Pro ĝi ne mult⸱a⸱n mon⸱o⸱n oni pet⸱as.

    Ivano

    Ne mult⸱o⸱n, tamen mon⸱o al ni mank⸱as.

    Alber

    Sed kio⸱n dir⸱as Solomon sen⸱taŭg⸱a?

    Ivano

    Li dir⸱as, ke sen la garanti⸱aĵ⸱o

    li ne plu pov⸱as prunt⸱i al vi mon⸱o⸱n.

    Alber

    Garanti⸱aĵ⸱o! Kie mi ĝi⸱n pren⸱u!

    Ivano

    Mi dir⸱is.

    Alber

    Kio do?

    Ivano

    Li mut⸱e snuf⸱as.

    Alber

    Kial ne dir⸱is vi, ke mi⸱a patr⸱o

    riĉ⸱eg⸱as kiel jud⸱o, kaj ke fin⸱e

    mi ĉio⸱n ĉi hered⸱os.

    Ivano

    Dir⸱is mi.

    Alber

    Kaj kio do?

    Ivano

    Li snuf⸱e mut⸱as.

    Alber

    Plag⸱e!

    Ivano

    Li mem dezir⸱is ven⸱i.

    Alber

    Dank al Di⸱o!

    Sen el⸱aĉet⸱o mi li⸱n ne for⸱las⸱os.

    Oni frap⸱as la pord⸱o⸱n.

    Kiu?

    La jud⸱o en⸱ir⸱as.

    La jud⸱o

    Vi⸱a serv⸱ant⸱o.

    Alber

    Ha, kompan⸱o!

    Damn⸱it⸱a jud⸱o, dign⸱a Solomono,

    bon⸱ven⸱u al mi : vi, kiel mi aŭd⸱is,

    ne kred⸱as mi⸱n.

    La jud⸱o

    Favor⸱a kavalir⸱o,

    mi ĵur⸱as : mi kun ĝoj⸱o... sed ne pov⸱as.

    Kie mi pren⸱u mon⸱o⸱n? Mi bankrot⸱is,

    help⸱ant⸱e verv⸱e al la kavalir⸱o⸱j.

    Neni⸱u pag⸱as. Vol⸱is mi demand⸱i,

    ĉu vi re⸱don⸱us part⸱o⸱n...

    Alber

    Ho, rab⸱ist⸱o!

    Se mon⸱o⸱n hav⸱us mi, ĉu mi parol⸱us

    kun vi, bastard⸱o fi⸱a. Nu, sufiĉ⸱as,

    ne obstin⸱ad⸱u, kar⸱a Solomono ;

    mon⸱er⸱o⸱j⸱n don⸱u. Ŝut⸱u al mi cent⸱o⸱n,

    dum oni ne pri⸱serĉ⸱as vi⸱n.

    La jud⸱o

    Ĉu cent⸱o⸱n!

    Se hav⸱us tiom⸱eg⸱e mi!

    Alber

    Aŭskult⸱u!

    Ĉu vi ne hont⸱as, ne help⸱ant⸱e vi⸱a⸱j⸱n

    amik⸱o⸱j⸱n?

    La jud⸱o

    Sed mi ĵur⸱as...

    Alber

    Nu, sufiĉ⸱as.

    Garanti⸱aĵ⸱o⸱n vol⸱as vi? Stult⸱aĵ⸱o!

    Kio⸱n mi don⸱u al vi? Pork⸱a⸱n ledon?

    Se io⸱n hav⸱us mi, mi jam de⸱long⸱e

    ĝi⸱n vend⸱us. Aŭ la kavalir⸱a vort⸱o

    por vi, hund⸱aĉ⸱o, ne sufiĉ⸱as?

    La jud⸱o

    Cert⸱e,

    ĝi mult⸱e kost⸱as, dum vi est⸱as viv⸱a.

    Ĝi kiel talisman⸱o tuj mal⸱ferm⸱os

    ĉiu⸱j⸱n kofr⸱eg⸱o⸱j⸱n de l riĉ⸱ul⸱o⸱j flandr⸱a⸱j.

    Sed se al mi ĝi est⸱os trans⸱don⸱it⸱a,

    hebre⸱o kompat⸱ind⸱a, kaj post tio

    vi mort⸱os ( Di⸱o gard⸱u vi⸱n ), do tiam

    en mi⸱a man simil⸱os ĝi ŝlos⸱il⸱o⸱n

    de for⸱ĵet⸱it⸱a mar⸱e⸱n skatol⸱et⸱o.

    Alber

    Ĉu mort⸱os mi pli fru⸱e ol la patr⸱o?

    La jud⸱o

    Ni ni⸱a⸱j⸱n tag⸱o⸱j⸱n ja ne mem kalkul⸱as ;

    jun⸱ul⸱o flor⸱is ĵus kaj mort⸱is nun,

    kaj jen li⸱n kvar old⸱ul⸱o⸱j port⸱as jam

    sur si⸱a⸱j ĝib⸱a⸱j ŝultr⸱o⸱j en la tomb⸱o⸱n.

    L baron⸱o san⸱as. Dank al Di⸱o, dek⸱o⸱n

    aŭ du⸱dek, tri⸱dek jar⸱o⸱j⸱n li tra⸱viv⸱os.

    Alber

    Hebre⸱o, vi mensog⸱as : post tri⸱dek⸱o

    mi iĝ⸱os kvin⸱dek⸱jar⸱a, tiam mon⸱o⸱n

    por kio mi bezon⸱os?

    La jud⸱o

    Mon⸱o? —mon⸱o

    en ĉiu aĝ⸱o, ĉiam al ni taŭg⸱as ;

    tamen jun⸱ul⸱o ig⸱as ili⸱n serv⸱i

    kaj sen domaĝ⸱o send⸱as ie⸱n - tien.

    Sed mal⸱jun⸱ul amik⸱o⸱j trakt⸱as ili⸱n

    kaj gard⸱as ili⸱n kiel la okul⸱o⸱j⸱n.

    Alber

    Ha! l patr⸱o ne serv⸱ist⸱o⸱j⸱n, nek amik⸱o⸱j⸱n

    en ili vid⸱as, sed si⸱a⸱j⸱n sinjor⸱o⸱j⸱n ;

    kaj serv⸱as kiel alĝeria sklav⸱o,

    kiel ĉen⸱hund⸱o. En mal⸱varm⸱a bud⸱o

    veget⸱as, trink⸱as akv⸱o⸱n, maĉ⸱as krust⸱o⸱j⸱n,

    mal⸱dorm⸱as nokt⸱e, boj⸱as kaj kur⸱ad⸱as.

    Sed li⸱a or⸱o kuŝ⸱as kun trankvil⸱o

    en si⸱a⸱j kofr⸱o⸱j. Sed silent⸱u! Iam

    ĝi serv⸱os mi⸱n, forges⸱os pri ripoz⸱o.

    La jud⸱o

    Ho, dum sepult⸱o de l bar⸱o⸱n verŝ⸱iĝ⸱os

    pli da mon⸱er⸱o⸱j, ol de larm⸱o⸱j. Send⸱u

    la Di⸱o al vi hered⸱aĵ⸱o⸱n.

    Alber

    Am⸱e⸱n!

    La jud⸱o

    Sed ebl⸱us...

    Alber

    Kio?

    La jud⸱o

    Pens⸱is mi, rimed⸱o

    ekzist⸱as...

    Alber

    Kia do rimed⸱o?

    La jud⸱o

    Simpl⸱a —

    mi kon⸱as unu povr⸱a⸱n old⸱ul⸱et⸱o⸱n,

    apotek⸱ist , hebre⸱o...

    Alber

    Uzur⸱ist⸱o,

    la sam⸱a kiel vi, aŭ pli honest⸱a?

    La jud⸱o

    Ne, kavalir , Tovi aliel gajn⸱as —

    tinktur⸱o⸱n li kompil⸱as... tre mirakl⸱e

    efik⸱as ĝi.

    Alber

    Sed kiel mi ĝi⸱n uz⸱u?

    La jud⸱o

    Sufiĉ⸱as nur tri gut⸱o⸱j en pokal⸱o

    da akv⸱o... sen kolor⸱o kaj sen gust⸱o ;

    sed hom⸱o sen kolik⸱o⸱j kaj sen naŭz⸱o

    la viv⸱o⸱n adiaŭ⸱as sen⸱re⸱ven⸱e.

    Alber

    Vi⸱a old⸱ul venen⸱o⸱n vend⸱as.

    La jud⸱o

    Jes —

    Ankaŭ venen⸱o⸱n.

    Alber

    Kio⸱n do vi prunt⸱os?

    Ĉu du⸱cent flakon⸱et⸱o⸱j⸱n da venen⸱o,

    po unu pro mon⸱er⸱o. Ĉu do tiel?

    La jud⸱o

    Vi mok⸱as mi⸱n, sinjor⸱o —ne ; mi vol⸱is...

    mi pens⸱is... ebl⸱e vi dezir⸱us tio⸱n...

    ke la baron⸱o baldaŭ dev⸱os mort⸱i.

    Alber

    Venen⸱i l patr⸱o⸱n! Vi aŭdac⸱is fil⸱o⸱n...

    Ivano! Ten⸱u li⸱n. Ĉu vi aŭdac⸱is!..

    Ĉu sci⸱as vi, fi⸱ul , anim jud⸱aĉ⸱a,

    serpent⸱o, hund⸱o! ke mi tuj pend⸱ig⸱os

    sur ia pord⸱eg⸱o vi⸱n.

    La jud⸱o

    Mi est⸱as kulp⸱a!

    Pardon⸱u : ŝerc⸱is mi.

    Alber

    Ivano, ŝnur⸱o⸱n.

    La jud⸱o

    Mi ŝerc⸱is... Mi al vi al⸱port⸱is mon⸱o⸱n.

    Alber

    For, hund⸱o!

    La jud⸱o for⸱ir⸱as.

    Jen al kio puŝ⸱as mi⸱n

    de l patr⸱o propr⸱a avar⸱ec ! Jud⸱aĉ⸱o

    aŭdac⸱is kio⸱n! Don⸱u al mi vin⸱o⸱n,

    mi trem⸱as tut⸱e... Sed, Ivano, mon⸱o⸱n

    bezon⸱as mi. Post⸱kur⸱u l damn⸱a⸱n jud⸱o⸱n,

    akcept⸱u la mon⸱er⸱o⸱j⸱n. Kaj ĉi tien

    al⸱port⸱u ink⸱o⸱n por al ĉi fripon⸱o

    atest⸱o⸱n skrib⸱i. Sed ne en⸱konduk⸱u

    tiu⸱n Judason... Tamen halt⸱u, ne,

    li⸱a⸱j mon⸱er⸱o⸱j per ven⸱e⸱n odor⸱os,

    kiel arĝent⸱o de li⸱a pra⸱ul⸱o...

    Mi pet⸱is vin⸱o⸱n.

    Ivano

    Ni ne hav⸱as vin⸱o⸱n —

    eĉ gut⸱o⸱n

    Alber

    Sed ĉi tiu, kiu⸱n send⸱is

    Rem⸱o⸱n donac⸱e el hispan⸱a land⸱o?

    Ivano

    Vesper⸱e don⸱is mi botel⸱o⸱n last⸱a⸱n

    al la forĝ⸱ist mal⸱san⸱a.

    Alber

    Jes, mi sci⸱as...

    Do akv⸱o⸱n al mi don⸱u. Damn⸱a viv⸱o!

    Fin⸱fin⸱e, jes —mi ir⸱os pet⸱i help⸱o⸱n

    de l duk⸱o : li dev⸱ig⸱u mi⸱a⸱n patr⸱o⸱n

    mi⸱n zorg⸱i kiel fil⸱o⸱n, sed ne mus⸱o⸱n,

    nas⸱kit⸱a⸱n en la kel⸱o.

    Scen⸱o II

    La kel⸱o.

    La baron⸱o

    Kiel jun⸱ul⸱o dand⸱a rendevu⸱o⸱n

    atend⸱as kun ĉies⸱ul⸱in mal⸱pur⸱a

    aŭ stult⸱ul⸱in tromp⸱it⸱a, sam⸱e mi

    atend⸱is tag⸱e l temp⸱o⸱n de l descend⸱o

    la kaŝ⸱a⸱n kel⸱o⸱n al fidel⸱a⸱j kofr⸱o⸱j.

    Feliĉ⸱a tag⸱o! Mi hodiaŭ pov⸱as

    en la ne⸱plen⸱a⸱n ses⸱a⸱n kofr⸱o⸱n ŝut⸱i

    la plen⸱a⸱n man⸱o⸱n da ŝpar⸱it⸱a or⸱o.

    Ne mult⸱e ŝajn⸱as, sed po iom⸱et⸱e

    trezor⸱o kresk⸱as. Iam mi tra⸱leg⸱is,

    ke iu car or⸱don⸱is al soldat⸱o⸱j

    kun⸱met⸱i ter⸱man⸱plen⸱o⸱j⸱n en amas⸱o⸱n,

    kaj mont fier⸱a kresk⸱is, kaj la car⸱o

    de l supr⸱o pov⸱is gaj⸱e observ⸱ad⸱i

    plat⸱aĵ⸱o⸱n kun blank⸱ant⸱a⸱j for⸱e⸱n tend⸱o⸱j

    kaj mar⸱o⸱n kun naĝ⸱ant⸱a⸱j ŝip⸱o⸱j for.

    Mi sam⸱e, al⸱port⸱ant⸱e po man⸱plen⸱o,

    de la tribut kutim⸱a al la kel ,

    la mont⸱o⸱n lev⸱is —kaj de ĝi⸱a alt⸱o

    mi pov⸱as vid⸱i, kio⸱n mi reg⸱ad⸱as.

    Kio⸱n ne pov⸱us far⸱i mi? Demon⸱e

    de l mont la mond⸱o⸱n reg⸱i pov⸱as mi ;

    mi nur ek⸱vol⸱u —kaj alt⸱kresk⸱os templ⸱o⸱j ;

    en super⸱bel⸱a⸱j⸱n ĝarden⸱eg⸱o⸱j⸱n mi⸱a⸱j⸱n

    kun⸱flug⸱os nimf⸱o⸱j per am⸱as rapid⸱a ;

    kaj muz⸱o⸱j la tribut⸱o⸱n al mi port⸱os,

    kaj la gen⸱i liber⸱a al mi serv⸱os,

    kaj virt⸱o kaj labor⸱o de sen⸱dorm⸱o

    atend⸱os pac⸱e mi⸱a⸱n gratifik⸱o⸱n.

    Mi fajf⸱os, kaj al mi humil⸱e, tim⸱e

    en⸱ramp⸱os la sang⸱ant⸱a malic⸱ag⸱o

    kaj lek⸱os mi⸱a⸱n man⸱o⸱n kaj l okul⸱o⸱j⸱n

    rigard⸱os, diven⸱ant⸱e mi⸱a⸱n vol⸱o⸱n.

    Obe⸱as ĉio mi⸱n, sed mi —neni⸱o⸱n ;

    mi —super la dezir⸱o⸱j, mi trankvil⸱as ;

    mi sci⸱as mi⸱a⸱n pov⸱o⸱n : mi kontent⸱as,

    ĉi tio⸱n konsci⸱ant⸱e...

    Li rigard⸱as si⸱a⸱n or⸱o⸱n.

    Ŝajn⸱as vant⸱a,

    sed kiom da pen⸱ad⸱o hom⸱a kost⸱as,

    da tromp⸱o⸱j, larm⸱o⸱j, preĝ⸱o⸱j kaj kondamn⸱o⸱j

    prezent⸱as tiu pez⸱a atest⸱aĵ⸱o!

    Ĉi tie kuŝ⸱as jen —dukat antikv⸱a.

    Vidv⸱in⸱o al mi don⸱is ĝi⸱n hodiaŭ,

    sed antaŭ tio ŝi kun tri infan⸱o⸱j

    genu⸱is du⸱on⸱tag⸱o⸱n kun lament⸱o.

    Pluv⸱ad⸱is, ĉes⸱is pluv⸱o kaj re⸱pluv⸱is —

    l afekt⸱ul⸱in⸱o ne mov⸱iĝ⸱is for ;

    mi pov⸱us ŝi⸱n for⸱pel⸱i, sed mi sent⸱is,

    ke l ŝuld⸱o⸱n de la edz⸱o ŝi al⸱port⸱is

    kaj ne dezir⸱os ir⸱i en prizon⸱o⸱n.

    Kaj tiu⸱n ĉi al mi Tibo al⸱port⸱is —

    pigr⸱ul⸱o kaj fraŭd⸱ul —kie li pren⸱us?

    Cert⸱e for⸱ŝtel⸱is ; aŭ okaz⸱is mis⸱o

    ĉe grand⸱a voj⸱o, nokt⸱e, en bosk⸱et⸱o...

    Ho! Se la tut⸱a⸱j larm⸱o⸱j, ŝvit kaj sang⸱o,

    verŝ⸱it⸱a⸱j pro ĉi tiu depon⸱aĵ⸱o,

    lev⸱iĝ⸱us foj⸱e el la ter⸱profund⸱o,

    diluv⸱o re⸱okaz⸱us —dron⸱us mi

    en la fidel⸱a kel⸱o. Tamen, temp⸱o.

    Li intenc⸱as mal⸱ŝlos⸱i la kofr⸱o⸱n.

    Mi ĉiu⸱foj⸱e, kiam mi al kofr⸱o

    al⸱paŝ⸱as kun ŝlos⸱il , ek⸱sent⸱as trem⸱o⸱n.

    Ne tim ŝvit⸱ig⸱as mi⸱n ( kiu⸱n mi tim⸱us?

    Mi hav⸱as mi⸱a⸱n glav⸱o⸱n : pro la or⸱o

    respond⸱as fer⸱o ), tamen mi⸱a⸱n kor⸱o⸱n

    ĝen⸱ad⸱as iu sent⸱o ne⸱kon⸱at⸱a...

    Dokt⸱ul⸱o⸱j dir⸱as : est⸱as hom⸱a⸱j tip⸱o⸱j,

    trov⸱ant⸱a⸱j en la murd⸱o agrabl⸱aĵ⸱o⸱n.

    Ŝov⸱ant⸱e en serur⸱o⸱n la ŝlos⸱il⸱o⸱n,

    tra⸱viv⸱as mi la sent⸱o⸱n de murd⸱ist⸱o,

    merg⸱ant⸱a kling⸱o⸱n en la pred⸱o⸱n : tim⸱o

    kaj ĝu⸱o kun⸱e.

    Li mal⸱ferm⸱as la kofr⸱o⸱n.

    Jen la beat⸱ec⸱o!

    Li en⸱ŝut⸱as la mon⸱o⸱n.

    En⸱ir⸱u, ĉes⸱u vag⸱i tra la mond⸱o,

    serv⸱ant⸱e al pasi⸱o⸱j kaj bezon⸱o⸱j

    de hom⸱o. Dorm⸱u pac⸱e kaj plen⸱fort⸱e,

    kiel di⸱o⸱j dorm⸱as en ĉiel profund⸱a...

    Hodiaŭ vol⸱as mi aranĝ⸱i fest⸱o⸱n :

    kandel⸱o⸱n ĉendi antaŭ ĉiu kofr⸱o,

    apert⸱i ĉiu⸱n kaj ek⸱star⸱i mem,

    rigard⸱e al la bril⸱a⸱j amas⸱eg⸱o⸱j.

    Li brul⸱ig⸱as kandel⸱o⸱j⸱n kaj mal⸱ferm⸱as

    la kofr⸱o⸱j⸱n unu post la ali⸱a.

    Mi reĝ⸱as!.. Ho, kia magi⸱a bril⸱o!

    Obe⸱as mi⸱n, fortik⸱as mi⸱a regn⸱o ;

    en ĝi —feliĉ⸱o, glor⸱o kaj honor⸱o!

    Mi reĝ⸱as... tamen kiu mi⸱n post⸱sekv⸱os

    akcept⸱i l pov⸱o⸱n? Mi⸱a hered⸱ant⸱o!

    Frenez⸱a dand⸱o, jun⸱a diboĉ⸱ul⸱o,

    kun⸱ul⸱o de obscen⸱a⸱j fi⸱kompan⸱o⸱j!

    Post mi⸱a mort li tuj ĉi tien ven⸱os,

    sub tiu⸱j⸱n pac⸱a⸱j⸱n kaj silent⸱a⸱j⸱n volb⸱o⸱j⸱n

    kun flat⸱ul⸱ar , avid⸱a⸱j kort⸱eg⸱an⸱o⸱j ;

    ŝlos⸱il⸱o⸱j⸱n ŝtel⸱os de mi⸱a kadavr⸱o,

    la kofr⸱o⸱j⸱n kun rid⸱aĉ⸱o li mal⸱ferm⸱os.

    Kaj do trezor⸱o mi⸱a flu⸱os en

    atlas⸱e⸱bril⸱a⸱j⸱n kaj tru⸱plen⸱a⸱j⸱n poŝ⸱o⸱j⸱n.

    Frakas⸱os li la sankt⸱a⸱j⸱n trezor⸱uj⸱o⸱j⸱n,

    per sankt⸱ole trink⸱ig⸱os kot⸱ul⸱ar⸱o⸱n...

    Li for⸱diboĉ⸱os... Sed laŭ kiu rajt⸱o?

    Ĉu sen pen⸱ad⸱o mi ricev⸱is tio⸱n,

    aŭ lud⸱e, kiel kart⸱fraŭd⸱ist⸱o, kiu

    ĵet⸱ant⸱e kubojn amas⸱ig⸱as mon⸱o⸱n?

    Ĉu sci⸱as iu pri la obstin⸱ad⸱o,

    brid⸱ad⸱o de pasi⸱o⸱j, pez⸱a⸱j pens⸱o⸱j,

    pri tag⸱a⸱j zorg⸱o⸱j kaj sen⸱dorm⸱a⸱j nokt⸱o⸱j,

    kiu⸱j⸱n mi pag⸱is? Aŭ ĉu mi⸱a fil⸱o

    riproĉ⸱os mi⸱n pro l musk⸱iĝ⸱int⸱a kor⸱o,

    pro indiferent⸱ec⸱o, kaj pro tio,

    ke mi⸱n neniam konscienc riproĉ⸱is ;

    la konscienc⸱o, best , grat⸱ant⸱a kor⸱o⸱n,

    la gast⸱o sen⸱invit⸱a, si⸱n⸱trud⸱ul⸱o,

    la krud⸱a kreditor⸱o, diabl⸱in⸱o,

    pro kiu ombr⸱as si⸱n la lu⸱n kaj tomb⸱o⸱j

    ek⸱hont⸱as kaj el⸱pel⸱as la kadavr⸱o⸱j⸱n?..

    Ne, vi riĉ⸱aĵ⸱o⸱n vi⸱a⸱n el⸱sufer⸱u,

    kaj post⸱e ni rigard⸱u, ĉu l povr⸱ul⸱o

    disip⸱os l akir⸱it⸱a⸱n per la sang⸱o.

    Ho, se mi pov⸱us de rigard mal⸱ind⸱a

    la kel⸱o⸱n kaŝ⸱i! Se mi el la tomb⸱o

    al⸱ven⸱i pov⸱us per la gard⸱a ombr⸱o,

    sur kofr⸱o sid⸱i kaj de la viv⸱ant⸱o⸱j

    mi⸱a⸱n trezor⸱o⸱n gard⸱i kiel nun!..

    Scen⸱o III

    En la palac⸱o.

    Alber, la duk⸱o.

    Alber

    Sinjor⸱o, kred⸱u, mi toler⸱is long⸱e

    la hont⸱o⸱n de mal⸱riĉ . Se ne ekstrem⸱o,

    ĉi tiu⸱n plend⸱o⸱n vi neniam aŭd⸱us.

    La duk⸱o

    Mi kred⸱as, kred⸱as : nobl⸱a kavalir⸱o,

    kia vi est⸱as, l patr⸱o⸱n ne kulp⸱ig⸱us

    sen kaz ekstrem⸱a. Ĉi fi⸱ul⸱o⸱j pok⸱as...

    Trankvil⸱a rest⸱u : vi⸱a⸱n patr⸱o⸱n mi

    admon⸱os vid - al - vid⸱e, sen atest⸱o.

    Mi li⸱n atend⸱as ; long⸱e li⸱n ne vid⸱is.

    Al mi⸱a av⸱o est⸱is li amik⸱o.

    El mi⸱a infan⸱aĝ⸱o mi memor⸱as,

    kiel li mi⸱n sid⸱ig⸱is sur ĉeval⸱o⸱n

    kaj kovr⸱is mi⸱n per si⸱a pez⸱a kask⸱o

    kvazaŭ per sonor⸱il⸱o.

    Li rigard⸱as en fenestr⸱o⸱n.

    Kiu ir⸱as?

    Ĉu li?

    Alber

    Jes, ĝust⸱e li, sinjor .

    La duk⸱o

    Do ir⸱u

    en la flank⸱ĉambr⸱o⸱n ĝis re⸱vok .

    Alber for⸱ir⸱as ; en⸱ir⸱as la baron⸱o.

    Baron⸱o,

    mi ĝoj⸱as vid⸱i vi⸱n en san kaj vigl⸱o.

    La baron⸱o

    Feliĉ⸱as mi, sinjor , hav⸱ant⸱e l fort⸱o⸱n,

    ĉi tien ven⸱i laŭ vi⸱a or⸱don⸱o.

    La duk⸱o

    Baron⸱o, antaŭ long⸱e ni dis⸱iĝ⸱is.

    Ĉu vi memor⸱as mi⸱n?

    La baron⸱o

    Mi? Ho, sinjor⸱o!

    Mi kiel nun vi⸱n vid⸱as antaŭ mi —

    infan⸱o⸱n vigl⸱a⸱n. Kar⸱memor⸱a duk⸱o

    al mi dir⸱ad⸱is : Nu, Filip ( li ĉiam

    Filip⸱o nom⸱is mi⸱n ), kio⸱n vi dir⸱os?

    Post du⸱dek jar⸱o⸱j, ver⸱e, vi kaj mi,

    ni iĝ⸱os stult⸱a⸱j antaŭ ĉi et⸱ul⸱o...

    Do, antaŭ vi...

    La duk⸱o

    Ni ni⸱a⸱n kon⸱at⸱ec⸱o⸱n

    re⸱lig⸱u. Vi forges⸱is pri l kort⸱eg⸱o.

    La baron⸱o

    Sinjor , mi mal⸱jun⸱iĝ⸱is : nun kort⸱eg⸱e

    kio⸱n mi far⸱u? La jun⸱ul⸱o⸱j ŝat⸱as

    turnir⸱o⸱j⸱n, fest⸱o⸱j⸱n. Sed en tiu⸱j mi

    ne est⸱as taŭg⸱a. Tamen, se milit⸱o⸱n...

    Mi pret⸱as al ĉeval⸱o ŝanĝ⸱i lit⸱o⸱n ;

    ankoraŭ fort sufiĉ⸱os por la glav⸱o⸱n

    pro vi el⸱ing⸱i per trem⸱ant⸱a man⸱o.

    La duk⸱o

    Vi⸱a⸱n fidel⸱o⸱n kon⸱as mi, baron⸱o ;

    amik de mi⸱a av⸱o ; estim⸱at⸱a

    de mi⸱a patr⸱o. Ankaŭ mi vi⸱n taks⸱as

    kuraĝ⸱a kavalir⸱o —sed sid⸱iĝ⸱u.

    Ĉu vi infan⸱o⸱j⸱n hav⸱as?

    La baron⸱o

    Nur la fil⸱o⸱n.

    La duk⸱o

    Kial do mi ne vid⸱as li⸱n apud⸱e?

    L kort⸱eg vi⸱n ted⸱is, sed la fil⸱o ind⸱as

    ĉe l aĝ⸱o kaj titol⸱o kun ni est⸱i.

    La baron⸱o

    Ne ŝat⸱as li mond⸱um⸱a⸱n bru⸱a⸱n viv⸱o⸱n ;

    laŭ mor⸱o li sovaĝ⸱as kaj krepusk⸱as —

    arb⸱ar⸱e vag⸱as ĉirkaŭ la kastel⸱o

    kiel jun⸱a cerv⸱o.

    La duk⸱o

    Sed ne est⸱as bon⸱e

    evit⸱i hom⸱o⸱j⸱n. Ni al⸱kutim⸱ig⸱os

    li⸱n al la fest⸱o⸱j, bal⸱o⸱j kaj turnir⸱o⸱j.

    Al ni li⸱n send⸱u ; kaj al li⸱a rang⸱o

    konven⸱a⸱n don⸱u materi⸱a⸱n help⸱o⸱n...

    Vi mal⸱seren⸱as, ĉu lac⸱ig⸱a voj⸱o

    konsum⸱is vi⸱n?

    La baron⸱o

    Sinjor , mi ne lac⸱iĝ⸱is ;

    sed mi embaras⸱iĝ⸱as. Antaŭ vi

    ne vol⸱us mi konfes⸱i, tamen mi⸱n

    dev⸱ig⸱as vi rakont⸱i pri la fil⸱o,

    kio⸱n mi vol⸱us kaŝ⸱i de l sinjor⸱o.

    Li, ve, ne ind⸱as, kar⸱a protekt⸱ant⸱o,

    de vi nek la favor⸱o⸱n, nek atent⸱o⸱n.

    Jun⸱ec⸱o⸱n li pas⸱ig⸱as en mal⸱virt⸱o⸱j,

    en fi⸱orgi⸱o⸱j...

    La duk⸱o

    Evident⸱e tial,

    ke sol⸱as li, baron⸱o. La sol⸱ec⸱o

    kaj enu⸱ad jun⸱ul⸱o⸱j⸱n pere⸱ig⸱as.

    Al ni li⸱n send⸱u : tiam li forges⸱os

    kutim⸱o⸱j⸱n, form⸱iĝ⸱int⸱a⸱j⸱n en dezert⸱o.

    La baron⸱o

    Pardon⸱u, ver⸱e, mi⸱n, mi⸱a sinjor⸱o,

    por tio, ve, konsent⸱i mi ne pov⸱as...

    La duk⸱o

    Sed kial do?

    La baron⸱o

    Kompat⸱u l mal⸱jun⸱ul⸱o⸱n...

    La duk⸱o

    Sed mi postul⸱as : kaŭz⸱o⸱n de l rifuz⸱o

    mal⸱ferm⸱u antaŭ mi.

    La baron⸱o

    Je mi⸱a fil⸱o

    Koler⸱as mi.

    La duk⸱o

    Pro kio?

    La baron⸱o

    Pro la krim⸱o.

    La duk⸱o

    Klar⸱ig⸱u la esenc⸱o⸱n de l afer⸱o.

    La baron⸱o

    Indulg⸱u, duk⸱o...

    La duk⸱o

    Tio est⸱as strang⸱a,

    aŭ ĉu vi hont⸱as dir⸱i?

    La baron⸱o

    Jes... mi hont⸱as...

    La duk⸱o

    Sed kio⸱n far⸱is li?

    La baron⸱o

    Li vol⸱is mi⸱n

    mort⸱ig⸱i.

    La duk⸱o

    Ĉu mort⸱ig⸱i! Mi li⸱n juĝ⸱os

    kiel krim⸱ul⸱o⸱n nigr⸱a⸱n kaj malic⸱a⸱n.

    La baron⸱o

    Ne pruv⸱os mi, kvankam mi ĝust⸱e sci⸱as,

    ke li avid⸱soif⸱as mi⸱a⸱n mort⸱o⸱n,

    mi ĝust⸱e sci⸱as, ke li mi⸱n intenc⸱is

    pri⸱rab⸱i...

    La duk⸱o

    Ĉu!

    Alber ĵet⸱as si⸱n en la ĉambr⸱o⸱n.

    Alber

    Baron⸱o, vi mensog⸱as.

    La duk⸱o

    ( Al la fil⸱o )

    Kiel aŭdac⸱is vi?..

    La baron⸱o

    Ĉu vi ĉi tie?..

    Ĉu vi aŭdac⸱is dir⸱i al la patr⸱o,

    ke mi mensog⸱as! Antaŭ la sinjor⸱o!..

    Ĉu mi ne kavalir ?

    Alber

    Vi —mensog⸱ul⸱o.

    La baron⸱o

    Ho, Di⸱o, kial la ĉiel ne tondr⸱as!

    Do, lev⸱u, kaj la glav⸱o juĝ⸱u ni⸱n!

    Li ĵet⸱as la gant⸱o⸱n, la fil⸱o hast⸱e ĝi⸱n lev⸱as.

    Alber

    Jen la donac unu⸱a de la patr⸱o. Dank⸱o⸱n.

    La duk⸱o

    Kio⸱n mi vid⸱is? Kio do okaz⸱is?

    La fil akcept⸱is la defi⸱o⸱n patr⸱a⸱n!

    En kia temp⸱o mi sur mi⸱n sur⸱met⸱is

    la ĉen⸱o⸱n de la duk⸱o⸱j! Frenez⸱ul⸱o,

    kaj vi, tigr⸱id⸱o! Ambaŭ ek⸱silent⸱u!

    ( Al la fil⸱o )

    La gant⸱o⸱n ĵet⸱u ; don⸱u do.

    For⸱pren⸱ant⸱e ĝi⸱n.

    Alber

    ( Flank⸱e⸱n )

    Domaĝ⸱e.

    La duk⸱o

    En⸱ig⸱is la ung⸱eg⸱o⸱j⸱n ĝi⸱n! —ho, monstr⸱o!

    For⸱ir⸱u : ne aŭdac⸱u re⸱aper⸱i

    ĉe la okul⸱o⸱j, antaŭ ol mi vi⸱n

    invit⸱os.

    Alber el⸱ir⸱as.

    Vi, old⸱ul⸱o kompat⸱ind⸱a,

    ĉu hont⸱as vi...

    La baron⸱o

    Sinjor⸱o, sen⸱kulp⸱ig⸱u...

    Ne pov⸱as star⸱i mi... mi⸱a⸱j genu⸱o⸱j

    sen fort ... aer⸱o⸱n!.. Kie la ŝlos⸱il⸱o⸱j?

    Mi⸱a⸱j ŝlos⸱il⸱o⸱j! Ho!..

    La duk⸱o

    Li mort⸱is. Di⸱o!

    Terur⸱a temp⸱o, kaj terur⸱a⸱j kor⸱o⸱j!

    Traduk⸱is Nikolai Lozgaĉev

    Car NIKITA Kaj Kvar⸱dek Li⸱a⸱j Fil⸱in⸱o⸱j

    Fabel⸱o por plen⸱kresk⸱ul⸱o⸱j de Aleksandr Puŝkin

    Viv⸱is iam car Nikita

    gaj⸱a, riĉ⸱a, dorlot⸱it⸱a,

    sen klopod⸱o⸱j pri reg⸱ad ,

    do prosper⸱is li⸱a ŝtat .

    Ag⸱is car po⸱iom⸱et⸱e,

    manĝ⸱is, trink⸱is, kaj kviet⸱e

    kun divers⸱a⸱j li patr⸱in⸱o⸱j

    kre⸱is op⸱o⸱n da fil⸱in⸱o⸱j :

    kvar⸱dek jun⸱ul⸱in⸱o⸱j bel⸱a⸱j,

    bon⸱kondut⸱e pur⸱anĝel⸱a⸱j,

    rav⸱a⸱j korp⸱e kaj anim⸱e.

    Kia⸱j gamb⸱o⸱j —ho, sublim⸱e!

    Nigr⸱a⸱j har⸱o⸱j —sen riproĉ ,

    la okul⸱o⸱j, ĉarm⸱a voĉ ,

    bril⸱a saĝ⸱o, bel⸱statur⸱o⸱j...

    Do, de l kap⸱o ĝis la krur⸱o⸱j

    ĉio log⸱is kaj majest⸱is ;

    sol⸱a aĵ⸱o nur for⸱est⸱is.

    Kio est⸱is do mank⸱ant⸱a?

    Ver⸱e, bagatel⸱o vant⸱a.

    Tre mal⸱grand⸱a detal⸱er ,

    tamen —mank⸱is sen esper .

    Kiel tio⸱n do klar⸱ig⸱i,

    por ne tut⸱e koler⸱ig⸱i

    stult⸱ul⸱in⸱o⸱n ni⸱a⸱n pi⸱a⸱n,

    la cenzur⸱o⸱n prud⸱e fi⸱a⸱n?

    Kiel... Help⸱u Di⸱o nur⸱e!

    Car⸱id⸱in⸱o⸱j inter⸱krur⸱e...

    Ne, tro klar⸱e tiel est⸱us

    kaj danĝer⸱e mal⸱modest⸱us,

    do aliel, laŭ prefer :

    Bel⸱as mam⸱o⸱j de Vener ,

    lip⸱o⸱j, gamb⸱o⸱j —por ador⸱o,

    sed fajr⸱uj⸱o de amor⸱o,

    dezir⸱at⸱a mi⸱a cel ...

    Kio est⸱as?.. Bagatel !..

    Tre mal⸱grand⸱a detal⸱er⸱o,

    sed ja —mank⸱is sen esper⸱o

    al la car⸱id⸱in⸱o⸱j et⸱a⸱j,

    petol⸱em⸱a⸱j, vigl⸱i pret⸱a⸱j.

    Tre konstern⸱is oni⸱n tio.

    Trist⸱is car⸱a famili⸱o.

    Vart⸱ist⸱in⸱a klaĉ - parol ’

    baldaŭ traf⸱is al popol .

    Ek⸱sci⸱int⸱e tio⸱n, cert⸱e,

    ĉiu gap⸱is buŝ - apert⸱e,

    ve⸱is, mir⸱is aŭ ne fid⸱is,

    kaj ali⸱a, eĉ se rid⸱is,

    do mal⸱laŭt⸱e voĉ⸱is tio⸱n,

    por evit⸱i Siberion.

    Foj⸱e laŭ al⸱vok de l car⸱o

    kolekt⸱iĝ⸱is serv⸱ist⸱ar⸱o.

    Jen⸱e son⸱is la ord⸱o⸱n :

    “ Se okaz⸱e pri mal⸱bon ’

    la fil⸱in⸱o⸱j⸱n vi sci⸱ig⸱os,

    aŭ pri⸱pens⸱i nur instig⸱os,

    aŭ alud⸱os opini⸱o⸱n,

    ke mal⸱hav⸱as ili io⸱n ;

    dir⸱os io⸱n dub⸱a⸱senc⸱e,

    aŭ fi⸱gest⸱os sen⸱intenc⸱e, —

    do—sen ŝerc ’ —neglekt⸱e rang⸱o⸱n

    al vir⸱in⸱o⸱j tranĉ⸱i lang⸱o⸱n,

    sed al vir⸱o⸱j —eĉ pli grav⸱e,

    kio pov⸱as iĝ⸱i mav⸱e ”.

    Car sever⸱is, sed prudent⸱is.

    La or⸱don⸱o elokvent⸱is ;

    ĉiu klin⸱is si⸱n kun trem ,

    pro la tim kaj obe⸱em ,

    kaj atent⸱e, si⸱n⸱de⸱ten⸱e

    la hav⸱aĵ⸱o⸱n gard⸱is pen⸱e.

    La edz⸱in⸱o⸱j sent⸱is tim⸱o⸱n,

    ke ne far⸱u l edz⸱o⸱j krim⸱o⸱n ;

    Pens⸱is edz⸱o⸱j en sekret :

    “ Kulp⸱u, kar⸱a edz⸱in⸱et ! ”

    ( ebl⸱e, krud⸱is laŭ⸱natur⸱e ).

    Car⸱id⸱in⸱o⸱j jam matur⸱e

    kresk⸱is. Car⸱o pro l kompat ’

    konsili⸱o⸱n de la ŝtat ’

    vok⸱is ; dir⸱is li sekret⸱e

    la problem⸱o⸱n, kaj diskret⸱e,

    kaŝ⸱e de serv⸱ist⸱a greg ’

    ek⸱medit⸱is la kort⸱eg :

    kio⸱n far⸱i por ripar⸱o

    de la ĝen⸱a korp⸱difekt .

    Kaj subit⸱e jen bojar⸱o,

    si⸱n klin⸱int⸱e pro respekt ,

    kalv⸱a⸱n frunt⸱o⸱n pugn⸱i ek⸱is,

    al la car⸱o tiel blek⸱is :

    “ Moŝt⸱a car ! Pro l inter⸱ven ’

    vol⸱u las⸱i mi⸱n sen⸱pun⸱a,

    se pri l karn⸱a abomen ’

    dir⸱os mi. En aĝ⸱o jun⸱a

    pri l par⸱ig⸱ist⸱in mi aŭd⸱is

    ( Kio⸱n nun ŝi far⸱as? Ĉu —

    plej probabl⸱e —sam⸱e plu ).

    Tiam mult⸱a⸱j ŝi⸱n tre laŭd⸱is :

    oni⸱dir⸱e —sorĉ⸱ist⸱in .

    Ĉi⸱a⸱j⸱n morb⸱o⸱j⸱n ŝi kurac⸱is,

    korp⸱a⸱j⸱n fort⸱o⸱j⸱n re⸱donac⸱is.

    Ebl⸱e ind⸱as trov⸱i ŝi⸱n.

    Sorĉ⸱ist⸱in⸱o help⸱i pret⸱os,

    la mank⸱aĵ⸱o⸱j⸱n tuj en⸱met⸱os ”.

    —“ Urĝ⸱e ŝi⸱n re⸱trov⸱i pen⸱u! —

    tiel dir⸱as car Nikita

    kun mien⸱o sulk⸱ig⸱it⸱a :

    —Ke ŝi help⸱u. Kaj se ne —nu,

    se ŝi tromp⸱os ni⸱n fripon⸱e,

    ne akir⸱os laŭ⸱bezon⸱e,

    se intenc⸱e, en arog ’

    ni⸱n ofend⸱os per mensog —

    —est⸱u mi ne car , sed hund⸱o,

    se mi dum la Pur⸱a Lund⸱o

    ne kondamn⸱os ŝi⸱n je brul ’

    por la glor de l Etern⸱ul . ”

    Jen tra tut⸱a land⸱o slav⸱a

    por plen⸱um de l task⸱o grav⸱a

    ĉi⸱e⸱n rajd⸱as en sekret ’

    kurier⸱o⸱j laŭ dekret .

    La ĉeval⸱o⸱j⸱n ili pel⸱as,

    sorĉ⸱ist⸱in⸱o⸱n trov⸱i cel⸱as.

    Pas⸱as jar⸱o, pas⸱as du —

    la nov⸱aĵ⸱o⸱j mank⸱as plu.

    Fin⸱e iu ul⸱o brav⸱a

    trov⸱is : jen la spur⸱o grav⸱a.

    En arb⸱ar⸱o, en mal⸱hel ’

    ( diabl⸱o gvid⸱is li⸱n al cel ’ )

    vid⸱as li : dom⸱et arb⸱ar⸱a,

    loĝ⸱as sorĉ⸱ist⸱in griz⸱har⸱a.

    Est⸱is car⸱a li send⸱it ,

    do en⸱ven⸱is sen hezit ,

    klin⸱salut⸱e ŝi⸱n al⸱ir⸱is,

    la afer⸱o⸱n car⸱a⸱n dir⸱is :

    pri la car⸱id⸱in⸱o⸱j lind⸱a⸱j

    kaj la mank⸱o⸱j bedaŭr⸱ind⸱a⸱j.

    Sorĉ⸱ist⸱in kompren⸱is bon⸱e,

    pel⸱is li⸱n de⸱sur⸱peron⸱e,

    dir⸱is tiel : “ Ir⸱u for,

    sen rigard⸱i mi⸱a⸱n nest⸱o⸱n,

    aŭ vi tuj ricev⸱os pest⸱o⸱n...

    Post tri tag⸱o⸱j —ven⸱u por

    hav⸱i jam la pret⸱a⸱n kest⸱o⸱n,

    tamen nepr⸱e —ĉe l aŭror . ”

    Ŝi en⸱ferm⸱is si⸱n por sorĉ⸱o,

    proviz⸱int⸱e si⸱n per torĉ⸱o,

    dum tri tag⸱o⸱j sorĉ⸱is, rit⸱is,

    do demon⸱o ŝi⸱n vizit⸱is.

    Por plen⸱um⸱i l car⸱a⸱n vol⸱o⸱n,

    mem al⸱port⸱is li skatol⸱o⸱n,

    plen⸱a⸱n de la pek⸱a var ,

    kiu⸱n ŝat⸱as la vir⸱ar :

    Tre divers⸱a⸱j laŭ grand⸱ec⸱o,

    laŭ kolor⸱o⸱j —ĉia spec⸱o,

    luks⸱a⸱j, bukl⸱as la har⸱ar ...

    Ili⸱n sorĉ⸱ist⸱in inspekt⸱is,

    la kvar⸱dek⸱o⸱n el⸱selekt⸱is,

    tuk⸱e⸱n volv⸱is la proviz⸱o⸱n

    kaj en⸱ŝlos⸱is en valiz⸱o⸱n ;

    kun ĝi send⸱is kurier⸱o⸱n,

    por la voj⸱o eĉ mon⸱er⸱o⸱n

    don⸱is. Rajd⸱as li sen ĝen ...

    Ek⸱ripoz⸱as je mat⸱e⸱n ,

    manĝ⸱as pan⸱o⸱n kun viand⸱o,

    plezur⸱ig⸱as si⸱n per brand⸱o :

    Al la car li bon⸱e serv⸱is,

    ĉio⸱n por la voj rezerv⸱is.

    La ĉeval si⸱n paŝt⸱as. Rev⸱as

    la brav⸱ul —ke l car li⸱n lev⸱as,

    nom⸱as graf⸱o plej solen⸱e...

    Kio do trov⸱iĝ⸱as en⸱e?

    Kio⸱n sorĉ⸱ist⸱in⸱o send⸱as? —

    pens⸱as ni⸱a kurier .

    Rigard⸱ind⸱as la mister ,

    sed valiz⸱o ja sen⸱fend⸱as.

    Kapt⸱as li⸱n la sci⸱vol⸱em⸱o,

    tiel ke obsed⸱as trem⸱o.

    La orel⸱o ĉe l serur ’

    ne percept⸱as io⸱n. Nur

    tra l kovr⸱il⸱o la odor⸱o⸱n

    sent⸱as naz⸱o kurier⸱a...

    Damn⸱e! Jen mirakl⸱o ver⸱a!

    Ŝat⸱us far⸱i li esplor⸱o⸱n.

    Kurier⸱o⸱n venk⸱is tent ...

    Li mal⸱ferm⸱is —post moment ’

    la bird⸱et⸱o⸱j —flug! —elan⸱e,

    kaj ek⸱sid⸱is sur la branĉ .

    Log⸱as ili⸱n li per manĝ ,

    dis⸱ŝut⸱ant⸱e —tut⸱e van⸱e :

    Pan⸱o⸱n ili ne bezon⸱as

    ( ja ali⸱as la konsum ’ ) :

    sur la branĉ⸱o⸱j kant⸱i bon⸱as —

    kial sid⸱i en mal⸱lum ?

    Jen sur pad si⸱n tren⸱as pez⸱e

    kun baston⸱o old⸱ul⸱in —

    kurb⸱a naz⸱o, ĝib⸱a spin .

    Genu⸱iĝ⸱is li komplez⸱e :

    “ Av⸱in⸱et⸱o, sav⸱u mi⸱n!

    Help⸱u per konsil aŭ ag !

    Vid⸱u, traf⸱is kia plag :

    Kapt⸱i ili⸱n mank⸱as pov⸱o,

    kio⸱n far⸱i por re⸱trov⸱o? ”

    Old⸱ul⸱in rigard⸱is sor,

    kraĉ⸱is, sibl⸱is en rankor :

    “ Aĉ⸱as vi⸱a sci⸱vol⸱em ,

    sed ne plor⸱u sen⸱util⸱e...

    Vi nur montr⸱u —kaj facil⸱e

    tuj al⸱flug⸱os ili mem. ”

    “ Dank⸱o⸱n! ” —dir⸱is li tut⸱kor⸱e,

    montr⸱is —kaj bird⸱et⸱o⸱j tuj

    li⸱n al⸱flug⸱is plen⸱favor⸱e

    kaj lok⸱iĝ⸱is ĉe la uj .

    Ke ne est⸱u plu minac ,

    sen⸱prokrast⸱e kaj si⸱n⸱gard⸱e

    li en⸱ŝlos⸱is ĉiu⸱j⸱n kvar⸱dek

    kaj rapid⸱is al palac .

    La princ⸱in⸱o⸱j ili⸱n pren⸱is

    kaj en kaĝ⸱o⸱j zorg⸱e ten⸱is.

    Pro triumf⸱o de l rev⸱e⸱n ’

    tuj okaz⸱is la fest⸱e⸱n :

    oni dum sem⸱a⸱j⸱n festen⸱is,

    dum monat —ripoz⸱o plen⸱is ;

    konsili⸱o⸱n si⸱a⸱n car ’

    rekompenc⸱is sen avar ,

    ankaŭ sorĉ⸱ist⸱in⸱o⸱n sam⸱e :

    al ŝi send⸱is el muz⸱e ’

    grand⸱a⸱n stump⸱o⸱n en⸱balzam⸱e

    ( tiu⸱n, konstern⸱ig⸱a⸱n tre ),

    plus du buf⸱o⸱j kaj skelet⸱o

    el la sam⸱a kabinet⸱o...

    Ĉiu⸱j kun la car⸱o fest⸱is,

    ĉiu⸱j kun donac⸱o⸱j rest⸱is.

    Sam⸱e ankaŭ kurier —

    Jen la fin⸱o de l afer .

    ***

    Mult⸱a⸱j damn⸱as mi⸱n koler⸱e

    kaj demand⸱us nun sever⸱e :

    Kial stult⸱as ŝerc⸱a dir ?

    Tut⸱e simpl⸱e! Laŭ dezir ...

    Traduk⸱is Valentin Melnikov

    Kiu⸱n Cel⸱o⸱n Hav⸱as Grup⸱o “ NIFO ”?

    Orbit⸱o nul⸱a : Scienc⸱fikci⸱o kaj fantast⸱o. Vol 1. / Trad. el div. lingv⸱o⸱j. —Santander : Grup⸱o Nifo, 1995. —142 p.

    Thorkent A. La imperi⸱o Ornaks : Scienc⸱fikci⸱a roman⸱o / Trad. el la hisp. Liv⸱e⸱n Dek. —Santander : Grup⸱o Nifo, 1995. —96 p. —( Seri⸱o Futur⸱e . Vol. 1 ).

    Ĉe hispania el⸱don⸱ej⸱o Grup⸱o Nifo sam⸱temp⸱e aper⸱is du libr⸱o⸱j kun scienc⸱fikci⸱a leg⸱aĵ⸱o. La unu⸱a est⸱as kolekt⸱o da novel⸱o⸱j, la du⸱a —roman⸱et⸱o La imperi⸱o Ornaks de A. Thorkent.

    Ambaŭ libr⸱o⸱j est⸱as bon⸱e pres⸱it⸱a⸱j, sed la en⸱hav⸱o de la unu⸱a libr⸱o est⸱as iom strang⸱a. La kompil⸱int⸱o⸱j anonc⸱is titol⸱paĝ⸱e, ke tem⸱as pri fantast⸱o kaj scienc⸱fikci⸱o, sed real⸱e el 13 novel⸱o⸱j oni pov⸱as opini⸱i ver⸱e scienc⸱fikci⸱a⸱j nur 7 ( do nur du⸱on⸱o ). La libr⸱o komenc⸱iĝ⸱as de tut⸱mond⸱e fam⸱a La son⸱o de tondr⸱o ( A Sound of Thunder ) de Ray Bradbury. Krom⸱e en⸱est⸱as novel⸱o de Arthur Clarke En la komet⸱o⸱n ( Into the Comet ). Ambaŭ est⸱as bon⸱e traduk⸱it⸱a⸱j —respektiv⸱e de Krys Ungar kaj José Francisco del Pozo —kaj pozitiv⸱e impres⸱as. Sed strang⸱e est⸱as ke plur⸱a⸱j novel⸱o⸱j ( Renkont⸱o , Handikap⸱it⸱o , La last⸱a flug⸱o de d - ro Ajn k. a. ) hav⸱as neniu⸱n rilat⸱o⸱n al scienc⸱fikci⸱o kaj fantast⸱o. Ili est⸱as sufiĉ⸱e svag⸱a⸱j rakont⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n oni pov⸱us konsider⸱i psik⸱ologi⸱a⸱j. Fakt⸱e en tiu⸱j novel⸱o⸱j tem⸱as pri iu⸱j tut⸱e normal⸱a⸱j event⸱o⸱j en hom⸱a⸱j viv⸱o⸱j, sed la event⸱o⸱j plej⸱part⸱e est⸱as tiom ne⸱interes⸱a⸱j, kaj foj⸱e eĉ abstrakt⸱a⸱j, ke oni pov⸱as supoz⸱i ke tem⸱as pri publik⸱ig⸱it⸱a⸱j part⸱o⸱j de iu grand⸱a roman⸱o ( aŭ simpl⸱e pri stil⸱ekzerc⸱o⸱j ).

    La ali⸱a⸱j novel⸱o⸱j est⸱as pli interes⸱a⸱j. Mi ne kon⸱as la aŭtor⸱o⸱j⸱n, tamen la novel⸱o⸱j merit⸱as atent⸱o⸱n. Tre amuz⸱a kaj ver⸱e fantast⸱a est⸱as Perfekt⸱a mutaci⸱ul⸱o de Viorel Pîrligras. La ali⸱a atent⸱ind⸱a novel⸱o est⸱as Cikl⸱o de Kamrad Akrami, kiu laŭ stil⸱o simil⸱as al BradburyAsimov.

    Signif⸱a mank⸱o de ambaŭ libr⸱o⸱j est⸱as mank⸱o de ajn⸱a⸱j inform⸱o⸱j pri kelk⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j ( for⸱est⸱as eĉ menci⸱o pri ili⸱a⸱j de⸱ven⸱land⸱o⸱j! ). Krom⸱e sufiĉ⸱e oft⸱e aper⸱as mis⸱kompost⸱aĵ⸱o⸱j.

    La imperi⸱o Ornaks est⸱as eĉ mal⸱pli interes⸱a ol la unu⸱a. Ĉiu⸱j event⸱o⸱j okaz⸱as ĉirkaŭ kapabl⸱o de ĉef⸱hero⸱o Bard modl⸱i si⸱a⸱n vizaĝ⸱o⸱n. El tio la aŭtor⸱o tir⸱is long⸱a⸱n rakont⸱o⸱n pri Bard kaj li⸱a⸱j aventur⸱o⸱j en la imperi⸱o Ornaks. Li fuĝ⸱is de la Ter⸱o pro divers⸱a⸱j mal⸱facil⸱aĵ⸱o⸱j. Iu kantin⸱estr⸱o pag⸱is li⸱a⸱j⸱n ŝuld⸱o⸱j⸱n kaj dev⸱ig⸱as li⸱n labor⸱i ĉe si. Sed aper⸱is jun⸱ul⸱in⸱o, kiu si⸱n nom⸱is princ⸱in⸱o Ajmarla de la imperi⸱o Ornaks. Ŝi propon⸱is al li labor⸱i por ŝi en la imperi⸱o. Li konsent⸱is kaj for⸱flug⸱is kun ŝi. Dum⸱flug⸱e ŝi rakont⸱is, ke ŝi⸱a frat⸱o Foksten la 3a est⸱as ne hom⸱o, sed robot⸱o gvid⸱at⸱a de iu mal⸱bon⸱a admiral⸱o. La admiral⸱o puŝ⸱as frat⸱o⸱n - robot⸱o⸱n al terur⸱a milit⸱o, kaj pro tio neces⸱as mort⸱ig⸱i la robot⸱o⸱n.

    Bard konsent⸱is. Por iu fest⸱o est⸱is invit⸱it⸱a⸱j ambasador⸱o⸱j de plur⸱a⸱j planed⸱o⸱j, ankaŭ de Ter⸱a Respublik⸱o. Bard dev⸱is modl⸱i si⸱a⸱n vizaĝ⸱o⸱n kaj lud⸱i Ter⸱a⸱n ambasador⸱o⸱n. En iu ŝanĝ - planed⸱o la ver⸱a ambasador⸱o est⸱is per⸱fort⸱e dorm⸱ig⸱it⸱a, Bard sid⸱iĝ⸱is en li⸱a⸱n spac⸱ŝip⸱o⸱n kaj ek⸱flug⸱is jam en ambasador⸱a aspekt⸱o. Inter⸱temp⸱e Bard kaj Jala en⸱am⸱iĝ⸱is unu al la ali⸱a.

    Kiam Bard proksim⸱iĝ⸱is kaj paf⸱is al Foksten, anstataŭ ŝraŭb⸱et⸱o⸱j ek⸱flu⸱is ver⸱a sang⸱o ( la aŭtor⸱o ver⸱ŝajn⸱e vol⸱is frap⸱e surpriz⸱i leg⸱ant⸱o⸱j⸱n, sed tio est⸱is facil⸱eg⸱e diven⸱ebl⸱a, ankaŭ pro tro⸱oft⸱a uz⸱ad⸱o de vort⸱o⸱j “ robot⸱o ” kaj “ klon⸱ul⸱o ” dum la klar⸱ig⸱a parol⸱o de la princ⸱in⸱o ). Bard est⸱is mal⸱liber⸱ig⸱it⸱a, kaj la imperi⸱estr⸱o⸱j, pens⸱ant⸱e ke Bard est⸱as la ambasador⸱o, decid⸱is uz⸱i la mort⸱ig⸱o⸱n de Foksten kiel kial⸱o⸱n por ek⸱milit⸱i kontraŭ la Flank⸱a Federaci⸱o. Baldaŭ evident⸱iĝ⸱is, ke la princ⸱in⸱o real⸱e est⸱as nur sekretari⸱in⸱o Jala de iu ministr⸱o. Ŝi est⸱is send⸱it⸱a al Bard por en⸱volv⸱i li⸱n en la mort⸱ig⸱o⸱n, sed ŝi est⸱is tromp⸱it⸱a —ankaŭ ŝi pens⸱is ke Foksten est⸱as robot⸱o. Dank al si⸱a modl - kapabl⸱o Bard liber⸱iĝ⸱is kaj ek⸱sci⸱is, ke la ver⸱a cel⸱o de la imperi⸱estr⸱o⸱j est⸱as atak⸱i la Ter⸱o⸱n. Li avert⸱as la Ter⸱o⸱n kaj per tio sav⸱as ĝi⸱n. Post long⸱a venk⸱a batal⸱o Bard for⸱flug⸱as al la Ter⸱o kun si⸱a am⸱at⸱in⸱o.

    La libr⸱o post⸱las⸱as ambigu⸱a⸱n sent⸱o⸱n —aŭ ĝi est⸱as tro long⸱a novel⸱o, aŭ tro kurt⸱a roman⸱o. Ambaŭ variant⸱o⸱j est⸱as mal⸱bon⸱a⸱j. La baz⸱a ide⸱o de la libr⸱o est⸱as sav⸱o de la Ter⸱o, sed uz⸱ant⸱e tiu⸱n intrig⸱o⸱n oni pov⸱us rakont⸱i la sam⸱a⸱n histori⸱o⸱n mult⸱e mal⸱pli long⸱e, evit⸱ant⸱e plur⸱a⸱j⸱n ted⸱a⸱j⸱n detal⸱o⸱j⸱n. Tem⸱as, ekzempl⸱e, pri la banal⸱eg⸱a am⸱histori⸱o de la ĉef⸱hero⸱o⸱j, tro long⸱a pri⸱skrib⸱o de fin⸱a batal⸱o ( neces⸱as dir⸱i ke mult⸱a⸱j pli fam⸱a⸱j verk⸱ist⸱o⸱j “ pek⸱as ” pri tro⸱detal⸱a pri⸱skrib⸱o de tia⸱j epizod⸱o⸱j ) kaj ali⸱a⸱j. Tre brems⸱as glat⸱a⸱n leg⸱ad⸱o⸱n mult⸱a⸱j neolog⸱ism⸱o⸱j, foj⸱e tre stult⸱a⸱j ( “ kidnap⸱i ” —for⸱kapt⸱i, for⸱rab⸱i person⸱o⸱n por ricev⸱i mon⸱o⸱n aŭ ali⸱a⸱n kompens⸱o⸱n kontraŭ ties liber⸱ig⸱o, “ graŭ ” —mal⸱o de malgraŭ, ĝust⸱e tial, mal⸱tamen ).

    Oni pov⸱as konklud⸱i, ke la cel⸱o de la Grup⸱o Nifo est⸱as mal⸱facil⸱e kompren⸱ebl⸱a. Se ĝi intenc⸱is prezent⸱i vari⸱a⸱n fantast⸱a⸱n leg⸱aĵ⸱o⸱n sed mal⸱bon⸱kvalit⸱a⸱n —do tio est⸱as sukces⸱e plen⸱um⸱it⸱a. Tamen se la cel⸱o est⸱is traduk⸱i kaj el⸱don⸱i alt⸱nivel⸱a⸱j⸱n proz⸱aĵ⸱o⸱j⸱n —la elekt⸱o de aŭtor⸱o⸱j kaj verk⸱o⸱j dev⸱is est⸱i ali⸱a. Oni pov⸱is tut⸱e sen⸱problem⸱e for⸱ig⸱i kelk⸱a⸱j⸱n ekster⸱tem⸱a⸱j⸱n novel⸱o⸱j⸱n kaj anstataŭ⸱ig⸱i ili⸱n per tiu⸱j kon⸱at⸱a⸱j de ali⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j ( Harrison, Asimov, Sheckey, Sim⸱a@sk ), kun kiu⸱j la libr⸱o aspekt⸱us pli dec⸱e. Kaj tut⸱e sam⸱e pri La imperi⸱o Ornaks —ekzist⸱as mult⸱a⸱j pli el⸱don⸱ind⸱a⸱j sed dum⸱e ne el⸱don⸱it⸱a⸱j roman⸱o⸱j. Ni esper⸱u, ke ankaŭ ili baldaŭ aper⸱os!

    Grigorij Arosjev

    Kiu Est⸱as A. THORKENT?

    A. Thorkent est⸱as la pseŭdonim⸱o de Angel Torres Quesada, hispan⸱a SF - verk⸱ist⸱o el Cadiz, kiu en la komenc⸱o dev⸱is unu⸱e uz⸱i angl⸱ec⸱a⸱n nom⸱o⸱n ( nur verk⸱o⸱j⸱n el angl⸱e⸱parol⸱ant⸱o⸱j oni vend⸱is tiu⸱epok⸱e ) kaj du⸱e far⸱i absolut⸱e sen⸱pretend⸱a⸱j⸱n verk⸱et⸱o⸱j⸱n ( t. n. trajn⸱literatur⸱o ), kun difin⸱it⸱a nombr⸱o da paĝ⸱o⸱j ( ĉiam 94 ), por viv⸱ten⸱i si⸱n. La original⸱a lingv⸱o est⸱as la hispan⸱a ( kastilia ). Nun⸱temp⸱e, la verk⸱o⸱j de ATQ aper⸱as sub li⸱a real⸱a nom⸱o kaj, kvankam ili daŭr⸱e hav⸱as aventur⸱a⸱j⸱n fon⸱o⸱j⸱n, ili est⸱as literatur⸱e pli alt⸱kvalit⸱a⸱j.

    Fakt⸱e, la aper⸱o de la seri⸱o “ Futur⸱e ” cel⸱is ŝtop⸱i tru⸱et⸱o⸱n en ni⸱a kultur⸱o hav⸱ig⸱ant⸱e al la esperant⸱a sf - leg⸱ant⸱o tre mal⸱mult⸱e⸱kost⸱a⸱n trajn⸱literatur⸱o⸱n. Sed mi tim⸱as, ke ne ĉiu⸱j kompren⸱is la cel⸱o⸱n, kaj mi dev⸱os uz⸱i la dors⸱kovr⸱il⸱o⸱n de la sekv⸱a numer⸱o por klar⸱ig⸱i, ke tem⸱as pri aventur⸱o⸱j el “ paf⸱o - kis⸱o - kur⸱o ”.

    Miguel Gutiérrez Adúriz

    “ Lingv⸱a⸱j Respond⸱o⸱j ” DE SERGIO POKROVSKIJ

    Pokrovskij, Sergio. Lingv⸱a⸱j respond⸱o⸱j . —Jekaterinburg : Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o, 1999. —80 paĝ⸱o⸱j. —( Seri⸱o Sci⸱o ; Volum⸱o 3 ).

    Dum kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j Sergio Pokrovskij, membr⸱o de la Akademi⸱o de Esperant⸱o, de temp⸱o al temp⸱o respond⸱as al demand⸱o⸱j de leg⸱ant⸱o⸱j de Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o kaj de La Ond⸱o . Plur⸱a⸱j person⸱o⸱j propon⸱is el⸱don⸱i tiu⸱j⸱n respond⸱o⸱j⸱n libr⸱o⸱form⸱e. Komenc⸱e de maj⸱o ĉe Rus⸱land⸱a Esperant⸱ist⸱o aper⸱is la long⸱e atend⸱it⸱a ese⸱ar⸱o de Sergio Pokrovskij Lingv⸱a⸱j Respond⸱o⸱j en la seri⸱o Sci⸱o . Prepar⸱ant⸱e la respond⸱o⸱j⸱n al la re⸱el⸱don⸱o, la aŭtor⸱o revizi⸱is la tekst⸱o⸱n. La 80 - paĝ⸱a libr⸱o en⸱hav⸱as 10 ese⸱o⸱j⸱n :

    • La artikol⸱o
    • Medial⸱o, refleksiv⸱o, pasiv⸱o
    • La trans⸱skrib⸱a⸱j problem⸱o⸱j
    • “ Ties ” kaj “ ĝi⸱a ”
    • La land⸱nom⸱a problem⸱o
    • Ni⸱a⸱j kar⸱a⸱j ĉapel⸱o⸱j
    • Kiel skrib⸱i mi⸱a⸱n nom⸱o⸱n?
    • Seks⸱o kaj intelekt⸱o
    • La aspekt⸱o⸱j
    • “ Da ” kaj “ de

    Ĉar ni⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j ne bezon⸱as special⸱a⸱n prezent⸱o⸱n de Sergio Pokrovskij kaj ties verk⸱o⸱j, mi plezur⸱e kaj sen⸱hezit⸱e rekomend⸱as al ĉiu⸱j hav⸱ig⸱i al si la Lingv⸱a⸱j⸱n Respond⸱o⸱j⸱n de ni⸱a eminent⸱a akademi⸱an⸱o. Mend⸱u ĝi⸱n ĉe UEA, Fel, ELNA kaj ali⸱a⸱j grand⸱a⸱j libr⸱o⸱serv⸱o⸱j kontraŭ 6 eŭr⸱o⸱j, aŭ rekt⸱e ĉe la redakci⸱o de La Ond⸱o kontraŭ 10 inter⸱naci⸱a⸱j respond⸱kupon⸱o⸱j. Rus⸱land⸱a⸱j abon⸱ant⸱o⸱j de La Ond⸱o simpl⸱e send⸱u poŝt⸱mark⸱o⸱j⸱n por 14 rubl⸱o⸱j por ricev⸱i la volum⸱o⸱n kun la juli⸱a kajer⸱o.

    Bon⸱a⸱n leg⸱ad⸱o⸱n!

    Halina Gorecka

    Esperant⸱a⸱j Libr⸱o⸱j EL Rus⸱land⸱o Kaj U. S. S. R.

    Aper⸱is la 3a el⸱don⸱o de la katalog⸱o de KEB

    Katalog⸱o de esperant⸱a⸱j kaj inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱a⸱j libr⸱o⸱j el Rus⸱land⸱o kaj Sovet⸱uni⸱o / Kompil⸱is H. Gorecka, A. Korĵenkov ; Prefac⸱o de H. Gorecka. —3a eld. —Jekaterinburg : Sezon⸱o⸱j, 1999. —28 paĝ⸱o⸱j.

    Kolektiv⸱a Esperant⸱a Bibliotek⸱o ( KEB ) est⸱is fond⸱it⸱a en oktobr⸱o 1982 kiel sen⸱de⸱pend⸱a centr⸱o por kolekt⸱i, konserv⸱i, stud⸱i kaj popular⸱ig⸱i la esperant⸱a⸱n literatur⸱o⸱n. De la komenc⸱o KEB star⸱ig⸱is prioritat⸱a⸱n task⸱o⸱n : kolekt⸱i libr⸱o⸱j⸱n kaj period⸱aĵ⸱o⸱j⸱n en / pri Esperant⸱o kaj plan⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o, kiu⸱j est⸱is el⸱don⸱it⸱a⸱j en ni⸱a land⸱o.

    Ricev⸱int⸱e kuraĝ⸱ig⸱o⸱n kaj val⸱or⸱a⸱j⸱n konsil⸱o⸱j⸱n de Nikolaj Danovskij kaj Povilas Jegorovas, en 1986 ni el⸱don⸱is la unu⸱a⸱n katalog⸱o⸱n kun datum⸱o⸱j pri 73 libr⸱o⸱j. La du⸱a el⸱don⸱o ( el⸱don⸱it⸱a en 1991 ) en⸱hav⸱as pri⸱skrib⸱o⸱n de 251 volum⸱o⸱j. La ĵus el⸱don⸱it⸱a katalog⸱o list⸱ig⸱as 419 volum⸱o⸱j⸱n. Kompren⸱ebl⸱e, ni⸱a katalog⸱o en⸱hav⸱as inform⸱o⸱j⸱n nur pri la libr⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n la bibliotek⸱o kolekt⸱is per aĉet⸱o⸱j kaj donac⸱o⸱j.

    KEB esprim⸱as la plej kor⸱a⸱j⸱n dank⸱o⸱j⸱n al ĉiu⸱j donac⸱int⸱a⸱j person⸱o⸱j kaj instituci⸱o⸱j kaj esper⸱as, ke la nov⸱a⸱j pri⸱zorg⸱ant⸱o⸱j de la bibliotek⸱o sukces⸱e daŭr⸱ig⸱os en Krasnojarsk la labor⸱o⸱n, kiu est⸱is far⸱at⸱a en Jekaterinburg dum ses⸱on⸱a jar⸱cent⸱o.

    Por ricev⸱i la katalog⸱o⸱n sufiĉ⸱as send⸱i al la redakci⸱o de La Ond⸱o poŝt⸱mark⸱o⸱j⸱n je 12 rubl⸱o⸱j ( Rus⸱land⸱o ) aŭ 5 inter⸱naci⸱a⸱j⸱n respond⸱kupon⸱o⸱j⸱n ( ali⸱land⸱an⸱o⸱j ).

    Halina Gorecka

    eks⸱direktor⸱o de KEB

    Gazet⸱o⸱j

    Literatur⸱a Foir⸱o. 1999 : 178

    ( HK ) La numer⸱o 178 de LF gast⸱ig⸱as poet⸱o⸱j⸱n Venelin Mitev kaj En⸱kel⸱a Xamaj ( original⸱a⸱n voĉ⸱o⸱n el Albani⸱o! ), propon⸱as specimen⸱o⸱n el roman⸱o de Jozefo Spini, abund⸱as je recenz⸱o⸱j pri libr⸱o⸱j kaj disk⸱o⸱j last⸱a⸱temp⸱a⸱j, dediĉ⸱as ese⸱o⸱n kaj bel⸱eg⸱a⸱n traduk⸱o⸱n ( per la plum⸱o de Carlo Minnaja ) al Giacomo Casanova. Inter la ĉi - numer⸱a⸱j kun⸱labor⸱ant⸱o⸱j trov⸱iĝ⸱as Paul Gubbins, Juli⸱a⸱n Modest, Aleksandar Ŝivarov, Zofia Banet - Fornalowa. Apart⸱e interes⸱a est⸱as la de⸱bat⸱o inter Radoslaw Nowakowski kaj Giorgio Silfer, pri la esperant⸱ist⸱a ident⸱ec⸱o. Nowakowski long⸱e kaj soci⸱ologi⸱em⸱e ese⸱as favor⸱e al Eo kiel “ lingv⸱o sen⸱kultur⸱a, sen⸱naci⸱a, mal⸱etn⸱a, komunik⸱il⸱o kiel ebl⸱e plej mal⸱alt⸱kun⸱tekst⸱a. E - ŝtat⸱o, E - naci⸱o, E - kultur⸱o —neniam! ” Giorgio Silfer replik⸱as imag⸱ant⸱e konversaci⸱o⸱n kun Ken Follett, kiu en iu ek⸱verk⸱it⸱a roman⸱o vol⸱us rol⸱ig⸱i esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n. En la roman⸱o tem⸱as pri teritori⸱o en Eŭrop⸱o, ĉe la Balt⸱a mar⸱o, iam german⸱a, nun rus⸱a, kies ĉef⸱urb⸱o est⸱as Kalinigrad / Königsberg. En iu ne tro for⸱a est⸱ont⸱ec⸱o, Rusio vol⸱us vend⸱i ĝi⸱n al Germani⸱o, sed la najbar⸱o⸱j ( Pol⸱land⸱o kaj Litovio ) opon⸱as kaj okcident⸱a⸱j ( eks ) potenc⸱o⸱j kalcitr⸱as. Fin⸱e aper⸱as la ide⸱o lok⸱i tie esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n. Sed tie nask⸱iĝ⸱os nek nov⸱a ŝtat⸱o nek nov⸱a naci⸱o. Silfer en⸱konduk⸱as, paralel⸱e al la koncept⸱o de sprachraum ( lingv⸱o⸱are⸱o ) por Eo, tiu⸱n de hinternationale sprache ( retro⸱naci⸱a lingv⸱o ) anstataŭ internationale sprache.

    Ekzakt⸱e. 1999 : 1 ( 64 )

    La part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j de la Urala E - Konferenc⸱o ( Jekaterinburg, 18 apr. 1999 ) ricev⸱is la 64an kajer⸱o⸱n de Ekzakt⸱e , inform⸱il⸱o de uralaj esperant⸱ist⸱o⸱j el⸱don⸱at⸱a ek⸱de 1982. Ĝi en⸱hav⸱as ses - paĝ⸱a⸱n raport⸱o⸱n de la komitat⸱o de UES pri la ag⸱ad⸱o en 1998 inkluziv⸱e de la financ⸱a raport⸱o kaj komplet⸱a membr⸱o - list⸱o. Sed la plej interes⸱a material⸱o est⸱as 11 - paĝ⸱a kronik⸱o de la E - ag⸱ad⸱o en Uralo, aper⸱ig⸱it⸱a je la 10 - jar⸱iĝ⸱o de UES. La panoram⸱a prezent⸱o est⸱as tre impon⸱a kaj leg⸱ind⸱a de ĉiu “ ver⸱a aktiv⸱ul⸱o ”. La kajer⸱o en⸱hav⸱as ankaŭ bibliografi⸱o⸱n de gazet⸱artikol⸱o⸱j, omaĝ⸱o⸱n al Boris Sokolov kaj kelk⸱a⸱j⸱n lok⸱e grav⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n.

    Ne⸱membr⸱o⸱j de UES pov⸱as ricev⸱i la 64an kajer⸱o⸱n de Ekzakt⸱e send⸱int⸱e poŝt⸱mark⸱o⸱j⸱n por 12 rubl⸱o⸱j al la redakci⸱o de La Ond⸱o .

    TK

    Ricev⸱it⸱a⸱j gazet⸱o⸱j

    Argentina E - Vent⸱o. 1998 / 2 - 3 ;

    Brazila Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 306 ;

    El Popol⸱a Ĉini⸱o. 1999 / 5 ;

    Esperant⸱o. 1999 / 4 ;

    Esperant⸱o aktuell. 1999 / 2 ;

    Esperant⸱o - Nyt. 1999 / 1 ;

    Esperant⸱o Us⸱a. 1999 / 1, 2 ;

    Franc⸱a Esperant⸱ist⸱o. 1999 / 506 ;

    Jun⸱a Amik⸱o. 1999 / 1 ;

    La Esper⸱o. 1999 / 1 ;

    La Hirund⸱o. 1999 / 4 ;

    La Ond⸱o de Esperant⸱o. 1999 / 5 ;

    l ’ esperant⸱o. 1999 / 3 ;

    Litova Stel⸱o. 1999 / 2 ;

    Monat⸱o. 1999 / 3 ;

    Oomot⸱o. 1999 / 441 ;

    Spirit⸱ism⸱a Esperant⸱o - Inform⸱il⸱o. 1999 / 101 ;

    Svis⸱a Esperant⸱o - Soci⸱et⸱o Inform⸱as. 1999 / 2.

    Mart⸱a⸱j Konkurs⸱o⸱j

    En la konkurs⸱task⸱o de la Freŝ⸱o ( Pol⸱land⸱o ) est⸱is erar⸱o. En la vort⸱enigm⸱o 13 anstataŭ Hom ( xxxx ) NTO dev⸱as est⸱i HON ( xxxx ) NTO. Sed malgraŭ tio hom⸱o⸱j trov⸱is divers⸱a⸱j⸱n vort⸱o⸱j⸱n. En⸱tut⸱e ni ricev⸱is 8 respond⸱o⸱j⸱n, el ili nur 5 est⸱is korekt⸱a⸱j. Sen⸱pag⸱a⸱n rest⸱ad⸱o⸱n por la Freŝ⸱o ’ 99 kaj ni⸱a⸱j⸱n gratul⸱o⸱j⸱n gajn⸱is Vladimir Vyĉegĵanin el Niĵnij Tagil ( Rus⸱land⸱o ). Bon⸱a⸱n vojaĝ⸱o⸱n kaj mult⸱a⸱j⸱n gajn⸱o⸱j⸱n!

    La solv⸱o⸱j : 1. Kor ( us⸱o ) no ; 2. Let ( er⸱o ) tik⸱o ; 3. Ĝir ( afo ) rism⸱o ; 4. Ĵart ( el⸱o ) kvento ; 5. Ŝan ( cel⸱o ) fan⸱o ; 6. Improv ( iz⸱o ) leco ; 7. Gor ( ĝo ) jo ; 8. Obl ( at⸱o ) mo ; 9. La ( ment⸱o ) ro ; 10. Bud⸱u ( ar⸱o ) mat⸱o ; 11. Urt ( iko ) no ; 12. Ne ( bul⸱o ) njo ; 13. Hon ( est⸱o ) nto.

    Ni ricev⸱is en⸱tut⸱e 11 respond⸱o⸱j⸱n al la printemp⸱a kruc⸱vort⸱enigm⸱o de Tatjana Kulakova. Preskaŭ ĉiu⸱j respond⸱o⸱j est⸱is korekt⸱a⸱j. Ni lot⸱um⸱is libr⸱o⸱premi⸱o⸱n kaj ĝi⸱n gajn⸱is ni⸱a konstant⸱a leg⸱ant⸱o Sergej Paĥomov el Kirov. Ni gratul⸱as!

    La solv⸱o⸱j de la printemp⸱a kruc⸱vort⸱enigm⸱o :

    1. Arb⸱o ; 2. Irland ; 3. Nud ; 4. - it - ; 5. Miop⸱a ; 6. Po ; 7. Pomp⸱e ; 8. Anas⸱o ; 9. Acer⸱o ; 10. Robot⸱o ; 11. Mamut⸱o ; 12. Meti⸱i ; 13. Unik⸱a ; 14. Odor⸱o ; 15. Abrikot ; 16. Reb⸱us ; 17. LKK ; 18. Od⸱o ; 19. Printemp⸱o ; 20. Us⸱o⸱n ; 21. La ; 22. ERK ; 23. Donac ; 24. Balon⸱o ; 25. Bru ; 26. Iom⸱et⸱e ; 27. Irak ; 28. Id⸱o ; 29. sur ; 30. Kopek ; 31. Idiot ; 32. Okaz⸱o ; 33. Bant⸱o ; 34. Old⸱ul⸱o ; 35. Tim⸱o ; 36. Aboc⸱o ; 37. Oksikok⸱o ; 38. Sap⸱vezik ; 39. Primat⸱o ; 40. Maj⸱o ; 41. Ton⸱o ; 42. Bild ; 43. Ost ; 44. Dekolt⸱i ; 45. Din⸱o ; 46. Lice⸱o ; 47. Ide⸱o ; 48. Oaz⸱o ; 49. Ovaci⸱o ; 50. Francie ; 51. Eŭrop ; 52. Nadir ; 53. Irjak ; 54. Katjon⸱o ; 55. Aer⸱poŝt ; 56. Ov ; 57. Katar ; 58. Nep⸱o ; 59. Apod⸱o⸱j ; 60. Aer⸱o ; 61. Ark ; 62. Parenc ; 63. Melodi⸱o ; 64. Ŝalot⸱o ; 65. Tik ; 66. Absint ; 67. Ombrel⸱o ; 68. Am ; 69. Bot ; 70. Po ; 71. Dam ; 72. Mil ; 73. Mi ; 74. Portik⸱o ; 75. Metr⸱a ; 76. Labor ; 77. Orator⸱o ; 78. Sport⸱kep ; 79. Epitet ; 80. Lord⸱in ; 81. Inund⸱o ; 82. Hund ; 83. Uni⸱o ; 84. Dan⸱o ; 85. En⸱e ; 86. Lini⸱il ; 87. Bek⸱o ; 88. As ; 89. Jog⸱a⸱n ; 90. Utopi ; 91. Nobeli⸱o ; 92. Ajl⸱er ; 93. Nobl⸱ec⸱o ; 94. El⸱o ; 95. Dajmon ; 96. Op⸱i ; 97. Om⸱o ; 98. Anal ; 99. Baron⸱o ; 100. Etni ; 101. Ber ; 102. Balet ; 103. Al⸱o ; 104. Dot⸱o ; 105. Led ; 106. Marok ; 107. In⸱a ; 108. Ar⸱an⸱e ; 109. Rar⸱a ; 110. Id⸱e ; 111. Ibis⸱o ; 112. Galop⸱i ; 113. Irano ; 114. Or ; 115. Italio ; 116. Re - ; 117. Al⸱e ; 118. Ikon⸱o ; 119. Angi⸱n ; 120. Edr ; 121. Ole⸱o ; 122. - ot - ; 123. Anod⸱o ; 124. Orakol⸱o ; 125. Livre⸱o.

    Tatjana Kulakova

    Trov⸱u vort⸱par⸱o⸱j⸱n!

    Ĉar la spert⸱o montr⸱is, ke la somer⸱a⸱j konkurs⸱o⸱j hav⸱as mal⸱mult⸱a⸱j⸱n solv⸱ant⸱o⸱j⸱n, ni propon⸱as nur et⸱a⸱n task⸱o⸱n, afabl⸱e send⸱it⸱a⸱n de la brav⸱a⸱j olŝtinanoj.

    Do far⸱u vort⸱par⸱o⸱j⸱n el la vort⸱o⸱j en la du sub⸱a⸱j kolon⸱o⸱j kaj send⸱u ili⸱n al la redakci⸱o tiel, ke ili ating⸱u ni⸱n antaŭ la 15a de julio. Libr⸱o⸱premi⸱o lot⸱um⸱ot⸱a inter la solv⸱ont⸱o⸱j.

    Bird⸱a bazar⸱o Cikoni⸱a cerb⸱et⸱o Cign⸱a energi⸱o Formik⸱a kant⸱o Hund⸱a kor⸱o Kata kares⸱o Kolomb⸱a mal⸱sat⸱o Lup⸱a manier⸱o Pul⸱a nest⸱o Testud⸱a paŝ⸱o Urs⸱a stel⸱o

    Literatur⸱a⸱j Anekdot⸱o⸱j

    Daniil Ĥarms kaj plur⸱a⸱j li⸱a⸱j epigon⸱o⸱j kre⸱is fantazi⸱a⸱n mond⸱o⸱n de “ harmsaĵoj ”, en kiu loĝ⸱as kaj amuz⸱as ni⸱n ĝis nun la ŝat⸱at⸱a⸱j aŭtor⸱o⸱j. Jen man⸱plen⸱o da ili.

    ***

    Lev Tolstoj kaj Fjodor Miĥajloviĉ Dostojevskij ( bon⸱e li viv⸱u en la ĉiel⸱o⸱j ) vet⸱is je cent rubl⸱o⸱j : kiu pli bon⸱e verk⸱os roman⸱o⸱n. Turgenev est⸱is invit⸱it⸱a por juĝ⸱i. Tolstoj al⸱kur⸱is hejm⸱e⸱n, en⸱ferm⸱is si⸱n en la kabinet⸱o kaj rapid⸱e ek⸱verk⸱is la roman⸱o⸱n —kompren⸱ebl⸱e pri infan⸱o⸱j ( li tre am⸱is ili⸱n ). Sed Dostojevskij sid⸱is hejm⸱e kaj rezon⸱is : “ Turgenev est⸱as timid⸱a. Li nun sid⸱as kaj pens⸱as : “ Dostojevskij est⸱as nervoz⸱a. Se mi dir⸱os, ke li⸱a roman⸱o est⸱as mal⸱pli bon⸱a, li ebl⸱e buĉ⸱os mi⸱n. ” Kial mi pen⸱eg⸱u? Mi intenc⸱e verk⸱u mal⸱bon⸱e, ja egal⸱e la mon⸱o est⸱os mi⸱a ”.

    Sam⸱temp⸱e Turgenev sid⸱is hejm⸱e kaj timid⸱e rezon⸱is : “ Dostojevskij est⸱as nervoz⸱a. Se mi dir⸱os, ke li⸱a roman⸱o est⸱as mal⸱pli bon⸱a, li ebl⸱e buĉ⸱os mi⸱n. Tamen Tolstoj est⸱as ja graf⸱o. Prefer⸱e ne rilat⸱i kun ili ”.

    Turgenev ek⸱tim⸱is kaj post du hor⸱o⸱j for⸱vetur⸱is al Baden - Baden.

    ***

    Puŝkin oft⸱e gast⸱is ĉe Vjazemskij, long⸱e sid⸱is sur ties fenestr⸱o⸱bret⸱o de kiu li ĉio⸱n vid⸱is kaj sci⸱is. Li sci⸱is, ekzempl⸱e, ke Lermontov am⸱ind⸱um⸱as li⸱a⸱n ( de Puŝkin ) edz⸱in⸱o⸱n. Tial li opini⸱is mal⸱konven⸱a trans⸱don⸱i al li Poezi⸱a⸱n Lir⸱o⸱n. Do, li decid⸱is send⸱i ĝi⸱n ekster⸱land⸱e⸱n al Tjutĉev, sed la dogan⸱o ne permes⸱is, ĉar ĝi est⸱as val⸱or⸱a propr⸱aĵ⸱o de Rus⸱uj⸱o. Kaj Nekrasov ne plaĉ⸱is al li kiel hom⸱o. Puŝkin suspir⸱is kaj las⸱is la Lir⸱o⸱n al si.

    ***

    Turgenev dezir⸱is iĝ⸱i kuraĝ⸱a kiel Lermontov kaj ven⸱is vend⸱ej⸱e⸱n por aĉet⸱i sabr⸱o⸱n. Puŝkin ir⸱is preter la vend⸱ej⸱o kaj konstat⸱is li⸱n tra la fenestr⸱o. Tuj li intenc⸱e kaj intens⸱e kri⸱is : “ Vid⸱u, Gogol⸱j ”, —kvankam Gogol⸱j mank⸱is apud⸱e, —“ vid⸱u —Turgenev aĉet⸱as sabr⸱o⸱n. Ni aĉet⸱u fusil⸱o⸱n! ” Turgenev ek⸱tim⸱is kaj post du hor⸱o⸱j for⸱vetur⸱is al Baden - Baden.

    ***

    Foj⸱e Puŝkin skrib⸱is leter⸱o⸱n al Robindronath Tagor : “ Kar⸱a for⸱a amik⸱o! Mi vi⸱n ne kon⸱as, kaj vi mi⸱n ne kon⸱as. Mi tre ŝat⸱us kon⸱at⸱iĝ⸱i. Ĉio⸱n bon⸱a⸱n. —Aleĉjo. ” Ricev⸱int⸱e la leter⸱o⸱n Tagor profund⸱eg⸱e en⸱pens⸱iĝ⸱is. Tiel profund⸱e li medit⸱is, ke oni neniel pov⸱is el⸱stupor⸱ig⸱i li⸱n. La edz⸱in⸱o li⸱n puŝ⸱is - tir⸱is, al⸱vizaĝ⸱ig⸱is la leter⸱o⸱n, sed Tagor ne re⸱ag⸱is.

    Ceter⸱e, Tagor sci⸱is neniom el la rus⸱a lingv⸱o. Do la kon⸱at⸱iĝ⸱o ne okaz⸱is.

    Pluk⸱is kaj traduk⸱is Halina Gorecka

    Ke oni leg⸱as ne nur La Ond⸱o⸱n pruv⸱as la sub⸱a fot⸱o de Pavla Zemanová el Ĉeĥ⸱a Respublik⸱o.

    Komenc⸱ant⸱o

    est⸱as interes⸱a inter⸱naci⸱a gazet⸱o

    RU - 620041 Jekaterinburg, p. k. 132, Rus⸱land⸱o

    Inter⸱naci⸱a Fot⸱o⸱konkurs⸱o

    Post la pas⸱int⸱jar⸱a sukces⸱o ( 40 fot⸱o⸱verk⸱o⸱j de 15 person⸱o⸱j el 9 land⸱o⸱j ) la redakci⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o kaj Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o invit⸱as al part⸱o⸱pren⸱o en la inter⸱naci⸱a fot⸱o⸱konkurs⸱o. La konkurs⸱o ne est⸱as lig⸱it⸱a al dev⸱ig⸱a tem⸱o.

    En la konkurs⸱o rajt⸱as part⸱o⸱pren⸱i ĉiu dezir⸱ant⸱a fot⸱em⸱ul⸱o amator⸱a aŭ profesi⸱a, sen⸱de⸱pend⸱e de la loĝ⸱land⸱o kaj lingv⸱o⸱kon⸱o. Unu person⸱o rajt⸱as part⸱o⸱pren⸱i per maksimum⸱e tri fot⸱o⸱j. La minimum⸱a format⸱o est⸱as 10 x 15 cm. Fot⸱o⸱j pov⸱as est⸱i kolor⸱a⸱j aŭ nigr⸱a - blank⸱a⸱j, vertikal⸱a⸱j, horizontal⸱a⸱j kaj ali⸱format⸱a⸱j.

    La konkurs⸱a⸱j fot⸱o⸱j dev⸱as est⸱i send⸱it⸱a⸱j unu⸱ekzempler⸱e al la redakci⸱a adres⸱o de La Ond⸱o de Esperant⸱o RU - 620077 Jekaterinburg - 77, ab. ja. 67, Rus⸱land⸱o. La fot⸱o⸱j dev⸱as ating⸱i la indik⸱it⸱a⸱n adres⸱o⸱n antaŭ la 15a de decembr⸱o 1999.

    La konkurs⸱aĵ⸱o⸱j dev⸱as est⸱i sub⸱skrib⸱it⸱a⸱j per pseŭdonim⸱o. En apart⸱a kovert⸱o kun⸱send⸱at⸱a dev⸱as est⸱i en⸱met⸱it⸱a slip⸱o kun la pseŭdonim⸱o, aŭtent⸱a nom⸱o kaj poŝt⸱a adres⸱o de la aŭtor⸱o. Oni pov⸱as al⸱don⸱i titol⸱o⸱n aŭ klar⸱ig⸱a⸱n not⸱o⸱n al la fot⸱o⸱j, sed tio ne est⸱as dev⸱ig⸱a.

    En la konkurs⸱o ne rajt⸱as part⸱o⸱pren⸱i fot⸱o⸱j, kiu⸱j jam est⸱is publik⸱ig⸱it⸱a⸱j.

    Tri⸱person⸱a juĝ⸱komision⸱o ( la redaktor⸱o de La Ond⸱o , deleg⸱it⸱o de UES kaj fak⸱ul⸱o pri fot⸱o⸱art⸱o ) al⸱juĝ⸱os maksimum⸱e tri premi⸱o⸱j⸱n al la laŭreat⸱o⸱j :

    1a premi⸱o : du minimum⸱a⸱j rus⸱land⸱a⸱j monat⸱a⸱j salajr⸱o⸱j kaj abon⸱o al La Ond⸱o de Esperant⸱o

    2a premi⸱o : unu minimum⸱a rus⸱land⸱a monat⸱a salajr⸱o kaj abon⸱o al La Ond⸱o de Esperant⸱o

    3a premi⸱o : abon⸱o al La Ond⸱o de Esperant⸱o

    Special⸱a⸱n premi⸱o⸱n ( libr⸱o⸱j en la Urala libr⸱o - serv⸱o kontraŭ ekvivalent⸱o de unu minimum⸱a rus⸱land⸱a salajr⸱o ) ricev⸱os la plej bon⸱a fot⸱o tem⸱e lig⸱it⸱a kun esperant⸱o.

    Ĉiu premi⸱it⸱o ricev⸱os diplom⸱o⸱n. Rus⸱land⸱a⸱j laŭreat⸱o⸱j ricev⸱os mon⸱premi⸱o⸱j⸱n en rus⸱land⸱a⸱j rubl⸱o⸱j. Ali⸱land⸱a⸱j laŭreat⸱o⸱j ricev⸱os la mon⸱premi⸱o⸱n per la kont⸱o⸱sistem⸱o de UEA en nederlandaj gulden⸱o⸱j.

    La organiz⸱ant⸱o⸱j rezerv⸱as al si la rajt⸱o⸱n ĝis la 31a de decembr⸱o 2001 uz⸱i la ricev⸱it⸱a⸱j⸱n fot⸱o⸱j⸱n en paper⸱a kaj elektron⸱ik⸱a form⸱o kaj en ekspozici⸱o⸱j.

    Fraz⸱o⸱j

    Osmo Buller, Ĝeneral⸱a Direktor⸱o de UEA koment⸱as la membr⸱o⸱statistik⸱o⸱n de UEA :

    En kelk⸱a⸱j land⸱o⸱j UEA eksperiment⸱e jam hav⸱is du per⸱ant⸱o⸱j⸱n. La spert⸱o⸱j kuraĝ⸱ig⸱as ni⸱n liber⸱ig⸱i la kotiz⸱merkat⸱o⸱n ĉie. Est⸱as ja absurd⸱e ke la per⸱ad⸱o de UEA - kotiz⸱o⸱j est⸱u ies monopol⸱o. Tio ebl⸱e ne plaĉ⸱as al tiu⸱j land⸱a⸱j asoci⸱o⸱j por kiu⸱j la per⸱ad⸱o de UEA - kotiz⸱o⸱j est⸱as font⸱o de en⸱spez⸱o⸱j. Konkurenc⸱o kun entrepren⸱em⸱a⸱j individu⸱o⸱j kaj ali⸱a⸱j asoci⸱o⸱j, kiu⸱j pret⸱os varb⸱i membr⸱o⸱j⸱n por UEA, dev⸱us tamen spron⸱i ankaŭ la land⸱a⸱j⸱n asoci⸱o⸱j⸱n al pli vigl⸱a varb⸱ad⸱o. Krom⸱e, pli fort⸱a UEA est⸱as ankaŭ en ili⸱a interes⸱o. Pasiv⸱ec⸱o est⸱as pek⸱o kiu⸱n oni ne pov⸱as absolv⸱i, eĉ kiam tem⸱as pri land⸱a asoci⸱o de UEA.

    Esperant⸱o . 1999 : 4

    El Tiĉin⸱o li [ Tazio Carlevaro. —LOdE ] pov⸱is kun⸱port⸱i nur mal⸱bon⸱a⸱j⸱n nov⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, nom⸱e la anonc⸱o⸱n pri la antaŭ⸱vid⸱it⸱a likvid⸱o de Tiĉin⸱a E - Lig⸱o kaj de Grup⸱o Esperant⸱ist⸱a de Lokarno. Ĉi tiu⸱j struktur⸱o⸱j lamas jam de⸱long⸱e kaj post la for⸱pas⸱o de plur⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j preskaŭ mort⸱is...

    Mi person⸱e kred⸱as, ke la “ vend⸱o ”, propagand⸱o kaj popular⸱ig⸱o de esperant⸱o dev⸱us prepar⸱i si⸱n kaj efektiv⸱iĝ⸱i sur⸱baz⸱e de la san⸱a miks⸱aĵ⸱o de plur⸱a⸱j, tradici⸱a⸱j kaj nov⸱tip⸱a⸱j koncept⸱o⸱j, kiu⸱j pov⸱as en⸱hav⸱i er⸱o⸱j⸱n el pra⸱cel⸱ism⸱o, hom⸱ar⸱an⸱ism⸱o - esperant⸱ism⸱o, sen⸱naci⸱ism⸱o kaj raŭm⸱ism⸱o. Grav⸱as, ke ankaŭ la esperant⸱o - mov⸱ad⸱o adapt⸱iĝ⸱u al la ŝanĝ⸱iĝ⸱ant⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j de la koncern⸱a epok⸱o, sen perd⸱i la propr⸱a⸱j⸱n val⸱or⸱o⸱j⸱n.

    Andy Künzli. Ses Inform⸱as . 1999 : 2

    Gjergji Gusho, deleg⸱it⸱o de UEA el Albani⸱o, rakont⸱as pri vizit⸱o de franc⸱a konsul⸱ej⸱o en Tiran⸱o antaŭ vizit⸱o de Francio :

    “ Vi⸱a⸱j dokument⸱o⸱j est⸱as regul⸱a⸱j ”, dir⸱is la konsul⸱o, “ sed, bedaŭr⸱ind⸱e, tre mal⸱facil⸱as akir⸱i franc⸱a⸱n viz⸱o⸱n, ĉar e - ist⸱o⸱j ne bon⸱e kondut⸱is en Francio kaj iu⸱j el ili ne plu re⸱ven⸱is en si⸱a⸱n land⸱o⸱n. ” Post du tag⸱o⸱j li dir⸱is, ke mi⸱a viz⸱pet⸱o ne est⸱is aprob⸱it⸱a. Ĉagren⸱it⸱a⸱j ni re⸱ven⸱is hejm⸱e⸱n kaj pet⸱is telefon⸱e ni⸱a⸱j⸱n sam⸱ide⸱an⸱o⸱j⸱n en Francio inter⸱ven⸱i ĉe si⸱a konsul⸱ej⸱o. Ni ankaŭ skrib⸱is al la ambasador⸱o kaj al la kultur⸱a ataŝe⸱o. Post semajn⸱o ni ni⸱n prezent⸱is de⸱nov⸱e ĉe la konsul⸱ej⸱o, kie ali⸱a vir⸱o tre kor⸱e akcept⸱is ni⸱n kaj post du tag⸱o⸱j don⸱is la viz⸱o⸱j⸱n. Ni part⸱o⸱pren⸱is la konferenc⸱o⸱n kaj re⸱ven⸱is al Albani⸱o. Ironi⸱e : kun surpriz⸱o ni trov⸱is negativ⸱a⸱n respond⸱o⸱n de la kultur⸱a ataŝe⸱o kun jen⸱a motiv⸱o : “ bedaŭr⸱ind⸱e ni ne pov⸱as don⸱i viz⸱o⸱j⸱n al vi, ne pro vi⸱a kulp⸱o, sed pro tiu⸱j kiu⸱j ne bon⸱e kondut⸱is, precip⸱e hom⸱o⸱j el Rusio, Ĉini⸱o, Pakistano, Bulgario kaj Albani⸱o. ”

    Esperant⸱o . 1999 : 4

    En Kolombio mem ŝajn⸱e ekzist⸱as mult⸱a⸱j bon⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j, sed laŭ ili⸱a propr⸱a konfes⸱o mank⸱as la organiz⸱ad⸱o inter ili pro la kon⸱at⸱a fals⸱a “ individu⸱ism⸱o ”. Oni bedaŭr⸱u la mank⸱o⸱n de land⸱a asoci⸱o ( tamen oni prov⸱as organiz⸱i unu ) kaj van⸱a⸱j diskut⸱ad⸱o⸱j ne al⸱port⸱as la solv⸱o⸱n por unu⸱ig⸱o ankaŭ ne en Kolombio.

    G. L. Brazila Esperant⸱ist⸱o . 1999 : 306

    Sen⸱de⸱pend⸱a Ĉiu⸱monat⸱a Revu⸱o. 1999. No 7 ( 57 )

    Al la leg⸱ant⸱o⸱j

    En la juni⸱a kajer⸱o ni avert⸱is, ke ĉi - somer⸱e ni⸱a el⸱don⸱ritm⸱o est⸱os mal⸱ekvilibr⸱it⸱a. Tiel okaz⸱is pro mi⸱a preskaŭ ses⸱semajn⸱a for⸱est⸱o, ĉar mi staĝ⸱is en bulgaria Vraco ĉe Kooperativ⸱o de Literatur⸱a Foir⸱o.

    Mi dank⸱as al Perla Martinelli kaj Ljubomir Trifonĉovski, kiu⸱j mal⸱avar⸱e trans⸱don⸱is si⸱a⸱n spert⸱o⸱n. Post la staĝ⸱o la redaktor⸱o de La Ond⸱o kun⸱labor⸱as ankaŭ en Herold⸱o de Esperant⸱o —kiel vic⸱redaktor⸱o pri⸱zorg⸱ant⸱a la inform⸱a⸱n kaj recenz⸱a⸱n rubrik⸱o⸱j⸱n. Atent⸱a⸱j leg⸱ant⸱o⸱j de ambaŭ gazet⸱o⸱j ebl⸱e konstat⸱os en ili mal⸱sam⸱a⸱j⸱n kriteri⸱o⸱j⸱n por elekt⸱i nov⸱aĵ⸱o⸱j⸱n —ja ĉiu gazet⸱o hav⸱as si⸱a⸱j⸱n ne⸱ripet⸱ebl⸱a⸱j⸱n profil⸱o⸱n kaj fizionomi⸱o⸱n ( kaj el⸱don⸱ant⸱o⸱n ).

    La staĝ⸱ej⸱o situ⸱is nur je 50 kilo⸱metr⸱o⸱j de Jugoslavio, kaj pri la apud⸱a milit⸱o memor⸱ig⸱is mult⸱a⸱j aviad⸱il⸱o⸱j de NATO. Tamen konversaci⸱o⸱j kun lok⸱an⸱o⸱j montr⸱is, ke bulgar⸱o⸱j est⸱as prudent⸱a⸱j kaj konsider⸱as la inter⸱ven⸱o⸱n de NATO mal⸱pli danĝer⸱a ol la genocid⸱o⸱n de Miloŝeviĉa reĝim⸱o. Fin⸱e Beogrado ced⸱is al la ultimat⸱o, kaj la jugoslavia arme⸱o re⸱tir⸱iĝ⸱is el Kosovo, las⸱ant⸱e al la ven⸱ant⸱a⸱j pac⸱ig⸱a⸱j trup⸱o⸱j spur⸱o⸱j⸱n de etn⸱a pur⸱ig⸱ad⸱o kaj venĝ⸱em⸱a⸱j⸱n arm⸱it⸱a⸱j⸱n kosov⸱an⸱o⸱j⸱n.

    Laŭ la spirit⸱o de la al⸱vok⸱o de Esperant⸱a Pen - Centr⸱o, LOdE kondut⸱as “ ne kiel juĝ⸱ist⸱o, sed kiel atest⸱ant⸱o ”. Tial ni ne aper⸱ig⸱as sakr⸱a⸱j⸱n kondamn⸱o⸱j⸱n de NATO, kiu⸱j⸱n abund⸱e disretas iu⸱j el ni⸱a⸱j sam⸱land⸱a⸱j varm⸱kap⸱ul⸱o⸱j ( eĉ estr⸱ar⸱an⸱o de la land⸱a asoci⸱o ), nek la ekstrem⸱a⸱j⸱n sen⸱mask⸱ig⸱o⸱j⸱n pri la “ serb⸱a firero pli aĉ⸱a ol Polp⸱ot⸱o ”. La histori⸱o verdikt⸱os mem, kaj dum⸱e leg⸱u en LOdE pri konkret⸱a⸱j ag⸱o⸱j “ por help⸱i esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n milit⸱viktim⸱o⸱j⸱n ”. Leg⸱u kaj pri⸱pens⸱u, ĉu ankaŭ vi pov⸱as kun⸱help⸱i.

    Rest⸱as sen aper⸱ig⸱o ankaŭ koment⸱o⸱j, kiu⸱j ven⸱is re⸱ag⸱e al la inform⸱o⸱j pri la mon⸱pet⸱a cirkuler⸱o de Re⸱u kaj pirat⸱a el⸱don⸱o de Festen⸱o dum pest⸱o . Ni ripet⸱as, ke LOdE kritik⸱as ne individu⸱o⸱j⸱n, sed la konkret⸱a⸱j⸱n ( mis ) ag⸱o⸱j⸱n, las⸱ant⸱e al la koncern⸱it⸱o⸱j la ebl⸱o⸱n respond⸱i. Cirkuler⸱int⸱o Ĉertilov respond⸱is per eks⸱ig⸱o de la el⸱don⸱ant⸱o de LOdE el la deleg⸱it⸱ec⸱o en UEA ( tamen Jar⸱libr⸱o. 1999 ne registr⸱is tio⸱n ), dum la vidv⸱in⸱o de Lozgaĉev kaj LOdE akcept⸱is la klar⸱ig⸱o⸱n de Bronŝtejn, sed ne la kondut⸱o⸱n de la moskvaj el⸱don⸱em⸱ul⸱o⸱j. Pli⸱a⸱j kondamn⸱a⸱j kaj sub⸱ten⸱a⸱j inter⸱ven⸱o⸱j pri tiu⸱j tem⸱o⸱j, eĉ se tut⸱e sincer⸱a⸱j, apenaŭ pozitiv⸱e efik⸱os al la jam tro mal⸱pac⸱a situaci⸱o en la Rus⸱land⸱a Esperant⸱uj⸱o.

    Sed okaz⸱as ankaŭ io bon⸱a. Fin⸱e al la nord⸱a hemisfer⸱o ven⸱is somer⸱o. Eĉ al la tundr⸱o, kiu⸱n vi pov⸱as vid⸱i sur la kovr⸱il⸱paĝ⸱a fot⸱o La infan⸱a spontan⸱ec⸱o de Sergej Fedotov laŭd⸱e menci⸱it⸱a en ni⸱a pas⸱int⸱jar⸱a fot⸱o⸱konkurs⸱o.

    Ĝis la renkont⸱o post Berlino!

    Aleksander Korĵenkov

    Ag⸱ad⸱o “ Esper⸱o ” : Help⸱i Esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n Milit⸱viktim⸱o⸱j⸱n

    Ĉe UEA ekzist⸱as kont⸱o Esper⸱o por help⸱i esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n milit⸱viktim⸱o⸱j⸱n kie ajn en la mond⸱o, aparten⸱ant⸱a⸱j⸱n al ĉiu⸱j milit⸱ant⸱a⸱j flank⸱o⸱j.

    Nun spontan⸱e ek⸱est⸱as nov⸱a⸱j iniciat⸱o⸱j, kiu⸱j permes⸱as al ni trans⸱paŝ⸱i tiu⸱j⸱n lim⸱o⸱j⸱n. Per la Ag⸱ad⸱o Esper⸱o ni komenc⸱as en⸱pren⸱i ili⸱n kaj prov⸱i apog⸱i ili⸱n. La nom⸱o est⸱as la sam⸱a nom⸱o de la kont⸱o, ĉar tem⸱as pri la sam⸱a ag⸱ad⸱kamp⸱o. Ĝi ne lim⸱iĝ⸱as je la nun⸱a milit⸱a situaci⸱o en Jugoslavio ( kvankam evident⸱e pri tio tem⸱as nun ) sed al ĉiu⸱j milit⸱a⸱j situaci⸱o⸱j en la mond⸱o.

    Projekt⸱o 1a

    Usonaj esperant⸱ist⸱o⸱j pret⸱as star⸱ig⸱i ŝpar⸱kont⸱o⸱n, en kiu⸱n ili met⸱os ĉiu⸱monat⸱e mon⸱o⸱n, por ke post kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j est⸱u sum⸱o de kelk⸱a⸱j mil⸱o⸱j da dolar⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n jun⸱a kosova alban⸱o pov⸱os uz⸱i por si⸱a⸱j universitat⸱a⸱j aŭ antaŭ⸱universitat⸱a⸱j stud⸱o⸱j.

    La grup⸱o nun serĉ⸱as kosov⸱an infan⸱o⸱n ( de proksim⸱um⸱e 12 ĝis 15 jar⸱o⸱j ), kiu prefer⸱e parol⸱u mem Esperant⸱o⸱n aŭ aparten⸱u al E - lingv⸱a famili⸱o, kaj kiu sufer⸱is pro la milit⸱o. Oni don⸱os prioritat⸱o⸱n al infan⸱o, kiu eventual⸱e perd⸱is unu aŭ ambaŭ ge⸱patr⸱o⸱j⸱n.

    Se vi kon⸱as tia⸱n kaz⸱o⸱n aŭ kon⸱as iu⸱n, kiu pov⸱as help⸱i trov⸱i tia⸱n infan⸱o⸱n, bon⸱vol⸱u rekt⸱e kontakt⸱i Ag⸱ad⸱o⸱n Esper⸱o ĉe Renato Corsetti :

    Adres⸱o : Colle Rast⸱o, IT - 00036 Palestrina, Italio

    Ret⸱e :

    <address> corsetti@itelcad. it address>

    Projekt⸱o 2a

    Ĉi - jar⸱e la milit⸱o en Kosovo kaŭz⸱is hom⸱a⸱n katastrof⸱o⸱n kun cent⸱mil⸱o⸱j da rifuĝ⸱int⸱o⸱j. La rifuĝ⸱int⸱o⸱j ĉef⸱e trov⸱iĝ⸱as en Albani⸱o, Makedonio kaj Montenegro ( ĉ. 700 mil ), sed laŭ inform⸱o⸱j de la bosnia reg⸱ist⸱ar⸱o ankaŭ al Bosnio rifuĝ⸱is pli ol 15 mil alban⸱o⸱j kaj 15 mil bosnoj el Serbi⸱o.

    Krom propr⸱a⸱j problem⸱o⸱j kun bosnaj rifuĝ⸱int⸱o⸱j, nun en Bosnio establ⸱iĝ⸱is plur⸱a⸱j rifuĝ⸱int⸱a⸱j centr⸱o⸱j por alban⸱o⸱j el Kosovo. Krom la centr⸱o⸱j, rifuĝ⸱int⸱o⸱j⸱n akcept⸱as famili⸱o⸱j en bosnaj urb⸱o⸱j, parenc⸱o⸱j aŭ kon⸱at⸱o⸱j. Plur⸱a⸱j famili⸱o⸱j akcept⸱is inter 4 kaj 10 rifuĝ⸱int⸱o⸱j.

    La rifuĝ⸱int⸱a⸱j centr⸱o⸱j kaj la famili⸱o⸱j bezon⸱eg⸱as divers⸱a⸱n help⸱o⸱n. La plej urĝ⸱a⸱j bezon⸱o⸱j est⸱as : nutr⸱aĵ⸱o, higien⸱a⸱j bezon⸱aĵ⸱o⸱j, vest⸱aĵ⸱o⸱j, ŝu⸱o⸱j kaj ali⸱a il⸱ar⸱o por infan⸱o⸱j.

    La projekt⸱o antaŭ⸱vid⸱as help⸱o⸱n al 1000 rifuĝ⸱int⸱a⸱j famili⸱o⸱j per “ Famili⸱a pak⸱aĵ⸱o de nutr⸱aĵ⸱o kaj higien⸱a⸱j bezon⸱aĵ⸱o⸱j ”. Distribu⸱o⸱n de la “ Famili⸱a pak⸱aĵ⸱o ” oni far⸱as laŭ list⸱o⸱j, kompil⸱it⸱a⸱j en komun⸱um⸱o⸱j kaj en centr⸱o⸱j por rifuĝ⸱int⸱o⸱j. La sum⸱a kost⸱o de 1 pak⸱aĵ⸱o est⸱as 50 german⸱a⸱j mark⸱o⸱j. La projekt⸱o plan⸱as aĉet⸱o⸱n de 1000 pak⸱aĵ⸱o⸱j.

    La ag⸱ad⸱o est⸱as organiz⸱at⸱a kaj pri⸱zorg⸱at⸱a de human⸱a Organiz⸱o Esper⸱o ( M. Spahe, 10 / II, 71000 Sarajevo, Bosnio kaj Hercegovin⸱o ).

    Ili serĉ⸱as help⸱o⸱n de esperant⸱ist⸱o⸱j por traduk⸱i la inform⸱o⸱n pri la projekt⸱o kaj por kontakt⸱i naci⸱a⸱j⸱n ne⸱esperant⸱ist⸱a⸱j⸱n help - asoci⸱o⸱j⸱n. Esperant⸱ist⸱o⸱j, kiu⸱j pret⸱as help⸱i kontakt⸱u ili⸱n rekt⸱e.

    Ebl⸱as sub⸱ten⸱i la ag⸱ad⸱o⸱n ankaŭ per la mon⸱o por aĉet⸱i unu aŭ plur⸱a⸱j⸱n pak⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. En ĉi tiu kaz⸱o la plej facil⸱a voj⸱o est⸱as send⸱i mon⸱o⸱n al UEA nepr⸱e kun la indik⸱o “ Kont⸱o Esper⸱o. Ag⸱ad⸱o 2a ”. Tiu mon⸱o est⸱os trans⸱don⸱at⸱a al HOE.

    Projekt⸱o 3a

    Grup⸱o de franc⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j tra Amik⸱ec⸱a Ret⸱o per⸱as kontakt⸱o⸱j⸱n en Francio por gast⸱ig⸱i rifuĝ⸱int⸱o⸱j⸱n el la milit⸱ant⸱a Balkano. Plur⸱a⸱j franc⸱a⸱j famili⸱o⸱j jam propon⸱is si⸱n por gast⸱ig⸱i E - famili⸱o⸱j⸱n. La franc⸱a reg⸱ist⸱ar⸱o pli volont⸱e help⸱as rifuĝ⸱int⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j hav⸱as parenc⸱o⸱j⸱n en Francio.

    Amik⸱ec⸱a Ret⸱o hav⸱as postul⸱o⸱j⸱n : la gast⸱ig⸱ant⸱o⸱j dev⸱as est⸱i en serioz⸱a kontakt⸱o kun E - grup⸱o⸱j ( kaj la urb⸱estr⸱ar⸱o⸱j ) por kiel ebl⸱e plej bon⸱e akcept⸱i la hom⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j viv⸱is dram⸱a⸱j⸱n moment⸱o⸱j⸱n.

    Ĉiu⸱j inform⸱o⸱j pri supoz⸱at⸱a⸱j mov⸱o⸱j de esperant⸱ist⸱o⸱j al ia land⸱lim⸱o eg⸱e interes⸱as la franc⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n por rilat⸱i kun sav - asoci⸱o⸱j ( Ruĝ⸱a Kruc⸱o ktp ) kaj por serĉ⸱i ili⸱n. Se iu hav⸱as firm⸱a⸱j⸱n rilat⸱o⸱j⸱n kun sav - asoci⸱o⸱j, li pov⸱as si⸱n anonc⸱i por facil⸱ig⸱i la serĉ⸱ad⸱o⸱n.

    Ĉiu⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n kaj inform⸱pet⸱o⸱j⸱n pri ĉi tiu ag⸱ad⸱o, kun la indik⸱o “ Projekt⸱o 3a ”, bon⸱vol⸱u send⸱i al Renato Corsetti, kiu trans⸱don⸱os ili⸱n al la franc⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j okup⸱iĝ⸱ant⸱a⸱j pri ĝi.

    Projekt⸱o 4a

    Est⸱as ver⸱a fier⸱o por ni esperant⸱ist⸱o⸱j memor⸱i pri la instru⸱o de Zamenhof, kiu help⸱is mal⸱riĉ⸱ul⸱o⸱j⸱n, pag⸱ant⸱e mem la kurac⸱il⸱o⸱j⸱n por si⸱a⸱j pacient⸱o⸱j. Sam⸱e fier⸱e ni memor⸱as pri ni⸱a mov⸱ad⸱o, kiu help⸱is dum la mond⸱milit⸱o⸱j trov⸱i en la milit⸱ant⸱a⸱j land⸱o⸱j ge⸱fil⸱o⸱j⸱n por re⸱kun⸱ig⸱i ili⸱n kun la ge⸱patr⸱o⸱j, kiam ĝi help⸱is per nutr⸱aĵ⸱o⸱j, vest⸱aĵ⸱o⸱j, lern⸱il⸱o⸱j, libr⸱o⸱j, kurac⸱il⸱o⸱j, ktp.

    Se nun ni dezir⸱as ag⸱i paralel⸱e kaj kun⸱labor⸱e kun Ruĝ⸱a Kruc⸱o, Ruĝ⸱a Du⸱on⸱lun⸱o, Ag⸱ad⸱o Ĉiel⸱ark⸱o kaj Intersos, jen la ebl⸱ec⸱o, pri kiu klopod⸱as AEL :

    En Albani⸱o loĝ⸱as mil⸱o⸱j da rifuĝ⸱int⸱o⸱j. Nur en la urb⸱o Lezhe, en kiu est⸱as la sid⸱ej⸱o de AEL, loĝ⸱as 7000 kosov⸱an⸱o⸱j en tend⸱o⸱j, plast⸱a⸱j tend⸱o⸱j, kaj en hejm⸱o⸱j de lok⸱a⸱j famili⸱o⸱j.

    Ni⸱a help⸱o ne pov⸱as est⸱i grand⸱skal⸱a kompar⸱e kun tiu de la menci⸱it⸱a⸱j organiz⸱o⸱j, sed ni dezir⸱as help⸱i laŭ ni⸱a⸱j ebl⸱ec⸱o⸱j, por ke ankaŭ la nom⸱o “ Esperant⸱o ” aper⸱u apud tiu⸱j de la ceter⸱a⸱j help⸱ant⸱o⸱j.

    Jam spontan⸱e komenc⸱is al⸱ven⸱i donac⸱o⸱j, ekzempl⸱e de famili⸱o Braun el Germani⸱o kaj de ges - ro⸱j Florence Coté kaj Gerard Cool el Aŭstrio, kiu⸱j⸱n AEL apart⸱e vol⸱as dank⸱i.

    Ni⸱a generaci⸱o re⸱nov⸱ig⸱u la bon⸱a⸱n ekzempl⸱o⸱n, kiu⸱n ni ricev⸱is el ni⸱a histori⸱o. Bon⸱vol⸱u send⸱i vi⸱a⸱j⸱n kontribu⸱o⸱j⸱n rekt⸱e al AEL ( Agim Peraj, Ŝengjin, Lezhe, Albani⸱o ).

    Renato Corsetti

    Er⸱a Seminari⸱is EN LA Eŭrop⸱a Parlament⸱o

    29—30 apr 1999 en la Eŭrop⸱a Parlament⸱o ( Bruselo ) sub la patron⸱ad⸱o de la Ital⸱a komitat⸱o por la 50a dat⸱re⸱ven⸱o de la Universal⸱a Deklaraci⸱o pri Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j kaj de la Ital⸱a Unesk⸱o - Komision⸱o, okaz⸱is —kun organiz⸱a help⸱o de TRP ( Trans⸱naci⸱a Radikal⸱a Parti⸱o ) —stud⸱a seminari⸱o kaj ĝeneral⸱a konsili⸱o de Er⸱a ( “ Esperant⸱o ” Radikal⸱a Asoci⸱o ).

    Dum la unu⸱a labor⸱tag⸱o, titol⸱it⸱a “ De la kost⸱o⸱j de la ( ne ) komunik⸱ad⸱o al la organiz⸱o de la lingv⸱a federaci⸱ism⸱o ”, sub prezid⸱ant⸱ec⸱o de Leo Solari, est⸱is prezent⸱it⸱a⸱j jen⸱a⸱j raport⸱o⸱j :

    “ Est⸱i mond⸱civit⸱an⸱o : la lingv⸱a problem⸱o en la inter⸱naci⸱a⸱j organiz⸱o⸱j kaj en Eŭrop⸱a Uni⸱o ” ( Hans Erasm⸱us, jur⸱ist⸱o ) ;

    “ Unesk⸱o kaj la defend⸱o de la lingv⸱a eko⸱sistem⸱o ” ( Joseph Poth, direktor⸱o de la Lingv⸱a departement⸱o de Unesk⸱o ) ;

    “ La raport⸱o pri la stat⸱o de la lingv⸱o⸱j en la mond⸱o ” ( Paul Ortega, direktor⸱o de UNESCO - Centr⸱o en Bilba⸱o ) ;

    “ Lingv⸱a⸱j bar⸱il⸱o⸱j, eŭrop⸱a mov⸱ebl⸱ec⸱o kaj ekonomi⸱a evolu⸱o ” ( Alain De Serres, Organiz⸱o pri ekonomi⸱a kun⸱labor⸱o kaj evolu⸱o, Parizo ) ;

    “ La kost⸱o⸱j de la eŭrop⸱a lingv⸱a ( ne ) komunik⸱ad⸱o ” ( Reinhard Selten, nobel⸱premi⸱it⸱o pri ekonomik⸱o ) ;

    “ La lingv⸱o⸱j per la Metod⸱o de Paderborn ” ( Helmar Frank, pedagog⸱o pri lingv⸱o⸱j ) ;

    “ La Cirkuler⸱o pri esperant⸱o de la ital⸱a ministeri⸱o pri publik⸱a instru⸱ad⸱o ” ( Fiorella Conti, ital⸱a ministeri⸱o pri publik⸱a instru⸱ad⸱o ) ;

    “ La rol⸱o de la Buro⸱o kaj ĝi⸱a⸱j ebl⸱ec⸱o⸱j favor⸱e al lingv⸱a federaci⸱ism⸱o ” ( Boj⸱a⸱n Breziger, Prezid⸱ant⸱o de la Buro⸱o por la mal⸱pli dis⸱vast⸱ig⸱it⸱a⸱j lingv⸱o⸱j ) ;

    “ Por Labor⸱plan⸱o 2000 de la eŭrop⸱a komunik⸱ad⸱o ” ( Gianfranco Dell ’ Alb⸱a, eŭr⸱o⸱parlament⸱an⸱o ) ;

    “ La Trans⸱naci⸱a Radikal⸱a Parti⸱o por la lingv⸱a demokrati⸱o ” ( Olivier Dupuis, eŭr⸱o⸱parlament⸱an⸱o kaj sekretari⸱o de TRP ) ;

    “ La Inter⸱naci⸱a Lingv⸱o : protekt⸱a ŝirm⸱il⸱o por ĉiu⸱j lingv⸱o⸱j kaj sub⸱ten⸱ind⸱a komunaĵ⸱a real⸱ec⸱o ” ( Giorgio Pagan⸱o, sekretari⸱o de Er⸱a ) ;

    “ Ĉu status⸱o de lingv⸱a minoritat⸱o por la esperant⸱ist⸱o⸱j? ” ( Andre⸱a Chiti - Batelli, ese⸱ist⸱o, spert⸱ul⸱o pri eŭrop⸱a problem⸱ar⸱o ).

    Dum la du⸱a labor⸱tag⸱o —titol⸱it⸱a “ La rajt⸱o al Inter⸱naci⸱a Lingv⸱o en⸱e de jar⸱o 2020. Re⸱organiz⸱i la esperant⸱ist⸱a⸱n komun⸱um⸱o⸱n ” —okaz⸱is la Konsili⸱o de Er⸱a kun part⸱o⸱pren⸱o mal⸱ferm⸱it⸱a al grav⸱a⸱j E - asoci⸱o⸱j.

    Sekretari⸱o de Er⸱a Giorgio Pagan⸱o pri⸱skrib⸱is la politik⸱a⸱n projekt⸱o⸱n de Er⸱a por ating⸱i la cel⸱o⸱n de “ rajt⸱o al inter⸱naci⸱a lingv⸱o en⸱e de la jar⸱o 2020 ”, kiel spec⸱o de “ plur⸱etaĝ⸱a konstru⸱aĵ⸱o, en kiu ĉiu hav⸱as ebl⸱ec⸱o⸱n elekt⸱i al kiu etaĝ⸱o li vol⸱as ir⸱i, kaj se neces⸱e, en kiu halt⸱i ”.

    Al tiu ilustr⸱ad⸱o sekv⸱is raport⸱o de Franko Luin, grafik⸱ist⸱o kaj spert⸱ul⸱o pri komunik⸱ad⸱o, titol⸱it⸱a “ Esperanti⸱o, minoritat⸱o kiu si⸱n reg⸱as per⸱e de inter⸱ret⸱o ”.

    La sekv⸱int⸱a de⸱bat⸱o evident⸱ig⸱is la mal⸱ferm⸱o⸱j⸱n rilat⸱e al la projekt⸱o prezent⸱it⸱a de vic⸱prezid⸱ant⸱o de UEA Renato Corsetti, kiu tamen relief⸱ig⸱is ke ĝi est⸱as person⸱a, kaj de la Prezid⸱ant⸱o de Sat.

    Je la fin⸱o nobel⸱premi⸱it⸱o Reinhard Selten deklar⸱is si⸱a⸱n dispon⸱ebl⸱o⸱n al prezid⸱ant⸱ec⸱o de tiu part⸱o de la projekt⸱o, prezent⸱it⸱a de Er⸱a, kiu ĝust⸱e hav⸱as li⸱a⸱n nom⸱o⸱n.

    Er⸱a

    Inform⸱o⸱j⸱n pri la prezent⸱it⸱a projekt⸱o kaj pri eventual⸱a al⸱iĝ⸱o, oni pov⸱as pet⸱i ret⸱e :

    <address> e. r. a. @inter⸱naci⸱a⸱lingv⸱o. org address>

    Last⸱moment⸱e EL Ni⸱a Ĉef⸱urb⸱o

    Berlino far⸱iĝ⸱os ĉef⸱urb⸱o de viv⸱ant⸱a Esperant⸱uj⸱o dum la unu⸱a aŭgust⸱a semajn⸱o.

    Al la 84a UK fin⸱e de juni⸱o al⸱iĝ⸱is iom pli ol 2550 person⸱o⸱j el 62 land⸱o⸱j. Kvankam la al⸱iĝ⸱cifer⸱o est⸱as alt⸱a, la organiz⸱ant⸱o⸱j fakt⸱e atend⸱is super⸱i la magi⸱a⸱n cifer⸱o⸱n de 3000, kio ja sukces⸱is en la pas⸱int⸱jar⸱a Montpeliero. Tio⸱n oni pov⸱as klar⸱ig⸱i per ekonomi⸱a kriz⸱eg⸱o en Rus⸱land⸱o kaj Orient⸱a Eŭrop⸱o ĝeneral⸱e, tuj post la montpelier⸱a aranĝ⸱o. Ĉi - jar⸱e anonc⸱iĝ⸱is tri⸱obl⸱e mal⸱pli da rus⸱land⸱an⸱o⸱j, ukraini⸱an⸱o⸱j, kvar⸱obl⸱e mal⸱pli da ruman⸱o⸱j, du⸱obl⸱e mal⸱pli da ĉeĥ⸱o⸱j k. s. Kaj kompren⸱ebl⸱e apenaŭ registr⸱iĝ⸱is iu jugoslav⸱o, dum en Montpeliero ili est⸱is tri⸱dek⸱op⸱e. Ankaŭ brazil⸱an⸱o⸱j du⸱on⸱iĝ⸱is ĉi - jar⸱e, ver⸱ŝajn⸱e ankaŭ pro ekonomi⸱a evolu⸱o en tiu land⸱o.

    Do, post iom⸱a optimism⸱o ke ni⸱a⸱j kongres⸱o⸱j re⸱kresk⸱os al si⸱a⸱j plej glor⸱a⸱j pint⸱o⸱j, la krud⸱a real⸱o lim⸱ig⸱as ni⸱a⸱j⸱n rev⸱o⸱j⸱n.

    Sed flank⸱e⸱n⸱met⸱int⸱e ni⸱a⸱j⸱n rev⸱a⸱j⸱n atend⸱o⸱j⸱n, la UK en Berlino est⸱os ja emfaz⸱e scienc⸱a kaj emfaz⸱e kultur⸱a, kiel oni pov⸱us atend⸱i de urb⸱o de Forge, Ostwald, Blanke, Becker, Karpunina...

    Nitobe - simpozi⸱o hav⸱os, post sukces⸱a prag⸱a debut⸱o, si⸱a⸱n promes⸱e ind⸱a⸱n re⸱pren⸱o⸱n kun part⸱o⸱pren⸱o de plur⸱a⸱j ne⸱mov⸱ad⸱a⸱j gast⸱o⸱j, inter kiu⸱j mult⸱a⸱j german⸱a⸱j lingv⸱ist⸱o⸱j. Kompren⸱ebl⸱e, la ĉef⸱urb⸱o de E - termin⸱ologi⸱o okaz⸱ig⸱os ankaŭ special⸱a⸱n kun⸱ven⸱o⸱n pri tiu tem⸱o. Eĉ du aranĝ⸱o⸱j okup⸱iĝ⸱os pri komput⸱il⸱a lingv⸱ik⸱ad⸱o : la Esperant⸱ologi⸱a Konferenc⸱o, kiu⸱n organiz⸱as la amsterdama katedr⸱an⸱o pri esperant⸱ologi⸱o kaj inter⸱lingv⸱ist⸱ik⸱o, prof. Marc van Oostendorp, kaj seminari⸱o “ Lingv⸱o⸱j en inter⸱ret⸱o ”. La unu⸱a trakt⸱os la problem⸱o⸱n kiel uz⸱i la avantaĝ⸱o⸱j⸱n de komput⸱il⸱o⸱j en esperant⸱ologi⸱a⸱j esplor⸱o⸱j dum la du⸱a trakt⸱os la tem⸱o⸱n pri la german⸱a lingv⸱o en la ret⸱o ( Martin Haase ) kaj ali⸱a⸱j lingv⸱o⸱j ( Ilona Koutny ). Krom tio apart⸱e aktiv⸱os la Akademi⸱o, kiu okaz⸱ig⸱os du publik⸱a⸱j⸱n kun⸱ven⸱o⸱j⸱n kaj ja est⸱os alt⸱nivel⸱a Ik⸱u, seri⸱o kaj special⸱a preleg⸱o de Amri Wandel pri la unik⸱a sun⸱eklips⸱o, kiu mal⸱lum⸱ig⸱os la ter⸱o⸱n tuj post la kongres⸱o, en cent⸱kilo⸱metr⸱a zon⸱o tra la mez⸱o de Eŭrop⸱o : ĝi⸱n spekt⸱os ankaŭ la IJK - an⸱o⸱j en Zánka kaj la post⸱kongres⸱a ekskurs⸱o en Bukareŝto.

    Koncert⸱o⸱j svarm⸱os kaj konkurenc⸱os unu kun la ali⸱a, ankaŭ sur⸱vestibl⸱e ĉiu⸱tag⸱e : el⸱star⸱a⸱j danc⸱o⸱j modern⸱a⸱j kaj popol⸱a⸱j, german⸱a⸱j kaj pol⸱a⸱j, “ klezmera ” muzik⸱o de orient⸱eŭrop⸱a⸱j jud⸱o⸱j, klasik⸱a⸱j melodi⸱o⸱j akordion⸱e, pop - muzik⸱o E - lingv⸱a kaj la pint⸱a⸱j german⸱a⸱j kompon⸱ist⸱o⸱j pian⸱e. Du bril⸱a⸱j teatr⸱aĵ⸱o⸱j, ambaŭ el la ( pup ) teatr⸱a metropol⸱o, la kultur⸱am⸱a Zagrebo.

    Do, en Berlino nur la mal⸱kler⸱em⸱ul⸱o⸱j kaj mal⸱kultur⸱ul⸱o⸱j pov⸱os enu⸱i. Kaj ja ili merit⸱as, kio⸱n far⸱i.

    Nikola Raŝiĉ

    DU Stipendi⸱o⸱j Por Balkan⸱an⸱o⸱j

    Sub⸱ten⸱e al la esperant⸱ist⸱o⸱j en la are⸱o de la balkana milit⸱o, LF - koop kaj KCE dispon⸱ig⸱is du stipendi⸱o⸱j⸱n por literatur⸱a kurs⸱o en Svis⸱land⸱o. La stipendi⸱o⸱j est⸱as asign⸱it⸱a⸱j al f - in⸱o En⸱kel⸱a Xhamaj, poet⸱in⸱o el Albani⸱o, kaj al s - in⸱o Ved⸱a Ŝarenac, serb⸱a instru⸱ist⸱in⸱o rifuĝ⸱int⸱a el Bosnio al Jugoslavio.

    HeKo

    Nov⸱aĵ⸱o⸱j EL Kroati⸱o

    29—30 maj Osijek gast⸱ig⸱is la 3an Kroati⸱a⸱n E - Kongres⸱o⸱n kun 130 part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j. La kongres⸱o est⸱is dediĉ⸱it⸱a al la kroat⸱a E - libr⸱o, kaj je tiu okaz⸱o est⸱is el⸱don⸱it⸱a la kvar⸱dek⸱a beletr⸱a E - libr⸱o en Kroati⸱o —novel⸱o de Josip Kozarac Slavoni⸱a arb⸱ar⸱o , kiu⸱n financ⸱is kroat⸱a forst⸱entrepren⸱o Hrvatske ŝume.

    En la kongres⸱o part⸱o⸱pren⸱is E - delegaci⸱o⸱j de la ĝemel⸱a⸱j urb⸱o⸱j Vicenza kaj Pécs. Region⸱a gazet⸱o Glas Slavonije kaj la televid⸱o atent⸱is la kongres⸱o⸱n kaj Esperant⸱o⸱n. La elegant⸱a⸱n kongres⸱ej⸱o⸱n dispon⸱ig⸱is Komerc⸱a Ĉambr⸱o de Osijek.

    Kroat⸱a⸱j fer⸱voj⸱o⸱j dispon⸱ig⸱is sen⸱pag⸱a⸱n vagon⸱o⸱n ĝis la kongres⸱a urb⸱o. La urb⸱a filatel⸱a klub⸱o prepar⸱is ekspozici⸱o⸱n pri E - filatel⸱aĵ⸱o⸱j kaj el⸱don⸱is kovert⸱o⸱n kaj kart⸱o⸱n okaz⸱e de la kongres⸱o.

    La Kroat⸱a Akademi⸱o de Art⸱o⸱j kaj Scienc⸱o⸱j en si⸱a maj⸱a kun⸱sid⸱o akcept⸱is aŭspici⸱o⸱n de la kolokv⸱o de Akademi⸱o de Esperant⸱o ( Ad⸱e ) en Kroati⸱o en 2001.

    27 maj prezid⸱ant⸱o de la Kroat⸱a Akademi⸱o doktor⸱o Ivo Padov⸱an en si⸱a leter⸱o al la prezid⸱ant⸱o de Ad⸱e Geraldo Mattos konfirm⸱is la pret⸱ec⸱o⸱n de la akademi⸱o aŭspici⸱i la kolokv⸱o⸱n en la jar⸱o, kiam Kroati⸱o gast⸱ig⸱os UKon. La respond⸱ec⸱ul⸱o pri la kolokv⸱o est⸱as akademi⸱an⸱o Dalibor Brozoviĉ, membr⸱o de la Kroat⸱a kaj Makedon⸱a Akademi⸱o⸱j kaj prezid⸱ant⸱o de Kroat⸱a E - Lig⸱o ( Kel ).

    Ministeri⸱o pri financ⸱o⸱j de Kroati⸱o permes⸱is al Kroat⸱a E - Lig⸱o organiz⸱i loteri⸱o⸱n favor⸱e al Kel, organiz⸱ant⸱o de UK en 2001.

    La ŝtat⸱a entrepren⸱o Kroat⸱a Loteri⸱o organiz⸱os la loteri⸱o⸱n, se Kel trov⸱os sufiĉ⸱e da interes⸱a⸱j premi⸱o⸱j por la civit⸱an⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱ant⸱a⸱j en la loteri⸱a lud⸱o. Unu premi⸱o jam est⸱is anonc⸱it⸱a el Seul⸱o, kie Pur⸱am⸱o Chong volont⸱e trakt⸱os en si⸱a akupunktur⸱a klinik⸱o en Seul⸱o unu gajn⸱int⸱o⸱n de la loteri⸱o. Ali⸱a⸱j premi⸱o⸱j est⸱as serĉ⸱at⸱a⸱j. La plej aprec⸱at⸱a⸱j premi⸱o⸱j est⸱as aŭt⸱o⸱mobil⸱o⸱j, vide⸱o⸱aparat⸱o⸱j kaj simil⸱a⸱j teknik⸱aĵ⸱o⸱j.

    Spomenka Ŝtimec

    METZ : Tri⸱obl⸱a Sub⸱ten⸱o

    Inter⸱naci⸱a E - Konferenc⸱o, kiu okaz⸱os 17—23 jul en Metz ( Francio ) pri la tem⸱o Mon⸱o kaj Civiliz⸱o propon⸱as apart⸱e riĉ⸱a⸱n kultur⸱a⸱n program⸱o⸱n dank⸱e al sub⸱ten⸱o de tri instituci⸱o⸱j, kiu⸱j decid⸱is help⸱i la lok⸱a⸱n organiz⸱ant⸱o⸱n, la E - Klub⸱o⸱n de Metz :

    —urb⸱o Metz ( per⸱e de la Ĝeneral⸱a direkci⸱o pri ekonomi⸱a⸱j afer⸱o⸱j, kiu sub⸱ten⸱as kolokv⸱o⸱j⸱n pri politik⸱a⸱j kaj ekonomik⸱a⸱j tem⸱o⸱j ) ;

    —departement⸱o Moselle ( tip⸱a subvenci⸱o al lok⸱a asoci⸱o kiu organiz⸱as renkont⸱o⸱n ) ;

    —region⸱o Lorraine ( per⸱e de la region⸱a misi⸱o pri turism⸱o ĉar ni ricev⸱as ekster⸱land⸱an⸱o⸱j⸱n kaj ig⸱as ili⸱n vizit⸱i la region⸱o⸱n ).

    Se person⸱a⸱j kontakt⸱o⸱j cert⸱e rol⸱is grav⸱e en tiu⸱j decid⸱o⸱j, tamen rimark⸱ind⸱as plur⸱a⸱j punkt⸱o⸱j :

    —la prezid⸱ant⸱o kaj ali⸱a⸱j membr⸱o⸱j de la E - Klub⸱o de Metz est⸱as engaĝ⸱it⸱a⸱j kaj aktiv⸱a⸱j en plur⸱a⸱j ali⸱a⸱j lok⸱a⸱j asoci⸱o⸱j ;

    —la E - Klub⸱o de Metz organiz⸱is dum la stud - jar⸱o preleg⸱o⸱j⸱n en la franc⸱a lingv⸱o por la publik⸱o, kaj tiel montr⸱is si⸱a⸱n ag⸱ad⸱o⸱n al ne⸱esperant⸱ist⸱a mond⸱o ;

    —la ven⸱o⸱n de ok⸱dek esperant⸱ist⸱o⸱j el la tut⸱a Eŭrop⸱o dum unu tag⸱o en decembr⸱o dank⸱e al Inter⸱naci⸱a Festival⸱o ni dis⸱kon⸱ig⸱is vast⸱e en la lok⸱a gazet⸱ar⸱o kaj televid⸱o —tio impres⸱is favor⸱e ;

    —la organiz⸱ad⸱o de dum⸱konferenc⸱a⸱j event⸱o⸱j mal⸱ferm⸱it⸱a⸱j al la lok⸱a ne⸱esperant⸱ist⸱a publik⸱o ( ekspozici⸱o, koncert⸱o, kurs⸱o... ) ankaŭ impres⸱is favor⸱e.

    Bruno Masala

    Event⸱o⸱j Baldaŭ Re⸱start⸱os

    La last⸱a dis⸱send⸱it⸱a numer⸱o de la paper⸱a gazet⸱o Event⸱o⸱j est⸱as 165a.

    En decembr⸱o komenc⸱is kun⸱labor⸱i nov⸱a redaktor⸱o, kiu post 3 - monat⸱a instru⸱ad⸱o ( el⸱spez⸱o de temp⸱o, mon⸱o kaj energi⸱o ) en mez⸱o de april⸱o ĉes⸱is la labor⸱o⸱n, kaj ni ne sukces⸱is rapid⸱e anstataŭ⸱ig⸱i li⸱n.

    Ni tre bedaŭr⸱as la situaci⸱o⸱n, kaj klopod⸱is trov⸱i taŭg⸱a⸱n solv⸱o⸱n. La inter⸱temp⸱e prov⸱it⸱a help⸱ant⸱o post 2 semajn⸱o⸱j sam⸱e ĉes⸱ig⸱is la labor⸱o⸱n pro mank⸱o de temp⸱o kaj ali⸱a⸱j person⸱a⸱j okup⸱o⸱j.

    Antaŭ kelk⸱a⸱j tag⸱o⸱j fin⸱e ek⸱labor⸱is nov⸱a, tre ver⸱ŝajn⸱e perspektiv⸱a nov⸱a redaktor⸱o, kaj tre baldaŭ re⸱start⸱os la aper⸱o de Event⸱o⸱j .

    László Szilvási

    ĈE Danub⸱o

    Post Vieno, Budapeŝto, Sviŝtovo kaj Beogrado la 5an Danub⸱a⸱n E - Rendevu⸱o⸱n gast⸱ig⸱is 4—6 ju⸱n 1999 Razgrad ( Bulgario ). Der - 5 kaj la sam⸱temp⸱a kre⸱a E - renkont⸱iĝ⸱o Abritus ’ 99 est⸱is kun⸱organiz⸱it⸱a⸱j de la urb⸱a E - ist⸱a Dom⸱o de Kultur⸱o ( EDK ) kaj LF - koop.

    La kern⸱o de la ekster⸱a program⸱o est⸱is la inaŭgur⸱o de barelief⸱o sur la mur⸱o de EDK, skulpt⸱it⸱a de Bogomil Ĵivkov. La part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j hav⸱is interes⸱a⸱j⸱n ekskurs⸱o⸱j⸱n kaj akcept⸱o⸱j⸱n ( inter⸱ali⸱e, ĉe la urb⸱estr⸱o Venelin Uzunov ). En la urb⸱a bibliotek⸱o est⸱is lanĉ⸱it⸱a poezi⸱a antologi⸱o Son⸱o⸱j kaj kred⸱o⸱j el Razgrad .

    Perla Martinelli kaj Aleksander Korĵenkov preleg⸱is, respektiv⸱e, pri Herold⸱o de Esperant⸱o kaj perspektiv⸱o⸱j de Esperant⸱o post 2000. En la urb⸱a filharmoni⸱o oni ĝu⸱is E - koncert⸱o⸱n kaj premi⸱ad⸱o⸱n de la laŭreat⸱o⸱j de EKRA - 99. Est⸱is premier⸱e prezent⸱it⸱a film⸱o Antaŭ⸱e⸱n ( 1937 ), antaŭ ne⸱long⸱e re⸱star⸱ig⸱it⸱a de LF - koop.

    Bedaŭr⸱ind⸱e, pro la balkana konflikt⸱o Der - 5 est⸱is preskaŭ nur bulgar⸱a —part⸱o⸱pren⸱is nur kvar ali⸱land⸱an⸱o⸱j ( Aŭstrio, Finn⸱land⸱o, Rus⸱land⸱o, Svis⸱land⸱o ).

    Aleksander Korĵenkov

    sur la fot⸱o, de dekstr⸱e liv⸱e⸱n : prezid⸱ant⸱o de Be⸱a Petar Todorov, urb⸱estr⸱o de Razgrad Venelin Uzunov, kaj kvar E - redaktor⸱o⸱j : Perla Martinelli de Herold⸱o de Esperant⸱o , Aleksander Korĵenkov de La Ond⸱o de Esperant⸱o , Sabira Stahlberg de Kontakt⸱o , Ljubomir Trifonĉovski de Literatur⸱a Foir⸱o .

    ( Fot⸱is Petko Arnaudov )

    Mond⸱a Turism⸱o Bilanc⸱as Kaj Plan⸱as

    Proksim⸱iĝ⸱as la 9a Inter⸱naci⸱a E - Kongres⸱o en Torun ( 7 - 14 aŭg 1999 ) kaj la 11a Ĝeneral⸱a Kun⸱ven⸱o de Mond⸱a Turism⸱o en Bydgoszcz ( 9 aŭg 1999 ).

    Ĉi - jar⸱e la ag⸱ad⸱o de Mond⸱a Turism⸱o bon⸱e evolu⸱as. Januar⸱e okaz⸱is monat⸱a esplor⸱vojaĝ⸱o tra Orient⸱a Afrik⸱o, februar⸱e ni eduk⸱is instru⸱ant⸱o⸱j⸱n de Esperant⸱o por turism⸱o ; mart⸱e sukces⸱is laŭ⸱vic⸱a vojaĝ⸱o al Sud⸱a Ameriko kaj esplor⸱vojaĝ⸱o al Centr⸱a Azio dank al Anatolij Ionesov. En april⸱o bril⸱is bulgar⸱a AIS - sesi⸱o en la konsult⸱ej⸱o de ni⸱a ISTK ( Inter⸱naci⸱a Stud⸱um⸱o pri Turism⸱o kaj Kultur⸱o ) —tri⸱dek⸱o da bulgar⸱a⸱j ge⸱student⸱o⸱j kun Boĵidar Leonov ven⸱is maj⸱e al la 20a SUS Sanmarineca Universitat⸱a Sesi⸱o de AIS lig⸱e al la inter⸱naci⸱a kurs⸱o por E - vojaĝ⸱gvid⸱ant⸱o⸱j kaj 24aj E - Tag⸱o⸱j de Bygdoszcz.

    La sesi⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is pli ol 150 ge⸱stud⸱ant⸱o⸱j de ISTK. Okaz⸱is 35 kurs⸱o⸱j pri tem⸱o⸱j lig⸱it⸱a⸱j al turism⸱o kaj kultur⸱o, kiu⸱j⸱n gvid⸱is scienc⸱ist⸱o⸱j de AIS kaj preleg⸱ant⸱o⸱j el 15 land⸱o⸱j, inter⸱ali⸱e prezid⸱ant⸱o de AIS prof. Helmar Frank, prof. Hans - Dietrich Quednau, prof. Carlo Minnaja k. a. Laŭ decid⸱o⸱j de la senat⸱o de AIS, prof. Adam Sudol ( Pol⸱land⸱o ) far⸱iĝ⸱is nov⸱a profesor⸱o de AIS, nov⸱a⸱j docent⸱o⸱j : prof. Aleksandra Kowalczyk ( Pol⸱land⸱o ) kaj Boĵidar Leonov ( Bulgario ). Defend⸱int⸱e si⸱a⸱j⸱n diplom⸱verk⸱o⸱j⸱n kaj pas⸱int⸱e la ekzamen⸱o⸱j⸱n la unu⸱a⸱j fin⸱int⸱o⸱j de ISTK akir⸱is la titol⸱o⸱n de magistr⸱o kaj bakalaŭr⸱o ; okaz⸱is ankaŭ du doktor⸱iĝ⸱o⸱j.

    En juni⸱o 1999 okaz⸱as esplor⸱vojaĝ⸱o de Esperant⸱o⸱tur en Indonezio, Malajzi⸱o kaj Singapur⸱o, laŭ⸱vic⸱a⸱j bus⸱vojaĝ⸱o⸱j al Nordkapp kaj vizit⸱o⸱j en Beneluks⸱o, kaj juli⸱e du⸱dek bus⸱o⸱j de Esperant⸱o⸱tur vizit⸱os Eŭrop⸱o⸱n kaj Afrik⸱o⸱n, inter ili kvin la 84an UK en Berlino.

    15 aŭg. —7 sep. atend⸱os vi⸱n la 2a Azia E - Kongres⸱o en Hanojo kun vizit⸱ad⸱o de Taj⸱land⸱o, Laoso, Vjetnami⸱o kaj Kamboĝo, kaj 24 sep —3 okt. ven⸱u al la jubile⸱a 25a Inter⸱naci⸱a Forum⸱o pri Turism⸱o, Eduk⸱ad⸱o kaj Kultur⸱o ( Varsovio - Torun - Bydgoszcz ).

    ISTK en Bydgoszcz akcept⸱as jam al⸱iĝ⸱o⸱j⸱n de ge⸱stud⸱ant⸱o⸱j por la stud⸱jar⸱o 1999 / 2000. Ebl⸱as stud⸱ad⸱o ĉiu⸱tag⸱a, ekster⸱ĉe⸱est⸱a kun tri stud - ekzamen⸱a⸱j sesi⸱o⸱j en Bydgoszcz, aŭ en konsult⸱ej⸱o⸱j en Panevezys ( Litovio ) kaj Karlovo ( Bulgario ) kun unu sesi⸱o en Bydgoszcz. La stud⸱um⸱o prepar⸱as por labor⸱ad⸱o en naŭ —laŭ klasifik⸱o de la Eŭrop⸱a Uni⸱o —profesi⸱o⸱j. La jar⸱a stud⸱kotiz⸱o est⸱as 350 USD ; kiu student⸱iĝ⸱os ankaŭ ĉe AIS, tiu post tri jar⸱o⸱j pov⸱os bakalaŭr⸱iĝ⸱i, kaj post pli⸱a⸱j du —magistr⸱iĝ⸱i pri morf⸱o⸱scienc⸱o⸱j aŭ human⸱ist⸱ik⸱o.

    Por pli⸱a⸱j inform⸱o⸱j kontakt⸱u la Centr⸱a⸱n Ofic⸱ej⸱o⸱n de Mond⸱a Turism⸱o :

    Adres⸱o : str. M. Sklodowskiej - Curie 10, PL - 85 - 094 Bydgoszcz, Pol⸱land⸱o.

    Ret⸱e :

    <address> turism⸱o@bydg. pdi. net address>

    Andrzej Grzebowski

    Prezid⸱ant⸱o de Mond⸱a Turism⸱o

    Inkub⸱ec⸱e Pez⸱a Jar⸱o

    La land⸱a kongres⸱o de Norveg⸱a Esperant⸱ist⸱a Lig⸱o okaz⸱is en Bergen 11—13 ju⸱n 1999. La 24 ĉe⸱est⸱ant⸱o⸱j pri⸱trakt⸱is jar⸱raport⸱o⸱n, kiu konklud⸱is : “ Por la estr⸱ar⸱o de NEL la jar⸱o 1998 est⸱is inkub⸱ec⸱e pez⸱a. Ĝi⸱n karakteriz⸱as la ne⸱kapabl⸱o real⸱ig⸱i promes⸱plen⸱a⸱j⸱n projekt⸱o⸱j⸱n kaj model⸱o⸱j⸱n ”. Mank⸱as labor⸱fort⸱o⸱j, malgraŭ la promes⸱plen⸱a re⸱vigl⸱iĝ⸱o de NJE ( Norveg⸱a Jun⸱ul⸱ar⸱o Esperant⸱ist⸱a ).

    Kvankam la lig⸱o nun hav⸱as ĉ. 360 membr⸱o⸱j⸱n kaj 10 al⸱ig⸱it⸱a⸱j⸱n klub⸱o⸱j⸱n, el kiu⸱j nur du⸱on⸱o aktiv⸱as, la labor⸱o de NEL rest⸱as sur eg⸱e mal⸱mult⸱a⸱j ŝultr⸱o⸱j. La funkci⸱ant⸱a⸱j klub⸱o⸱j mal⸱mult⸱e sci⸱ig⸱as pri si⸱a ag⸱ad⸱o kaj ne pet⸱as help⸱o⸱n de la lig⸱a estr⸱ar⸱o.

    Kiel la plej grav⸱a⸱j⸱n task⸱o⸱j⸱n far⸱ot⸱a⸱j⸱n dum la ven⸱ont⸱a⸱j du jar⸱o⸱j, oni akcent⸱is inter⸱ret⸱a⸱n inform⸱ad⸱o⸱n kaj funkci⸱ig⸱o⸱n de la ret⸱kurs⸱o Esperant⸱o Viv⸱a! , el⸱don⸱ad⸱o⸱n de Norveg⸱a Esperant⸱ist⸱o , ofert⸱ad⸱o⸱n de Cseh - kurs⸱o⸱j kun alt⸱nivel⸱a ( j ) instru⸱ist⸱o ( j ) kaj el⸱labor⸱ad⸱o⸱n de nov⸱a⸱j inform⸱broŝur⸱o⸱j.

    La jar⸱kun⸱ven⸱o akcept⸱is ampleks⸱a⸱n simpl⸱ig⸱o⸱n de la kotiz⸱sistem⸱o kaj moder⸱a⸱n alt⸱ig⸱o⸱n de la kotiz⸱o⸱j. Torstein Kvakland est⸱is re⸱elekt⸱it⸱a kiel prezid⸱ant⸱o. El la sep an⸱o⸱j de la nov⸱a estr⸱ar⸱o kvar hav⸱as mal⸱pli ol 35 jar⸱o⸱j⸱n. Krom la pret⸱ec⸱o de la plej centr⸱a⸱j aktiv⸱ul⸱o⸱j al⸱front⸱i nov⸱a⸱n labor⸱period⸱o⸱n, ĝust⸱e la elekt⸱iĝ⸱o de jun⸱a⸱j kapabl⸱a⸱j fort⸱o⸱j est⸱is la plej ĝoj⸱ig⸱a rezult⸱o de la kun⸱ven⸱o.

    Unu semajn⸱o⸱n antaŭ⸱e, okaz⸱is per⸱telefon⸱a “ kongres⸱o ” de NJE kun Trondheim kiel “ oficial⸱a kongres⸱urb⸱o ”. Est⸱is pri⸱trakt⸱at⸱a⸱j la jar⸱raport⸱o kaj financ⸱a raport⸱o, aprob⸱it⸱a⸱j nov⸱a⸱j statut⸱o kaj labor⸱plan⸱o. Dum la last⸱a⸱j du jar⸱o⸱j NJE re⸱vigl⸱iĝ⸱is kaj nun hav⸱as ĉ. 50 membr⸱o⸱j⸱n el kiu⸱j ĉ. 10 aktiv⸱as. La nov⸱a estr⸱ar⸱o cel⸱as mult⸱manier⸱e instig⸱i la membr⸱o⸱j⸱n al aktiv⸱a util⸱ig⸱o de la lingv⸱o, kaj plan⸱as ankaŭ hejm⸱paĝ⸱o⸱n kaj nov⸱a⸱n inform⸱broŝur⸱o⸱n. Prezid⸱ant⸱o rest⸱as Kjell Heggvold Ullestad.

    Bard Hekland

    Nov⸱a Estr⸱ar⸱o EN Svedi⸱o

    Je la Pentekost⸱o, 21—23 maj 1999 en la kurs⸱ej⸱o Esperant⸱o⸱gard⸱e⸱n ( Lesjöfors ) okaz⸱is Sved⸱a E - kongres⸱o. Ne mal⸱pli ol 45 person⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱is —je 15 pli mult⸱a⸱j ol en la pas⸱int⸱jar⸱a kongres⸱o en Stokholmo.

    La kongres⸱o elekt⸱is nov⸱a⸱n estr⸱ar⸱o⸱n de Sved⸱a E - Federaci⸱o : Roland Lindblom ( prezid⸱ant⸱o ), Franko Luin ( vic⸱prezid⸱ant⸱o ), Börje Andersson ( kas⸱ist⸱o ), Boo - Mee Kim Lindblom ( sekretari⸱o ), kaj la ceter⸱a⸱j estr⸱ar⸱an⸱o⸱j est⸱as Bengt Nordlöf, Hakan Lundberg, Wim Posthuma, Jan Setreus kaj Kjell Randehed.

    Oni form⸱is redakt⸱o⸱konsili⸱o⸱n de la organ⸱o de SEF La Esper⸱o por help⸱i la nov⸱a⸱n redaktor⸱o⸱n Hasse Oldhage, kiu anstataŭ⸱os la nun⸱a⸱n redaktor⸱o⸱n Franko Luin.

    Dum la kongres⸱o jar⸱kun⸱ven⸱is ankaŭ la sved⸱a⸱j sekci⸱o⸱j de Kel⸱i ( krist⸱an⸱o⸱j ) kaj de Ile⸱i ( instru⸱ist⸱o⸱j ). La program⸱o en⸱hav⸱is ankaŭ preleg⸱o⸱j⸱n, koncert⸱o⸱j⸱n, libr⸱o⸱prezent⸱o⸱j⸱n, film⸱o⸱spekt⸱ad⸱o⸱n kaj ekskurs⸱o⸱n. La sekv⸱a kongres⸱o okaz⸱os en Helsingborgo en juni⸱o 2000.

    Kjell Randehed

    Literatur⸱o Por Pac⸱o

    “ La Esperant⸱a : ĉu literatur⸱o por pac⸱o? ” est⸱is la tem⸱o de la inter⸱ven⸱o de Giorgio Silfer, vic⸱prezid⸱ant⸱o de la Esperant⸱a Pen, okaz⸱e de la 32a Inter⸱naci⸱a Literatur⸱a Konferenc⸱o en Bled ( Sloveni⸱o ), 19—21 maj 1999.

    La inter⸱ven⸱o vek⸱is interes⸱o⸱n, special⸱e pro la figur⸱o de William Auld, kies La infan⸱a ras⸱o est⸱is cit⸱it⸱a kiel ekzempl⸱o de tiu kultur⸱o de la pac⸱o, kiu⸱n la esperant⸱a literatur⸱o kun⸱konstru⸱is en la du post⸱milit⸱a⸱j epok⸱o⸱j.

    El la inter⸱ven⸱o font⸱is la deklar⸱o de la Komitat⸱o de Esperant⸱a Pen - Centr⸱o, pri la milit⸱o en la nun⸱a Jugoslavio. ( Vd. en la 12a paĝ⸱o. )

    HeKo

    72a Kongres⸱o EN Sat

    En la 72a Kongres⸱o de Sat, kiu okaz⸱os en Karlovy Vary 24—31 jul 1999, part⸱o⸱pren⸱os ĉ. 200 person⸱o⸱j. Krom labor⸱kun⸱sid⸱o⸱j, distr⸱a⸱j kultur⸱a⸱j program⸱o⸱j kaj ekskurs⸱o⸱j est⸱os ankaŭ interes⸱a⸱j preleg⸱o⸱j :

    Okaz⸱os ankaŭ preleg⸱o kaj de⸱bat⸱o kun reprezent⸱ant⸱o⸱j de ĉeĥ⸱a⸱j sindikat⸱o⸱j ( kun traduk⸱ad⸱o ).

    Kreŝimir Barkoviĉ

    Defi⸱o Por LA Tradici⸱a Mov⸱ad⸱o

    Oliver Mazodze, direktor⸱o de la Zimbabva Esperant⸱o - Institut⸱o el Masvingo, ĵus komunik⸱is la decid⸱o⸱n de 24 zimbabvaj instru⸱ist⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱i la inter⸱naci⸱a⸱n eduk⸱a⸱n projekt⸱o⸱n Inter⸱kultur⸱o kun si⸱a⸱j 11 klas⸱o⸱j en mez⸱grad⸱a⸱j kaj baz⸱a⸱j lern⸱ej⸱o⸱j el divers⸱a⸱j urb⸱o⸱j.

    Tio ne est⸱as la unu⸱a ŝok⸱o el Afrik⸱o. Jam antaŭ kelk⸱a⸱j monat⸱o⸱j pet⸱is al⸱iĝ⸱o⸱n al la sam⸱a projekt⸱o 3 klas⸱o⸱j ( 300 lern⸱ej⸱an⸱o⸱j! ) el Lomeo, gvid⸱at⸱a⸱j de si⸱a instru⸱ist⸱o Gbeglo Koffi ( estr⸱ar⸱an⸱o de UEA ).

    Real⸱ig⸱ant⸱e la projekt⸱o⸱n Inter⸱kultur⸱o jam 50 klas⸱o⸱j el ĉiu⸱j kontinent⸱o⸱j “ renkont⸱iĝ⸱os ” en inter⸱ret⸱a “ ej⸱o ” —nom⸱at⸱a lernejo Tibor Sekelj —por inter⸱ŝanĝ⸱i material⸱o⸱j⸱n kaj inform⸱o⸱j⸱n pri si⸱a⸱j respektiv⸱a⸱j medi⸱o⸱j kaj kultur⸱o⸱j. La aranĝ⸱o dis⸱volv⸱iĝ⸱as en la kadr⸱o de Ile⸱i, kaj est⸱as nun prezent⸱at⸱a al Unesk⸱o por oficial⸱ig⸱o.

    Ĉu la instru⸱ist⸱o⸱j de Ile⸱i, kaj pli ĝeneral⸱e la esperant⸱ist⸱o⸱j, kapabl⸱os sub⸱ten⸱i tiom da entuziasm⸱a lern⸱ej⸱a kun⸱labor⸱em⸱o ( kiu ceter⸱e ven⸱as ankaŭ el Ganao, Uzbekistano, Japani⸱o, Brazilo, Argentino, Ĉilio, Kubo, Aŭstralio, Rumani⸱o, Ukrainio, Jugoslavio, Bosnio, Kroati⸱o, plus kelk⸱et⸱a⸱j “ okcident⸱a⸱j ” land⸱o⸱j )?

    Tio est⸱as defi⸱o por tradici⸱a mov⸱ad⸱o!

    Mauro La Torre

    prezid⸱ant⸱o de Ile⸱i

    Literatur⸱a Konkurs⸱o EKRA ’ 99

    Dum la 5a Danub⸱a E - Rendevu⸱o en Razgrad ( 4—6 ju⸱n 1999 ) okaz⸱is premi⸱ad⸱o de la gajn⸱int⸱o⸱j en la literatur⸱a konkurs⸱o EKRA ’ 99. La konkurs⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is pli ol 30 aŭtor⸱o⸱j de 15 land⸱o⸱j. La ĵuri⸱o anonc⸱is sufiĉ⸱e alt⸱a⸱n bel⸱art⸱a⸱n nivel⸱o⸱n kaj proklam⸱is la gajn⸱int⸱o⸱j⸱n :

    Poezi⸱o

    1aj premi⸱o⸱j. Lilija Nikolova ( Bulgario ) pro cikl⸱o de vers⸱aĵ⸱o⸱j kaj Marie - Franc⸱e Conde - Rey ( Francio ) pro “ Dezert⸱o ”.

    2aj premi⸱o⸱j. Donka Delĉeva ( Bulgario ) pro “ Sub⸱ir⸱o ” kaj Anja Karkiajnen ( Finn⸱land⸱o ) pro “ En mi⸱a mond⸱o en⸱a ”.

    3aj premi⸱o⸱j. Marija Todoŝeva ( Bulgario ) pro “ Am⸱o ” kaj Carmel Mallia ( Malto ) pro “ Marionet⸱o⸱j ”.

    Special⸱a premi⸱o. Ĥristo Gorov, Bulgario, pro “ Ni⸱a land⸱o ”.

    Humur⸱o

    1a premi⸱o. Ivaniĉka Maĝarova ( Bulgario ) pro cikl⸱o de humur⸱a⸱j rakont⸱o⸱j.

    2a premi⸱o. Ilija Iliev ( Bulgario ) pro rakont⸱o “ Ne est⸱as facil⸱e ”.

    3aj premi⸱o⸱j. Milena Georgieva ( Bulgario ) pro cigan⸱a⸱j humur⸱aĵ⸱o⸱j, Radka Stojanova ( Bulgario ) pro rakont⸱o “ Surpriz⸱o ” kaj Dimo Dimov ( Bulgario ) pro rakont⸱o “ Panta Re⸱j ”.

    La premi⸱it⸱o⸱j ricev⸱is diplom⸱o⸱j⸱n kaj mon⸱sum⸱o⸱n. La ĵuri⸱o konsist⸱is el Ljubomir Trifonĉovski ( prezid⸱ant⸱o ), Sabira Stahlberg, Canko Ignev kaj Georg⸱i Mihalkov.

    Petko Arnaudov

    Arom⸱a Jalt⸱o ’ 99

    1—9 maj 1999 en Jalt⸱o ( Krimeo, Ukrainio ) okaz⸱is jubile⸱a 10a E - festival⸱o Arom⸱a Jalt⸱o kun ĉ. 60 part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j el Ukrainio, Rus⸱land⸱o kaj Svedi⸱o. Tradici⸱e grand⸱a⸱n atent⸱o⸱n oni don⸱is al la lingv⸱o⸱ord⸱o, kaj 20 % de la organiz⸱a⸱j kotiz⸱o⸱j est⸱is uz⸱it⸱a⸱j por mon⸱premi⸱o⸱j al plej mal⸱krokodil⸱a⸱j ge⸱sam⸱ide⸱an⸱o⸱j. La unu⸱a⸱n lok⸱o⸱n en la mal⸱krokodil⸱a konkurs⸱o okup⸱is kievano Volodimir Hurtovenko. Okaz⸱is tri⸱ŝtup⸱a E - kurs⸱o.

    De⸱nov⸱e est⸱is organiz⸱it⸱a⸱j ekskurs⸱o⸱j al Livadio, Aj - Petri kaj ali⸱a⸱j natur⸱a⸱j kaj histori⸱a⸱j memor⸱ind⸱aĵ⸱o⸱j. Okaz⸱is interes⸱a⸱j kant⸱o⸱koncert⸱o⸱j, teatr⸱aĵ⸱o Krimea leg⸱end⸱o , danc⸱o⸱j... Krom⸱e pas⸱is seminari⸱o pri ukrainia - svedi⸱a jun⸱ul⸱ar⸱a projekt⸱o en Ukrainio, kun⸱ven⸱o⸱j de ukrainia E - jun⸱ul⸱ar⸱o k. t. p. Arom⸱a Jalt⸱o 2000 okaz⸱os komenc⸱e de maj⸱o 2000.

    Konstantin Demjanenko

    Pol⸱a Radi⸱o

    La leter - fak⸱o de la Ekster⸱land⸱a Program⸱o de Pol⸱a Radi⸱o ĵus publik⸱ig⸱is inform⸱o⸱j⸱n pri la statistik⸱o de la korespond⸱aĵ⸱o⸱j al⸱ven⸱int⸱a⸱j en la unu⸱a jar⸱kvar⸱on⸱o de 1999 :

    1. Esperant⸱o - Redakci⸱o 496

    2. German⸱a Redakci⸱o 249

    3. Bjelorusa Redakci⸱o 170

    4. Angl⸱a Redakci⸱o 116

    5. Pol⸱a Redakci⸱o 83

    6. Rus⸱a Redakci⸱o 60

    7. Ĉeĥ⸱a - Slovak⸱a Redakci⸱o 33

    8. Ukraina Redakci⸱o 27

    9. Litova Redakci⸱o 7

    La E - Redakci⸱o ricev⸱is 40. 0 % da leter⸱o⸱j kompar⸱e al 50. 4 % en la pas⸱int⸱a jar⸱o ( en la tut⸱jar⸱a statistik⸱o ), sed ja oni lim⸱ig⸱is la el⸱send⸱o - temp⸱o⸱n kaj for⸱ig⸱is la satelit⸱a⸱j⸱n el⸱send⸱o⸱j⸱n el la vesper⸱a⸱j hor⸱o⸱j. Ali⸱flank⸱e, ek⸱kresk⸱as la nombr⸱o da leter⸱o⸱j el ekster⸱eŭrop⸱a⸱j land⸱o⸱j, special⸱e el Usono, Kanado, Brazilo.

    La statistik⸱o de la al⸱ven⸱int⸱a⸱j raport⸱o⸱j :

    1. German⸱a Redakci⸱o 1 554

    2. Esperant⸱o - Redakci⸱o 1 049

    3. Bjelorusa Redakci⸱o 425

    4. Angl⸱a Redakci⸱o 251

    5. Ĉeĥ⸱a - Slovak⸱a Redakci⸱o 147

    6. Rus⸱a Redakci⸱o 52

    7. Ukraina Redakci⸱o 27

    8. Pol⸱a Redakci⸱o 15

    9. Litova Redakci⸱o 0

    La prezent⸱it⸱a⸱j don⸱it⸱aĵ⸱o⸱j koncern⸱as la period⸱o⸱n de la unu⸱a jar⸱kvar⸱on⸱o, kiam en la E - Redakci⸱o ankoraŭ ekzist⸱is la vesper⸱a⸱j satelit⸱a⸱j el⸱send⸱o⸱j.

    Mult⸱a⸱j aŭskult⸱ant⸱o⸱j plend⸱as pro la for⸱ig⸱o de la vesper⸱a⸱j satelit⸱a⸱j el⸱send⸱o⸱j kaj aŭd⸱ig⸱ad⸱o de tiu⸱j el⸱send⸱o⸱j en la maten⸱o⸱j, kio ebl⸱ig⸱as la aŭskult⸱ad⸱o⸱n nur semajn⸱fin⸱e aŭ nur al pensi⸱ul⸱o⸱j.

    Andrzej Pettyn

    Radi⸱o Aŭstria Inter⸱naci⸱a

    Al la redakci⸱o de Radi⸱o Aŭstria Inter⸱naci⸱a ven⸱is en 1998 laŭ la lingv⸱o de la redakci⸱o tiom da al⸱skrib⸱o⸱j :

    1. Esperant⸱o 3. 503

    2. Angl⸱a 2. 708

    3. Franc⸱a 844

    4. Hispan⸱a 717

    5. Arab⸱a 0

    Leopold Patek

    MOSKVO : Preleg⸱e Kaj Eter⸱e

    En Moskvo dum kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j ĵaŭd⸱e kaj sabat⸱e funkci⸱as Jun⸱ul⸱ar⸱a universitat⸱o de modern⸱a social⸱ism⸱o, kiu⸱n ĉiu pov⸱as vizit⸱i. La alt⸱nivel⸱a⸱j preleg⸱o⸱j koncern⸱as divers⸱a⸱j⸱n tem⸱o⸱j⸱n : filozofi⸱o⸱n de la histori⸱o, modern⸱a⸱n kapital⸱ism⸱o⸱n, hom⸱a⸱j⸱n rajt⸱o⸱j⸱n ktp.

    10 apr 1999 tie por pli ol 20 person⸱o⸱j Nikolao Gudskov preleg⸱is pri la labor⸱ist⸱a E - mov⸱ad⸱o. Li rakont⸱is pri ide⸱o de Esperant⸱o, pri ĝi⸱a lig⸱o kun labor⸱ist⸱a inter⸱naci⸱ism⸱o, pri la tragik⸱a histori⸱o de Sat. La 90 - minut⸱a preleg⸱o el⸱vok⸱is tia⸱n interes⸱o⸱n, ke post ĝi ankoraŭ pli ol 90 minut⸱o⸱j⸱n sekv⸱is sen⸱ĉes⸱a⸱j demand⸱o⸱j. Ĉiu ĉe⸱est⸱int⸱o ricev⸱is abund⸱a⸱j⸱n rus⸱lingv⸱a⸱j⸱n material⸱o⸱j⸱n pri Esperant⸱o.

    ***

    15 maj 1999 inter 19h10 kaj 20h00 okaz⸱is 50 - minut⸱a rekt⸱eter⸱a radi⸱o⸱el⸱send⸱o pri moskva EK Lev Tolstoj . Ĝi est⸱is dis⸱aŭd⸱ig⸱it⸱a de radi⸱o⸱staci⸱o Rezonans en mez⸱long⸱ond⸱a bend⸱o 295 m kadr⸱e de ĉiu⸱semajn⸱a program⸱o En la mond⸱o de ŝat⸱okup⸱o⸱j , facil⸱e aŭskult⸱ebl⸱a en la eŭrop⸱a part⸱o de Rus⸱land⸱o.

    Klub⸱an⸱o⸱j rakont⸱is pri Esperant⸱o kaj pri libr⸱o⸱el⸱don⸱ad⸱o en la inter⸱naci⸱a lingv⸱o, kaj Mikael⸱o Povorin kant⸱is E - kant⸱o⸱j⸱n. Post⸱e esperant⸱ist⸱o⸱j respond⸱is demand⸱o⸱j⸱n de aŭskult⸱ant⸱o⸱j, kiu⸱j telefon⸱is al la studi⸱o dum la el⸱send⸱o.

    Nikolao Gudskov

    20 Jar⸱o⸱j Fulm⸱is For

    19 maj 1999 Tomska E - klub⸱o iĝ⸱is 20 - jar⸱a. Jes, ĝust⸱e antaŭ 20 jar⸱o⸱j en ekster⸱urb⸱a piknik⸱o grup⸱o de ĵus⸱lern⸱int⸱o⸱j ( A. Birjulin, A. Gulidov, frat⸱o⸱j Ŝljafer, A. Negodujko, N. Guc ) decid⸱is organiz⸱i en Tomsk E - klub⸱o⸱n. La ide⸱o jam ŝveb⸱is, Anatol⸱o Gonĉarov sugest⸱is tio⸱n en OSER - 32, rest⸱is nur laŭt⸱e dir⸱i tio⸱n. Kaj skrib⸱i protokol⸱o⸱n...

    Tre rapid⸱e form⸱iĝ⸱is labor⸱eg⸱kapabl⸱a kern⸱o, kre⸱iĝ⸱is ver⸱a spirit⸱a etos⸱o, kiu tra⸱viv⸱is long⸱e, malgraŭ tio, ke el la tiam⸱a grup⸱o en Tomsk rest⸱is nur Alekseo Birjulin, dum last⸱a⸱j 10 jar⸱o⸱j la klub⸱o ne hav⸱as propr⸱a⸱n ej⸱o⸱n, arkiv⸱o est⸱as lok⸱it⸱a dis⸱e k. a. Sed la iam⸱a entuziasm⸱o viv⸱as plu.

    Por la ind⸱a fest⸱ad⸱o la klub⸱o far⸱is :

    —du publik⸱a⸱j⸱n lecion⸱o⸱j⸱n por ĉ. 80 student⸱o⸱j de universitat⸱o⸱j ( preleg⸱is Aleksandr Uljanov, Gennadij Basov, jun⸱a⸱j klub⸱an⸱o⸱j ) ;

    —ekspozici⸱o⸱n en la bibliotek⸱o de Tomska Ŝtat⸱a Universitat⸱o ;

    —solen⸱a⸱n kun⸱ven⸱o⸱n en la kun⸱sid⸱ej⸱o de la Urb⸱estr⸱ar⸱o ;

    —tradici⸱a⸱n ne⸱formal⸱a⸱n fest⸱ad⸱o⸱n apud⸱urb⸱e en tur⸱ist⸱a⸱j kondiĉ⸱o⸱j kun 36 part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j.

    Pri ni⸱a jubile⸱o inform⸱is la urb⸱a radi⸱o kaj ali⸱a⸱j amas⸱komunik⸱il⸱o⸱j. La inform⸱o est⸱is cirkul⸱ig⸱it⸱a en amator⸱a⸱n komput⸱il⸱a⸱n ret⸱o⸱n Fid⸱o, kaj est⸱is ricev⸱it⸱a⸱j kelk⸱a⸱j gratul⸱o⸱j de tomskaj Fid⸱o - an⸱o⸱j.

    30 maj okaz⸱is ekzamen⸱o por fin⸱int⸱o⸱j de la element⸱a kurs⸱o ; kuraĝ⸱is ekzamen⸱iĝ⸱i 12 person⸱o⸱j ( el 20 start⸱int⸱o⸱j antaŭ 3 monat⸱o⸱j ). Jam la du⸱a⸱n “ el⸱don⸱o⸱n ” far⸱is tre talent⸱a instru⸱ist⸱o —Jelena Katajeva, kiu nur antaŭ unu jar⸱o mem fin⸱is element⸱a⸱n kurs⸱o⸱n.

    Ne⸱kred⸱ebl⸱e, sed jam pas⸱is tiom mult⸱e, kaj sukces⸱o⸱j, kaj mal -, kaj bon⸱a fam pri la klub⸱o, kaj klaĉ⸱o⸱j... Sed ni viv⸱os plu malgraŭ ĉio, kaj kvankam 20 jar⸱o⸱j fulm⸱is for... sed daŭr⸱e ni rest⸱as jun⸱a klub⸱o!

    Gennadij Basov

    vic⸱prezid⸱ant⸱o de Tek

    ULJANOVSK Re⸱aktiv⸱iĝ⸱as

    E - mov⸱ad⸱o en urb⸱o Uljanovsk hav⸱as long⸱a⸱n histori⸱o⸱n. En bibliotek⸱a⸱j arkiv⸱o⸱j est⸱as trov⸱it⸱a “ Statut⸱o de la Simbirska Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o ”, dat⸱it⸱a je 1910. En ĝi est⸱as skrib⸱it⸱e, ke la soci⸱et⸱o hav⸱as si⸱a⸱n bibliotek⸱o⸱n, okaz⸱ig⸱as lekci⸱o⸱j⸱n kaj kurs⸱o⸱j⸱n.

    En divers⸱a⸱j period⸱o⸱j E - mov⸱ad⸱o en ni⸱a urb⸱o hav⸱is divers⸱a⸱j⸱n form⸱o⸱j⸱n. Dum kelk⸱a⸱j last⸱a⸱j jar⸱o⸱j la klub⸱o ne funkci⸱is. Sed E - viv⸱o ne halt⸱is, kaj kelk⸱a⸱j rest⸱int⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j aktiv⸱is en divers⸱a⸱j ag⸱ad⸱kamp⸱o⸱j. Mult⸱a⸱j Inter⸱ret⸱an⸱o⸱j kon⸱as paĝ⸱o⸱j⸱n de Jurij Finkel, kaj Sergej Verŝinin est⸱as kon⸱at⸱a en literatur⸱a kaj ali⸱a⸱j fak⸱o⸱j.

    Ĉi - jar⸱e en februar⸱o kaj mart⸱o ni okaz⸱ig⸱is kurs⸱o⸱j⸱n kaj nun en la klub⸱o est⸱as ĉ. 20 hom⸱o⸱j, kiu⸱j kun⸱ven⸱as du foj⸱o⸱j⸱n semajn⸱e. Fin⸱e de april⸱o ni⸱a⸱j klub⸱an⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱is tradici⸱a⸱n Ver - 11 en Nabereĵnie Ĉelni kaj eĉ gajn⸱is tie kelk⸱a⸱j⸱n premi⸱o⸱j⸱n. Kaj nun ni prepar⸱iĝ⸱as por vetur⸱i al OkSEJT.

    Adres⸱o : RU - 432063, Uljanovsk - 63, ab. ja. 4716, Rus⸱land⸱o

    Ret⸱e :

    <address> yuka@uaz. ru address>.

    Jurij Karcev

    Per Esperant⸱o EN FRANCIO

    18 - 25 apr 1999 grup⸱o de jun⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j el Sankt - Peterburga gimnazi⸱o N - ro 271 part⸱o⸱pren⸱is renkont⸱iĝ⸱o⸱n de E - infan⸱o⸱j apud Troyes ( Ĉampanj⸱o ), kiu⸱n organiz⸱is prezid⸱ant⸱o de E - Asoci⸱o de Bondy Elisabeth Barbay.

    Krom la peterburga grup⸱o part⸱o⸱pren⸱is ankaŭ infan⸱o⸱j el Pol⸱land⸱o kaj Francio. En⸱tut⸱e 25 divers⸱aĝ⸱a⸱j lern⸱ej⸱an⸱o⸱j dum unu semajn⸱o praktik⸱is Esperant⸱o⸱n, mult⸱e ekskurs⸱is, vizit⸱is unik⸱a⸱n muze⸱o⸱n de aŭtomat⸱o⸱j, farm⸱bien⸱o⸱n k. a. Vesper⸱e la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j amuz⸱iĝ⸱is, danc⸱is, kant⸱is, koncert⸱is. Esperant⸱o kon⸱at⸱ig⸱is kaj amik⸱ig⸱is infan⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j nun korespond⸱as. Riĉ⸱a je ekskurs⸱o⸱j kaj renkont⸱o⸱j est⸱is ankaŭ la pariza program⸱o.

    Svetlana Miroŝniĉenko

    DE LA Klub⸱o AL E - Centr⸱o

    10—11 ju⸱n 1999 en Krasnojarsk ( Siberio ) okaz⸱is la 2a foir⸱o - prezent⸱ad⸱o de ne⸱komerc⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j, kiu⸱n inter ali⸱a⸱j 65 organiz⸱aĵ⸱o⸱j part⸱o⸱pren⸱is kun si⸱a stand⸱o ankaŭ Krasnojarska E - Klub⸱o ( KrasEK ). La tradici⸱iĝ⸱int⸱a Foir⸱o cel⸱as prezent⸱i al la urb⸱a⸱j loĝ⸱ant⸱ar⸱o kaj estr⸱ar⸱o tut⸱a⸱n spektr⸱o⸱n de la soci⸱a⸱j iniciat⸱o⸱j kaj atent⸱ig⸱i oficial⸱a⸱j⸱n instanc⸱o⸱j⸱n pri la problem⸱o⸱j kaj bezon⸱o⸱j de la soci - util⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j.

    Dum la oficial⸱a prezent⸱ad⸱o de la part⸱o⸱pren⸱ant⸱o⸱j prezid⸱ant⸱o de KrasEK Sergej Bronov rakont⸱is pri esperant⸱o kaj la klub⸱o, dum Andrej Peĉonkin sam⸱temp⸱e part⸱o⸱pren⸱is diskut⸱o⸱n pri inter⸱ri⸱lat⸱o⸱j de ne⸱komerc⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j kun la komerc⸱a⸱j kaj la oficial⸱a⸱j instanc⸱o⸱j.

    Dum la last⸱a⸱j jar⸱o⸱j en Krasnojarsk progres⸱as mem⸱organiz⸱iĝ⸱o de la soci⸱a viv⸱o, kaj KrasEK laŭ⸱pov⸱e part⸱o⸱pren⸱as tiu⸱n procez⸱o⸱n. La klub⸱o oficial⸱e partner⸱as kun la urb⸱a komitat⸱o pri la jun⸱ul⸱ar⸱a⸱j afer⸱o⸱j ĉe la urb⸱a administraci⸱o, dank⸱e al kio ĉiu⸱jar⸱e ĝi est⸱as liber⸱ig⸱at⸱a de lu⸱pag⸱o por la urb⸱o⸱centr⸱a ej⸱o. Nun ni intenc⸱as pli aktiv⸱e en⸱ir⸱i tut⸱urb⸱a⸱j⸱n aranĝ⸱o⸱j⸱n. Aŭtun⸱e de 1998 kvin klub⸱an⸱o⸱j sen⸱pag⸱e lern⸱is en la kurs⸱o pri kre⸱ad⸱o de hejm⸱paĝ⸱o⸱j kadr⸱e de special⸱a program⸱o por la ne⸱komerc⸱a⸱j organiz⸱aĵ⸱o⸱j. Nun ni plan⸱as organiz⸱i en la urb⸱o ret - inform⸱ad⸱o⸱n pri esperant⸱o.

    La financ⸱a kriz⸱o en Rus⸱land⸱o bat⸱is ankaŭ ni⸱n. Dum la pas⸱int⸱a vintr⸱o est⸱is problem⸱o⸱j pri la dezir⸱ant⸱o⸱j lern⸱i esperant⸱o⸱n : oni plezur⸱e kaj amas⸱e vizit⸱is ni⸱a⸱j⸱n propagand⸱a⸱j⸱n preleg⸱o⸱j⸱n, sed ne pov⸱is pag⸱i eĉ la modest⸱a⸱n kurs - kotiz⸱o⸱n. Kaj ni simpl⸱e dis⸱don⸱ad⸱is pri⸱esperant⸱a⸱j⸱n fald⸱foli⸱o⸱j⸱n por ebl⸱a est⸱ont⸱a re⸱renkont⸱iĝ⸱o. Sed maj⸱e kaj juni⸱e la humor⸱o de la hom⸱o⸱j jam pli⸱bon⸱iĝ⸱is, kaj aŭtun⸱e la kurs⸱o pov⸱os re⸱funkci⸱iĝ⸱i.

    Ni streb⸱as evolu⸱ig⸱i la klub⸱o⸱n al la respekt⸱ind⸱a centr⸱o de E - kultur⸱o. Laŭ inter⸱konsent⸱o kun Urala Esperant⸱ist⸱a Soci⸱et⸱o, KrasEK trans⸱pren⸱is la zorg⸱o⸱j⸱n pri la Kolektiv⸱a E - Bibliotek⸱o, kiu dum 16 jar⸱o⸱j funkci⸱is en Jekaterinburg. Ni kun⸱aranĝ⸱is transport⸱ad⸱o⸱n en april⸱o 1999 al Krasnojarsk de preskaŭ 1800 libr⸱o⸱j kaj mult⸱a⸱j⸱n period⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. Nun ni intenc⸱as organiz⸱i publik⸱a⸱n bibliotek⸱o⸱n kaj lig⸱i ĝi⸱n al la ĵus aper⸱int⸱a urb⸱a Bibliotek⸱a Asoci⸱o.

    Plu⸱as ni⸱a labor⸱o kun la infan⸱ar⸱o. Ni⸱a klub⸱an⸱o Valeri⸱j Malyĥin organiz⸱is infan⸱a⸱n E - rond⸱o⸱n en la orf⸱ej⸱o kaj daŭr⸱ig⸱as si⸱a⸱n labor⸱o⸱n kiel profesi⸱a gvid⸱ant⸱o de la infan⸱a E - klub⸱o ĉe la region⸱a “ pionir⸱palac⸱o ”. KrasEK help⸱as per literatur⸱o.

    Dum last⸱a⸱j du jar⸱o⸱j preskaŭ 50 person⸱o⸱j fin⸱is ni⸱a⸱j⸱n kurs⸱o⸱j⸱n. Ĝoj⸱ig⸱as ke inter ili pli⸱mult⸱as student⸱o⸱j. Tio signif⸱as, ke prepar⸱iĝ⸱as la nov⸱a generaci⸱o, kiu pov⸱os anstataŭ⸱ig⸱i ni⸱n post kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j. Ne ĉiu⸱j klub⸱an⸱iĝ⸱as, sed mult⸱a⸱j konserv⸱as inter⸱ri⸱lat⸱o⸱j⸱n kun ni kaj rest⸱as ni⸱a⸱j amik⸱o⸱j kaj help⸱ant⸱o⸱j.

    Kontakt⸱u ni⸱n je la klub⸱a adres⸱o

    RU - 660017, Krasnojarsk, ab. ja. 20825, Rus⸱land⸱o.

    Sergeo Bronov

    prezid⸱ant⸱o de KrasEK

    Sesi⸱o DE Sci⸱o

    En Moskvo funkci⸱as E - asoci⸱o Sci⸱o . Konferenc⸱o⸱j de la asoci⸱o okaz⸱as unu foj⸱o⸱n en tri monat⸱o⸱j. La asoci⸱o⸱n gvid⸱as blind⸱a esperant⸱ist⸱o V. M. Ĥmelinskij.

    31 maj. —4 ju⸱n. 1999 okaz⸱is laŭ⸱plan⸱a konferenc⸱o kun sep raport⸱o⸱j. Preleg⸱is V. Ĥmelinskij, E. Budagjan, R. Grinceviĉius, T. Telegkina, K. Iljutoviĉ, S. Visokovskij, T. Lezginceva.

    Viktoria Nikiforova

    Trans LA Krad⸱o

    Ni⸱a redakci⸱o oft⸱e ricev⸱as inform⸱pet⸱o⸱j⸱n pri Esperant⸱o el mal⸱liber⸱ej⸱o⸱j. Ni kutim⸱e ne nur respond⸱as tiu⸱j⸱n leter⸱o⸱j⸱n, sed ankaŭ send⸱as libr⸱o⸱j⸱n kaj gazet⸱o⸱j⸱n.

    Antaŭ ne⸱long⸱e ni send⸱is tri du⸱kilo⸱gram⸱a⸱j⸱n pak⸱aĵ⸱o⸱j⸱n kun lern⸱o⸱libr⸱o⸱j, vort⸱ar⸱o⸱j, beletr⸱aĵ⸱o⸱j kaj gazet⸱o⸱j al Novosibirska kaj Murmanska region⸱o⸱j. Dank al mon⸱donac⸱o de Bard Hekland ni pret⸱ig⸱is pli⸱a⸱n stok⸱o⸱n por tiu cel⸱o.

    Pli⸱a⸱j donac⸱o⸱j est⸱as bon⸱ven⸱a⸱j.

    Halina Gorecka

    Kurt⸱e

    10 ju⸱n 1999 pap⸱o Johano Paŭlo II dum si⸱a vizit⸱o al Pol⸱land⸱o ricev⸱is Medal⸱o⸱n de Toler⸱em⸱o, kiu⸱n al li en⸱man⸱ig⸱is d - ro Ludoviko Zaleski Zamenhof, akompan⸱at⸱a de la prezid⸱ant⸱in⸱o de Fond⸱um⸱o Zamenhof en Bjalistoko, prof. Hanna Konopka. La medal⸱o est⸱is al⸱juĝ⸱it⸱a far kapitul⸱o, kiu⸱n krom la reprezent⸱ant⸱o⸱j de la Fond⸱um⸱o konsist⸱ig⸱as ankaŭ el⸱star⸱a⸱j person⸱o⸱j de Bjalistoka soci⸱o. ( RetInfo )

    14 maj en Barcelono Profesi⸱a Asoci⸱o de Verk⸱ist⸱o⸱j de Katalunio elekt⸱is si⸱a prezid⸱ant⸱o por kvar⸱jar⸱a mandat⸱o la E - lingv⸱a⸱n verk⸱ist⸱o⸱n Manuel de Seabra, kiu est⸱as membr⸱o de Esperant⸱a Pen. ( HeKo )

    La irland⸱a eduk⸱ministeri⸱o permes⸱is instru⸱i E - ton en la kvin⸱a klas⸱o de mez⸱lern⸱ej⸱o⸱j, “ trans⸱ir⸱a jar⸱o ”, kiam la lern⸱ant⸱o⸱j pov⸱as stud⸱i pli liber⸱e, ekster la oficial⸱a instru⸱plan⸱o. ( Esperant⸱o )

    German⸱a E - Jun⸱ul⸱ar⸱o ricev⸱is por si⸱a naci⸱a ag⸱ad⸱o ministeri⸱a⸱n subvenci⸱o⸱n de 38 mil 700 mark⸱o⸱j k por inter⸱naci⸱a ag⸱ad⸱o —27 mil mark⸱o⸱j⸱n. ( Ge⸱j - Gazet⸱o )

    Por Universal⸱a Kongres⸱o de E - to en 2002 kandidat⸱as Fort⸱alez⸱a ( Brazilo ) k Kortrijk ( Belgi⸱o ). Osmo Buller esplor⸱os person⸱e ambaŭ lok⸱o⸱j⸱n antaŭ la Berlina UK. ( Esperant⸱o )

    Jam por la kvar⸱a si⸱n⸱sekv⸱a jar⸱o, okaz⸱is Kurs⸱o de E - to en la Fakultat⸱o pri Filologi⸱o de la Universitat⸱o de Valencia ( Hispanio ), ĉi - jar⸱e en du grup⸱o⸱j. En⸱tut⸱e la kurs⸱o⸱n part⸱o⸱pren⸱is k ricev⸱is diplom⸱o⸱n de la Universitat⸱o 93 ge⸱student⸱o⸱j. ( Augusto Casquero )

    CO de UEA ricev⸱is 80 inform⸱pet⸱o⸱j⸱n re⸱ag⸱e al anonc⸱o aper⸱int⸱a decembr⸱e en du gazet⸱o⸱j de Jordanio. ( Esperant⸱o )

    En la semajn⸱fin⸱o 15 - 16 maj 1999 est⸱is inaŭgur⸱it⸱a la nov⸱a sid⸱ej⸱o de Zurik⸱a E - Klub⸱o, kiu funkci⸱os kiel libr⸱o⸱vend⸱ej⸱o, kontor⸱o k preleg⸱ej⸱o. ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

    Dum la pas⸱int⸱a jar⸱o komision⸱o pri gazet⸱ar⸱o k inform⸱o⸱j de Ĉeĥ⸱a E - Asoci⸱o konstat⸱is 209 E - tem⸱a⸱j⸱n artikol⸱o⸱j⸱n en la ĉeĥ⸱a gazet⸱ar⸱o. ( Start⸱o )

    Deutschland Top 10 est⸱as list⸱o de dek plej vend⸱at⸱a⸱j kompakt⸱disk⸱o⸱j ( KD ) en Germani⸱o. En tiu ĉiu⸱semajn⸱e el⸱don⸱at⸱a list⸱o la KD Esperant⸱o de la muzik - grup⸱o Freundeskreis est⸱as en la naŭ⸱a lok⸱o! ( RetInfo )

    En la ital⸱lingv⸱a libr⸱o Kia est⸱ont⸱ec⸱o : hom⸱a aŭ mal⸱hom⸱a? milan⸱an⸱o Enzo Guernieri dediĉ⸱as mult⸱a⸱n atent⸱o⸱n al E - to. ( Herold⸱o de Esperant⸱o )

    La urb⸱a bibliotek⸱o de Gotenburgo ( Svedi⸱o ) hav⸱as nun⸱temp⸱e 855 libr⸱o⸱titol⸱o⸱j⸱n en aŭ pri E - to. ( La Esper⸱o )

    LA Cent⸱jar⸱ul⸱in⸱o

    Fragment⸱o el La tag⸱libr⸱o de l verk⸱ist⸱o

    de Fjodor Dostojevskij

    “ La tag⸱libr⸱o de l verk⸱ist⸱o ”, kiu⸱n Fjodor Dostojevskij el⸱don⸱is ( kun kelk⸱a⸱j paŭz⸱o⸱j ) en la jar⸱o⸱j 1873—1881 est⸱is sen⸱precedenc⸱a event⸱o en la Rus⸱land⸱a soci - kultur⸱a viv⸱o kaj pro la vast⸱a gam⸱o de la prezent⸱at⸱a⸱j tem⸱o⸱j, kaj pro la unik⸱a prezent⸱o⸱stil⸱o de la geni⸱a verk⸱ist⸱o.

    En maj⸱o “ La Ond⸱o ” komenc⸱is aper⸱ig⸱o⸱n de fragment⸱o⸱j el la “ Tag⸱libr⸱o ” per la satir⸱a “ En⸱konduk⸱o ”, kiu ricev⸱is tre pozitiv⸱a⸱n akcept⸱o⸱n. Nun ni daŭr⸱ig⸱as per lirik⸱a bild⸱o “ facil⸱a kaj sen⸱en⸱hav⸱a ”.

    “ Tiu⸱maten⸱e mi tro mal⸱fru⸱is, —kon⸱at⸱a dam⸱o rakont⸱is al mi antaŭ kelk⸱a⸱j tag⸱o⸱j, —kaj for⸱las⸱is la hejm⸱o⸱n preskaŭ tag⸱mez⸱e, sed, ĝust⸱e tiam mi hav⸱is mult⸱a⸱j⸱n far⸱ot⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. Ĝust⸱e en la strat⸱o Nikolajevskaja mi dev⸱is vizit⸱i du lok⸱o⸱j⸱n, proksim⸱a⸱j unu al la ali⸱a. Unu⸱e mi ir⸱is al la polic⸱ej⸱o, kaj ĉe ties pord⸱o mi rimark⸱is tiu⸱n old⸱ul⸱in⸱o⸱n, kaj ŝi aper⸱is al mi tre mal⸱jun⸱a, kurb⸱iĝ⸱int⸱a, kun apog⸱baston⸱o, tamen mi ne sukces⸱is diven⸱i ŝi⸱a⸱n aĝ⸱o⸱n ; ŝi ven⸱is ĉe la pord⸱o⸱n kaj sid⸱iĝ⸱is tie en angul⸱o sur pord⸱ist⸱ej⸱a⸱n benk⸱o⸱n por ripoz⸱i. Ceter⸱e mi pas⸱is preter ŝi, kaj ŝi nur moment⸱o⸱n est⸱is antaŭ mi⸱a⸱j okul⸱o⸱j.

    Post dek⸱o da minut⸱o⸱j mi for⸱ir⸱is el la polic⸱ej⸱o, kaj du dom⸱o⸱j⸱n post ĝi est⸱as vend⸱ej⸱o, en kiu mi ankoraŭ pas⸱int - semajn⸱e mend⸱is ŝu⸱o⸱j⸱n por Sonjo ; mi do laŭ⸱voj⸱e ir⸱is tien por pren⸱i ili⸱n kaj ek⸱vid⸱is, ke la old⸱ul⸱in⸱o sid⸱is jam ĉe tiu dom⸱o, ankaŭ sur benk⸱o apud la pord⸱eg⸱o —ŝi sid⸱is kaj rigard⸱is al mi ; mi rid⸱et⸱is al ŝi, en⸱ir⸱is kaj pren⸱is la ŝu⸱o⸱j⸱n. Post kelk⸱a⸱j minut⸱o⸱j mi direkt⸱is mi⸱n al avenu⸱o Nevskij kaj vid⸱is, ke mi⸱a old⸱ul⸱in⸱o sid⸱is jam ĉe la tri⸱a dom⸱o, tamen ŝi sid⸱is ne sur benk⸱o, sed sur brik⸱a el⸱star⸱aĵ⸱o, ĉar benk⸱o mank⸱is ĉe tiu pord⸱eg⸱o. Mi subit⸱e kaj ne⸱vol⸱e halt⸱is antaŭ ŝi : kial, mi pens⸱is, ŝi sid⸱iĝ⸱as apud ĉiu dom⸱o?

    —Avi⸱nj⸱o, —mi dir⸱is, —ĉu vi lac⸱iĝ⸱is?

    —Jes, mi⸱a kar⸱a, mi tre lac⸱iĝ⸱as. Mi pens⸱is : est⸱as varm⸱e, la sun⸱o lum⸱as, do mi ir⸱u al la ge⸱nep⸱o⸱j por tag⸱manĝ⸱i.

    —Ĉu vi do, avi⸱nj⸱o, ir⸱as por tag⸱manĝ⸱i?

    —Por tag⸱manĝ⸱i, mi⸱a kar⸱a, por tag⸱manĝ⸱i.

    —Sed tiel⸱e vi ja ne ven⸱os.

    —Ne, mi ven⸱os ; jen mi iom ir⸱os kaj ripoz⸱os, kaj post⸱e de⸱nov⸱e ek⸱star⸱os kaj plu⸱ir⸱os.

    Mi rigard⸱is ŝi⸱n kaj sent⸱is terur⸱a⸱n sci⸱vol⸱em⸱o⸱n. La old⸱ul⸱in⸱o est⸱is mal⸱grand⸱a, pur⸱a, en la vest⸱aĵ⸱o⸱j triv⸱it⸱a⸱j, ver⸱ŝajn⸱e burĝ⸱in⸱o, kun apog⸱baston⸱o, la pal⸱a kaj flav⸱a vizaĝ⸱o fiks⸱iĝ⸱int⸱a al la ost⸱o⸱j, la lip⸱o⸱j sen⸱kolor⸱a⸱j —kiel mumi⸱o ; sed sid⸱ant⸱e ŝi rid⸱et⸱is, kaj la sun⸱o lum⸱is rekt⸱e sur ŝi⸱n.

    —Ver⸱ŝajn⸱e, avi⸱nj⸱o, vi est⸱as tre mal⸱jun⸱a, —mi demand⸱is, kompren⸱ebl⸱e ŝerc⸱e.

    —Cent kvar jar⸱o⸱j⸱n mi hav⸱as, kar⸱a mi⸱a, nur cent kvar jar⸱et⸱o⸱j⸱n ( tiel ŝi ŝerc⸱is )... Sed kie⸱n vi ir⸱as?

    —Jen, avi⸱nj⸱o, —ankaŭ mi rid⸱is, —mi aĉet⸱is en la vend⸱ej⸱o ŝu⸱et⸱o⸱j⸱n por mi⸱a fil⸱in⸱o kaj port⸱as ili⸱n hejm⸱e⸱n.

    Aj, kia⸱j et⸱a⸱j ŝu⸱et⸱o⸱j, ĉu vi⸱a fil⸱in⸱o est⸱as et⸱a? Est⸱as bon⸱e por vi. Ĉu vi hav⸱as ali⸱a⸱j⸱n infan⸱o⸱j⸱n?

    Kaj ŝi plu rid⸱is kaj rigard⸱is. Ŝi⸱a⸱j okul⸱o⸱j est⸱is mal⸱bril⸱a⸱j, preskaŭ mort⸱a⸱j, sed el ili kvazaŭ lum⸱us varm⸱a radi⸱o.

    —Avi⸱nj⸱o, vol⸱u pren⸱i mi⸱a⸱j⸱n kvin kopek⸱o⸱j⸱n, aĉet⸱u por vi kuk⸱o⸱n, —mi dir⸱is kaj don⸱is al ŝi kvin⸱kopek⸱a⸱n mon⸱er⸱o⸱n.

    —Ĉu vi don⸱as al mi la mon⸱er⸱o⸱n? Nu, dank⸱o⸱n, mi jes pren⸱os vi⸱a⸱n mon⸱er⸱o⸱n.

    —Pren⸱u do, avi⸱nj⸱o, est⸱u afabl⸱a.

    Ŝi pren⸱is. Est⸱is konstat⸱ebl⸱e, ke ŝi ne kutim⸱as, kaj ke la viv⸱o ne dev⸱ig⸱is ŝi⸱n almoz⸱i, sed ŝi pren⸱is ĉe mi tre kor⸱tuŝ⸱e, tut⸱e ne kiel almoz⸱o⸱n, sed kvazaŭ pro ĝentil⸱ec⸱o aŭ pro bon⸱ec⸱o de si⸱a kor⸱o. Sed ebl⸱e ŝi⸱n tio tre impon⸱is, ĉar nur mal⸱mult⸱a⸱j al⸱parol⸱as ŝi⸱n, old⸱ul⸱in⸱o⸱n, kaj jen —oni ne nur inter⸱parol⸱as kun ŝi, sed eĉ kun am⸱o pri ŝi zorg⸱as.

    —Nu, avi⸱nj⸱o, —mi dir⸱is, —adiaŭ. Ĝis⸱ir⸱u bon⸱san⸱e.

    —Mi ĝis⸱ir⸱os, kar⸱a mi⸱a, ĝis⸱ir⸱os. Mi ja ĝis⸱ir⸱os. Kaj vi ir⸱u al vi⸱a nep⸱in⸱o, —mis⸱is la old⸱ul⸱in⸱o, forges⸱int⸱e, ke mi hav⸱as ne nep⸱in⸱o⸱n, sed fil⸱in⸱o⸱n ; ver⸱ŝajn⸱e ŝi pens⸱is, ke jam ĉiu⸱j hav⸱as ge⸱nep⸱o⸱j⸱n. Mi ek⸱ir⸱is, last⸱foj⸱e re⸱rigard⸱is al ŝi kaj ek⸱vid⸱is, ke ŝi mal⸱rapid⸱e kaj pen⸱e star⸱iĝ⸱is, frap⸱is la baston⸱o⸱n kaj ek⸱pland⸱is sur⸱strat⸱e. Ebl⸱e laŭ⸱voj⸱e ŝi ankoraŭ dek foj⸱o⸱j⸱n halt⸱os ĝis ven⸱os al la famili⸱an⸱o⸱j por “ tag⸱manĝ⸱i ”. Kaj kie⸱n ŝi ir⸱as por tag⸱manĝ⸱i? Tre kurioz⸱a old⸱ul⸱in⸱o. ”

    Tiu⸱maten⸱e mi aŭd⸱is ĉi rakont⸱o⸱n —efektiv⸱e eĉ ne rakont⸱o⸱n, sed, simpl⸱e, iu⸱n impres⸱o⸱n pri renkont⸱o kun cent⸱jar⸱ul⸱in⸱o ( ver⸱e, ĉu oft⸱e oni renkont⸱as cent⸱jar⸱ul⸱o⸱n, des pli tiel plen⸱a⸱n je viv⸱o anim⸱a? ) —kaj baldaŭ tut⸱e forges⸱is ĝi⸱n ; nur mal⸱fru⸱nokt⸱e, tra⸱leg⸱int⸱e artikol⸱o⸱n en revu⸱o kaj for⸱met⸱int⸱e la revu⸱o⸱n, mi subit⸱e re⸱memor⸱is la old⸱ul⸱in⸱o⸱n kaj ial rapid⸱e imag⸱is la daŭr⸱ig⸱o⸱n pri tio, kiel ŝi ven⸱is al la parenc⸱o⸱j por tag⸱manĝ⸱i : rezult⸱is ankoraŭ unu, ebl⸱e tre ver⸱simil⸱a, et⸱a bild⸱o.

    Ŝi⸱a⸱j ge⸱nep⸱o⸱j —kiu⸱j ver⸱ŝajn⸱e est⸱as pra⸱ge⸱nep⸱o⸱j, sed ŝi nom⸱as ge⸱nep⸱o⸱j ankaŭ ili⸱n —probabl⸱e est⸱as meti⸱ist⸱o⸱j, hom⸱o⸱j cert⸱e famili⸱a⸱j, ali⸱okaz⸱e ŝi ne ir⸱us al ili por tag⸱manĝ⸱i. Ili loĝ⸱as ie en kel⸱etaĝ⸱o, aŭ ebl⸱e lu⸱as barbir⸱ej⸱o⸱n. Ili est⸱as mal⸱riĉ⸱a⸱j, sed tamen ili ja nutr⸱as si⸱n kaj gard⸱as la hejm⸱o⸱n en bon⸱a ord⸱o. Ŝi ating⸱is ili⸱n, probabl⸱e, je la du⸱a hor⸱o. Ili ŝi⸱n eĉ ne atend⸱is, sed renkont⸱is, ver⸱ŝajn⸱e, sufiĉ⸱e afabl⸱e.

    —Jen ŝi ven⸱as, Maria Maksimovna, en⸱ir⸱u, en⸱ir⸱u, bon⸱ven⸱u, kar⸱ul⸱in⸱o.

    ... Tri et⸱a⸱j infan⸱o⸱j —knab⸱o kaj du knab⸱in⸱o⸱j —rapid⸱e al⸱kur⸱is al la pra⸱av⸱in⸱o. Kutim⸱e tia⸱j tre mal⸱jun⸱a⸱j old⸱ul⸱in⸱o⸱j ĉiam tre rapid⸱e intim⸱iĝ⸱as kun infan⸱o⸱j : ili mem iĝ⸱as anim⸱e tre simil⸱a⸱j, foj⸱e eĉ ident⸱a⸱j, al infan⸱o⸱j. La old⸱ul⸱in⸱o ek⸱sid⸱is. Ĉe la mastr⸱o est⸱is iu gast⸱o aŭ klient⸱o, li⸱a kvar⸱dek - jar⸱a kon⸱at⸱o, jam for⸱ir⸱ont⸱a. Krom⸱e gast⸱is ankaŭ nev⸱o, fil⸱o de li⸱a frat⸱in⸱o, dek⸱sep⸱jar⸱a jun⸱ul⸱o, dezir⸱ant⸱a dung⸱iĝ⸱i ĉe pres⸱ej⸱o. La old⸱ul⸱in⸱o far⸱is la sign⸱o⸱n de l kruc⸱o kaj sid⸱iĝ⸱is, rigard⸱ant⸱e la gast⸱o⸱n.

    Uf, mi lac⸱iĝ⸱is! Kiu est⸱as ĉe vi?

    —Ĉu mi? —rid⸱et⸱is la gast⸱o, —ĉu vi, Maria Maksimovna, ne re⸱kon⸱is mi⸱n? Ja antaŭ du jar⸱o⸱j ni intenc⸱is kun⸱e ir⸱i en arb⸱ar⸱o⸱n por pluk⸱i fung⸱o⸱j⸱n.

    Uf, mi ja kon⸱as vi⸱n, la mok⸱ant⸱o⸱n. Mi memor⸱as vi⸱n, nur vi⸱a⸱n nom⸱o⸱n mi forges⸱is, kiu vi est⸱as, sed ja memor⸱as. Uf, ial mi tre lac⸱iĝ⸱is.

    —Sed mi dezir⸱as demand⸱i vi⸱n : kial, Maria Maksimovna, respekt⸱ind⸱a old⸱ul⸱in⸱o, vi tut⸱e ne kresk⸱as alt⸱e⸱n? —li ŝerc⸱is.

    —Ĉes⸱u jam, —rid⸱is la avi⸱nj⸱o, ceter⸱e, tre kontent⸱a.

    —Mi, Maria Maksimovna, est⸱as bon⸱kor⸱a hom⸱o.

    —Kaj kun la bon⸱kor⸱a⸱j est⸱as interes⸱e parol⸱i. Uf, mi ja plu anhel⸱as, panjo. Vi do jam aranĝ⸱is mantel⸱o⸱n por Serĉjo, ĉu ne?

    Ŝi man⸱sign⸱is al la nev⸱o.

    La nev⸱o, jun⸱ul⸱o fort⸱a kaj san⸱a, tut⸱buŝ⸱e rid⸱et⸱is kaj proksim⸱iĝ⸱is. Li est⸱is vest⸱it⸱a per griz⸱a mantel⸱o, kaj li ankoraŭ ne pov⸱is indiferent⸱e sur⸱port⸱i ĝi⸱n. Indiferent⸱o ven⸱os ebl⸱e nur post unu semajn⸱o, sed nun li ĉiu⸱minut⸱e rigard⸱is la rovers⸱o⸱j⸱n kaj manik⸱a⸱j⸱n re⸱fald⸱o⸱j⸱n, kaj si⸱n tut⸱a⸱n en la spegul⸱o, sent⸱ant⸱e apart⸱a⸱n estim⸱o⸱n al si mem...

    —Nu, sufiĉ⸱as, —dir⸱is la mastr⸱o, —neces⸱as iom manĝ⸱i. Sed mi vid⸱as ke vi ver⸱e tre lac⸱iĝ⸱is, Maria Maksimovna, ĉu ne?

    —Jes, saĝ⸱ul⸱o, mi lac⸱iĝ⸱is, la tag⸱o ja est⸱as varm⸱a kaj sun⸱a. Mi do decid⸱is vizit⸱i vi⸱n... kial mi kuŝ⸱u? Uf! Sur⸱voj⸱e mi renkont⸱is jun⸱a⸱n sinjor⸱in⸱o⸱n, ŝi por si⸱a⸱j infan⸱o⸱j aĉet⸱is ŝu⸱o⸱j⸱n. “ Kial, old⸱ul⸱in⸱o, —ŝi dir⸱is, —vi lac⸱iĝ⸱is? Pren⸱u por vi kvin kopek⸱o⸱j⸱n kaj aĉet⸱u kuk⸱o⸱n... ” Mi do, sci⸱u, pren⸱is la mon⸱er⸱o⸱n.

    —Tamen, avi⸱nj⸱o, antaŭ ĉio iom⸱et⸱e ripoz⸱u, kial vi hodiaŭ tiel anhel⸱as? —kun apart⸱a zorg⸱em⸱o dir⸱is la mastr⸱o.

    Ĉiu⸱j ek⸱rigard⸱is al ŝi —jam ŝi subit⸱e tre pal⸱iĝ⸱is, la lip⸱o⸱j blank⸱iĝ⸱is. Ankaŭ ŝi ĉirkaŭ⸱rigard⸱is ĉiu⸱j⸱n, sed iel mal⸱hel⸱e...

    —Do, mi pens⸱is... kuk⸱o⸱j⸱n por la infan⸱et⸱o⸱j... la kvin⸱kopek⸱o...

    Kaj ŝi de⸱nov⸱e halt⸱is, de⸱nov⸱e re⸱spirant⸱e. Ĉiu⸱j silent⸱iĝ⸱is por ĉirkaŭ kvin sekund⸱o⸱j.

    —Kio, avi⸱nj⸱o? —la mastr⸱o si⸱n klin⸱is al ŝi.

    Sed la avi⸱nj⸱o ne respond⸱is. De⸱nov⸱e sekv⸱is silent⸱o dum kvin⸱o da sekund⸱o⸱j. La old⸱ul⸱in⸱o far⸱iĝ⸱is eĉ pli blank⸱a, kaj ŝi⸱a tut⸱a vizaĝ⸱o subit⸱e iel pint⸱iĝ⸱is. La okul⸱o⸱j sen⸱mov⸱iĝ⸱is, la rid⸱et⸱o glaci⸱iĝ⸱is sur la lip⸱o⸱j ; ŝi rigard⸱is rekt⸱e, kaj jam ne plu vid⸱ant⸱e.

    —Neces⸱as vok⸱i pop⸱o⸱n!.. —subit⸱e kaj hast⸱e dir⸱is la gast⸱o du⸱on⸱voĉ⸱e de mal⸱antaŭ⸱e.

    —Sed... ĉu ne... mal⸱fru⸱e jam... —la mastr⸱o balbut⸱is.

    —Avi⸱nj⸱o, ha, avi⸱nj⸱o! —vok⸱is la old⸱ul⸱in⸱o⸱n la edz⸱in⸱o de l barbir⸱o, subit⸱e vigl⸱iĝ⸱int⸱e ; sed la avi⸱nj⸱o rest⸱is sen⸱mov⸱a, nur ŝi⸱a kap⸱o klin⸱iĝ⸱is flank⸱e⸱n ; la dekstr⸱a man⸱o, kuŝ⸱ant⸱a sur⸱tabl⸱e, ten⸱is la mon⸱er⸱o⸱n, kaj la mal⸱dekstr⸱a rest⸱is sur la ŝultr⸱o de la pli⸱aĝ⸱a pra⸱nep⸱o Miĉjo, ses⸱jar⸱a knab⸱o. Li star⸱is sen⸱mov⸱a kaj per la grand⸱a⸱j mir⸱ig⸱it⸱a⸱j okul⸱o⸱j atent⸱e rigard⸱is la pra⸱av⸱in⸱o⸱n.

    —Ŝi for⸱pas⸱is! —sen⸱hast⸱e kaj grav⸱e dir⸱is la klin⸱iĝ⸱int⸱a mastr⸱o kaj kruc⸱o⸱sign⸱et⸱is si⸱n.

    —Jes ja! Tut⸱e ĝust⸱e, mi vid⸱is, ke ŝi klin⸱iĝ⸱as, —kor⸱tuŝ⸱it⸱e kaj rapid⸱e prononc⸱is la gast⸱o ; li est⸱is terur⸱e frap⸱it⸱a kaj ĉirkaŭ⸱rigard⸱is ĉiu⸱j⸱n.

    , di⸱o! Jen ni hav⸱as! Kio⸱n ni nun far⸱u, Makaryĉ? Ĉu ni transport⸱u ŝi⸱n tien? —la mastr⸱in⸱o pep⸱is hast⸱e kaj tut⸱e konfuz⸱it⸱e.

    —Kie⸱n tien? —emfaz⸱e respond⸱is la mastr⸱o, —ni ĉio⸱n aranĝ⸱os ĉi tie ; ĉu vi ne est⸱as ŝi⸱a parenc⸱o? Sed tien neces⸱as ir⸱i por sci⸱ig⸱i.

    —Cent kvar jar⸱o⸱j, jes! —la gast⸱o far⸱is kelk⸱a⸱j⸱n paŝ⸱o⸱j⸱n sur⸱lok⸱e, ĉiam pli kaj pli kor⸱tuŝ⸱it⸱a. Li eĉ tut⸱e ruĝ⸱iĝ⸱is.

    —Jes, dum la last⸱a⸱j jar⸱o⸱j ŝi jam ek⸱forges⸱is la viv⸱o⸱n, —ankoraŭ pli grav⸱e kaj pli emfaz⸱e rimark⸱is la mastr⸱o, serĉ⸱ant⸱e kasked⸱o⸱n kaj for⸱met⸱ant⸱e la mantel⸱o⸱n.

    —Sed unu minut⸱o⸱n antaŭ⸱e ŝi tiel rid⸱is kaj ĝoj⸱is! Jen, la mon⸱er⸱o ankoraŭ en la man⸱o! La kuk⸱o⸱j⸱n, ŝi dir⸱is, ho - o, ni⸱a viv⸱o!

    —Nu, ni do ir⸱u, Petro Stepanoviĉ, —la mastr⸱o inter⸱romp⸱is la gast⸱o⸱n, kaj ili el⸱ir⸱is. Cert⸱e, oni ne pri⸱plor⸱as tia⸱j⸱n. Ŝi aĝ⸱is cent kvar jar⸱o⸱j⸱n kaj “ for⸱pas⸱is sen mal⸱san⸱o⸱j kaj ĝen⸱o⸱j ”. La mastr⸱in⸱o invit⸱is najbar⸱in⸱o⸱j⸱n por help⸱o. Tiu⸱j akcept⸱is la sci⸱ig⸱o⸱n preskaŭ kun plezur⸱o kaj tuj al⸱kur⸱is, aĥ⸱ant⸱e kaj kri⸱et⸱ant⸱e. Unu⸱e, kompren⸱ebl⸱e, est⸱is aranĝ⸱it⸱a la samovar⸱o. La infan⸱o⸱j kun mir⸱ig⸱it⸱a aspekt⸱o amas⸱iĝ⸱is en angul⸱o kaj de⸱for⸱e observ⸱is la mort⸱a⸱n avi⸱nj⸱o⸱n. Miĉjo ĝis si⸱a last⸱a hor⸱o ĉiam memor⸱os la old⸱ul⸱in⸱o⸱n, kiu mort⸱is kun la man⸱o sur li⸱a ŝultr⸱o ; kaj kiam li mort⸱os, jam neni⸱u sur ni⸱a ter⸱o sci⸱os kaj memor⸱os, ke iam iu old⸱ul⸱in⸱o viv⸱is kaj tra⸱viv⸱is cent kvar jar⸱o⸱j⸱n —neni⸱u sci⸱as, kiel kaj por kio. Sed kial memor⸱i : ja est⸱as tut⸱e egal⸱e. Tiel for⸱pas⸱as milion⸱o⸱j da hom⸱o⸱j —ili ne⸱rimark⸱at⸱e viv⸱as kaj mort⸱as ne⸱rimark⸱at⸱e. Ebl⸱e nur la mort⸱o⸱moment⸱o de tiu⸱j cent⸱jar⸱a⸱j ge⸱old⸱ul⸱o⸱j en⸱hav⸱as io⸱n kor⸱tuŝ⸱a⸱n kaj kviet⸱a⸱n, io⸱n eĉ kvazaŭ grav⸱a⸱n kaj pac⸱ig⸱a⸱n —ĝis nun la cent⸱jar⸱a aĝ⸱o iel strang⸱e impres⸱as la hom⸱o⸱j⸱n. Di⸱o ben⸱u la viv⸱o⸱n kaj la mort⸱o⸱n de simpl⸱a⸱j bon⸱kor⸱a⸱j hom⸱o⸱j!

    Ceter⸱e, jes, facil⸱a kaj sen⸱en⸱hav⸱a bild⸱o.

    1876. Mart⸱o. Ĉap. 1.

    Traduk⸱is Aleksander Korĵenkov

    Deklar⸱o DE Esperant⸱a Pen - Centr⸱o

    Kiel gvid⸱ant⸱o⸱j de Esperant⸱a Pen - Centr⸱o, nom⸱e kiel reprezent⸱ant⸱o⸱j de la profesi⸱a⸱j verk⸱ist⸱o⸱j, el⸱don⸱ist⸱o⸱j kaj redaktor⸱o⸱j kiu⸱j vid⸱as si⸱a⸱n art⸱a⸱n produkt⸱ad⸱o⸱n en esperant⸱o kongru⸱a al la princip⸱o⸱j de soci⸱a kaj kultur⸱a engaĝ⸱o, laŭ la ĉart⸱o de Pen - Klub⸱o Inter⸱naci⸱a, ni sent⸱as la dev⸱o⸱n turn⸱i ni⸱n al la esperant⸱ist⸱ar⸱o per apart⸱a deklar⸱o pri la milit⸱a stat⸱o en la nun⸱a Jugoslavio.

    La Esperant⸱a Pen invit⸱as ĉiu⸱n esperant⸱lingv⸱an⸱o⸱n kondut⸱i ne kiel juĝ⸱ist⸱o, sed kiel atest⸱ant⸱o : verdikt⸱o⸱n pri kondamn⸱o vi las⸱u al la Histori⸱o, sed pri la event⸱o⸱j atest⸱u sincer⸱e, laŭ vi⸱a⸱j propr⸱a⸱j kon⸱o⸱j.

    Kiel verk⸱ist⸱o⸱j en konstant⸱a kontakt⸱o kun mult⸱a⸱j ge⸱koleg⸱o⸱j, specif⸱e en la balkanaj land⸱o⸱j, ni pov⸱as atest⸱i, ke la tragedi⸱a dis⸱fal⸱o de la iam⸱a Jugoslavio en⸱ir⸱is si⸱a⸱n antaŭ⸱last⸱a⸱n akt⸱o⸱n per la agoni⸱o de Kosovo, kaj ĝi en⸱ir⸱as si⸱a⸱n last⸱a⸱n akt⸱o⸱n per la eŭtanazi⸱o de la Miloŝeviĉa reĝim⸱o.

    Ni plu atest⸱as ke ĉiu⸱j balkanaj popol⸱o⸱j est⸱as ankaŭ part⸱o de la eŭrop⸱a civiliz⸱o, kaj ĉia milit⸱o tie est⸱as minac⸱o kontraŭ la politik⸱a stabil⸱ec⸱o kaj la moral⸱a progres⸱o de la tut⸱a kontinent⸱o.

    Konsekvenc⸱e ni atest⸱as ke neces⸱as daŭr⸱e kaj firm⸱e labor⸱i por konstru⸱i “ kultur⸱o⸱n de pac⸱o ”. En tiu streb⸱o ni invit⸱as ni⸱a⸱j⸱n verk⸱ist⸱o⸱j⸱n re⸱e vigl⸱iĝ⸱i laŭ la literatur⸱a elan⸱o kiu konduk⸱is al ĉef⸱verk⸱o⸱j kiel La infan⸱a ras⸱o de William Auld kaj La grand⸱a kaldron⸱o de John Francis, al art⸱a⸱j rezult⸱o⸱j kiel Viktim⸱o⸱j de Julio Baghy kaj Izol⸱o de Koloman⸱o Kalocsay, al la pens⸱ar⸱o en Inter⸱popol⸱a kondut⸱o de Edmond Privat kaj Super de Hector Hodler. Neces⸱as ke ni⸱a literatur⸱o re⸱e est⸱u en la unu⸱a vic⸱o por konstru⸱i tiu⸱n kultur⸱o⸱n de pac⸱o.

    Konstru⸱i kultur⸱o⸱n de pac⸱o signif⸱as ankaŭ rezign⸱i je la tip⸱e esperant⸱ism⸱a demagogi⸱o, kiu vid⸱as en la angl⸱a la mal⸱amik⸱a⸱n lingv⸱o⸱n, ĉi - foj⸱e ĉar en ĝi okaz⸱as la NATO - briefings. Konstru⸱i kultur⸱o⸱n de pac⸱o signif⸱as ankaŭ intim⸱iĝ⸱i kaj intim⸱ig⸱i al la ating⸱o⸱j de ni⸱a literatur⸱a lingv⸱o : Asteriks kaj Katarino Blum , unu⸱sol⸱a⸱j menci⸱o⸱j pri la E - literatur⸱o en la, ceter⸱e tre bon⸱a, lern⸱il⸱o Esperant⸱o für globetrotters , montr⸱as ke en ni⸱a nun⸱a jun⸱ul⸱ar⸱o mank⸱as baz⸱a⸱j kon⸱o⸱j pri ni⸱a literatur⸱o mem. Konstru⸱i kultur⸱o⸱n de pac⸱o signif⸱as ankaŭ kondut⸱i ali⸱manier⸱e ol aŭtor⸱i kalumni⸱a⸱j⸱n pamflet⸱o⸱j⸱n aŭ el⸱don⸱i skandal - roman⸱o⸱j⸱n : tia⸱j aŭtor⸱o⸱j, tia⸱j el⸱don⸱ist⸱o⸱j bezon⸱as fund⸱e re⸱medit⸱i si⸱a⸱n soci⸱a⸱n rol⸱o⸱n kiel esperant⸱lingv⸱an⸱o⸱j.

    Al⸱iĝ⸱int⸱e al la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o inter⸱ali⸱e pro ĝi⸱a intuici⸱o pri la bezon⸱o konstru⸱i kondut⸱kod⸱o⸱n, ni esper⸱as ke tiu kondut⸱kod⸱o en⸱ten⸱os la supr⸱a⸱j⸱n princip⸱o⸱j⸱n, kaj ni invit⸱as la esperant⸱lingv⸱a⸱j⸱n intelekt⸱ul⸱o⸱j⸱n kun⸱labor⸱i en tiu direkt⸱o.

    1999 05 28

    István Nemere, prezid⸱ant⸱o

    Giorgio Silfer, vic⸱prezid⸱ant⸱o

    Judit Felszeghy, sekretari⸱o

    Viv⸱u Pac⸱o!

    En la 8 - a de maj⸱o ( Pekina Temp⸱o ), NATO kun Usono kiel ĉef⸱o bomb⸱is per tri mis⸱il⸱o⸱j la Ĉin⸱a⸱n Ambasador⸱ej⸱o⸱n en Jugoslavio, detru⸱is ties dom⸱o⸱n, grav⸱e vund⸱is ĉin⸱a⸱j⸱n diplomat⸱o⸱j⸱n kaj mort⸱ig⸱is tri ĉin⸱a⸱j⸱n ĵurnal⸱ist⸱o⸱j⸱n. Tio eg⸱e ŝok⸱is kaj koler⸱ig⸱is la ĉin⸱a⸱n popol⸱o⸱n pac⸱am⸱a⸱n, inkluziv⸱e ĉin⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n.

    Kvankam NATO trov⸱is pretekst⸱o⸱j⸱n por la bomb⸱ad⸱o, tamen ili ne pov⸱as ne⸱i si⸱a⸱n krim⸱o⸱n nek evit⸱i la respond⸱ec⸱o⸱n pri si⸱a ag⸱ad⸱o, kiu atenc⸱is la fundament⸱a⸱j⸱n princip⸱o⸱j⸱n de inter⸱naci⸱a⸱j rilat⸱o⸱j kaj konvenci⸱o⸱n pri diplomati⸱a⸱j rilat⸱o⸱j konsent⸱it⸱a⸱n en Vieno.

    Ni, ĉiu⸱j ĉin⸱a⸱j esperant⸱ist⸱o⸱j aprob⸱as la deklar⸱o⸱n de la ĉin⸱a reg⸱ist⸱ar⸱o kaj fort⸱e protest⸱as kontraŭ la barb⸱ar⸱a bomb⸱ad⸱o de NATO al la Ĉin⸱a Ambasador⸱ej⸱o kaj al Jugoslavio. Ni esper⸱as, ke tuj ĉes⸱os la barb⸱ar⸱a bomb⸱ad⸱o, ĉes⸱os la mort⸱ig⸱ad⸱o, kaj pac⸱o re⸱ven⸱os al Jugoslavio kaj al la tut⸱a ter⸱o. Viv⸱u Pac⸱o!

    Ĉin⸱a E - Lig⸱o

    Redakci⸱o de El Popol⸱a Ĉini⸱o

    Ĉin⸱a E - El⸱don⸱ej⸱o

    Pli⸱a Esperant⸱o - Centr⸱o, ĈU Provizor⸱a?

    Fin⸱fin⸱e ni pov⸱as anonc⸱i / fond⸱i provizor⸱a⸱n E - Centr⸱o⸱n por la sud⸱a Rus⸱land⸱o. Ĉe⸱lim⸱e al Ukrainio, ĝi pov⸱as iĝ⸱i rus - ukraina E - Centr⸱o por la region⸱o⸱j de Doneck, Lugansk, Ĥarjkov, Volgograd, Rostov - na - Donu, Krasnodar, Voroneĵ, Lipeck k. a. La ĉef⸱a cel⸱o de la centr⸱o est⸱as instru⸱a kaj kultur⸱a ; ebl⸱e ankaŭ el⸱don⸱a ag⸱ad⸱o.

    La centr⸱o est⸱os en kvar⸱ĉambr⸱a brik⸱a dom⸱o ( ni loĝ⸱as en la sam⸱kort⸱a du⸱ĉambr⸱a dom⸱et⸱o ). Ni trans⸱don⸱as al tiu centr⸱o ni⸱a⸱n grand⸱a⸱n E - bibliotek⸱o⸱n kaj dank⸱e akcept⸱os esperant⸱aĵ⸱o⸱j⸱n de ali⸱a⸱j sam⸱ide⸱an⸱o⸱j. La unu⸱a entrepren⸱o okaz⸱os 5 - 8 nov 1999. Ni atend⸱as nur parol⸱ant⸱a⸱j⸱n esperant⸱ist⸱o⸱j⸱n. Pli⸱a⸱j⸱n detal⸱o⸱j⸱n ricev⸱u ĉe ni⸱a adres⸱o : ul. Zareĉnaja 11, ĥut. Krasnyj Kut, Oktjabrjskogo r - na, Rostovskij obl, RU - 346482, Rus⸱land⸱o.

    Anatol⸱o Gonĉarov ( Rus⸱land⸱o )

    “ Raŭm⸱ist⸱o⸱j ” Kaj “ Fin⸱venk⸱ist⸱o⸱j ” : Absurd⸱a Divid⸱o

    En LOdE . 1999 : 5, respond⸱e al demand⸱o el Briti⸱o, aper⸱is artikol⸱o de Giorgio Silfer Kio⸱n signif⸱as raŭm⸱ism⸱o .

    En la artikol⸱o oni divid⸱as la esperant⸱ist⸱ar⸱o⸱n en du part⸱o⸱j⸱n, nom⸱e “ raŭm⸱ist⸱o⸱j ” kaj “ fin⸱venk⸱ist⸱o⸱j ”. Tiu divid⸱o ŝajn⸱as al mi absurd⸱a, precip⸱e kiam oni egal⸱ig⸱as la esprim⸱o⸱j⸱n “ fin⸱venk⸱ism⸱o ” kaj “ lapennismo ”. “ La fin⸱a venk⸱o ” ne aparten⸱as al la esprim⸱o⸱j de Ivo Lapenna, kaj, ceter⸱e, li neniam “ propagand⸱is ”. Li ĉiam sobr⸱e kaj cel⸱konsci⸱e inform⸱is pri la Inter⸱naci⸱a Lingv⸱o sur scienc⸱a nivel⸱o, en konven⸱a⸱j temp⸱o kaj lok⸱o.

    Ivo Lapenna ofer⸱is si⸱a⸱j⸱n talent⸱o⸱n kaj temp⸱o⸱n por la Inter⸱naci⸱a Lingv⸱o, ĉar ĝi est⸱is por li la lingv⸱a esprim⸱o de li⸱a koncept⸱o, “ Human⸱ec⸱a Inter⸱naci⸱ism⸱o ”, kiu est⸱as en⸱ten⸱at⸱a en la Universal⸱a Deklaraci⸱o de la Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j. Por tiu⸱j ĉi rajt⸱o⸱j li lukt⸱is dum si⸱a tut⸱a viv⸱o.

    “ Human⸱ec⸱a Inter⸱naci⸱ism⸱o ” est⸱as konsist⸱a part⸱o de la esperant⸱ism⸱o. Laŭ mi tiu part⸱o inkluziv⸱as ankaŭ la pens⸱o⸱j⸱n esprim⸱it⸱a⸱j⸱n en La Kvintezo .

    Birthe Lapenna ( Dan⸱land⸱o )

    Histori⸱ist⸱o⸱j Unu⸱iĝ⸱as

    Sekv⸱e de mi⸱a al⸱vok⸱o dis⸱send⸱it⸱a antaŭ kelk⸱a⸱j monat⸱o⸱j ( vd. LOdE . 1999 : 4 ) mi ricev⸱is ĉ. 60 mesaĝ⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j apog⸱as mi⸱a⸱n instig⸱o⸱n pri la Inter⸱naci⸱a soci⸱et⸱o de histori⸱o. Do, mi pri⸱pens⸱is ĝi⸱n kaj mi propon⸱as organiz⸱i Inter⸱naci⸱a⸱n ret⸱o⸱n de esperant⸱ist⸱a⸱j histori⸱ist⸱o⸱j.

    Tiu ret⸱o util⸱os al inter⸱ŝanĝ⸱o⸱j de inform⸱o⸱j kaj dokument⸱o⸱j, ĉef⸱e pri la histori⸱o de ni⸱a mov⸱ad⸱o ( land⸱a kaj inter⸱naci⸱a ) kaj pri ali⸱a⸱j fak⸱a⸱j histori⸱o⸱j.

    Laŭ mi, ni dev⸱os mal⸱ferm⸱i tiu⸱n ret⸱o⸱n al ĉiu⸱j esperant⸱ist⸱a⸱j histori⸱ist⸱o⸱j ( amator⸱a⸱j kaj profesi⸱a⸱j ). Ni pov⸱us nom⸱um⸱i iu⸱n sekretari⸱o por publik⸱ig⸱i en si⸱a Ttt - paĝ⸱o la list⸱o⸱n de ĉiu⸱j ret⸱membr⸱o⸱j kaj kun⸱lig⸱i ili⸱n al tiu⸱j, kiu⸱j ne hav⸱as komput⸱il⸱o⸱n. Bon⸱vol⸱u send⸱i al mi vi⸱a⸱j⸱n mesaĝ⸱o⸱j⸱n (

    <address> clementm@altavista. net address> ) pri tiu propon⸱o. Post⸱e mi komunik⸱os la respond⸱o⸱j⸱n kaj ni vid⸱os laŭ vi⸱a⸱j propon⸱o⸱j kaj sugest⸱o⸱j.

    Michel Clément ( Kanado )

    LA Esperant⸱a Civit⸱o : Konstituci⸱o Propon⸱it⸱a

    La provizor⸱a propon⸱o de konstituci⸱o de la Esperant⸱a Civit⸱o est⸱os dis⸱send⸱it⸱a mez⸱e de juni⸱o al ĉiu⸱j deleg⸱it⸱o⸱j kaj observ⸱ant⸱o⸱j kiu⸱j konfirm⸱is si⸱a⸱n part⸱o⸱pren⸱o⸱n en la du⸱a Forum⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o ( Karolovaro, 27 - 29 jul 1999, dum Sat - kongres⸱o ).

    Kompren⸱ebl⸱e ĝi est⸱os send⸱it⸱a ankaŭ al la invit⸱it⸱a⸱j gast⸱o⸱j, se ili akcept⸱is la invit⸱o⸱n ( ĝis nun al⸱ven⸱is konfirm⸱o de la prezid⸱ant⸱o de Sat, kaj neni⸱u respond⸱o de la prezid⸱ant⸱o de UEA ). La dokument⸱o est⸱os diskut⸱at⸱a de la Forum⸱o, kiu trans⸱form⸱os ĝi⸱n al definitiv⸱a propon⸱o. Sekv⸱e, est⸱os mal⸱ferm⸱it⸱a la publik⸱a diskut⸱o intern⸱e de Esperanti⸱o, dum tut⸱a jar⸱o, tra la plur⸱a⸱j redakci⸱o⸱j al⸱iĝ⸱int⸱a⸱j al la Pakt⸱o. La diskut⸱o⸱n ferm⸱os la tri⸱a Forum⸱o, kiu aprob⸱os la definitiv⸱a⸱n tekst⸱o⸱n kaj decid⸱os pri la dat⸱o de la ek⸱valid⸱o de la konstituci⸱o.

    La nun⸱a provizor⸱a propon⸱o est⸱is el⸱labor⸱it⸱a en⸱e de la Evolu⸱komision⸱o, kun la help⸱o de ital⸱a katedr⸱an⸱o pri konstituci⸱a jur⸱o kaj pol⸱a universitat⸱a docent⸱o pri soci⸱ologi⸱o de etn⸱a⸱j minoritat⸱o⸱j. Kontribu⸱is ankaŭ svis⸱a fak⸱ul⸱o pri parlament⸱a jur⸱o. La propon⸱o est⸱as inspir⸱it⸱a, en si⸱a baz⸱a struktur⸱o, de la konstituci⸱o de la orden⸱o de la maltaj kavalir⸱o⸱j. Sam⸱e kiel tiu, ĝi en⸱hav⸱as iom pli ol tri⸱dek artikol⸱o⸱j⸱n, divid⸱it⸱a⸱j⸱n laŭ kvar ĉapitr⸱o⸱j : Pri la Civit⸱o kaj ĝi⸱a natur⸱o ; Pri la civit⸱an⸱ec⸱o ; Pri la pov⸱o⸱j ; Pri la organiz⸱o. La nom⸱o⸱j de la divers⸱a⸱j organ⸱o⸱j kaj instanc⸱o⸱j est⸱as tamen inspir⸱it⸱a⸱j de la klasik⸱a roma demokrati⸱o, dum la maltaj kavalir⸱o⸱j uz⸱as mez⸱epok⸱a⸱n termin⸱ar⸱o⸱n. Krom la Pakt⸱o por la Esperant⸱a Civit⸱o, en la propon⸱o est⸱as menci⸱it⸱a⸱j kiel referenc⸱a⸱j dokument⸱o⸱j la decid⸱o⸱j en Bulonj⸱o - ĉe - Mar⸱o 1905, la Universal⸱a Deklaraci⸱o de la Hom⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j 1948, la Universal⸱a Deklaraci⸱o de la Lingv⸱a⸱j Rajt⸱o⸱j 1996, kaj la Svis⸱a Civil⸱a Kod⸱o.

    Apart⸱e interes⸱a est⸱as la artikol⸱o 6, pri la lingv⸱o de la Civit⸱o : natur⸱e ĝi est⸱as esperant⸱o, sed en du⸱a paragraf⸱o la artikol⸱o dikt⸱as ke “ Laŭ⸱bezon⸱e la franc⸱a lingv⸱o est⸱as uz⸱at⸱a por diplomati⸱a komunik⸱ad⸱o ”. Tio signif⸱as ke la civit⸱an⸱o⸱j kiu⸱j bezon⸱us si⸱n esprim⸱i en ne⸱esperant⸱ist⸱a mond⸱kongres⸱o ( ekzempl⸱e tiu de Pen - Klub⸱o ) elekt⸱us la franc⸱a⸱n, inter la divers⸱a⸱j labor⸱lingv⸱o⸱j.

    En la ĉapitr⸱o pri la civit⸱an⸱ec⸱o la propon⸱o konserv⸱as la klaŭz⸱o⸱n de la Pakt⸱o, laŭ kiu individu⸱o rajt⸱as pet⸱i la civit⸱an⸱ec⸱o⸱n nur se li est⸱as membr⸱o de establ⸱o al⸱iĝ⸱int⸱a al la Pakt⸱o. Tamen la civit⸱an⸱ec⸱o far⸱iĝ⸱as individu⸱a rajt⸱o, nom⸱e la eventual⸱a re⸱tir⸱iĝ⸱o de la koncern⸱a establ⸱o el la Pakt⸱o ne signif⸱as aŭtomat⸱a⸱n perd⸱o⸱n de la civit⸱an⸱ec⸱o por la koncern⸱a⸱j establ⸱an⸱o⸱j.

    La tri⸱a ĉapitr⸱o solv⸱as grav⸱a⸱n problem⸱o⸱n per original⸱a formul⸱o. Nom⸱e, la Forum⸱o de la pakt⸱int⸱o⸱j daŭr⸱e ekzist⸱os kiel parti⸱et⸱a organ⸱o, kie sid⸱as po unu deleg⸱it⸱o ; sed ĝi⸱a⸱j direktiv⸱o⸱j kaj reglament⸱o⸱j ne engaĝ⸱os individu⸱o⸱j⸱n, nur la kolektiv⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j dev⸱os konform⸱ig⸱i si⸱a⸱j⸱n statut⸱o⸱j⸱n al tiu⸱j eventual⸱a⸱j decid⸱o⸱j. Paralel⸱e funkci⸱os la Senat⸱o, elekt⸱it⸱a de la tut⸱a civit⸱an⸱ar⸱o kiel proporci⸱a organ⸱o, kies leĝ⸱o⸱j kaj administr⸱a⸱j akt⸱o⸱j engaĝ⸱os la individu⸱o⸱j⸱n, kaj ne la kolektiv⸱o⸱j⸱n. La du branĉ⸱o⸱j de la Parlament⸱o hav⸱as si⸱a⸱n ĉarnir⸱a⸱n element⸱o⸱n en la Konsul⸱o, nom⸱e la senat⸱an⸱o kiu prezid⸱as ambaŭ branĉ⸱o⸱j⸱n kaj sam⸱temp⸱e plen⸱um⸱as la ekzekutiv⸱a⸱n pov⸱o⸱n.

    La kvar⸱a ĉapitr⸱o pri⸱skrib⸱as la organiz⸱o⸱n, kaj est⸱as apart⸱e interes⸱a pro la original⸱a formul⸱o de financ⸱ad⸱o de la Civit⸱o.

    La provizor⸱a propon⸱o ne est⸱os publik⸱ig⸱it⸱a, dum la definitiv⸱a est⸱os dis⸱vast⸱ig⸱it⸱a per mult⸱a⸱j komunik⸱il⸱o⸱j.

    HeKo

    Leter⸱kest⸱o

    Ceter⸱e mi vol⸱as ankoraŭ dir⸱i, ke mi ĉiu⸱monat⸱e sci⸱vol⸱e atend⸱as vi⸱a⸱n gazet⸱o⸱n, kaj ke mult⸱e en ĝi interes⸱as mi⸱n. Mi esper⸱as, ke rest⸱u tiel.

    Lodewijk De Doncker ( Belgi⸱o )

    ***

    La kvalit⸱o de vi⸱a revu⸱o est⸱is agrabl⸱a surpriz⸱o.

    Peter R. Jaimez ( Venezuelo )

    ***

    Mi ricev⸱is de vi la interes⸱a⸱j⸱n broŝur⸱o⸱j⸱n Viv⸱o kaj mort⸱o de Wiederboren kaj sur tranĉ⸱rand⸱o de ponard ’ de Nikolai Lozgaĉev kaj dank⸱as al vi.

    Mi ankaŭ pov⸱as cert⸱ig⸱i vi⸱n, ke vi⸱a gazet⸱o ĉiam est⸱as mult⸱flank⸱a kaj don⸱as val⸱or⸱a⸱j⸱n inform⸱o⸱j⸱n al mi.

    Ĝoj⸱ig⸱as mi⸱n ankaŭ la divers⸱a⸱j enigm⸱o⸱j. Okup⸱iĝ⸱ant⸱e pri ili, oni pov⸱as bon⸱e pli⸱ampleks⸱ig⸱i si⸱a⸱n vort⸱trezor⸱o⸱n.

    D - ro Hans - Burkhard Dietterle ( Germani⸱o )

    Bruno Vogelmann —90 jar⸱o⸱j!

    Aŭtobiografi⸱o

    Bruno Vogelmann nask⸱iĝ⸱is 30 jul 1909 en sud⸱german⸱a urb⸱o Heilbronn, fil⸱o de kemi⸱a entrepren⸱ist⸱o. Dum la gimnazi⸱a temp⸱o, en 1926, li aŭd⸱is pri Esperant⸱o, lern⸱is ĝi⸱n kaj akir⸱is mult⸱a⸱j⸱n amik⸱o⸱j⸱n en la tut⸱a mond⸱o.

    En 1927 li sukces⸱is la abiturient⸱a⸱n ekzamen⸱o⸱n. Post⸱e dum kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j li labor⸱is en suker⸱fabrik⸱o kaj aŭtomobil⸱fabrik⸱o kiel simpl⸱a labor⸱ist⸱o, ĉar jam en la gimnazi⸱o li kontakt⸱iĝ⸱is kun social⸱ism⸱a - komun⸱ism⸱a mov⸱ad⸱o, stud⸱is marks⸱ism⸱o⸱n kaj est⸱is aktiv⸱a en komun⸱ist⸱a jun⸱ul⸱ar⸱a grup⸱o. Post stud⸱ad⸱o de pedagogi⸱o Bruno Vogelmann far⸱iĝ⸱is instru⸱ist⸱o, ankaŭ far⸱is ekzamen⸱o⸱n de E - instru⸱ist⸱o ĉe fam⸱a profesor⸱o Christaller en Stuttgart.

    Pro anti⸱faŝist⸱a aktiv⸱ad⸱o li perd⸱is ŝtat⸱a⸱n ofic⸱o⸱n en mart⸱o 1933, est⸱is arest⸱it⸱a, kruel⸱e turment⸱it⸱a kaj est⸱is en mal⸱liber⸱ej⸱o kaj koncentr⸱ej⸱o de la nazi⸱a reĝim⸱o ĝis 1938. En 1938 - 40 li labor⸱is en la ge⸱patr⸱a entrepren⸱o, kaj post⸱e dev⸱is est⸱i soldat⸱o, sed li evit⸱is batal⸱o⸱n kontraŭ la sub⸱prem⸱it⸱a⸱j popol⸱o⸱j kaj plur⸱foj⸱e sukces⸱is help⸱i ili⸱n.

    Post la fin⸱o de la milit⸱o Vogelmann help⸱is re⸱konstru⸱i la detru⸱it⸱a⸱n ge⸱patr⸱a⸱n urb⸱o⸱n, re⸱organiz⸱is la lern⸱ej⸱o⸱j⸱n, re⸱fond⸱is la E - asoci⸱o⸱n en Heilbronn kaj real⸱ig⸱is mult⸱a⸱j⸱n kultur⸱a⸱j⸱n aktiv⸱aĵ⸱o⸱j⸱n. Pro la Frid⸱a Milit⸱o li re⸱tir⸱is si⸱n el la aktiv⸱a politik⸱o kaj estr⸱is kemi⸱a⸱n fabrik⸱o⸱n en Crailsheim, daŭr⸱ig⸱ant⸱e si⸱a⸱j⸱n stud⸱o⸱j⸱n pri filozofi⸱o, ekonomi⸱o kaj soci⸱ologi⸱o.

    En 1962 li kun⸱e kun Wensing kaj Carlén fond⸱is Institut⸱o⸱n por Esperant⸱o en Komerc⸱o kaj Industri⸱o ( Ek⸱i ). La plej grav⸱a rezult⸱o est⸱as la naŭ⸱lingv⸱a ( 8 eŭrop⸱a⸱j lingv⸱o⸱j kaj Esperant⸱o ) Inter⸱naci⸱a Ekonomik⸱a Fak⸱vort⸱ar⸱o ( 1974 ). La azia el⸱don⸱o 11 - lingv⸱a ( la sam⸱a⸱j, plus la ĉin⸱a kaj japan⸱a ) aper⸱is en 1990. La orient - eŭrop⸱a el⸱don⸱o, kun sep al⸱don⸱a⸱j lingv⸱o⸱j est⸱as pret⸱a por el⸱don⸱o. Eĉ arab⸱a kaj irana traduk⸱o⸱j jam est⸱as pret⸱a⸱j.

    Ek⸱de 1975 Bruno Vogelmann for⸱don⸱is la estrad⸱o⸱n de la fabrik⸱o kaj tut⸱plen⸱e labor⸱as por kultur⸱a⸱j task⸱o⸱j. Li est⸱as aktiv⸱a en natur⸱protekt⸱ad⸱o. Inter⸱ali⸱e, li re⸱lok⸱ig⸱is mal⸱aper⸱int⸱a⸱j⸱n best⸱o⸱j⸱n en si⸱a region⸱o. Li est⸱as aktiv⸱a en la pac⸱mov⸱ad⸱o kaj li est⸱as membr⸱o de la Urb⸱a Konsil⸱ant⸱ar⸱o.

    Sed li⸱a ĉef⸱a zorg⸱o est⸱is ĉiam la evolu⸱o de la hom⸱a soci⸱o en inter⸱ri⸱lat⸱o kun la hom⸱a pens⸱ad⸱o. Dum si⸱a tut⸱a viv⸱o li okup⸱is si⸱n intens⸱e pri la dialektik⸱o. En 1988 aper⸱is german⸱lingv⸱e kaj en 1989 en Esperant⸱o li⸱a La Nov⸱a Real⸱ism⸱o , el kiu plur⸱a⸱j ĉapitr⸱o⸱j jam aper⸱is en form⸱o de trakt⸱at⸱o⸱j. La Nov⸱a Real⸱ism⸱o est⸱as traduk⸱it⸱a en 30 lingv⸱o⸱j⸱n, inkluziv⸱e de la rus⸱a kaj ĉin⸱a, kaj plur⸱a⸱j el tiu⸱j traduk⸱o⸱j est⸱as jam el⸱don⸱it⸱a⸱j. Krom⸱e Bruno Vogelmann aper⸱ig⸱is mult⸱a⸱j⸱n artikol⸱o⸱j⸱n pri kultur⸱a⸱j kaj soci⸱a⸱j problem⸱o⸱j.

    Li hav⸱as famili⸱o⸱n kun kvin fil⸱o⸱j, kvar bo⸱fil⸱in⸱o⸱j, dek du ge⸱nep⸱o⸱j kaj unu pra⸱nep⸱o.

    Bruno Vogelmann

    Spert⸱o⸱j pri tut⸱mond⸱iĝ⸱o

    de Sergio Pokrovskij

    Mi ne⸱mal⸱mult⸱e vojaĝ⸱is sub social⸱ism⸱o, ankaŭ ekster⸱land⸱e⸱n, tamen plej oft⸱e mi vojaĝ⸱is ofic⸱e, kadr⸱e de scienc⸱a kun⸱labor⸱o. Mi⸱a⸱j elekt⸱o⸱j est⸱is iom lim⸱ig⸱it⸱a⸱j per ekster⸱a⸱j cirkonstanc⸱o⸱j, ekz - e mi vojaĝ⸱is precip⸱e en tiu⸱j⸱n land⸱o⸱j⸱n kun kiu⸱j mi⸱a institut⸱o hav⸱is kontrakt⸱o⸱j⸱n. Tamen ankaŭ tio est⸱is bon⸱a, ĉar mi rimark⸱is ke foj⸱foj⸱e mi plej mult⸱e ĝu⸱is vojaĝ⸱o⸱n en land⸱o⸱n kiu⸱n mi propr⸱a⸱iniciat⸱e ne intenc⸱is vizit⸱i, kiu aprior⸱e ŝajn⸱is al mi tut⸱e sen⸱interes⸱a. Kvankam mal⸱pli agrabl⸱e, mi konstat⸱is ke ankaŭ la invers⸱o est⸱is ver⸱a : vojaĝ⸱o al land⸱o dezir⸱at⸱a foj⸱e al⸱port⸱is plen⸱a⸱n el⸱rev⸱iĝ⸱o⸱n.

    Sed jen la “ fer⸱a kurten⸱o ” fal⸱is, kaj ŝajn⸱is ke mi pov⸱as vojaĝ⸱i laŭ⸱plaĉ⸱e, en ajn⸱a⸱n land⸱o⸱n laŭ mi⸱a elekt⸱o, ekz - e por vizit⸱i Universal⸱a⸱n Kongres⸱o⸱n en Berlino dediĉ⸱it⸱a⸱n al la fenomen⸱o tut⸱mond⸱iĝ⸱o. Sufiĉ⸱as hav⸱i mon⸱o⸱n... Feliĉ⸱e, ni hav⸱as german⸱a⸱n konsul⸱ej⸱o⸱n en Novosibirsko, kaj rekt⸱a⸱j⸱n avi⸱a⸱j⸱n flug⸱o⸱j⸱n en Germani⸱o⸱n. Ŝajn⸱e, mi pov⸱as vizit⸱i Germani⸱o⸱n sam⸱e facil⸱e kiel Tomskon aŭ Taj⸱land⸱o⸱n. ( Ver⸱dir⸱e, mi jam vizit⸱is Dresdenon kaj Berlinon en 1976, kaj post⸱e ial mal⸱vol⸱is ripet⸱i la spert⸱o⸱n, sed nun est⸱as nov⸱a Germani⸱o kaj Berlino est⸱os la kongres⸱urb⸱o. )

    La epizod⸱o german⸱a

    Do, mi elekt⸱is grand⸱a⸱n turism⸱a⸱n agent⸱ej⸱o⸱n, respekt⸱ind⸱a⸱n fili⸱o⸱n de mal⸱nov⸱a turism⸱a firma⸱o Germani⸱a, kaj mend⸱is tie vojaĝ⸱o⸱n por la koncern⸱a temp⸱o. La agent⸱in⸱o est⸱is tre help⸱em⸱a kaj afabl⸱a, ni facil⸱e trov⸱is kaj mend⸱is konven⸱a⸱n hotel⸱o⸱n, mi aĉet⸱is la vojaĝ⸱il⸱o⸱n.

    Ver⸱dir⸱e, est⸱is unu nub⸱et⸱o. “ Vi dev⸱os loĝ⸱i en la mend⸱it⸱a hotel⸱o, ali⸱e kaj vi⸱n, kaj ni⸱n pov⸱as traf⸱i mal⸱agrabl⸱aĵ⸱o⸱j ”, avert⸱is mi⸱n la agent⸱in⸱o.

    Diabl⸱e, mi ja intenc⸱is loĝ⸱i en la sufiĉ⸱e bon⸱a hotel⸱o, mi jam pri⸱pag⸱is mi⸱a⸱n loĝ⸱ad⸱o⸱n tie. Mi hav⸱is neni⸱a⸱n intenc⸱o⸱n serĉ⸱i io⸱n ali⸱a⸱n dum mi⸱a mal⸱long⸱a rest⸱ad⸱o en Berlino. Sed post tiu avert⸱o mi ek⸱pens⸱is, ke sur⸱lok⸱e la afer⸱o ebl⸱e est⸱os mal⸱pli bon⸱a ol sur la reklam⸱paĝ⸱o. Kaj tiu polic⸱a atent⸱o re⸱memor⸱ig⸱is al mi io⸱n preskaŭ forges⸱it⸱a⸱n.

    Nu, ne grav⸱as. Rest⸱is nur unu last⸱a formal⸱aĵ⸱o : ricev⸱i german⸱a⸱n viz⸱o⸱n. Mi supoz⸱is ke la agent⸱ej⸱o aranĝ⸱os por mi tio⸱n, kiel oni kutim⸱as far⸱i tio⸱n por la ali⸱a⸱j vojaĝ⸱o⸱j. Sed jen du⸱a surpriz⸱o :

    “ Bedaŭr⸱ind⸱e ni ne pov⸱as far⸱i tio⸱n por vi. La konsul⸱ej⸱o postul⸱as, ke la klient⸱o⸱j person⸱e prezent⸱u si⸱a⸱j⸱n paper⸱o⸱j⸱n. Ni prepar⸱os por vi ĉiu⸱j⸱n paper⸱o⸱j⸱n, sed vi mem dev⸱os prezent⸱i ili⸱n. Ni tre bedaŭr⸱as. ”

    Tiel fin⸱iĝ⸱is la civiliz⸱it⸱a part⸱o de mi⸱a⸱j vojaĝ⸱o⸱prepar⸱o⸱j. Mi ven⸱is al la konsul⸱ej⸱o kaj en⸱vic⸱iĝ⸱is sub la numer⸱o 183 inter la ali⸱a⸱j ge⸱civit⸱an⸱o⸱j, atend⸱ant⸱a⸱j en⸱las⸱o⸱n sur la trotuar⸱o. Jam ok jar⸱o⸱j⸱n mi ne star⸱is en tia vic⸱o.

    La publik⸱o ja iom nervoz⸱is, ĉu oni sukces⸱os pas⸱i antaŭ la tag⸱mez⸱o kiam la konsul⸱ej⸱o fin⸱as la akcept⸱o⸱n ; tamen kiom ebl⸱is, la atend⸱ant⸱o⸱j kondut⸱is inter si hom⸱e, kompren⸱em⸱e kaj afabl⸱e.

    Post pli ol hor⸱a atend⸱ad⸱o sur la strat⸱o al mi ja prosper⸱is en⸱ir⸱i antaŭ la fin⸱o de la akcept⸱o⸱temp⸱o. La nervoz⸱a⸱n afabl⸱o⸱n sur⸱strat⸱a⸱n anstataŭ⸱is nervoz⸱a impertinent⸱o en⸱e.

    Unu⸱e mi supoz⸱is ke tiu⸱n nervoz⸱a⸱n impertinent⸱o⸱n kaŭz⸱is la ĝeneral⸱a streĉ⸱o politik⸱a : antaŭ 7 semajn⸱o⸱j iu⸱j ne⸱kon⸱at⸱o⸱j ek⸱brul⸱ig⸱is la pord⸱o⸱n de la konsul⸱ej⸱o protest⸱e pri la agres⸱o kontraŭ Jugoslavio ; kaj semajn⸱o⸱n antaŭ⸱e du ĉin⸱a⸱j student⸱o⸱j al⸱glu⸱is du afiŝ⸱o⸱j⸱n protest⸱ant⸱e pri la detru⸱o de la ĉin⸱a ambasador⸱ej⸱o en Beogrado.

    Tamen mi ja ne part⸱o⸱pren⸱is en tiu⸱j ag⸱o⸱j ; kaj post⸱e oni dir⸱is al mi ke la etos⸱o en la konsul⸱ej⸱o ĉiam est⸱is tia. La ofic⸱ist⸱o⸱j⸱n incit⸱as la grand⸱a al⸱flu⸱o de la vizit⸱ant⸱o⸱j en la mizer⸱a⸱n akcept⸱ej⸱o⸱n, kiu⸱n al⸱flu⸱o⸱n la konsul⸱ej⸱o ceter⸱e ŝuld⸱as al si⸱a propr⸱a postul⸱o ke ĉiu ven⸱u person⸱e.

    En la akcept⸱ej⸱o reg⸱is mal⸱dik⸱et⸱a brun⸱ul⸱o, kies manier⸱o⸱j ŝajn⸱is al mi iel bizar⸱e simil⸱a⸱j al tiu⸱j de ĉef⸱kelner⸱o kaj provos⸱o. Li est⸱is tre, tro ag⸱em⸱a kaj provok⸱em⸱a. Li nervoz⸱e kaj incit⸱it⸱e indik⸱is al ĉiu⸱j atend⸱ant⸱a⸱j kie⸱n ili ir⸱u, kie ili star⸱u, kio⸱n ili pret⸱ig⸱u. Ĉe tio li⸱n incit⸱is ke la vizit⸱ant⸱o⸱j ial ne antaŭ⸱sci⸱as la aranĝ⸱o⸱n de la ĉambr⸱o⸱j en la konsul⸱ej⸱o, ke ili mal⸱ĝust⸱e si⸱n en⸱vic⸱ig⸱as ktp. “ La german⸱a⸱j vizit⸱a