The Project Gutenberg EBook of Jeppe sur la Monto, by Ludvig Holberg 
 
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with 
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or 
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included 
with this eBook or online at www.gutenberg.org 
 
 
Title: Jeppe sur la Monto 
       au la Transformita Kamparano 
 
Author: Ludvig Holberg 
 
Translator: Odd Tangerud 
 
Release Date: November 6, 2008 [EBook #27170] 
 
Language: Esperanto 
 
 
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JEPPE SUR LA MONTO *** 
 
 
 
 
Produced by Andrew Sly and Team Esperanto 
 
 
 
 
 

LUDVIG HOLBERG

JEPPE Sur LA Mont⸱o


LA Trans⸱form⸱it⸱a Kamp⸱ar⸱an⸱o

Komedi⸱o en kvin akt⸱o⸱j

1722

Traduk⸱is: Odd Tangerud

Rol⸱ul⸱o⸱j:

Unu⸱a Akt⸱o

Unu⸱a Scen⸱o

NILLE

Mi opini⸱as, ke en la tut⸱a kamp⸱ar⸱o ne trov⸱iĝ⸱as tia mal⸱labor⸱em⸱a aĉ⸱ul⸱o kiel mi⸱a edz⸱o; mi preskaŭ ne kapabl⸱as vek⸱i li⸱n, kiam mi tir⸱as li⸱n el la lit⸱o per la har⸱o⸱j. Hodiaŭ tiu aĉ⸱ul⸱o sci⸱as, ke est⸱as foir⸱tag⸱o, kaj tamen kuŝ⸱as dorm⸱ant⸱e tiom long⸱e. Sinjor⸱o Poŭl antaŭ ne⸱long⸱e dir⸱is al mi: “Nille, vi est⸱as tro sever⸱a kontraŭ vi⸱a edz⸱o; li est⸱as kaj dev⸱as ja est⸱i mastr⸱o de la dom⸱o;” sed mi respond⸱is al li: “Ne, mi⸱a bon⸱a sinjor⸱o Poŭl! Se mi las⸱us al mi⸱a edz⸱o mastr⸱um⸱i la dom⸱o⸱n unu jar⸱o⸱n, tiam la Grand⸱sinjor⸱o ne ricev⸱us lu⸱pag⸱o⸱n por la ter⸱o nek la pastr⸱o dek⸱on⸱aĵ⸱o⸱n; ĉar dum tiu temp⸱o li for⸱drink⸱us ĉio⸱n, kio est⸱as en la dom⸱o. Ĉu mi las⸱u al tiu vir⸱o estr⸱i la dom⸱o⸱n, kiu est⸱as pret⸱a vend⸱i brut⸱ar⸱o⸱n, edz⸱in⸱o⸱n kaj infan⸱o⸱j⸱n, jes eĉ si⸱n mem, por brand⸱o?” Kaj jen sinjor⸱o Poŭl tut⸱e silent⸱is kaj viŝ⸱is si⸱a⸱n buŝ⸱o⸱n. La intendant⸱o sam⸱opini⸱as kun mi kaj dir⸱as: “Patr⸱in⸱et⸱o, vi nur ne atent⸱u pri tio, kio⸱n la pastr⸱o dir⸱as. Ver⸱e est⸱as skrib⸱it⸱e en la rit⸱ar⸱o, ke vi est⸱u obe⸱em⸱a kaj humil⸱a al vi⸱a edz⸱o, sed kontraŭ⸱e star⸱as en vi⸱a lu⸱kontrakt⸱o, kiu est⸱as pli nov⸱a ol la rit⸱ar⸱o, ke vi ten⸱u vi⸱a⸱n farm⸱o⸱n en ord⸱o kaj pag⸱u la lu⸱pag⸱o⸱n, kio por vi ne ebl⸱as, se vi ne ĉiu⸱n tag⸱o⸱n tir⸱as vi⸱a⸱n edz⸱o⸱n laŭ la har⸱o⸱j kaj li⸱n baston⸱ad⸱as al labor⸱o.” Ĵus mi tir⸱is li⸱n el la lit⸱o, kaj ir⸱is en la garb⸱ej⸱o⸱n por vid⸱i kiel progres⸱as la labor⸱o; kiam mi re⸱ven⸱is intern⸱e⸱n, li sid⸱is sur la seĝ⸱o dorm⸱ant⸱e kun la pantalon⸱o, pardon⸱u la esprim⸱o⸱n, sur nur unu gamb⸱o, pro kio la skurĝ⸱o dev⸱is tuj el⸱kroĉ⸱iĝ⸱i, kaj mi⸱a bon⸱a Jeppe ŝmir⸱iĝ⸱i sur la dors⸱o, ĝis li komplet⸱e re⸱vek⸱iĝ⸱is. La sol⸱a, kio⸱n li tim⸱as, est⸱as “Majstr⸱o Erik”, (tiel mi nom⸱as la skurĝ⸱o⸱n).—Hej, Jeppe! ĉu vi brut⸱o ankoraŭ ne vest⸱is vi⸱n? Ĉu vi ankoraŭ⸱foj⸱e ŝat⸱us parol⸱i kun “Majstr⸱o Erik”? Hej, Jeppe, en⸱ven⸱u!

Du⸱a Scen⸱o

JEPPE

Mi bezon⸱as ja temp⸱o⸱n por vest⸱i mi⸱n, Nille. Mi ver⸱e ne pov⸱as ir⸱i al la urb⸱o kiel pork⸱o sen pantalon⸱o kaj jak⸱o.

NILLE

Ĉu vi sen⸱taŭg⸱ul⸱o ne hav⸱is temp⸱o⸱n por sur⸱met⸱i dek par⸱o⸱j⸱n da pantalon⸱o⸱j, post kiam mi vek⸱is vi⸱n ĉi⸱maten⸱e?

JEPPE

Ĉu vi for⸱met⸱is “Majstr⸱o⸱n Erik”, Nille?

NILLE

Jes, mi far⸱is; sed mi tuj sci⸱as kie trov⸱i ĝi⸱n, se vi ne rapid⸱as. Jen, ĉi tie⸱n! Vid⸱u kiel li ramp⸱as. Jen, ĉi tie⸱n! Vi ir⸱u al la urb⸱o por aĉet⸱i al mi du funt⸱o⸱j⸱n da verd⸱a sap⸱o. Jen mon⸱o. Sed aŭd⸱u! Se vi post kvar hor⸱o⸱j ne re⸱trov⸱iĝ⸱os sur⸱lok⸱e, “Majstr⸱o Erik” danc⸱u pol⸱a⸱n danc⸱o⸱n sur vi⸱a dors⸱o.

JEPPE

Kiel ir⸱i kvar mejl⸱o⸱j⸱n en kvar hor⸱o⸱j, Nille?

NILLE

Kiu dir⸱as ke vi ir⸱u, vi korn⸱ul⸱o? Vi kur⸱u. Jen mi⸱a verdikt⸱o; kaj nun vi far⸱u laŭ plezur⸱o.

Tri⸱a Scen⸱o

JEPPE

(sol⸱a) Nun tiu pork⸱in⸱o en⸱ir⸱as por maten⸱manĝ⸱i, kaj mi, kompat⸱ind⸱ul⸱o, dev⸱as ir⸱i kvar mejl⸱o⸱j⸱n, kaj ricev⸱as nek fluid⸱aĵ⸱o⸱n nek sek⸱aĵ⸱o⸱n. Ĉu iu vir⸱o hav⸱as tia⸱n damn⸱a⸱n edz⸱in⸱o⸱n, kia⸱n mi hav⸱as? Mi ver⸱e opini⸱as, ke ŝi est⸱as kuz⸱in⸱o de Lucifer⸱o. Oni ja dir⸱as en la vilaĝ⸱o⸱j, ke Jeppe trink⸱as, sed ili ne dir⸱as kial Jeppe trink⸱as; ĉar mi ne ricev⸱is tiom da bat⸱o⸱j dum la dek jar⸱o⸱j, kiam mi est⸱is en la malic⸱ist⸱ar⸱o, kiom mi ricev⸱as unu tag⸱o⸱n de tiu malic⸱a vir⸱in⸱o. Ŝi bat⸱as mi⸱n, la intendant⸱o pel⸱as mi⸱n al labor⸱o kiel brut⸱o⸱n, kaj la diakon⸱o far⸱as mi⸱n korn⸱ul⸱o. Ĉu mi do ne trink⸱u? Ĉu mi do ne uz⸱u la rimed⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j⸱n la natur⸱o don⸱as al ni por for⸱ig⸱i aflikt⸱o⸱n? Se mi est⸱us stult⸱ul⸱o, ti⸱aĵ⸱o⸱j ne frap⸱us mi⸱a⸱n kor⸱o⸱n tiom fort⸱e, kaj mi ankaŭ ne trink⸱us; sed est⸱as klar⸱e, ke mi est⸱as sprit⸱a vir⸱o; tial mi sent⸱as tia⸱j⸱n ofend⸱o⸱j⸱n pli fort⸱e ol ali⸱ul⸱o; tial mi dev⸱as trink⸱i. Mi⸱a najbar⸱o Mons Kristofersen oft⸱e dir⸱as al mi, ĉar li est⸱as mi⸱a bon⸱a amik⸱o: La diabl⸱o penetr⸱u vi⸱a⸱n dik⸱a⸱n ventr⸱o⸱n, Jeppe! Vi dev⸱us kontraŭ⸱frap⸱i, kaj la edz⸱in⸱aĉ⸱o mild⸱iĝ⸱us. Sed mi ne pov⸱as kontraŭ⸱frap⸱i pro tri kial⸱o⸱j. Unu⸱e ĉar mi ne hav⸱as kuraĝ⸱o⸱n. Du⸱e pro la damn⸱it⸱a “Majstr⸱o Erik”, kiu pend⸱as mal⸱antaŭ la lit⸱o, kaj pri kiu mi⸱a dors⸱o ne pov⸱as pens⸱i sen plor⸱i. Tri⸱e ĉar mi, sen laŭd⸱i mi⸱n mem, est⸱as bon⸱kor⸱ul⸱o kaj bon⸱a krist⸱an⸱o, kiu neniam serĉ⸱as venĝ⸱o⸱n, eĉ ne kontraŭ la diakon⸱o, kiu met⸱as sur mi⸱n korn⸱o⸱n post korn⸱o; kaj tamen mi ofer⸱don⸱as al li la tri sankt⸱a⸱j⸱n tag⸱o⸱j⸱n, eĉ se ne est⸱as en li honor⸱sent⸱o por don⸱i al mi kruĉ⸱o⸱n da bier⸱o la tut⸱a⸱n jar⸱o⸱n. Neni⸱o tuŝ⸱is mi⸱a⸱n kor⸱o⸱n pli fort⸱e, ol la mok⸱a⸱j vort⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n li dir⸱is al mi la pas⸱int⸱a⸱n jar⸱o⸱n; ĉar kiam mi rakont⸱is al li, ke sovaĝ⸱a taŭr⸱o, kiu neniam tim⸱is hom⸱o⸱j⸱n, foj⸱e far⸱iĝ⸱is tim⸱em⸱a antaŭ mi, li respond⸱is: Ĉu tio⸱n vi ne kompren⸱as, Jeppe? La taŭr⸱o vid⸱is, ke vi hav⸱as pli grand⸱a⸱j⸱n korn⸱o⸱j⸱n ol ĝi mem hav⸱as, kaj tial ne opini⸱is konsil⸱ind⸱e korn⸱o⸱pik⸱i kun si⸱a super⸱ul⸱o. Mi vok⸱as vi⸱n kiel atest⸱ant⸱o⸱j⸱n, bon⸱ul⸱o⸱j! Ĉu tia⸱j vort⸱o⸱j ne en⸱penetr⸱us ĝis la medol⸱o de ost⸱o⸱j en honest⸱a vir⸱o. Mi tamen est⸱as tiom dec⸱a, ke mi neniam dezir⸱is mort⸱o⸱n al mi⸱a edz⸱in⸱o. Kontraŭ⸱e kiam ŝi kapt⸱iĝ⸱is de flav⸱mal⸱san⸱o la pas⸱int⸱a⸱n jar⸱o⸱n, mi dezir⸱is, ke ŝi viv⸱u; ĉar pro tio ke Infer⸱o jam est⸱as plen⸱a de mal⸱bon⸱a⸱j vir⸱in⸱o⸱j, Lucifer⸱o ebl⸱e send⸱us ŝi⸱n re⸱e⸱n, kaj ŝi far⸱iĝ⸱us pli malic⸱a ol ŝi jam est⸱as. Sed se la diakon⸱o mort⸱us, mi ĝoj⸱us, tiom pro mi mem kiom pro ali⸱ul⸱o⸱j; ĉar li est⸱as nur⸱a ĝen⸱o kaj neniel util⸱a por la paroĥ⸱an⸱ar⸱o. Est⸱as mal⸱kler⸱a diabl⸱o; ĉar li kant⸱as fals⸱e, kaj eĉ ne pov⸱as muld⸱i respekt⸱ind⸱a⸱n vaks-kandel⸱o⸱n. Sed li⸱a antaŭ⸱ul⸱o Krist⸱ofer est⸱is tut⸱e ali⸱a. Li ton⸱e super⸱is dek du diakon⸱o⸱j⸱n en si⸱a temp⸱o, tia⸱n voĉ⸱o⸱n li hav⸱is. Iu⸱n foj⸱o⸱n mi decid⸱is romp⸱i kun la diakon⸱o, dum Nille mem aŭskult⸱is; ĉar li insult⸱e nom⸱is mi⸱n korn⸱ul⸱o, kaj mi dir⸱is: La diabl⸱o est⸱u vi⸱a korn⸱ul⸱o, Mads diakon⸱o! Sed kio okaz⸱is? “Majstr⸱o Erik” dev⸱is tuj el⸱kroĉ⸱iĝ⸱i kaj dis⸱ig⸱i la kverel⸱ant⸱o⸱j⸱n, kaj mi⸱a dors⸱o far⸱iĝ⸱is tiom draŝ⸱at⸱a de mi⸱a edz⸱in⸱o, ke mi dev⸱is pet⸱i pardon⸱o⸱n de la diakon⸱o, kaj dank⸱i li⸱n pro tio, ke li, bon⸱e stud⸱int⸱a hom⸱o, vol⸱is far⸱i tiu⸱n honor⸱o⸱n al mi⸱a dom⸱o. De tiam mi neniam ek⸱pens⸱is kontraŭ⸱star⸱i. Nu, ja, Mons Kristofersen! por vi kaj ali⸱a⸱j farm⸱ist⸱o⸱j est⸱as facil⸱e parol⸱i, kies edz⸱in⸱o⸱j ne hav⸱as iu⸱n “Majstr⸱o⸱n Erik” mal⸱antaŭ la lit⸱o. Se plen⸱um⸱us al mi dezir⸱o en ĉi mond⸱o, mi dezir⸱us, ke aŭ mi⸱a edz⸱in⸱o neniu⸱n brak⸱o⸱n hav⸱us, aŭ mi neniu⸱n dors⸱o⸱n; ĉar la buŝ⸱o⸱n ŝi uz⸱u kiom plaĉ⸱as al ŝi.—Sed mi dev⸱as ir⸱i al Jakob ŝu⸱ist⸱o sur⸱voj⸱e; li cert⸱e verŝ⸱os al mi brand⸱o⸱n kredit⸱e por ŝiling⸱o; ĉar mi dev⸱as hav⸱i iom por re⸱freŝ⸱iĝ⸱i. Hej! Jakob ŝu⸱ist⸱o! ĉu vi el⸱lit⸱iĝ⸱is? Mal⸱ferm⸱u, Jakob!

Kvar⸱a Scen⸱o

(Jakob ŝu⸱ist⸱o, nur en ĉemiz⸱o. Jeppe.)

JAKOB

Kiu vizit⸱as tiom diabl⸱e fru⸱e?

JEPPE

Bon⸱a⸱n maten⸱o⸱n, Jakob ŝu⸱ist⸱o!

JAKOB

Dank⸱o⸱n, Jeppe! vi est⸱as eg⸱e fru⸱e sur⸱voj⸱e hodiaŭ.

JEPPE

Verŝ⸱u al mi por ŝiling⸱o da brand⸱o, Jakob.

JAKOB

Jes, don⸱u la ŝiling⸱o⸱n.

JEPPE

Vi ricev⸱os ĝi⸱n morgaŭ, kiam mi re⸱ven⸱os.

JAKOB

Jakob ŝu⸱ist⸱o ne verŝ⸱as kredit⸱e. Mi sci⸱as, ke cert⸱e vi hav⸱as ŝiling⸱o⸱n aŭ du por pag⸱o.

JEPPE

Hont⸱o pro tia mensog⸱o, Jakob; nur kelk⸱a⸱j⸱n ŝiling⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j⸱n mi⸱a edz⸱in⸱o don⸱is al mi por aĉet⸱i io⸱n en la urb⸱o.

JAKOB

Mi sci⸱as, ke cert⸱e vi pov⸱os marĉand⸱i du ŝiling⸱o⸱j⸱n de la var⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n vi aĉet⸱os. Kiu est⸱as vi⸱a komerc⸱o?

JEPPE

Mi aĉet⸱u du funt⸱o⸱j⸱n da verd⸱a sap⸱o.

JAKOB

Ej, ĉu vi ne pov⸱as dir⸱i, ke vi pag⸱is ŝiling⸱o⸱n aŭ du pli por la funt⸱o ol vi far⸱os?

JEPPE

Mi tim⸱as, ke mi⸱a edz⸱in⸱o sci⸱iĝ⸱os pri tio; kaj tiam mi gust⸱um⸱os la skurĝ⸱o⸱n.

JAKOB

Babil⸱aĉ⸱o! Kie ŝi sci⸱iĝ⸱us pri tio? Ĉu vi ne pov⸱as ĵur⸱i, ke vi pag⸱is la tut⸱a⸱n sum⸱o⸱n? Vi est⸱as stult⸱a kiel brut⸱o.

JEPPE

Ver⸱e, ver⸱e, Jakob; jen kio⸱n mi fin⸱e pov⸱os far⸱i.

JAKOB

El⸱met⸱u vi⸱a⸱n mon⸱o⸱n, do.

JEPPE

Jen! sed vi dev⸱as re⸱don⸱i al mi ŝiling⸱o⸱n ŝanĝ⸱e. (Jakob el⸱ir⸱as.)

JAKOB

(en⸱ven⸱as kun la glas⸱o, salut⸱trink⸱as) Je vi⸱a san⸱o, Jeppe!

JEPPE

Vi glut⸱is kiel fripon⸱o.

JAKOB

Ĉu? Mi ja sci⸱as ke est⸱as kutim⸱o, ke la gast⸱ig⸱ant⸱o salut⸱trink⸱as al la gast⸱o⸱j.

JEPPE

Mi cert⸱e sci⸱as; sed hont⸱o al tiu, kiu en⸱konduk⸱is tiu⸱n kutim⸱o⸱n. San⸱o⸱n, Jakob!

JAKOB

Dank⸱o⸱n, Jeppe! Vi trink⸱os ankaŭ por la du⸱a ŝiling⸱o; vi ja ne pov⸱as ĝi⸱n re⸱e⸱n kun⸱port⸱i, sen hav⸱i glas⸱o⸱n da brand⸱o bon⸱hav⸱e, kiam vi re⸱ven⸱os. Ĉar kred⸱u mi⸱n, mi hav⸱as eĉ ne unu ŝiling⸱o⸱n por re⸱don⸱i al vi ŝanĝ⸱e.

JEPPE

Hont⸱u, kiu far⸱os! Se ĝi est⸱u glut⸱at⸱a, do okaz⸱u tuj, tiel ke mi sent⸱u la stomak⸱o⸱n iom plen⸱iĝ⸱i. Sed se vi ankaŭ el tiu trink⸱as, mi neni⸱o⸱n pag⸱os.

JAKOB

San⸱o⸱n, Jeppe!

JEPPE

Di⸱o gard⸱u ni⸱a⸱j⸱n amik⸱o⸱j⸱n, kaj hont⸱o al ĉiu⸱j ni⸱a⸱j mal⸱amik⸱o⸱j! Tio bon⸱far⸱is en la stomak⸱o. , !

JAKOB

Bon⸱a⸱n vojaĝ⸱o⸱n, Jeppe!

JEPPE

Dank⸱o⸱n, Jakob ŝu⸱ist⸱o!

Kvin⸱a Scen⸱o

JEPPE

(sol⸱a; far⸱iĝ⸱as gaj⸱a kaj komenc⸱as kant⸱i:)

“Blank⸱a kok⸱in⸱o kaj plur⸱kolor⸱a kok⸱in⸱o
kontraŭ⸱star⸱is kok⸱o⸱n (k.t.p.) ...”

, se mi kuraĝ⸱us trink⸱i por krom⸱a ŝiling⸱o! , se mi kuraĝ⸱us trink⸱i por krom⸱a ŝiling⸱o! Mi far⸱u! Ne, ŝi draŝ⸱os mi⸱n. Se nur ebl⸱us unu⸱e for⸱ig⸱i la trink⸱ej⸱o⸱n el vid⸱o, ne est⸱us problem⸱o; sed est⸱as kvazaŭ iu kapt⸱e re⸱ten⸱as mi⸱n. Mi dev⸱as re⸱e tie⸱n. Ho ne, kio⸱n vi far⸱os, Jeppe? Mi vid⸱as Nille kvazaŭ star⸱ant⸱a en la voj⸱o kun “Majstr⸱o Erik” en la man⸱o. Mi dev⸱as turn⸱i.—, se mi kuraĝ⸱us trink⸱i ankoraŭ por unu ŝiling⸱o! Mi⸱a stomak⸱o dir⸱as far⸱u; mi⸱a dors⸱o dir⸱as ne. Kiu⸱n mi kontraŭ⸱far⸱u? Ĉu ne mi⸱a stomak⸱o pli grav⸱as ol mi⸱a dors⸱o? Mi opini⸱as ke jes. Ĉu mi frap⸱u la pord⸱o⸱n? Hej, Jakob ŝu⸱ist⸱o, el⸱ven⸱u! Sed la damn⸱it⸱a vir⸱in⸱o imag⸱e aper⸱as. Se ŝi almenaŭ nur frap⸱us tiel, ke la dors⸱ost⸱o⸱j ne difekt⸱iĝ⸱us, mi diabl⸱e ne atent⸱us; sed ŝi frap⸱as kiel.... Di⸱o gard⸱u mi⸱n, kompat⸱ind⸱ul⸱o⸱n! Kio⸱n mi far⸱u? Dev⸱ig⸱u vi⸱a⸱n natur⸱o⸱n, Jeppe! ĉu ne est⸱as hont⸱o, ke vi kap⸱salt⸱u en mal⸱feliĉ⸱o⸱n pro kanajl⸱a glas⸱o da brand⸱o? Ne, tio ne okaz⸱u; mi dev⸱as for.—, se mi kuraĝ⸱us ankoraŭ trink⸱i por unu nur⸱a ŝiling⸱o! Est⸱is fatal⸱e, ke mi unu⸱e gust⸱um⸱is; nun mi ne kapabl⸱as for⸱ir⸱i. Krur⸱o⸱j for! Demon⸱o split⸱u vi⸱n, se vi ne ir⸱os! Ne, tiu⸱j kanajl⸱o⸱j damn⸱e ne vol⸱as. Ili vol⸱as re⸱e⸱n al la trink⸱ej⸱o. Mi⸱a⸱j membr⸱o⸱j milit⸱as unu kontraŭ ali⸱a: La stomak⸱o kaj la krur⸱o⸱j vol⸱as al la trink⸱ej⸱o, kaj la dors⸱o al la urb⸱o. Ir⸱u do, vi hund⸱aĉ⸱o⸱j! Vi brut⸱o⸱j! Vi sen⸱taŭg⸱ul⸱o⸱j! Ne, diabl⸱o pel⸱u ili⸱n; ili vol⸱as re⸱e⸱n al la trink⸱ej⸱o. Mi pli pen⸱as pri mi⸱a⸱j gamb⸱o⸱j ig⸱i ili⸱n for⸱ir⸱i de la trink⸱ej⸱o, ol konduk⸱i mi⸱a⸱n ĉeval⸱o⸱n el ĝi⸱a ej⸱o. , se mi kuraĝ⸱us ankoraŭ trink⸱i por nur⸱a ŝiling⸱o! Kiu sci⸱as ĉu Jakob ŝu⸱ist⸱o ne kredit⸱os mi⸱n por ŝiling⸱o aŭ du, kiam mi humil⸱e pet⸱as li⸱n?—Hej, Jakob! krom⸱a⸱n glas⸱o⸱n da brand⸱o por du ŝiling⸱o⸱j.

Ses⸱a Scen⸱o

JAKOB

Jen Jeppe! Ĉu vi re⸱ven⸱is? Mi pens⸱is, ke vi ricev⸱is tro mal⸱mult⸱e. Kiel brand⸱o por du ŝiling⸱a mon⸱er⸱o sufiĉ⸱u? Ĝi ja eĉ ne pas⸱as sub la kol⸱o.

JEPPE

Ver⸱e, Jakob! Don⸱u por krom⸱a du⸱ŝiling⸱valor⸱o; (Jakob el⸱ir⸱as. Jeppe sol⸱a.) Kiam mi unu⸱e el⸱trink⸱is, li dev⸱as ja kredit⸱i, ĉu vol⸱e, ĉu ne⸱vol⸱e.

JAKOB

Jen brand⸱o por du ŝiling⸱o⸱j, Jeppe, sed unu⸱e la mon⸱o⸱n.

JEPPE

Vi ver⸱e pov⸱as kredit⸱i mi⸱n dum mi trink⸱as, kiel dir⸱as la proverb⸱o.

JAKOB

Ni ne konsider⸱as proverb⸱o⸱j⸱n, Jeppe. Se vi ne antaŭ⸱e pag⸱os, vi ricev⸱os eĉ ne gut⸱o⸱n. Ni ĵur⸱is neniu⸱n kredit⸱i, eĉ ne la intendant⸱o⸱n mem.

JEPPE

(plor⸱ant⸱e) Ĉu vi ne tamen pov⸱as kredit⸱i mi⸱n? Mi ja est⸱as honest⸱a hom⸱o.

JAKOB

Neniu⸱n kredit⸱o⸱n!

JEPPE

Jen do la du ŝiling⸱o⸱j, vi avar⸱ul⸱o!—Pag⸱it⸱e; kaj nun vi trink⸱u, Jeppe!—, bon⸱e ĝi efik⸱is.

JAKOB

Jes, pov⸱as bak⸱i kanajl⸱o⸱n intern⸱e.

JEPPE

La plej grand⸱a efik⸱o de brand⸱o est⸱as, ke oni post⸱e far⸱iĝ⸱os tiom kuraĝ⸱a. Nun mi ne plu pens⸱as pri mi⸱a edz⸱in⸱o kaj nek pri “Majstr⸱o Erik”; tiel mi trans⸱form⸱iĝ⸱is de la last⸱a glas⸱o. Ĉu vi kon⸱as tiu⸱n ĉi kant⸱o⸱n, Jakob?

Kirsten kaj Peder sid⸱is ĉe tabl⸱o!
Peteheja!
Aŭd⸱iĝ⸱is tiom⸱a sen⸱hont⸱a fabl⸱o.
Polemeja!
Sturn⸱o kant⸱as el gaj⸱a sin⸱o.
Peteheja!
Infer⸱e⸱n ir⸱u Nille, la aĉ⸱ul⸱in⸱o.
Polemeja!
Ir⸱is mi sur la verd⸱a grund⸱o.
Peteheja!
Diakon⸱o est⸱as fi⸱a hund⸱o.
Polemeja!
Kant⸱is bird⸱o el si⸱a nest⸱o,
Peteheja!
Diakon⸱o est⸱as fi⸱a best⸱o.
Polemeja!
Ĉu dir⸱u mi nom⸱o⸱n de la edz⸱in⸱o?
Peteheja!
Nom⸱iĝ⸱as ŝi Hont⸱o kaj Mal⸱honor⸱in⸱o
Polemeja!

Tiu⸱n kant⸱o⸱n mi mem far⸱is, Jakob.

JAKOB

Vi? diabl⸱e ne!

JEPPE

Jeppe ne est⸱as tiom stult⸱a, kiom vi opini⸱as. Mi ankaŭ far⸱is kant⸱o⸱n pri la ŝu⸱ist⸱o⸱j, kiu ir⸱as tiel:

La ŝu⸱ist⸱o kun si⸱a⸱j violon⸱o kaj bas’,
Filepom! Filepom!

JAKOB

Aj, vi stult⸱ul⸱o! tiu tem⸱as pri muzik⸱ist⸱o⸱j.

JEPPE

Jes, ver⸱e. Aŭd⸱u, Jakob! verŝ⸱u por ankoraŭ unu ŝiling⸱o.

JAKOB

Bon⸱e! Nun mi vid⸱as, ke vi est⸱as afabl⸱a hom⸱o, kiu ne avar⸱as ŝiling⸱o⸱n por mi⸱a dom⸱o.

JEPPE

Hej, Jakob! Nur don⸱u al mi por jen⸱a⸱j kvar ŝiling⸱o⸱j.

JAKOB

Jen bon⸱e.

JEPPE

(de⸱nov⸱e kant⸱as)

La ter⸱o trink⸱as akv⸱o⸱n,
La mar⸱o trink⸱as sun⸱o⸱n,
La sun⸱o trink⸱as mar⸱o⸱n,
ĉio en la mond⸱o trink⸱as.
Kial do mi ne
ankaŭ tiel trink⸱u?

JAKOB

San⸱o⸱n, Jeppe!

JEPPE

Mir zu!

JAKOB

San⸱o⸱n du⸱on⸱e!

JEPPE

Ich tank Ju Jakob! Trink⸱u man⸱n, dat dig di Dyvel haal; dat ist dig sen envi⸱o.[1]

[Pied⸱not⸱o 1—Traduk⸱o el plat⸱german⸱a: Mi dank⸱as vi⸱n, Jakob. Trink⸱u, hom⸱o, ke la Diabl⸱o vi⸱n al⸱pren⸱u; tiu est⸱as la vi⸱a...]

JAKOB

Mi aŭd⸱as, ke vi sci⸱as parol⸱i german⸱e, Jeppe.

JEPPE

Cert⸱e; est⸱as mal⸱nov⸱aĵ⸱o, dat; sed mi ne volont⸱e tiel parol⸱as, krom kiam mi est⸱as ebri⸱a.

JAKOB

Nu, do vi tiel parol⸱as almenaŭ unu foj⸱o⸱n tag⸱e.

JEPPE

Mi serv⸱is dek jar⸱o⸱j⸱n en la malic⸱ist⸱ar⸱o, kaj ĉu mi do ne kompren⸱u mi⸱a⸱j⸱n lingv⸱o⸱j⸱n?

JAKOB

Ver⸱e mi sci⸱as, Jeppe. Ni ja kun⸱e serv⸱is en la kumpanjo du jar⸱o⸱j⸱n.

JEPPE

Est⸱as ver⸱e, nun mi memor⸱as. Oni ja pend⸱ig⸱is vi⸱n iu⸱n foj⸱o⸱n, kiam vi for⸱fuĝ⸱is ĉe Wismar.

JAKOB

Mi est⸱is proksim⸱e, sed oni de⸱nov⸱e pardon⸱is. “Proksim⸱o help⸱as mult⸱a⸱j⸱n hom⸱o⸱j⸱n”.

JEPPE

Domaĝ⸱e ke ili ne pend⸱ig⸱is vi⸱n, Jakob. Sed ĉu vi ne part⸱o⸱pren⸱is en la atakcio sur tiu alt⸱eben⸱aĵ⸱o, vi ja mem sci⸱as kie?

JAKOB

Aj, kie mi ne ĉe⸱est⸱is?

JEPPE

Mi neniam forges⸱as la unu⸱a⸱n psalm⸱o⸱n, kiu⸱n la sved⸱o⸱j paf⸱is. Mi opini⸱as ke mort⸱fal⸱is sam⸱temp⸱e 3000, aŭ dir⸱u 4000 hom⸱o⸱j. Das ging fordyvled zu, Jakob! Du kanst wol das ihukommen? Ich kan nicht negten, dass ich jo bang⸱e war[2] ĉe tiu batal⸱eg⸱o.

[Pied⸱not⸱o 2—Traduk⸱o el plat⸱german⸱a: Okaz⸱is mal⸱ben⸱it⸱e, Jakob! Vi ja pov⸱as memor⸱i, ĉu? Mi ne pov⸱as ne⸱i, ke mi est⸱is tim⸱em⸱a...]

JAKOB

Jes ja! Sever⸱e est⸱as kontraŭ⸱ir⸱i la mort⸱o⸱n. Antaŭ la mal⸱amik⸱o oni est⸱as ja sufiĉ⸱e pi⸱a.

JEPPE

Jes, ver⸱e; mi ne sci⸱as pro kio; ĉar mi kuŝ⸱is la tut⸱a⸱n nokt⸱o⸱n antaŭ la atakcio leg⸱ant⸱e la psalpetron de Davido.

JAKOB

Mir⸱ig⸱as mi⸱n, ke vi, kiu antaŭ⸱e est⸱is soldat⸱o, permes⸱as al vi⸱a edz⸱in⸱o vi⸱n tiran⸱i.

JEPPE

Mi! Ke mi nur hav⸱us ŝi⸱n ĉi tie, kaj jen vi vid⸱us kiel mi ŝi⸱n baston⸱ad⸱us. Ankoraŭ unu glas⸱o⸱n, Jakob! (al si mem) Ankoraŭ rest⸱as al mi ok ŝiling⸱o⸱j, kaj kiam ili est⸱os for⸱trink⸱it⸱a⸱j, mi trink⸱os kredit⸱e. (laŭt⸱e) Verŝ⸱u al mi ankaŭ kruĉ⸱o⸱n da bier⸱o!

In Leipsig var en Mand,
In Leipsig var en Mand,
In Leipsig var en Læderen Mand,
In Leipsig var en Læderen Mand,
In Leipsig var en Mand,
Di⸱e Mand han nam en Fru, (K.t.p.)

JAKOB

San⸱o⸱n, Jeppe!

JEPPE

Hej! He...j! He...! Je vi⸱a san⸱o kaj je mi⸱a san⸱o kaj je la san⸱o de ĉiu⸱j bon⸱a⸱j amik⸱o⸱j! He... He...j!

JAKOB

Ĉu vi ne vol⸱as tost⸱i por la intendant⸱o?

JEPPE

Cert⸱e jes! Verŝ⸱u por krom⸱a⸱j kvar ŝiling⸱o⸱j. La intendant⸱o est⸱as estim⸱ind⸱a vir⸱o. Kiam ni kaŝ⸱don⸱as al li taler⸱o⸱n, li ĵur⸱as je la sav⸱o de si⸱a anim⸱o antaŭ la Grand⸱sinjor⸱o, ke ni ne kapabl⸱as pag⸱i la farm⸱a⸱n lu⸱o⸱n.—Kanajl⸱o kiu hav⸱as pli da mon⸱o. Vi kredit⸱as mi⸱n por ŝiling⸱o aŭ du.

JAKOB

Ne, Jeppe! nun vi ne el⸱ten⸱as trink⸱i pli. Mi ne est⸱as tia vir⸱o, ke mi dezir⸱as, ke la gast⸱o⸱j tro ebri⸱ig⸱u si⸱n en mi⸱a dom⸱o kaj trink⸱u pli ol bon⸱e est⸱as por ili. Mi pli ŝat⸱us perd⸱i mi⸱a⸱n komerc⸱o⸱n ol tiel kondut⸱i; ĉar est⸱as pek⸱o.

JEPPE

Hej! ankoraŭ por ŝiling⸱o!

JAKOB

Ne, Jeppe, nun mi ne pli verŝ⸱as. Pens⸱u, ke vi dev⸱as ir⸱i long⸱a⸱n voj⸱o⸱n.

JEPPE

Kanajl⸱o! Kadavr⸱aĉ⸱o! Best⸱o! Fripon⸱o! Hej, He...j!

JAKOB

Adiaŭ, Jeppe,—feliĉ⸱a⸱n vojaĝ⸱o⸱n!

Sep⸱a Scen⸱o

JEPPE

(sol⸱a) , Jeppe; vi est⸱as ebri⸱a kiel best⸱o. Mi⸱a⸱j gamb⸱o⸱j ne vol⸱as port⸱i mi⸱n. Star⸱u, vi kanajl⸱o⸱j? Hej do! Kiom⸱a hor⸱o est⸱as? Hej, Jakob hundsvot, skuster![3] Hej, por ŝiling⸱o! Star⸱u, vi hund⸱o⸱j! Ne, diabl⸱o pren⸱u mi⸱n ĉu ili vol⸱as star⸱i. Dank⸱o⸱n, Jakob ŝu⸱ist⸱o! Ankoraŭ unu. Aŭskult⸱u, kamarad⸱o! Kie⸱n la voj⸱o al la urb⸱o? Star⸱u, mi dir⸱as. Jen! La best⸱o est⸱as ebri⸱a. Vi trink⸱is kiel kanajl⸱o, Jakob! ĉu tio est⸱as brand⸱o por ŝiling⸱o? Vi mezur⸱as kiel turk⸱o.

(Dum li parol⸱as, li fal⸱as kaj rest⸱as kuŝ⸱ant⸱a.)

[Pied⸱not⸱o 3—Eg⸱e insult⸱aĉ⸱a fraz⸱o. Hundsvot: hund⸱in⸱fik⸱il⸱o. Skuster: ŝu⸱ist⸱aĉ⸱o.]

Ok⸱a Scen⸱o

(Baron⸱o Nil⸱us, la sekretari⸱o, la ĉambr⸱ist⸱o, du lake⸱o⸱j, Jeppe.)

Baron⸱o

Aspekt⸱e ni hav⸱os fekund⸱a⸱n jar⸱o⸱n. Jen, vid⸱u kiom dens⸱a la horde⸱o star⸱as.

Sekretari⸱o

Jes, ver⸱e, Vi⸱a Moŝt⸱o; sed tio signif⸱as, ke barel⸱o da horde⸱o ĉi⸱jar⸱e ne val⸱or⸱os pli ol kvin mark⸱o⸱j⸱n.

Baron⸱o

Ne grav⸱as. La farm⸱ist⸱o⸱j ja prosper⸱as pli bon⸱e dum bon⸱a⸱j temp⸱o⸱j.

Sekretari⸱o

Mi ne sci⸱as kiel est⸱as, Vi⸱a Moŝt⸱o; la farm⸱ist⸱o⸱j ja ĉiam plend⸱as, kaj vol⸱as hav⸱i sem⸱gren⸱o⸱n, ĉu la jar⸱o est⸱as fekund⸱a aŭ ne. Kiam ili io⸱n hav⸱as, ili drink⸱as des pli. Jen loĝ⸱as trink⸱ej⸱estr⸱o en la najbar⸱ec⸱o, kiu nom⸱iĝ⸱as Jakob ŝu⸱ist⸱o, kaj tiu mult⸱e kontribu⸱as far⸱i la farm⸱ist⸱o⸱j⸱n mal⸱riĉ⸱a⸱j. Oni dir⸱as, ke li ŝut⸱as sal⸱o⸱n en la bier⸱o⸱n, por ke ili pli soif⸱u, des pli ili trink⸱as.

Baron⸱o

Tiu⸱n ul⸱o⸱n ni dev⸱as for⸱ig⸱i.—Sed kio kuŝ⸱as tie apud la voj⸱o? Est⸱as ja mort⸱int⸱o. Oni aŭd⸱as pri neni⸱o krom akcident⸱o⸱j. Kur⸱u unu, kaj rigard⸱u, kio est⸱as.

Unu⸱a Lake⸱o

Est⸱as Jeppe sur la Mont⸱o, kiu hav⸱as la malic⸱a⸱n edz⸱in⸱o⸱n. Hej ek⸱star⸱u, Jeppe! Ne, li ne vek⸱iĝ⸱as eĉ se ni bat⸱us li⸱n aŭ tir⸱us li⸱n laŭ la har⸱o⸱j.

Baron⸱o

Las⸱u li⸱n kuŝ⸱i; mi tamen ŝat⸱us far⸱i komedi⸱o⸱n kun li. Vi kutim⸱e est⸱as riĉ⸱a⸱j pri ide⸱o⸱j. Ĉu vi pov⸱us invent⸱i io⸱n por mi⸱n distr⸱i?

Sekretari⸱o

Aspekt⸱us amuz⸱e, se oni lig⸱us paper⸱kol⸱um⸱o⸱n ĉirkaŭ li⸱n, aŭ for⸱tond⸱us li⸱a⸱j⸱n har⸱o⸱j⸱n.

Ĉambr⸱ist⸱o

Laŭ mi est⸱us ankoraŭ pli amuz⸱e ŝmir⸱i li⸱a⸱n vizaĝ⸱o⸱n per ink⸱o kaj posten⸱i iu⸱j⸱n por vid⸱i, kiel li⸱a edz⸱in⸱o li⸱n akcept⸱us, kiam li re⸱ven⸱us hejm⸱e⸱n en tia stat⸱o.

Baron⸱o

Bon⸱e, bon⸱e. Sed ĉu ebl⸱e Erik el⸱pens⸱us io⸱n ankoraŭ pli amuz⸱a⸱n? Jen, dir⸱u vi⸱a⸱n opini⸱o⸱n, Erik.

Erik Lake⸱o

Mi propon⸱as, ke ni tut⸱e de⸱vest⸱u li⸱n kaj kuŝ⸱ig⸱u li⸱n en la plej bon⸱a⸱n lit⸱o⸱n de Vi⸱a Moŝt⸱o, kaj en la maten⸱o, kiam li vek⸱iĝ⸱os, ni kondut⸱u al li, kvazaŭ li est⸱as la sinjor⸱o de la bien⸱o, tiel ke li ne sci⸱u kia kaj kio li est⸱as. Kaj kiam ni tiel kred⸱ig⸱os al li, ke li est⸱as la Baron⸱o, ni trink⸱ig⸱u li⸱n tiom sam⸱e ebri⸱a, kiom li nun est⸱as, kaj kuŝ⸱ig⸱u li⸱n en li⸱a⸱j mal⸱nov⸱a⸱j vest⸱aĵ⸱o⸱j sur tiu⸱n sam⸱a⸱n sterk⸱ej⸱o⸱n. Se tia plan⸱o lert⸱e efektiv⸱iĝ⸱us, la efik⸱o est⸱us strang⸱a, kaj li imag⸱us, aŭ ke li sonĝ⸱is pri tia feliĉ⸱eg⸱o, aŭ ke li ver⸱e est⸱is en Paradiz⸱o.

Baron⸱o

Erik, vi est⸱as lert⸱ul⸱o, kaj tial hav⸱as nur lert⸱a⸱j⸱n projekt⸱o⸱j⸱n. Sed kio⸱n far⸱i se li vek⸱iĝ⸱us sam⸱moment⸱e?

Erik

Mi cert⸱as, ke li ne far⸱os, Vi⸱a Moŝt⸱o; ĉar tiu sam⸱a Jeppe sur la Mont⸱o est⸱as unu el la plej persist⸱a⸱j dorm⸱em⸱ul⸱o⸱j en la tut⸱a vilaĝ⸱ar⸱o. La pas⸱int⸱a⸱n jar⸱o⸱n oni prov⸱is fiks⸱i raket⸱o⸱n al li⸱a nuk⸱o; sed kiam la raket⸱o ek⸱flam⸱iĝ⸱is, li tamen ne vek⸱iĝ⸱is el si⸱a dorm⸱o.

Baron⸱o

Tio⸱n far⸱u. For⸱tir⸱u li⸱n tuj, sur⸱met⸱u al li bel⸱a⸱n ĉemiz⸱o⸱n, kaj kuŝ⸱ig⸱u li⸱n en mi⸱a⸱n plej bon⸱a⸱n lit⸱o⸱n.

Du⸱a Akt⸱o

Unu⸱a Scen⸱o

JEPPE

(Kuŝ⸱ant⸱a en la lit⸱o de la Baron⸱o kun or⸱pasament⸱a negliĝ⸱o sur seĝ⸱o. Li vek⸱iĝ⸱as kaj frot⸱as si⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n, rigard⸱as ĉirkaŭ⸱e⸱n, konstern⸱iĝ⸱as, re⸱e frot⸱as la okul⸱o⸱j⸱n, palp⸱as si⸱a⸱n kap⸱o⸱n kaj per la man⸱o ek⸱kapt⸱as or⸱brod⸱it⸱a⸱n nokt⸱o⸱ĉap⸱o⸱n. Li ŝmir⸱as kraĉ⸱aĵ⸱o⸱n sur la okul⸱o⸱j⸱n kaj re⸱e frot⸱as ili⸱n, turn⸱as la ĉap⸱o⸱n kaj rigard⸱ad⸱as ĝi⸱n, rigard⸱ad⸱as si⸱a⸱n bel⸱a⸱n ĉemiz⸱o⸱n, kaj la negliĝ⸱o⸱n, ĉio⸱n; grimac⸱as strang⸱e. Inter⸱temp⸱e lud⸱iĝ⸱as kviet⸱a muzik⸱o, kaj aŭd⸱ant⸱e tio⸱n Jeppe kun⸱plekt⸱as la man⸱o⸱j⸱n kaj plor⸱as. Kiam la muzik⸱o est⸱as fin⸱it⸱a, li komenc⸱as parol⸱i:)

Ej, kio est⸱as tio? Kia pomp⸱o est⸱as jen⸱o, kaj kiel est⸱as mi al jen⸱o ven⸱int⸱a? Ĉu mi sonĝ⸱as, aŭ ĉu mi est⸱as mal⸱dorm⸱a? Jes, mi est⸱as klar⸱e mal⸱dorm⸱a. Kie est⸱as mi⸱a edz⸱in⸱o, kie est⸱as mi⸱a⸱j infan⸱o⸱j, kie est⸱as mi⸱a dom⸱o, kaj kie est⸱as Jeppe? Ĉio est⸱as ŝanĝ⸱it⸱a, eĉ mi mem. Ej, kio do est⸱as tio ĉi? Kio do est⸱as tio ĉi?

(Kri⸱as mal⸱laŭt⸱e kaj tim⸱em⸱e)

Nille! Nille! Nille! Mi kred⸱as, ke mi ven⸱is en la ĉiel⸱o⸱n, Nille! kaj tio tut⸱e sen⸱merit⸱e.—Tamen ĉu ver⸱e est⸱as mi? Aspekt⸱as al mi, ke jes; aspekt⸱as ankaŭ al mi, ke ne. Kiam mi palp⸱as mi⸱a⸱n dors⸱o⸱n, kiu ankoraŭ sufer⸱as pro la bat⸱o⸱j, kiu⸱j⸱n mi ricev⸱is, kiam mi aŭd⸱as mi⸱n parol⸱i, kiam mi palp⸱as mi⸱a⸱n kav⸱a⸱n dent⸱o⸱n, ŝajn⸱as al mi, ke est⸱as mi. Sed se mi rigard⸱as mi⸱a⸱n ĉap⸱o⸱n, mi⸱a⸱n ĉemiz⸱o⸱n, la tut⸱a⸱n luks⸱o⸱n antaŭ mi⸱a⸱j okul⸱o⸱j, kaj aŭskult⸱as tiu⸱n dolĉ⸱a⸱n muzik⸱o⸱n, jen diabl⸱o split⸱u mi⸱n ĉu mi pov⸱as imag⸱i, ke est⸱as mi. Ne est⸱as mi; mil foj⸱o⸱j⸱n mi est⸱u kanajl⸱o se est⸱as. Sed ĉu ebl⸱e mi sonĝ⸱as? Tamen ŝajn⸱as al mi ke ne. Mi prov⸱os pinĉ⸱i mi⸱a⸱n brak⸱o⸱n; se tiam ne dolor⸱as, jen mi sonĝ⸱as; se dolor⸱as, jen mi ne sonĝ⸱as.—Jes, mi sent⸱is; mi est⸱as mal⸱dorm⸱a. Cert⸱e mi est⸱as mal⸱dorm⸱a; tio⸱n neni⸱u pov⸱as disput⸱i; ĉar se mi ne est⸱is mal⸱dorm⸱a, mi ja ne pov⸱is.... Sed kiel mi pov⸱as est⸱i mal⸱dorm⸱a, kiam mi ver⸱e pri⸱pens⸱as? Ne pov⸱as est⸱i erar⸱e, ke mi ja est⸱as Jeppe sur la Mont⸱o; mi ja sci⸱as, ke mi est⸱as mal⸱riĉ⸱a farm⸱ist⸱o, sklav⸱o, fripon⸱o, korn⸱ul⸱o, mal⸱sat⸱a pedik⸱o, larv⸱o, kanajl⸱o; kiel mi pov⸱as sam⸱temp⸱e est⸱i Imperi⸱estr⸱o kaj Sinjor⸱o sur kastel⸱o? Ne, jen⸱o tamen est⸱as nur sonĝ⸱o. Plej bon⸱e est⸱as, ke mi pacienc⸱u ĝis mi vek⸱iĝ⸱os.

(La muzik⸱o re⸱komenc⸱as, kaj Jeppe ankoraŭ⸱foj⸱e ek⸱plor⸱as.)

! ĉu ebl⸱as io⸱n tia⸱n aŭd⸱i en dorm⸱o? Ne ebl⸱as. Sed se est⸱as sonĝ⸱o, ke mi neniam re⸱vek⸱iĝ⸱u! kaj se mi est⸱as en delir⸱o, ke mi neniam re⸱far⸱iĝ⸱u saĝ⸱a; ĉar mi al⸱vok⸱us antaŭ tribunal⸱o⸱n tiu⸱n kurac⸱ist⸱o⸱n, kiu kurac⸱us mi⸱n, kaj mal⸱ben⸱us tiu⸱n, kiu vek⸱us mi⸱n. Sed mi nek sonĝ⸱as nek delir⸱as; ĉar mi memor⸱as ĉio⸱n, kio okaz⸱is al mi. Mi ja memor⸱as, ke mi⸱a kar⸱memor⸱a patr⸱o est⸱is Nils sur la Mont⸱o, mi⸱a av⸱o Jeppe sur la Mont⸱o, mi⸱a edz⸱in⸱o ja nom⸱iĝ⸱as Nille, ŝi⸱a skurĝ⸱o “Majstr⸱o Erik”, mi⸱a⸱j fil⸱o⸱j Jens, Nils kaj Krist⸱ofer. Ho jen! nun mi el⸱trov⸱is kio est⸱as: est⸱as la ali⸱a viv⸱o, est⸱as Paradiz⸱o, est⸱as la ĉiel⸱o. Ebl⸱e hieraŭ mi drink⸱is mi⸱n mort⸱a ĉe Jakob ŝu⸱ist⸱o, mort⸱is kaj tuj ven⸱is en ĉiel⸱o⸱n. La mort⸱o do ne est⸱as tiel terur⸱a spert⸱o kiel oni imag⸱as; ĉar mi neni⸱o⸱n sent⸱is. Nun ebl⸱e en ĉi moment⸱o star⸱as Sinjor⸱o Jesper sur la pupitr⸱o far⸱ant⸱e en⸱ter⸱ig⸱a⸱n predik⸱o⸱n super mi; ebl⸱e li dir⸱as: Tia⸱n fin⸱o⸱n ricev⸱is Jeppe sur la Mont⸱o; li viv⸱is kiel soldat⸱o kaj mort⸱is kiel soldat⸱o. Oni pov⸱as disput⸱i ĉu mi mort⸱is sur⸱ter⸱e aŭ sur⸱akv⸱e; ĉar mi el⸱ir⸱is sufiĉ⸱e humid⸱a el tiu ĉi mond⸱o. , Jeppe! tio est⸱as io ali⸱a ol pied⸱e ir⸱i kvar mejl⸱o⸱j⸱n al la urb⸱o por aĉet⸱i sap⸱o⸱n, kuŝ⸱i sur pajl⸱o, est⸱i batat⸱a de vi⸱a edz⸱in⸱o kaj ricev⸱i korn⸱o⸱j⸱n de la diakon⸱o. , al kia feliĉ⸱eg⸱o est⸱as vi⸱a pen⸱o kaj vi⸱a⸱j mal⸱dolĉ⸱a⸱j tag⸱o⸱j trans⸱form⸱it⸱a⸱j. , mi dev⸱as plor⸱i pro ĝoj⸱o, precip⸱e kiam mi pens⸱as, ke tio okaz⸱is al mi tut⸱e sen⸱merit⸱e. Sed unu pens⸱o labor⸱as en mi⸱a kap⸱o; nom⸱e ke mi est⸱as tiom soif⸱a, ke mi⸱a⸱j lip⸱o⸱j glu⸱iĝ⸱as. Se mi dezir⸱us de⸱nov⸱e est⸱i viv⸱a, est⸱us nur por ricev⸱i kruĉ⸱o⸱n da bier⸱o por re⸱freŝ⸱ig⸱i mi⸱n; ĉar al kio jen⸱a pomp⸱o antaŭ la okul⸱o⸱j kaj ĉe la orel⸱o⸱j, kiam mi mort⸱u de⸱nov⸱e pro soif⸱o? Mi memor⸱as, ke la pastr⸱o oft⸱e dir⸱is, ke en la ĉiel⸱o oni nek mal⸱sat⸱as nek soif⸱as, kaj ankaŭ ke tie oni re⸱trov⸱os ĉiu⸱j⸱n si⸱a⸱j⸱n mort⸱int⸱a⸱j⸱n amik⸱o⸱j⸱n; sed mi ĝis⸱mort⸱e turment⸱iĝ⸱as pro soif⸱o; krom⸱e mi est⸱as ja tut⸱e sol⸱a, mi vid⸱as eĉ ne unu hom⸱o⸱n; mi dev⸱us ja almenaŭ trov⸱i mi⸱a⸱n av⸱o⸱n, kiu est⸱is tia dec⸱a hom⸱o, kiu post⸱las⸱is eĉ ne ŝiling⸱o⸱n de ne⸱pag⸱it⸱a ŝuld⸱o al la bien⸱a Sinjor⸱o. Mi ja sci⸱as, ke mult⸱a⸱j hom⸱o⸱j viv⸱is sam⸱e dec⸱e kiel mi; kial mi do sol⸱a ven⸱u en ĉiel⸱o⸱n? Do ne ebl⸱as, ke est⸱as la ĉiel⸱o. Sed kio do est⸱as? Mi ne dorm⸱as, mi ne mal⸱dorm⸱as; mi ne mort⸱is, mi ne viv⸱as; mi ne delir⸱as, mi ne est⸱as saĝ⸱a; mi est⸱as Jeppe sur la Mont⸱o, mi ne est⸱as Jeppe sur la Mont⸱o; mi est⸱as mal⸱riĉ⸱a, mi est⸱as riĉ⸱a; mi est⸱as mizer⸱a farm⸱ist⸱o, mi est⸱as Imperi⸱estr⸱o. A... A... A...! Help⸱u! Help⸱u! Help⸱u!

(Je tiu laŭt⸱a kri⸱ad⸱o en⸱ven⸱as kelk⸱a⸱j hom⸱o⸱j, kiu⸱j tamen antaŭ⸱e star⸱is kaŝ⸱e por vid⸱i, kiel li kondut⸱as.)

Du⸱a Scen⸱o

(Ĉambr⸱ist⸱o. Erik Lake⸱o. Jeppe.)

Ĉambr⸱ist⸱o

Mi dezir⸱as al Vi⸱a Moŝt⸱o bon⸱a⸱n maten⸱o⸱n. Jen la negliĝ⸱o, se Vi⸱a Moŝt⸱o vol⸱as el⸱lit⸱iĝ⸱i.—Erik, kur⸱u serĉ⸱i la man⸱tuk⸱o⸱n kaj la lav⸱uj⸱o⸱n.

JEPPE

, estim⸱at⸱a sinjor⸱o ĉambr⸱ist⸱o, mi ver⸱e vol⸱as el⸱lit⸱iĝ⸱i; sed mi pet⸱as, ke vi neni⸱o⸱n mal⸱bon⸱a⸱n far⸱u al mi.

Ĉambr⸱ist⸱o

Di⸱o gard⸱u ni⸱n de io⸱n mal⸱bon⸱a⸱n far⸱i al Sinjor⸱o.

JEPPE

, antaŭ ol mort⸱ig⸱i mi⸱n, bon⸱vol⸱u dir⸱i al mi, kiu mi est⸱as?

Ĉambr⸱ist⸱o

Sinjor⸱o ne sci⸱as, kiu Li est⸱as, ĉu?

JEPPE

Hieraŭ mi est⸱is Jeppe sur la Mont⸱o, sed hodiaŭ.... , mi ne sci⸱as kio⸱n dir⸱i.

Ĉambr⸱ist⸱o

Est⸱as al ni ĝoj⸱ig⸱e, ke Sinjor⸱o hodiaŭ est⸱as en tiom bon⸱a humor⸱o, ke plaĉ⸱as al Li ŝerc⸱i. Sed Di⸱o gard⸱u ni⸱n, kial Vi⸱a Moŝt⸱o plor⸱as?

JEPPE

Mi ne est⸱as Vi⸱a Moŝt⸱o. Mi pov⸱as ĵur⸱i je la sav⸱o de mi⸱a anim⸱o, ke tio mi ne est⸱as; ĉar laŭ mi⸱a memor⸱o, mi est⸱as Jeppe, fil⸱o de Nils sur la Mont⸱o, unu el la farm⸱ist⸱o⸱j de la Baron⸱o. Se vi vok⸱os mi⸱a⸱n edz⸱in⸱o⸱n, vi sci⸱os; sed ne las⸱u ŝi⸱n kun⸱pren⸱i “Majstr⸱o⸱n Erik”.

Lake⸱o

Strang⸱e. Kio do est⸱as tio? Sinjor⸱o cert⸱e ne est⸱as tut⸱e vek⸱it⸱a; ĉar Li neniam tiel kutim⸱as ŝerc⸱i.

JEPPE

Ĉu mi mal⸱dorm⸱as aŭ ne, tio⸱n mi ne pov⸱as dir⸱i; sed tio⸱n mi sci⸱as kaj pov⸱as dir⸱i, ke mi est⸱as unu el la farm⸱ist⸱o⸱j de la Baron⸱o, kaj mi nom⸱iĝ⸱as Jeppe sur la Mont⸱o, kaj mi neniam est⸱is Baron⸱o nek Graf⸱o en mi⸱a viv⸱o⸱temp⸱o.

Ĉambr⸱ist⸱o

Erik, kio tio pov⸱as est⸱i? Mi tim⸱as, ke Sinjor⸱o kapt⸱iĝ⸱is de mal⸱san⸱o.

Erik

Mi imag⸱as, ke li somnambul⸱as; ĉar oft⸱e okaz⸱as, ke hom⸱o⸱j el⸱lit⸱iĝ⸱as, vest⸱as si⸱n, parol⸱as, manĝ⸱as kaj trink⸱as dum dorm⸱o.

Ĉambr⸱ist⸱o

Ne, Erik; mi rimark⸱as, ke Sinjor⸱o fantazi⸱as pro mal⸱san⸱o. Kur⸱u tuj vok⸱i kelk⸱a⸱j⸱n kurac⸱ist⸱o⸱j⸱n! (Erik for⸱ir⸱as) , Vi⸱a Moŝt⸱o, for⸱pel⸱u tia⸱j⸱n pens⸱o⸱j⸱n el vi⸱a kap⸱o! Vi⸱a Moŝt⸱o ja ĵet⸱as tim⸱o⸱n en la tut⸱a⸱n dom⸱o⸱n. Ĉu Vi⸱a Moŝt⸱o ne kon⸱as mi⸱n?

JEPPE

Mi ne kon⸱as mi⸱n mem; kiel mi kon⸱us Vi⸱n?

Ĉambr⸱ist⸱o

, ĉu ebl⸱as, ke mi aŭd⸱u tia⸱j⸱n vort⸱o⸱j⸱n el la buŝ⸱o de Mi⸱a Moŝt⸱o, kaj vid⸱i Li⸱n en tia stat⸱o? , ni⸱a mal⸱feliĉ⸱a dom⸱o, turment⸱at⸱a de tia sorĉ⸱a magi⸱o!—Ĉu Sinjor⸱o ne memor⸱as, kio⸱n Li far⸱is hieraŭ, kiam Li rajd⸱is ĉas⸱e?

JEPPE

Mi neniam est⸱is ĉas⸱ist⸱o nek ŝtel⸱ĉas⸱ist⸱o; ĉar mi sci⸱as, ke tio don⸱as pun⸱labor⸱o⸱n. Neniam iu anim⸱o pruv⸱u, ke mi ĉas⸱is lepor⸱o⸱n sur la bien⸱o de Sinjor⸱o.

Ĉambr⸱ist⸱o

, Vi⸱a Moŝt⸱o! Mi ja mem akompan⸱is Li⸱n en la ĉas⸱o hieraŭ.

JEPPE

Hieraŭ mi sid⸱is ĉe Jakob ŝu⸱ist⸱o kaj trink⸱is por dek du ŝiling⸱o⸱j da brand⸱o; kiel mi do pov⸱is far⸱i ĉas⸱o⸱n?

Ĉambr⸱ist⸱o

, mi insist⸱e pet⸱as Vi⸱a⸱n Moŝt⸱o⸱n sur mi⸱a⸱j genu⸱o⸱j, ke li for⸱las⸱u tia⸱j⸱n dir⸱aĵ⸱o⸱j⸱n.—Erik, ĉu oni vok⸱is la kurac⸱ist⸱o⸱j⸱n?

Erik

Jes! ili tuj ven⸱os.

Ĉambr⸱ist⸱o

Ni do met⸱u sur Sinjor⸱o⸱n li⸱a⸱n negliĝ⸱o⸱n; ĉar ebl⸱e kiam Li ven⸱os ekster⸱e⸱n en la liber⸱a⸱n aer⸱o⸱n, li⸱a stat⸱o pli⸱bon⸱iĝ⸱os.—Ĉu Sinjor⸱o bon⸱vol⸱e sur⸱met⸱u la negliĝ⸱o⸱n.

JEPPE

Jes, bon⸱vol⸱e. Vi far⸱u pri mi kiel al vi plaĉ⸱as, se vi nur ne mort⸱bat⸱u mi⸱n; ĉar mi est⸱as tiel sen⸱kulp⸱a, kiel infan⸱o en patr⸱in⸱a ventr⸱o.

Tri⸱a Scen⸱o

(Du kurac⸱ist⸱o⸱j. Jeppe. Ĉambr⸱ist⸱o. Erik.)

Unu⸱a Kurac⸱ist⸱o

Kun aflikt⸱o ni aŭd⸱as, ke Sinjor⸱o mal⸱bon⸱fart⸱as.

Ĉambr⸱ist⸱o

ja, sinjor⸱o Doktor⸱o! Li est⸱as en mizer⸱a stat⸱o.

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

Kiel vi fart⸱as, Vi⸱a Moŝt⸱o?

JEPPE

Sufiĉ⸱e bon⸱e. Mi nur est⸱as iom soif⸱a post tiu brand⸱o, kiu⸱n mi ricev⸱is de Jakob ŝu⸱ist⸱o hieraŭ. Bon⸱vol⸱u don⸱i al mi nur kruĉ⸱o⸱n da bier⸱o, kaj las⸱u mi⸱n for⸱ir⸱i; post⸱e oni bon⸱e pov⸱as pend⸱ig⸱i vi⸱n kaj ĉiu⸱j⸱n kurac⸱ist⸱o⸱j⸱n; ĉar mi ne bezon⸱as medicin⸱o⸱n.

Unu⸱a Kurac⸱ist⸱o

Tio⸱n mi ver⸱e nom⸱as fantazi⸱ad⸱o, sinjor⸱o Koleg⸱o.

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

Ju pli fort⸱a ĝi est⸱as, des pli rapid⸱e ĝi for⸱vapor⸱os. Palp⸱u la puls⸱o⸱n de Sinjor⸱o. Quid tibi videtur, Domin⸱e Frater?[4]

[Pied⸱not⸱o 4—Latin⸱fraz⸱o: Kiel ŝajn⸱as al vi, Sinjor⸱a Frat⸱o?]

Unu⸱a Kurac⸱ist⸱o

Mi opini⸱as, ke li bezon⸱as kupumon.

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

Mi ne sam⸱opini⸱as; ĉar tia⸱j⸱n strang⸱a⸱j⸱n mal⸱fort⸱ec⸱o⸱j⸱n oni dev⸱as kurac⸱i ali⸱manier⸱e. Sinjor⸱o hav⸱is terur⸱a⸱n kaj strang⸱a⸱n sonĝ⸱o⸱n, kiu flu⸱ig⸱is la sang⸱o⸱n kaj konfuz⸱is la cerb⸱o⸱n tiel, ke Li imag⸱as si⸱n est⸱i farm⸱ist⸱o. Ni dev⸱as prov⸱i distr⸱i Sinjor⸱o⸱n per tiu⸱j afer⸱o⸱j, kiu⸱j kutim⸱e plej plaĉ⸱as al Li, don⸱i al Li tiu⸱j⸱n spec⸱o⸱j⸱n de vin⸱o kaj manĝ⸱aĵ⸱o, kiu⸱j⸱n Li plej⸱e ŝat⸱as, kaj lud⸱i por Li la melodi⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j⸱n Li prefer⸱e aŭskult⸱as.

(Gaj⸱a muzik⸱o komenc⸱iĝ⸱as.)

Ĉambr⸱ist⸱o

La ŝat⸱muzik⸱o de Sinjor⸱o!

JEPPE

Pov⸱as est⸱i. Ĉu ĉiam est⸱as tia gaj⸱ec⸱o ĉi tie en la bien⸱o?

Ĉambr⸱ist⸱o

Tiom oft⸱e kiom plaĉ⸱as al Sinjor⸱o; ĉar Li don⸱as al ni ĉiu⸱j manĝ⸱aĵ⸱o⸱n kaj salajr⸱o⸱n.

JEPPE

Sed est⸱as strang⸱e, ke mi ne memor⸱as, kio⸱n mi antaŭ⸱e far⸱is.

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

La mal⸱san⸱o kaŭz⸱as, Vi⸱a Moŝt⸱o, ke oni forges⸱as ĉio⸱n, kio⸱n oni antaŭ⸱e far⸱is. Mi memor⸱as, ke antaŭ kelk⸱a⸱j jar⸱o⸱j unu el mi⸱a⸱j najbar⸱o⸱j, pro fort⸱a drink⸱ad⸱o, tiom konfuz⸱iĝ⸱is, ke dum du tag⸱o⸱j li imag⸱is, ke li est⸱as sen kap⸱o.

JEPPE

Mi est⸱us kontent⸱a, se distrikt⸱a juĝ⸱ist⸱o Krist⸱ofer spert⸱us la sam⸱a⸱n. Sed li cert⸱e hav⸱as mal⸱san⸱o⸱n, kiu est⸱as tut⸱e kontraŭ⸱a; ĉar li imag⸱as si⸱n hav⸱i grand⸱a⸱n kap⸱o⸱n, kvankam li hav⸱as tut⸱e neniu⸱n, kiel oni pov⸱as konstat⸱i per li⸱a⸱j verdikt⸱o⸱j.

(Ili rid⸱as. Ha, ha, ha!)

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

Est⸱as plezur⸱o aŭskult⸱i Sinjor⸱o⸱n ŝerc⸱i. Sed por re⸱ven⸱i al la rakont⸱o, tiu sam⸱a vir⸱o tra⸱ir⸱is la tut⸱a⸱n urb⸱o⸱n, kaj demand⸱is al preter⸱pas⸱ant⸱o⸱j, ĉu iu trov⸱is la kap⸱o⸱n, kiu⸱n li perd⸱is; sed feliĉ⸱e li re⸱san⸱iĝ⸱is kaj nun⸱temp⸱e est⸱as sonor⸱il⸱ist⸱o en Jutlando.

JEPPE

Tio li ja pov⸱us far⸱iĝ⸱i, kvankam li ne re⸱trov⸱us si⸱a⸱n kap⸱o⸱n.

(Ili rid⸱as de⸱nov⸱e. Ha, ha, ha!)

Unu⸱a Kurac⸱ist⸱o

Ĉu sinjor⸱o Koleg⸱o memor⸱as la histori⸱o⸱n, kiu okaz⸱is antaŭ dek jar⸱o⸱j pri vir⸱o, kiu imag⸱is si⸱n hav⸱i plen⸱plen⸱o⸱n da muŝ⸱o⸱j en si⸱a kap⸱o, kaj ne pov⸱is liber⸱iĝ⸱i el tiu⸱j fantazi⸱aĵ⸱o⸱j, kiom ajn konvink⸱e oni klar⸱ig⸱is al li, ĝis saĝ⸱a doktor⸱o kurac⸱is li⸱n tiel: Sur li⸱a⸱n kap⸱o⸱n li met⸱is plastr⸱o⸱n sur⸱ŝut⸱it⸱a⸱n de mort⸱a⸱j muŝ⸱o⸱j, kiu⸱n li post iom da temp⸱o for⸱tir⸱is, kaj montr⸱is al la mal⸱san⸱ul⸱o la muŝ⸱o⸱j⸱n. Tiu imag⸱is, ke ili est⸱is tir⸱it⸱a⸱j el li⸱a kap⸱o, kaj tiel far⸱iĝ⸱is san⸱a. Mi ankaŭ aŭd⸱is rakont⸱o⸱n pri ali⸱a vir⸱o, kiu post long⸱e⸱daŭr⸱a febr⸱o far⸱iĝ⸱is konfuz⸱it⸱a, kaj li kred⸱is, ke se li el⸱ig⸱us si⸱a⸱n akv⸱o⸱n, la tut⸱a land⸱o sub⸱akv⸱iĝ⸱us. Neni⸱u pov⸱is tir⸱i li⸱n el tiu⸱j ide⸱o⸱j; ĉar li vol⸱is mort⸱i pro la komun⸱a bon⸱o. Li est⸱is san⸱ig⸱it⸱a laŭ jen⸱a manier⸱o: Oni send⸱is mesaĝ⸱o⸱n al li ŝajn⸱e de la Komand⸱ant⸱o, dir⸱ant⸱e ke la urb⸱o est⸱as en danĝer⸱o de sieĝ⸱o. Ne est⸱as akv⸱o en la rempar⸱a⸱j fos⸱aĵ⸱o⸱j. Ĉu li vol⸱us plen⸱ig⸱i ili⸱n por mal⸱help⸱i al la mal⸱amik⸱o en⸱ir⸱o⸱n en la urb⸱o⸱n? La mal⸱san⸱ul⸱o ĝoj⸱iĝ⸱is, ĉar li pov⸱is serv⸱i al si⸱a patr⸱o⸱land⸱o kaj al si mem sam⸱temp⸱e, kaj tiel li liber⸱iĝ⸱is de si⸱a akv⸱o kaj ankaŭ de si⸱a mal⸱san⸱o.

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

Mi pov⸱as montr⸱i ekzempl⸱o⸱n el ali⸱a histori⸱o, kiu okaz⸱is en Germani⸱o. Nobel⸱o iam en⸱ven⸱is gast⸱ej⸱o⸱n, kaj post manĝ⸱o li vol⸱is en⸱lit⸱iĝ⸱i. Li pend⸱ig⸱is si⸱a⸱n or⸱a⸱n kol⸱ĉen⸱o⸱n, kiu⸱n li kutim⸱e port⸱is, sur la mur⸱o⸱n en la gast⸱ej⸱o. La gast⸱ej⸱estr⸱o atent⸱e observ⸱is li⸱n, akompan⸱is li⸱n al la lit⸱o, kaj dezir⸱is al li bon⸱a⸱n nokt⸱o⸱n; sed kiam li rimark⸱is ke la nobel⸱o dorm⸱is, li ŝtel⸱ir⸱is en la ĉambr⸱o⸱n kaj for⸱pren⸱is 60 er⸱o⸱j⸱n el la ĉen⸱o, kaj post⸱e re⸱pend⸱ig⸱is ĝi⸱n sur la mur⸱o⸱n. La gast⸱o el⸱lit⸱iĝ⸱as en la maten⸱o, sel⸱ig⸱as si⸱a⸱n ĉeval⸱o⸱n kaj sur⸱met⸱as si⸱a⸱j⸱n vest⸱o⸱j⸱n. Sed kiam li ek⸱lig⸱is la ĉen⸱o⸱n ĉirkaŭ si⸱a⸱n kol⸱o⸱n, li percept⸱is ke el ĝi perd⸱iĝ⸱is la du⸱on⸱o de ĝi⸱a long⸱o. Li tuj komenc⸱is kri⸱i, ke iu li⸱n pri⸱ŝtel⸱is. La gast⸱ej⸱estr⸱o, kiu ŝtel⸱aŭskult⸱is ekster la pord⸱o, tuj al⸱kur⸱as, kaj ŝajn⸱ig⸱as est⸱i fund⸱e konfuz⸱it⸱a. Li ek⸱kri⸱is: , kia terur⸱a ŝanĝ⸱o! Kiam la gast⸱o demand⸱is, kial li tiel re⸱ag⸱is, li dir⸱is: , Sinjor⸱o! Vi⸱a kap⸱o far⸱iĝ⸱is du⸱obl⸱e pli grand⸱a, ol ĝi est⸱is hieraŭ. Post⸱e li en⸱port⸱is fals⸱a⸱n spegul⸱o⸱n, kiu montr⸱is ĉio⸱n en du⸱obl⸱a grand⸱o. Kiam nun la nobel⸱o vid⸱is si⸱a⸱n kap⸱o⸱n tiom grand⸱a en la spegul⸱o, li ek⸱plor⸱is, kaj dir⸱is: nun mi konstat⸱as la kaŭz⸱o⸱n, pro kiu mi⸱a ĉen⸱o far⸱iĝ⸱is tro mal⸱long⸱a. Li sur⸱sel⸱iĝ⸱is, kaj volv⸱is si⸱a⸱n mantel⸱o⸱n ĉirkaŭ si⸱a⸱n kap⸱o⸱n por ke neni⸱u vid⸱u ĝi⸱n sur⸱voj⸱e. Oni dir⸱as, ke post⸱e li ten⸱is si⸱n hejm⸱e mult⸱a⸱j⸱n tag⸱o⸱j⸱n, kaj ne pov⸱is liber⸱iĝ⸱i el tiu⸱j fantazi⸱aĵ⸱o⸱j, sed kred⸱is, ke la ĉen⸱o est⸱is tro mal⸱long⸱a ĉar la kap⸱o far⸱iĝ⸱is tro dik⸱a.

Unu⸱a Kurac⸱ist⸱o

Est⸱as mult⸱a⸱j ekzempl⸱o⸱j pri tia⸱j fantazi⸱aĵ⸱o⸱j. Mi memor⸱as pri iu, kiu imag⸱is al si, ke li⸱a naz⸱o est⸱as dek fut⸱o⸱j⸱n long⸱a, kaj avert⸱is ĉiu⸱j⸱n, kiu⸱j ven⸱is renkont⸱e, ke ili ne tro proksim⸱iĝ⸱u.

Du⸱a Kurac⸱ist⸱o

Domin⸱e Frater cert⸱e aŭd⸱is la histori⸱o⸱n pri tiu vir⸱o, kiu imag⸱is al si, ke li est⸱as mort⸱a. Jun⸱a person⸱o ek⸱fantazi⸱is, ke li est⸱as mort⸱a, kaj tial kuŝ⸱ig⸱is si⸱n en ĉerk⸱o⸱n, kaj vol⸱is nek manĝ⸱i nek trink⸱i. Li⸱a⸱j amik⸱o⸱j klar⸱ig⸱is al li la stult⸱aĵ⸱o⸱n, kaj prov⸱is ĉiu⸱j⸱n rimed⸱o⸱j⸱n por ig⸱i li⸱n manĝ⸱i, sed van⸱e. Li rifuz⸱is kun rid⸱o, dir⸱ant⸱e ke est⸱as kontraŭ ĉiu⸱j regul⸱o⸱j, ke mort⸱int⸱o⸱j manĝ⸱u kaj trink⸱u. Fin⸱e spert⸱ul⸱o pri medicin⸱o pren⸱is sur si⸱n kurac⸱i li⸱n per strang⸱a metod⸱o. Li pet⸱is serv⸱ist⸱o⸱n prezent⸱i si⸱n kiel mort⸱int⸱o⸱n, kaj kun ĉiu⸱j solen⸱aĵ⸱o⸱j las⸱i si⸱n port⸱i al la sam⸱a lok⸱o, kie kuŝ⸱as la mal⸱san⸱ul⸱o. Tiu⸱j du long⸱e kuŝ⸱is rigard⸱ant⸱e unu la ali⸱a⸱n. Fin⸱e la mal⸱san⸱ul⸱o komenc⸱is pri⸱demand⸱i al la ali⸱a, kial li tie⸱n est⸱is port⸱it⸱a; kaj tiu respond⸱is: ĉar li est⸱as mort⸱a. Post⸱e ili komenc⸱is demand⸱i unu al la ali⸱a pri la manier⸱o per kiu ili mort⸱is, kaj ambaŭ detal⸱plen⸱e rakont⸱is. Post⸱e iu⸱j laŭ sekret⸱a inter⸱konsent⸱o en⸱port⸱is vesper⸱manĝ⸱o⸱n al la last⸱e “mort⸱int⸱a”, kaj jen tiu el⸱ĉerk⸱iĝ⸱is kaj ek⸱hav⸱is bon⸱eg⸱a⸱n manĝ⸱o⸱n, dir⸱ant⸱e al la ali⸱a: Ĉu ne ankaŭ vi baldaŭ manĝ⸱u? La mal⸱san⸱ul⸱o mir⸱is, kaj demand⸱is ĉu konven⸱as al mort⸱ul⸱o manĝ⸱i, sed ricev⸱is la respond⸱o⸱n, ke se li ne manĝ⸱as, li ne pov⸱as pli long⸱e est⸱i mort⸱a. Li do unu⸱e las⸱is si⸱n persv⸱ad⸱i manĝ⸱i kun⸱e kun la ali⸱a, post⸱e dorm⸱i, ek⸱star⸱i, si⸱n vest⸱i, jes, li ĉiel imit⸱is la ali⸱a⸱n, ĝis li re⸱far⸱iĝ⸱is viv⸱ant⸱a kaj prudent⸱a. Mi pov⸱us don⸱i sen⸱nombr⸱e pli da ekzempl⸱o⸱j pri tia⸱j strang⸱eg⸱a⸱j fantazi⸱aĵ⸱o⸱j. Tiel ankaŭ okaz⸱is pri Li⸱a Moŝt⸱o, ke Li imag⸱as si⸱n est⸱i mal⸱riĉ⸱a farm⸱ist⸱o. Sed Li⸱a Moŝt⸱o dev⸱as for⸱pel⸱i tia⸱j⸱n imag⸱o⸱j⸱n el si⸱a mens⸱o, kaj jen Li tuj re⸱san⸱iĝ⸱os.

JEPPE

Sed ĉu ebl⸱as, ke est⸱as nur fantazi⸱aĵ⸱o⸱j?

Kurac⸱ist⸱o

Cert⸱e jes! El tiu⸱j histori⸱o⸱j Sinjor⸱o aŭd⸱is, kia⸱n efik⸱o⸱n fantazi⸱aĵ⸱o⸱j pov⸱as hav⸱i?

JEPPE

Ĉu mi do ne est⸱as Jeppe sur la Mont⸱o?

Kurac⸱ist⸱o

Cert⸱e ne!

JEPPE

Kaj la malic⸱a Nille ne est⸱as mi⸱a edz⸱in⸱o, ĉu?

Kurac⸱ist⸱o

Neniel; ĉar Sinjor⸱o est⸱as vidv⸱o.

JEPPE

Ĉu ankaŭ tio est⸱as fantazi⸱aĵ⸱o, ke ŝi hav⸱as skurĝ⸱o⸱n, kiu nom⸱iĝ⸱as “Majstr⸱o Erik”?

Kurac⸱ist⸱o

Nur⸱a fantazi⸱aĵ⸱o.

JEPPE

Kaj ne est⸱as ver⸱o, ke mi dev⸱is ir⸱i al la urb⸱o por aĉet⸱i sap⸱o⸱n?

Kurac⸱ist⸱o

Ne.

JEPPE

Ankaŭ ne, ke mi for⸱trink⸱is la mon⸱o⸱n ĉe Jakob ŝu⸱ist⸱o?

Ĉambr⸱ist⸱o

Ej! Sinjor⸱o far⸱is ja ĉas⸱o⸱n kun⸱e kun ni la tut⸱a⸱n hieraŭ⸱o⸱n.

JEPPE

Eĉ ne ke mi est⸱as korn⸱ul⸱o?

Ĉambr⸱ist⸱o

Aj! Sinjor⸱in⸱o ja mort⸱is antaŭ mult⸱a⸱j jar⸱o⸱j.

JEPPE

, mi jam komenc⸱as percept⸱i mi⸱a⸱n mal⸱san⸱o⸱n. Mi ne plu pens⸱u pri tiu farm⸱ist⸱o; ĉar mi kompren⸱as, ke sonĝ⸱o konduk⸱is mi⸱n en tiu⸱n konfuz⸱o⸱n. Tamen est⸱as strang⸱e kiel hom⸱o⸱j pov⸱as las⸱i si⸱n kapt⸱i en tia⸱j⸱n fantazi⸱aĵ⸱o⸱j⸱n.

Ĉambr⸱ist⸱o

Ĉu Sinjor⸱o bon⸱vol⸱as iom promen⸱ad⸱i en la ĝarden⸱o, dum ni io⸱n pret⸱ig⸱as por la maten⸱manĝ⸱o?

JEPPE

Jes ja; sed dev⸱as okaz⸱i rapid⸱e; ĉar mi est⸱as kaj mal⸱sat⸱a kaj soif⸱a.

Tri⸱a Akt⸱o

Unu⸱a Scen⸱o

(Jeppe. Baron⸱o, ali⸱vest⸱it⸱a kiel sekretari⸱o. Ĉambr⸱ist⸱o kaj plur⸱a⸱j serv⸱ist⸱o⸱j.)

(Jeppe ven⸱as el la ĝarden⸱o kun si⸱a sekv⸱ant⸱ar⸱o, kaj tabl⸱et⸱o est⸱as pret⸱ig⸱it⸱a.)

JEPPE

Ha ha! Mi vid⸱as, ke la tabl⸱o jam est⸱as pret⸱a.

Ĉambr⸱ist⸱o

Jes, ĉio est⸱as pret⸱a, kiam konven⸱as al Vi⸱a Moŝt⸱o sid⸱iĝ⸱i.

(Jeppe sid⸱ig⸱as si⸱n. La ali⸱a⸱j star⸱as mal⸱antaŭ li⸱a seĝ⸱o kaj rid⸱as pri li⸱a⸱j aĉ⸱a⸱j manier⸱o⸱j, kiam li per ĉiu⸱j kvin fingr⸱o⸱j pren⸱as el la plad⸱o, rukt⸱as super la tabl⸱o⸱n, pur⸱ig⸱as la naz⸱o⸱n per la fingr⸱o⸱j kaj ŝmir⸱as sur la vest⸱o⸱j⸱n.)

Ĉambr⸱ist⸱o

Sinjor⸱o bon⸱vol⸱e indik⸱u, kiu⸱n vin⸱o⸱n li dezir⸱as?

JEPPE

Vi ja mem sci⸱as kiu⸱n vin⸱o⸱n mi kutim⸱as trink⸱i maten⸱e.

Ĉambr⸱ist⸱o

Est⸱as la rejn⸱a vin⸱o, kiu⸱n Sinjor⸱o plej ŝat⸱as trink⸱i. Se ĝi ne plaĉ⸱as al Sinjor⸱o, li tuj ricev⸱os ali⸱a⸱n.

JEPPE

Ĝi est⸱as iom tro sek⸱a. Verŝ⸱u iom da med⸱o en ĝi⸱n, kaj ĝi pli⸱bon⸱iĝ⸱os; ĉar mi mult⸱e ŝat⸱as la dolĉ⸱a⸱n.

Ĉambr⸱ist⸱o

Jen kanari-sek, se Sinjor⸱o bon⸱vol⸱as gust⸱um⸱i.

JEPPE

(trink⸱as) Ĝi est⸱as bon⸱a vin⸱o. Toks⸱u ĉiu⸱j! (ĉiu⸱n foj⸱o⸱n kiam li trink⸱as, oni sonor⸱ig⸱as trumpet⸱o⸱j⸱n.)

JEPPE

Hej, atent⸱u, ul⸱o⸱j! Ankoraŭ glas⸱o⸱n da kanajl⸱o-sek, vi kompren⸱as, ĉu?—Kie vi ricev⸱is tiu⸱n ring⸱o⸱n, kiu⸱n vi port⸱as sur la fingr⸱o?

Sekretari⸱o

Sinjor⸱o mem don⸱is ĝi⸱n al mi.

JEPPE

Tio⸱n mi ne memor⸱as; re⸱don⸱u ĝi⸱n; mi cert⸱e far⸱is en ebri⸱o. Tia⸱j⸱n ring⸱o⸱j⸱n oni ja ne for⸱don⸱as. Post⸱e mi ekzamen⸱os kiu⸱j⸱n ali⸱a⸱j⸱n aĵ⸱o⸱j⸱n vi ricev⸱is. Serv⸱ist⸱o⸱j ne hav⸱u pli ol manĝ⸱aĵ⸱o⸱n kaj salajr⸱o⸱n. Mi pov⸱as ĵur⸱i, ke mi ne memor⸱as ke mi donac⸱is al vi io⸱n apart⸱e; ĉar kial mi far⸱us? Tiu ring⸱o val⸱or⸱as ja pli ol dek taler⸱o⸱j⸱n. Ne, ne, vi bon⸱ul⸱o⸱j! Ne tiel, ne tiel. Vi ne dev⸱as mis⸱uz⸱i la mal⸱fort⸱a⸱n anim⸱o⸱n kaj drink⸱em⸱o⸱n de vi⸱a Sinjor⸱o. Kiam mi est⸱as ebri⸱a, mi est⸱as pret⸱a for⸱don⸱i eĉ mi⸱a⸱n pantalon⸱o⸱n; sed kiam mi for⸱dorm⸱ig⸱is la ebri⸱ec⸱o⸱n, mi re⸱pren⸱as mi⸱a⸱j⸱n donac⸱o⸱j⸱n. Ali⸱e mi spert⸱us la skurĝ⸱o⸱n de mi⸱a edz⸱in⸱o Nille. Aj, kio⸱n mi dir⸱as? Nun mi re⸱fal⸱as en la antaŭ⸱a⸱j⸱n stult⸱a⸱j⸱n pens⸱o⸱j⸱n kaj ne memor⸱as, kiu mi est⸱as. Pli da kanajl⸱o-sek. Sam⸱a⸱n San⸱o⸱n!

(Trumpet⸱o⸱j sonor⸱iĝ⸱as.)

JEPPE

Atent⸱u kio⸱n mi dir⸱as, ul⸱o⸱j! De nun jen⸱o est⸱u por vi instrukci⸱o, ke kiam mi en la vesper⸱o io⸱n donac⸱as en ebri⸱ec⸱o, tio⸱n vi re⸱don⸱u maten⸱e. Kiam serv⸱ist⸱o⸱j ricev⸱as pli ol ili pov⸱as manĝ⸱i, ili far⸱iĝ⸱as arogant⸱a⸱j kaj fier⸱e rekt⸱ig⸱as la nuk⸱o⸱n antaŭ si⸱a⸱j sinjor⸱o⸱j.—Kiom⸱a⸱n salajr⸱o⸱n ricev⸱as vi?

Sekretari⸱o

Sinjor⸱o ĉiam don⸱is al mi 200 taler⸱o⸱j⸱n jar⸱e.

JEPPE

Je Diabl⸱o, de nun vi ne hav⸱u 200 taler⸱o⸱j⸱n; kiom vi util⸱as por 200 taler⸱o⸱j? Mi mem dev⸱as pen⸱i kiel brut⸱o kaj star⸱i en la gren⸱ej⸱o de maten⸱o ĝis vesper⸱o kaj pov⸱as apenaŭ.... Jen, nun re⸱ven⸱as tiu⸱j damn⸱it⸱a⸱j farm⸱ist⸱fantazi⸱o⸱j. Krom⸱a⸱n glas⸱o⸱n da vin⸱o.

(Li trink⸱as de⸱nov⸱e, kaj la trumpet⸱o⸱j sonor⸱iĝ⸱as.)

JEPPE

200 taler⸱o⸱j⸱n! Est⸱as ja sen⸱haŭt⸱ig⸱o de si⸱a Sinjor⸱o. Jen, aŭskult⸱u, bon⸱ul⸱o⸱j! Kiam mi est⸱os manĝ⸱int⸱a, mi intenc⸱as pend⸱ig⸱i ĉiu⸱n du⸱a⸱n en la bien⸱o. Sci⸱u, ke mi ne las⸱as al mi pri⸱ŝerc⸱i en mon⸱afer⸱o⸱j.

Ĉambr⸱ist⸱o

Ni re⸱don⸱os ĉio⸱n, kio⸱n ni ricev⸱is de Vi⸱a Moŝt⸱o.

JEPPE

Jes, jes “Vi⸱a Moŝt⸱o, Vi⸱a Moŝt⸱o!” Da kompliment⸱o⸱j kaj baslemenoj[5] vi hav⸱as sufiĉ⸱e ĉi⸱temp⸱e. Vi buŝ⸱e flat⸱as mi⸱n per vi⸱a “Vi⸱a Moŝt⸱o”, ĝis vi for⸱port⸱is mi⸱a⸱n tut⸱a⸱n mon⸱o⸱n, kaj vi mem far⸱iĝ⸱os moŝt⸱o⸱j. La buŝ⸱o dir⸱as: “Vi⸱a Moŝt⸱o”, sed la kor⸱o “Vi⸱a Azen⸱o”. Vi ne dir⸱as, kio⸱n vi pens⸱as, vi ul⸱o⸱j; Vi dung⸱it⸱o⸱j est⸱as kiel Abner, kiu salut⸱ant⸱e Roland dir⸱is: Salut⸱o⸱n al vi, mi⸱a frat⸱o! kaj jen li pik⸱as la ponard⸱o⸱n en li⸱a⸱n kor⸱o⸱n. Kred⸱u mi⸱n, ke Jeppe ne est⸱as stult⸱ul⸱o.

[Pied⸱not⸱o 5—Man⸱o⸱kis⸱o⸱j. Mal⸱pur⸱aĵ⸱o el la franc⸱lingv⸱a, “je vous baise les mains,”—mi kis⸱as vi⸱a⸱j⸱n man⸱o⸱j⸱n.]

(Ĉiu⸱j genu⸱fal⸱as kaj pet⸱as indulg⸱o⸱n.)

JEPPE

Ek⸱star⸱u, ul⸱o⸱j! Atend⸱u, ĝis mi manĝ⸱fin⸱as; post⸱e mi ekzamen⸱os kiel stat⸱as, kaj kiu⸱j merit⸱as pend⸱ig⸱o⸱n aŭ ne. Nun mi vol⸱as amuz⸱iĝ⸱i.—Kie est⸱as mi⸱a intendant⸱o?

Ĉambr⸱ist⸱o

Li est⸱as ekster⸱e.

JEPPE

Tuj en⸱ven⸱ig⸱u li⸱n.

Du⸱a Scen⸱o

Intendant⸱o

(en arĝent⸱buton⸱um⸱it⸱a frak⸱o, kun sabr⸱o ĉe la tali⸱o) Vi⸱a Moŝt⸱o io⸱n or⸱don⸱as?

JEPPE

Neni⸱o⸱n krom pend⸱ig⸱i vi⸱n.

Intendant⸱o

Mi ja neniu⸱n krim⸱o⸱n far⸱is, Vi⸱a Moŝt⸱o! kial mi do est⸱u pend⸱ig⸱ot⸱a?

JEPPE

Vi est⸱as intendant⸱o, ĉu ne?

Intendant⸱o

Jes, mi est⸱as, Vi⸱a Moŝt⸱o.

JEPPE

Kaj tamen vi demand⸱as kial vi est⸱u pend⸱ig⸱ot⸱a?

Intendant⸱o

Mi ja serv⸱is Vi⸱a⸱n Moŝt⸱o⸱n fidel⸱e kaj honest⸱e, kaj diligent⸱e labor⸱is en mi⸱a posten⸱o, tiel ke Vi⸱a Moŝt⸱o ĉiam laŭd⸱is mi⸱n antaŭ si⸱a⸱j ali⸱a⸱j serv⸱ist⸱o⸱j.

JEPPE

Jes, cert⸱e vi est⸱is diligent⸱a en vi⸱a posten⸱o; tio⸱n oni ja vid⸱as pro vi⸱a⸱j buton⸱o⸱j el muld⸱it⸱a arĝent⸱o. Kiu⸱n salajr⸱o⸱n vi ricev⸱as jar⸱e?

Intendant⸱o

Du⸱on⸱a⸱n cent⸱o⸱n da taler⸱o⸱j jar⸱e.

JEPPE

(paŝ⸱ad⸱as tie⸱n kaj re⸱e⸱n) Du⸱on⸱a⸱n cent⸱o⸱n da taler⸱o⸱j? Jes, vi tuj est⸱u pend⸱ig⸱ot⸱a.

Intendant⸱o

Ne pov⸱as ja est⸱i mal⸱pli, Vi⸱a Moŝt⸱o, por pen⸱ig⸱a serv⸱o dum tut⸱a jar⸱o.

JEPPE

Ĝust⸱e pro tio al la pend⸱ig⸱il⸱o, ĉar vi ne ricev⸱as pli ol du⸱on⸱a⸱n cent⸱o⸱n da taler⸱o⸱j. Vi hav⸱as mon⸱o⸱n por frak⸱o kun arĝent⸱a⸱j buton⸱o⸱j, por bord⸱aĵ⸱o⸱j ĉe la man⸱o⸱j, por silk⸱a sak⸱et⸱o ĉe la har⸱ar⸱o kaj ricev⸱as nur du⸱on⸱a⸱n cent⸱o⸱n jar⸱e. Ĉu vi do ne ŝtel⸱as de mi, kompat⸱ind⸱ul⸱o? ĉar de kie vi ali⸱e ricev⸱us tiu⸱j⸱n riĉ⸱aĵ⸱o⸱j⸱n?

Intendant⸱o

(sur⸱genu⸱e) , Vi⸱a Moŝt⸱o! kompat⸱u mi⸱n pro mi⸱a mal⸱riĉ⸱a edz⸱in⸱o kaj pro mi⸱a⸱j ne⸱plen⸱aĝ⸱a⸱j infan⸱o⸱j.

JEPPE

Ĉu vi hav⸱as mult⸱a⸱j⸱n infan⸱o⸱j⸱n?

Intendant⸱o

Mi hav⸱as sep infan⸱o⸱j⸱n en viv⸱o, Vi⸱a Moŝt⸱o.

JEPPE

Ha, ha! sep infan⸱o⸱j⸱n en viv⸱o? Rapid⸱e, pend⸱ig⸱u li⸱n, sekatario!

Sekretari⸱o

, Vi⸱a Moŝt⸱o! Mi ja ne est⸱as ekzekut⸱ist⸱o.

JEPPE

Kio vi ne est⸱as, vi pov⸱os far⸱iĝ⸱i; vi aspekt⸱as ĉia⸱spec⸱e kapabl⸱a. Kiam vi est⸱os pend⸱ig⸱int⸱a li⸱n, mi mem post⸱e vi⸱n pend⸱ig⸱os.

Intendant⸱o

, Vi⸱a Moŝt⸱o! ĉu ne est⸱as pardon⸱o?

JEPPE

(de⸱nov⸱e paŝ⸱ad⸱as, ek⸱sid⸱as por trink⸱i, ek⸱star⸱as de⸱nov⸱e) Du⸱on⸱a⸱n cent⸱o⸱n da taler⸱o⸱j, edz⸱in⸱o⸱n kaj sep infan⸱o⸱j⸱n! Se neni⸱u ali⸱a pend⸱ig⸱os vi⸱n, mi mem tio⸱n far⸱os. Mi bon⸱e sci⸱as kia⸱j ul⸱o⸱j vi est⸱as, vi intendant⸱o⸱j; mi sci⸱as kiel vi trakt⸱is mi⸱n mem kaj ali⸱a⸱j⸱n kompat⸱ind⸱a⸱j⸱n farm⸱ist⸱o⸱j⸱n.... Aj! jen re⸱ven⸱as tiu⸱j damn⸱it⸱a⸱j farm⸱ist⸱fantazi⸱aĵ⸱o⸱j en mi⸱a⸱n kap⸱o⸱n. Mi dir⸱us, ke mi kon⸱as vi⸱a⸱n kondut⸱o⸱n kaj vi⸱a⸱j⸱n manovr⸱o⸱j⸱n tiel bon⸱e sur⸱fingr⸱e, ke mi mem pov⸱us est⸱i intendant⸱o, se neces⸱e. Vi sen⸱krem⸱ig⸱as la lakt⸱o⸱n, kaj la Sinjor⸱o⸱j ricev⸱as fek⸱aĵ⸱o⸱n, pardon⸱u la esprim⸱o⸱n. Mi kred⸱as, ke se la mond⸱o long⸱e star⸱os, intendant⸱o⸱j far⸱iĝ⸱os junkr⸱o⸱j kaj junkr⸱o⸱j far⸱iĝ⸱os intendant⸱o⸱j. Kiam farm⸱ist⸱o io⸱n kaŝ⸱e don⸱as al vi aŭ al vi⸱a⸱j edz⸱in⸱o⸱j, vi aŭd⸱ig⸱os al la Sinjor⸱o: La kompat⸱ind⸱ul⸱o est⸱as sufiĉ⸱e labor⸱em⸱a kaj diligent⸱a, sed plur⸱a⸱j akcident⸱o⸱j okaz⸱is al li, tiel ke li ne pov⸱as pag⸱i; li hav⸱as ne⸱fekund⸱a⸱n ter⸱o⸱n, skabi⸱o atak⸱is li⸱a⸱n brut⸱ar⸱o⸱n kaj tiel plu, kaj per tiu babil⸱aĉ⸱o la sinjor⸱o⸱j dev⸱as las⸱i si⸱n kontent⸱ig⸱i. Kred⸱u mi⸱n, bon⸱ul⸱o, mi ne las⸱as mi⸱n tir⸱i per la naz⸱o; ĉar mi mem est⸱as farm⸱ist⸱o kaj fil⸱o de farm⸱ist⸱o.... Jen, nun re⸱ven⸱as tiu sorĉ⸱o! Mi dir⸱as, ke mi mem est⸱as fil⸱o de farm⸱ist⸱o; ĉar Abrahamo kaj Eva, ni⸱a⸱j unu⸱a⸱j ge⸱patr⸱o⸱j, est⸱is ter⸱kultur⸱ist⸱o⸱j.

Sekretari⸱o

(genu⸱e) , Vi⸱a Moŝt⸱o! est⸱u kompat⸱em⸱a pro li⸱a mal⸱riĉ⸱a edz⸱in⸱o; ĉar el kio ŝi nutr⸱u patr⸱in⸱o⸱n kaj infan⸱o⸱j⸱n?

JEPPE

Kiu dir⸱as, ke ili viv⸱u? Oni pend⸱ig⸱u ili⸱n sam⸱temp⸱e.

Sekretari⸱o

, Sinjor⸱o! est⸱as tiom ĉarm⸱a, bel⸱a vir⸱in⸱o.

JEPPE

Nu? Ebl⸱e vi mem am⸱as ŝi⸱n, ĉar vi tiom zorg⸱as por ŝi? En⸱konduk⸱u ŝi⸱n.

(La vir⸱in⸱o en⸱ven⸱as kaj kis⸱as li⸱a⸱n man⸱o⸱n.)

JEPPE

Ĉu vi est⸱as la edz⸱in⸱o de la intendant⸱o?

Vir⸱in⸱o

Jes, mi est⸱as, Vi⸱a Moŝt⸱o.

JEPPE

(tuŝ⸱as ŝi⸱a⸱n mam⸱o⸱n) Vi est⸱as bel⸱a. Ĉu vi vol⸱as kuŝ⸱i kun mi ĉi⸱nokt⸱e?

Vir⸱in⸱o

Vi⸱a Moŝt⸱o or⸱don⸱as en ĉio; ĉar mi est⸱as en Li⸱a serv⸱o.

JEPPE

(al la intendant⸱o) Ĉu vi permes⸱as, ke mi kuŝ⸱os kun vi⸱a edz⸱in⸱o ĉi⸱nokt⸱e?

Intendant⸱o

Mi dank⸱as al Vi⸱a Moŝt⸱o, ke Li vol⸱as far⸱i tiu⸱n honor⸱o⸱n al mi⸱a dom⸱o.

JEPPE

Jen! Met⸱u seĝ⸱o⸱n por ŝi; ŝi manĝ⸱u kun⸱e kun mi.

(Ŝi ek⸱sid⸱as ĉe la tabl⸱o, manĝ⸱as kaj trink⸱as kun li; li far⸱iĝ⸱as ĵaluz⸱a al la sekretari⸱o kaj dir⸱as:)

JEPPE

Vi spert⸱os akcident⸱o⸱n, se vi rigard⸱as ŝi⸱n.

(Tiom oft⸱e kiom li ek⸱rigard⸱as la sekretari⸱o⸱n, tiu tuj for⸱direkt⸱as si⸱a⸱n rigard⸱o⸱n de ŝi kaj rigard⸱as ter⸱e⸱n. Jeppe kant⸱as mal⸱mod⸱a⸱n am⸱kant⸱o⸱n, dum li sid⸱as ĉe⸱tabl⸱e kun ŝi; li or⸱don⸱as ke oni lud⸱u pol⸱a⸱n danc⸱o⸱n, kaj danc⸱as kun ŝi, sed fal⸱as tri foj⸱o⸱j⸱n pro drink⸱ad⸱o; fin⸱e la kvar⸱a⸱n foj⸱o⸱n li rest⸱as kuŝ⸱ant⸱a kaj en⸱dorm⸱iĝ⸱as.)

Baron⸱o

(kiu ĝis nun aktor⸱is kiel sekretari⸱o) Li jam dorm⸱as profund⸱e. Nun ni gajn⸱is la lud⸱o⸱n; sed preskaŭ ni mem star⸱is en mok⸱o; ĉar li intenc⸱is ni⸱n tiran⸱i, pro kio ni aŭ dev⸱us van⸱ig⸱i la histori⸱o⸱n, aŭ las⸱i ni⸱n mal⸱bon⸱e trakt⸱i de tiu krud⸱a farm⸱ist⸱o, el kies kondut⸱o oni pov⸱as lern⸱i, kiom tiran⸱a⸱j kaj arogant⸱a⸱j far⸱iĝ⸱as tia⸱j hom⸱o⸱j, kiu⸱j el la kot⸱o tro rapid⸱e ven⸱as al honor⸱o kaj dign⸱o. Preskaŭ est⸱is mal⸱feliĉ⸱a moment⸱o, kiam mi pren⸱is rol⸱o⸱n de sekretari⸱o; ĉar se li mi⸱n bat⸱us, est⸱us mal⸱agrabl⸱a histori⸱o, kiu ĵet⸱us sur mi⸱n ne mal⸱pli da mok⸱ad⸱o ol sur tiu⸱n farm⸱ist⸱o⸱n. Plej bon⸱e est⸱as, ke ni las⸱u li⸱n ankoraŭ iom dorm⸱i, antaŭ ol ni de⸱nov⸱e sur⸱met⸱u al li li⸱a⸱j⸱n mal⸱pur⸱a⸱j⸱n farm⸱ist⸱vest⸱aĵ⸱o⸱j⸱n.

Erik

Aj Sinjor⸱o! li jam dorm⸱as kiel ŝton⸱o; jen vid⸱u! mi pov⸱as li⸱n bat⸱i, li tio⸱n ne sent⸱as.

Baron⸱o

El⸱konduk⸱u li⸱n, kaj fin⸱u la komedi⸱o⸱n.

Kvar⸱a Akt⸱o

Unu⸱a Scen⸱o

(Jeppe kuŝ⸱as sur sterk⸱ej⸱o en si⸱a⸱j mal⸱nov⸱a⸱j farm⸱ist⸱vest⸱aĵ⸱o⸱j. Li vek⸱iĝ⸱as kaj kri⸱as:)

JEPPE

Hej, Sekatario! Ĉambr⸱ist⸱o! Lake⸱o⸱j! Pli da kanajl⸱o-sek!

(Rigard⸱as ĉirkaŭ⸱e⸱n kaj frot⸱as si⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n sam⸱e kiel antaŭ⸱e, palp⸱as si⸱a⸱n kap⸱o⸱n kaj kapt⸱as si⸱a⸱n mal⸱nov⸱a⸱n larĝ⸱a⸱n ĉapel⸱o⸱n, frot⸱as la okul⸱o⸱j⸱n kaj turn⸱as la ĉapel⸱o⸱n ĉiu⸱flank⸱e⸱n, rigard⸱as si⸱a⸱j⸱n vest⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, kaj re⸱kon⸱as si⸱n mem; komenc⸱as parol⸱i:)

Kiom long⸱e est⸱is Abrahamo en Paradiz⸱o? Mi nun bedaŭr⸱ind⸱e re⸱kon⸱as ĉio⸱n, mi⸱a⸱n kuŝ⸱ej⸱o⸱n, mi⸱a⸱n jak⸱o⸱n, mi⸱a⸱n mal⸱nov⸱a⸱n korn⸱ul-ĉapel⸱o⸱n, mi⸱n mem. Jen, Jeppe, io ali⸱a ol trink⸱i kanajl⸱o⸱n-sek el or⸱um⸱it⸱a⸱j glas⸱o⸱j, sid⸱i ĉe⸱tabl⸱e kun lake⸱o⸱j kaj sekatarioj mal⸱antaŭ la seĝ⸱o. La feliĉ⸱o bedaŭr⸱ind⸱e neniam daŭr⸱as long⸱e. , ! ke mi, kiu est⸱is tia sinjor⸱a Moŝt⸱o antaŭ ne⸱long⸱e, vid⸱u mi⸱n en tia aĉ⸱a stat⸱o, mi⸱a ornam⸱it⸱a lit⸱o nun sterk⸱ej⸱o, mi⸱a or⸱brod⸱it⸱a ĉap⸱o mal⸱nov⸱a korn⸱ul⸱ĉapel⸱o, mi⸱a⸱j lake⸱o⸱j pork⸱o⸱j, kaj mi mem de grand⸱sinjor⸱o re⸱ŝanĝ⸱it⸱a al kompat⸱ind⸱a farm⸱ist⸱o! Mi imag⸱is, kiam mi re⸱vek⸱iĝ⸱is, ke mi trov⸱us mi⸱a⸱j⸱n fingr⸱o⸱j⸱n kun or⸱a⸱j ring⸱o⸱j; sed ili port⸱as, permes⸱u la esprim⸱o⸱n, sigel⸱o⸱n de io tut⸱e ali⸱a. Mi intenc⸱is postul⸱i respond⸱ec⸱o⸱n de mi⸱a⸱j serv⸱ist⸱o⸱j; sed nun mi dev⸱as mem pret⸱ig⸱i mi⸱a⸱n dors⸱o⸱n, kiam mi re⸱ven⸱os hejm⸱e⸱n por respond⸱ec⸱i pri mi⸱a⸱j ag⸱o⸱j. Mi imag⸱is, kiam mi vek⸱iĝ⸱is, pren⸱i glas⸱o⸱n da kanajl⸱o-sek’, sed ricev⸱is, por dec⸱e parol⸱i, fekbulon en la man⸱o⸱n. , , Jeppe! tiu loĝ⸱ad⸱o en Paradiz⸱o daŭr⸱is mal⸱long⸱e, kaj vi⸱a ĝoj⸱o ek⸱hav⸱is rapid⸱a⸱n fin⸱o⸱n. Sed kiu sci⸱as, ĉu la sam⸱a ne pov⸱us okaz⸱i al mi, se mi ankoraŭ⸱foj⸱e en⸱dorm⸱iĝ⸱os? , ! ke tio okaz⸱u al mi! , ke tio re⸱ven⸱u!

(Kuŝ⸱ig⸱as si⸱n por dorm⸱i.)

Du⸱a Scen⸱o

NILLE

Ĉu ebl⸱e mi kred⸱u, ke iu akcident⸱o okaz⸱is al li? Kiel do tio pov⸱as est⸱i? Aŭ la diabl⸱o pren⸱is li⸱n, aŭ, kio⸱n mi pli tim⸱as, li sid⸱as en gast⸱ej⸱o kaj for⸱drink⸱as la mon⸱o⸱n. Mi est⸱is stult⸱a konfid⸱i al tiu drink⸱em⸱ul⸱o dek du ŝiling⸱o⸱j⸱n je unu foj⸱o.—Sed kio⸱n mi vid⸱as? Ĉu li ne kuŝ⸱as ronk⸱ant⸱e tie en la sterk⸱o? , mi kompat⸱ind⸱a hom⸱o, kiu hav⸱u tia⸱n brut⸱o⸱n kiel edz⸱o⸱n! Vi⸱a dors⸱o pag⸱u sufiĉ⸱e mult⸱e⸱kost⸱e.

(Ŝtel⸱ir⸱as silent⸱e kaj don⸱as al li frap⸱o⸱n de “Majstr⸱o Erik” sur la pug⸱o.)

JEPPE

Aj, Aj! Help⸱u, Help⸱u! Kio est⸱as? Kie mi est⸱as? Kiu bat⸱as mi⸱n? Kial oni bat⸱as mi⸱n? Aj!

NILLE

Mi tuj instru⸱u al vi kio est⸱as.

(Frap⸱as li⸱n de⸱nov⸱e kaj tir⸱as li⸱n per la har⸱o⸱j.)

JEPPE

, kar⸱a Nille! ne frap⸱u mi⸱n pli! Vi ne sci⸱as kio okaz⸱is al mi.

NILLE

Kie vi drink⸱em⸱ul⸱o tiom long⸱e est⸱is? Kie est⸱as la sap⸱o, kiu⸱n vi dev⸱is aĉet⸱i?

JEPPE

Mi ne pov⸱is ating⸱i la urb⸱o⸱n, Nille!

NILLE

Kial vi ne pov⸱is ating⸱i la urb⸱o⸱n?

JEPPE

Sur⸱voj⸱e mi est⸱is lev⸱it⸱a al Paradiz⸱o.

NILLE

Al Paradiz⸱o! (bat⸱as li⸱n) Al Paradiz⸱o! (de⸱nov⸱e bat⸱as li⸱n) Al Paradiz⸱o! (bat⸱as li⸱n de⸱nov⸱e). Vi eĉ vol⸱as mistifik⸱i mi⸱n, ĉu?

JEPPE

A-a-a! Tiel ver⸱e, kiel mi est⸱as honest⸱a vir⸱o, mi dir⸱as la ver⸱o⸱n.

NILLE

Kio est⸱as ver⸱o?

JEPPE

Ke mi est⸱is en Paradiz⸱o.

(Nille ripet⸱as: En Paradiz⸱o! kaj daŭr⸱e frap⸱as li⸱n.)

JEPPE

, kar⸱eg⸱a Nille! ne frap⸱u mi⸱n plu!

NILLE

Rapid⸱e, konfes⸱u kie vi est⸱is, aŭ mi murd⸱os vi⸱n.

JEPPE

, mi volont⸱e konfes⸱os kie mi est⸱is, se vi ne plu frap⸱as mi⸱n.

NILLE

Do, konfes⸱u.

JEPPE

Ĵur⸱u, ke vi ne plu bat⸱os mi⸱n.

NILLE

Ne.

JEPPE

Tiel ver⸱e kiel mi est⸱as honest⸱a vir⸱o kaj nom⸱iĝ⸱as Jeppe sur la Mont⸱o, est⸱as ver⸱o, ke mi est⸱is en Paradiz⸱o kaj vid⸱is afer⸱o⸱j⸱n, kiu⸱j mir⸱ig⸱os vi⸱n aŭd⸱i.

(Nille de⸱nov⸱e bat⸱as li⸱n kaj tir⸱as li⸱n intern⸱e⸱n per la har⸱o⸱j.)

Tri⸱a Scen⸱o

NILLE

(sol⸱a) Jen, vi best⸱a drink⸱ul⸱o! Nun unu⸱e el⸱dorm⸱u la ebri⸱ec⸱o⸱n; post⸱e ni plu⸱e kun⸱parol⸱u. Tia⸱j pork⸱o⸱j, kia vi est⸱as, ne ven⸱as al Paradiz⸱o. Imag⸱u kiel tiu brut⸱o for⸱drink⸱is si⸱a⸱n prudent⸱o⸱n. Sed se li si⸱n regal⸱is je mi⸱a kost⸱o, li ankaŭ honest⸱e pro tio pent⸱u; ĉar dum du tag⸱o⸱j li ricev⸱u neni⸱o⸱n sek⸱a⸱n nek mal⸱sek⸱a⸱n. Post tiam cert⸱e for⸱las⸱os li⸱n la fantazi⸱aĵ⸱o⸱j pri Paradiz⸱o.

Kvar⸱a Scen⸱o

(Tri arm⸱it⸱a⸱j vir⸱o⸱j ven⸱as.)

Tri Vir⸱o⸱j

Ĉu ne ĉi tie loĝ⸱as vir⸱o, kiu nom⸱iĝ⸱as Jeppe?

NILLE

Jes, li loĝ⸱as.

Tri Vir⸱o⸱j

Ĉu vi est⸱as li⸱a edz⸱in⸱o?

NILLE

Jes, bon⸱a Di⸱o, bedaŭr⸱ind⸱e!

Tri Vir⸱o⸱j

Ni dev⸱as parol⸱i kun li.

NILLE

Li est⸱as tut⸱e ebri⸱a.

Tri Vir⸱o⸱j

Ne mal⸱help⸱as. Tuj el⸱ig⸱u li⸱n, aŭ akcident⸱o okaz⸱os al la tut⸱a dom⸱o.

(Nille en⸱ir⸱as, kaj el⸱puŝ⸱as Jeppe kun tia rapid⸱ec⸱o, ke li renvers⸱as unu el la tri vir⸱o⸱j kun si laŭ la plank⸱o.)

Kvin⸱a Scen⸱o

JEPPE

, , vi bon⸱a⸱j vir⸱o⸱j; nun vi vid⸱as kun kia edz⸱in⸱o mi dev⸱as viv⸱aĉ⸱i.

Tri Vir⸱o⸱j

Vi neni⸱a⸱n ali⸱a⸱n trakt⸱ad⸱o⸱n merit⸱as; ĉar vi est⸱as krim⸱ul⸱o.

JEPPE

Kio⸱n mal⸱bon⸱a⸱n mi do far⸱is?

Tri Vir⸱o⸱j

Tio⸱n vi tuj sci⸱os antaŭ la tribunal⸱o.

Ses⸱a Scen⸱o

(Jeppe. La tri vir⸱o⸱j. Juĝ⸱ist⸱o. Du advokat⸱o⸱j. Atest⸱ant⸱o.)

(La juĝ⸱ist⸱o en⸱ven⸱as kun⸱e kun krom⸱a asist⸱ant⸱o kaj ek⸱sid⸱as sur si⸱a seĝ⸱o. Jeppe man⸱lig⸱it⸱a dors⸱e est⸱as konduk⸱at⸱a antaŭ la tribunal⸱o⸱n.)

Atest⸱ant⸱o

(antaŭ⸱e⸱n⸱paŝ⸱as kaj kulp⸱ig⸱as li⸱n tiel:) Jen est⸱as vir⸱o, sinjor⸱o Juĝ⸱ist⸱o, kiu⸱n ni atest⸱e vid⸱is en⸱ŝtel⸱iĝ⸱i en la dom⸱o⸱n de la Baron⸱o, ŝajn⸱ig⸱i est⸱i Li⸱a Moŝt⸱o, sur⸱met⸱i li⸱a⸱j⸱n vest⸱aĵ⸱o⸱j⸱n, tiran⸱i li⸱a⸱j⸱n serv⸱ist⸱o⸱j⸱n; kaj ĉar tio est⸱as ne⸱kred⸱ebl⸱e impertinent⸱a kondut⸱o, ni postul⸱as nom⸱e de ni⸱a Sinjor⸱o, ke li est⸱u apart⸱e sever⸱e pun⸱at⸱a kiel for⸱tim⸱ig⸱a ekzempl⸱o por ali⸱a⸱j per⸱fort⸱ul⸱o⸱j.

Juĝ⸱ist⸱o

Ĉu est⸱as ver⸱e, kio⸱n oni imput⸱as al vi? El⸱dir⸱u por vi⸱a defend⸱o; ĉar ni vol⸱as neniu⸱n kondamn⸱i ne⸱aŭd⸱it⸱a⸱n.

JEPPE

, mi kompat⸱ind⸱ul⸱o! kio⸱n mi dir⸱u? Mi konfes⸱as, ke mi merit⸱as pun⸱o⸱n, sed nur pro la mon⸱o, kiu⸱n mi for⸱drink⸱is, kaj por kiu mi dev⸱is aĉet⸱i sap⸱o⸱n. Krom⸱e mi konfes⸱as, ke mi ĵus est⸱is en iu kastel⸱o. Sed kiel mi tie⸱n en⸱ven⸱is, kaj kiel mi re⸱e el⸱ven⸱is, mi ne sci⸱as.

Unu⸱a Advokat⸱o

Jen Juĝ⸱ist⸱o mem aŭd⸱as el li⸱a propr⸱a konfes⸱o, ke li ebri⸱iĝ⸱is kaj en ebri⸱o far⸱is tia⸱n abomen⸱a⸱n krim⸱o⸱n, ke nun nur rest⸱as verdikt⸱i, ĉu tia krud⸱a krim⸱ul⸱o pov⸱as sen⸱kulp⸱ig⸱i si⸱a⸱n krim⸱o⸱n per ebri⸱ec⸱o. Mi opini⸱as, ke ne! Ĉar tiel nek mal⸱ĉast⸱ec⸱o nek murd⸱o est⸱us pun⸱ebl⸱a; ĉiu ajn serĉ⸱us pretekst⸱o⸱j⸱n, kaj dir⸱us, ke est⸱is far⸱it⸱a en ebri⸱ec⸱o. Kaj, kvankam li pov⸱as pruv⸱i ke li est⸱is ebri⸱a, li⸱a afer⸱o tamen ne pli⸱bon⸱iĝ⸱as; ĉar est⸱as dir⸱it⸱e: Pro kio oni far⸱as en ebri⸱ec⸱o, oni pun⸱pag⸱u kiam oni sen⸱ebri⸱iĝ⸱as. Est⸱as ja kon⸱at⸱e, ke pro tia krim⸱o vir⸱o ĵus est⸱is pun⸱at⸱a, kvankam la krim⸱ul⸱o las⸱is si⸱n el naiv⸱ec⸱o de⸱log⸱i, kaj ŝajn⸱ig⸱is, ke li est⸱us Sinjor⸱o; sed li⸱a naiv⸱ec⸱o kaj stult⸱ec⸱o ne pov⸱is sav⸱i li⸱n de la mort⸱o. Ĉar pun⸱o sol⸱e ekzist⸱as kiel ekzempl⸱o por ali⸱ul⸱o⸱j. Mi rakont⸱us la histori⸱o⸱n, se mi ne tim⸱us per tio tro long⸱ig⸱i la proces⸱o⸱n.

Du⸱a Advokat⸱o

Estim⸱at⸱a sinjor⸱o Juĝ⸱ist⸱o! Jen⸱a proces⸱o aspekt⸱as al mi tiel strang⸱a, ke mi ne kapabl⸱as kred⸱i, ke la afer⸱o tiel ver⸱e okaz⸱is, kvankam est⸱us pli⸱a⸱j atest⸱ant⸱o⸱j. Simpl⸱anim⸱a farm⸱ist⸱o en⸱ŝtel⸱iĝ⸱us en la bien⸱dom⸱o⸱n de Sinjor⸱o, kaj prezent⸱us si⸱n kiel li⸱a⸱n person⸱o⸱n, sen sur⸱pren⸱i li⸱a⸱n vizaĝ⸱o⸱n kaj statur⸱o⸱n? Kiel li pov⸱us penetr⸱i en la dorm⸱o-ĉambr⸱o⸱n de Sinjor⸱o? Kiel li pov⸱us sur⸱met⸱i la vest⸱aĵ⸱o⸱j⸱n de Sinjor⸱o, sen est⸱i observ⸱at⸱a de iu? Ne, sinjor⸱o Juĝ⸱ist⸱o! oni pov⸱as vid⸱i, ke est⸱as fikci⸱a intrig⸱o de la mal⸱amik⸱o⸱j de tiu kompat⸱ind⸱a vir⸱o. Mi do esper⸱as, ke li est⸱u absolv⸱at⸱a.

JEPPE

(plor⸱ant⸱a) Bon⸱a Di⸱o ben⸱u vi⸱a⸱n buŝ⸱o⸱n! Mi hav⸱as pec⸱o⸱n da tabak⸱o en mi⸱a pantalon⸱poŝ⸱o, se vi ne vol⸱as rifuz⸱i; ĝi est⸱as sufiĉ⸱e bon⸱a por ĉiu honest⸱ul⸱o, kiu vol⸱as maĉ⸱i.

Du⸱a Advokat⸱o

Gard⸱u nur vi⸱a⸱n tabak⸱o⸱n, Jeppe! Ke mi defend⸱e parol⸱as por vi, ne cel⸱as donac⸱o⸱n aŭ trink⸱aĵ⸱o⸱n, sed okaz⸱as sol⸱e pro krist⸱an⸱a kompat⸱o.

JEPPE

Pardon⸱u, sinjor⸱o Prokurator⸱o! mi ne opini⸱is, ke hom⸱o⸱j el vi⸱a profesi⸱o est⸱as tiom honest⸱a⸱j.

Unu⸱a Advokat⸱o

Kio⸱n mi⸱a Koleg⸱o prezent⸱as por liber⸱ig⸱o de tiu krim⸱ul⸱o, tio baz⸱iĝ⸱as nur sur supoz⸱o⸱j. Ĉi tie ne est⸱as demand⸱o ĉu est⸱as ver⸱ŝajn⸱e ke tia ag⸱o pov⸱as okaz⸱i aŭ ne; pruv⸱o⸱j prezent⸱iĝ⸱as ke okaz⸱is, pruv⸱o⸱j kaj de atest⸱ant⸱o⸱j kaj de li⸱a propr⸱a konfes⸱o.

Du⸱a Advokat⸱o

Se hom⸱o konfes⸱as en tim⸱o kaj terur⸱o, tia konfes⸱o ne valid⸱as. Tial mi opini⸱as plej bon⸱e don⸱i al tiu naiv⸱ul⸱o temp⸱o⸱n pri⸱pens⸱i, kaj de⸱nov⸱e pri⸱demand⸱i li⸱n.

Juĝ⸱ist⸱o

Aŭskult⸱u, Jeppe! pri⸱pens⸱u kio⸱n vi dir⸱as. Ĉu vi konfes⸱as tio⸱n, pro kio oni akuz⸱as vi⸱n?

JEPPE

Ne! mi far⸱os sankt⸱a⸱n ĵur⸱o⸱n, ke est⸱as mensog⸱o ĉio, kio⸱n mi ĵur⸱is antaŭ⸱e; ĉar mi ne el⸱ir⸱is el mi⸱a dom⸱o dum tri tag⸱o⸱j.

Unu⸱a Advokat⸱o

Sinjor⸱o Juĝ⸱ist⸱o! mi firm⸱e opini⸱as, ke ne rajt⸱as ĵur⸱i iu, kontraŭ kiu unu⸱e atest⸱ant⸱o⸱j prezent⸱is pruv⸱o⸱j⸱n, kaj kiu post⸱e mem konfes⸱is si⸱a⸱n krim⸱o⸱n.

Du⸱a Advokat⸱o

Mi opini⸱as, ke jes.

Unu⸱a Advokat⸱o

Mi opini⸱as ke ne.

Du⸱a Advokat⸱o

Ĉar la akuz⸱o aspekt⸱as tiom strang⸱e.

Unu⸱a Advokat⸱o

Neniu⸱j cirkonstanc⸱o⸱j help⸱as kontraŭ atest⸱ant⸱o⸱j kaj konfes⸱o.

JEPPE

(mal⸱laŭt⸱e) Ke ili ek⸱flam⸱u en inter⸱bat⸱ad⸱o; kaj jen mi sam⸱temp⸱e ek⸱kapt⸱us la juĝ⸱ist⸱o⸱n, kaj draŝ⸱us li⸱n tiom, ke li forges⸱us kaj leĝ⸱o⸱n kaj preskrib⸱o⸱n.

Du⸱a Advokat⸱o

Sed aŭskult⸱u, sinjor⸱o Koleg⸱o! kvankam est⸱as konfes⸱o pri la mis⸱far⸱o, la vir⸱o tamen ne merit⸱as pun⸱o⸱n; ĉar li ja neni⸱o⸱n mal⸱bon⸱a⸱n far⸱is sur la bien⸱o, nek murd⸱o⸱n nek ŝtel⸱o⸱n.

Unu⸱a Advokat⸱o

Tio est⸱as indiferent⸱a; intentio furandi egal⸱as furtum.[6]

[Pied⸱not⸱o 6—Latin⸱fraz⸱o: intenc⸱o ŝtel⸱i egal⸱as ŝtel⸱o⸱n.]

JEPPE

Parol⸱u dan⸱lingv⸱e, vi nigr⸱a hund⸱o! Tiam ni respond⸱os!

Unu⸱a Advokat⸱o

Ĉar egal⸱e ĉu li kapt⸱iĝ⸱as kiam li vol⸱as ŝtel⸱i, ĉu kiam li est⸱as ŝtel⸱int⸱a, li tamen est⸱as ŝtel⸱ist⸱o.

JEPPE

, sinjor⸱o Juĝ⸱ist⸱o! mi pret⸱as pend⸱i, se tiu prokurator⸱o pend⸱u flank⸱e de mi.

Du⸱a Advokat⸱o

Ĉes⸱u pri tia⸱j vort⸱o⸱j, Jeppe! vi nur pli fuŝ⸱as vi⸱a⸱n afer⸱o⸱n per tio.

JEPPE

Kial do vi ne respond⸱as? (mal⸱laŭt⸱e:) Li star⸱as kiel stult⸱a brut⸱o.

Du⸱a Advokat⸱o

Sed kiel atest⸱iĝ⸱as tiu furandi propositum?[7]

[Pied⸱not⸱o 7—Latin⸱fraz⸱o: ŝtel⸱ad⸱a deklar⸱o.]

Unu⸱a Advokat⸱o

Quicunqve in ædes alien⸱as noctu irrumpit tanqvam fur aut nocturnus grassator existimandus est, atque re⸱us hic it⸱a, erg⸱o...[8]

[Pied⸱not⸱o 8—Latin⸱fraz⸱o: Kiu ajn nokt⸱e en ali⸱ul⸱a⸱n dom⸱o⸱n en⸱romp⸱as, dev⸱as est⸱i rigard⸱at⸱a kiel ŝtel⸱ist⸱o aŭ nokt⸱a tumult⸱ul⸱o, kaj tial kulp⸱a, do...]

Du⸱a Advokat⸱o

Neg⸱o majorem, qvod scilicet irruperit.[9]

[Pied⸱not⸱o 9—Latin⸱fraz⸱o: Mi ne⸱as la antaŭ⸱a⸱n, ke li cert⸱e en⸱romp⸱is.]

Unu⸱a Advokat⸱o

Res manifest⸱a est, tot legitim⸱is testibus extantibus ac confitente re⸱o.[10]

[Pied⸱not⸱o 10—Latin⸱fraz⸱o: La afer⸱o evident⸱a est⸱as, tiom da laŭ⸱rajt⸱a⸱j atest⸱ant⸱o⸱j est⸱ant⸱e kaj la kulp⸱ul⸱o konfes⸱ant⸱e.]

Du⸱a Advokat⸱o

Quicunqve vi vel met⸱u coactus fuerit confiteri...[11]

[Pied⸱not⸱o 11—Latin⸱fraz⸱o: Kiu ajn est⸱as dev⸱ig⸱it⸱a konfes⸱i aŭ per⸱fort⸱e aŭ per tim⸱o.... ]

Unu⸱a Advokat⸱o

Aj! kie est⸱as tiu Vis? kie est⸱as tiu Met⸱us?[12] Tio est⸱as nur leĝ⸱implik⸱o⸱j.

[Pied⸱not⸱o 12—Latin⸱fraz⸱o: (...) per⸱fort⸱o? (...) tim⸱o?]

Du⸱a Advokat⸱o

Ne, vi aplik⸱as leĝ⸱implik⸱o⸱j⸱n.

Unu⸱a Advokat⸱o

Pro tio neni⸱u honest⸱a vir⸱o kulp⸱ig⸱u mi⸱n.

(Ili kapt⸱as unu la ali⸱a⸱n brust⸱e, kaj Jeppe kur⸱as mal⸱antaŭ la unu⸱a⸱n advokat⸱o⸱n kaj de⸱tir⸱as ties peruk⸱o⸱n.)

Juĝ⸱ist⸱o

Respekt⸱u la tribunal⸱o⸱n! Ĉes⸱u; mi jam hav⸱as sufiĉ⸱e.

(Leg⸱as la verdikt⸱o⸱n:)

“Ĉar Jeppe sur la Mont⸱o, fil⸱o de Nils sur la Mont⸱o kaj nep⸱o de Jeppe sam⸱lok⸱e, konvink⸱e kulp⸱iĝ⸱is, kaj de leĝ⸱a⸱j atest⸱ant⸱o⸱j kaj de si⸱a propr⸱a konfes⸱o, pro en⸱ŝtel⸱iĝ⸱o en la kastel⸱o⸱n de la Baron⸱o, sur⸱met⸱o de ties vest⸱aĵ⸱o⸱j kaj kruel⸱a trakt⸱ad⸱o de ties serv⸱ist⸱o⸱j, li kondamn⸱iĝ⸱as al mort⸱o per venen⸱o, kaj kiam li est⸱os mort⸱a, li⸱a korp⸱o est⸱u pend⸱ig⸱at⸱a.”

JEPPE

(sur⸱genu⸱e) ! ! Estim⸱at⸱a Juĝ⸱ist⸱o! Ĉu ne est⸱as pardon⸱o?

Juĝ⸱ist⸱o

Ne, neniel. La verdikt⸱o tuj efektiv⸱iĝ⸱u en mi⸱a ĉe⸱est⸱o.

JEPPE

, ĉu mi ne ricev⸱u glas⸱o⸱n da brand⸱o unu⸱e, antaŭ ol mi trink⸱os la venen⸱o⸱n, por ke mi mort⸱u kuraĝ⸱a?

Juĝ⸱ist⸱o

Jes, tio⸱n ni pov⸱as permes⸱i.

JEPPE

(trink⸱as tri glas⸱o⸱j⸱n da brand⸱o, de⸱nov⸱e fal⸱as genu⸱e kaj demand⸱as:) Ĉu ne est⸱as pardon⸱o?

Juĝ⸱ist⸱o

Ne, Jeppe, nun est⸱as tro mal⸱fru⸱e.

JEPPE

, neniam est⸱as tro mal⸱fru⸱e. La Juĝ⸱ist⸱o ja pov⸱as ŝanĝ⸱i la verdikt⸱o⸱n kaj dir⸱i, ke la unu⸱a⸱n foj⸱o⸱n li verdikt⸱is erar⸱e. Tio jam oft⸱e okaz⸱as; ĉar ni ja ĉiu⸱j est⸱as hom⸱o⸱j.

Juĝ⸱ist⸱o

Ne, vi mem sent⸱os post kelk⸱a⸱j minut⸱o⸱j, ke est⸱as tro mal⸱fru⸱e; ĉar vi jam ricev⸱is la venen⸱o⸱n kun⸱e kun la brand⸱o.

JEPPE

mi kompat⸱ind⸱a hom⸱o! Ĉu mi jam glut⸱is la venen⸱o⸱n? , adiaŭ, Nille! Kvankam, vi vir⸱in⸱aĉ⸱o! vi ne merit⸱as, ke mi adiaŭ⸱u vi⸱n. Adiaŭ Jens, Nils, kaj Krist⸱ofer! Adiaŭ mi⸱a fil⸱in⸱o Mart⸱e! Adiaŭ mi⸱a plej favor⸱at⸱a! Pri vi mi sci⸱as, ke mi est⸱as vi⸱a patr⸱o; vi ja hav⸱as la vizaĝ⸱o⸱n de vi⸱a patr⸱o; ni egal⸱as unu la ali⸱a⸱n kiel du gut⸱o⸱j de akv⸱o. Adiaŭ mi⸱a plur⸱kolor⸱a ĉeval⸱o, kaj dank⸱o⸱n pro ĉiu foj⸱o kiam mi rajd⸱is sur vi; post mi⸱a⸱j propr⸱a⸱j infan⸱o⸱j mi neniu⸱n best⸱o⸱n am⸱is kiel vi⸱n. Adiaŭ Fejerfaks, mi⸱a fidel⸱a hund⸱o kaj gard⸱ant⸱o de la pord⸱o! Adiaŭ Mons, mi⸱a nigr⸱a kat⸱o! Adiaŭ mi⸱a⸱j bov⸱o⸱j, mi⸱a⸱j ŝaf⸱o⸱j, mi⸱a⸱j pork⸱o⸱j! kaj dank⸱o⸱n pro bon⸱a kompani⸱o kaj pro ĉiu tag⸱o, kiam mi kon⸱is vi⸱n. Adiaŭ.... nun mi ne plu pov⸱as, tiom mi far⸱iĝ⸱as pez⸱a kaj sen⸱fort⸱a. (Li fal⸱as kaj rest⸱as kuŝ⸱ant⸱a)

Juĝ⸱ist⸱o

Plen⸱um⸱iĝ⸱is bon⸱e. La dorm⸱ig⸱il⸱o jam efik⸱is; nun li dorm⸱as kiel ŝton⸱o. Pend⸱ig⸱u li⸱n; sed zorg⸱u, ke li ne vund⸱iĝ⸱as, kaj lig⸱u la ŝnur⸱o⸱n nur sub li⸱a⸱j brak⸱o⸱j. Nun ni vol⸱as vid⸱i kiel li si⸱n ten⸱os kiam li vek⸱iĝ⸱os kaj trov⸱os si⸱n pend⸱ant⸱a. (Ili for⸱tir⸱as li⸱n.)

Kvin⸱a Akt⸱o

Unu⸱a Scen⸱o

(Jeppe pend⸱as de pend⸱ig⸱il⸱o. Nille. Post⸱e Juĝ⸱ist⸱o kaj sekv⸱ant⸱ar⸱o.)

NILLE

(ŝir⸱as si⸱a⸱j⸱n har⸱o⸱j⸱n, frap⸱as si⸱a⸱n brust⸱o⸱n kaj kri⸱as:) , ! ĉu ebl⸱as ke mi vid⸱u mi⸱a⸱n mild⸱a⸱n edz⸱o⸱n pend⸱i tiel hont⸱e de pend⸱ig⸱il⸱o! , mi⸱a kar⸱eg⸱a edz⸱o! Pardon⸱u al mi se mi kontraŭ⸱is al vi. , ! Mi⸱a konscienc⸱o vek⸱iĝ⸱as; tro mal⸱fru⸱e mi nun pent⸱as mi⸱a⸱n akr⸱a⸱n kondut⸱o⸱n; nur nun mi bedaŭr⸱as vi⸱a⸱n for⸱est⸱o⸱n; nun mi re⸱kon⸱as kia⸱n mild⸱a⸱n edz⸱o⸱n mi perd⸱is. , ke mi pov⸱us sav⸱i vi⸱n de la mort⸱o per mi⸱a propr⸱a viv⸱o kaj mi⸱a sang⸱o!

(Ŝi viŝ⸱as si⸱a⸱j⸱n okul⸱o⸱j⸱n kaj plor⸱as amar⸱e. Inter⸱temp⸱e la dorm⸱ig⸱il⸱o ĉes⸱is efik⸱i. Jeppe re⸱vek⸱iĝ⸱as kaj vid⸱as si⸱n pend⸱ant⸱a en pend⸱ig⸱il⸱o kun man⸱o⸱j dors⸱e lig⸱it⸱a⸱j; li aŭd⸱as si⸱a⸱n edz⸱in⸱o⸱n plend⸱i, kaj parol⸱as al ŝi.)

JEPPE

Est⸱u kontent⸱a, mi⸱a kar⸱a edz⸱in⸱o, ni ĉiu⸱j ir⸱os tiu⸱n voj⸱o⸱n. Ir⸱u hejm⸱e⸱n kaj zorg⸱u pri vi⸱a dom⸱o kaj pri mi⸱a⸱j infan⸱o⸱j. Mi⸱a⸱n ruĝ⸱a⸱n jak⸱o⸱n vi re⸱kudr⸱u por et⸱a Krist⸱ofer; kio rest⸱os, tio⸱n Mart⸱e hav⸱u por ĉapel⸱o. Antaŭ ĉio zorg⸱u pri mi⸱a plur⸱kolor⸱a ĉeval⸱o, ke ĝi est⸱u bon⸱e fleg⸱at⸱a; ĉar mi am⸱is tiu⸱n best⸱o⸱n, kvazaŭ ĝi est⸱us mi⸱a sam⸱sang⸱a frat⸱o. Se mi ne est⸱us mort⸱a, mi mult⸱e pli al vi dir⸱us.

NILLE

A... a... a...! Kio est⸱as? Kio⸱n mi aŭd⸱as? Ĉu mort⸱int⸱o pov⸱as parol⸱i?

JEPPE

Ne tim⸱u, Nille! Mi al vi far⸱os neniu⸱n malic⸱o⸱n.

NILLE

mi⸱a kar⸱eg⸱a edz⸱o! Kiel vi pov⸱as parol⸱i, kiam vi est⸱as mort⸱a?

JEPPE

Mi mem ne sci⸱as kial. Sed aŭd⸱u, mi⸱a kar⸱a edz⸱in⸱o! Kur⸱u kiel fajr⸱o, kaj serĉ⸱u por mi por ok ŝiling⸱o⸱j da brand⸱o; ĉar mi soif⸱as pli nun, ol kiam mi est⸱is viv⸱ant⸱a.

NILLE

Fi, vi brut⸱o! Vi kot⸱ul⸱o! Vi venen⸱a drink⸱ul⸱o! Ĉu vi ne drink⸱is sufiĉ⸱e dum vi⸱a viv⸱ant⸱a viv⸱o? Ĉu vi best⸱hund⸱o ankoraŭ soif⸱as, nun kiam vi est⸱as mort⸱a? Jen kio⸱n mi nom⸱as komplet⸱a fi⸱pork⸱o.

JEPPE

Ten⸱u la buŝ⸱aĉ⸱o⸱n, vi kotino! kaj kur⸱u tuj serĉ⸱i brand⸱o⸱n. Se vi ne far⸱os, Diabl⸱o split⸱u mi⸱n, ĉu mi ne fantom⸱e vizit⸱u vi⸱n ĉiu⸱n nokt⸱o⸱n en la dom⸱o. Sci⸱u ke mi ne plu tim⸱as “Majstr⸱o⸱n Erik”; ĉar nun mi ne sent⸱as bat⸱o⸱j⸱n.

(Nille kur⸱as por serĉ⸱i “Majstr⸱o⸱n Erik”, re⸱ven⸱as kaj bat⸱as li⸱n pend⸱ant⸱a⸱n de la pend⸱ig⸱il⸱o.)

JEPPE

Aj, aj, aj! ĉes⸱u Nille! ĉes⸱u! vi mort⸱bat⸱as mi⸱n de⸱nov⸱e, aj, aj, aj!

Juĝ⸱ist⸱o

Aŭd⸱u, vir⸱in⸱o! ne bat⸱u li⸱n plu. Est⸱u kontent⸱a; pro vi ni pardon⸱os vi⸱a⸱n edz⸱o⸱n pro li⸱a delikt⸱o, kaj re⸱e verdikt⸱os li⸱n al la viv⸱o.

NILLE

ne, bon⸱a Sinjor⸱o! Las⸱u li⸱n nur pend⸱i! ĉar li ne merit⸱as viv⸱i.

Juĝ⸱ist⸱o

Fi! vi est⸱as mal⸱bon⸱a vir⸱in⸱o; for⸱ir⸱u aŭ ni pend⸱ig⸱os vi⸱n flank⸱e de li.

(Nille for⸱kur⸱as.)

Du⸱a Scen⸱o

(Jeppe kaj la tribunal⸱o. Jeppe est⸱as pren⸱at⸱a de la pend⸱ig⸱il⸱o.)

JEPPE

, bon⸱a sinjor⸱o Juĝ⸱ist⸱o! Ĉu est⸱as cert⸱e, ke mi de⸱nov⸱e est⸱as tut⸱e viv⸱ant⸱a, aŭ ĉu mi fantom⸱as?

Juĝ⸱ist⸱o

Vi est⸱as tut⸱e viv⸱ant⸱a; ĉar tiu tribunal⸱o, kiu pov⸱as kondamn⸱i vi⸱n el la viv⸱o, pov⸱as ankaŭ re⸱verdikt⸱i vi⸱n en la viv⸱o⸱n. Ĉu vi ne kompren⸱as tio⸱n?

JEPPE

Ne, je Diabl⸱o tio⸱n mi ne kompren⸱as; sed mi kred⸱as, ke mi est⸱as re⸱aper⸱ant⸱o, kiu fantom⸱as.

Juĝ⸱ist⸱o

Ej, vi stult⸱ul⸱o! Tio est⸱as ja facil⸱e kompren⸱ebl⸱a. Tiu, kiu pren⸱as aĵ⸱o⸱n de vi, pov⸱as ja ĝi⸱n al vi re⸱don⸱i.

JEPPE

Permes⸱u do al mi pend⸱ig⸱i la Juĝ⸱ist⸱o⸱n nur pro ŝerc⸱o, kaj vid⸱i ĉu mi post⸱e pov⸱os re⸱verdikt⸱i li⸱n al la viv⸱o?

Juĝ⸱ist⸱o

Ne, tio ne est⸱as far⸱ebl⸱a; ĉar vi ne est⸱as juĝ⸱ist⸱o.

JEPPE

Sed ĉu mi do de⸱nov⸱e est⸱as viv⸱ant⸱a?

Juĝ⸱ist⸱o

Jes, vi est⸱as.

JEPPE

Kaj tial mi ne fantom⸱as.

Juĝ⸱ist⸱o

Cert⸱e ne.

JEPPE

Kaj ne est⸱as re⸱aper⸱ant⸱o?

Juĝ⸱ist⸱o

Ne.

JEPPE

Ke mi est⸱as la sam⸱a Jeppe sur la Mont⸱o kiel antaŭ⸱e?

Juĝ⸱ist⸱o

Jes.

JEPPE

Ke mi ne est⸱as fantom⸱o?

Juĝ⸱ist⸱o

Ne, cert⸱e ne.

JEPPE

Bon⸱vol⸱u ĵur⸱u por mi, ke tio est⸱as ver⸱o.

Juĝ⸱ist⸱o

Jes, mi ĵur⸱as al vi, ke vi est⸱as viv⸱ant⸱a.

JEPPE

Pet⸱u, ke la Diabl⸱o split⸱u vi⸱n, se ne est⸱as ver⸱o.

Juĝ⸱ist⸱o

Ej! kred⸱u ni⸱a⸱j⸱n vort⸱o⸱j⸱n, kaj dank⸱u ni⸱n, ke ni est⸱is tiom indulg⸱a⸱j re⸱juĝ⸱i al vi la viv⸱o⸱n.

JEPPE

Mi dank⸱us vi⸱n pro tio, ke vi re⸱e mal⸱lig⸱is mi⸱n, se vi mem ne pend⸱ig⸱is mi⸱n.

Juĝ⸱ist⸱o

Est⸱u kontent⸱a, Jeppe, kaj raport⸱u kiam vi⸱a edz⸱in⸱o de⸱nov⸱e bat⸱os vi⸱n, kaj ni cert⸱e trov⸱os rimed⸱o⸱n. Jen, kvar taler⸱o⸱j, por kiu⸱j vi dum kelk⸱a temp⸱o pov⸱as gaj⸱ig⸱i vi⸱n, kaj ne forges⸱u trink⸱i je ni⸱a san⸱o.

(Jeppe man⸱kis⸱as kaj dank⸱as. La tribunal⸱o for⸱ir⸱as.)

Tri⸱a Scen⸱o

JEPPE

(sol⸱a) Mi nun tra⸱viv⸱is du⸱on⸱a⸱n jar⸱cent⸱o⸱n, sed en tiu long⸱a temp⸱o ne okaz⸱is al mi tiom, kiom dum la last⸱a⸱j du tag⸱o⸱j. Est⸱as diabl⸱a⸱j histori⸱o⸱j, kiam mi ver⸱e pri⸱pens⸱as: Unu hor⸱o⸱n ebri⸱a farm⸱ist⸱o, sekv⸱a⸱n hor⸱o⸱n Baron⸱o, post⸱e de⸱nov⸱e farm⸱ist⸱o, jen mort⸱a, jen viv⸱iĝ⸱int⸱a pend⸱ant⸱e de pend⸱ig⸱il⸱o, kio est⸱as la plej strang⸱a. Ebl⸱e est⸱as tiel, ke kiam oni pend⸱ig⸱as viv⸱ant⸱a⸱j⸱n hom⸱o⸱j⸱n, ili mort⸱as, kaj kiam oni pend⸱ig⸱as mort⸱int⸱o⸱j⸱n, ili re⸱viv⸱iĝ⸱as. Mi imag⸱as al mi, ke glas⸱o da brand⸱o gust⸱os delikat⸱e post tia⸱j tra⸱viv⸱aĵ⸱o⸱j.—Hej, Jakob ŝu⸱ist⸱o, el⸱ven⸱u!

Kvar⸱a Scen⸱o

JAKOB

Bon⸱ven⸱o⸱n re⸱e⸱n de la urb⸱o! Ĉu vi ricev⸱is la sap⸱o⸱n por vi⸱a edz⸱in⸱o?

JEPPE

Aj, vi fripon⸱o; sci⸱u al kiu hom⸱o vi parol⸱as. Ĉap⸱o⸱n sub la brak⸱o⸱n! Ĉar vi est⸱as nur kanajl⸱o kompar⸱e kun tia ul⸱o kiel mi.

JAKOB

Tia⸱j⸱n vort⸱o⸱j⸱n mi ne toler⸱us de iu ali⸱a, Jeppe. Sed vi al mi⸱a dom⸱o ne avar⸱as ĉiu⸱tag⸱a⸱n ŝiling⸱o⸱n; tial mi ne konsider⸱as tro pedant⸱e.

JEPPE

Ĉap⸱o⸱n sub brak⸱o⸱n, mi dir⸱as, vi skuster!

JAKOB

Kio okaz⸱is al vi sur⸱voj⸱e, ke vi far⸱iĝ⸱is tiel hispan⸱ec⸱a?

JEPPE

Sci⸱u, ke mi pend⸱iĝ⸱is, post kiam mi parol⸱is kun vi.

JAKOB

Tio ja ne est⸱as tiel dign⸱o⸱plen⸱a. Tiu⸱n feliĉ⸱o⸱n mi ne envi⸱as al vi. Sed aŭskult⸱u, Jeppe! kie vi trink⸱is vi⸱a⸱n bier⸱o⸱n, tie vi vom⸱u vi⸱a⸱n feĉ⸱o⸱n. Vi drink⸱as vi⸱n ebri⸱a ali⸱lok⸱e, sed ven⸱as al mi⸱a dom⸱o nur por far⸱i kverel⸱ad⸱o⸱n.

JEPPE

Rapid⸱e ĉap⸱o⸱n sub brak⸱o⸱n, fripon⸱o! Ĉu vi ne aŭd⸱as kiel sonor⸱as en mi⸱a poŝ⸱o?

JAKOB

(kun la ĉap⸱o sub la brak⸱o) Diabl⸱e! de kie vi ricev⸱is mon⸱o⸱n?

JEPPE

El mi⸱a Baron⸱ej⸱o, Jakob. Mi rakont⸱os al vi, kio okaz⸱is al mi; sed unu⸱e verŝ⸱u glas⸱o⸱n da med⸱o; ĉar mi est⸱as tro fier⸱a por trink⸱i dan⸱a⸱n brand⸱o⸱n.

JAKOB

Je vi⸱a san⸱o, Jeppe!

JEPPE

Nun mi rakont⸱os al vi, kio okaz⸱is al mi. Kiam mi for⸱las⸱is vi⸱n, mi en⸱dorm⸱iĝ⸱is; kiam mi vek⸱iĝ⸱is, mi est⸱is Baron⸱o kaj trink⸱is mi⸱n ebri⸱a de⸱nov⸱e per kanajl⸱o-sek; kiam mi far⸱iĝ⸱is ebri⸱a de kanajl⸱o-sek, mi re⸱vek⸱iĝ⸱is sur sterk⸱ej⸱o; kiam mi vek⸱iĝ⸱is sur la sterk⸱ej⸱o, mi de⸱nov⸱e kuŝ⸱ig⸱is mi⸱n por dorm⸱i, kun esper⸱o ke mi de⸱nov⸱e dorm⸱ig⸱u al mi la baron⸱ej⸱o⸱n; sed mi spert⸱is, ke ne ĉiam tiel ebl⸱as; ĉar mi⸱a edz⸱in⸱o vek⸱is mi⸱n per⸱e de “Majstr⸱o Erik” kaj tir⸱is mi⸱n en la dom⸱o⸱n per la har⸱o⸱j sen iel ajn respekt⸱i tia⸱n hom⸱o⸱n, kia mi est⸱is. Ĵus en la dom⸱o, mi est⸱is puŝ⸱at⸱a ekster⸱e⸱n, kap⸱o⸱n antaŭ⸱e⸱n, kaj vid⸱is mi⸱n inter ar⸱o da gripomenusoj, kiu⸱j kondamn⸱is mi⸱n el la viv⸱o kaj mort⸱ig⸱is mi⸱n per venen⸱o; kiam mi est⸱is mort⸱a, ili pend⸱ig⸱is mi⸱n, kaj kiam mi est⸱is pend⸱ig⸱it⸱a, mi re⸱e far⸱iĝ⸱is viv⸱ant⸱a, kaj kiam mi de⸱nov⸱e est⸱is viv⸱ant⸱a, mi ricev⸱is kvar taler⸱o⸱j⸱n. Tia est⸱as la histori⸱o; sed kiel tia⸱j afer⸱o⸱j pov⸱as okaz⸱i, mi las⸱as al vi pri⸱pens⸱i.

JAKOB

Ha, ha, ha! Est⸱as sonĝ⸱o, Jeppe.

JEPPE

Se mi ne hav⸱us jen⸱a⸱j⸱n kvar taler⸱o⸱j⸱n, ankaŭ mi kred⸱us, ke est⸱as sonĝ⸱o. Ankoraŭ unu, Jakob; mi ne vol⸱as plu pens⸱i pri tiu frenez⸱aĵ⸱o, sed trink⸱i por mi ĝis honest⸱a ebri⸱o.

JAKOB

Je vi⸱a san⸱o, sinjor⸱o Baron⸱o! Ha, ha, ha!

JEPPE

Vi ebl⸱e ne pov⸱as kompren⸱i, Jakob?

JAKOB

Ne, eĉ ne se mi star⸱us sur mi⸱a kap⸱o.

JEPPE

Sed tamen pov⸱as est⸱i ver⸱o, Jakob; ĉar vi est⸱as mal⸱saĝ⸱ul⸱o kaj eĉ ne kompren⸱as pli simpl⸱a⸱j⸱n afer⸱o⸱j⸱n.

Kvin⸱a Scen⸱o

(Magnus, Jeppe, Jakob.)

MAGNUS

Ha, ha, ha! Nun mi rakont⸱u al vi diabl⸱e amuz⸱a⸱n histori⸱o⸱n, kiu okaz⸱is al vir⸱o, kiu nom⸱iĝ⸱as Jeppe sur la Mont⸱o, kiu⸱n oni trov⸱is ebri⸱a, dorm⸱ant⸱a sur la ter⸱o, kiu⸱n oni vest⸱is per ali⸱a⸱j vest⸱aĵ⸱o⸱j, met⸱is en la plej bon⸱a⸱n lit⸱o⸱n de la sinjor⸱a bien⸱dom⸱o, kaj kred⸱ig⸱is al li, ke li est⸱as la Sinjor⸱o, kiam li vek⸱iĝ⸱is; de⸱nov⸱e ebri⸱ig⸱is li⸱n, kaj re⸱met⸱is li⸱n en li⸱a⸱j mal⸱nov⸱a⸱j, mal⸱pur⸱a⸱j vest⸱aĵ⸱o⸱j sur sterk⸱ej⸱o⸱n, kaj jen li vek⸱iĝ⸱is kaj imag⸱is, ke li vizit⸱is Paradiz⸱o⸱n. Mi preskaŭ rid⸱is mi⸱n mort⸱a, kiam mi aŭd⸱is tiu⸱n histori⸱o⸱n de la asist⸱ant⸱o⸱j de la intendant⸱o. Je Diabl⸱o, mi don⸱us taler⸱o⸱n por vid⸱i tiu⸱n stult⸱ul⸱o⸱n, ha, ha, ha!

JEPPE

Kiom pag⸱i, Jakob?

JAKOB

Dek du ŝiling⸱o⸱j⸱n.

(Jeppe viŝ⸱as si⸱a⸱n buŝ⸱o⸱n kaj for⸱ir⸱as tre hont⸱em⸱a.)

MAGNUS

Kial tiu ul⸱o tiom rapid⸱e for⸱ir⸱is?

JAKOB

Est⸱as ĝust⸱e la sam⸱a vir⸱o, kun kiu oni lud⸱is la ŝerc⸱o⸱n.

MAGNUS

Ĉu ebl⸱as? Mi dev⸱as post⸱kur⸱i.—Aŭd⸱u, Jeppe! unu vort⸱o⸱n. Kiel stat⸱as en la ali⸱a mond⸱o?

JEPPE

Las⸱u mi⸱n ir⸱i en pac⸱o.

MAGNUS

Kial vi ne tie pli long⸱e rest⸱is?

JEPPE

Kiel tio vi⸱n koncern⸱as?

MAGNUS

Ej, rakont⸱u io⸱n pri tiu vojaĝ⸱o.

JEPPE

Las⸱u mi⸱n trankvil⸱a, mi dir⸱as; aŭ vi spert⸱os akcident⸱o⸱n.

MAGNUS

Ej, Jeppe! mi mult⸱e ŝat⸱us sci⸱i io⸱n pri tio.

JEPPE

Jakob ŝu⸱ist⸱o! Help⸱u! ĉu vi toler⸱as, ke oni per⸱fort⸱as mi⸱n en vi⸱a dom⸱o?

MAGNUS

Mi vi⸱n ja ne per⸱fort⸱as, Jeppe; mi nur demand⸱as, kio⸱n vi vid⸱is en la ali⸱a mond⸱o?

JEPPE

Huj! Help⸱u! Help⸱u!

MAGNUS

Ĉu vi ne vid⸱is iu⸱j⸱n el mi⸱a⸱j pra⸱patr⸱o⸱j tie?

JEPPE

Ne. Vi⸱a⸱j pra⸱patr⸱o⸱j cert⸱e est⸱as en la ali⸱a lok⸱o, kie⸱n mi esper⸱as ke vi kaj ali⸱a⸱j kanajl⸱o⸱j ven⸱os post la mort⸱o.

(Liber⸱ig⸱as si⸱n kaj for⸱kur⸱as.)

Ses⸱a Scen⸱o

(Baron⸱o. Li⸱a sekretari⸱o. Ĉambr⸱ist⸱o. Du lake⸱o⸱j.)

Baron⸱o

Ha, ha, ha! Tiu histori⸱o ver⸱e val⸱or⸱as or⸱o⸱n; mi ne pens⸱is, ke ĝi hav⸱us tia⸱n bon⸱a⸱n efik⸱o⸱n. Se vi pov⸱as pli oft⸱e tiel amuz⸱ig⸱i mi⸱n, Erik, vi hav⸱os ĉe mi alt⸱a⸱n merit⸱o⸱n.

Erik

Ne, Sinjor⸱a Moŝt⸱o! mi ne kuraĝ⸱as pli oft⸱e lud⸱i tia⸱n komedi⸱o⸱n; ĉar se li bat⸱us Sinjor⸱o⸱n, kiel li minac⸱is, ni ek⸱hav⸱us aĉ⸱a⸱n tragedi⸱o⸱n.

Baron⸱o

Jes, est⸱as ver⸱o. Mi iom tim⸱is tio⸱n; sed mi tiom ŝat⸱is la histori⸱o⸱n, ke mi prefer⸱us las⸱i mi⸱n bat⸱i, jes eĉ las⸱i vi⸱n pend⸱ig⸱i de li, Erik, anstataŭ mal⸱kaŝ⸱i ĝi⸱n. Vi ebl⸱e intenc⸱is sam⸱e.

Erik

Ne, Vi⸱a Moŝt⸱o! est⸱us iom strang⸱e las⸱i si⸱n pend⸱ig⸱i pro ŝerc⸱o; ĉar tia ŝerc⸱o kost⸱us tro mult⸱e.

Baron⸱o

Ej, Erik! simil⸱a⸱n kondut⸱o⸱n oni ja vid⸱as ĉiu⸱n tag⸱o⸱n. Se ne ĝust⸱e sam⸱manier⸱e, do hom⸱o⸱j simil⸱e pren⸱as si⸱a⸱j⸱n viv⸱o⸱j⸱n pro diboĉ⸱o. Kiel ekzempl⸱o: Iu hav⸱as mal⸱fort⸱a⸱n natur⸱o⸱n, kaj antaŭ⸱vid⸱as, ke li perd⸱os viv⸱o⸱n kaj san⸱stat⸱o⸱n pro drink⸱ad⸱o, sed tamen atak⸱as si⸱a⸱n korp⸱o⸱n, kaj oft⸱e risk⸱as viv⸱o⸱n kaj san⸱stat⸱o⸱n pro unu⸱vesper⸱a ĝu⸱ad⸱o. Kaj jen ali⸱a ekzempl⸱o: La grand⸱a⸱j vezir⸱o⸱j en Turki⸱o plej oft⸱e est⸱as strangol⸱at⸱a⸱j aŭ sufok⸱at⸱a⸱j per ŝnur⸱o ĝis⸱mort⸱e, kelk⸱a⸱j la sam⸱a⸱n tag⸱o⸱n, kiam ili far⸱iĝ⸱is vezir⸱o⸱j, ali⸱a⸱j nur kelk⸱a⸱j⸱n tag⸱o⸱j⸱n post⸱e; kaj tamen ĉiu⸱j al tio vet⸱kur⸱as sol⸱e kvazaŭ por est⸱i pend⸱ig⸱at⸱a⸱j kun alt⸱a titol⸱o. Kaj jen tri⸱a ekzempl⸱o: Oficir⸱o⸱j batal⸱invit⸱as unu la ali⸱a⸱n risk⸱e de viv⸱o kaj anim⸱o por nom⸱iĝ⸱i kuraĝ⸱ul⸱o⸱j, kaj duel⸱as pro neni⸱aĵ⸱o eĉ kontraŭ si⸱a⸱j super⸱ul⸱o⸱j, kiu⸱j sen⸱per⸱e eksped⸱os ili⸱n. Mi ankaŭ opini⸱as, ke trov⸱iĝ⸱as cent⸱o⸱j da en⸱am⸱iĝ⸱int⸱a⸱j hom⸱o⸱j, kiu⸱j post plezur⸱o de unu nokt⸱o volont⸱e las⸱us si⸱n mort⸱ig⸱i en la maten⸱o. Oni vid⸱as dum sieĝ⸱o⸱j, ke ar⸱o⸱j da soldat⸱o⸱j for⸱kur⸱as al sieĝ⸱at⸱a⸱j urb⸱o⸱j, pri kiu⸱j ili sci⸱as, ke ili kapitulac⸱os; kaj por sekur⸱e viv⸱i unu tag⸱o⸱n las⸱as si⸱n pend⸱ig⸱i la sekv⸱ant⸱a⸱n. La unu⸱a rilat⸱o ne est⸱as pli fid⸱ind⸱a ol la du⸱a. En pas⸱int⸱a⸱j tag⸱o⸱j oni vid⸱is filozof⸱o⸱j⸱n ĵet⸱i si⸱n mem en akcident⸱o⸱n, sol⸱e por est⸱i laŭd⸱at⸱a⸱j post si⸱a mort⸱o.—Tial mi cert⸱e kred⸱as, Erik, ke vi prefer⸱us las⸱i vi⸱n pend⸱ig⸱i anstataŭ fuŝ⸱i tiu⸱n delikat⸱a⸱n histori⸱o⸱n.

(Al la spekt⸱ant⸱o⸱j:)

El tiu aventur⸱o nun ni lern⸱i dev⸱u,
ke simpl⸱a⸱j⸱n hom⸱o⸱j⸱n tuj⸱e honor⸱e ni ne lev⸱u.
Pli risk⸱e tio est⸱as, ol ten⸱i en sub⸱prem’
Tiu⸱n, kiu grand⸱as pro virt⸱o de si mem.
Do se farm⸱ist’ tro tuj⸱e al reg⸱ad’ ating⸱os,
anstataŭ sceptr⸱o⸱n skurĝ⸱o⸱n li baldaŭ sur ni⸱n sving⸱os.
Kaj por aŭtoritat⸱o tiran⸱o⸱n ni ek⸱hav⸱os.
Vilaĝ⸱a Ner⸱o do ĉe la stir⸱il⸱o star⸱os.
Ĉu Kaj⸱us aŭ Falar⸱is[13] si⸱n montr⸱is pli tiran⸱o,
ol per rabi⸱a pov⸱o tiu kamp⸱ar⸱an⸱o.
Per branĉ⸱o, pend⸱ig⸱il’ kaj rad’ minac⸱is ni⸱n
farm⸱ist⸱o tiu antaŭ ol matur⸱ig⸱i si⸱n.
Ni tial estr⸱o⸱n de plug⸱il⸱o ne plu pren⸱u.
Farm⸱ist⸱o al la tron⸱o ne sen⸱per⸱e ven⸱u.
Ĉar jen el si⸱a stat⸱o humil⸱a vilaĝ⸱an’
ŝanĝ⸱iĝ⸱us pro la pov⸱o baldaŭ en tiran’.

[Pied⸱not⸱o 13—Caius Caligula (romia imperi⸱estr⸱o) kaj Phalaris (tiran⸱o en Agrigent⸱o). Ambaŭ est⸱is kruel⸱a⸱j reg⸱ant⸱o⸱j.]

 
 
 
 
 
 
End of the Project Gutenberg EBook of Jeppe sur la Monto, by Ludvig Holberg 
 
*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK JEPPE SUR LA MONTO *** 
 
***** This file should be named 27170-h.htm or 27170-h.zip ***** 
This and all associated files of various formats will be found in: 
        https://www.gutenberg.org/2/7/1/7/27170/ 
 
Produced by Andrew Sly and Team Esperanto 
 
Updated editions will replace the previous one--the old editions 
will be renamed. 
 
Creating the works from public domain print editions means that no 
one owns a United States copyright in these works, so the Foundation 
(and you!) can copy and distribute it in the United States without 
permission and without paying copyright royalties.  Special rules, 
set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to 
copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to 
protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project 
Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you 
charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you 
do not charge anything for copies of this eBook, complying with the 
rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose 
such as creation of derivative works, reports, performances and 
research.  They may be modified and printed and given away--you may do 
practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is 
subject to the trademark license, especially commercial 
redistribution. 
 
 
 
*** START: FULL LICENSE *** 
 
THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE 
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK 
 
To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free 
distribution of electronic works, by using or distributing this work 
(or any other work associated in any way with the phrase "Project 
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project 
Gutenberg-tm License (available with this file or online at 
https://gutenberg.org/license). 
 
 
Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm 
electronic works 
 
1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm 
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to 
and accept all the terms of this license and intellectual property 
(trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all 
the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy 
all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. 
If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project 
Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the 
terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or 
entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8. 
 
1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be 
used on or associated in any way with an electronic work by people who 
agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few 
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works 
even without complying with the full terms of this agreement.  See 
paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project 
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement 
and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic 
works.  See paragraph 1.E below. 
 
1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" 
or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project 
Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the 
collection are in the public domain in the United States.  If an 
individual work is in the public domain in the United States and you are 
located in the United States, we do not claim a right to prevent you from 
copying, distributing, performing, displaying or creating derivative 
works based on the work as long as all references to Project Gutenberg 
are removed.  Of course, we hope that you will support the Project 
Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by 
freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of 
this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with 
the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by 
keeping this work in the same format with its attached full Project 
Gutenberg-tm License when you share it without charge with others. 
 
1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern 
what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in 
a constant state of change.  If you are outside the United States, check 
the laws of your country in addition to the terms of this agreement 
before downloading, copying, displaying, performing, distributing or 
creating derivative works based on this work or any other Project 
Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning 
the copyright status of any work in any country outside the United 
States. 
 
1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg: 
 
1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate 
access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently 
whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the 
phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project 
Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, 
copied or distributed: 
 
This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with 
almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or 
re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included 
with this eBook or online at www.gutenberg.org 
 
1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived 
from the public domain (does not contain a notice indicating that it is 
posted with permission of the copyright holder), the work can be copied 
and distributed to anyone in the United States without paying any fees 
or charges.  If you are redistributing or providing access to a work 
with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the 
work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 
through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the 
Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 
1.E.9. 
 
1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted 
with the permission of the copyright holder, your use and distribution 
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional 
terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked 
to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the 
permission of the copyright holder found at the beginning of this work. 
 
1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm 
License terms from this work, or any files containing a part of this 
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm. 
 
1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this 
electronic work, or any part of this electronic work, without 
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with 
active links or immediate access to the full terms of the Project 
Gutenberg-tm License. 
 
1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary, 
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any 
word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or 
distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than 
"Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version 
posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), 
you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a 
copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon 
request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other 
form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm 
License as specified in paragraph 1.E.1. 
 
1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, 
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works 
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9. 
 
1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing 
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided 
that 
 
- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from 
     the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method 
     you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is 
     owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he 
     has agreed to donate royalties under this paragraph to the 
     Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments 
     must be paid within 60 days following each date on which you 
     prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax 
     returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and 
     sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the 
     address specified in Section 4, "Information about donations to 
     the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." 
 
- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies 
     you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he 
     does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm 
     License.  You must require such a user to return or 
     destroy all copies of the works possessed in a physical medium 
     and discontinue all use of and all access to other copies of 
     Project Gutenberg-tm works. 
 
- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any 
     money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the 
     electronic work is discovered and reported to you within 90 days 
     of receipt of the work. 
 
- You comply with all other terms of this agreement for free 
     distribution of Project Gutenberg-tm works. 
 
1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm 
electronic work or group of works on different terms than are set 
forth in this agreement, you must obtain permission in writing from 
both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael 
Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the 
Foundation as set forth in Section 3 below. 
 
1.F. 
 
1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable 
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread 
public domain works in creating the Project Gutenberg-tm 
collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic 
works, and the medium on which they may be stored, may contain 
"Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or 
corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual 
property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a 
computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by 
your equipment. 
 
1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right 
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project 
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project 
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project 
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all 
liability to you for damages, costs and expenses, including legal 
fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT 
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE 
PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE 
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE 
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR 
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH 
DAMAGE. 
 
1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a 
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can 
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a 
written explanation to the person you received the work from.  If you 
received the work on a physical medium, you must return the medium with 
your written explanation.  The person or entity that provided you with 
the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a 
refund.  If you received the work electronically, the person or entity 
providing it to you may choose to give you a second opportunity to 
receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy 
is also defective, you may demand a refund in writing without further 
opportunities to fix the problem. 
 
1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth 
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER 
WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO 
WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE. 
 
1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied 
warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. 
If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the 
law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be 
interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by 
the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any 
provision of this agreement shall not void the remaining provisions. 
 
1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the 
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone 
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance 
with this agreement, and any volunteers associated with the production, 
promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, 
harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, 
that arise directly or indirectly from any of the following which you do 
or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm 
work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any 
Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause. 
 
 
Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm 
 
Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of 
electronic works in formats readable by the widest variety of computers 
including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists 
because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from 
people in all walks of life. 
 
Volunteers and financial support to provide volunteers with the 
assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's 
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will 
remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project 
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure 
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. 
To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation 
and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 
and the Foundation web page at https://www.pglaf.org. 
 
 
Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive 
Foundation 
 
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit 
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the 
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal 
Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification 
number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at 
https://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg 
Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent 
permitted by U.S. federal laws and your state's laws. 
 
The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. 
Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered 
throughout numerous locations.  Its business office is located at 
809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email 
business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact 
information can be found at the Foundation's web site and official 
page at https://pglaf.org 
 
For additional contact information: 
     Dr. Gregory B. Newby 
     Chief Executive and Director 
     gbnewby@pglaf.org 
 
 
Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg 
Literary Archive Foundation 
 
Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide 
spread public support and donations to carry out its mission of 
increasing the number of public domain and licensed works that can be 
freely distributed in machine readable form accessible by the widest 
array of equipment including outdated equipment.  Many small donations 
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt 
status with the IRS. 
 
The Foundation is committed to complying with the laws regulating 
charities and charitable donations in all 50 states of the United 
States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a 
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up 
with these requirements.  We do not solicit donations in locations 
where we have not received written confirmation of compliance.  To 
SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any 
particular state visit https://pglaf.org 
 
While we cannot and do not solicit contributions from states where we 
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition 
against accepting unsolicited donations from donors in such states who 
approach us with offers to donate. 
 
International donations are gratefully accepted, but we cannot make 
any statements concerning tax treatment of donations received from 
outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff. 
 
Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation 
methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other 
ways including including checks, online payments and credit card 
donations.  To donate, please visit: https://pglaf.org/donate 
 
 
Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic 
works. 
 
Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg-tm 
concept of a library of electronic works that could be freely shared 
with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project 
Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support. 
 
 
Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed 
editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. 
unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily 
keep eBooks in compliance with any particular paper edition. 
 
 
Most people start at our Web site which has the main PG search facility: 
 
     https://www.gutenberg.org 
 
This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, 
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary 
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to 
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.