tranĉi

*tranĉ/i (tr)

  1. Penetri solidan korpon per ilo kun tre maldika rando: vi volis ĉe la razado tranĉi al mi la gorĝon? (Z); la knabo tranĉis al si la fingron, ludante per la sabro; tranĉi rekte en la karnon (Z) (p: ĉe operacio; f: uzante drastan rimedon); (f) tiu via sendankeco tranĉas al mi la koron.
    sekci, tajli, tondi.
  1. Dividi partojn de solida korpo per tia ilo: tranĉi panon (B); la patrino tranĉis la rostaĵon; tranĉi pomon en kvar partojn; el fremda ledo oni tranĉas larĝe (Z); tranĉi la paĝojn de broŝuro; (f) tranĉi la Gordian nodon; kiu komisias aferon al malsaĝulo, tiu tranĉas al si la piedojn (X).
    haki.
  1. Traire disigi: la ŝipeto tranĉis la ondojn (Z); la sago tranĉis la aeron; la vento tranĉis glacie tra la dikaj vestoj (Z); krioj tranĉis la noktan silenton.
  1. (f) Akre kaj dolore frapi la sensojn: tia muziko tranĉas la orelojn (Z); (misakcentado) tranĉas nian orelon tiel terure, kiel se iu tirus karbon sur vitro (Z); la lumo tranĉis al ni la okulojn (Z); tranĉanta koloro (B).
  1. [LUDOJ] Dividi kartaron en du amasojn, por elekti la disdonanton, eviti friponadon ktp.
  1. [SPORTO] Bati la pilkon en difinita maniero, ĉe teniso, kriketo ks.
  1. Tranĉas: [MEDICINO] sentigas akraj kolikoj: tranĉas al mi en la ventro.
  1. [MATEMATIKO] Havi komunan punkton kun; sekci: du aroj tranĉas unu la alian, se ilia komunaĵo ne estas malplena.
  • tranĉo
    1. Unuopa ago de iu, kiu tranĉas: per unu tranĉo li senkapigis la beston; fari tranĉojn en la karno, por trovi la plumbon (B). [VIDU] tranĉmaniero.
    1. [MEDICINO] Tre akra koliko.
    1. Tranĉaĵo.
  • tranĉa
    Tia, ke ĝi tranĉas: hakilo estas tranĉa, sed ne cedas la branĉo (Z); tranĉa malvarmo (Z); ho kruda Fato tranĉa ĝis la osto (K); tranĉa respondo, kritiko.
  • tranĉado
    Serio de la agoj, per kiuj iu tranĉas: tranĉado de ŝnuroj; (f) ni pene toleris la akran tranĉadon de l' frosto.
  • tranĉaĵo
    Tio, kio estis apartigita per tranĉo: tranĉaĵo el pano, kolbaso, viando.
  • *tranĉilo
    Ilo kun akra rando por tranĉi: faru al vi ŝtonajn tranĉilojn kaj cirkumcidu la Izraelidojn (X); la Romanoj sin razis per kupraj tranĉiloj; eltiri sian tranĉilon (Z); meti tranĉilon al sia gorĝo (X); mi malfermos al ili la ventron per mia tranĉilo! (Z); la tranĉilo estis tiel malakra, ke mi ne povis tranĉi per ĝi la viandon, kaj mi devis uzi mian poŝan tranĉilon (Z); ne timu tranĉilon, timu babilon (Z).
    bisturio.
  • tranĉilaro
    Garnituro el tranĉiloj, en kuirejo, buĉejo ks.
  • tranĉita
    Dividita al du egalaj partoj per unu horizontala linio.
  • *altranĉi
    Tajli 2.
  • ambaŭtranĉa
    Tia, ke ĝi tranĉas per ambaŭ flankoj: ambaŭtranĉa glavo (X); (f) ambaŭtranĉa kritiko.
  • detranĉi
    Apartigi, tranĉante: ili detranĉis branĉon kun unu peniko da vinberoj (X); pecon detranĉitan al la pano ne regluu (Z) (f: ne eblas reamikiĝi post rompo); dek fojojn mezuru, unu fojon detranĉu (Z) (pf); se via dekstra mano faligas vin (en pekon), detranĉu kaj forĵetu ĝin (N); kiu havas detranĉitan seksan membron, tiu ne povas eniri en la komunumon (X); David ne rimarkite detranĉis anguleton de la vesto (X); en formo de detranĉita piramido (B); (f) la nunaj cirkonstancoj iafoje detranĉas min de la mondo E-ista (Z).
  • detranĉa
    Rilata al detranĉo: apartigu la abonilon laŭ la detranĉa linio.
  • detranĉaĵo
    Tio, kio estas detranĉita: detranĉaĵoj de kuirpreta kokido.
  • distranĉi
    Disigi, tranĉante: li distranĉis la angilojn en pecojn (Z); li prenis sian kromedzinon kaj distranĉis ŝin kun ĉiaj ostoj en dek du partojn (X); li distranĉis ilin (bovinon, kaprinon, tranĉaĵon) laŭ la mezo (X); ŝi distranĉis la ligilojn de la malliberulo (Z); (f) la herbejon distranĉis rivereto (B); Hamleto, vi distranĉas mian koron! (Z).
  • eltranĉi
    1. Doni formon al io, fortranĉante de ĝi pecetojn: en la balkono estis eltranĉita karikatura vizaĝo (Z); fluto, kiun li eltranĉis al si el ŝafa osto (Z).
    1. Apartigi parton el folio per tondilo: rimarkinda malnova urbo, kvazaŭ eltranĉita el bildolibro (Z); la gazetan eltranĉon li hodiaŭ resendis al vin.
  • eltranĉo
    [BIOLOGIO] Forigo de parto de makromolekulo (proteino, nuklea acido ktp): en multaj RNA de eŭkariotoj, post eltranĉo de intronoj, ekzonoj estas kunigitaj en mesaĝan RNA.
  • entranĉi
    Enigi tranĉilon en ion: entranĉi arboŝelon, epidermon.
    incizi, noĉo.
  • fortranĉi
    Forigi per tranĉado: fortranĉu viajn harojn, ĉar vi estas edziniĝita virinoj (Z); fortranĉi ekstremon de bastono (B); (f) de sur la tero de vivantoj li estas fortranĉita (X); la armeo estas fortranĉita de la ĉefurbo (B); pro manko de komunikiloj, tiu regiono estas fortranĉita for de la mondo dum la tuta vintro.
  • mistranĉo
    Speco de vortludo inter du vortoj, identaj por la orelo, sed malsamaj el la vortara vidpunkto (ekz. kuraĝo kaj kurago; pie-diranto kaj pied-iranto). SIN. kalemburo.
  • pritranĉi
    Trakti ion per tranĉado: la knabo pritranĉadis pecon da lignon; (analoge) li pritranĉis lignan krucon (Z).
    cizeli, ĉizi, skulpti, tajli.
  • tratranĉi
    Trae tranĉi: oni trovis Martenon kun tratranĉita gorĝo (Z); popolo, kies landon tratranĉas riveroj (X).
  • cigartranĉilo
    Malgranda aparato, uzata por detranĉi la finon de cigaro antaŭ ol ĝin fumi.
  • haktranĉilo
    Tranĉilo, kun larĝa kaj peza klingo, uzata de buĉistoj, lignaĵistoj, ĝangalvojaĝantoj k.a.
  • konturtranĉi
    Altranĉi (ŝtofon) laŭ ŝablono.
  • pantranĉ (aĵ)o
    Platforma peco, detranĉita de pano: fritita, rostita pantranĉo.
    sandviĉo, toasto 1.
  • papertranĉilo
    Tranĉilo el eburo, ligno ks, por tranĉi la foliojn de broŝurita libro, malfermi kovertojn ks.
  • rultranĉilo
    Ruleto 2.
  • vejnotranĉo
    Flebotomio.

    tranĉi


    Esprimoj

    Kriegi de doloro, kvazaŭ oni lin tranĉus.
    La plugilo tranĉas, fosas sulkojn.
    La vento tranĉis glacie.
    La ŝipo traplugis, tranĉis la maron.
    Mi tratranĉas la konekton, la telefonan komunikon.
    Oni trovis iun kun tratranĉita gorĝo.
    Penetri profunde en la kolon (tranĉilo).
    Regiono fortranĉita de la mondo dum la tuta vintro.
    Tiu muziko tranĉas la orelojn.

    Kelkaj kunmetaĵoj

    altranĉi,ambaŭtranĉa, cigartranĉilo,detranĉa,detranĉaĵo,detranĉi,distranĉi,eltranĉi,eltranĉo,entranĉi,fortranĉi,gazeteltranĉo, haktranĉilo, konturtranĉi,mistranĉo, pantranĉ(aĵ)o, papertranĉilo,pritranĉi, rultranĉilo,tranĉa,tranĉado,tranĉaĵo,tranĉeĝo,tranĉi,tranĉilaro,tranĉilo,tranĉita,tranĉmaniero,tranĉo, tranĉobrulilo, tranĉocelerio, tranĉodento, tranĉrando, tranĉtabulo, tranĉvundo,tratranĉi

    Vortoj uzitaj en la sama ĉirkaŭkunteksto

    akra (tranĉa)
    bisturio
    disigi
    dividi
    flebotomio (vejnotranĉo)
    forigi
    incizi
    incizivo (tranĉdento), kanino (kojndento), molaro (mueldento)
    kalemburo (mistranĉo)
    mordi
    noĉo
    rustimuna tranĉilo
    sandviĉo (pantranĉaĵo)
    sekci
    streĉvundo
    tajli
    toasto (pantranĉaĵo)
    tondi
    tranĉeo
    tranĉi la orelojn

    Ankaŭ vidu:

    agrikulturo. anatomio. anatomo. armilo. aŭdi. batali. dento. dolori. krimo. kritiki. manĝilaro. militaferoj. militi. operacio. paroli. vento.

    Iel rilatitaj:

    ablacix agrikulturx akrx amputx anatomix anatomx apartx armilx atakx aŭdx bajonetx batalx bevelx bifacx bisturix brulx celerix cigarx cizelx dentx dis dividx dolorx elektrx flebotomix for hakx incizivx incizx kalemburx karnx klingx konturx krimx kritikx kuirx laborx lignx ludx manĝilarx manĝx militx mordx noĉx operacix ostx panx paperx parolx partx plugx poŝx randx rulx rustx sandviĉx sekcx skrapx skulptx tabulx tajlx toastx tondx tranĉex ventx viandx vundx ĉizx ŝirx