reĝo

*reĝ/o

  1. Dumviva, plejofte hereda regnestro, kies titolo estas malpli altranga ol tiu de imperiestro: estis iam reĝo, oni nomis lin Knut (Z); la reĝo de Danujo; la Suno-reĝo (alnomo de Ludoviko la 14a de Francio); la Reĝo de la reĝoj (titolo de pluraj orientlandaj monarkoj); la festo de la Tri Reĝoj (Epifanio); la reĝo ŝtipo (tipo de nenifara registo); de nehavanto eĉ reĝo nenion ricevos (Z).
  1. La plej grava, forta aŭ potenca ulo en sia speco: li fariĝis la reĝo de la festo (Z); la reĝo de la orgeno, la granda romantikisto, Weyse (Z); la reĝo de la alumetoj, de la ŝtalo, de l' petrolo (ĉefa industriestro); reĝo de la friponoj (Z); (f) la reĝo de la birdoj (la aglo), de la bestoj (la leono).
  1. [LUDOJ] ĉefa ŝakfiguro, kiu devas esti ŝirmata kontraŭ mato: la nigra, la blanka reĝo.
  1. [LUDOJ] Ludkarto, surhavanta bildon de reĝo kaj ranganta super damo.
  • Reĝoj
    [BIBLIO] Titolo de du libroj.
  • *reĝa
    1. Apartenanta al reĝo: la reĝa krono; la reĝaj palacoj (B); dando el reĝa hundejo (Z); via reĝa moŝto (Z).
    1. Tia, ke ĝi povus taŭgi por reĝo: reĝa lukso; (f) reĝa tigro (de plej granda speco); [KEMIO] reĝa akvo.
    1. Rilata al reĝo 3: reĝa ĉevalo, turo (metitaj sur la flanko de la reĝo ĉe la komenco de la ludo).
    1. Rilata al reĝo 4: reĝa kvaropo, serio.
  • reĝe
    En reĝa maniero: li kondutis vere reĝe; en la ŝipo ĉio estis aranĝita reĝe (Z); li estos rekompencita reĝe (Z).
  • *reĝi (ntr)
    1. Esti reĝo: Aĥaŝveroŝ, kiu reĝis super 127 landoj (X); Ludoviko la 14a reĝis 72 jarojn; en Britujo la reĝo reĝas, sed ne regas; (f) inter blinduloj reĝas la strabuloj (Z); super ni reĝas ia neŝanĝebla fatalo (Z); se nur ne reĝus la malsaĝa kredo, ke (... ) (Z).
    1. = regi 5: tie la akvoj reĝas (B); reĝis plena mallaŭto (B).
  • reĝado
    Stato kaj regado de reĝo: en la tria jaro de lia reĝado, li faris festenon (X); sub la reĝado de....
  • reĝeco
    Eco, titolo kaj rango de reĝo: privilegioj rezervitaj al la reĝeco.
  • *reĝejo = reĝolando: (f) mia loĝejo-mia reĝejo (Z).
  • reĝid (in)o
    Ido de reĝo: la filoj, nepoj kaj pranepoj de reĝo estas reĝidoj (Z); Hamleto, reĝido de Danujo (Z); virgulinon tre belan la reĝido karesis (Z); estis iam reĝido, kiu volis edziĝi kun reĝidino (Z); reĝidino sur pizo (Z) (Andersena fabelo).
  • reĝino
    1. Virino, kiu reĝas: la reĝino de Anglio, de Nederlando.
    1. Virino, kun kiu reĝo edziĝis en oficiala maniero: ilia patro, kiu estis reĝo super la tuta lando, edziĝis kun malbona reĝino (Z); (f) li elektis al si inter la knabinoj sian reĝinon (Z).
    1. [ZOOLOGIO] Ino de socie vivantaj insektoj (abeloj, burdoj, formikoj, termitoj, vespoj), kapabla produkti kaj fekundigitajn kaj nefekundigitajn ovojn.
    1. = damo 4 kaj 5.
  • reĝinedzo
    Edzo de reĝanta virino, ne partoprenanta en ŝia reĝado.
  • reĝ (o)lando
    Lando regata de reĝo: mi salutas la saksan reĝlandon (Z).
  • eksreĝiĝi
    Abdiki.
  • interreĝado
    Tempospaco inter du reĝadoj.
  • vicreĝo
    Registo, havanta la reĝan povon en granda kolonio, provinco ks: [HISTORIO] la vicreĝo de Hindujo.
    regento.
  • birdreĝo
    Sp. de troglodito 2 (T. troglodytes).
  • herbejreĝino
    Ulmario.


    abdiki. dinastio. imperio. Inter la blinduloj reĝas la strabuloj. Karloreĝo, kortego. krono. monarko. reĝ'ino. sceptro. trono. uzurpi. Via reĝa moŝto. Vivi sola, kun neleĝa edzino, sub reĝo, en respubliko.
    diktaturo. nobelo. politiko. rango. religio. sankta. ŝtato.

    Iel rilatitaj:

    Agamemnonx Alarikx Alcinox Aleksandrx Amfitrionx Antiopx Atalantx Ataljx Atilx Atrex Aĥabx Aĥaŝveroŝx Aĥemenx Aŭgix Baratx Burbonx Cirx Danax Darix Davidx abelx akvx alkazarx anglikanx banusx begamx damx daŭfenx diktaturx imperix kastelx kronx loĝx ludx nobelx obex politikx princx rangx religix rozx sanktx ŝtatx