limo

*lim/o

  1. [HISTORIO] Linio, kie finiĝas kampo, ordinare markita per ŝtonoj: pro limoj kaj baroj malpacas najbaroj (Z); malbenita estu, kiu forŝovas la limon de sia proksimulo (X); li gardas la limojn de la vidvino (X); (analoge) ĉe la limo de la arbaro, de la erikejo, de la vilaĝo; Mi, kiu faris sablon limo por la maro (X).
  1. Linio, kie finiĝas teritorio ordinare difinita laŭ oficiala mapo: la limo de distrikto, provinco, lando; norde de la limo de Damasko ĝis Hamat (X); fermi la limojn al la trafiko; pensoj iras trans limo sen pago kaj timo (Z); oni ne plu aŭdos pri malfeliĉo kaj pereigo inter viaj limoj (X); la limoj de lingva teritorio, de dialekto; la limo de la vitkultivo; difini (Z), starigi (Z) trapasi (Z), superpaŝi (Z) limon.
  1. (f) Linio, kie finiĝas io abstrakta: ĉio devas havi limon! (Z); ĝi estas favoro kiu superas ĉiujn limojn (Z); fremda animo estas abismo sen limo (Z); resti inter la limoj de la bona gusto; (aparte, pri ies povo, kapablo ktp) la venĝo ne devas scii (koni) limojn (Z); ne estos limo al mia malavareco: esti ĉe la limo de sia pacienco; meti limon al sia toleremo; transpasi la limojn de sia povo, de permesata polemiko; ĝia humoro fariĝadis tute sovaĝa kaj transiradis ĉiujn limojn (Z).
  1. [FINANCO] Tia prezo, kiun la peranto devas ne malsuperi, vendante, aŭ superi, aĉetante.
  • limi (tr)
    1. Esti ĉe la limo, formi mem la limon de io: Jordano limas oriente la landon (X); longa muro limas tiuflanke la bienon; la parko limas la kampojn; (f) lia ĉagreno limis la malesperon; tio limas malrespekton.
    1. = limigi 2: oni devas sin limi, sin discipline submeti (Z); la arto de verkado eĉ se ĝi volas limi sin nur per farado de tradukoj [...] (Z); tiuj 28 sonoj ne ekzistas ie aparte en forma difinita kaj severe limita (Z).
  • lima
    1. Prezentanta limon: lima linio, signalo.
    1. Estanta ĉe la limo: per milito preni Polujon tutan aŭ nur liman pecon? (Z); lima okazo.
  • *limigi
    1. (iu) Fiksi, difini, montri per iu signa la limon de: delegitaro komisiita por limigi la novan teritorion; limigi parkon per fosaĵo, terenon per flagoj.
    1. (iu aŭ io; f) Fiksi, haltige difini la disvastecon, la disvolviĝon de afero materia aŭ morala; malhelpi troan vastiĝon de io: monto limigas la vidon; limigi siajn penojn, sian esperon, sian ambicion; mi ne povis limigi per kelke da vortoj mian interparoladon kun vi (Z); mi limigis min nur per tio ke mi skribis mallonge la dogmojn (Z); pro manko de loko mi limigas min je la plej necesa (Z); la tuta demando limigas sin (limiĝas) al jeno (Z); la statuto limigas strikte la povojn de la direktoro; delegito kun limigitaj povoj; mi longan tempon limigadis min nur per revado (Z).
      redukti, restrikti, kontentigi.
  • limiga
    Prezentanta limigon: limiga kondiĉo, klaŭzo.
  • limig (ad)o
    Ago de tiu, kiu limigas: naskalimigo (naskoreguligado); la limigado de la armadoj.
  • limiĝi
    Esence konsisti el, ne esti pli ampleksa ol: ĉiuj liaj pretendoj limiĝas je la edziĝpermeso.
  • apudlima
    Estanta apud limo: ĉu ĝi estas urbo apudlima? (Z); apudlima stacidomo.
  • ĉirkaŭlimi
    ĉirkaŭi kiel limo: marĉoj ĉirkaŭlimitaj de altaj domoj (Z).
  • dislimi
    Dupartigi: dislimi la harojn (Z) (diskombante ilin laŭ rekta linio); fari dislimon inter la okupita kaj la neokupita landopartoj.
    demarkacio.
  • samlima (Z)
    Havanta almenaŭ unu saman limon kun: niaj du bienoj estis samlimaj; [BOTANIKO] samlimaj ĉeloj de epidermo.
  • senlima
    Tiel vasta, granda, ke ĝi ne havas limon: senlima multego (Z); kreitaĵo [...] tiel senlima per siaj kapabloj! (Z); senlima indulgo (Z), furiozo (Z) malĝojo (Z); la ĉiela regno estas senlima, tia same kiel la amo de Dio (Z); senlima spaco (Z), tempo; [...] vi amas min senlime (Z).
    senfina.
  • translimiĝi
    Iri trans la limon: avertu la popolon, ke li ne translimiĝu (X).
  • aĝolimo
    Aĝo, trans kiu oficisto, specialisto k.a. ne plu rajtas daŭrigi sian profesion, kaj devas emeritiĝi.
  • akvodislimo
    [GEOGRAFIO] Linio de altaĵoj, transe de kiu la akvoj fluas en diversaj direktoj.
  • altitudlimo
    [AVIADO] Altitudo, ĉe kiu la altiĝrapido estas preskaŭ nula en normala atmosfero. SIN. plafono.
  • cedlimo
    [TEKNIKOJ] Maksimuma punkto, ĉe kiu iu materialo ĉesas rezisti al la almetataj fortoj kaj plilongiĝas eĉ sub ago de etiĝanta forto.
  • elasteclimo
    [TEKNIKOJ] Maksimuma punkto, ĉe kiu iu materialo, submetita al forto, ĉesas repreni sian originalan formon.
  • kurentolimigilo
    [ELEKTRO] Organo aŭ aparato, ekz. rezistilo aŭ interuptoro, por limigi la kurenton en cirkvito je antaŭdifinita valoro.
  • landlimo
    Limo 2 de lando: akompani iun ĝis la landlimo (Z).
  • silabolimo
    Limo, kiu apartigas du silabojn, antaŭ konsonanto, kiam la vokaloj estas apartigitaj per unu konsonanto (a-mo) aŭ per unu konsonanto plus likvido (e-blo, ne-pre), post la unua el ĉiu alia grupo de konsonantoj, kiam la vokaloj estas apartigitaj per pli ol unu konsonanto (ar-mi, es-tra, tem-plo).
    fermita.
  • streĉolimo
    [TEKNIKOJ] Limo, ĉe kiu la streĉado riskas estigi rompon.
  • templimo
    Difinita momento, antaŭ kiu io devas finiĝi: la komitato ne finis (sian laboron) al la difinita templimo (Z); la tempo de la akcepto de la kontrakto falas en Oktobro.
    limtempo.
  • templima
    (pp borsnegoco) Tia, ke oni fiksas la prezon ĉe la kontraktado, kaj ke la livero kontraŭ tiu prezo plenumiĝos je posta difinita dato: templime aĉeti, vendi.
  • Lim/o
    ĉefurbo de Peruo (77°03'U, 12°03'S).

    limo


    Esprimoj

    Po limoj kaj baroj malpacas najbaromaj.
    Pensoj iras trans limo sen pago kaj timo.
    Fremda animo estas abismo sen limo.
    Esti ĉe la limo de sia pacienco.
    Havi panoraman vidon de la regiono, ĝis vidlimo, ĝis kie la rigardo atingas, povas atingi.
    La ekstrema limo de la vinberkulturo, de vitkultivado.
    La limdato de valideco estas 2 monatoj.
    La problemo pri malarmado, pri internacia limigo de la armadoj.
    Meti limon al sia senbrida ambicio.
    Porciolimigo en milittempo.
    Ĉio devas havi limojn

    Kelkaj kunmetaĵoj

    akvodislimo,altitudlimo,apudlima,aĝolimo,cedlimo,diferenciga limimposto,dislimi,elasteclimo,hardislimokurentolimigilo,landlimo,lima,limdepago,limfosto,limfrekvenco,limi,limig(ad)o,limiga,limigi,limimposto,limiĝi,limlinio,limo,limokazo,limonadisto,limonado,limprofilo,limtempo,limurbo,limvaloro,limŝtono,samlima,senlima,silabolimo,streĉolimo,templima,templimo,limuzurpi,translimiĝi,ĉirkaŭlimi

    Vortoj uzitaj en la sama kunteksto


    infinita
    senfina

    apudi
    dupartigi
    etendiĝi
    malobservi, malobei
    superi
    trafi
    transiri
    transpasi
    transpaŝi
    tuŝi
    ĉirkaŭbari
    proksimi al
    simili al

    limo : kie unu afero finiĝas kaj alia komenciĝas; kie unu lando finiĝas kaj alia lando komenciĝas;
    limi: esti la limo inter du aferoj; troviĝi tuj apud la limo;
    limigi: fiksi limon; haltigi plivastiĝon

    apartigo
    barilo : io, farita por malhelpi trairon; konstruaĵo el fostoj, bretoj aŭ ŝtonoj por indiki la limon de kampo aŭ tereno, kaj por malhelpi trairon (bar/il/o)
    bieno
    bordo
    demarkacilinio
    disigo
    ekstremo
    fino
    finstacio
    horizonto : la limo inter ĉielo kaj tero, vidata de malproksime
    infimo
    kampo : limoj, inter kiuj iu agas aŭ inter kiuj efikas ago (kampo de esplorado; magneta kampo; kampo de influo);
    kordono
    ŝnuro
    sanitara kordono
    koridoro : indikita, dislimita irejo, veturejo (koridoro por ŝarĝaŭtoj, aerkoridoro por aviadiloj)
    linio
    muro : fortika limaĵo inter spacoj (inter ĉambroj aŭ inter domo kaj ekstero);
    pagdato
    pinto
    rando : parto de unu afero, kiu estas ĉe la limo kun alia afero (rando de vojo, rando de kampo, rando de urbo)
    rezulto
    rivero
    supremo
    templimo

    Ankaŭ vidu:

    agrikulturo. atingi. bari. bordo. fini. geografio. geografo. halti. linio. loko. matematiko. mezo. mezuri. politiko. popolo. rivero. spaco. ŝtono.

    Eble rilatitaj:

    absolutx, almenaŭ, apud, demarkacix, landx, militaferx, okazx, pagx, samx, ŝnurx, tempx,