ŝuldi

*ŝuld/i (tr)

  1. Laŭleĝe aŭ laŭmore devi pagi al iu per mono aŭ alia rimedo: scii, kiom unu el ni ŝuldas al la dua (Z); vi ŝuldas al mi 34 rublojn (Z); 'Espero' devas nun kalkuli, ke ĝi nun ŝuldas al mi nenion (Z); (analoge) ŝuldi unu kostumon al sia tajloro; li ŝuldas ankoraŭ unu labortagon al la mastro.
    debeto [VIDU] ŝuldatesto.
  1. Havi moralan devon kvitiĝi kontraŭ iu, de kiu oni ricevis servon aŭ bonfaron: ni ŝuldas grandan dankon por tiu libro al la laborema redaktoro (Z); ŝuldi al iu sian vivon, sian honoron; al lia senlaca laborado ni ŝuldas la tutan kongreson kaj la ĝojojn, kiujn ĝi alportis al ni (Z); ni ŝuldas al niaj membroj klarigon pri nia sinteno en tiu afero.
  1. Devi atribui al iu aŭ io rezulton bonan aŭ malbonan: se vi diras, ke al la E-ismo konvertis vin nur tiu artikolo, vi ŝuldas vian konverton al la dirita persono anonima (Z); al Nilo ŝuldas Egiptujo sian prosperon; ni ŝuldas al Neŭtono la principon de la gravitado; nur al sia malklereco ŝi ŝuldis siajn malsukcesojn.
  • ŝuldo
    1. Mono, kiun oni ŝuldas: mia familio, al kiu mi povas lasi nenian heredon krom ŝuldoj (Z); ĝi enskribu tiun sumon kiel mian ŝuldon (Z); la ricevitaj 5 rubloj preskaŭ tute kovris vian ŝuldon (Z); mi estos tre danka, se la Grupo Pariza volos sendi al mi sian ŝuldon (Z); miaj ŝuldoj kreskadis (Z); droni en la ŝuldoj (B); li sidas en ŝuldoj ĝis super la ŝultroj (Z).
    1. (f) Tio, per kio oni devas kvitigi sin kontraŭ servo aŭ bonfaro: (SIN. devo) kian ŝuldon prenas sur sin la firmo? (Z); la decido sendi mian Adresaron estas de mia flanko ne ia morala ŝuldo, sed simpla komplezo (Z); la filo, laŭ la ŝuldo de infano, funebri (la patron) devas kelkan tempon (Z); al li obei estas mia ŝuldo (Z); (SIN. respondeco) tiu religia komunumo, en kiu blinde kaj sen lia ŝuldo metis lin lia naskiĝo (Z)
  • ŝulda
    Havanta ŝuldon: vi restas al mi ŝulda 2 rublojn (Z).
  • ŝuldanto
    Tiu, kiu ŝuldas iun sumon al aliulo: pago de ŝuldanto estas bona en ĉiu kvanto (Z); mi ne volas esti ies morala ŝuldanto (Z).
  • ŝuldateco
    Stato de tiu, al kiu aliulo ŝuldas dankemon.
  • ŝuldigi
    Ligi per ŝuldo: ŝuldigi sin per kontrakto (Z); vi postulis, ke mi blinde ŝuldigu min per kontrakto por ĉiam (Z); per tia servo vi ŝuldigos min senlime.
  • ŝuldigo
    Ago de iu, kiu ŝuldigas (sin): la letero enhavas ian proponon, ne ian porĉiaman ŝuldigon! (Z); mi kredeble (sed sen ia ŝuldigo) konservos tiun manieron de agado (Z).
  • ŝuldiĝi
    Iĝi ligita per ŝuldo: vi ŝuldiĝis al la repago en tri monatoj; per sia subskribo Faŭsto ŝuldiĝis kontraŭ Mefisto; tiele do vi plenumis la ŝuldiĝon de (via) ĵuro! (Z).
  • malŝuldigi
    Liberigi je ŝuldo: ni donis al ili prunte monon kaj grenon: ni malŝuldigu al ili tiun ŝuldon (X).
  • senŝuldigi
    Malŝuldigi.
  • ŝtatŝuldo
    Tuto de la pruntoj, kiujn iu ŝtato faris interne aŭ ekstere.
  • aktiva ŝuldo
    [KOMERCO] ŝuldo, kiun kreditoro povas postuli.
  • pasiva ŝuldo
    ŝuldo, kiun debitoro devas pagi.

    ŝuldi

    Amasigi ŝuldon sur ŝuldon. danko. Datfalo (Kiam oni devas pagi ŝuldon). Droni en ŝuldoj. Mi promesas, ke mia ŝuldo estos pagita la 9-an de Majo (Mi senŝuldiĝos, kvitiĝos la 9-an de Majo). Morala ŝuldo. prospero. Riĉa estas tiu, kiu ŝuldas al neniu. Sidi en ŝuldoj ĝis super la ŝultroj. transpagi.
    financo. konfesi. malfeliĉa. pagi. prezo. prunte. riĉa.

    Iel rilatitaj:

    amortizx anuitatx atestx bankrotx dankx debetx debitorx devx financx hotelx konfesx malfeliĉx pagx prezx pruntx riĉx