La fonto de tiu dokumento legeblas jene, kaj la ofteco-listo de radikoj jene.

Metropoliten'o

Metropoliten'o : elektron'ik'a versi'o 80. 957 vort'o'j Esperantic Studies Foundatio'n Vladimir Varankin Moskv'o El'don'ej'o “ Progres'o ” 1992
El'don'iĝ'is origin'e en 1933.
Proksim'um'a verk'o'jar'o : 1933 Kre'is la Esperant'a'n tekst'o'n : Varankin
Ĉef'divid'o : en'konduk'o chapitro

Berlin... de april'o 1928.

Berlin'a aer'o instig'as al verk'ad'o. Ĝi kre'as la humor'o'n. Mi, kiel ĉiu inteligent'ul'o, ne pov'as verk'i sen la humor'o. Jen, ekzempl'e : tra la mal'ferm'it'a fenestr'o est'as vid'ebl'a'j mal'larĝ'a tegol'a tegment'o, radi'o'mast'o, du mansard'a'j fenestr'o'j kaj kam'e'n - tub'o'j. Mal'supr'e kuŝ'as ŝton'a put'o —la kort'o kaj aŭd'iĝ'as kant'o pri Stefan'o Razin. La kon'at'a melodi'o son'as mir'ind'e kor'tuŝ'e. Fingr'o'j de la lert'a harmonik'ist'o far'as el ĝi jen mol'a'n, dolĉ'a'n muzik'o'n, jen fort'a'n, potenc'a'n protest'o'n. La harmonik'ist'o ne hav'as pied'o'j'n kaj star'as per iu'j strang'a'j tre mal'larĝ'a'j kaj mal'long'a'j hak'pec'o'j.

Subit'a ek'trem'o tra'penetr'as mi'n. Mi re'memor'is unu aŭtun'a'n vesper'o'n. Per ĉi tiu novembr'a nebul'a vesper'o mi komenc'as mi'a'n roman'o'n.


* * *

Mal'varm'a vent'o mal'gaj'e ek'boj'is sub la pont'o kaj fajf'ant'e ĵet'is si'n tra gis'a balustrad'o supr'e'n. Unu'sol'a pal'verd'a lantern'o eg'e ek'balanc'iĝ'is. Supr'e ek'grinc'is, kun'puŝ'iĝ'int'e, la metal'faden'o'j kaj plend'e ek'bru'is. Sur nigr'a supr'aĵ'o de Jaŭzo ( * ) si'n kaŝ'ant'e de ies persekut'o rapid'e tra'glit'is stri'a'j makul'o'j. Pel'at'a de l ’ vent'o kun furioz'a sonor'o tra'kur'is la pont'o'n tram'vagon'o. Mal'hel'a'j siluet'o'j glu'iĝ'is al ĝi'a'j vand'o'j, konvulsi'e kurb'iĝ'ant'e. Kroĉ'em'a'j man'o'j kapt'is unu la ali'a'n. Kelk'e da pied'o'j pend'is en la aer'o. Insult'ad'o ek'son'is sur la platform'o kaj ies voĉ'o ek'kri'is : “ Tra'pas'u do kamarad'o, mi fal'as! ” La vagon'o mal'aper'is post strat'angul'o.


Jaŭzo : River'et'o, tra'flu'ant'a Moskv'o'n.

Senmova rest'is la mal'viv'a lun'o, en'ŝlos'it'a en du'obl'a kolor'a cirkl'o, sen'mov'a rest'is ĝi'a pal'a lum'o, fal'int'a sur glaci'ig'it'a'n ter'o'n tra la frost'a pik'ant'a aer'o, sen'mov'a est'is milic'an'o ĉe la strat'angul'o, en'volv'it'a en varm'a mantel'o. Senmove rigid'iĝ'is sur la pont'o super la river'a faŭk'o iom fleks'it'a vir'a figur'o. La hom'o jam de'long'e star'is ĉi tie. Per lac'a'j okul'o'j li post'sekv'is tra'kur'ant'a'j'n preter li vagon'o'j'n kaj mal'aprob'e balanc'et'is la kap'o'n. Iu'foj'e li si'n turn'is al la river'o kaj silent'e rigard'is la nigr'a'n akv'o'n.

Li'a rigard'o est'is iom mir'ig'it'a. Kvazaŭ li'n zorg'ig'is la pens'o : kial ĉi tiu river'aĉ'o ĝis nun ne glaci'iĝ'is?

La vent'o ek'ŝir'is kol'um'o'n de li'a mantel'o. For'ŝir'iĝ'int'e de du buton'o'j, ĝi mal'kovr'is jun'a'n vizaĝ'o'n kun du'o da griz'a'j okul'o'j, kun rekt'a naz'o kaj grand'a'j lip'o'j. La hom'o aspekt'is iom lac'a, kvazaŭ li ne dorm'is kelk'a'j'n nokt'o'j'n.

Moskv'o, ver'ŝajn'e, trov'iĝ'is tre mal'proksim'e. Ĉi tie la bord'o'j est'is kovr'it'a'j de fabrik'tub'o'j kaj nun silent'a'j korp'o'j de uzin'o'j. La industri'a desegn'aĵ'o tranĉ'is purpur'a'n ĉiel're'bril'o'n de moskv'a'j fajr'o'j per nigr'a fantazi'a border'o. Kvazaŭ per surd'a mur'o ĝi de'ig'is sen'hom'ec'o'n, mal'lum'o'n kaj silent'o'n for de la bril'ant'a kaj bru'a centr'o.

Kun la kutim'a gest'o ek'kapt'is la hom'o ten'il'o'n de al'ven'int'a tram'vagon'o kaj ek'pend'is sur la pied'ŝtup'o. La vagon'o akr'e ŝir'iĝ'is for de la lok'o. Fort'e salt'ant'e, ĝi ek'kur'is antaŭ'e'n. La voj'o est'is mal'proksim'a. En ĉiu halt'o la vagon'o'n atak'is furioz'ant'a hom'amas'o kaj la konduktor'o kri'eg'is : “ La lok'o'j mank'as! La vagon'o for'vetur'as! ” Neniu el'ir'ad'is. Kaj nur post'long'e la hom'o est'is lev'it'a sur la supr'a'n ŝtup'et'o'n per puŝ'o de'mal'supr'o. Nun mal'supr'e est'is miniatur'a vir'in'o kun sak'et'o en la man'o. Si'a'j okul'o'j rigard'is tim'em'e.

Vitalij! —dir'is al si la hom'o pens'e — Tiu vir'in'o ne el'ten'os ĝi'n! — Li prov'is mal'lev'i la pied'o'n mal'supr'e'n, sed ŝi ek'tim'ig'it'e kri'is :

“ Kio'n vi far'as? Vi for'puŝ'os mi'n! ”

Li ek'rigard'is ŝi'n super la ŝultr'o'n kaj re'lev'iĝ'is sur la supr'a'n ŝtup'o'n.

— Ebl'e telefon'ist'in'o, re'ven'ant'a post la vesper'a deĵor'ad'o. Ŝi'n, ebl'e, atend'as la infan'o'j kaj ŝi ne hav'as edz'o'n!.. —ial supoz'is li. Kaj en la sam'a moment'o io'n pez'a'n kaj dolor'a'n li ek'sent'is en si'a brust'o.

Li re'memor'is somer'a'n nokt'o'n ne'mal'proksim'e de Moskv'o. Arom'a kamp'o, iom mal'sek'a herb'o, sekal'o, voj'et'o, sen'bru'ec'o... Kaj subit'e pik'int'a en la kor'o'n sopir'o. Li est'is re'ven'ant'a de staci'o la somer'loĝ'ej'o'n. For'sku'ant'e per baston'et'o kapet'o'j'n de apud'voj'a'j cejan'o'j, li rev'is pri la baldaŭ'a renkont'o kun la edz'in'o. En la kap'o ankoraŭ re'son'is la voĉ'o'j, li sent'is ankoraŭ ekscit'o'n de la pasi'a diskut'ad'o. Ĵus li part'o'pren'is disput'o'n pri metropoliten'o. En li'a'j opini'o'j li'n oni ne sub'ten'is. Nun li hav'is grand'a'n dezir'o'n el'dir'i iu'n pens'o'n kaj al'don'i io'n forges'it'a'n kaj tre grav'a'n. Sam'temp'e profund'o kaj mal'lum'o de la varm'a nokt'o en'sorĉ'ad'is li'n ĉiam pli. La pens'ad'o est'is ĉes'ant'a kaj li vid'is nur la fin'iĝ'ont'a'n kamp'o'n, trans'ir'ot'a'n pont'o'n kaj la proksim'a'j'n dom'et'o'j'n. La fil'in'et'o jam dorm'as kaj Olga prepar'as te'o'n, rapid'ant'e ĝis li'a al'ven'o fin'i si'a'j'n mastr'um'afer'o'j'n. Sur la verand'o star'as petrol'lamp'o sub verd'a kloŝ'o kaj te'il'ar'o. La etend'it'a ĉe unu flank'o tol'o ne mov'et'iĝ'as, tiel absolut'e trankvil'e est'as hodiaŭ. En la ali'a flank'o de l ’ verand'o est'as nigr'a tru'o. Mal'supr'e sabl'a voj'et'o zigzag'as inter arbust'o'j kaj flor'a'j bed'o'j. Se Olga est'as jam prepar'int'a la te'o'n, ŝi ebl'e el'ir'is al la dorm'ant'a kamp'o kaj atend'as li'n tie, kares'em'a, delikat'a kaj varm'a.

Sed la kamp'a voj'et'o el'kur'is el la sekal'o kaj ven'ig'is li'n al fervoj'a pont'o. Li mem ne kompren'is, por kio li halt'is ial sur la pont'o. La rel'voj'o est'is tut'e sen'bru'a. Long'a vic'o de flav'a'j bril'et'ant'a'j fajr'o'j est'is for'kur'ant'a al horizont'o. Apud la mal'grand'a staci'et'o sibl'is unu sol'a lokomotiv'o. Per nebul'iĝ'int'a'j okul'o'j rigard'is Vitalij la trem'ant'a'j'n fajr'o'j'n kaj mal'seren'a'j mal'trankvil'a'j pens'o'j plen'ig'is li'a'n kap'o'n.

Jen li est'as fin'int'a la universitat'o'n kaj iĝ'is inĝenier'o. La rev'o'j est'as re'al'iĝ'int'a'j. La elektr'o, kiu de'post la infan'aĝ'o al'log'is li'a'n atent'o'n, ĉes'is est'i iu sekret'o, ŝlos'it'a en la fabel'a kofr'o. Ĝi mal'ferm'is antaŭ li ebl'o'j'n de la plej interes'a kaj divers'spec'a labor'o... Li pren'is ofic'o'n en Mosĥozupr ( * ) kaj laŭ si'a dezir'o pri'labor'as projekt'o'n de l ’ metropoliten'o. Olga ankaŭ dev'us est'i kontent'a. Kvar jar'o'j'n ili viv'is nur per li'a stipendi'o. Nun li hav'as, ne'grand'a'n kvankam, sed tamen, pli - mal'pli sufiĉ'a'n salajr'o'n. Ŝi pov'as est'i trankvil'a por la morgaŭ'a tag'o. La viv'o, liber'ig'it'a de la turment'ant'a mal'riĉ'ec'o, est'as re'ven'ont'a al la font'o'j de ili'a am'o.


Mosĥozupr : mal'long'ig'it'a " Moskovskoje Ĥozjajstvennoje Upravlenije ” ( Moskv'a Trust'o por Urb'a Mastr'um'o ).

Ho ve! Li'a labor'o ŝajn'as al li sen'frukt'a. La tut'a trust'o est'as mal'amik'o de l ’ metropoliten'o. La skiz'o'j, por kiu'j est'as for'don'it'a'j tiom da sen'dorm'a'j nokt'o'j, est'as met'at'a'j sur bret'o'n kaj kovr'at'a'j de la polv'o. Kaj Olga lac'iĝ'is! Ŝi al'kutim'iĝ'is vid'i la viv'o'n tiel griz'a! Ĉiam pli mal'oft'e aŭd'iĝ'as ŝi'a rid'o kaj la okul'o'j far'iĝ'is tro serioz'a'j. Kiam li komenc'as ŝerc'i, ŝi inter'romp'as li'n per sever'a lev'o de l ’ ŝultr'o'j. La kares'o mem don'as ĝoj'o'n nur por unu moment'o. Olga ne dezir'as fid'i la est'ont'o'n. Vitalij ricev'as dum'e mal'grand'a'n salajr'o'n, kaj ili nenio'n hav'as. Ĉio el'uz'iĝ'is, ĉio'n oni dev'as ripar'i, mult'o'n aĉet'i kaj eĉ la somer'loĝ'ej'o, tiel neces'a por la infan'o, signif'as nov'a'n ŝuld'o'n. Kiom da temp'o est'os do bezon'at'a, por re'hav'ig'i la fort'o'j'n kaj viv'energi'o'n? La san'o de ili ambaŭ ne stat'as ja bon'e : li hav'as pulm'o'katar'o'n, ŝi ricev'is pro abort'o'j kaj mal'facil'a labor'o vir'in'a'j'n mal'san'o'j'n. La jun'ec'o ŝajn'as sonĝ'o, neniam ekzist'int'a real'e. Ĉu ili am'as ankoraŭ unu la ali'a'n? Ĉu ili ankoraŭ pov'as am'i?

La demand'o aper'is ŝtel'e kaj kvazaŭ mal'nobl'a mort'ig'ist'o en'ig'is en dors'o'n de Vitalij akr'a'n tranĉ'il'o'n. Li kun'tir'iĝ'is kaj, subit'e, ĉes'int'e pens'i pri la verd'a kloŝ'o kaj varm'a te'o sur la verand'o komenc'is atent'em'e aŭskult'i, kio okaz'as en li, intern'e. Kaj bon'e ek'sent'is, ke de tie io for'ir'as. For'ir'as kun dolor'o, for'ir'as por ĉiam... For'las'ant'e la hejm'o'n, loĝ'ej'o'n, ĉambr'o'n, kie oni loĝ'is mult'a'j'n jar'o'j'n kaj kie ĉio est'as tiom parenc'a kaj kar'a, la hom'o'j ĉagren'e rigard'as la nud'a'j'n mur'o'j'n, mal'pur'a'n ne'bala'it'a'n plank'o'n, lamp'et'o'n, kiu tiel sol'ec'e pend'as en la aer'o. Kaj apud la sojl'o, ne hav'ant'e fort'o'j'n trans'paŝ'i ĝi'n, kiel ordinar'e, kiel ĉiam, oni prokrast'as unu minut'o'n, ĵet'as la rigard'o'n mal'antaŭ'e'n kaj la ĉambr'o ŝajn'as est'i kor'tuŝ'e kompat'ind'a. Ŝajn'as, ke ĝi esprim'as iu'n mut'a'n riproĉ'o'n, mut'a'n pet'eg'o'n. Tiel ek'rigard'is Vitalij en si'a'n kor'o'n kaj kompren'is, ke la kor'o est'as mal'plen'a. El ĝi for'ir'is la tiom hel'a iam sent'o.

Nur kvar monat'o'j pas'is de post tiu tag'o kaj la viv'o konvink'is li'n pri ne'evit'ebl'a fatal'a fin'o. Olga antaŭ'e esper'is, ke post'e ili viv'os pli bon'e. Dum ĉi tiu'j jar'o'j de li'a lern'ad'o est'is mal'facil'e, sed ŝi atend'is rekompenc'o'n. La rekompenc'o aspekt'is mizer'e. Sam'e ŝi dev'is mult'e labor'i kaj sam'e mal'mult'e da ĝoj'o ŝi ricev'is. Nun ŝi komenc'is kred'i, ke pli bon'e ili viv'os neniam. Pro tio sur ŝi'a'n jun'a'n oval'a'n vizaĝ'o'n kuŝ'iĝ'is diafan'a pal'ec'o, sever'a'j sulk'o'j akr'e mal'lev'is angul'et'o'j'n de la mal'dik'a'j lip'o'j kaj esprim'o de mal'esper'o aper'is en la griz'a'j bel'a'j okul'o'j. Tiam Vitalij komenc'is tim'em'e ŝirm'i si'n de ŝi'a mal'varm'a skeptik'ism'o. Ĉiam pli mal'proksim'a al ŝi iĝ'is li, ĉiam pli profund'iĝ'is li en labor'o'n, si'n okup'is per libr'o'j, gazet'o'j, projekt'o'j, skiz'o'j. Ĉiam mal'pli da kares'a'j vort'o'j trov'is li por sever'a Olga, ĉiam mal'pli da temp'o por la famili'o. Tiel iĝ'is ili postul'em'a'j unu al la ali'a, silent'e atend'ant'e, kiam do la mond'o de unu est'os kompren'it'a de la ali'a. Ili nerv'um'is kaj iom post iom forges'is, ke ili hav'is iam ankaŭ la hel'a'j'n tag'o'j'n. El la aŭtun'a nebul'o, el la mal'varm'a novembr'a aer'o aper'is proksim'ec'o de la final'o.

Fort'a puŝ'o ĵet'is li'n sur fenestr'o'n de la vagon'o. La vitr'o dis'pec'iĝ'is kun sonor'o. En la sam'a moment'o sovaĝ'a kri'o kovr'is la bru'o'n, fal'ant'e de la ŝtup'et'o kaj mal'aper'ant'e ie sub la rad'o'j. Per vund'it'a man'o Vitalij furioz'e kapt'is la signal'a'n ŝnur'o'n kaj el'salt'is el la vagon'o. Mal'antaŭ'e, sur la rel'o'j kuŝ'is mal'lum'a kaj tim'ig'a aĵ'o. Iom flank'e est'is fal'int'a mal'plen'a led'a sak'et'o kaj apud ĝi dis'ŝut'it'a'j mal'mult'kost'a'j bombon'o'j kaj dis'bat'it'a pup'o. Vitalij, unu'a, al'kur'is al la viktim'o. Jes, est'is ŝi, tiu vir'in'et'o, kiu star'is sur la pied'bret'o'j apud'e. Ŝi jam est'is mort'int'a. Ŝi'a mal'grand'a korp'o sen'help'e dis'ĵet'is la brak'o'j'n trans la rel'o'j'n. El sub la dis'ŝir'it'a jup'o est'is vid'ebl'a blank'a, kun blu'a'j angi'et'o'j, haŭt'o de la femur'o. La kun'ven'int'a hom'amas'o tim'em'e silent'is. Nur unu fraz'o, de iu du'on'laŭt'e dir'it'a, ek'son'is klar'e tra la silent'o :

— Dum la last'a re'elekt'o de l ’ deput'it'o'j ni al'don'is al la instrukci'o : konstru'i en Moskv'o metropoliten'o'n!

Vitalij ek'trem'is. Jes, jes, pens'is li, kurb'iĝ'ant'e pro mal'varm'o, aŭ pro la terur'a impres'o, —jes, jes, oni dev'as far'i tio'n plej rapid'e!

En profund'o de l ’ strat'o, per alarm'a'j fajf'o'j liber'ig'ant'e al si la voj'o'n, jam tranĉ'is la mal'lum'o'n per blank'a'j okul'o'j aŭtomobil'o de la ruĝ'a kruc'o. Lev'int'e la dis'ĵet'it'a'j'n bombon'o'j'n kaj pup'o'n, kaj trans'don'int'e ili'n al la al'ir'int'a milic'an'o, Vitalij komenc'is ŝov'i si'n tra la hom'amas'o al iu mal'grand'a strat'et'o.


* * *

Ver'e, mal'ĝoj'a sent'o mi'n prem'as hodiaŭ. Tiom mal'ĝoj'a, ke mi eĉ ne hav'as fort'o'n daŭr'ig'i la labor'o'n. Neniel mi pov'as for'ĵet'i de mi sent'o'n de iu perd'o. Jen mi rigard'as la ne'mult'a'n mebl'ar'o'n de l ’ ĉambr'o, aparten'ant'a al mi'a berlin'a amik'o, li'a'n larĝ'a'n lign'a'n lit'o'n, kovr'it'a'n de varm'a german'a lanug'matrac'et'o, grand'eg'a'n ŝrank'o'n, portret'o'n de Lenin, dis'tranĉ'it'a'n de akr'a sun'radi'o, sed mi ja ne vid'as ĉio'n ĉi. Antaŭ mi est'as nur mal'ĝoj'a'j, plen'a'j de larm'o'j okul'o'j de la vir'in'o, kun kiu mi est'as tiom firm'e ankoraŭ kun'lig'it'a. En la orel'o'j son'as kor'tuŝ'a voĉ'et'o :

— Ĝis la re'vid'o, kar'a paĉj'o!..

En la tumult'o mi eĉ ne kis'is la fil'in'et'o'n, adiaŭ'ant'e.

Sed la lim'o ja rest'is mal'antaŭ'e! Ja en Stolpcy la pol'a'j soldat'o'j for'pren'is kun'e kun mi'a pasport'o mi'a'n pas'int'o'n. Ne la hejm'o'n, sed la mal'proksim'a'n front'o'n subit'e re'nask'is en mi'a kap'o bril'o kaj sonor'o de l ’ oficir'a'j sabr'o'j, kaj spron'o'j.

Jes, est'is la temp'o! Al Varsovi'o mi proksim'iĝ'is aliel. Mi memor'as, sub eg'a pluv'o ni est'is trans'ir'ant'a'j per ŝancel'iĝ'ant'a, ĵus aranĝ'it'a pont'o, ŝvel'int'a'n brun'a'n river'o'n. En la rapid'e dens'iĝ'ant'a mal'lum'o vizaĝ'o'j de l ’ kamarad'o'j perd'is la kon'at'a'j'n trajt'o'j'n. La pluv'eg'o penetr'is ĝis la ost'o'j. Super bru'ant'a'j supr'aĵ'o'j de l ’ pin'o'j zum'is pol'a'j aeroplan'o'j. Ĝis'mort'e lac'a, en pez'a'j mal'sek'a'j bot'o'j mi vag'is ĉirkaŭ sen'bru'e mov'iĝ'ant'a'j siluet'o'j, stumbl'ant'e sur telefon'faden'o'n. La nokt'o'n mi pas'ig'is en dom'et'o de l ’ buĉ'ist'o. Ĉi tie ĝis la maten'o kri'is telefon'ist'o'j, ĉiu'minut'e el'kur'ad'is kurier'o'j kaj knar'is per plum'o'j skrib'ist'o'j, el'uz'ant'e mal'hel'a'n lum'o'n de kandel'o'j. Antaŭ la maten'o mi vek'iĝ'is pro la terur'a bru'eg'o. Sur mi'n ŝut'iĝ'is vitr'o'j el la fenestr'o'j. Mi sur'ĵet'is sur mi'n la mantel'o'n kaj, trem'ant'e pro mal'varm'o, el'kur'is el la dom'o. Post la river'o, si'n kaŝ'ant'e en arbust'o'j, est'is kur'ant'a'j al la bord'o pol'a'j soldat'o'j...

Jen pri kio mi medit'is, sid'ant'e en la rapid'a varsovi'a vagon'ar'o. Kaj tra la larĝ'a'j fenestr'o'j de la vag'o'n - restoraci'o preskaŭ ĝis la ĉef'urb'o mem vid'iĝ'is la kon'at'a pejzaĝ'o, arb'ar'o, kamp'o, marĉ'o ; marĉ'o, kamp'o, arb'ar'o ; mal'gaj'a'j pajl'a'j tegment'o'j. En la restoraci'o pol'a'j burĝ'o'j kun tim'eg'o rigard'is la biskvit'skatol'o'n en mi'a'j man'o'j. Ja sur ĝi est'is tia terur'a sur'skrib'o : " Bolŝevik ”!

Sufiĉ'as, sufiĉ'as! Ŝajn'e mi re'akir'is konven'a'n humor'o'n. Oni dev'as rapid'i fin'i la ĉapitr'o'n dum nenio mi'n for'log'as. Rest'as ja al'don'i nur kelk'a'j'n vort'o'j'n.

... La strat'et'o ven'ig'is li'n al bulvard'o. Ĉi tie li en'iĝ'is en la promen'ant'a'n kaj ne tut'e pur'a'n hom'amas'o'n. Vir'in'o'j sid'is sur benk'o'j, met'int'e unu pied'o'n sur la ali'a'n. La ruĝ'et'a'j fajr'et'o'j de cigared'o'j est'is sol'a lum'o sur la bulvard'o. Vir'o'j kapt'ad'is ili'n, por ek'rigard'i art'e - ŝmink'it'a'j'n okul'o'j'n de la vir'in'o'j, aŭ ĵet'i iu'n mok'em'a'n vort'et'o'n kaj preter'pas'i kun krud'a rid'o. La hom'amas'o parfum'is je vin'o, aĉ'a kosmetik'o kaj mucid'o. Nek unu vir'in'o est'is preter'las'at'a. Kant'ad'o de drink'ul'o'j, insult'ad'o, rid'eg'o kaj fajf'et'ant'a harmonik'o per abund'o de l ’ son'o'j est'is pen'ant'a'j mal'aŭd'ig'i la vent'o'n.

Vitalij trans'ir'is la plac'o'n Strastnaja, en'ir'is tra mal'ferm'it'a pord'o kaj komenc'is supr'e'n'lev'iĝ'i per ŝton'a ŝtup'ar'o. Ĉe la kvar'a etaĝ'o li mal'rapid'em'e prem'is tri'foj'e la sonor'il'buton'o'n.

Zoja Ivanovna for'est'as, —dir'is mal'kontent'e ies vir'in'a voĉ'o el'post iom mal'ferm'iĝ'int'a pord'o. La vir'in'o dezir'is tuj re'ferm'i la pord'o'n, sed Vitalij de'ten'is ĝi'n.

— Ebl'e, ŝi for'vetur'is la kun'sid'o'n?

— Ebl'e! Ĉu mi pov'as sci'i?

Ŝi koler'e klak'is per la ŝlos'il'o. Vitalij star'is unu minut'o'n antaŭ la ŝlos'it'a pord'o, post'e mal'supr'e'n'ir'is la ŝtup'ar'o'n kaj ek'vetur'is Mosĥozupr ’ on.


* * *

... de april'o 1928.

Mi ĝu'as grand'a'n plezur'o'n labor'i en Berlin'o, ne en Varsovi'o. Tiu last'a est'as urb'o de or'a'j pasament'o'j, mal'varm'a lum'o kaj aĉet'ebl'a vir'in'a karn'o. Ĉi el'vok'as sur mi'a'n vizaĝ'o'n grimac'o'n de abomen'o. Hel'kolor'a milit'em'a kok'o, turn'int'a si'a'n bek'o'n kontraŭ land'o de l ’ Sovet'o'j!

La elegant'a'j vir'in'o'j en silk'a'j jup'et'o'j kaj arĝent'kolor'a'j ŝtrump'o'j, sen'riproĉ'e vest'it'a'j dand'o'j, or'um'it'a'j oficir'o'j! Mal'varm'a, kruel'a kaj naŭz'ig'a land'o!

Berlin'o est'as tut'e ali'a. Ĝi est'as pli lum'a. Kaj pli simpl'a. Kaj pli varm'a. Berlin'o komenc'iĝ'as je simpati'a'j dom'et'o'j, kvazaŭ far'it'a'j el lud'kart'o'j. Kiam mi est'is al'ven'ant'a, ili flug'is, kvazaŭ pel'at'a'j de l ’ vent'o, preter spegul'vitr'o'j de ni'a rapid'a vagon'ar'o. Ĉiu'j ili ident'as, dron'ant'e en verd'aĵ'o de legom'ĝarden'o'j, ĝarden'et'o'j kaj flor'ej'o'j. Tio est'as la labor'ist'a'j koloni'o'j. Super ili flirt'as flag'o'j : la ruĝ'a'j, komun'ist'a'j kaj tri'kolor'a'j, social'demokrat'a'j. Renkont'e'n kur'as infan'o'j, ĝoj'e sving'ant'e la brak'o'j'n. Sed jen komenc'iĝ'as ŝton'a'j konstru'aĵ'o'j, rezerv'a'j rel'voj'o'j, fabrik'tub'o'j. La vagon'ar'o sur'flug'as viadukt'o'n, dis'ĵet'ant'e tondr'o'n en asfalt'a'j'n strat'o'j'n. Mi rigard'as en fenestr'o'j'n de la du'a'j etaĝ'o'j. Jen est'as la mal'seren'a ĉef'polic'ej'o. En fin'o de la strat'et'o, tint'as tram'vagon'o. Sub la viadukt'o'n tra'kur'as ŝarĝ'aŭtomobil'o. Iom post'e ni sibl'as mal'pacienc'e apud urb'a'j staci'o'j, por post unu minut'o re'ĵet'i ni'n antaŭ'e'n. Fin'e, la lokomotiv'o en'kur'as sub vitr'a'j'n ark'o'j'n de Schlesischerbahnhof ( * ) .


Schlesischerbahnhof : Pr. " Ŝleziŝer Banhof ” ( Silezi'a Staci'dom'o ), en Berlin'o.

Kelk'e da ŝtup'ar'o'j, kelk'e da koridor'o'j, vigl'a german'lingv'a parol'ad'o, grand'eg'a lum'ant'a du'dek'kvar'hor'a horloĝ'o. Nigr'a asfalt'o, en kiu mi vid'as mi'a'n re'spegul'o'n. Senfina ĉen'o de aŭt'o'j. Senfina torent'o da hom'o'j. Mir'ind'a'j du'etaĝ'a'j aŭtobus'o'j, kiel la model'o - lud'il'o, donac'it'a iam al mi de mi'a av'in'o. Rond'a vitr'a tur'et'o ĉe la strat'kruc'iĝ'o kaj verd'kolor'a polic'an'o. Rekt'e sur la plac'o gigant'a liter'o U. Per la dekstr'a flank'o ĝi sen'inter'romp'e en'glut'as hom'ĉen'et'o'n, per la mal'dekstr'a ĝi el'kraĉ'as la sam'a'n ĉen'et'o'n el sub la ter'o. Tio est'as " Untergrundbahn ”, la metropoliten'o.

Rot Front, Genosse! ( * ) , —aŭd'as mi fort'a'n vigl'a'n voĉ'o'n post la dors'o. — Pri kio vi tiel admir'as?


Rot Front, Genosse! : “ Ruĝ' Front', kamarad'o! ” —salut'o de la german'a'j ruĝ'front'an'o'j.

Mi rapid'e mi'n turn'as. Antaŭ mi star'as Erich —la vir'o alt'a, larĝ'ŝultr'a, muskol'a, en griz'kolor'a uniform'o de ruĝ'front'batal'ant'o. Sur la brun'a vizaĝ'o ies man'o akr'e met'is kelk'a'j'n sulk'o'j'n. La serioz'a'j okul'o'j rigard'as profund'e intern'e'n. Mal'long'a'j har'o'j el'star'as el la krani'o, kvazaŭ erinac'o, super la kvar'angul'a frunt'o. En la mal'supr'a part'o de la mal'dekstr'a vang'o la haŭt'o est'as kun'tir'it'a per mal'hel'a'j radi'o'j de la mal'nov'a cikatr'o. El ĉi tie, evident'e, est'is iam el'ig'it'a kugl'o. Ni est'as kon'at'a'j kun Erich ĉirkaŭ unu jar'o. Li est'is vizit'int'a Moskv'o'n. Sed mi kun pli grand'a interes'o, ol tiam, analiz'as li'a'n vizaĝ'o'n.

— Bon'a'n tag'o'n! —gaj'e dir'as mi, —mi jam est'is tim'ant'a, ke mi'n neniu renkont'os. Nun mi pen'as al'kutim'iĝ'i Berlin'o'n. Tre'eg'e rid'ind'e! Jen tiu monak'in'o en neĝ'o'blank'a kloŝ'o. Tia sat'a roz'kolor'a vizaĝ'o est'as renkont'ebl'a ĉe ni nur sur anti'religi'a'j afiŝ'o'j. Ver'e, mi est'as kvazaŭ ne'vid'ebl'ul'o el la roman'o de Ŭels. Jen mi star'as, apog'int'e mi'n sur la pord'o'rand'o'n, en centr'o de la eŭrop'a metropol'o. Mi ja est'as gast'o el la mal'proksim'a, fremd'a, mal'amik'ec'a mond'o. Ĉio ĉi tie ne est'as tia, kia ĉe ni. Kaj mi est'as tut'e ne tia. Kvazaŭ ĝi okaz'as sur la scen'ej'o. Mi vid'as ili'n ĉiu'j'n ĉi. Sed ili preter'pas'as mi'n indiferent'e, ne rimark'ant'e, ke antaŭ ili est'as ven'int'o el la ali'a planed'o! Interes'e!

— Bon'e! —dir'as Erich, pren'ant'e mi'n sub la brak'o'n kaj iom post iom puŝ'ant'e al la liter'o U. — Vi al'kutim'iĝ'os. Dum'e kon'at'iĝ'u kun mi'a'j amik'o'j. Jen Alice Berg, labor'ist'in'o el la fabrik'o Osram.

Antaŭ mi star'as la knab'in'o, en jungŝturma uniform'o, kun rimen'o trans la ŝultr'o'n, hav'ant'a, ver'ŝajn'e, ĉirkaŭ du'dek du jar'o'j'n. Ŝi hav'as alt'a'n statur'o'n ; kaj hel'a'j'n blu'a'j'n okul'o'j'n ; kaj or'kolor'a'j'n har'o'j'n, simil'e al Rautendelein ( * ) . Ili est'as kun'met'it'a'j en pez'a har'lig'aĵ'o sur la nuk'o. Trajt'o'j de ŝi'a vizaĝ'o ne est'as tut'e regul'a'j. Ekzist'as iu mal'proporci'o en ampleks'o'j de la mal'grand'a, delikat'e desegn'it'a buŝ'o, iom el'star'ant'a menton'o kaj grand'a mal'kovr'it'a frunt'o... Sed hel'e purpur'a kolor'o de ŝi'a'j vang'o'j, blu'a rigard'o kaj or'a kadr'et'o de la har'o'j mask'as la difekt'o'j'n. Mi re'memor'as fe'in'o'n el unu mal'nov'a german'a fabel'o. La jungŝturma uniform'o kaŝ'as la kol'o'n, ŝultr'o'j'n, brak'o'j'n, sed la tut'a figur'o ŝajn'as est'i fort'a kaj graci'a. Ŝi ne est'as mal'gras'a, sed ankaŭ ne dik'a. Ŝi'a'j kontur'o'j est'as mol'a'j. Ŝi apenaŭ ek'flor'is, kiel in'o.


Rautendelein : Pr. " Rautendelajn ”, —arb'ar'a fe'in'o ( person'aĵ'o el fam'e'kon'at'a dram'o “ La dron'int'a sonor'il'eg'o ” de H. Hauptmann ).

— Vi memor'ig'as al mi iu'n, kamarad'in'o Berg!

Mi medit'em'e kaj fiks'e esplor'as la trajt'o'j'n de ŝi'a vizaĝ'o.

—Sed mi ne pov'as re'memor'i, kiu'n nom'e!

— Mi pet'as, dir'u simpl'e, Alice, sed ne kamarad'in'o Berg!

Ŝi konfuz'e rid'et'as, montr'ant'e al mi et'a'j'n bril'a'j'n dent'o'j'n.

— Ĝis vi trov'os la ĉambr'o'n, —dir'as Erich, —vi pov'as loĝ'i ĉe mi. Ni tiel decid'is. Vi ja interes'iĝ'as pri la ruĝ'front'batal'ant'o'j? Ni aranĝ'os tio'n kun Otto, jen kun tiu bub'o el Noj - Köln a kvartal'komitat'o.

— Ĉu ne est'as mal'permes'at'e?

Otto, blank'har'a jun'ul'o kun rid'ant'a'j okul'o'j, vigl'e kontraŭ'dir'as :

— He, Genosse, ĉi tie mult'o est'as mal'permes'at'a! Mi'a edz'in'o Berta sen'dub'e cit'us al vi la rus'a'n proverb'o'n ( ŝi la rus'a'n lingv'o'n stud'as ). Kiel oni dir'as ĉe vi? Kiom da hom'o'j, tiom da gust'o'j?..

Tiel renkont'is mi'n Berlin'o. Amik'ec'e. Kaj pro tio mi kred'as, ke ĉi tie atend'as mi'n io grand'a kaj hel'a, kio mank'is al mi en la viv'o.


* * *

Mosĥozupr okup'is grand'eg'a'n dom'o'n kaj ĝi'a ŝvel'int'a ofic'ist'list'o kalkul'is en si cent'o'j'n da person'o'j, de alt'kvalifik'it'a'j special'ist'o'j komenc'ant'e, kaj per la kurier'o'j kaj serv'ist'in'o'j fin'ant'e. Ĉiu'j ĝi'a'j salon'o'j, ĉambr'o'j kaj eĉ mal'lum'a'j angul'o'j sub la ŝtup'ar'o'j est'is dens'e plen'ig'it'a'j de la labor'ant'a'j ĉi tie hom'o'j. Ĉiu'j knar'is per plum'o'j, klak'is per kalkul'il'o'j, aŭ frap'is per skrib'maŝin'o'j. Ĉi tiu amas'o est'is ven'ant'a la dom'o'n ĉiu'tag'e je la naŭ'a hor'o kaj for'las'ant'a ĝi'n post la kvar'a je tri'dek minut'o'j tiom rapid'e, kvazaŭ ĉiu'j ej'o'j brul'is en la flam'o, aŭ oni atend'us artileri'a'n bombard'o'n. Malgraŭ la kolos'a ofic'ist'kvant'o parti'ĉel'o en Mosĥozupr ne est'is grand'a. Ĝi'n ĉef'is estr'ar'o el kvar person'o'j, el kiu'j tri est'is vir'o'j kaj unu vir'in'o. En tiu mal'fru'a hor'o, kiam Vitalij est'is ven'int'a al Zoja kaj ne trov'is ŝi'n hejm'e, la estr'ar'o est'is kun'ven'int'a por la kun'sid'o.

En kabinet'o de kamarad'o Serebrovskij la aer'o est'is fum'plen'a kaj kvazaŭ post mal'dik'a muslin'o naĝ'is la mol'a'j sof'o'j kaj seĝ'o'j, inkrust'it'a libr'o'ŝrank'o, antikv'a mur'horloĝ'o kaj kverk'lign'a skrib'tabl'o. Serebrovskij sid'is sur si'a kutim'a lok'o, apud la tabl'o, sub la anonc'o : “ Fin'u vi'a'n afer'o'n kaj for'ir'u ”. Li aspekt'is kiel prezid'ant'o en la apog'seĝ'o kun alt'eg'a dors'et'o, sed prezid'is ne li. Tamen eĉ ĉi tie, dum la vesper'a parti'kun'sid'o, la kamarad'o'j est'is al li sam'e estim'o'plen'a'j, kiel ankaŭ ĉe la tag'a lum'o. Bronz'a nud'a vir'in'o ornam'is per si'a graci'a figur'o vitr'a'n kamp'o'n de li'a tabl'o. En ŝi'a man'o est'is blank'a sen'bril'a glob'o, flu'ig'int'a tia'n mol'a'n, lakt'o'simil'a'n lum'o'n. Sub tiu lum'o li'a vizaĝ'o ŝajn'is est'i vizaĝ'o de kadavr'o. Tiom pal'a est'is sulk'o'plen'a, bon'e friz'it'a haŭt'o kaj tiom eg'e flav'iĝ'is li'a'j du'on'ferm'it'a'j palpebr'o'j. Insist'e grimp'ant'a tra la mal'dens'a'j nigr'a'j har'o'j arĝent'aĵ'o atest'is almenaŭ kvar kaj du'on'o'n da dek'o'j de tra'viv'it'a'j jar'o'j. La okul'o'j de Serebrovskij, kiam li ĉes'is dorm'em'e aŭskult'i kaj parol'is mem, lum'is mal'bril'e kaj mir'ig'is per si'a sen'kolor'a mal'varm'o.

— Do kiel ni decid'os, kamarad'o'j? —dir'is li, indiferent'e ĉirkaŭ'rigard'ant'e la kun'ven'o'n. — Jen Ivagin propon'as kamarad'o'n Zorin.

La kun'ven'o silent'is. Sekretario de la ĉel'o, Popov, vir'o kun simpl'a vizaĝ'o, est'is rigard'ant'a al Serebrovskij per iom tro larĝ'e mal'ferm'it'a'j okul'o'j. Tio ne signif'is tamen la mir'eg'o'n. Tia'n aspekt'o'n li hav'is konstant'e. Inĝenier'o Vinokurov, korpulent'a mez'kresk'a vir'o kun luks'a ruĝ'a harar'o, modest'e mal'lev'is la rigard'o'n. Jun'a mal'gras'a teknik'ist'o, labkoro ( * ) Ivagin sulk'ig'is la brov'o'j'n kaj viŝ'is la okul'vitr'o'j'n per angul'et'o de la naz'tuk'o. Person'a sekretari'o de kamarad'o Serebrovskij, Zoja Ivanovna Ŝipova malic'e rid'et'is kaj rigard'is la bronz'a'n vir'in'o'n per la du'on'ferm'it'a'j brun'a'j okul'o'j.


Labkoro : mal'long. “ labor'ist'a korespond'ant'o ” ( rus'lingv'e rabkor ).

— Ebl'e, ni prokrast'us ĉi demand'o'n ĝis la sekv'ont'a kun'ven'o? —ne'decid'em'e propon'is Popov, —oni dev'as antaŭ'e tiu'n Zorin tra'palp'i!

Ivagin nerv'em'e ek'frap'is per ost'o'j de la fingr'o'j sur dik'a'n vitr'o'n, kuŝ'ant'a'n sur la tabl'o, kaj lev'iĝ'is.

— Neniel mi pov'as kompren'i, pri kio tem'as! Se Zorin ne pov'as redakt'i ni'a'n mur'gazet'o'n, do kiu ali'a, ha? Zorin est'as hom'o kler'a kaj honest'a. Kia'n diabl'o'n vi ankoraŭ bezon'as? Ha?

Popov strab'is la okul'o'j'n al Ivagin.

— Li ja est'as intelekt'ul'o! Kaj sen'parti'a!

— Las'u vi, Popov, vi'a'n opini'o'n pri intelekt'ul'o'j! Intelekt'ul'o'j divers'a'j est'as! Strang'e vi pens'as!

Popov kontraŭ'dir'is :

— Li ankoraŭ kvin monat'o'j'n ĉi tie ne labor'as, kaj tiel plu!

Tiam ek'parol'is Vinokurov, mult'e gest'ant'e kaj turn'ant'e si'n ĉiu'flank'e'n.

— Kamarad'o Ivagin dev'as sci'i, ke en ni'a inĝenier'a medi'o est'as ne mal'mult'a'j mal'amik'o'j de la parti'o. Kaj ne nur inter la mal'nov'a'j inĝenier'o'j. La parti'diskut'ad'o, kiu nun okaz'as, klar'e montr'as, kiu'n apog'as la opozici'ul'o'j! Sed la mur'gazet'o ne est'as last'a ĉen'er'o en ni'a labor'o. Ceter'e, —li turn'is ial si'n al Zoja Ivanovna, —mi ne est'as kontraŭ kamarad'o Zorin. Ni nur mal'mult'e li'n kon'as. Ni prov'u!

Antikv'o'stil'a horloĝ'o sur la mur'o ek'sibl'is kaj fal'ig'is dek bat'o'j'n. Ĉe la dek'a la pord'o ek'knar'is kaj la kap'o, tra ĝi tra'ŝov'it'a, demand'is :

— Ĉu permes'at'e?

— Permes'at'e! —per filozof'i - trankvil'a voĉ'o respond'is Serebrovskij kaj en la sam'a moment'o Popov, mal'larĝ'ig'int'e la okul'o'j'n, kontent'e rimark'is :

— Nu jen ven'is Zorin mem kaj tiel plu!

Vitalij salut'is la ĉe'est'ant'o'j'n, mal'buton'um'is la palt'o'n, de'met'is la ĉap'o'n kaj, ne sid'iĝ'ant'e, apog'is si'n sur dors'o'n de seĝ'o apud Ŝipova.

— Mi pet'as ne mir'i, —serioz'e dir'is li, —sed mi decid'is uz'i vi'a'n kun'sid'o'n kaj pet'i vi'n pri'diskut'i mi'a'n propon'o'n.

Popov iom lev'is la brov'o'j'n.

— Kia'n propon'o'n?

Vitalij etend'is foli'o'n da paper'o.

— Afer'o est'as tia, ke mi'a'j insist'a'j pet'o'j, pli'rapid'ig'i demand'o'n pri la metropoliten'o, ne renkont'as simpati'o'n de l ’ administraci'o. Mi ne esper'as, ke sen vi'a help'o mi'a labor'o hav'os iu'n rezult'o'n.

Popov demand'e ek'rigard'is al Serebrovskij.

— Al mi ŝajn'as, ĝi ne est'as afer'o de la ĉel'o! —kun klar'e esprim'it'a mal'kontent'o tra'grumbl'is Serebrovskij.

— Ĵus mi est'is vid'int'a tragedi'a'n pere'o'n de tram'pasaĝer'in'o, —ne aŭskult'ant'e li'n, daŭr'ig'is Vitalij. — Tia'j scen'et'o'j okaz'as ĉiu'tag'e. La tram'o ne kapabl'as solv'i la transport'a'n kriz'o'n.

Nun Serebrovskij demand'e rigard'is al Vinokurov, sed tiu est'is konserv'ant'a la profund'a'n silent'o'n.

— Mi ĵus est'is ĉe vi hejm'e, Zoja Ivanovna. Vi promes'is ricev'i en iu privat'a dom'o nov'a'n libr'o'n pri la metropoliten'o en la german'a lingv'o.

— Mi pen'os plen'um'i la promes'o'n. Sed, ĉu ne dediĉ'os vi part'o'n de vi'a temp'o, Vitalij Nikolaeviĉ, por la soci'a labor'o? —flank'iĝ'ant'e de la tem'o, kontraŭ'dir'is Ŝipova.

— Tio est'as?

Popov bru'e ek'spir'is kaj koler'e ek'rigard'is Zoja ’ n. Ŝi rid'et'is, ĵet'int'e iom koket'a'n rigard'o'n al Serebrovskij.

— Jes, —kapt'is Serebrovskij la rigard'o'n, —ni decid'is trans'don'i al vi redakt'ad'o'n de ni'a mur'gazet'o. Kiel vi opini'as, kamarad'o Zorin?

Vitalij mal'seren'e rigard'is la plank'o'n.

— Las'u vi, Vitalij Nikolaeviĉ! —ĵet'is mal'trankvil'e Ivagin. — Vi ja sci'as, murkoroj ( * ) al vi konfid'as kaj rekt'e mi al vi dir'as, pli bon'a'n redaktor'o'n ni ne trov'os!


Murkoro : korespond'ant'o de mur'gazet'o.

Vitalij lev'is la kap'o'n.

— Bon'e, —dir'is li, —mi konsent'as. Sed la metropoliten'o...

— Tre bon'e, —ek'ĝoj'is Serebrovskij, —Zoja Ivanovna, en'skrib'u! Pri la metropoliten'o ni kun vi post'e pri'parol'os!

Antaŭ ol el'ir'i el la dom'o, kiam dorm'em'a pord'ist'o est'is serv'em'e help'ant'a al Serebrovskij en'iĝ'i en galoŝ'o'j'n kaj sur'ĵet'is sur li'n pelt'mantel'o'n, Zoja, jam vest'it'a en varm'a aŭtun'a palt'o kaj bel'a ĉapel'et'o, tuŝ'is brak'o'n de Vitalij.

— Ĉu vi akompan'os mi'n, Zorin?

Serebrovskij aŭd'is, re'turn'is si'n kaj mezur'is ili'n ambaŭ per demand'a rigard'o. Vitalij trankvil'e renkont'is ĉi tiu'n rigard'o'n. Zoja star'is apud'e, si'n apog'int'e sur tabl'o'angul'o'n per unu man'o, kaj per la ali'a sur'met'ant'e la alt'galoŝ'o'j'n. Ŝi est'is far'ant'a ĉi tio'n, rigard'ant'e ne al si'a'j pied'o'j, sed al Vitalij. La brun'a'j okul'o'j bril'is kaj en lini'o de la lip'o'j sent'iĝ'is io kapric'a. Vitalij ek'glit'is per la rigard'o ŝi'a'n mal'grand'a'n figur'et'o'n de'supr'e mal'supr'e'n, por unu sekund'o halt'ig'is la rigard'o'n sur la pied'o'j kaj trankvil'e respond'is :

— Bon'e!


* * *

... de maj'o 1928.

Mi, ebl'e, van'e al'kroĉ'as la metropoliten'o'n al mi'a roman'o. Sincer'e dir'ant'e, mi konsci'as, ke mi far'as ĉi tio'n nur por la efekt'o. La titol'o est'as bel'a. Sed ĝeneral'e ĝi al mi mal'help'as. En la roman'o tem'as pri metropoliten'o kaj mi mem okup'as mi'n pri la metropoliten'o. La leg'ant'o pov'as eĉ supoz'i, ke la roman'o est'as aŭtobiografi'a.

Inter'ali'e, mi dis'rev'iĝ'is pri la berlin'a metropoliten'o. Post kiam la aŭtomat'o el'kraĉ'is al mi en la man'o'j'n la bilet'o'j'n kaj mi, turn'int'e ili'n antaŭ la okul'o'j, trans'don'is ili'n al Alice ( “ Ten'u, ali'e mi perd'os ili'n! ” ), mi okup'is mi'n per esplor'o de la staci'o. Ĝi bril'is en sen'riproĉ'a pur'ec'o, kvazaŭ la german'a kuir'ej'o. Lakt'e'lum'ant'a'j lamp'o'j sur la bril'ant'a plafon'o, en'vic'e kvazaŭ soldat'o'j de Reichswehr ( * ) , marŝ'is en profund'o'n de la salon'o inter kahel'a'j ok'angul'a'j kolon'o'j kaj kadr'o'j. Sur la mur'o'j, en divers'kolor'a'j makul'o'j, est'is dis'ĵet'it'a'j afiŝ'o'j kun trans'kap'iĝ'ant'a'j klaŭn'o'j, danc'ist'in'o'j, kuir'ist'o'j en rid'ind'a'j blank'a'j kap'kloŝ'o'j kaj iu'j sen'pied'a'j rond'a'j figur'et'o'j. Sub la plafon'o est'is pend'ig'it'a per bril'a'j ĉen'et'o'j grand'eg'a ruĝ'a krajon'o ; sur ĝi est'is kur'ant'a sur'skrib'o : " Faber ”.


Reichswehr : Pr. " Rajhsver ” —post'milit'a german'a arme'o.

En divers'a'j flank'o'j de la staci'o ĉiam ek'flam'is lum'a'j liter'o'j sur blank'a vitr'o, montr'ant'e direkt'o'j'n de la vagon'ar'o'j kaj el'ir'o'j'n sur la strat'o'j'n. La vitr'ig'it'a gazet'a kiosk'o propon'is al la pasaĝer'o'j " Vorwärts ” kaj " Rote Fahne ”, moskv'a'n " Pravda ” kaj blank'a'n berlin'a'n " Rul ”.

Do, pri kio mi dis'rev'iĝ'is? Jes, la metropoliten'o'n mi prezent'is al mi ĉiam pli majest'a kaj grandioz'a, ol ĝi est'as efektiv'e. Alice mok'is mi'n. Kio'n do mi pov'as far'i? Nur propr'okul'a impres'o est'as real'aĵ'o!

Alice ne pren'is de mi la bilet'o'j'n.

— Kun ĉi tiu'j bilet'o'j, —klar'ig'is ŝi, —vi est'os vojaĝ'ant'a ĉie, sed mi vetur'as kun vi nur ĝis la proksim'a halt'o. Mi rapid'as la fabrik'o'n.

Divers'kolor'a'j ruband'o'j de la vagon'ar'o'j, halt'ant'e, rapid'e ŝmac'is, kvazaŭ per lip'o'j. Post ni aŭtomat'e ferm'iĝ'is la pord'o. Nur por unu sekund'o en la fenestr'o ankoraŭ'foj'e aper'is la ruĝ'a krajon'o " Faber ”. Post tio preter la fenestr'o ek'kur'eg'is griz'a'j mur'o'j de la tunel'o.

Oni frap'as. Tio est'as Frau Anna, la patr'in'o de Erich. Nun mi vetur'os al Rummelsburg, kaj vesper'e daŭr'ig'os la roman'o'n. Kaj, pardon'u mi'n la kritik'o, mi est'as hodiaŭ pentr'ont'a la plej ordinar'a'j'n bild'o'j'n. Ebl'e, ĝi est'as mal'pli bon'e, ol, se mi, ekzempl'e, pri'skrib'us iu'n uzin'o'n. Sed kio'n mi far'os, se la tem'o de mi'a roman'o est'as iom ali'a! Ceter'e, la kritik'o ĉiam est'as sen'indulg'a. Mi est'u pret'a aŭskult'i la kompliment'o'j'n.


* * *

De sen'hom'a'j, super'verŝ'it'a'j per sun'radi'o'j, strat'o'j de la provinc'a urb'et'o, kovr'it'a'j de verd'a herb'o, de sen'mov'a arĝent'a glat'aĵ'o de l ’ river'o, sur kiu, iom susur'ant'e, flu'e mal'supr'e'n'iĝ'as fest'ornam'it'a boat'o, de delir'a'j nokt'o'j, de ĉie ĉi, jam for'viŝ'iĝ'ant'a el la memor'o, la temp'o trans'ĵet'is pez'a'n pont'o'n al la hodiaŭ'o : la pont'o'n trans abism'o, dis'ig'ant'a mond'o'n de la sen'zorg'a jun'ec'o kaj la mond'o'n de mal'trankvil'a'j zorg'o'j kaj streĉ'it'a labor'o. Ĝi est'as Olga, kiu pet'eg'is li'n donac'i al ŝi la infan'o'n, ne pere'ig'i la embri'ig'it'a'n viv'o'n, ĝi est'as ŝi, kiu sen ia ajn hezit'o est'is pren'ont'a sur si'n la tut'a'n pez'o'n de la patr'in'a dev'o, rifuz'i ĉiu'j'n rajt'o'j'n kaj privilegi'o'j'n de la sen'infan'a vir'in'o, for'don'i ĉiu'j'n fort'o'j'n al la nov'a est'aĵ'o. Jes, ĝi est'as ŝi, Olga.

Kaj jen la mal'pur'a ĉambr'o kun ŝton'a'j ark'o'j ĉe la rand'o de Moskv'o, prem'ant'a silent'o, inter'romp'at'a nur per profund'a'j ek'spir'o'j de Olga. Apud kahel'a forn'o en la et'a infan'a lit'et'o aŭd'iĝ'as mal'facil'a, mal'san'a varm'a spir'ad'o, tim'ig'a raŭk'o en la gorĝ'o, sen'senc'a infan'a murmur'o, kiu'n tiel strang'e en'plekt'iĝ'is la prunt'e'pren'it'a'j de plen'aĝ'ul'o'j vort'o'j :

— Paĉj'o, met'u la pup'o'n en la el'spez'o'n!... Nun vi ne plu hav'as la mon'o'n... La ĉeval'et'o'n en la sekv'ont'a monat'o...

Kio'n port'as la morgaŭ'o? Kio'n ven'ig'os la ne'kon'at'o? Ĉu dir'os la morgaŭ'o la decid'a'n parol'o'n, aŭ de'nov'e flu'os sen'dorm'a'j nokt'o'j kaj tag'o'j, kiel en mal'san'a delir'o, kiam nenio ankoraŭ est'as sci'at'a? Du viv'o'j est'as en'ŝlos'it'a'j en ĉi tiu mal'grand'a est'aĵ'o. La blank'a or'kap'a bukl'oz'a knab'in'et'o kun saĝ'a'j vigl'a'j blu'a'j okul'et'o'j, kares'em'a kaj tiom delikat'a, kiom pov'as est'i nur blu'okul'a'j mal'grand'a'j fe'in'o'j, la mal'grand'a knab'in'et'o kun mir'ig'a ne'infan'a prudent'o ; kaj ŝi'a patr'in'o, la plen'aĝ'a vir'in'o, li'a Olga, kun la romp'it'a de la viv'o anim'o. Li'a pas'int'o. Jes, jam la pas'int'o!...

Kaj tamen, ne'el'port'ebl'a, ne'toler'ebl'a est'as tiu pez'a ek'spir'ad'o sur la lit'o, tiu rapid'ec'o de la mov'o'j, kun kiu Olga ĉiu'minut'e ek'salt'as, por al'kur'i la infan'o'n kaj konvink'iĝ'i, ke la temperatur'o alt'iĝ'as. Kaj tamen ne toler'ebl'a est'as ĉi tiu mem'ofer'em'o, ĉi tiu kontraŭ'star'ig'o de la infan'o al ĉio ceter'a, ĉi tiu sen'ekzempl'a patr'in'a ego'ism'o, ĉi tiu mal'am'o, ĉi tiu postul'em'o. Li'n nervoz'ig'as for'est'o en Olga de iu ajn lac'iĝ'o, ŝi'a'j sen'dorm'a'j nokt'o'j, ŝi'a mal'ĝoj'a atend'ad'o de la plej mal'bon'a, ŝi'a obstin'ec'o en la dezir'o, ke li, Vitalij sent'u la sam'o'n. La sovaĝ'a mal'kontent'o instig'as li'n kontraŭ'dir'i ŝi'n, serĉ'i mal'pac'ig'o'n en la moment'o, kiam la dev'o ig'as li'n est'i por Olga la sub'ten'o.

Jes, la jun'a'j knab'in'o'j pasi'e disput'as pri la libr'o de Buĥarin, emoci'iĝ'as pro la diskut'ad'o, komenc'it'a en " Komsomolskaja Pravda ” ( “ ĉu oni dev'as uz'i la kosmetik'o'n? ” ), kur'as teatr'o'n, forges'ant'e, ke sur la pied'o'j est'as tru'iĝ'int'a'j pantofl'o'j kaj ne tut'e freŝ'e aspekt'as la rob'o, entuziasm'e aplaŭd'as al la aktor'o'j en " Rigoletto ” kaj kaŝ'e for'viŝ'as larm'et'o'n, kiam tromp'it'a Ĝilda konfes'as antaŭ la patr'o :

Est'is parol'o'j dolĉ'a'j. Kaj tiom varm'a'j kis'o'j!..

La jun'a'j knab'in'o'j gaj'e ĵet'as pez'a'j'n lign'er'o'j'n dum volont'ul'a komsomol'a ripoz'tag'labor'o, aŭ vigl'e marŝ'ad'as la asfalt'a'j'n kil'o'metr'o'j'n, kant'ant'e revoluci'a'j'n kant'o'j'n dum demonstraci'o'j. La jun'a'j knab'in'o'j plen'ig'as lern'ej'o'j'n, universitat'o'j'n, kurs'o'j'n, rond'et'o'j'n kaj organiz'aĵ'o'j'n. Sed la jun'a'j patr'in'o'j, kiel Olga, kun'ven'as en kuir'ej'o'j, apud petrol'maŝin'et'o'j, kaj el'flu'ig'as la koler'o'n, kolektiv'e mal'ben'ant'e si'a'n sort'o'n. Cirkl'o de ili'a'j interes'o'j mal'larĝ'iĝ'as ĝis la vic'o por ricev'i viand'o'n, lakt'o'n, ov'o'j'n, ĝis la zorg'o'j pri pur'ec'o de la ĉambr'o, kaj infan'o'j, ĝis la rev'o almenaŭ pri unu liber'a hor'o, por iom'et'e ripoz'i.

Al Vitalij la mal'nov'a'j kon'at'ul'o'j dum la renkont'o'j dir'as :

— Vi ne'mult'e ŝanĝ'iĝ'is, nur iom pli mal'gras'e aspekt'as!

Kaj ĵus kon'at'iĝ'int'a'j vir'in'o'j, ĉiam ripet'as :

— Vi hav'as bel'a'n, sent'em'a'n anim'o'n, Vitalij!

Ĉu? La bel'a'n anim'o'n? Ĉu ne obskur'a'n anim'o'n de l ’ ego'ist'o?.. Ho, por kio li tromp'is Olga ’ n, promes'int'e al ŝi la feliĉ'a'n viv'o'n kaj pren'int'e sur si'n ne'solv'ebl'a'n task'o'n? Kio'n nun far'i?

For'kur'i de la zorg'o'j, el'glit'i el la jug'o, ĝi est'as iĝ'i tromp'ul'o, mensog'ul'o, for'kur'ant'o de la batal'kamp'o.

Vitalij sid'as apud la tabl'o kaj labor'as. Antaŭ li est'as kelk'a'j libr'o'j en la german'a lingv'o, ar'o da skiz'aĵ'o'j, ĉirkaŭ'skrib'it'a'j foli'o'j da paper'o. Vitalij stud'as konstru'ad'o'n de l ’ metropoliten'o'j en Germani'o. En la ĉambr'o est'as mal'lum'e kaj la tabl'o'lamp'o est'as en'volv'it'a en la ruĝ'a ŝtof'o, las'ant'e nur mal'larĝ'a'n stri'o'n de la radi'o'j, fal'ant'a'j rekt'e la manuskript'o'n. Sed eĉ ĉi tiu lum'o mal'kontent'ig'as Olga ’ n.

— En'lit'iĝ'u, —ŝi dir'as, —vi'a lum'o mal'help'as al mi.

Vitalij lev'as la ŝultr'o'j'n. Li esper'as, ke Olga ne insist'os. Sed ŝi, silent'int'e kelk'a'j'n minut'o'j'n, de'nov'e ripet'as :

— Ĉu vi aŭd'as, mi dir'as, ke vi en'lit'iĝ'u. La lamp'o'n kovr'u ankoraŭ per io. La infan'o pov'as vek'iĝ'i.

— Mi ne kompren'as, —kontraŭ'dir'as Vitalij, —al la infan'o ĉi tiu lum'o tut'e ne mal'help'as. Ĝi est'as tro mal'fort'a. Ceter'e, mi baldaŭ fin'os.

— Vi jam kelk'foj'e tio'n est'as dir'int'a. En'lit'iĝ'u tuj, ali'e vi ig'os mi'n perd'i la pacienc'o'n!

Vitalij silent'as kaj ankoraŭ daŭr'ig'as la labor'o'n, strek'ant'e la ĵus skrib'it'a'n kaj pen'ant'e koncentr'ig'i la atent'o'n sur nov'a pens'o. La pens'o ŝajn'as est'i jam kapt'it'a, sed ĝi est'as tiom glit'a, ĝi'n de'ten'i est'as tiel mal'facil'e! Se oni permes'us al li iom medit'i! Ĝi est'as tiel original'a kaj interes'a pens'o!..

Olga ek'salt'as kaj al'kur'as la infan'o'n. La knab'in'et'o re'tir'iĝ'is al rand'o de la lit'o kaj ŝi'a'j nud'a'j pied'et'o'j tra'ŝov'iĝ'as tra la ret'o. Olga rapid'as kovr'i ŝi'n, gard'em'e re'turn'ant'e kaj aranĝ'ant'e la lit'tuk'o'n. For'ir'int'e de la infan'o, ŝi star'as silent'e post Vitalij kaj sulk'o'j de ŝi'a frunt'o streĉ'e kun'tir'iĝ'is. Ŝi profund'e en'pens'iĝ'is kaj pen'as solv'i iu'n mal'facil'a'n task'o'n. De ŝi'a sever'a figur'o, de ŝi'a lac'a vizaĝ'o vent'um'as ofer'em'o kaj sen'indulg'o. Ĉi tiu'j'n kelk'a'j'n minut'o'j'n Vitalij tra'viv'as kun la kresk'ant'a koler'iĝ'o ; la pens'o for'glit'is.


* * *

Ne, mal'taŭg'as! Ne est'as bon'a tia komenc'o! La leg'ant'o est'os just'a, se insult'os mi'n. Kiu bezon'as tiu'n majest'a'n stil'o'n? “ Patr'in'a dev'o!.. Bel'a sent'em'a anim'o!.. Blu'okul'a fe'in'o!.. For'glit'ant'a pens'o!.. ” Mir'ind'a banal'aĵ'o! Oni dev'as iom distr'i si'n. Mi mult'foj'e rimark'is : Komenc'o bon'a —labor'o du'on'a kaj invers'e.

Krom'e, hodiaŭ mi sufiĉ'e lac'iĝ'is kun tiu ĉi Rummelsburg kaj mi'a'j pens'o'j tut'e ne hav'as poezi'a'n karakter'o'n. Ĉu ne pli bon'e est'us skrib'i por moskv'a ĵurnal'o artikol'o'n pri Rummelsburg?

Ver'e! Ĝi ja est'as bon'eg'a elektro'staci'o. Al mi oni dir'is, ke ĝi est'as unu el la plej bon'a'j en la mond'o. La konstru'aĵ'o'j de rummelsburga staci'o est'as sever'a'j kaj simpl'a'j, kiel mal'liber'ej'o. Inter ĉiu'j ses fenestr'o'j alt'iĝ'as rekt'angul'a'j tur'o'j. La fenestr'o'j supr'e'n'iĝ'as je kelk'a'j etaĝ'o'j. Intern'e, en la centr'a salon'o est'as bril'a pur'ec'o kaj mar'o de lum'o. Ĝi penetr'as ĉi tie'n tra la vitr'a plafon'o. La kruc'iĝ'o de la ŝtal'a'j kadr'o'j en tia sun'a tag'o met'as sur la absolut'e pur'a'n plank'o'n ombr'a'n krad'o'n. La ĉambr'eg'o est'as vast'a kaj pur'a. Mebl'ar'o en ĝi konsist'as nur el du tabl'o'j kaj du seĝ'o'j. La tut'a il'ar'o est'as sur la mur'o'j.

Mi'a berlin'a koleg'o, ĉi tie'a inĝenier'o, am'em'e halt'as antaŭ ĉiu bril'ant'a ŝraŭb'o. Li fier'as pri si'a staci'o.

—3. 270. 000 kw hor'o'j ĉiu'tag'e. Kvar'milion'a berlin'a loĝ'ant'ar'o ne bezon'as pli mult'e.

Ĉu ne tro mal'ŝpar'em'a est'as Berlin? Por kio tiel mult'e?

Mi ferm'as la okul'o'j'n pro la hel'a sun'a lum'o kaj strab'as sur la labor'ist'o'j'n en blank'eg'a'j ĥalatoj. Ili rid'et'as al mi, star'ant'e apud la mov'il'o'j kaj amik'e salut'as per la kap'o'j. Mi dezir'as el'dir'i mi'a'n de'long'a'n pens'o'n :

— Dum la social'ism'o la labor'ist'o'j est'os nur tia'j kaj la fabrik'o'j aspekt'os, kiel palac'o'j.

— Dum la social'ism'o, koleg'o, nenio'n vi hav'os! —mok'em'e prononc'as ies trankvil'a voĉ'o post mi.

— Kial vi opini'as? —mal'kontent'e lev'as mi la ŝultr'o'j'n. Alt'a, sek'a kaj glat'e raz'it'a mal'jun'ul'o, iom rid'et'ant'e etend'as al mi la man'o'n.

— Inĝenier'o Berg.

Mi est'as mir'ig'it'a. Berg? Kial Berg? Ho, jes, Berg en Berlin simil'as al Ivanov en Moskv'o. Mi nom'as mi'n.

— Tre agrabl'e, —rimark'as Berg, ĵet'int'e rigard'o'n al mi'a kun'ir'ant'o, —vi labor'os sub mi'a gvid'o je konstru'o de nov'a metropoliten'a lini'o.

— Ĉu? Mi ĝoj'as! Mi ĵus est'is vizit'ont'a vi'a'n kontor'o'n.

— Ven'u morgaŭ, rekt'e por la labor'o. Mi ricev'is leter'o'n de vi'a estr'ar'o. Ni pen'os pruv'i la avantaĝ'o'j'n de ni'a tip'o de l ’ konstru'ad'o.

— Ni vid'u, —evit'ant'e la rekt'a'n respond'o'n, kontraŭ'dir'as mi, —sed pri la social'ism'o vi tamen erar'as.

La inĝenier'o Berg de'nov'e rid'et'as.

— Mi esper'as, ĝi ne mal'help'os al ni. Pro tio konstru'ad'o de la metropoliten'o en Moskv'o ne dev'as prokrast'iĝ'i.

Ni ir'as en lum'a'j salon'o'j. La konstru'aĵ'o zum'as kaj zum'o ĉi tiu jen fort'iĝ'as, jen mol'iĝ'as ĝis la facil'a susur'o. En la vapor'kaldron'ej'o oni klar'ig'as al mi, ke du'dek vagon'o'j da ĉiu'tag'e ven'ant'a karb'o est'as mal'ŝarĝ'at'a'j ĉi tie de unu hom'o dum du kaj du'on'o minut'o'j. La aŭtomat'a'j maŝin'o'j kaj kun'prem'it'a aer'o for'ig'is ĉi tie la hom'a'n labor'o'n kaj la karb'o aŭtomat'e est'as transport'at'a la forn'o'j'n. Ĉi tiu'n mirakl'o'n mi en'skrib'as en la not'libr'et'o'n. Inĝenier'o Berg ironi'e rid'et'as.

— Ĝi est'as ating'it'a de la kapital'ism'o.

— Kaj ni transport'os ĝi'n sur la social'ism'a'n grund'o'n! —trankvil'e kontraŭ'dir'as mi, supr'e'n'ir'ant'e man' apud man'o kun mi'a klas'a mal'amik'o, en kontrol'a'n tur'et'o'n de la staci'o. Ĉi tie est'as ĝi'a cerb'o, ĝi'a direkt'ej'o, ĉi tie re'spegul'iĝ'as la plej et'a fals'aĵ'o en ĝi'a labor'o.

— Ceter'e, vi van'e mal'trankvil'iĝ'as, —indiferent'e dir'as Berg, la sovet'o'j re'nask'os la kapital'ism'o'n. Kio ali'a est'as ĉe vi en Rusi'o nun, se ne diktatur'o de la komun'ist'o'j? Ĝi signif'as, ke la afer'o fin'iĝ'os per reakci'o. Ne van'e Trockij dir'as, ke Stalin est'as pont'o de la prolet'a diktatur'o al la burĝ'a.

Original'a'j'n tamen opini'o'j'n hav'as mi'a est'ont'a estr'o. Mi komenc'as suspekt'i, ke li est'as trocki'an'o. Kio do sekv'as? Mi hav'as nur plur'a'n okaz'o'n por mem'kontrol'o.


* * *

... La pens'o for'glit'is. Fin'e Olga dir'as riproĉ'e :

— La infan'o est'as mal'san'a. Ĉu vi ĝi'n ne kompat'os? Mi pet'as, kovr'u la lamp'o'n per io ankoraŭ kaj en'lit'iĝ'u!..

Vitalij rapid'e lev'iĝ'as kaj kun'ar'ig'as la foli'o'j'n de la manuskript'o. Ne'sin'gard'em'e li mov'as la seĝ'o'n. Ek'tim'ig'it'a Olga ĵet'as si'n al la lit'o, sed la infan'o ne vek'iĝ'is, kaj la spir'ad'o, ŝajn'e, est'as pli regul'a. Tiam ŝi turn'as si'n al Vitalij, ne hav'ant'e fort'o'j'n de'ten'i la koler'o'n :

— Ĉu vi ne pov'us est'i pli si'n'gard'a? Vi tut'e forges'is, ke vi hav'as la fil'in'o'n!

Olga, ne mal'trankvil'iĝ'u! La infan'o dorm'as. Nenio est'as tim'ig'a dum'e.

— Ĉiam vi tiel, ĉiam! Mal'fru'e est'os, kiam ni hav'os io'n tim'ig'a'n! Vi est'as mir'ind'a ego'ist'o! En tia moment'o vi pens'as pri kio ajn, sed ne pri la famili'o! Mi pet'is vi'n invit'i profesor'o'n Zamjatin. Dir'u, kial vi ne plen'um'is mi'a'n pet'o'n?

Vitalij ne hav'as dezir'o'n respond'i. Li mal'bon'humor'e mal'vest'as si'n, prov'ant'e evit'i la respond'o'n. Sed Olga insist'as :

— Kial do vi ne respond'as? Ĉu vi ne kompren'as, ke tem'as pri la viv'o de vi'a infan'o?

— Vi erar'as, Olga. La kurac'ist'o dir'is, ke la viv'o de l ’ infan'o ne est'as en danĝer'o.

— Nu, cert'e! Vi simpl'e pens'as nur pri la mon'o!

Olga, se mi vid'us la efektiv'a'n danĝer'o'n! Sed ja ankaŭ la mon'o'n ni ne pov'as dis'ĵet'i! Mi jam mult'e ŝuld'as al ni'a kas'o de reciprok'a help'o.

— Oni dev'as, Vitalij, ŝanĝ'i la labor'o'n. Tiel ne pov'as daŭr'i. Kial vi obstin'e rifuz'as trans'loĝ'iĝ'i provinc'o'n? Vi pov'us ricev'i tie pli alt'a'n salajr'o'n kaj la viv'o tie est'as mal'pli kar'a.

— Mi jam klar'ig'is ĉi tio'n al vi cent'foj'e. Mi labor'as por la metropoliten'o kaj nenie'n mi vol'as trans'loĝ'iĝ'i.

—Sed mi ja ne pov'as tiel! Ni hav'as nek mebl'ar'o'n, nek manĝ'il'ar'o'n, nek sufiĉ'e da vest'aĵ'o. Mult'a'j'n jar'o'j'n mi port'as unu'sam'a'n rob'o'n. Mi rifuz'as aĉet'i al la infan'o lud'il'o'j'n. Ni ne pov'as aĉet'i kurten'o'j'n por la fenestr'o'j!

Ŝi komenc'as kalkul'i la objekt'o'j'n, aĉet'end'a'j'n plej baldaŭ. Al Vitalij ĝi est'as de'long'e kon'at'a. Jes, ŝi prav'as, sed kie li pren'os la mon'o'n?.. Li sent'as dorm'em'o'n. Li lac'e kontraŭ'dir'as :

—Sed mi ja gajn'as ne tiel mal'mult'e!

Se vi for'don'us al mi la tut'a'n salajr'o'n! Sed de'kalkul'o'j, kotiz'o'j, ŝuld'o'j, procent'o'j por la sindikat'o, por la kas'o de reciprok'a help'o, por vi'a'j sen'fin'a'j asoci'o'j. Pri'pag'u la loĝ'ej'o'n, hejt'ad'o'n, elektr'o'n. Kio do rest'as?

Vitalij aŭd'as la last'a'j'n vort'o'j'n kvazaŭ tra nebul'o. La dorm'o en'volv'as li'n per vat'o, zorg'e kovr'as per lit'kovr'il'o. Li sent'as si'n tiel komfort'e...

— Las'u vi'a'n metropoliten'o'n! Trans'loĝ'iĝ'u la provinc'o'n! Ĉu vi aŭd'as mi'n?

Sed Vitalij jam ne aŭd'as. Li aŭd'is tio'n mult'foj'e, kaj nun li ek'dorm'as. Tamen, streĉ'ant'e la last'a'j'n fort'o'j'n, li respond'as per mal'facil'e mov'iĝ'ant'a lang'o :

— Mi aŭd'as, jes. Vi dir'is : trans'loĝ'iĝ'u la provinc'o'n!

Olga ek'spir'as kaj ŝi'a'j larm'o'j komenc'as mal'rapid'e gut'i sur la kusen'o'n. La spir'ad'o pli'oft'iĝ'as. Olga plor'as sol'ec'e, sen'help'e.

La plor'spasm'o'j ig'as li'n mal'ferm'i la okul'o'j'n. Li ĵus est'as vid'int'a tre strang'a'n sonĝ'o'n. Li re'ven'is post long'a for'est'o. Hejm'e atend'as Olga, kun kiu li antaŭ la for'vetur'o edz'iĝ'is. Kaj sur la voj'o renkont'iĝ'as mult'a'j kon'at'ul'o'j. La mal'nov'a'j kamarad'o'j kaj la knab'in'o'j, kiu'j'n li iam est'is am'ant'a. Li afabl'e salut'as ili'n. Pri ĉiu'j ili li konserv'is varm'a'j'n kar'a'j'n re'memor'o'j'n. Li dis'iĝ'is iam kun ili kun mal'ĝoj'o en la anim'o, sed sen akr'a dolor'o.

Subit'e ĉe la strat'kruc'iĝ'o li'n al'ir'as Olga. Sed ne tiu, kiu atend'as li'n hejm'e, la ali'a. Sensencaĵo akir'ant'a en la sonĝ'o fort'o'n. Li komenc'as kompren'i, ke li hav'as du Olga ’ jn. Unu atend'as li'n, li'a edz'in'o. Ŝi dev'as est'i vest'it'a en la hejm'a simpl'a, eĉ mal'riĉ'a rob'o. Ŝi rest'as hejm'e kaj am'as li'n. La ali'a est'as ĉi tie, antaŭ li, ĉe la strat'angul'o, en kon'at'a tumult'o de la hejm'o'urb'o. Ŝi est'as vest'it'a ial en blank'a somer'a mantel'o, malgraŭ la vintr'a frost'a tag'o kaj tut'a ŝi est'as hel'a, lum'a, sun'a. Ŝi star'as kaj rigard'as li'n, radi'ant'e pro la ĝoj'o. Strang'e!.. La konsci'o nebul'iĝ'as kaj en la kap'o oni tre'eg'e frap'as. Al'ven'is de'mal'proksim'e am'at'a Olga, sed tiu, ali'a?.. Ties kontur'o'j mal'aper'as kaj li vid'as nur ĉi tiu'n kaj nur ĉi tiu'n li bezon'as. Kiel li pov'is erar'i? Ŝi rigard'as li'n kares'e al'log'e. Li al'paŝ'as ŝi'n, pren'as je la man'o. Ŝi ĝoj'as, tre'eg'e ĝoj'as. Ŝi pet'as rakont'i pri nov'aĵ'o'j, parol'as pri la si'a'j. Li mal'mult'vort'e respond'as, post'e inter'ceter'e rimark'as :

— Ĉu vi sci'as, Olga, mi ja edz'iĝ'is!

Ŝi per la tut'a korp'o ek'trem'as, for'puŝ'iĝ'as de li kaj tim'ig'it'e ek'rigard'as li'a'j'n okul'o'j'n ;

— Kar'ul'o, sed mi? kiel do mi?..

Kaj de'nov'e li sent'as akr'a'n dolor'o'n en la kor'o. Li dezir'as ek'kri'i :

— Mi ne kompren'as! Mi ne vol'as! Por kio tiu dual'ism'o?

Li mal'lev'as la kap'o'n kaj daŭr'ig'as :

— Ĉu vi sci'as, kun kiu? Kun Olga Taraseviĉ...

Ŝi mal'konfid'e rid'et'as, balanc'as la kap'o'n. En tiu moment'o al'ir'as inĝenier'o Vinokurov.

— Kamarad'o Zorin, ebl'e, vi for'las'os ni'n por unu minut'o?

Vitalij mal'kontent'e ek'rigard'as li'n, mal'volont'e etend'as al Olga la man'o'n kaj rapid'as sur la dekliv'o mal'supr'e'n, en direkt'o al la hejm'o. Kaj jam klar'e prezent'as al si la renkont'o'n kun tiu Olga, kun la ali'a, kiu est'as tie, hejm'e. Rapid'e mal'lum'iĝ'as kaj ven'as la vintr'a krepusk'o. Frost'iĝ'as marĉ'et'o'j sur la strat'o'j kaj la glaci'o krak'as sub la pied'o'j. Li preter'kur'as mal'nov'a'n konstru'aĵ'o'n de ŝvit'ban'ej'o, forĝ'ej'o'n, komerc'ej'o'j'n. Li rapid'e al'ir'as la dom'o'n, supr'e'n'ir'as la ŝtup'ar'o'n, en'kur'as la ĉambr'o'n, for'mov'as la pez'a'n velur'a'n kurten'o'n kaj nerv'em'e kri'as :

Olga hejm'e?

... En la ĉambr'o est'as mal'lum'e kaj sen'bru'e. Olga star'as, si'n klin'int'e super la infan'a lit'o. Vitalij pen'as mal'ferm'i la okul'o'j'n. Olga parol'as flustr'e :

— Kial vi ĉiam kri'as nokt'e? Ĝi est'as terur'e kaj, krom'e, mi tim'as, ke vi vek'os la fil'in'et'o'n. Sed, dank' al di'o, la temperatur'o mal'alt'iĝ'is. Ne kri'u plu, mi pet'as!..

Ŝi en'lit'iĝ'as tut'e trankvil'iĝ'int'e. La ĉambr'o'n tra la fenestr'o'j insist'e penetr'as la maten'a lum'o.


* * *

... de juni'o 1928.

En la kolos'a'j vitrin'o'j bril'as juvel'aĵ'o'j, mov'iĝ'as reklam'at'a'j model'o'j, susur'as, kiel fal'ant'a akv'o, silk'o'j. Bel'a'j viv'ant'a'j pup'o'j, vest'it'a'j en luks'a'j rob'o'j, afabl'e rid'et'as al mi el post la vitr'o'j, vaks'a'j vir'in'a'j pied'o'j al'log'as aĉet'ant'o'j'n de la ŝtrump'o'j. En la juvel'a'j magazen'o'j kiel blu'a'j, ruĝ'a'j, verd'a'j fajr'o'j, flam'as gem'o'j. Sed antaŭ la en'ir'ej'o'j sid'as sur benk'et'o'j bon'aspekt'a'j tut'e blank'a'j mal'jun'ul'o'j, konven'e vest'it'a'j, kun pluv'ombrel'o'j en la man'o'j : vi mem dev'as diven'i, almenaŭ pro la mal'ĝoj'a'j vizaĝ'o'j, ke ili est'as almoz'ul'o'j.

Mi'a aŭtobus'o halt'as apud ŝton'a preĝ'ej'o, antaŭ la river'o Spree ( * ) . La tra'vetur'o trans la pont'o'n est'as mal'permes'it'a. La publik'o mal'rapid'e el'ir'as. Sur la pont'o ar'iĝ'is polic'ist'o'j en nigr'a'j lak'kovr'it'a'j ĉak'o'j. Mi al'ir'as la ŝton'a'n pont'balustrad'o'n. Mal'supr'e tumult'as bel'vest'it'a'j vapor'ŝip'et'o'j kaj la river'o, en'forĝ'it'a en ŝton'o, viv'as. Dron'int'a en sun'radi'o'j ban'ej'o facil'e balanc'iĝ'as sur la ond'o'j.


Spree : Pr. " Ŝpre ” —river'o, tra'flu'ant'a Berlin'o'n.

— Kio okaz'is? —demand'as mi. La polic'ist'o ĝentil'e al'met'as la man'o'n al la ĉap'rand'o.

— Oni atend'as mal'ord'o'n!

Antaŭ la en'ir'ej'o sur la pont'o'n amas'iĝ'as la popol'o. Aŭd'iĝ'as ekscit'it'a'j voĉ'o'j. La polic'ist'o'j form'as sen'inter'romp'a'n ĉen'o'n. Part'o el ili ten'as per direkt'il'o'j sat'a'j'n gras'a'j'n ĉeval'o'j'n, la ali'a si'n apog'as je bicikl'o'j. Super amas'iĝ'int'a ali'bord'e hom'grup'o balanc'iĝ'as divers'kolor'a afiŝ'o kun portret'o de Gindenburg. Mi hav'as bon'a'n vid'sent'o'n kaj mi eĉ pov'as kompren'i grand'liter'a'n gotik'a'n tekst'o'n :

—" Mehr Macht dem Reichspräsidenten! Wählt Deutsch - natio'nale! ” ( * )


Mehr Macht dem Reichspräsidénten! Wählt Deutsch - natio'nale! ” : Pr. " Mer maĥt dem Rajĥsprezidenten! Velt Dojĉnacio'nale! ” ( “ Pli da potenc'o al la ŝtat'a Prezid'ant'o. Voĉ'don'u por la german'a'j nacio'nalist'o'j! ” ).

Star'ant'e sur alt'aĵ'o, unu post la ali'a el'paŝ'as la orator'o'j. Jen parol'as ia solid'a vir'o, en sen'riproĉ'a jak'o kun pluŝ'a kol'um'o. Li hav'as energi'a'n buŝ'o'n kun akr'e mal'lev'it'a'j lip'o'j kaj alt'a'n frunt'o'n. Parol'as li tre ne'klar'e kaj kompren'i li'n est'as mal'ebl'e. La kun'ven'int'a'j apud la balustrad'o civit'an'o'j pri'mok'as li'n. Jun'ul'o en uniform'o de ruĝ'front'o, met'int'e en buŝ'o'n du fingr'o'j'n, aŭd'ig'as eg'a'n fajf'o'n. La polic'ist'o'j mal'seren'iĝ'as.

— Ĉu Otto Ŝraŭbe?

— Ho, Genosse! — Ni hav'as balot'kampanj'o'n. Ĉiu klopod'as por la si'a'j. Jen ĉi tiu'j babil'as pri patriot'ism'o kaj bezon'o konstru'i kiras'ŝip'o'j'n!

En la aer'o komenc'as io zum'i, ie sub la sun'o mem bril'et'as arĝent'a al'o kaj sur ni'a'j'n kap'o'j'n ŝut'iĝ'as pluv'o de agit'foli'o'j.

— Kiu dezir'as neniu'j'n kiras'ŝip'o'j'n, voĉ'don'u por la social'demokrat'o'j!

— La social'demokrat'aĉ'o'j agit'as. Ili est'as kvazaŭ kontraŭ la kiras'ŝip'o'j, sed fakt'e —nenia diferenc'o! Nu, ne grav'as! Ni ankaŭ io'n far'as.

Ali'flank'e de la river'o sur la tribun'o aper'as lert'a mal'grand'a hom'o. Ebl'e, li est'as deklam'ist'o. Plan'ant'e ĉiu'n gest'o'n, ĉiu'n ton'et'o'n de la voĉ'o, li sam'temp'e lud'as per si'a vizaĝ'o, per sulk'o'j ĉirkaŭ si'a buŝ'o, per si'a rigard'o. Kio'n li parol'as? Li pov'us nenio'n parol'i. Anstataŭ li parol'as li'a mov'iĝ'em'a korp'o.

— Li est'as danĝer'a mal'amik'o! —dir'as Otto, —ni ir'u!

Li subit'e ek'kapt'as mi'a'n manik'o'n. Tiu'moment'e ĉio ĉirkaŭ ni ek'mov'iĝ'as. La hom'amas'o subit'e re'grup'iĝ'as. Ĝi form'is cirkl'o'n, kaj en la centr'o aper'as neniu ali'a, ol Erich Ŝmidt.

— Kamarad'o'j! —kri'as li, streĉ'ant'e la voĉ'o'n, —sub gard'o de la polic'o la faŝist'o'j kaj social'demokrat'o'j agit'as por si'a'j kandidat'o'j! Ne balot'u por ili! Ili konstru'as kiras'ŝip'o'j'n, ili intenc'as sufok'i ni'n, ili vol'as ŝtop'i al ni la gorĝ'o'j'n. Por komun'ist'o'j, por defend'o de l ’ prolet'ar'o, por defend'o de l ’ Sovet'uni'o!

Rot Front, Rot Front! Rot Front!

La polic'ist'o'j emoci'iĝ'as. Oficir'o en blank'a'j gant'o'j dir'as mal'laŭt'e ordon'o'n. Tuj komenc'iĝ'as en la hom'amas'o tumult'o. La polic'ist'o'j komenc'is atak'ad'o'n kun gum'baston'o'j en la man'o'j. Mi sent'as, ke iu kapt'is mi'a'n man'o'n. Mi rapid'e re'turn'as mi'n. Apud mi est'as Alice. Si'a vizaĝ'o est'as mal'trankvil'ig'it'a.

— De kie vi aper'is? —mir'ig'it'e demand'as mi, sen'sukces'e pen'ant'e defend'i ŝi'n per mi'a korp'o de la hom'amas'a prem'o.

— Post'e, post'e! Antaŭ'e ni el'ir'u!

Blasfem'o'j kaj kri'o'j flug'as tra la aer'o. Arogant'a'j komsomol'an'o'j kri'as :

— Fuj! Mal'honor'o! For social'polic'ist'o'j'n!

Iu ek'kant'as mal'permes'it'a'n kant'o'n. Ĝi daŭr'as kelk'a'j'n minut'o'j'n. Post'e subit'e inter'romp'iĝ'as. La hom'amas'o mal'dens'iĝ'as sub bat'o'j de la gum'baston'o'j. Du fal'int'a'j sur la pavim'o labor'ist'o'j kri'as io'n koler'a'n kaj indign'a'n. Kelk'a'j polic'ist'o'j kur'as post ni.

— Vi ne dev'as traf'i en man'o'j'n de la polic'o! —rapid'e dir'as Alice.

Ni kur'as trans la plac'o al pord'eg'o de kvin'etaĝ'a dom'o kaj preskaŭ kun'puŝ'iĝ'as kun oficir'o. Ni halt'as. La oficir'o, mir'ig'it'a, rigard'as Alice ’ n per larĝ'ig'it'a'j okul'o'j. Ne el'las'ant'e mi'a'n man'o'n, ŝi nerv'em'e mord'as la lip'o'j'n. La polic'ist'o, ating'ant'e ni'n de'post'e jam est'as kapt'ont'a mi'n je kol'um'o de la jak'o, sed la oficir'o re'konsci'iĝ'as.

— Bon'vol'u, fraŭl'in'o! Tra'ir'u!

En li'a voĉ'o est'as sent'at'a mir'eg'o, miks'it'a kun mal'kontent'o. Sed li al'met'as la man'o'n al la ĉap'rand'o tiel ĝentil'e, ke mi demand'e ek'rigard'as Alice ’ n.

La ŝton'a kort'o est'as preskaŭ mal'plen'a. Ĝi est'as mal'larĝ'a kaj la sun'o ĝi'n ne penetr'as. La brik'a'j kvin'etaĝ'a'j konstru'aĵ'o'j aspekt'as en si'a'j post'a'j part'o'j mal'afabl'e. Kelk'e da infan'o'j lud'as sur la asfalt'o, kur'ant'e unu post la ali'a. Strang'eg'e son'as en ili'a'j infan'a'j buŝ'et'o'j la german'lingv'a parol'ad'o. Kvazaŭ ili ek'kri'as dum lecion'o de la german'a lingv'o parker'e el'lern'it'a'j'n fraz'o'j'n.

Alice spasm'e spir'ad'as. La vizaĝ'o ruĝ'iĝ'is kaj la okul'o'j bril'as pro la mal'bon'e kaŝ'at'a indign'o.

— Ĉu ĝi ne est'as liber'o de parol'ad'o? —dir'as ŝi mal'laŭt'e.

— Kio'n do ni far'u, Alice? Ĉu ĝi est'as mal'prosper'o?

— Nenia mal'prosper'o! —vigl'e ŝi kontraŭ'dir'as. — Ni daŭr'ig'os. Ni agit'as por la kvin'a list'o.

Ni el'ir'as la strat'o'n kaj sub la ŝton'a ark'o kun'puŝ'iĝ'is kun Otto.

— Ha! Fin'e, diabl'o pren'u, mi trov'is vi'n! Kie vi mal'aper'is?

Alice rid'et'as.

— Mi decid'is ie'n for'konduk'i la kamarad'o'n. Li est'as ja agent'o de Komintern! — La strat'o'j est'as plen'a'j de la balot'tumult'o. La bar'il'o'j kri'as pri tri'dek list'o'j per sen'estetik'a'j afiŝ'o'j. Sur la pavim'o bru'eg'as pentr'it'a'j ŝarĝ'aŭtomobil'o'j. El post angul'o aper'as procesi'o de stri'it'a'j bagn'ul'o'j. Ili ir'as sen iu ajn gard'ist'ar'o kaj port'as afiŝ'o'j'n. Alice klar'ig'as :

— Ni postul'as amnesti'o'n por ni'a'j politik'a'j en'karcer'ig'it'o'j. La komun'ist'a parti'o batal'as por la amnesti'o. La labor'ist'ar'o dev'as balot'i por la komun'ist'o'j.

Post la bagn'ul'o'j kur'eg'as la popol'o. Otto est'as sen'lac'a. Mal'atent'ant'e polic'ist'o'n kaj forges'int'e, ke post la plej proksim'a strat'angul'o ĵus okaz'is la lukt'o, li ek'star'as ĉe la strat'kruc'iĝ'o kaj etend'as la man'o'n, la procesi'o halt'as kaj de'nov'e en unu moment'o kresk'as la hom'amas'o. Orkestr'o el blank'a'j instrument'o'j mol'e plen'um'as la Inter'naci'o'n. El la fenestr'o'j el'ŝov'iĝ'as kap'o'j kaj sci'vol'em'e rigard'as mal'supr'e'n. Kelk'ie oni sving'as per ruĝ'a'j tuk'o'j.

— Kamarad'o'j, —kri'as Otto, —tuj parol'os Thälmann!

Et'a gramofon'o alt'e lev'iĝ'as en la aer'o kaj ronk'e aŭd'ig'as mal'kompren'ebl'a'j'n son'o'j'n. La publik'o ne kompren'as, tamen honor'ig'as en person'o de l ’ gramofon'o la kamarad'o'n Thälmann kaj la komun'ist'a'n parti'o'n.

En Berlin ek'brul'iĝ'is la fajr'o'j. Fabel'e trans'form'iĝ'is la urb'o.

La mirakl'a asfalt'o, kvazaŭ mal'lum'a'j kanal'o'j de Veneci'o, du'obl'ig'as blind'ig'a'n trem'ant'a'n lum'o'n de reklam'o'j, vitrin'o'j, ĉirkaŭ'ig'it'a'j de divers'kolor'a'j fajr'o'j, kaf'ej'o'j, variete'o'j kaj teatr'o'j. Kun'e kun aŭt'o'j glit'as sur la pavim'o la re'spegul'o'j de ili'a'j lantern'o'j. Flu'o'j de la lum'o inter'kruc'iĝ'as en la aer'o. En la ĉiel'o sen'bru'a aeroplan'o skiz'as inter la stel'o'j smerald'a'j'n liter'o'j'n :

— Voĉ'don'u, por la social'demokrat'o'j!

Rond'a'j verd'a'j kaj flav'a'j okul'o'j de elektro'semafor'o'j mal'rapid'e ek'palpebr'um'is en ĉiu'j'n flank'o'j'n. Sur viadukt'o'j de la super'ter'a fervoj'o ek'flam'is deviz'o'j. Sur fasad'o'j de kvin'etaĝ'a'j konstru'aĵ'eg'o'j salt'as, kurb'iĝ'as, mal'supr'e'n'iĝ'as kaj lev'iĝ'as flu'et'o'j de fajr'o'j. La fajr'o'fest'o far'iĝ'as grandioz'a spektakl'o.

El mal'ferm'it'a'j fenestr'o'j de kaf'ej'o'j kaj teatr'o'j aŭd'iĝ'as gaj'a muzik'o de charlestown ’ oj, frot'ad'o de pied'o'j kaj klak'ad'o de kork'o'j. Fleks'iĝ'int'a'j nud'ig'it'a'j danc'ist'in'o'j dolĉ'e rigard'as el la grand'eg'a'j fot'o'portret'o'j, pend'ig'it'a'j en pord'o'j de kaf'ej'o'j kaj la enu'ant'a pord'ist'o, kun'met'int'e post'dors'e la brak'o'j'n, indiferent'e rimark'as :

— La en'ir'o est'as liber'a!

Sed preter, preter! Hodiaŭ pudr'o, parfum'o, sap'o kaj la vir'in'a korp'o est'as sur la mal'antaŭ'a plan'o! Van'e ĉi tiu'j ĉarm'a'j elegant'a'j kaj tut'e modest'a'j vir'in'o'j, diferenc'ant'a'j de la ĉiu'j ceter'a'j nur per si'a'j purpur'a'j lip'o'j, deĵor'as ĉe angul'o de la bril'a Friedrich - strasse, esperant'e si'a'n kutim'a'n gajn'o'n. Van'e sub la son'o'j de el'flug'ant'a el restoraci'o “ Jazzband ’ o ”, ĉif'it'a'j de l ’ viv'o rus'a'j “ eks'ul'in'o'j ”, pen'ant'a'j konkur'i kun la berlin'a'j profesi'ul'in'o'j, trud'as al solid'a'j burĝ'o'j si'a'n mal'jun'iĝ'int'a'n korp'o'n. La silk'o de mult'e'kost'a'j ŝtrump'o'j, bril'o de lak'pantofl'o'j, al'log'a ĉapel'o, kaŝ'ant'a la vizaĝ'o'n, hodiaŭ ĉio ĉi al'log'as mal'pli, ol tri'dek balot'list'o'j, kri'ant'a'j pri si ĉiu'minut'e, ĉiu'sekund'e.

La kalejdoskop'o de la reklam'a'j fajr'o'j ĉes'is serv'i hodiaŭ al tio, al kio ĝi serv'as ordinar'e. La elektr'o perfid'is la hom'a'j'n kapric'o'j'n. La elektr'o al'tir'as hodiaŭ atent'o'n al la plej urĝ'a, moment'a, al la plej neces'a. Kaj kvankam la burĝ'ar'o est'as tut'e cert'a, ke venk'os tiu'j bril'ant'a'j sur la centr'a'j strat'o'j deviz'o'j de ili'a'j parti'o'j, tamen kiel fantom'o tim'ig'as ĝi'n la modest'e lum'ig'it'a cifer'o “ 5 ”, okup'ant'a sur Bülow - Platz la tut'a'n kvin'etaĝ'a'n sever'a'n fasad'o'n de la Centr'ej'o de l ’ komparti'o, la cifer'o, preskaŭ en'iĝ'int'a en la tegol'a'n tegment'o'n.

— Ĉu ni ne vetur'u hejm'e'n, Alice? Mi ne vol'as re'ven'i tre mal'fru'e. Almenaŭ du hor'o'j'n mi dev'as dediĉ'i al mi'a labor'o.

Mi skrib'as de'nov'e pri Mosĥozupr. Sed ĉi tiu ĉapitr'o est'as divers'flank'e neces'a en mi'a roman'o. Ĝi dev'as vi'n medit'ig'i.


* * *

Ĉiu'lund'e en akcept'ej'o de kamarad'o Serebrovskij inter la du'a kaj tri'a hor'o'j est'is eg'a tumult'o. La et'a ĉambr'et'o, kun fenestr'o'j, rigard'ant'a'j en la kort'o'n, ne pov'is akcept'i ĉiu'j'n dezir'ant'o'j'n. Tial part'o de la vizit'ant'o'j rest'is en la ĝeneral'a kancelari'o. Ĉi tie la vizit'ant'o'j est'is star'ant'a'j dum long'a'j hor'o'j, si'n apog'ant'e je la barier'o kaj de'log'ant'e la ofic'ist'o'j'n de la labor'o. Plej oft'e la ofic'ist'o'j bon'humor'e est'is mem part'o'pren'ant'a'j la kolektiv'a'n konversaci'o'n. La signal'o'n est'is don'ant'a la kancelari'estr'o Osipov. For'met'int'e la okul'vitr'o'j'n kaj tra'viŝ'ant'e ili'n per saliv'ig'it'a naz'tuk'o, li fier'aspekt'e ĉirkaŭ'rigard'is la kancelari'o'n kaj turn'is si'n al plej proksim'a pet'ant'o, mort'ant'a pro la enu'o :

— Kiu'n do afer'o'n vi, civit'an'o, hav'as al Mikael'o Sergeeviĉ?

La vizit'ant'o, sent'ant'e, ke al li mal'supr'e'n'ir'as person'o, okup'ant'a ne'mezur'ebl'e alt'a'n posten'o'n, konfuz'iĝ'is kaj fuŝ'e klar'ig'is cel'o'n de si'a vizit'o. Intern'e esperant'e, ke la alt'posten'a person'o help'os li'n pli rapid'e traf'i al la direktor'o li memor'ig'is, ke ven'as jam la kvin'a'n foj'o'n.

— Tiel, tiel, —kap'jes'is majest'e kamarad'o Osipov, —kompren'ebl'e! Tut'e kompren'ebl'e! Nenio est'as ŝanĝ'ebl'a! La estr'ar'o ĉiam est'as okup'it'a!

Li frot'is la kalv'o'n per sulk'iĝ'int'a mal'jun'ul'a man'plat'o, kaj montr'ant'e nigr'a'j'n rest'aĵ'o'j'n de la putr'iĝ'int'a'j dent'o'j, sen'son'e rid'et'is. La vizit'ant'o ek'spir'is, konsent'ant'e. Kamarad'o Osipov oft'e est'is parol'ant'a ankaŭ kun la ofic'ist'o'j pri famili'a'j nov'aĵ'o'j. Okaz'is iu'foj'e, ke la ofic'ist'o'j ĥor'e est'is dank'ant'a'j li'n por iu'j mal'grav'a'j komplez'o'j. La patr'in'o de unu dank'is por en'ir'bilet'o'j en ŝvit'ban'ej'o'n, la onkl'in'o de l ’ ali'a pet'is komunik'i al li el'kor'a'n dank'o'n por tram'kvitanc'o'j, patr'o de la tri'a ĝoj'us vid'i kamarad'o'n Osipov en si'a hejm'o kaj trans'don'is per si'a fil'o, ke la aŭtobus'a'j bilet'o'j jam el'ĉerp'iĝ'is.

Sopir'em'e ĉirkaŭ'rigard'ant'e mult'signif'a'j'n sur'skrib'o'j'n sur la mur'o'j ( “ Ne for'log'iĝ'u de la labor'o! ”, “ Ne mal'ŝpar'u la temp'o'n por la person'a'j afer'o'j! ”, “ Est'u afabl'a kun la vizit'ant'o'j! ” ), la vizit'ant'o'j est'is aŭskult'ant'a'j sam'temp'e telefon'a'j'n inter'parol'o'j'n kaj part'o'pren'is la ĝeneral'a'n konversaci'o'n. Neniu'n mir'ig'as la fakt'o, ke la telefon'o'n uz'is plej'part'e maŝin'skrib'ist'in'o'j, inter'konsent'ant'e pri la rendevu'o'j, kaj por ofic'a'j bezon'o'j la ofic'ist'o'j prefer'is kurier'o'j'n kaj poŝt'o'n.

Kiel registr'ist'o, serv'is ĉi tie eks'princ'in'o Sofi'o Sergeevna Velikonskaja. Nun ŝi est'is nur mal'bon'karakter'a mal'jun'ul'in'o kun perd'it'a'j har'o'j kaj akr'a naz'o. Ŝi ĵus est'is registr'int'a en la ĵurnal'o invit'o'n al administr'ant'o de plan'fak'o, kamarad'o Popov, ven'i por raport'o al kamarad'o Serebrovskij. Kaj en tiu moment'o ŝi'a'n atent'o'n al'tir'is la ĝoj'ig'a okaz'int'aĵ'o. En la pord'o aper'is jun'a ĉarm'a est'aĵ'o kun purpur'a'j vang'o'j kaj blu'a'j okul'o'j. La ĉarm'a est'aĵ'o est'is vest'it'a en mal'nov'a palt'o, ne'laŭ'mod'a ĉapel'o kaj tru'iĝ'int'a'j alt'galoŝ'o'j. Ek'vid'int'e Sofi'o'n Sergeevna ’ n, la est'aĵ'o si'n ĵet'is al ŝi post la barier'o'n kaj kis'is ŝi'n.

Ivan Pavloviĉ! Ĝi est'as mi'a bo'nev'in'o Vera. Mi pet'as kon'at'iĝ'i! —kor'tuŝ'e dir'is la princ'in'o.

— Tre agrabl'e, —ek'star'int'e sur la lok'o kaj afabl'e prem'ant'e la mal'grand'a'n man'et'o'n, respond'is kamarad'o Osipov. — Tre agrabl'e!

— Ĉu vi memor'as, Ivan Pavloviĉ, mi est'is parol'int'a kun vi pri ŝi.

— Jes, jes, cert'e mi memor'as! Sed ni ja dev'as baldaŭ mal'pli'grand'ig'i ni'a'n ofic'ar'o'n. Kiu'n do mi est'as liber'ig'ont'a de la ofic'o?

Efektiv'e, li neniu'n pov'us liber'ig'i de la ofic'o. La task'o ne est'is por Ivan Pavloviĉ solv'ebl'a.

— Mi tre bedaŭr'as! —dir'is la knab'in'o sen'rev'iĝ'ant'e. Ivan Pavloviĉ ek'rigard'is ŝi'a'n mal'nov'a'n palt'o'n kaj al'don'is du'on'voĉ'e :

— Inter'parol'u kun Mikael'o Sergeeviĉ! Ebl'e li io'n aranĝ'os, dank ’ al si'a de'long'a amik'ec'o kun vi'a onkl'in'o.

Tiu'moment'e la pord'o mal'ferm'iĝ'is kaj tra ĝi'a mal'larĝ'a apertur'o tra'port'is la gras'eg'a'n korp'o'n civit'an'o proksim'um'e ses'dek'jar'aĝ'a. Li est'is vest'it'a en pelt'o'mantel'o kun kastor'a kol'um'o kaj astrakan'a mal'nov'reĝim'a antaŭ'revoluci'a ĉap'o. Ĵet'int'e ĉirkaŭ'e rigard'o'n per la mal'larĝ'a'j okul'et'o'j, la civit'an'o tra'sekv'is la akcept'ej'o'n.

— Kiu est'as? —demand'is unu el la vizit'ant'o'j, mir'eg'ig'it'a per la subit'a silent'o.

— Petr'o Ivanoviĉ Dobroĥotov! Grand'a komerc'ist'o! La dom'o'n dezir'as konstru'i, —serv'em'e klar'ig'is kamarad'o Osipov.

— La pan'o ni'a! —al'don'is sever'e el'post si'a krad'o la kas'ist'o kun barb'et'o a - là Kalinin.

Respond'e la ofic'ist'o'j ĥor'e ek'rid'eg'is. En la pord'o de l ’ akcept'ej'o aper'is miniatur'a figur'et'o de Zoja Ivanovna. Rapid'e ĉirkaŭ'rigard'int'e la vizit'ant'o'j'n, kaj ĵet'int'e en cindr'uj'o'n cigared-rest'aĵ'o'j'n, ŝi est'is nom'ont'a la feliĉ'ul'o'n. Sed princ'in'o Velikonskaja ek'sving'is la brak'o'j'n kaj el'kur'is el post la barier'o.

Zoja Ivanovna, mi'a kar'a, est'u tiel afabl'a! Nur por unu minut'o las'u tra'ir'i mi'a'n ne'vin'o'n! Ne pov'as ja ŝi atend'i la tut'a'n tag'o'n!

Zoja Ivanovna ek'rigard'is la knab'in'o'n per la kritik'em'a'j okul'o'j, kapt'int'e ŝi'a'n tut'a'n figur'o'n, de la bel'e sid'ant'a kap'o ĝis la mal'gras'a'j pied'o'j en la mal'pur'a'j alt'galoŝ'o'j kaj ĝentil'e konsent'is :

— Bon'e, kamarad'in'o, ir'u kun mi!

Kaj jam en'ir'ant'e la akcept'ej'o'n, al'don'is :

— Post kiam el'ir'os Dobroĥotov, tra'ir'u la kabinet'o'n!

Vitalij sid'is en la akcept'ej'o kaj vid'is, kiel indign'is la vizit'ant'o'j. Mez'aĝ'a ne'raz'it'a vir'o en kalv'iĝ'int'a led'a jak'o, ver'ŝajn'e labor'ist'o, nom'is Mosĥozupron komerc'ej'o. Ĉi tio'n Zoja Ivanovna mal'atent'is. Mem Vitalij klopod'is ricev'i aŭdienc'o'n de la administr'ant'o jam la du'a'n monat'o'n kaj pens'e li konsent'is kun la labor'ist'o.

Dobroĥotov el'ir'is de Serebrovskij post du minut'o'j, rapid'e buton'um'ant'e la palt'o'n. Li'a'j mov'o'j est'is ŝtel'e rapid'em'a'j. Sur la purpur'a sulk'a vizaĝ'o est'is skrib'it'a ĝoj'o, ĉar la afer'o prosper'is kaj sam'temp'e est'is vid'ebl'a tim'o, ke io ne'atend'it'a star'iĝ'os sur la voj'o. Kun'puŝ'iĝ'int'e per la rigard'o kun Vitalij, li moment'e for'turn'is la okul'o'j'n. Silent'e ŝov'int'e al Zoja paper'o'n, li mal'aper'is post la pord'o. Zoja mov'et'is al la pord'o la ne'vin'o'n de princ'in'o Velikonskaja. Si'n tuj sekv'is, nek unu vort'o'n dir'int'e, long'eg'a verd'vizaĝ'a vir'o.

La labor'ist'o ek'insult'is kaj Vitalij decid'em'e mov'is si'a'n seĝ'o'n al tabl'o de Zoja. Sam'temp'e li ek'pens'is, ke la artikol'o'n de Ivagin pri burokrat'ism'o en Mosĥozupr est'as neces'o tuj pres'ig'i. Ĝi en'lok'iĝ'os esper'ebl'e en la proksim'a numer'o. Rimark'int'e la mov'o'n de Vitalij, Zoja mal'zorg'e al'ŝov'is al li skatol'et'o'n “ D E L I ”.

— Ek'fum'u, Zorin!.. Kiel? Ĉu vi ne fum'as? He, vi!.. Kio al vi okaz'is? Pri kio vi mir'eg'as? Ĉernjaev tra'ir'is ekster la vic'o? Sed ĉu mi pov'us ten'i li'n je la fald'o'j?

Ie sub la tabl'o tint'is la sonor'il'o kaj Zoja, ĵet'int'e si'n for de la seĝ'o, en'kur'is la kabinet'o'n. Vitalij pren'is el sub la sorb'il'o la paper'o'n kaj rapid'e tra'kur'is ĝi'n per la rigard'o. Ne rest'is lok'o por dub'o'j. Serebrovskij est'is kun'lig'it'a kun Dobroĥotov almenaŭ per amik'a kontakt'o. Li est'is ordon'int'a dispon'ig'i ter'are'o'n al la privat'a person'o. Zoja el'las'is el la kabinet'o princ'id'in'o'n Velikonskaja kun Ĉernjaev kaj en'las'is tie'n la labor'ist'o'n. Post tio ŝi turn'is si'n al Vitalij :

— Jes, do, ĉu vi vid'as, Zorin, Serebrovskij ne toler'as tia'j'n afer'o'j'n. Sed Ĉernjaev est'as fak'estr'o. Li bezon'as en si'a libr'ej'o help'ant'in'o'n. Jen la tut'o! Ĉiu'j est'as kontent'a'j!

Ĉar Vitalij, nenio'n kompren'ant'e, rigard'is si'n per larĝ'e mal'ferm'it'a'j okul'o'j, Zoja rid'is.

— Ĝi ŝajn'as por mi tre simpl'a, sed vi est'as ankoraŭ oft'e mir'ont'a.


* * *

... de 1928.

Mi dev'as de'nov'e inter'romp'i mi'a'n labor'o'n. Kamarad'o'j ruĝ'front'batal'ant'o'j invit'is mi'n leg'i raport'o'n pri U S S R. Mi ne kuraĝ'as rifuz'i kaj en kadr'o'j de leĝ'ec'o, kiom ebl'e plej detal'e, mi rakont'os al ili pri konstru'ad'o de l ’ social'ism'o en U S S R. Ĝi est'as, ver'ŝajn'e, pli util'a, ol verk'i la roman'o'j'n.

La lokal'o, en kiu est'as leg'ot'a mi'a raport'o, est'as fam'a bier'ej'o. La mastr'o, babil'em'a mal'jun'ul'o, fier'as, ke ĉe li gast'is iam Lenin mem. La bier'ej'o ĉiam est'is kon'at'a pro si'a'j revoluci'a'j vizit'ant'o'j kaj kiel hered'aĵ'o trans'ir'is de la mal'nov'a batal'kapabl'a social'demokrati'o ne al perfid'ul'o'j la social'faŝist'o'j, sed al la spartak'an'o'j, komun'ist'o'j, ruĝ'front'batal'ant'o'j. En la antaŭ'a ĉambr'o ĉio stat'as, kiel ankaŭ en ĉiu'j ceter'a'j bier'ej'o'j. Star'as mal'nov'a mal'agord'iĝ'int'a pian'o, orkestr'o " ĵazzband ” el kvar person'o'j surd'ig'as la vizit'ant'o'j'n per sovaĝ'a kakofoni'o, mal'gras'a kant'ist'o kun kav'iĝ'int'a'j verd'a'j vang'o'j pen'as ĉiu'vesper'e mal'aŭd'ig'i bru'o'n de la kupr'a'j teler'o'j kaj tambur'o'j per ekzotik'a'j motiv'o'j. Apud la tabl'et'o'j sid'as kutim'e kvin - ses person'o'j, tut'e respekt'ind'a'j kaj lojal'a'j al la tri'kolor'a standard'o. Ili pacienc'e toler'as la muzik'o'n kaj el'trink'as po kelk'e da ŝaŭm'ant'a'j kruĉ'o'j da bier'o. Iu'foj'e ven'as plen'a labor'ist'a famili'o kaj tiam, la patr'o mend'as por la infan'o'j nigr'a'n munĥen'a'n, tiel dolĉ'a'n, bier'o'n. La mastr'o kares'e rigard'as el'post si'a long'a tabl'o kaj volont'e part'o'pren'as inter'parol'o'j'n kun la vizit'ant'o'j. En ili oni not'as la viv'kar'ec'o'n, sen'labor'ec'o'n, mal'kompat'em'o'n de la entrepren'ist'o'j, sed en ili nenio est'as mal'leĝ'a.

La ruĝ'a'j front'batal'ant'o'j kun'ven'as en la du'a etaĝ'o. Oni dev'as tie'n lev'iĝ'i kaj ĉio tut'e ŝanĝ'iĝ'as. Mi est'as konstern'it'a. Unu'moment'e mi trans'flug'is mil'kil'o'metr'a'j'n spac'o'j'n kaj nun est'as hejm'e, en ruĝ'a angul'et'o de unu el moskv'a'j fabrik'o'j. Mi ne hav'as nun la temp'o'n ĝi'n ĉirkaŭ'rigard'i. La ĉambr'o jam est'as plen'eg'a. Ni kun Erich iom mal'fru'iĝ'is.

Sed, komenc'ant'e de tre si'n'gard'em'a rimark'o, ke ĝi est'as nur inform'o pri la stat'o de popol'ekonomi'o en U S S R, mi glit'as per la okul'o'j sur la mur'o'j. Jen kontraŭ mi pend'as ruĝ'a tol'aĵ'o kaj hel'a'j liter'o'j bat'as kontraŭ la okul'o'j :

—“ Milit'o al la imperialist'a milit'o! ” Sub ĝi la tut'a mur'o est'as okup'it'a de la inter'naci'a korespond'o. Io'n simil'a'n aranĝ'is mi mem, serv'ant'e iam en ruĝ'arme'an'a taĉment'o. La taĉment'o korespond'is en esperant'o kun ekster'land'a'j labor'ist'o'j. Sed mi pend'ig'is sur mur'o'j'n afiŝ'o'j'n en la german'a lingv'o kun postul'o liber'ig'i Max ’ on Hoelz ’ on kaj help'i al infan'o'j de politik'a'j en'karcer'ig'it'o'j. Ĉi tie do la afiŝ'o'j parol'as, kontraŭ'e, per la pur'a rus'a lingv'o pri re'balot'o al sovet'o'j, pri prunt'o por ŝtat'industri'ig'o, ktp. La centr'o de la angul'et'o est'as plej inter'naci'a. Ĉi tie est'as leter'o'j kaj fot'o'j de soveti'a'j ruĝ'arme'an'o'j. Mi pli larĝ'e mal'ferm'as la okul'o'j'n, pen'ant'e kompren'i, ĉu ne en esperant'o est'as skrib'it'a per grand'liter'o'j dokument'o, pend'ig'it'a en la centr'o mem? Mi parol'as pri sen'lim'a'j dezert'a'j kamp'o'j, tiel mal'simil'a'j al la diligent'e kultur'it'a'j pec'et'o'j de la german'a plug'ej'o, pri mal'riĉ'a'j vilaĝ'o'j, pri kovr'it'a'j per pajl'o, fum'ig'it'a'j, dom'aĉ'o'j, pri milion'o'j da et'a'j mastr'o'j, konsist'ig'ant'a'j eg'a'n plej'mult'o'n de loĝ'ant'ar'o de la social'ism'a land'o. Mi rakont'as pri la kaŝ'ant'a'j si'n en mal'lum'a'j angul'o'j klas'mal'amik'o'j de la sovet'a prolet'ar'o, pri mort'ig'o'j de vilaĝ'a'j korespond'ant'o'j, pri sabot'ad'o kaj intenc'a mal'help'ad'o de la intelekt'ul'ar'o, pri spekul'ad'o de privat'a'j komerc'ist'o'j, pri ek'flam'o'j de anti'semid'ism'o, pri sen'kultur'ec'o, pri mank'o de la plej element'a'j teknik'a'j mekanism'o'j. La aŭd'ant'ar'o aŭskult'as, mal'ferm'int'e la buŝ'o'j'n. Otto sid'as sur la unu'a benk'o, mal'ferm'eg'int'e la okul'o'j'n pro mir'eg'o. Kun ĉiu minut'o li pli'konstern'iĝ'as. Erich mal'seren'iĝ'as. Li'a grand'a figur'o en la kun'ven'estr'ar'o esprim'as klar'a'n mal'kontent'o'n. Rudolf Riz, sekretari'o de unu el la apud'urb'a'j ĉel'o'j, la ekstrem'a sur la du'a benk'o, for'ramp'is al la rand'o mem kaj, met'int'e la kap'o'n sur la man'plat'o'n, ne for'turn'as de mi la rigard'o'n. Alice en la kvin'a vic'o fiks'is sur mi'n la kompren'ant'a'j'n saĝ'a'j'n okul'o'j'n. Komenc'int'e rakont'i pri la burokrat'ism'o, mi por unu minut'o ek'silent'as, ne sci'ant'e, ĉu dec'as rakont'i ĉio'n? Erich al'mov'as al mi kruĉ'o'n da bier'o. Mi de'trink'as iom. Ŝtorm'o de la indign'o kapt'as subit'e la mal'grand'a'n salon'o'n. Erich van'e sonor'as. Otto kri'as, ke li kred'as eĉ nek al unu mi'a vort'o, ke ĉio, dir'it'a de mi, est'as arogant'a mensog'o kaj kalumni'o pri Soveti'o, neniam li leg'is io'n simil'a'n en la gazet'ar'o, ke mi est'as neniu ali'a, kiel menŝeviko, aŭ almenaŭ trocki'an'o. Jun'a knab'in'o - komsomol'an'in'o postul'as sen'prokrast'e komunik'i al C K de Soveti'a Komun'ist'a Parti'o pri mi'a kontraŭ'soveti'a el'paŝ'o. Iu dub'as pri mi'a'j dokument'o'j kaj propon'as kontrol'i tuj mi'a'n sovet'a'n pasport'o'n. Mi sid'as silent'e, trankvil'e rigard'ant'e la emoci'iĝ'int'a'n aŭd'ant'ar'o'n. Mi est'as kontent'a pri la efik'o. Rudolf Riz ankaŭ est'as kontent'a.

Genosse prav'as, —dir'as li. — Mi ĝoj'as, ke vid'as la soveti'a'n civit'an'o'n, ne tim'ant'a'n la ver'o'n. Sed li dev'as ankoraŭ konklud'i. Mi dub'as, ke ĉiu'j mal'facil'aĵ'o'j, kiu'j'n renkont'as la soveti'a prolet'ar'o, est'as sekv'o nur de l ’ objektiv'a'j kaŭz'o'j.

De'nov'e ek'flam'as la bru'eg'o, sed tuj ĝi'n esting'as la energi'a sonor'o en man'o de Erich. Al la tabl'o al'ir'as Alice. Ŝi iom emoci'iĝ'is kaj en ŝi'a voĉ'o est'as aŭd'ebl'a la de'ten'at'a indign'o.

— Kamarad'o'j! Riz ne prav'as! Ĝi signif'as nenio'n kompren'i tie, kie por la komun'ist'o ĉio dev'as est'i klar'a, aŭ al ĉio al'ir'i kun la tendenc'a vid'punkt'o. La kamarad'o ne est'as fin'int'a la raport'o'n. Li rakont'is pri ĉio, kio sub'fos'as la organism'o'n de la sovet'a land'o. Li est'as kalkul'int'a la ulcer'o'j'n, manĝ'ant'a'j'n ĝi'a'n korp'o'n. Ĉu ĝi signif'as, ke la organism'o sen'per'e mal'san'as? Ĉu ĝi signif'as, ke en U S S R est'as nur mal'bon'a'j kurac'ist'o'j, ne kapabl'a'j kurac'i la vund'o'j'n, rest'int'a'j'n post la milit'o? Ĉu ĝi signif'as, ke la organism'o detru'iĝ'as kaj ne venk'os en la batal'o? Ĉu ni ne est'is ricev'ant'a'j leter'o'j'n el U S S R? La soveti'a'j kamarad'o'j ĝust'e tial est'as fort'a'j, ke ili ne tim'as mal'kaŝ'i si'a'j'n mal'lum'a'j'n flank'o'j'n. Ne tim'as, ĉar oni dev'as vid'i si'a'n mal'amik'o'n, por sukces'e kontraŭ li batal'i. Ĉu ne en tiu ĉi salon'o ni est'is leg'ant'a'j dum la last'a kun'ven'o leter'o'n de la ruĝ'arme'an'o'j pri la kontraŭ'revoluci'ul'o'j en Ŝakty? La kamarad'o daŭr'ig'u kaj ni ne mal'help'u al li!

Mi rigard'as Alice ’ n mir'eg'ant'e. Kie ŝi akir'is tiu'n klar'a'n pens'kapabl'o'n, pro kiu ŝi tuj ek'kapt'as esenc'o'n de la problem'o? Ja ŝi'a'j kamarad'o'j ne pov'is trov'i el'ir'o'n el la tri'pin'a arb'ar'o! Efektiv'e, ŝi est'as interes'a knab'in'o!

— La kamarad'o'j demand'u kaj mi respond'os, —dir'as mi. — Oni nom'as tio'n en Soveti'o vesper'o de la demand'o'j kaj respond'o'j. Tio est'os tre bon'e!

Mi'a aŭd'ant'ar'o definitiv'e trankvil'iĝ'is.

— Kaj kio'n far'as la parti'o, por likvid'i tia'n dis'a'n ekonomi'a'n struktur'o'n en la kamp'ar'o?

— Kio'n oni entrepren'as por ek'hav'i la propr'a'n industri'o'n?

— Kia'manier'e batal'as la Sovet'o'j kontraŭ la sen'labor'ec'o?

— Ĉu labor'ist'a'j jun'ul'o'j lern'as en la super'a'j lern'ej'o'j?

— Ĉu oni konstru'as loĝ'ej'o'j'n por labor'ist'o'j anstataŭ la mal'taŭg'a'j?

— Ĉu kred'as la soveti'a'j labor'ist'o'j di'o'n?

— Ĉu efektiv'e oni trans'ir'as al la sep'hor'a labor'tag'o?

Mi respond'as. Detal'a'j inform'o'j kun kolon'et'o'j da cifer'o'j, kiu'j'n mi el'tir'as el mi'a not'libr'et'o, sekv'ig'as la ĝeneral'a'n aprob'o'n. Esprim'o de l ’ vizaĝ'o'j ŝanĝ'iĝ'as. Sulk'o'j sur la frunt'o de Erich for'iĝ'as. Otto rid'et'as.

— La kamarad'o nenio'n dir'is pri la Ruĝ'a arme'o. Ĝi est'as tre interes'e!

— Ni pet'as!

Mi parol'as al ili pri la Ruĝ'a arme'o, pri ĝi'a viv'o, pri reciprok'a'j rilat'o'j de ruĝ'arme'an'o'j kaj estr'ar'o, pri kamarad'ec'a kontakt'o de la Ruĝ'a arme'o kun fabrik'o'j kaj uzin'o'j.

— Kamarad'o! —kri'as Otto, —sed ĉu labor'ist'o pov'as iĝ'i komand'ant'o de la Ruĝ'a arme'o?

— Ĉu oni akcept'as ekster'land'an'o'j'n en la Ruĝ'a'n arme'o'n?

— Kiom oni pren'os de mi por la lern'ad'o en Soveti'a milit-lern'ej'o?

— Ĉu la kozak'o'j, kiu'j hieraŭ kant'is en rus'a ĥor'o en koncert'ej'o sur Friedrichstrasse, ankaŭ est'as ruĝ'arme'an'o'j?..

Se ne, do kial la soveti'a reg'ist'ar'o permes'as al ili kant'i en rus'a'j milit'uniform'o'j?

Sekvas eksplod'o de la rid'eg'o. La demand'int'o, kelner'o kun kruĉ'o da bier'o en la man'o est'as eg'e konstern'it'a. Li ruĝ'iĝ'as.

Kun muzik'o de nikel'it'a'j tub'o'j, trumpet'o'j kaj fajf'il'o'j la salon'o kant'as la “ Jun'gvardi'o'n ”. Mi pren'as Alice ’ n sub la brak'o'n. Tiel ni ir'as preter la flegm'a polic'an'o kaj ar'et'o da sci'vol'em'ul'o'j, star'ant'a'j sur la trotuar'o kaj lev'int'a'j la kap'o'j'n al lum'ig'it'a'j fenestr'o'j de la lokal'o. Erich ating'as ni'n ĉe la angul'o, sed en distanc'o je dek paŝ'o'j, subit'e mal'aper'as en iu mal'grand'a strat'et'o.

Ĉe la staci'dom'o " Zoo ( * ) ni est'as dis'ir'ont'a'j. La grandioz'a granit'a konstru'aĵ'eg'o “ Ufa - Palac'o ” ankoraŭ flam'as sur la plac'o en oranĝ'kolor'a'j kaj blu'a'j fajr'o'j. Sur la tegment'o vigl'e kur'ad'as lum'a titol'o de film'o. Du ali'a'j kin'o'grand'eg'ul'o'j, ne dezir'ant'e ced'i al si'a konkur'ant'o, ankaŭ dron'as en bril'et'ant'a'j or'a'j kaj blu'a'j fajr'o'j.


" Zoo ” : Berlin'a Staci'dom'o “ Zoologi'a ĝarden'o ” ( Zoologische Garten ).

Alice ek'spir'as, ne el'las'ant'e mi'a'n man'o'n.

— Domaĝ'e, ke vi jam est'as for'ir'ont'a!

Mir'ig'it'e mi lev'as sur ŝi'n la okul'o'j'n.

— Do ni promen'u iom'et'e!

Ni mal'rapid'e ir'as laŭ'long'e de Kurfürstendamm. Ĉi tie la strat'mov'ad'o est'as iom trankvil'a. La glat'ig'it'a bril'eg'ant'a pavim'o ŝajn'as est'i mar'o, en kiu balanc'iĝ'as cent'o'j da ocean'a'j vapor'ŝip'o'j. Inter ond'o'j de la blank'a lum'o ek'flam'as kaj tuj esting'iĝ'as ruĝ'a'j signal'a'j fajr'o'j de aŭtomobil'o'j. Sur la fasad'o'j, desegn'ant'e kaligrafi'a'j'n sur'skrib'o'j'n, kvazaŭ sen'inter'romp'a ruband'o, flu'as en vitr'a'j tub'et'o'j la bril'et'ant'a elektr'o. Post diafan'a'j mur'o'j de l ’ magazen'o'j flor'as tulip'o'j, roz'o'j kaj astr'o'j, form'ant'e admir'ind'a'j'n desegn'aĵ'o'j'n, lum'ig'it'a'j'n per divers'kolor'a'j lamp'o'j. En la ekster'a'j flor'ej'o'j antaŭ bril'ant'a'j restoraci'o'j oni trink'as apud la tabl'et'o'j vin'o'n kaj bru'e inter'parol'as. Peron'o'j de kin'o'teatr'o'j kaj variete'o'j est'as en'ŝlos'it'a'j en tri'obl'a'j lum'a'j kadr'et'o'j. Kvar vic'o'j de verd'a'j arb'o'j, kur'ant'a'j laŭ'long'e de la strat'o, est'as hel'e lum'ig'it'a'j. Ombr'o est'as ĉi tie tiom mal'mult'a, ke oni pov'us ĝi'n trov'i eg'e pli oft'e en la sun'a tag'o. Alice ĵet'as sur mi'n demand'a'n rigard'o'n.

— Dir'u, ĉu mi ĝust'e vi'n kompren'is, vi parol'is pri divers'a'j negativ'a'j flank'o'j, por ig'i la disput'o'j'n pli vigl'a'j?

— Jes, Alice, mi far'is la provok'o'n. Ĉu mal'bon'e?

— Ho, ne, tut'e ne! Mi tuj kompren'is, kia est'os fin'o! Sed ĉu vi atent'is parol'ad'o'n de Rudolf? Ĝi est'as strang'e, ĉu ne?

Rudolf? Ha, tiu!.. Jes, oni dev'as ĝi'n pri'pens'i! Sed, Alice...

Mi halt'as kaj ne hav'as decid'em'o'n daŭr'ig'i. Alice rigard'as atend'em'e.

— Kio'n vi dezir'as dir'i!

— Dir'u, kiel oni dev'as klar'ig'i, ke vi mi'n tuj kompren'is?

— Ha, jen kio! —rid'as la knab'in'o, —vid'u, en la pas'int'a jar'o mi lern'is en la lern'ej'o de jun'komun'ist'a'j aktiv'ul'o'j. Tie oni dir'is, ke oni dev'as ne nur posed'i la material'o'n, sed ankaŭ la aŭd'ant'ar'o'n. Por tio ekzist'as divers'a'j manier'o'j. Nun mi ĉiam observ'as, kia'j'n manier'o'j'n uz'as la orator'o.

— Ĉi vi intenc'as iĝ'i parti'funkci'ul'in'o?

— Kial do ne? Ĉu vi ne aprob'as?

— Ne pri tio tem'as... Ĉu vi pov'us respond'i al mi?.. Kiu vi est'as, Alice?

Alice mal'lev'as la okul'o'j'n. Dum kelk'e da minut'o'j ni ir'as silent'e. Mi ne inter'romp'as la paŭz'o'n. Ni simil'as en ĉi moment'o, kred'ebl'e, aŭ tre sentiment'a'n par'o'n, perd'int'a'n pro l ’ am'o parol'kapabl'o'n, aŭ ge'edz'o'j'n, eg'e ted'int'a'j'n unu al la ali'a. Preter'pas'ant'a'j dand'aĉ'o'j arogant'e sub'rigard'as ŝi'a'j'n okul'o'j'n kaj prostitu'it'in'o'j impertinent'e rid'et'as.

— Mi est'as labor'ist'in'o de la fabrik'o " Osram ”. Ĉu vi tio'n ne sci'as?

Mi ne sukces'as respond'i. Mi'a'n atent'o'n halt'ig'as proksim'iĝ'ant'a al ni jun'a oficir'o en griz'a uniform'o. Li est'as kun elegant'a jun'a vir'in'o. La oficir'o al'met'as la man'o'n al la ĉap'rand'o kaj, ĵet'int'e mal'respekt'a'n rigard'o'n sur mi'a'n figur'o'n, ĝentil'e prononc'as :

— Bon'a'n vesper'o'n, fraŭl'in'o Alice!

Mi ek'trem'as kaj long'e silent'as antaŭ ol mi hav'as kuraĝ'o'n ek'parol'i. Mi'a voĉ'o sever'iĝ'as kaj si'n'gard'em'a mal'varm'ec'o glit'as en mi'a'j parol'o'j!

— Vi ne est'as labor'ist'in'o, Alice!

Preskaŭ tim'ig'it'e Alice far'as paŝ'o'n flank'e'n. Dum kelk'e da sekund'o mi batal'as kontraŭ ek'posed'int'a'j mi'n dub'o'j. Mi rigard'as la mal'seren'iĝ'int'a'n vizaĝ'o'n de la knab'in'o kaj ŝi'a'j'n mal'ĝoj'iĝ'int'a'j'n okul'o'j'n. Ne, en ili est'as pli da kresk'ant'a mal'gaj'o, ol de la tim'o! Kvazaŭ sopir'o en'ond'iĝ'is en ŝi'a'n anim'o'n kaj mi'a mal'atend'it'a tuŝ'o al ŝi'a vund'o akr'ig'is iom mol'ig'it'a'n antaŭ'e sufer'o'n. Ho, tia'n sent'o'n mi kon'as!

— Ĉu vi ne dezir'as ĉio'n rakont'i al mi? —mol'e tuŝ'as mi ŝi'a'n manik'o'n.

Ŝi mal'rapid'em'e balanc'as la kap'o'n.

— Mi dev'as sci'i, Alice, almenaŭ unu aĵ'o'n... Ĉu vi kompren'as mi'n?

Ŝi lev'as la ruĝ'eg'iĝ'int'a'n vizaĝ'o'n.

— Kio'n vi dezir'as sci'i?

— Mi dezir'as sci'i, ĉu vi est'as komun'ist'in'o?.. Tio est'as, ĉu vi sincer'e ven'is al ili?.. —mi embaras'as, ne trov'ant'e la vort'o'j'n. — Tio est'as, ĉu oni dev'as fid'i al vi, Alice? Ĉu vi efektiv'e est'as kun ni?

Nun ŝi rigard'as rekt'e.

— Jes!

Kiel bon'e est'as sen'embaras'e ek'spir'i! En mi'a brust'o degel'as iu pez'a bul'o. Sed Alice ne tuj re'konsci'iĝ'as.

Iom post iom ni ating'is Tirgartenstrasse. Ĉi tiu luks'eg'a strat'o, malgraŭ la mal'fru'a hor'o, est'as super'plen'ig'it'a per sen'inter'romp'a torent'o de aŭt'o'maŝin'o'j kaj bril'eg'as, kiel ankaŭ Kurfürstendamm. Mi halt'is apud reklam'a kolon'et'o kaj ŝajn'ig'as, ke mi leg'as la afiŝ'o'n.

— Kial, Alice, ni ne vizit'as kun'e la teatr'o'j'n?.. Dir'u, do almenaŭ unu vort'o'n! Kio'n prezent'as el si, ekzempl'e, Admirals - Palast?

— Ĝi est'as plej luks'a revu'teatr'o en Berlin'o.

— Kio'n oni montr'as en ĝi?

— Luks'a'j'n tualet'o'j'n kaj plen'a'n for'est'o'n de tiu'j.

— Jen kiel! Ĉu vi jam est'as vizit'int'a tiu'n ĉi teatr'o'n?

— Ne! Ĝi est'as burĝ'a amuz'o!

— Kaj ĉu vi vizit'as nur la teatr'o'n de Piskator ( * ) ?


Piskator : Fam'a revoluci'a reĝisor'o.

— Ĉu vi hav'as tia'n eg'a'n dezir'o'n vid'i la revu'o'n?

— Kial do ne? Ja vizit'as ni en Moskv'o Muzik- Hal'o'n!

Alice ne el'ten'as kaj rid'et'as.

Se vi tiel insist'as, ni vizit'u ĝi'n.

— Mi ne insist'as. Simpl'e mi vol'us vid'i ĉi tie io'n ekster'ordinar'a'n, kio'n oni ne trov'os ĉe ni.

— Tio'n vi ne trov'os, ĝi est'as cert'e!

Alice iom gaj'iĝ'is. Ni en'ir'as Tirgarten ’ on kaj pas'as tra flank'a ne'lum'ig'it'a ale'o. Kompar'e al la strat'o, ĉi tie est'as silent'o, kvazaŭ en hermetik'e ŝlos'it'a skatol'o.

Por'bicikl'a'j kaj por'aŭtomobil'a'j asfalt'a'j voj'et'o'j rest'as flank'e. Ni ir'as sur mol'a sabl'o, sen'bru'e paŝ'ant'e kaj inter'parol'ant'e preskaŭ flustr'e. Mi firm'e al'prem'is al mi brak'o'n de la knab'in'o.

— Vid'u, Alice, kiom ĉarm'a'j est'as la stel'o'j?

La stel'o'j efektiv'e est'as bel'eg'a'j, kiel blu'a kontur'o sur la pal'a berlin'a ĉiel'o, penetr'ant'e mal'supr'e'n tra larĝ'a'j foli'oz'a'j arb'o'ĉap'o'j.

— La stel'o'j ĉie est'as simil'a'j, en mi'a mal'proksim'a patri'o, land'o de l ’ Sovet'o'j, kaj ĉi - tie, en la kapital'ism'a Germani'o!

— La marks'ism'o mal'help'as al vi far'iĝ'i poet'o, —du'on'ŝerc'e rimark'as Alice, venk'ant'e rest'aĵ'o'j'n de si'a mal'bon'a humor'o. — Ceter'e, mi ankaŭ ŝat'as ĉio'n bel'a'n, ĉu stel'o'j'n, ĉu urb'a'j'n fajf'o'j'n, ĉu pentr'aĵ'o'j'n, statu'o'j'n, aŭ la viv'ant'a'n korp'o'n. Tiu'n pek'o'n oni pli facil'e pardon'os al vi. Vi est'as sen'parti'ul'o!

— Jen, mal'saĝ'aĵ'o! —kontraŭ'dir'as mi, kaj al'don'as pli mal'rapid'e : — Mi memor'as nokt'o'n, la bel'eg'a'n nokt'o'n, kiu'n mi est'is pas'ig'ant'a en la tend'ar'o. La arĝent'a'j stel'o'j, simil'e al ĉi tiu'j, rigard'is mi'n tra supr'aĵ'o'j de l ’ arb'o'j. La aer'o dis'vast'ig'is pin'arom'o'n, blank'a'j tend'o'j est'is lum'ig'it'a'j de lun'a lum'o kaj ni'a orkestr'o lud'is vals'o'n el Faŭst'o. Ĉu vi kon'as tiu'n ĉi vals'o'n?

Do mi sid'is sur hak'pec'o de arb'o mal'proksim'e de la hom'o'j, sid'is kaj rev'is. Kaj al mi ŝajn'is, ke mi trans'flug'as en la land'o'n de Goethe, en la land'o'n de doktor'o Faŭst'o kaj Margerito. Mi vid'is antikv'a'n urb'o'n Dresden, akr'a'pint'a'j'n tegol'a'j'n tegment'o'j'n, foir'a'n hom'amas'o'n, popol'a'n fest'o'n. Kaj jen...

Mi ek'rigard'as la knab'in'o'n kaj laŭt'e rid'as.

— Ne, hodiaŭ mi est'as mal'saĝ'a! Ne aŭskult'u, Alice, ĉi absurd'aĵ'o'n!


... de juni'o 1928.

Ven'is en mi'a'n kap'o'n la pens'o, ke mi pov'us verk'i rekt'e en la german'a lingv'o kaj pres'ig'i la roman'o'n ĉi tie. Antaŭ'ne'long'e mi vid'is “ Cement'o'n ” de Gladkov en " Rote Fahne ”. La german'o'j tre interes'iĝ'as pri verk'o'j el soveti'a viv'o. Mi opini'as, tiel est'us pli bon'e. Ebl'e, ne tiom sever'a est'us la kritik'o. Kaj por la komenc'ant'a verk'ist'o ĝi est'as grav'a.


* * *

En la kabinet'o Serebrovskij sid'is sur la sam'a lok'o, kie hieraŭ li est'is dron'ant'a en apog'seĝ'o dum la parti'kun'ven'o. Li'a'j okul'o'j est'is du'on'ferm'it'a'j kaj li, kiel ankaŭ hieraŭ, ŝajn'is est'i tre lac'a. Tra mal'ferm'it'a fenestr'et'o blov'is mal'varm'a vent'o kaj est'is aŭd'ebl'a'j bru'a'j son'o'j de la strat'o.

— Do jen, kar'a kamarad'o, —dir'is li al la labor'ist'o, —ĝi est'as mi'a last'a vort'o! Por ke vi van'e ne klopod'u! La ter'o'n ni ne pov'as don'i. Mank'as!..

Sekve, en ter'etaĝ'o'j vi ordon'as rest'i? Vi esplor'u, kiel ni loĝ'as! Dum vi decid'as ĉi tiu'n afer'o'n kun ter'pec'aĉ'o por ni'a dom'o, jam dek dom'o'j pov'us est'i konstru'it'a'j! Ne taŭg'as!

— Nu, mi ne sci'as, ĉu ĝi taŭg'as, aŭ ne! Sed mi ne hav'as! Ne hav'as! Ja ĝi est'as simpl'e!

Kun enu'eg'o Serebrovskij ek'rigard'is al Vitalij kaj subit'e mal'trankvil'a fajr'et'o ek'bril'is en li'a'j okul'o'j. Vitalij rekt'e rigard'is en li'a'n vizaĝ'o'n.

— Kio'n vi dezir'as, kamarad'o Zorin? Ĉu vi mi'n bezon'as? —ne'bon'e ek'rid'et'int'e, turn'is li si'n al Vitalij.

— Jes, vi'n, —mal'rapid'e komenc'is Vitalij, —por la afer'o de... Dobroĥotov.

Vizaĝ'o de Serebrovskij subit'e ŝanĝ'iĝ'is.

— Ni ne disput'u, kamarad'o! —rapid'e re'turn'is li si'n al la labor'ist'o. Se vi insist'as, mi ordon'os al ni'a Plan'fak'o.

Per mal'grand'a'j liter'o'j li skrib'is sur angul'et'o de la paper'o :

“ Kamarad'o Popov, laŭ'ebl'e, kontent'ig'u! ”

En'ŝov'int'e la paper'o'n en man'o'n de la labor'ist'o, li rapid'em'e kri'is tra la pord'o :

Zoja Ivanovna, maŝin'o'n! —kaj al Vitalij : — Mi aŭskult'as. Sid'iĝ'u!

— Antaŭ ĉio, pri ĉi tiu kamarad'o, —komenc'is Vitalij. — De kie li? El la uzin'o " Svjet ( * ) ? Ĉu li ricev'os la ter'o'n?


Svjet : Lum'o.

— Vi ja vid'is, ke mi don'is la konsent'o'n! —koler'e grimac'is Serebrovskij. — Ceter'e, el kiu vid'punkt'o ĝi pov'as vi'n interes'i?

— Kamarad'o Serebrovskij, mi ja labor'as en Mosĥozupr!

— Vi ankoraŭ tre jun'a est'as, kamarad'o! Oni dev'as antaŭ'e pli bon'e kon'i la afer'o'n. Ne opini'u, ke ĉi tie sid'as nur burokrat'o'j, aŭ fripon'o'j!

Li distr'e ek'rigard'is tra la fenestr'o kaj inter'romp'is si'n mem :

— Pli proksim'e al vi'a afer'o! Mi tre bedaŭr'as, ke ĝis nun ne pov'is vi'n akcept'i.

Vitalij el'pren'is el paper'uj'o skiz'o'j'n kaj plan'o'j'n de moskv'a'j strat'o'j.

Jam en la pas'int'a jar'o ni'a tram'o transport'is du'obl'e pli da pasaĝer'o'j, ol en la 1913. Moskv'o est'as super'loĝ'ig'it'a. Oni fin'konstru'as la apud'urb'et'o'j'n. Ĉiu'maten'e de staci'dom'o'j al la centr'o flu'as tia'j torent'o'j da hom'o'j, kia'j'n ni ne kapabl'as transport'ad'i. La metropoliten'o'n oni dev'as sen'prokrast'e konstru'i.

Vitalij paŭz'is unu minut'o'n, kaj rapid'e ek'rigard'int'e al Serebrovskij, al'don'is :

— Vi, ceter'e, hav'as aŭt'o'maŝin'o'n!

Serebrovskij koler'iĝ'is.

— Kial vi riproĉ'as mi'n per la maŝin'o? La maŝin'o ne luks'aĵ'o est'as, sed bezon'aĵ'o! Aŭskult'u ni'a'j'n mal'nov'a'j'n special'ist'o'j'n, ekzempl'e kamarad'o'n Bobrov! Li rekt'e dir'as : neniu'j'n metropoliten'o'j'n! Ili, li dir'as, jam mal'nov'mod'iĝ'is. La metropoliten'o kun la rel'o'j est'as kun'lig'it'a kaj mult'e kost'as. En London'o la metropoliten'o arkiv'iĝ'as. La aŭtomobil'o est'as ali'a afer'o. Taks'o'motor'o'j kaj aŭtobus'o'j kun'e kun tram'o solv'as la problem'o'n!

— Nu, jes, mi ĝi'n aŭd'is. Bobrov ja per la tram'o viv'as! Oni for'pren'u de li ebl'ec'o'n ĉiu'jar'e re'konstru'ad'i la tram'o'n, do por kio li tiam ricev'os la salajr'o'n?

— Ne pri tio tem'as, —koler'e kontraŭ'dir'is Serebrovskij, —ne pri tio tem'as, kar'a kamarad'o! Moskv'o est'as soveti'a ĉef'urb'o, sed ne iu ajn kapital'ist'ŝtat'a! Ni dev'as ĝi'n iom post iom liber'ig'i de super'loĝ'ig'o, sed vi kun vi'a metropoliten'o dezir'as far'i el ĝi urb'o'n - kolos'o'n. Ĉu ĝi est'as la voj'o de la social'ism'a re'konstru'o?

Serebrovskij en'pens'iĝ'em'e grat'is la naz'o'n kaj, ĉar Vitalij ne tuj respond'is, li uz'is la liber'a'n minut'o'n por propr'a'j bezon'o'j. Turn'int'e tri'foj'e per la fingr'o rad'et'o'n de aŭtomat'a telefon'o, li al'vok'is Vinokurov ’ on.

— Kiel stat'as afer'o kun la loĝ'ej'o, Oleg Jurjeviĉ? Ĉu vi ne sci'as, en kiu etaĝ'o ni la loĝ'ej'o'n bezon'as? Vi la edz'in'o'n demand'u! Je di'o, mi ne sci'as, kio'n dir'i! Mi tim'as cert'ig'i vi'n pri ŝi'a'j gust'o'j. Mi dezir'us en la du'a, sed ŝi, ebl'e la tri'a'n... Jes, jes! Mi ankaŭ dir'as! Vi rekt'e al ŝi!

Strab'int'e la okul'o'j'n al Vitalij, Serebrovskij klar'ig'is :

— Ni'a dom'o baldaŭ est'os pret'a. Mem Vinokurov konstru'as. Brav'a vir'o li est'as! Oni komenc'is jam la intern'a'n labor'o'n. Li invent'is iu'j'n special'a'j'n fajr'o'sen'danĝer'a'j'n vand'o'j'n.

Kaj subit'e streĉ'int'e la atent'o'n, Serebrovskij re'al'glu'iĝ'is la telefon-tub'et'o'n.

— Jes, jes, mi aŭskult'as! Vi dir'as, vi hav'is special'a'n kun'sid'o'n? He!.. En “ Herold'o de inĝenier'o'j ”? Jes, jes, mi leg'is. Ĝi est'as ver'e. Kalinnikov traf'e bat'as : aŭ ni konstru'as, aŭ ni pere'is? Sed, jen kio, kamarad'o Vinokurov! Ni mem ne sukces'os ĝi'n konstru'i. Ha? Kio'n vi dir'as? al german'a firma'o koncesi'o'n?.. Kiselev ja propon'is al la franc'a... Tiel, tiel, mi kompren'as!.. ĝust'e! Tio'n mi tuj pri'pens'os!

Dum Serebrovskij parol'is telefon'e, Vitalij est'is kontrol'ant'a si'a'j'n kalkul'o'j'n. En la jar'o mil naŭ'cent tri'dek'kvin'a kvant'o da jar'a'j vetur'o'j por unu person'o est'us ating'ont'a 335 ( ja pli'grand'iĝ'as teritori'o de Moskv'o kaj la tut'a'j famili'o'j labor'as!.. ). En la tri'dek'kvin'a jar'o oni est'us transport'ont'a jam la plen'a'n miliard'o'n da pasaĝer'o'j. Sur Mjasnickaja strat'o en la somer'a tag'o est'us vetur'ont'a'j 57 mil person'o'j.

— Kiom da vagon'o'j po'hor'e est'as for'vetur'ont'a'j de Kalanĉovskaja Plac'o? —demand'is Serebrovskij.

Sescent sep vagon'o'j. Post ĉiu'j dek'du sekund'o'j du'obl'a vagon'o! Mal'ebl'a kvant'o! Sen mal'help'o por la strat'a trafik'o ni pov'as funkci'ig'i nur ses'dek vagon'o'j'n po'hor'e. Sed tiu'okaz'e, konsider'ant'e ankaŭ la aŭtobus'o'j'n, ni kapabl'as transport'i sur Mjasnickaja nur tri'dek'kvin kaj du'on'o'n milion'o'j'n da pasaĝer'o'j en la jar'o. Se ni antaŭ la tri'dek'a jar'o ne est'os konstru'int'a'j la metropoliten'o'n, 33 1 / 2 milion'o'j da labor'ul'o'j est'os el'spez'ant'a'j sen'frukt'e por pied'ir'ad'o du milion'o'j'n da labor'tag'o'j en la jar'o!

— Traf'a argument'ad'o! —jes'is Serebrovskij. Kaj subit'e trans'tabl'ig'is si'a'n korp'o'n al la naz'o mem de Vitalij, — Ĉu Nikolao Petroviĉ Zorin ne vi'a parenc'o est'is?

— Mi'a patr'o... —respond'is Vitalij kaj fort'e ruĝ'iĝ'is.

— Ha, jen kiel! Interes'e!

Serebrovskij de'nov'e sid'iĝ'is en la apog'seĝ'o'n, ek'spir'is kaj al'don'is :

— Amik'o'j ni est'is! Ĝi est'as bon'e! Nu, daŭr'ig'u!

— Mikael'o Sergeeviĉ, la maŝin'o est'as pret'a, —dir'is Zoja, en'ir'ant'e kaj buton'um'ant'e la palt'o'n.

— Bon'e, mi tuj el'ir'os!

Serebrovskij, ne ek'rigard'int'e sur ŝi'n, lev'is la okul'o'j'n al Vitalij kaj kun interes'o analiz'is li'n, kvazaŭ vid'is unu'a'foj'e.

— Vi ja iom simil'as al la patr'o. Kiel mi tio'n tuj ne rimark'is? Vi kun la patr'in'o ĉi tie loĝ'as?

— Ne, la patr'in'o en la pas'int'a jar'o mort'is. Mi loĝ'as ĉi tie kun mi'a propr'a famili'o.

— Mmm... —Serebrovskij io'n ek'blek'is. — Do kiel vi pens'as pri Berlin'o? Ĉu vi konsent'as?

— Mi? Vetur'i Berlin'o'n? —mir'is Vitalij.

— Nu, jes! Kial vi mir'as? Oni ja dev'as vetur'i! Jen Vinokurov ankaŭ est'as por la metropoliten'o. Sed oni dev'as iom lern'i de la german'o'j. Ali'e ni tiel konstru'os! Do send'u iu'n pli spert'a'n!

— Kiu'n, ekzempl'e?

Vitalij ek'silent'is, pen'ant'e re'memor'i nom'o'j'n de Mosĥozupraj inĝenier'o'j.

— Nu, kiel? neniu'n kandidat'o'n vi trov'is? —rid'et'is Serebrovskij. — Ne grav'as! Vi mem vetur'u!

Li lev'iĝ'is kaj tra'ir'is la ĉambr'o'n du'foj'e tie'n kaj re'e'n.

— Ĉu vi neniam est'is ekster'land'e?

— Ne, —mal'rapid'e komenc'is Vitalij. Li pens'is, kiom da temp'o est'as bezon'at'a por la serioz'a stud'o de berlin'a'j labor'o'j.

— Mult'e da temp'o oni bezon'as! —demand'e ek'rigard'is li la estr'o'n. — Labor'i tie oni dev'as! Se nur rigard'i, nenia profit'o!

— Kio do mal'help'as? Tre bon'e! Jam morgaŭ mi komenc'os pri vi klopod'i.

Serebrovskij al'ir'is la tabl'o'n kaj prem'is la sonor'il'buton'o'n.

— Kaj vi'a'n patr'o'n mi bon'eg'e kon'is! Bon'a est'is la hom'o!.. Mi pet'as vizit'i mi'a'n hejm'o'n! La edz'in'o ne est'os mal'kontent'a!

Serebrovskij etend'is la man'o'n kaj tuj ir'is al la pord'o. Post unu minut'o, star'ant'e apud la fenestr'o, Vitalij observ'is, kiel li help'is al Zoja sid'iĝ'i en la maŝin'o. Post'e, sid'iĝ'int'e apud'e, li sving'is la man'o'n al la ŝofor'o.


* * *

... de juni'o 1928.

Simil'e al kin'o'film'o rapid'as mi'a'j tag'o'j. Maten'e tas'o da varm'a kaf'o, kvin'minut'a konversaci'o kun Erich pri aktual'a'j demand'o'j de komsomol'o, rapid'a tra'rigard'o de " Rote Fahne ” kaj antaŭ'tri'tag'a numer'o de moskv'a " Pravda ”, post'e aŭtobus'o kaj dum'voj'e " Vorwärts ” kun sub'strek'o de la plej interes'a'j lok'o'j. Post'e labor'o en la lok'o de metropoliten'konstru'o, aŭ en ofic'ej'o de inĝenier'o Berg, skiz'o'j, plan'o'j, cifer'o'j ; post'e vesper'o'j, ĉu en la lokal'o de ruĝ'front'batal'ant'o'j, ĉu ankaŭ kun ili, dum kur'ad'o en labor'ist'a'j kvartal'o'j.

Kaj mi hav'as jam kutim'o'n vid'i ĉirkaŭ mi la griz'a'j'n pantalon'o'j'n, griz'a'j'n ĉemiz'o'j'n kun mal'ferm'it'a kol'um'o, griz'a'j'n, iom ĉif'it'a'j'n kask'et'o'j'n kun ruĝ'a pugn'o sur la supr'a rand'o. Iu'foj'e eĉ ŝajn'as strang'e, ke mi mem sur'hav'as elegant'a'n jak'o'n kaj rang'o de l ’ soveti'a inĝenier'o de'ten'as mi'n de l ’ miting'a orator'ad'o sur renvers'it'a'j barel'o'j en profund'o de la berlin'a'j kort'o'j. Sed por verk'i mi tut'e ne hav'as temp'o'n!

En Moskv'o apud Kazan'a Staci'dom'o kuŝ'as trans Kalanĉovskaja Plac'o pez'a ŝton'a viadukt'o. Iu'foj'e vi vetur'as en tram'vagon'o kaj rigard'as el ĝi preter'kur'ant'a'n sur la viadukt'o verd'a'n ruband'o'n de vagon'ar'o, el kies mal'ferm'it'a'j fenestr'o'j el'ŝov'iĝ'is la sci'vol'em'a'j kap'o'j. Tiam vi ne'vol'e en'aŭd'iĝ'as en la fer'a'n bru'eg'o'n super la kap'o kaj medit'as pri super'ter'a'j urb'o - fervoj'o'j. Mi re'memor'is ĉi tiu'n viadukt'o'n kelk'foj'e, tra'flug'ant'e en elektr'a'j vagon'ar'o'j super la ter'supr'aĵ'o ark'o'form'a'j'n interval'o'j'n inter tunel'o'j de la metropoliten'o. Ĝi est'as jam arka'ism'o. Oni ne plu konstru'as la super'ter'a'j'n voj'o'j'n en Berlin'o. Ili est'as mal'oportun'a'j, ĝen'ig'as la strat'a'n trafik'o'n, mult'e bru'as. Nun oni prefer'as penetr'i en intern'o'n de la urb'o. Simil'e al ĥirurg'o, oni tranĉ'as ĝi'a'n ventr'o'n kaj el'pren'as la intern'aĵ'o'n.

Profesor'o de ĥirurgi'o est'as ĉi tie inĝenier'o Berg ; student'o, admir'e observ'ant'a lert'a'n labor'o'n de la profesor'a'j man'o'j est'as neniu ali'a, kiel mi. Apud li mi paŝ'as post platform'o, rul'iĝ'ant'a sur la rel'o'j, sur kiu el'star'as, direkt'ant'e si'n al la ĉiel'o, grand'eg'a metal'a tri'angul'o. La platform'o trans'mov'iĝ'as kelk'a'j'n metr'o'j'n, halt'as kaj kun mal'agrabl'a pep'simil'a bru'o mal'lev'as de'supr'e pez'eg'a'n ŝtal'a'n pec'eg'o'n.

Uzzzilll!... —dir'as la pec'eg'o.

Fer'a vertikal'a palis'o, en'ŝov'it'a en la grund'o'n apud la platform'o ek'tim'ig'it'e kaŝ'as si'n sub la ter'o. Labor'ist'o, star'ant'a sur lign'a plat'o, pend'ant'a en la aer'o inter baz'o kaj vertic'o de l ’ tri'angul'o, io'n kri'as. Berg star'as mal'supr'e kaj parol'as :

— Cert'e, ĝi est'as la mal'plej agrabl'a en ni'a labor'o. Oni dev'as antaŭ'e en'bat'i la palis'o'j'n kaj star'ig'i ŝild'o'j'n. Nur sub ili'a defend'o oni pov'as fos'i la tranĉe'o'j'n. Ali'e ni mal'help'os kaj al ni oni mal'help'os.

Mi rapid'em'e en'skrib'as kelk'a'j'n cifer'o'j'n en not'libr'et'o'n. Berg rigard'as trans mi'a'n ŝultr'o'n kaj iom mok'em'e dir'as :

— Vi erar'is, koleg'o! Ĉi tie sub la super'ŝut'it'a supr'aĵ'o ni hav'as ne argil'o'n, sed sabl'o'j'n. La kalkul'ad'o dev'as est'i iom ali'a.

Mi ruĝ'iĝ'as kaj super'strek'as la skrib'it'a'n.

De post la tag'o, kiam direktor'o de la konstru'a firma'o, atent'e aŭskult'int'e mi'n en si'a kabinet'o, skrib'is leter'et'o'n al inĝenier'o Berg, mi hav'is tre bon'a'n zorg'o'n pri mi. Mi ne pov'as plend'i pri la ignor'o. Berg kon'at'ig'is mi'n kun ĉiu'j skiz'o'j, plan'o'j, kalkul'o'j kaj buĝet'o'j. Li ebl'ig'is al mi ankaŭ stud'o'n de l ’ histori'o de la metropoliten'konstru'o en Berlin'o kaj ĝi'a'j'n unu'a'j'n variant'o'j'n. Li volont'e klar'ig'is al mi ĉio'n, kio rest'is al mi ne'kompren'ebl'a rilat'e tiu'n, aŭ ali'a'n detal'o'n.

Nun mi paŝ'as post la ŝtal'a tri'angul'o laŭ'long'e de la sen'fin'a'j, en'bat'it'a'j en la grund'o'n, palis'o'j, mi ir'as post la ŝild'o'j'n kaj, dron'ant'e per la pied'o'j en la mol'ig'it'a grund'o, mi klin'as mi'n al rand'o'j de la larĝ'a'j kav'o'j. El ili flug'as arom'o de ĵus plug'it'a kamp'o. Pro tio strang'a'j idekunrilatoj nask'iĝ'as en la kap'o. Antaŭ la okul'o'j aper'as sulk'o'j de nigr'a ter'o, ĉeval'et'o, mal'gaj'e paŝ'ant'a post la plug'il'o, ard'ig'it'a'j, iom balanc'iĝ'ant'a'j ond'o'j de diafan'a er'o, sen'mov'a, blu'ant'a arb'ar'o ĉe l ’ horizont'o.

Berg ir'as apud'e kaj rakont'as :

— En Berlin'o ankaŭ oni mult'e hezit'is kaj prokrast'ad'is konstru'o'n de la metropoliten'o. Jam en la sep'dek'a'j jar'o'j ĝi est'is bezon'a. Tiam oni evit'is ĝi'n, konstru'int'e fervoj'o'n tra la urb'o. En la 1900 jar'o konstru'o de ekster'strat'a'j voj'o'j far'iĝ'is eg'e neces'a kaj tiam aper'is la unu'a'j viadukt'o'j de l ’ metropoliten'o.

— Kiom da loĝ'ant'o'j est'is tiam en Berlin'o?

—2. 700. 000. Post dek jar'o'j est'is jam tri milion'o'j kaj du'on'o, kaj nun kvar.

— Moskv'o kresk'as pli rapid'e! En la naŭ'cent'a jar'o est'is nur unu milion'o cent mil, ĝi est'as je du kaj du'on'o foj'e pli mal'mult'e ol en Berlin'o, en la naŭ'cent dek'a —milion'o kaj du'on'o, ĝi est'as jam proporci'e, iom pli, kaj nun du milion'o'j, ĝi est'as nur du'obl'e pli mal'mult'e, ol ĉe vi. Baldaŭ ni ating'os vi'n. Sed la metropoliten'o'n ni ĝis nun ne hav'as.

— Kiel distribu'iĝ'as ĉe vi la pasaĝer'o'j?

Ses procent'o'j en aŭtobus'o'j, la ceter'a mas'o en la tram'o.

— Nu jen, kia tro'ŝarĝ'o de la tram'o! Per aŭtobus'o ni transport'as ankaŭ ses procent'o'j'n, sed tri'dek'un'u procent'o'n ( tio est'as preskaŭ tri'on'o'n ) transport'as la metropoliten'o. Ĉu vi kompren'as la diferenc'o'n?

— Natur'e! —rid'et'as mi.

Ni ir'as nun mal'supr'e en lum'a koridor'o de la est'ont'a tunel'o. Laŭ'long'e de ne'alt'a'j blank'a'j mur'et'o'j star'as en sen'fin'a'j vic'o'j lign'a'j sub'ten'il'o'j. Trans ili kuŝ'as tabul'o'j. Sur la tabul'o'j star'as labor'ist'o'j en vel'tol'a'j vest'o'j. Ili aranĝ'as izol'ad'o'n de la mur'et'o'j. La sun'o tra la mal'ferm'it'a plafon'o fort'e varm'ig'as.

— Ĉi tie, kred'ebl'e, ne est'as bon'e vintr'e, —dir'as mi.

— Ne grav'as! —malic'e rid'as Berg. — La labor'ist'o'j dev'as est'i kutim'a'j al ĉia veter'o, se ili dezir'as ricev'i salajr'o'n!

Mi kun mal'amik'ec'a sent'o ek'rigard'as li'n.

— El ĉi tiu vid'punkt'o est'as sen'dub'e pli oportun'a la pariz'a variant'o, kie la labor'o'j est'as far'at'a'j sub la ter'o, sed ne en freŝ'a aer'o. Precip'e en la moskv'a'j cirkonstanc'o'j, —al'don'as mi.

Berg far'as mal'kontent'a'n mien'o'n. Mi ĵet'as rigard'o'n en mal'larĝ'a'n lum'a'n tru'o'n en fin'o de la tunel'o. Ĉi tie kuŝ'os la ŝtal'a'j rel'o'j kaj glit'os cent'o'j da elektr'a'j vagon'ar'o'j. Sur trotuar'o'j supr'e aper'os krad'o'j simil'a'j al tiu'j, kiu'j est'as aranĝ'at'a'j super la kanal'iz'a'j kav'o'j. De tie, tim'ig'ant'e preter'pas'ant'o'j'n, est'os el'flug'ant'a'j sur la supr'aĵ'o'n tondr'o'j kaj ĝem'eg'o'j de la infer'o. Nov'a'j hom'amas'ej'o'j aper'os sub la ter'o, kaj, inter'romp'ant'e koridor'o'j'n de la metropoliten'o, ankoraŭ kelk'a'j liter'o'j “ U ” el'ramp'os la spegul'a'n asfalt'o'n de berlin'a'j plac'o'j, konkur'ant'e kun sub'ter'a'j neces'ej'o'j. Kaj sur nov'a el'don'o de la berlin'a plan'o per rekt'a ruĝ'a strek'o est'os sign'it'a nov'a lini'o de l ’ elektr'a fervoj'o.

Berg, kred'ebl'e, mok'as mi'n. Ĉiu bagatel'o ŝajn'as al mi est'i tre grav'a. Larĝ'e mal'ferm'int'e la okul'o'j'n, mi kun grand'a atent'o aŭskult'as klar'ig'o'n eĉ de la plej mal'grand'a detal'o. Sed Berg sci'as si'a'n afer'o'n. Ju pli klar'a'j far'iĝ'os al la soveti'a inĝenier'o avantaĝ'o'j de la berlin'a variant'o, des pli da esper'o hav'as li'a firma'o ricev'i koncesi'o'n por la moskv'a metropoliten'o. Sed ĉu vi ne erar'as, sinjor'o Berg?..

Iu'foj'e de l ’ pri'afer'a'j konversaci'o'j ni trans'ir'as al iu'j ali'a'j tem'o'j. Mi far'iĝ'as tiam pli atent'em'a. Sed Berg est'as nur tre spert'a kun'parol'ant'o. Li est'as kler'a, kompren'as politik'a'j'n problem'o'j'n. Li'a'j politik'a'j opini'o'j? Sed li jam dir'is unu'foj'e, ke li ne kred'as la soveti'a'n social'ism'o'n.

— U S S R sufok'iĝ'os pro la intern'a'j antagonism'o'j. La kamp'ar'an'o est'os rod'int'a al la labor'ist'o la gorĝ'o'n. Jes, cert'e, se la komun'ist'o'j est'us pli bon'a'j politik'ul'o'j! Sed por kio, ekzempl'e, ili agit'as kontraŭ religi'o? Per tio ili nur mal'amik'ig'as la kamp'ar'an'o'j'n!

Ceter'e, Berg est'as membr'o de la social'demokrat'a parti'o! Li ne dezir'as, ke la kapital'ist'o'j mal'help'u la bolŝevik'o'j'n aranĝ'i si'a'j'n eksperiment'o'j'n! La social'ism'o'n ili cert'e ne konstru'os, sed Berg ne far'as el tio konklud'o'n pri la inter'ven'o...


* * *

La oktobr'a demonstraci'o en ĉi tiu jar'o pas'is ne kiel kutim'e. Mosĥozupr kvankam ven'is en plen'a konsist'o, sed en la vic'o'j oni dis'vast'ig'is de unu al la ali'a iu'n strang'a'n fam'o'n.

Dum la demonstr'ant'o'j, jam en'vic'iĝ'int'a'j apud la ĉef'a en'ir'ej'o, est'is atend'ant'a'j la el'marŝ'o'n, preter'las'ant'e sen'fin'a'j'n hom'kolon'o'j'n kun ruĝ'a'j standard'o'j, la inĝenier'o'j amas'iĝ'is ĉe la strat'angul'o kaj du'on'voĉ'e inter'parol'is. Bobrov est'is montr'ant'a iu'n paper'o'n. Osipov miop'e puŝ'is si'a'n naz'o'n en li'a'j'n man'o'j'n. Kiselov io'n klar'ig'is.

Ek'vid'int'e kamarad'o'n Vinokurov, ili afabl'e ek'sving'is la man'o'j'n. Vinokurov al'ir'is kun sever'a mien'o.

— Kio'n do ĝi signif'as, kamarad'o Vinokurov? —dolĉ'e komenc'is Bobrov, —tiu'j mal'nobl'a'j opozici'ul'o'j tut'e arogant'iĝ'is!

— Pri kio tem'as, kamarad'o'j? —ne'kompren'ant'e, strab'is sur ili'n Vinokurov.

— Oni dir'as, ili mal'leĝ'a'n literatur'o'n dis'vast'ig'as.

— Kia'n literatur'o'n?

— Jen, vid'u!

Vinokurov pren'is la paper'o'n kaj akr'e ek'rigard'is al Bobrov.

— De kie vi pren'is ĉi tiu'n paper'o'n?

Bobrov konfuz'e ek'palpebr'um'is.

— Dum'voj'e, kamarad'o Vinokurov... Mi apenaŭ pov'is tra'bat'i la voj'o'n! Al propr'a'j okul'o'j mi ĉes'is kred'i! Trocki'an'o'j!..

— Ĉu mult'e?

— Mult'e, kamarad'o Vinokurov! Vi la paper'o'n tra'leg'u! C K, oni dir'as, Amsterdam'o'n orient'iĝ'as! Ĉini'o'n, oni dir'as, ni perfid'is! La parti'o ni'a, oni dir'as, kulak'o'j'n ( * ) nur kontent'ig'as!


Kulak'o : kamp'riĉ'ul'o, ekspluat'ant'a dung'labor'ist'o'j'n.

Bobrov sulk'ig'is si'a'n vizaĝ'o'n en mal'ŝat'a'n, aŭ, ebl'e, ironi'a'n grimac'o'n. Vinokurov profund'iĝ'is en la leg'ad'o'n. Li'a grand'trajt'a ruĝ'a vizaĝ'o nenio'n est'is re'spegul'int'a. Ĝi rest'is indiferent'e trankvil'a.

En mal'sek'a nebul'o de la griz'a maten'o vic'o'j de la demonstr'ant'o'j est'is for'ir'ant'a'j profund'e'n de la strat'o. Nigr'a'j nud'a'j arb'o'j star'is sur la bulvard'o sen'mov'e.

Osipov al'ir'is pli proksim'e kaj si'n'gard'em'e rimark'is :

—Sed pri la Ruĝ'a arme'o kaj O G P U ( * ) oni skrib'as tiel, ke mi eĉ tim'as ripet'i!


O G P U : Ŝtat'a Politik'a Administraci'o, soveti'a ŝtat'organ'o, kies task'o est'as sen'indulg'a batal'o kontraŭ la intern'a kontraŭ'revoluci'o.

Vinokurov ne respond'is.

—Sed pri la labor'ist'o'j, mi kred'as, est'as ĝust'e skrib'it'a! La labor'protekt'o'n oni dev'us pli'bon'ig'i. Ankaŭ pri la salajr'o'j kaj loĝ'ej'o'j.

— Jen, Ivagin, —kri'is Vinokurov al la preter'pas'ant'a teknik'ist'o, — Original'a'n material'o'n ni'a'j inĝenier'o'j trov'is dum'voj'e! Jen, tra'leg'u!

Kaj, ne re'turn'ant'e si'n, li ek'ir'is por en'vic'iĝ'i.


* * *

... de juli'o 1928.

Mal'facil'e est'as tamen uz'i rekt'e la german'a'n lingv'o'n. Mi dev'as iom'e ekspluat'i mi'a'j'n berlin'a'j'n amik'o'j'n por la korekt'ad'o. Kvankam ili asert'as, ke mi parol'as german'e sam'e, kiel rus'e, sed verk'i en la fremd'a lingv'o est'as pli mal'facil'e. Est'is mult'e pli simpl'e kun esperant'o. Du monat'o'j sufiĉ'is. Nun mi perfekt'e ĝi'n posed'as.

Afer'o kun korekt'ad'o est'as des pli embaras'a, ke mi ne plu loĝ'as ĉe Erich. Mi hav'as nun la ĉambr'o'n en respekt'ind'a burĝ'a dom'o. Mi hav'as ŝrank'o'n kun spegul'o, tol'a'j'n kurten'o'j'n, bel'art'a'j'n tabl'et'o'j'n, antikv'a'j'n pentr'aĵ'o'j'n kaj sur la mur'o'j lign'a'j'n art'e'far'it'a'j'n teler'o'j'n. Sur ili est'as el'tranĉ'it'a bild'o de la bel'eg'a or'har'a heroin'o de nord'a'j legend'o'j Ingeborg. Lav'tuk'o'j kaj kruĉ'o'j est'as ornam'it'a'j per la instru'a gotik'a liter'ar'o : " Wer nicht trinkt, und liebt und singt, es nie zu wahrer Freude bringt ( * ) . La parget'o est'as polur'at'a ĉiu'du'tag'e kaj konkur'as kun la asfalt'a'j pavim'o'j. Mi'a lit'o hav'as mol'a'n risort'a'n matrac'o'n kaj la lit'tol'aĵ'o bril'as pro blank'ec'o, kvazaŭ ĝi ĉiu'tag'e ven'as el ĉin'a lav'ej'o.


Wer nicht trinkt, und liebt und singt, es nie zu wahrer Freude bringt : “ Kiu ne drink'as, nek am'as, nek kant'as, neniam spert'as la ĝoj'o'n ”.

En liber'a'j vesper'o'j mi re'ven'as hejm'e'n ĉirkaŭ la sep'a hor'o. La pord'o'n al mi mal'ferm'as Ros'a, la pli aĝ'a fil'in'o de la mastr'o, ruĝ'vang'a kaj korpulent'a knab'in'o. Ĉiu'foj'e, post la tag'o, kiam mi, dezir'ant'e far'i io'n agrabl'a'n por ĉi tiu famili'o, donac'is al ŝi buked'o'n de flor'o'j, ŝi ruĝ'iĝ'as, renkont'ant'e mi'n. Ŝi mem ord'ig'as mi'a'n ĉambr'o'n, pen'ant'e viŝ'i polv'o'n for de l ’ objekt'o'j, sur kiu'j ĝi mank'as. Ŝi mem al'port'as al mi ĉiu'maten'e kaf'o'n kaj ŝanĝ'as akv'o'n en la kruĉ'o. Laŭ ŝi'a insist'o la mastr'in'o bon'favor'e permes'is al mi uz'i la kvazaŭ cir'it'a'n fortepian'o'n, star'ant'a'n en la gast'o'ĉambr'o, kaj eĉ kun'vok'as la tut'a'n famili'o'n, por aŭskult'i, kiel soveti'a inĝenier'o muzik'as List ’ on.

Sed mi ĉiam forges'as pri ili'a ĉe'est'o kaj ĉiam, muzik'ant'e, rev'as pri Alice. Mi stud'is la muzik'art'o'n dum la infan'aĝ'o. Mi'a patr'in'o ŝat'is klasik'a'n muzik'o'n kaj romantik'a'j'n melodi'o'j'n. Pro tio mi'a'j plej ŝat'at'a'j motiv'o'j far'iĝ'is fragment'o'j el “ Faŭst'o ”. For'las'int'e la hejm'o'n, mi forges'is ankaŭ pri la muzik'o. Dum jun'aĝ'o kaj pli mal'fru'e mi ne hav'is la temp'o'n por tio. Nur iu'foj'e, en iu klub'o mi est'is al'ir'ant'a fortepian'o'n kaj io'n muzik'is parker'e. Mi'a gust'o mal'bon'iĝ'is. Mi ial ek'ŝat'is banal'a'j'n salon'a'j'n melodi'o'j'n. Sed ĉi tie en Germani'o re'nask'iĝ'is de'nov'e mi'a am'o al la klasik'a romantism'o. Kaŭz'o est'as Alice.

Strang'e, ke ŝi'a bild'o ricev'is en mi'a imag'o tia'n kolor'o'n. Alice, firm'e lig'it'a al la flu'ant'a moment'o, Alice, spirant'a per la ribel'a aer'o, ne dev'us el'vok'i en mi tia'j'n idekunrilatojn. Sed mi pren'as Grig ’ on, miks'as li'n kun Gun'o, inter'plekt'as la motiv'o'j'n kaj ĉiam fin'as per la vals'o el “ Faŭst'o ”.

Tamen, sufiĉ'as, sufiĉ'as! De mi oni atend'as, kiam do mi fin'os la promes'it'a'n novel'o'n el soveti'a viv'o...


* * *

Strang'aĵ'o okaz'is dum la oktobr'a demonstraci'o. Kiam la kolon'o de Mosĥozupr preter'pas'is griz'a'n konstru'aĵ'o'n de mal'nov'a hotel'o, sur ties balkon'o kelk'a'j civit'an'o'j est'is al'kroĉ'ant'a'j al gis'a balustrad'o portret'o'n de Trockij. En vic'o'j de la demonstr'ant'o'j oni ekscit'iĝ'is. Iu ek'rid'is, iu ek'kri'is io'n indign'int'e.

Subit'e sur la balkon'o aper'is hom'o kun nigr'a harar'o kaj mal'larĝ'a akr'a'pint'a barb'et'o. La hom'o al'ir'is la balustrad'o'n kaj, si'n klin'int'e mal'supr'e'n, io'n est'is dir'ont'a. Por unu sekund'o ek'reg'is silent'o. Vitalij, konstern'it'a, est'is rigard'ant'a la hom'o'n. Subit'e li re'turn'is la okul'o'j'n al la najbar'a fenestr'o. Ĉi tie en divers'kolor'a'j pantalon'o'j, kun ruĝ'a'j kravat'o'j sur blank'eg'a'j ĉemiz'o'j, depend'ig'int'e la pied'o'j'n mal'supr'e'n, sid'is sur la fenestr'o kelk'e da fremd'land'an'o'j. Kelk'a'j el ili melankoli'e ŝmac'is pom'o'j'n. La ali'a'j, apog'int'e si'n sur la fenestr'o'kadr'o'n, kun interes'o el'ŝov'is si'n ekster'e'n.

Kiam ek'est'is la silent'o, unu el ili ( kaj tuj Vitalij rimark'is, ke li est'is en uniform'o de ruĝ'front'batal'ant'o ), ek'star'is sur la fenestr'o, trankvil'e pren'is el paper'o grand'a'n brun'a'n putr'int'a'n pom'o'n kaj kun fort'o ĵet'is ĝi'n sur la balkon'o'n. La pom'o preter'flug'is la hom'o'n kun akr'a'pint'a barb'et'o kaj, fal'int'e, dis'pec'iĝ'is sur la portret'o. La hom'amas'o aĥ'is en gaj'a kaj laŭt'eg'a rid'eg'o. Sur la balkon'o'n ek'flug'is de'mal'supr'e bul'et'o'j de kot'o. Iu ĵet'is eĉ mal'nov'a'n galoŝ'o'n. La hom'o kun akr'a'pint'a barb'et'o tuj mal'aper'is post la pord'o.

Kelk'a'j'n minut'o'j'n post'e la demonstraci'o jam est'is al'ir'ant'a al Ruĝ'a Plac'o.

La kolon'o de Mosĥozupr est'is ankoraŭ plen'a de gaj'a ĉie son'ant'a rid'o. Ivagin al'ir'is al Vitalij.

— Kiel, amik'o, vi opini'as, ĉu Vinokurov est'as bon'a special'ist'o? Ha?

Vitalij mir'ig'it'e lev'is la ŝultr'o'j'n.


Kamarad'o Popov, kiu administr'is la Plan'fak'o'n, est'is koler'e leg'ant'a la rezoluci'o'n de Serebrovskij.

— Kio'n ĝi signif'as “ laŭ'ebl'e kontent'ig'u ”, kar'a kamarad'o? —mal'kontent'e turn'is li si'n al la labor'ist'o. — Ĉu vi ne pet'is li'n klar'ig'i ĉi tiu'n vort'et'o'n “ laŭ'ebl'e ”? Sed, se mi ne hav'as la ebl'ec'o'n? Kaj tiel plu?

— Nenio'n mi sci'as, —ek'sving'is la kap'o'n la labor'ist'o. — Mi'a afer'o est'as ricev'i la ter'o'n. De kie vi trov'os la ebl'ec'o'n, por mi est'as absolut'e indiferent'e, kamarad'o! Mi kraĉ'i dezir'as al tio!

Li efektiv'e est'is kraĉ'int'a trans la mal'dekstr'a man'o. Tio'n ne pov'is toler'i onkl'o Petr'o. Li est'is hak'ant'a lign'aĵ'o'n sur la sojl'o kaj koler'eg'e ŝov'is lign'er'o'j'n en ard'iĝ'int'a'n ĝis ruĝ'o mal'grand'a'n fer'a'n forn'et'o'n.

— Kio'n vi far'as civit'an'o? —indign'e kri'is li —ĉu vi en drink'ej'o'n ven'is? Mi ig'os vi'n mem ĉi tiu'n kraĉ'o'n viŝ'i!

La labor'ist'o, ne respond'int'e, mal'respekt'e ĉirkaŭ'rigard'is la ĉambr'o'n. Invers'e al la famili'a idili'o de l ’ ĝeneral'a kancelari'o, plan'fak'o bril'is per ekster'ordinar'a sen'ord'ec'o. Ard'ig'it'a fer'o de la forn'o el'ig'is pez'a'n haladz'a'n odor'o'n. Al ĉi tio al'iĝ'is mord'ant'a fum'o, el'flug'ant'a el la tub'o'j en lok'o'j de ili'a kun'fand'o. De la tub'o'j konstant'e gut'is mal'pur'a akv'o rekt'e sur la vizit'ant'o'j'n.

Nun Popov konvink'iĝ'is, ke la fer'a'n forn'o'n oni dev'as anstataŭ'ig'i per la ŝton'a. Rezult'e, unu el la kun'labor'ant'o'j sid'is sub transport'ebl'a ŝtup'ar'et'o, kapt'int'e si'n je la har'o'j. Sur la ŝtup'ar'o balanc'iĝ'is sitel'o kaj labor'is forn'ist'o. Sur la kun'labor'ant'o'n ŝut'iĝ'is brik'o'j kaj kalk'o. Preskaŭ frenez'iĝ'int'a maŝin'skrib'ist'in'o, sur kiu'n antaŭ, ol sur la ceter'a'j'n, sid'iĝ'is en dens'a'j tavol'o'j ruĝ'a brik'a polv'o, kri'is, ke ĝi est'as sovaĝ'aĵ'o ripar'i la forn'o'n dum la ofic'a'j hor'o'j. Voĉ'o ŝi'a ne est'is aŭd'ebl'a. Kun sam'a sukces'o oni pov'us kompren'i, pro kio skandal'as Mario Iljiniĉna Fedoseeva, korpulent'a vir'in'o kun mal'long'a'j har'o'j kaj en mal'long'a jup'et'o, kaj la inĝenier'o Bobrov. Ĉi tiu tut'e furioz'iĝ'is, ŝov'ant'e al ŝi per la trem'eg'ant'a'j man'o'j amas'o'n da paper'o. Konstern'it'a kalkul'ist'o, apud kies tabl'o ili atak'is unu la ali'a'n, penetr'ig'is si'a'n naz'o'n en la paper'o'j'n. La sam'a'n taktik'o'n uz'is ankoraŭ unu grup'o, sid'ant'a apud tabl'o de inĝenier'o Kiselov. Mem Kiselov apog'is si'n sur dors'o'n de la seĝ'o met'int'e unu pied'o'n sur la ali'a'n kaj el'las'ant'e el la buŝ'o bul'et'o'j'n de la fum'o. Akurat'e komb'it'a'j insul'et'o'j de la ruĝ'a'j har'o'j sur li'a bril'a kalv'o atest'is sufiĉ'a'n atent'o'n al si'a propr'a person'o. Kun li inter'parol'is, sid'ant'e sur rand'o de la tabl'o kaj el'turn'ant'e la kol'o'n, verd'vizaĝ'a Ĉernjaev.

Ĉernjaev hav'is kaŭz'o'j'n est'i ofend'it'a. Kiselov sen'kaŝ'e mok'is li'n. Sed est'is mal'profit'e romp'i la bon'a'j'n inter'rilat'o'j'n. Kun'mord'int'e en mal'bel'eg'e el'ŝov'it'a'j lip'o'j mal'bon'e odor'ant'a'n cigared'o'n, Ĉernjaev est'is preter'las'ant'a mok'em'a'j'n vort'et'o'j'n de Kiselov pri li'a'j pens'kapabl'o'j. Li insist'e pruv'is la bezon'o'n de unu'ec'a front'o kontraŭ Zorin.

— Tiel, tiel! —mok'is Kiselov, — Mikael'o Sergeeviĉ kio'n pens'as pri ĝi? Aplaŭd'as? Trov'as vi'a'n propon'o'n geni'a?

— Kial vi, Ivan Aleksandroviĉ, ĉiam pri Mikael'o Sergeeviĉ alud'as? —ĉagren'e kontraŭ'dir'is Ĉernjaev, —ja oni dev'as iniciat'i! Ja li est'as buf'o! Li est'as kontraŭ'revoluci'ul'o! Li est'as pli mal'bon'a, ol O G P U!

— Ha - ha - ha! Pli mal'bon'a, ol O G P U! Ha - ha - ha!

— Jes, jes! Vi ankoraŭ konvink'iĝ'os! Li ĉio'n ĉi tie sub'fos'os! Vi ja ne aŭd'is, kio'n li opini'as pri burokrat'ism'o! Li hieraŭ ven'is al mi la libr'ej'o'n ( li bezon'as iu'n german'lingv'a'n libr'aĉ'o'n pri metropoliten'o ) kaj komenc'is konversaci'i pri la burokrat'ism'o. Do, laŭ li'a opini'o, inter burokrat'ism'o kaj Mosĥozupr oni pov'as met'i sign'o'n de l ’ ident'ec'o!

Kiselov ek'rid'eg'is pli laŭt'e.

— Oh - ha - ha! Ne, vi mort'ig'as mi'n hodiaŭ! Definitiv'e mort'ig'as! ha - ha!..

— Van'e vi ĝoj'as, Ivan Aleksandroviĉ, —koler'e rimark'is al'ir'int'a Bobrov, —mi ankaŭ mal'fid'as li'n. Kaj neniel mi pov'as kompren'i ŝanĝ'o'n de vi'a kun Vinokurov pozici'o. Pro kia diabl'o vi nun sub'ten'as la metropoliten'o'n? Klar'e, kiel du'obl'e du : tram'o, profund'a fervoj'en'konduk'o en urb'o'centr'o'n kaj aŭtobus'o'j. En la ekstrem'a okaz'o la fervoj'a diametr'o. Kaj sufiĉ'as!

Kiselov moment'e far'iĝ'is serioz'a.

— Ne sufiĉ'as, koleg'o, tut'e ne sufiĉ'as! Ne anstataŭ'os ĝi la metropoliten'o'n!

— He, las'u vi! Don'u al mi mon'o'n, kiu'n vi est'as en la metropoliten'o en'ter'ig'ont'a, kun ĝi mi el la tram'o lud'il'o'n far'os!

— Lud'il'o'n vi sen'dub'e far'os, sed la popol'o tiam pied'e est'os ir'ant'a!

—Sed vi forges'is pri de'centr'ig'o de l ’ urb'o'j!

Kiselov sving'is la man'o'j'n.

— Tro fru'e, estim'at'a, vi pri la de'centr'ig'o pens'as! Ne kur'u tiel antaŭ'e'n! Ceter'e, ĉu la metropoliten'o mal'help'os?

Apud la najbar'a tabl'o furioz'e klar'ig'is io'n al surd'a long'barb'a mal'jun'ul'o la skrib'ist'o. Por pli bon'e kompren'ig'i al li la dir'at'o'n, li ek'star'is, renvers'int'e la seĝ'o'n kaj fal'ig'int'e sur la plank'o'n ar'o'n da paper'o'j. Si'n fleks'int'e trans la tabl'o'n, li kri'is en la orel'o'n mem de la vizit'ant'o. Unu el la inĝenier'o'j en nov'a brun'a kostum'o sid'is, met'int'e unu pied'o'n sur la ali'a'n, sur la skrib'o'tabl'o de Popov. Prem'int'e per si'a korp'o kancelari'a'j'n libr'o'j'n, li io'n kri'eg'is en la mikrofon'o'n. La vizit'ant'o'j naŭz'is pro ĉi tiu spektakl'o. Nur unu bub'o, grat'et'ant'e la mal'ord'ig'it'a'n harar'o'n kaj du'on'mal'ferm'int'e la buŝ'o'n, rav'e rigard'is ĉirkaŭ'e. Montr'il'o sur rond'a mur'horloĝ'o est'is proksim'iĝ'ant'a al la du'on'o post la tri'a. Maŝin'skrib'ist'in'o klak'is per aŭtomat'a ŝlos'il'et'o de la lign'a lak'it'a maŝin'uj'o kaj el'pren'is el la sak'et'o pudr'il'o'n. Kamarad'in'o Fedoseeva, de'nov'e al'kur'int'e al Bobrov, kaj kri'int'e la plej ofend'ig'a'n nun insult'o'n “ Burokrat'o ”, el'ir'is el la ĉambr'o, iom balanc'ant'e si'a'n larĝ'a'n post'aĵ'o'n. Inĝenier'o Bobrov, ŝpruc'int'e per saliv'o kaj si'a'vic'e insult'int'e la kalkul'ist'o'n, ankaŭ ek'ir'is al la pord'o.

Kamarad'o Popov, apenaŭ toler'int'a la sid'ant'a'n sur li'a tabl'o inĝenier'o'n kaj li'a'n sen'fin'a'n telefon'inter'parol'o'n, sever'e ek'tren'is el - sub li la kancelari'a'j'n libr'o'j'n.

— Fin'u vi, kar'a kamarad'o! Je di'o, sen vi en la orel'o'j pend'as iu sonor'o! Ankoraŭ vi kun vi'a telefon'o! La propr'a voĉ'o est'as mal'aŭd'ebl'a!

— Mi do atend'as la respond'o'n, —memor'ig'is pri si la labor'ist'o.

— Van'e vi atend'as, kamarad'o! —lev'is la ŝultr'o'j'n Popov. — Van'e vi star'as ĉi tie. Mi jam okup'is mi'n pri ali'a afer'o kaj tiel plu...

— Kia'manier'e pri ali'a afer'o? Sed la rezoluci'o?

— La rezoluci'o “ laŭ'ebl'e ”! Nu, kiam mi hav'os la ebl'ec'o'n, tiam al'ven'u!

Popov komenc'is ord'ig'i la paper'o'j'n. La labor'ist'o help'o - bezon'e ĉirkaŭ'rigard'is kaj subit'e ek'vid'is teknik'ist'o'n Ivagin. Li'a mal'seren'a vizaĝ'o hel'iĝ'is kaj profund'a sulk'o sur la frunt'o el'glat'iĝ'is.


* * *

... de juli'o 1928.

Hieraŭ mi est'is renkont'ant'a Max ’ on Hoelz ’ on. Sub mol'a'j son'o'j de blank'a'j orkestr'o'j kun cent'o'j da purpur'a'j standard'o'j est'is ven'ant'a'j la demonstr'ant'o'j. La grand'eg'a reĝ'a plac'o, vid'int'a Wilhelmajn parad'o'j'n, barikad'o'j'n de revoluci'ul'o'j kaj sang'o'n de labor'ist'o'j, mort'paf'it'a'j el sonor'il'ej'o de la obskur'a katedral'o, est'is en'suĉ'ant'a la hom'amas'o'j'n, kvazaŭ la mar'o —sabl'o'n. Kaj tamen, mil'o post mil'o en'flu'iĝ'is ĉi tie'n hom'o'j en griz'a'j ĉemiz'o'j kaj kun rimen'o'j sen arm'il'o'j, kaj baldaŭ jam mank'is liber'a lok'o sur la vast'eg'a plac'o. La imperi'estr'a palac'o, muze'o'j, galeri'o'j, kun impon'a kolon'ar'o, prem'at'a'j de cent'mil'hom'a amas'eg'o, tambur'a murmur'ad'o, blank'instrument'a tondr'eg'o kaj purpur'standard'a ruĝ'o, mal'ĝoj'e amas'iĝ'is ĉe la rand'o'j de la plac'o. Polic'an'o'j en aŭt'o'maŝin'o'j, sur ĉeval'o'j kaj mot'o'cikl'o'j mal'trankvil'e aŭskult'is la bru'eg'o'n, sku'ant'a'n la aer'o'n.

Erich estr'is taĉment'o'n de ruĝ'front'batal'ant'o'j. Mi star'is sur balkon'o de ŝton'a konstru'aĵ'eg'o kaj diven'is li'a'j'n ordon'o'j'n nur laŭ mov'o'j, kiu'j'n est'is far'ant'a la taĉment'o. En la mar'o de kap'o'j, mi serĉ'is kap'o'n de Alice. Ĉi tio est'is mal'facil'e far'ebl'a. La plac'o ŝajn'is est'i ne'mezur'ebl'a kaj la standard'o'j kovr'is ĝi'n preskaŭ la tut'a'n. Orator'o'j parol'is sam'temp'e en divers'a'j lok'o'j. Mult'foj'e ek'aŭd'iĝ'is la “ Inter'naci'o ” kaj kolektiv'a'j ek'kri'o'j :

— Viv'u Sovet'uni'o!

— Viv'u Kominterno!

Subit'e, tut'e proksim'e, super la hom'amas'o aper'is mez'kresk'a figur'o. El - sub griz'a jak'o est'is vid'ebl'a blank'a ĉemiz'o. Sur ĝi for'est'is la tradici'a kravat'o. La nigr'a'j har'o'j bukl'is sur la grand'a larĝ'a frunt'o, la saĝ'a'j okul'o'j lum'is varm'e. Kaj la grand'a'j lip'o'j kun iom lev'it'a'j rand'et'o'j afabl'e rid'et'is sub nigr'a'j lip'har'et'o'j. Mi tuj li'n re'kon'is.

Ŝtorm'o de aplaŭd'ad'o, kvazaŭ bru'eg'o de ter'trem'o, ek'sku'is la plac'o'n. La hom'amas'o ĝem'kri'is entuziasm'e, salut'ant'e si'a'n liber'ig'it'a'n hero'o'n.

— Viv'u Max Hoelz! Viv'u la komun'ist'a parti'o!

En la aer'o lev'iĝ'is dek'mil'o'j da pugn'o'j. Kelk'e da mil'o'j est'is etend'it'a'j al Hoelz kaj li klin'is si'n al la hom'amas'o, etend'ant'e si'a'j'n brak'o'j'n.

Tiam mi ek'vid'is Alice ’ n. Ruĝ'iĝ'int'e, ŝi pen'is tra'ir'i pli proksim'e al la tribun'o. Ŝi'a kap'o kun pez'a bul'o de or'kolor'a'j har'o'j vid'iĝ'is inter labor'ist'a'j ĉap'o'j kaj kask'et'o'j de la ruĝ'front'batal'ant'o'j. En la man'o ŝi ten'is grand'eg'a'n buked'o'n de la kamp'a'j flor'o'j. Du kamarad'o'j, star'int'a'j apud Hoelz, unu en jungŝturma uniform'o, la ali'a en blank'a ĉemiz'o sub mal'long'a griz'a jak'et'o, kares'em'e rigard'is ŝi'n. Mi for'salt'is de la balustrad'o kaj komenc'is tra'ŝov'i mi'n ankaŭ al la tribun'o. Ĉi moment'e Alice en'man'ig'is al Hoelz la buked'o'n kaj nov'a eksplod'o de la aplaŭd'o'j ek'sku'is la plac'o'n. Alice si'n turn'is al la hom'amas'o kaj, rid'et'ant'e, renkont'iĝ'is kun mi per la rigard'o'j. Apog'ant'e je mi'a brak'o, ŝi salt'is sur la ter'o'n.

Nun ni star'is unu apud la ali'a kaj mi est'is sent'ant'a ŝi'a'n korp'o'n, al'prem'it'a'n al mi de la hom'amas'o. Mi klin'is mi'n al ŝi.

Alice, vi aĉet'is la buked'o'n por Max Hoelz. Mi sci'as, tio est'as kost'a buked'o, sed salajr'o de la labor'ist'in'o ne est'as grand'a!

Ŝi demand'e ek'rigard'is mi'n, daŭr'ig'ant'e sam'temp'e aŭskult'i la orator'o'j'n.

— Vi est'as sent'em'a knab'in'o! —ek'murmur'is mi. — Mi tre dezir'us inter'parol'i kun vi pri divers'a'j aĵ'o'j. Sed ni mal'oft'e rest'as sol'a'j!

Alice ne respond'is.

Vesper'e ni renkont'iĝ'is en la ĝarden'o de Karl Liebknecht. En la pord'eg'o, inter verd'aĵ'o, lum'ig'it'a per ruĝ'a re'bril'o de la Liebknecht - portret'o luks'e ilumin'it'a, star'is karton'a kiras'ŝip'o. Ar'et'o'j da sci'vol'em'ul'o'j amas'iĝ'is ĉirkaŭ ĝi. Sur la trotuar'o deĵor'is polic'an'o. Otto, uz'ant'e la moment'o'n, aranĝ'int'e si'n sur benk'o, est'is klar'ig'ant'a signif'o'n de la kampanj'o. En la man'o'j li ten'is grand'eg'a'n afiŝ'o'n, al'vok'ant'a'n voĉ'don'i kontraŭ konstru'o de la kiras'ŝip'o.

Mi ek'vid'is Alice ’ n en la moment'o, kiam ŝi, kiel mi kred'is, est'is en grand'a embaras'o. Vend'ist'o de I R H - insign'o ( * ) star'is antaŭ ŝi. Ŝi konfuz'e serĉ'is io'n en la poŝ'o'j. Fin'e, nenio'n trov'int'e, ŝi ek'rigard'is la vend'ist'o'n kaj prov'is rid'et'i.


I R H : “ Inter'naci'a Ruĝ'a help'o ”.

— Pren'u, Alice, la insign'o'n! —ek'kri'is Otto, strab'ant'e unu okul'o'n kaj far'ant'e sekund'a'n paŭz'o'n en si'a pled'o. Mi pag'os. He, bub'o, ven'u ĉi tie'n! Pren'u el mi'a poŝ'o dek pfenig'o'j'n!

Ek'vid'int'e mi'n, Alice definitiv'e konfuz'iĝ'is kaj, anstataŭ ir'i al mi renkont'e'n, mal'aper'is en la hom'amas'o. Ĝust'e tiu'moment'e la orkestr'o ek'lud'is “ Forĝ'ist'o'j ni! ” kaj la publik'o ek'naĝ'is en profund'aĵ'o'n de la ĝarden'o. Mi lev'is la ŝultr'o'j'n, tra'ir'is pli proksim'e al la estrad'o, trov'is en la kvin'a vic'o Erich ’ on kaj sid'iĝ'is apud'e. Sur la estrad'o dis'mov'iĝ'is kurten'o kaj ni ek'vid'is lakt'o'kolor'a'n viv'a'n spektakl'o'n. Labor'ist'o star'is apud ambos'o kun martel'o kaj, met'int'e sur la martel'o'n si'a'n rikolt'il'o'n, star'is apud li kamp'ar'an'o.

La publik'o aplaŭd'is kaj la bild'o ŝanĝ'iĝ'is. Nun la kelk'a'j figur'o'j prezent'is renvers'o'n de la kapital'ism'o. Labor'ist'o, kamp'ar'an'o kaj soldat'o est'is renvers'ant'a'j en la polv'o'n burĝ'o'n en cilindr'o.

Erich, mi'n interes'as unu demand'o...

— Nom'e?

— Kie labor'as Alice?

Erich mal'seren'iĝ'is.

Alice ne hav'as nun labor'o'n. Ŝi est'is labor'ant'a en la fabrik'o " Osram ”. Antaŭ'ne'long'e, post vi'a al'ven'o, ŝi hav'is tie mal'agrabl'aĵ'o'j'n.

— Tio est'as?

— Ŝi est'is organiz'ont'a tie la komsomol'a'n ĉel'o'n...

— Jen kiel!

La bild'o'j altern'is kun deklam'ad'o, muzik'ad'o per kord'a'j instrument'o'j kaj ĥor'kant'ad'o. Sur la estrad'o aper'is en blu'a'j pantalon'o'j kaj ruĝ'a'j silk'a'j ĉemiz'o'j dek'kvin brav'ul'o'j. La konferenc'ant'o klar'ig'is, ke la ĥor'o est'as plen'um'ont'a rus'a'j'n popol'a'j'n kant'o'j'n. Efektiv'e, la brav'ul'o'j ek'kant'is " Stenjka Razin ”, “ Apud'volg'a Rok'o ” kaj la ali'a'j'n. La plen'um'o est'is pur'e rus'lingv'a. Mi mir'is.

— Kie vi pren'is la rus'a'n ĥor'o'n?

— Kia mal'diven'em'a vi est'as, kamarad'o! Ni la rus'a'j'n el'migr'int'o'j'n invit'is!

— Ĉu ili kuraĝ'is?

— Ili por unu mark'o est'as pret'a'j la anim'o'n vend'i!

Subit'e de'nov'e esting'iĝ'is la lum'o kaj sur la scen'o'j aper'is en roz'kolor'a lum'o grup'o. Ruĝ'arme'an'o kun fusil'o est'is etend'ant'a la brak'o'j'n al ruĝ'front'batal'ant'o kaj al knab'in'o en jungŝturma uniform'o. Mi tuj re'kon'is Alice ’ n. La publik'o est'is entuziasm'ig'it'a. Ĉiu'j kri'is sam'temp'e, ek'star'int'e sur benk'o'j, perd'int'e si'a'j'n lok'o'j'n, ramp'ant'e unu sur la ali'a'n.

— Ĉu vi bon'e kon'as Alice ’ n? —demand'is mi klin'ant'e mi'n al Erich.

— Kio'n vi vol'as dir'i?

— Ĉu vi sci'as ekzempl'e, kun kiu ŝi loĝ'as? Per kiu mon'o?

— Cert'e, mi sci'as, —lev'is la ŝultr'o'j'n Erich, — Ŝi loĝ'as en legom'ĝarden'a koloni'o kun unu mal'jun'ul'in'o. Kun la mon'o est'as pli mal'bon'e. Ŝi gajn'as nur hazard'e, kiam ŝi hav'as labor'o'n en tiu'j legom'ĝarden'o'j.

—Sed ŝi ja est'as kvalifik'it'a labor'ist'in'o? —insist'e re'demand'is mi.

— Laŭ mal'oft'a special'ec'o, tren'ad'o de volfram'o! Kaj kun grand'a spert'o! Sed, traf'int'e en nigr'a'n list'o'n, en Germani'o ne facil'e oni ricev'as labor'o'n!

Mi trov'is Alice ’ n post la kulis'o'j. Ĉi tie la aranĝ'int'o'j disput'is kun la polic'an'o. Li postul'is trans'don'i al li la fusil'o'n. Neniu'j klar'ig'o'j help'is. La fusil'o est'is pren'it'a el iu teatr'o. Malgraŭ tio, la polic'an'o solen'e ek'port'is ĝi'n tra la ĝarden'o sub surd'ig'a'j fajf'o'j de la dis'ir'ant'a publik'o.

Ni est'is el'ir'int'a'j kun'e. Mi pren'is ŝi'n sub la brak'o'n. Ni long'e ir'is silent'e. Fin'e mi riproĉ'e en'rigard'is ŝi'a'n vizaĝ'o'n.

— Kial vi ne dir'is ĝis nun, ke vi ne hav'as labor'o'n?

Alice ek'rigard'is mi'n preskaŭ mal'varm'e, fremd'e.

— Kio do sekv'us? En Germani'o est'as nun du milion'o'j da sen'labor'ul'o'j. Kio vi'n zorg'as? Ĉu vi ne hav'as propr'a'n famili'o'n por zorg'i pri ĝi?

Mi est'is konstern'it'a. Kio'n dir'i al ŝi pri tio?

— Mi hav'as mi'a'n propr'a'n famili'o'n, Alice. Mi hav'as la edz'in'o'n kaj infan'o'n!

— Kaj la infan'o'n? — La knab'in'o eĉ halt'is.

— Ne pri tio tem'as, Alice! Mi parol'as pri vi!

— Mi jam sci'is, ke vi hav'as la edz'in'o'n! —la mal'ĝoj'o ek'son'is en ŝi'a voĉ'o, —sed mi ne sci'is, ke vi hav'as ankaŭ la infan'o'n!

— Ĉu vi sci'is, ke mi hav'as la edz'in'o'n? —demand'is mi mir'ig'it'e.

— Vi ja mem est'is montr'int'a al mi vi'a'n soveti'a'n pasport'o'n!

La knab'in'o mal'lev'is la kap'o'n. Mi konfuz'e mov'et'is buton'o'j'n sur la jak'o.

— Mi plor'is hieraŭ. Ho, kiel mi plor'is! Kia'n mal'ben'it'a'n karakter'o'n hav'as la vir'in'o! Por kio mi vi'n bezon'as? Mi'n am'as Erich. Li est'us bon'a amik'o por mi! Ne, io ek'mov'et'iĝ'is en la brust'o!.. — Ŝi inter'romp'is si'n mem :

— Ceter'e, vi ja am'as la ali'a'n! Por kio do mi dir'as ĉi tio'n?

Mi tuŝ'et'is ŝi'a'n ŝultr'o'n.

Alice, permes'u, ke mi nom'u vi'n Alinjo! Al mi tiel pli plaĉ'as!

Alinjo? —kaj ne respond'int'e, ŝi de'nov'e inter'romp'is : ne pri tio tem'as!

Mi est'is propon'ant'a al ŝi la help'o'n, sed Alice avert'is mi'n, obstin'e kun'tir'int'e la brov'o'j'n :

— Silent'u, silent'u! Mi sci'as, por kio vi komenc'is ĉi tiu'n konversaci'o'n. Tut'egal'e mi ne akcept'os vi'a'n mon'o'n.

Mi ne respond'is. Mi ĉirkaŭ'rigard'is kaj konvink'iĝ'is, ke ni ĵus preter'pas'is staci'dom'o'n. Ni ir'is en iu strat'et'o. Nenie est'is vid'ebl'a eĉ unu person'o. Tio est'is sen'hom'a kvartal'o kaj mal'fru'a hor'o. Mi pren'is ŝi'a'n man'o'n kaj al'tir'is ŝi'n al mi.

— Don'u vi'a'j'n lip'o'j'n!

Alice ek'tim'is. Ŝi ek'trem'is kaj, prov'ant'e de'flank'iĝ'i, flustr'is :

— Ne, ne, mi ne dezir'as!.. Por kio do?.. Ne!..

Sed en la sam'a moment'o ŝi pal'iĝ'is kaj ŝi'a kontraŭ'star'o mal'pli'fort'iĝ'is. Per la tut'a korp'o ŝi apog'is mi'a'n mal'dekstr'a'n brak'o'n, por ne fal'i. Mi klin'is mi'n, for'mov'is de ŝi'a frunt'o or'kolor'a'n ar'et'o'n da har'o'j kaj tuŝ'is la mal'varm'a'j'n, kvazaŭ glaci'o, lip'o'j'n.


... de juli'o 1928.

Nun mi est'as skrib'ont'a pri kat'id'o kaj mal'grand'a knab'in'et'o.

Ebl'e, mi ŝajn'os est'i tro sentiment'a, sed ĉi tiu ĉapitr'o ankaŭ est'as neces'a en mi'a roman'o.

* * *

— Paĉj'o ven'is, paĉj'o!

Or'har'a knab'in'et'o kur'eg'as renkont'e al Vitalij kaj, dum li for'met'as la supr'a'j'n vest'o'j'n, ŝi kroĉ'em'e, kiel kat'o, grimp'as sur li'a'j'n krur'o'j'n. Post unu sekund'o ŝi jam sid'as sur li'a ŝultr'o. Si'a'j okul'et'o'j triumf'e bril'et'as kaj dik'et'a'j lip'et'o'j esprim'as la plej alt'a'n grad'o'n de ĝu'o.

— Paĉj'o, sed ĉu vi sci'as, kio'n ni hav'as? —mister'aspekt'e flustr'as ŝi al li en la orel'o'n, ruz'e okul'sign'ant'e al la patr'in'o. Olga star'as apud trog'o kaj, ne rigard'ant'e al Vitalij, lav'as tol'aĵ'o'n, kun sever'e kun'prem'it'a'j lip'o'j. Ŝi'a'j brak'o'j ĝis la kubut'o'j eg'e ruĝ'iĝ'is kaj est'as kovr'it'a'j de la sap'a ŝaŭm'o, de neĝ'a'j flok'o'j. Vitalij ĵet'as sur ŝi'n rapid'a'n rigard'o'n. — Kio'n do vi hav'as, fil'in'et'o? —dir'as li kares'em'e sub'ten'ant'e la knab'in'et'o'n per la man'o, por ke ŝi ne fal'u de la ŝultr'o.

— He, paĉj'o, ver'e mi dir'as, be - el'a'n! —ripet'as ŝi.

— Ĉu paĉj'o bel'a? —rid'et'ant'e demand'as Vitalij.

— Ne, la kat'id'o est'as bel'a!.. Kaj vi, paĉj'o, ankaŭ est'as bel'a, nur har'oz'a!

La fil'in'et'o al'prem'as si'a'n vang'o'n al vang'o de Vitalij, ĉirkaŭ'pren'as li'a'n kol'o'n kaj kis'as sur la naz'o'n.

— Nur sol'a naz'et'o ĉe la paĉj'o ne pik'as per la har'o'j! Ĉio ceter'a pik'as. Kvazaŭ erinac'o, kiu loĝ'as en zoologi'a ĝarden'o! Raz'u vi'n, paĉj'o, tuj raz'u! Mi est'os vi'n rigard'ant'a!

— Atend'u, fil'in'et'o! Komenc'e ni tag'manĝ'u, kaj post'e raz'u ni'n!

Olga, dir'ant'e nek unu vort'o'n, viŝ'as la brak'o'j'n kaj ir'as en la kuir'ej'o'n.

— Aĥ! —ek'kri'as Injo, —kial do vi, paĉj'o, mi'n distr'as per vi'a'j parol'aĉ'o'j?

Injo sam'e rapid'e for'glit'as sur la plank'o'n, kiel sur'glit'is antaŭ'e supr'e'n kaj sen'kompat'e kapt'int'e je la ventr'o et'a'n vil'a'n kat'id'o'n, sku'as ĝi'n super la kap'o.

— Jen kia kat'id'o! Ĉu vi sci'as, kiel oni nom'as ĝi'n?

— Vi mal'lev'u ĝi'n sur la plank'o'n! —dir'as Vitalij, kun'sent'em'e rigard'ant'e la barakt'ant'a'n en la aer'o kat'id'o'n.

— Ne, atend'u, paĉj'o, ĉu vi sci'as, kiel oni nom'as ĝi'n?

— Mi sci'as, cert'e mi sci'as!.. Vi nur mal'lev'u ĝi'n kaj tuj mi dir'os!

Sur la vizaĝ'o de la knab'in'et'o aper'as esprim'o de sincer'a mir'eg'o. Kia'manier'e la paĉj'o pov'is konjekt'i? Sed tuj tiu ĉi mien'o ŝanĝ'iĝ'as per ruz'a rid'et'o. Ŝi zorg'e mal'lev'as la kat'id'o'n plank'e'n.

— Vi ne sci'as, paĉj'o, cert'e vi ne sci'as!

— Ne, mi sci'as!

— Ĉu vi opini'as, ke oni nom'as ĝi'n Bazil'o? — La okul'et'o'j de Injo malic'e rid'as.

— Kial li est'as ruĝ'a! —pen'as evit'i rekt'a'n respond'o'n Vitalij, ten'ant'e la kat'id'o'n sur la man'plat'o.

— Atend'u, paĉj'o, vi dir'u, ĉu oni nom'as ĝi'n Bazil'o?

— Nu, cert'e, Bazil'o!

La knab'in'et'o laŭt'e rid'as.

— Vi, paĉj'o, tut'e est'as mal'saĝ'a! Ĝi'n tut'e oni ne nom'as Bazil'o! Ĝi'n oni nom'as... —ŝi far'as tre serioz'a'n mien'o'n kaj parol'as grav'e : ĝi'n oni nom'as Bel'ul' Diafan'a! Jes, jes, jes! Bel'ul' Diafan'a!

— Ho, kia bel'eg'a nom'o! —rav'as Vitalij. Injo est'as flat'it'a. Ŝi ŝat'as, kiam oni laŭd'as el'pens'it'a'j'n de ŝi nov'a'j'n vort'o'j'n.

— Kaj, ĉu vi sci'as, kio'n mi ankoraŭ dir'os al vi? —subit'e ŝanĝ'as ŝi la tem'o'n, —panj'o hodiaŭ re'e est'is plor'ant'a.

Vitalij kun'tir'iĝ'as kaj tuj perd'as la humor'o'n. Li unu minut'o'n silent'as, ne rigard'ant'e la fil'in'o'n. Post'e demand'as trankvil'e :

— Kred'ebl'e, ŝi'a ventr'o mal'san'is?

— Ne, paĉj'o, ne! Mi'a ventr'et'o mal'san'is, ĝi est'as ver'e, sed ŝi dir'is, ke ŝi kontuz'is si'n.

Olga en'ir'as kun kaldron'o da sup'o. Ŝi ten'as ĝi'n per mal'pur'a'j ĉifon'aĵ'o'j ambaŭ'flank'e kaj met'as sur la metal'faden'a'n sub'met'aĵ'o'n.

— Vi pov'as manĝ'i, —dir'as ŝi, ne re'turn'ant'e si'n kaj tuj re'komenc'as tol'lav'ad'o'n. Vitalij rigard'as preter ŝi, en la angul'o'n kun mal'sek'ig'it'a'j per akv'o tapet'o'j.

— Ĉu vi mem ne manĝ'os?

— Mi est'as sat'a.

Vitalij komenc'as mal'kontent'e bru'i per teler'o'j en manĝ'il'ar'a ŝrank'et'o. La fil'in'o rapid'e for'puŝ'as li'n, star'iĝ'as sur la seĝ'o'n kaj kri'as :

— Mi mem! Mi mem! Ir'u, paĉj'o, sid'iĝ'u!

Neniu'j kontraŭ'dir'o'j pov'as help'i. Streĉ'e rigard'ant'e antaŭ si, la mal'grand'a mastr'in'o transport'as sur la tabl'o'n unu post la ali'a du teler'o'j'n, ten'ant'e ili'n kontraŭ si'a'j okul'o'j. Post'e ŝi grimp'as genu'o'j'n de Vitalij, sed Olga tuj en'miks'iĝ'as kaj protest'as :

Injo, vi dev'as ali'vestiĝ'i! Ĉi tiu'n rob'et'o'n vi pov'as makul'ig'i! Nun Vitalij rimark'as, ke sur la fil'in'o est'as vest'it'a nov'a blu'a mult'e'kost'a rob'o, blank'a'j ŝtrump'o'j kaj lak'it'a'j pantofl'o'j.

— Ne, ne, ne! —ek'tim'ig'it'e kri'as Injo, —mi ne makul'ig'os!

Sed la patr'in'o insist'as.

— Vi montr'is ĝi'n al la paĉj'o kaj sufiĉ'as. Form'et'u ĉi tiu'n rob'et'o'n!

Injo al'kroĉ'iĝ'as al Vitalij per la man'et'o'j, barakt'as sur li'a'j genu'o'j kaj, rimark'int'e, ke li sulk'ig'is la frunt'o'n, kompren'as tio'n laŭ si'a propr'a manier'o. Dum unu sekund'o ŝi for'glit'as de li'a'j genu'o'j kaj ofend'it'e kaŝ'as si'n post la lit'o. Ĉi tie ŝi ek'plor'as.

— Oni ofend'is la fil'in'o'n! Oni ofend'is la plej mal'grand'a'n knab'in'et'o'n! Oni ne don'is al ŝi la nov'a'n rob'et'o'n!

La kor'o de Olga ne el'ten'as. Ŝi for'ĵet'as ne fin'lav'it'a'n ĉemiz'o'n, rapid'em'e viŝ'as la brak'o'j'n kaj kur'as por konsol'i la knab'in'o'n. Vitalij, brul'um'ant'e la buŝ'o'n, rapid'as fin'i teler'o'n da sup'o. Li ŝajn'as est'i sever'a. Olga, fin'e, turn'as si'n al li.

— Vi rapid'as? Vi ne hav'as temp'o'n? Kred'ebl'e, vi est'as ie'n for'kur'ont'a?

— Ne, mi est'as labor'ont'a.

— Vi est'as de'nov'e labor'ont'a? Tio'n mi pov'is antaŭ'vid'i. Di'o mi'a! Jen la viv'o!

— Pri kio tem'as, Olga? —lev'as la ŝultr'o'j'n Vitalij.

— Ĉu vi ne sci'as, pri kio tem'as? Ĉu vi ne kompren'as, ke la infan'o dum la tut'a tag'o ne spir'is la freŝ'a'n aer'o'n, ne vid'is la sun'o'n kaj sid'is en la ĉambr'o? La ge'patr'o'j dron'is en si'a labor'o, sed la infan'o sufer'as! Oni ja dev'as kun ŝi promen'i iom!

— Mi neniel pov'as, Onjo. Mi est'as skrib'ont'a la raport'o'n.

— Nu, cert'e! Vi skrib'os la raport'o'n! Ĉu vi pov'as sen raport'o'j?

Olga, ni dev'as ia'manier'e solv'i tiu'j'n demand'o'j'n. Est'as strang'e, vi ĉiam est'as mal'kontent'a pri mi!

— Ĉu oni pov'as est'i kontent'a?

— Pri'pens'u mem : dum mi ne lern'is, vi est'is konstant'e ripet'ant'a al mi, ke mi dev'as lern'i, ke mi est'as nul'o, nenio sen la super'a kler'o. Mi komenc'is lern'i, vi de'nov'e est'is mal'kontent'a. Tio de'pren'is mult'e da temp'o kaj ni mal'riĉ'e viv'is. Kiam mi fin'is, vi ankaŭ est'as mal'kontent'a!..

Vitalij, —mal'lev'int'e la brak'o'j'n, ek'kri'as Olga, —ĉu vi pov'as prezent'i al vi, ke iu pov'as est'i kontent'a pri la simil'a viv'o? Ja ĝi est'as bagn'o! Labor'u, labor'u, labor'u, ne hav'ant'e fin'o'n, aŭ eĉ ripoz'o'n! Kaj per kio vi est'as rekompenc'at'a? Per mal'riĉ'ec'o, zorg'o'j, mal'san'o'j...

Olga, atend'u!..

— Ne, pardon'u! Mi est'as parol'ont'a. Vi pov'as komand'i kie ajn, sed hejm'e vi est'as nur mi'a edz'o! Bon'vol'u aŭskult'i la ver'o'n! Trov'u por mi serv'ist'in'o'n, ebl'e tiam est'os pli facil'e.

—Sed ja en la pas'int'a jar'o vi hav'is serv'ist'in'o'n!

— Kun tiu serv'ist'in'o mi mal'san'ig'is la nerv'o'j'n.

— Kio'n do vi dezir'as? Ĉiu'j hom'o'j est'as simil'a'j.

— Ne, ĉe ni'a'j najbar'o'j est'as ĉio aliel. Ili'a serv'ist'in'o ne ok hor'o'j'n labor'as, sed dek'ses! El'lit'iĝ'as je la ses'a, kaj en'lit'iĝ'as je la dek'a, kaj la tut'a'n tag'o'n labor'as! Kaj neniu'j'n ripoz'tag'o'j'n!

—Sed vi ja mem kompren'as, ke tio est'as kontraŭ'leĝ'e.

—Sed la najbar'o'j ja est'as komun'ist'o'j. Eĉ ambaŭ : la edz'o kaj edz'in'o!

— Vi tro nerv'em'e re'ag'as ĉio'n. Est'u pli trankvil'a! Ali'e mi ne pov'as kun vi inter'parol'i. Ne de'flank'iĝ'u de la tem'o!

— Kiu de'flank'iĝ'as? Mi? Mi esper'as, vi pri'pens'as tio'n, kio'n dir'as?

Vitalij for'manĝ'as la kotlet'o'n kaj lev'iĝ'as, koler'e bru'ant'e per la seĝ'o.

— Krom'e, mi dev'as dir'i al vi, ke al mi ne plaĉ'as vi'a metod'o de infan'eduk'o!

— Al vi ne plaĉ'as? —lev'as sur li'n la indign'int'a'j'n okul'o'j'n Olga. — Al vi ne plaĉ'as? Sed ĉu vi dediĉ'as al la infan'o almenaŭ iom'et'e da temp'o? Ĉu ne tut'e egal'e est'as por vi, kiel kresk'as kaj kiel est'as eduk'at'a vi'a fil'in'o? Mi ŝi'n nutr'ig'as, vart'as, vest'ig'as. Mi...

— Halt'u, —inter'romp'as Vitalij, —unu'e, vi mal'prav'as kaj mi, laŭ'ebl'e, dediĉ'as al la infan'o la temp'o'n...

— Kiom?

— Atend'u, ne pri tio tem'as! Mi est'as parol'ont'a ĝust'e pri tio, kiel vi vest'ig'as Injon. Ĝi est'as demoraliz'o de la tut'a psikologi'o de l ’ infan'o! Mult'e'kost'a'j rob'o'j kaj lak'it'a'j pantofl'o'j en tia aĝ'o?

— Dir'u mal'kaŝ'e, ke vi avar'as mon'o'n! —krud'e ĵet'as Olga kaj ruĝ'iĝ'as. —Ja vi est'as eg'a hipokrit'ul'o!

— Silent'u, Olga! Vi nenio'n kompren'as en la eduk'ad'o! Leg'u la libr'o'j'n!

— Ne dezir'as mi ili'n leg'i! Leg'u mem! Ĉiu'j est'as laŭ la sam'a manier'o : la komun'ist'a infan'o!

— Ĉes'u vi, mal'saĝ'a! Vi difekt'as la infan'o'n, vi kresk'ig'as el ĝi ne'viv'kapabl'a'n, tro'dorlot'it'a'n flor'o'n!..

— Jen, kiel! Mi est'as mal'saĝ'a! Mi est'as mal'taŭg'a eduk'ant'in'o!.. Sed ĉu la av'in'o, al kiu vi tiel oft'e est'is ni'n send'ant'a, kiam al vi mank'is mon'rimed'o'j, est'as bon'a eduk'ant'in'o? Ĉu al vi plaĉ'as, ke ŝi kun'pren'ad'is la infan'o'n en preĝ'ej'o'n? Mi est'as tiel ŝi'n eduk'ont'a, ke ŝi mal'am'os vi'n!

— Tiam mi for'pel'os vi'n el la hejm'o! —sovaĝ'e kri'as Vitalij.

Olga fal'as la lit'o'n kaj sam'moment'e histeri'a spasm'o kapt'as ŝi'a'n gorĝ'o'n. Injo ek'tim'ig'it'e rigard'as la patr'in'o'n, kun'tir'iĝ'int'a'n sur la lit'o kaj sku'at'a'n de la plor'eg'o'j. Vitalij rapid'em'e for'konduk'as ŝi'n al la fenestr'o.

— Fil'in'et'o mi'a, jen est'as la libr'o! Mi ĝi'n hodiaŭ aĉet'is. Pri la pio'nir'o'j!

Li el'pren'as el la paper'uj'o ilustr'it'a'n libr'et'o'n kaj mal'kovr'as ĝi'n en la plej interes'a lok'o, kie knab'o kun ruĝ'a kravat'o tambur'as.

— Kiel ĝi nom'iĝ'as, paĉj'o?

— Urb'o de l ’ pio'nir'o'j.

— He, kiel interes'e! Kia vi bon'a far'iĝ'is, paĉj'o! —Injo tuŝ'as per la man'et'o vang'o'n de Vitalij. — Nu, leg'u, paĉj'o!

— Tuj, fil'in'et'o! Vi dum'e la bild'o'j'n tra'rigard'u. Jen ni'a patr'in'et'o plor'as. Mi don'os al ŝi akv'o'n!

La fil'in'et'o obe'em'e sid'iĝ'as en mal'grand'a pajl'a apog'seĝ'et'o apud si'a propr'a lud'il'o - tabl'o. Vitalij si'n klin'as super la lit'o.

Olga, trink'u valerian'gut'o'j'n! Ĉu vi aŭd'as, trink'u! La infan'o ja ĉe'est'as! Ni post'e inter'parol'u.

Olga apenaŭ ne el'bat'is la glas'et'o'n el li'a man'o.

— For'ir'u, for'ir'u!.. Mi est'as viv'ant'a hom'o, kun nerv'o'j!.. Ĝi est'as mal'ebl'a!.. mal'al'las'ebl'a!.. Ĉu oni pov'as tiel turment'i, mok'i?!

Olga, Olĉjo, Onjo! Trankvil'iĝ'u antaŭ ĉio!..

— Vi mi'n ofend'as!.. Mi lev'iĝ'us tuj kaj ek'ir'us... en sub'tegment'o'n kaj tie... en maŝ'o'n, aŭ dro... dron'ig'us mi'n... en Jaŭzo...

Onjo, kio'n vi dir'as? Mi pet'as vi'n! Trink'u valerian'gut'o'j'n!

— Vi hav'as sufiĉ'e da kuraĝ'o kaj... mal'nobl'ec'o mi'n venen'i!.. Gut'o post gut'o!.. La am'ant'a hom'o... ne po... ne pov'as tiel!.. Ĉu mi ne plu est'as por vi proksim'a hom'o?.. Mi dev'us vi'n sur la... vizaĝ'o'n... bat'i... Sed mi kompat'as la... fil'in'o'n!.. La fil'in'o'n mi kompat'as!.. Ĉu vi aŭd'as?.. Mi ne dezir'as detru'i... am'o'n de la infan'o al... vi!..

Vitalij si'n de'turn'is al la fenestr'o. Ŝtorm'o de kontraŭ'a'j sent'o'j furioz'as en la anim'o. Kiu do kulp'as?..

— Ĉu vi dezir'as, ke mi mort'u pro ftiz'o?.. Vi pov'as est'i cert'a, ke ĝi... ne daŭr'os... long'e... Vi es... est'os pur'a antaŭ la hom'o'j!.. Jam ne'mult'e mi bezo... Ho, ĉio est'as van'a!.. Vi ne dezir'as mi'a'n... am'o'n!..

Olga mal'aŭd'ig'as la kri'o'n per la kusen'o kaj de'nov'e konvulsi'as, ruĝ'a, pro larm'o'j, kun moment'e ŝvel'int'a'j okul'o'j.

En la pord'o'n oni frap'as. Unu foj'o'n, la ali'a'n. Vitalij ek'atent'as.

— Oni frap'as, Olga, ord'ig'u vi'n iom!

Li du'on'mal'ferm'as la pord'o'n.

— Kiu est'as ĉi tie?


* * *

Bedaŭr'ind'e mi dev'as inter'romp'i en la plej interes'a lok'o. Jam est'as la sep'a hor'o. Mi promes'is al Alice je la 7. 30 est'i apud Friedrichs - Bahnhof. Ni intenc'as vizit'i kun ŝi Admirals - Palast ’ on.

... de aŭgust'o 1928.

Mir'ind'a popol'o est'as la german'o'j. Sur la strat'o'j ili ne bril'as je ornam'o'j kaj simil'as unu al la ali'a. La hom'amas'o est'as griz'a kaj unu'ton'a. Tut'e invers'e al la varsovi'a. Sed, traf'int'e la teatr'o'n, oni pov'as blind'iĝ'i. Kol'ĉen'o'j, bracelet'o'j, ring'o'j, horloĝ'ĉen'er'o'j, kalv'o'j —ĉio bril'as, ĉio re'spegul'as, simil'e al la berlin'a asfalt'o, fajr'o'j'n de lustr'o'j, lantern'et'o'j kaj sur'mur'a'j brak-lamp'o'j. Mi eĉ ne sci'as, kio mi'n plej mir'ig'is en ĉi tiu luks'eg'a revu'ej'o. Ĉu la teatr'o mem, ĉu tio, kio'n mi surpriz'e ĉi tie aŭd'is? Tio'n kaj ali'a'n valor'as en'skrib'i. Ĝi taŭg'os, kiel la material'o.

Gras'a'j sinjor'in'o'j, kun arogant'e ramp'ant'a'j el post la korsaĵ'o'j bust'o'j, est'is tren'ant'a'j post si al la unu'a'j vic'o'j absurd'a'j'n vost'o'j'n. Ĉi tiu'j vost'o'j est'as lig'it'a'j al tre mal'long'a'j jup'o'j. Kaj el sub la jup'o'j vid'ebl'iĝ'as tia'j gras'a'j genu'o'j, tia'j dik'a'j sur'o'j! Al'kroĉ'int'e si'n al nud'a'j brak'o'j de tia'j sinjor'in'o'j, per et'a'j paŝ'et'o'j est'is kur'ant'a'j post ili mal'korpulent'a'j, kiel stang'o'j, edz'o'j en depend'ant'a'j frak'o'j kaj kun monokl'o'j. Supr'e'n'fleks'it'a'j pantalon'o'j de la edz'o'j est'is pen'ant'a'j ating'i la vir'in'a'j'n jup'o'j'n kaj est'is tiom alt'e supr'e'n'lev'it'a'j, ke la publik'o pov'is ĝu'i la spektakl'o'n de la mal'dik'a'j, kiel alumet'o'j, vir'a'j pied'o'j. Invers'e, mal'long'a'j vir'o'j kun ventr'o'j, tiom solid'a'j, kiom solid'a'j est'as nur bust'o'j de kelk'iu'j sinjor'in'o'j, est'is solen'e marŝ'ant'a'j kun mult'ost'a'j edz'in'o'j, posed'ant'a'j gigant'a'n statur'o'n. Bril'et'ant'e per or'a'j dent'o'j, la par'o'j salut'is unu la ali'a'n. Sid'iĝ'ant'e en apog'seĝ'o'j ili tra perlamot'a'j lorn'o'j est'is fiks'e rigard'ant'a'j la vest'aĵ'o'j'n de la publik'o. Tro fru'e kalv'iĝ'int'a'j jun'a'j vir'o'j kun aspekt'o de spert'ul'o'j pri'taks'is mol'a'n rond'ec'o'n de la ŝultr'o'j, brak'o'j kaj krur'o'j de ĉarm'a fraŭl'in'o. Ĵus antaŭ la en'ir'o ili est'is sam'manier'e pri'diskut'ant'a'j lini'o'j'n de l ’ korp'o de knab'in'o - prostitu'it'in'o, star'ant'a apud la teatr'a en'ir'ej'o, kie est'as pend'ant'a'j fot'o'j de tut'e nud'ig'it'a'j teatr'a'j “ stel'o'j ”.

La violon'o'j mal'akord'e pep'is, pen'ant'e agord'iĝ'i al la mal'lert'a'j violonĉel'o'j. Bril'et'ant'a'j fajr'et'o'j de la orkestr'o, ankoraŭ ne pret'a por la muzik'ad'o, nervoz'ig'is la publik'o'n.

Ver'ŝajn'e, mi mult'e ĉagren'is tiu'vesper'e la polic'a'n oficir'o'n, kiu sid'is en la najbar'a loĝi'o. Li'a kun'ul'in'o est'is tiu sam'a ĉarm'a fraŭl'in'o, kiu log'is al si la atent'o'n de la “ or'a jun'ul'ar'o ”. Li'n mem mi vid'is jam la tri'a'n foj'o'n. Kiam Alice, rid'et'ant'e, si'n al'prem'ad'is al mi tro dolĉ'e, li nerv'em'e ek'trem'ad'is kaj mord'et'ant'e la lip'o'j'n, si'n re'turn'ad'is flank'e'n. Li'a dam'o, kontraŭ'e, est'is mal'varm'sang'a, kvazaŭ frost'ig'it'a viand'o.

Post plend'ton'a funebr'a tamtam'o, laŭ ordon'o de la orkestr'o - direkt'ant'o lev'iĝ'is supr'e'n mal'pacienc'a'j arĉ'o'j. Gaj'a oper'et'a melodi'o flug'is el la orkestr'o. La scen'ej'o ek'flam'is en framb'o'kolor'a'j fajr'o'j kaj antaŭ ni aper'is fantazi'a spektakl'o. Bril'ant'e per arĝent'a'j jup'et'o'j kvazaŭ per ĵus pret'ig'it'a'j mon'er'o'j, kelk'e da dek'o'j de tut'e ident'a'j du'on'nud'a'j knab'in'o'j komenc'is kolektiv'a'n danc'o'n. Ili zigzag'is, simil'e al arĝent'kolor'a skvam'a serpent'o, ili form'is or'a'j'n stel'o'j'n kaj tiam la lum'o el la framb'o'kolor'a far'iĝ'is oranĝ'kolor'a ; ili mov'iĝ'is al la publik'o, kiel kolos'a drak'o ; kiel ruĝ'a'j fiŝ'et'o'j, ili dis'flu'is en la salon'o. La reflektor'o'j est'is verŝ'ant'a'j sur ili'n ĉiu'j'n kolor'o'j'n de la spektr'o. Dum ili'a'j nud'a'j ventr'o'j est'is kolor'ig'at'a'j roz'simil'e, la dors'o'j, nud'ig'it'a'j ĝis la tali'o, verd'is en radi'o'j de reflektor'o'j, kvazaŭ ĵus super'verŝ'it'a arbust'o. Iu bel'ul'in'o en mal'konven'e mal'long'a sovaĝ'a krinolin'o kaj perl'a ĉirkaŭ'kol'o, depend'ant'a ĝis la genu'o'j, est'is el'ir'int'a por kant'i absurd'a'j'n kupl'et'o'j'n. Fin'ant'e ĉiu'n kupl'et'o'n, ŝi est'is lev'ant'a tre alt'e la nud'a'n pied'o'n. La krinolin'o facil'ig'is ŝi'a'n task'o'n. Far'int'e plen'a'n re'turn'o'n, ŝi akcept'is la komenc'a'n pozici'o'n kaj est'is komenc'ant'a la sekv'ont'a'n kupl'et'o'n. Dis'volv'iĝ'is apenaŭ kun'glu'it'a, preskaŭ sen'senc'a akt'o.

La oficir'o long'e ne est'is rigard'ant'a la scen'ej'o'n. En la re'bril'o'j de l ’ reflektor'o'j li est'is pen'ant'a observ'i Alice ’ n. La sci'vol'em'o instig'is mi'n kaj mi, uz'ant'e la mal'lum'o'n, kaŝ'e kelk'foj'e kis'is la nuk'o'n de Alice. Post tio la oficir'o de'turn'is si'n kaj ĝis la fin'o de l ’ akt'o aspekt'is mal'gaj'a kaj tiom silent'a, kvazaŭ li'a buŝ'o est'is plen'a da gips'o.

La primadon'o el'ir'is en ĉas'pantalon'o kaj mal'grand'a'j bot'et'o'j, kun ne'imag'ebl'a blu'a mantel'o sur la ŝultr'o'j. Iom danc'int'e, ŝi mal'aper'is kun muzik'o kaj re'aper'is en nokt'a vest'o, en kolor'a silk'a pantalon'o. Post tio aŭtomat'e ŝanĝ'iĝ'is la dekor'aĵ'o'j kaj aper'is magi'a arb'ar'o, kie ĉiu arb'o est'is kvazaŭ vizaĝ'aĉ'o kun bril'ant'a'j fosfor'a'j okul'o'j. Ruĝ'a'j fum'ant'a'j fajr'o'j est'is ek'flam'ant'a'j en la arbust'o'j, tim'ig'ant'e ni'a'n mal'feliĉ'a'n aktor'in'o'n, kiu jam ŝanĝ'is la tri'dek kvin'a'n kostum'o'n je ruĝ'a atlas'a pantalon'et'o, bust'ten'il'o kaj rus'a arĝent'a krest'simil'a ĉap'o. En tia kostum'o ŝi dev'is prezent'i soveti'a'n kamp'ar'an'in'o'n. Renkont'e'n, danc'et'ant'e charlestown ’ on, el'naĝ'is jun'ul'o en la plej larĝ'a pantalon'eg'o ruĝ'kolor'a, sen ĉemiz'o kaj en simil'aĵ'o de la ruĝ'arme'an'a helm'o. Ili pren'is unu la ali'a'n je la man'o'j, ek'danc'is iu'n variant'o'n de “ fokstrot'o ” kaj for'kur'is, salt'et'ant'e, post la kulis'o'j'n, laŭ'long'e de la sur'skrib'o : " Nach Russland ” ( “ En Rusi'o'n ” ).

Dum inter'akt'o la oficir'o for'las'is si'a'n apati'a'n dam'o'n kaj el'ir'is la koridor'o'n. Ĉi tie li kun'puŝ'iĝ'is kun Alice. Ŝi est'is star'ant'a antaŭ la spegul'o, ten'ant'e en la dent'o'j har'pingl'o'j'n, kaj per rapid'em'a'j fingr'o'j ord'ig'is la harar'o'n. Ŝi sur'hav'is simpl'a'n blank'a'n somer'a'n rob'o'n.

Dum ĉi moment'o mi trov'iĝ'is en la distanc'o de du paŝ'o'j apud la bufed'bar'il'o, kie bub'o en blank'a kloŝ'o kur'ad'is antaŭ soif'eg'ant'a publik'o, pen'ant'e kontent'ig'i ĉiu'j'n sam'temp'e. La oficir'o halt'is antaŭ'e iom mal'proksim'e, per rav'a rigard'o ĉirkaŭ'pren'ant'e la graci'a'j'n krur'o'j'n de Alice, post'e al'ir'is al ŝi, ne vid'ant'e mi'n.

— Bon'a'n vesper'o'n, fraŭl'in'o!

Alice mir'ig'it'e si'n re'turn'is.

— Ĉu est'as vi, Reingold?

— Bedaŭr'ind'e, est'as mi.

Alice kun'tir'is la brov'o'j'n.

— Ir'u al vi'a dam'o! Ŝi koler'os.

La oficir'o far'is mal'zorg'a'n gest'o'n.

— Ĝi ne mal'trankvil'ig'as mi'n! Kiel vi fart'as, fraŭl'in'o Alice?

Alice ĵet'is la rigard'o'n mi'a'flank'e'n.

— Mi tre bedaŭr'as. Reingold! Mi ne pov'as moment'e trov'i por vi eĉ mal'mult'e da temp'o! Mi pet'as pardon'o'n!

Ŝi apenaŭ klin'is la kap'o'n, de'ir'is de la spegul'o kaj tuŝ'et'is mi'n je la manik'o.

Mi pri nenio est'is demand'int'a Alice ’ n. Dum la rest'int'a'j ĝis fin'o de l ’ inter'akt'o kelk'a'j minut'o'j ni sid'is sur mal'varm'a ŝton'a sub'fenestr'o en larĝ'a'j fald'o'j de la velur'a'j kurten'o'j. La fenestr'o est'is mal'ferm'it'a kaj mal'supr'e brul'is fajr'o'j de Friedrichstrasse. Kontraŭ ni alt'iĝ'is konstru'aĵ'o de Friedrichs - Bahnhof kaj ie tut'e proksim'e bru'eg'is vagon'ar'o'j.

En la du'a part'o est'is montr'it'a vitr'a palac'o. Ĝi dev'is prezent'i el si ĉu glaci'a'n dom'o'n, ĉu mahomet'a'n eden'o'n. Ĉio ĉirkaŭ'e est'is bril'ant'a en divers'kolor'a'j fajr'o'j. Cent'o'j da vir'in'o'j en kostum'o'j de ĉiu'j epok'o'j kaj popol'o'j est'is plen'ig'ant'a'j la scen'ej'o'n, de'supr'e'n'iĝ'ant'e el la plafon'o per flor'girland'o'j, aŭ lev'iĝ'ant'e el - sub la plank'o per vitr'a'j raŭp'o'j. Ili form'is per si komplik'a'j'n piramid'o'j'n de la nud'a'j korp'o'j.

En mez'o de l ’ akt'o en la najbar'a loĝi'o okaz'is iu mov'iĝ'o kaj en'ir'is kelk'e da person'o'j. La oficir'o kelk'foj'e ripet'is tre afabl'e “ Mi pet'as ”. Respond'e mi ek'aŭd'is flat'em'a'n mal'jun'ul'a'n rid'aĉ'o'n. Alice mal'kontent'e strab'is la okul'o'j'n al la loĝi'o. Ĉio silent'iĝ'is tie.

En kvar flank'o'j de la scen'ej'o, du mal'supr'e, kaj du supr'e, la vir'in'o'j est'is star'ant'a'j sol'e en mal'grand'a'j blu'a'j pantalon'et'o'j, lum'ig'at'a'j per la blind'ig'a'j reflektor'o'j. La primadon'o, aper'int'a en la aer'o kaj mal'lev'iĝ'int'a sur podi'o'n, iom post iom ankaŭ for'ĵet'is ĉiu'j'n vest'o'j'n, krom arĝent'a zon'et'o trans la lok'o'j, kiu'j'n eĉ en Admirals - Palast oni ne nud'ig'as.

Al mi ĝi ne plaĉ'is. Mi ek'rigard'is Alice ’ n. Ŝi sid'is nun trankvil'e, kaŝ'ant'e en angul'et'o'j de la lip'o'j apenaŭ rimark'ebl'a'n rid'et'o'n.

La impres'o'n pli'grand'ig'is kolos'a pork'o. Ĝi el'kur'is sur la mal'antaŭ'a'j pied'aĉ'o'j, danc'is sub la sovaĝ'a'j son'o'j soveti'a'n danc'o'n “ Pom'et'o ”, kaj mal'konven'e el'las'is en parter'o'n flu'o'n de mal'bon'odor'ant'a pulvor'o. Per tio oni en'scen'ig'is, evident'e, la sovet'o'j'n!

Mi jam lev'iĝ'is, sed aŭd'iĝ'int'a el la najbar'a loĝi'o voĉ'o ig'is mi'n re'sid'iĝ'i.

— Bon'a'j bub'o'j est'as german'o'j, diabl'o ili'n pren'u! —dir'is iu rus'lingv'e. — Antaŭ'e oni mok'is rus'a'n pork'o'n, nun oni mok'as la sovet'a'n! Sincer'e parol'ant'e, la last'a'n mi ne kontraŭ'dir'as!

Iu de'nov'e mal'jun'ul'e rid'aĉ'is respond'e. Mi sid'iĝ'is pli proksim'e al la barier'o kaj komenc'is rigard'i en du'on'mal'lum'o'n de la loĝi'o. Rus'lingv'e inter'parol'is du person'o'j : mal'alt'a sek'a mal'jun'ul'et'o kaj alt'a vir'o, turn'int'a al mi la larĝ'a'n dors'o'n.

— Mi ja hav'as la fil'in'o'n en Moskv'o! —rimark'is la mal'jun'ul'o, —en sovet'a ofic'ej'o. La frat'in'o aranĝ'is. Tie kun'ven'is gaj'a kompani'o! Ceter'e, vi tio'n bon'e kon'as! —re'e ek'rid'is li.

La alt'a io'n ek'murmur'is sub la naz'o'n kaj, si'n klin'int'e al la oficir'o, ek'parol'is german'e.

— Ni inter'trakt'u pri kun'labor'ad'o, sinjor'o Goetzke. Neces'as, ke neniu al ni ĉi tie mal'help'u!

Post'e li mal'alt'ig'is la voĉ'o'n ĝis la flustr'o, kaj mi nenio'n kompren'is. La oficir'o aŭskult'is, iom klin'int'e la kap'o'n kaj iu'foj'e aprob'e jes'ant'e.

Du minut'o'j'n post'e oni ek'parol'is de'nov'e rus'e. Mi'n ek'kapt'is streĉ'a sci'vol'em'o. La alt'ul'o turn'is si'n al la mal'jun'ul'o :

Berg ricev'is inform'o'j'n el Moskv'o, —dir'is li, —el ĉi tiu instituci'o. Vintr'e ni hav'os gast'o'j'n. Nepr'e oni dev'as inter'trakt'i pri la unu'ec'a program'o.

Mi ek'trem'et'is kaj turn'is mi'n al Alice. Ŝi, mal'bon'e kompren'ant'e rus'e, evident'e ne atent'is la konversaci'o'n. La mal'jun'ul'o kontraŭ'dir'is :

— Mi ne kred'as, mi'a kar'a, ke ĝi est'as ebl'a. Pec'aĉ'o'j, pec'aĉ'o'j! Ĉu est'as el ili kudr'ebl'a la tuk'o?

— Social'demokrat'o'j est'as simpati'a popol'o, —melankoli'e rimark'is la alt'ul'o, —kaj konsent'em'a. Ĉu ni ĝis nun ne konvink'iĝ'is pri tio?

La orkestr'o mal'aŭd'ig'is la last'a'j'n vort'o'j'n. Romp'ant'e struktur'o'n de la teatr'aĵ'o, el post la kulis'o'j el'naĝ'is kvar aktor'in'o'j. Ili est'is sam'e nud'ig'it'a'j, kiel ankaŭ la ceter'a'j, sed ili'a specif'aĵ'o est'is kiras'ŝip'o'j, ornam'ant'a'j ili'a'j'n kapet'o'j'n kun mal'long'e tond'it'a'j har'o'j. Sur la kiras'ŝip'o'j flirt'is tri'kolor'a'j monarki'a'j flag'o'j. La najbar'o'j ĉes'ig'is la inter'parol'o'j'n kaj pren'is lorn'o'j'n.

La publik'o subit'e entuziasm'iĝ'is. La orkestr'o kelk'foj'e plen'um'is fanfar'o'n, sed la bru'o ne est'is ĉes'ant'a. Aŭd'iĝ'is apart'a'j ek'kri'o'j. La oficir'o en la loĝi'o lev'iĝ'is. Li laŭt'e postul'is plen'um'o'n de " Deutschland über alles ”. La orkestr'o ek'lud'is ĉi tiu'n monarki'a'n himn'o'n kaj la tut'a salon'o sub'ten'is ĝi'n, ek'star'int'e. Ĝi aspekt'is iom komik'e. Mi ne pov'is de'ten'i la rid'et'o'n, rigard'ant'e solen'a'j'n vizaĝ'o'j'n, jubil'e kant'ant'a'j'n la himn'o'n en ĉi tiu teatr'o de oper'et'o'j kaj revu'o'j.

Nun mi est'as tre'eg'e ĉagren'it'a. Mi ne ek'aŭd'is de Alice eĉ unu vort'o'n pri tiu oficir'o. Ĵus, kiam ni est'is el'ir'int'a'j la strat'o'n kaj Alice rimark'is mi'a'j'n mal'trankvil'a'j'n mov'o'j'n, ŝi'a ton'o far'iĝ'is mal'varm'a.

— Mi esper'as, vi ne est'os tre sci'vol'em'a, —dir'is ŝi. — Li est'as hom'o, kun kiu mi ne dezir'us hav'i io'n komun'a'n!

Mi hezit'em'e ek'rigard'is ŝi'n. En tiu ĉi okaz'int'aĵ'o mi'n interes'is ankoraŭ io.

—Sed vi kon'as li'n! —si'n'gard'em'e rimark'is mi.

— Iam mi kon'is li'n!

Mi re'ven'is kun la mal'bon'a humor'o. Tamen mi pen'os fin'i la komenc'it'a'n antaŭ la teatr'o'vizit'o ĉapitr'o'n.


* * *

— Kiu est'as ĉi tie? —demand'as Vitalij.

Apud la pord'o star'as hom'o en led'a brun'a jak'o kaj fel'a ĉap'o. La radi'ant'a ruĝ'vang'a vizaĝ'o rakont'as pri la sat'a viv'o, sed rapid'kur'ant'a'j okul'o'j el'montr'as mal'trankvil'ec'o'n. La hom'o pen'as esprim'i rid'et'o'n, sed nenio simil'a aper'as. Ekzist'as iu strang'aĵ'o en tiu ĉi vizaĝ'o. Se kred'i al la unu'a impres'o, li dev'as est'i gaj'a simpl'anim'a hom'o. Sed efektiv'e la hom'o eĉ ne kapabl'as rid'et'i! For'met'ant'e la gant'o'j'n, li etend'as la man'o'n.

— Pardon'u, kamarad'o Zorin, mi hav'as al vi ekster'ordinar'e grav'a'n afer'o'n.

Vitalij kontraŭ'vol'e prem'as la man'o'n.

— Mi ankaŭ pet'as pardon'o'n, kamarad'o Vinokurov! Ni dev'as iom atend'i en la koridor'o. La edz'in'o est'is ripoz'ant'a kaj en la ĉambr'o est'as mal'ord'o.

— Ho, ne grav'as! Ne far'u al vi la zorg'o'j'n!

Vitalij medit'as, por kia cel'o li ven'is. Strang'e, ke ne sufiĉ'is al li ofic'a temp'o por la inter'parol'o'j. Vinokurov propon'as cigared'o'n.

— Ĉu vi fum'as?

— Ne, mi dank'as.

— Kun vi'a permes'o mi ek'fum'os mem.

Vinokurov volupt'em'e en'glut'as la fum'o'n kaj al Vitalij ŝajn'as, ke la streĉ'o de muskol'o'j sur li'a vizaĝ'o mal'pli'fort'iĝ'as.

— Oni pov'as vi'n gratul'i.

— Pro kio?

— Pro la supoz'at'a vetur'o ekster'land'e'n.

Vitalij lev'as la ŝultr'o'j'n.

— Mi ankoraŭ ne sci'as la rezult'o'j'n. Mi ne atend'as ili'n baldaŭ. Ne antaŭ la printemp'o.

— Nu, cert'e! Sed vi, ver'ŝajn'e, jam sci'as, ke dank ’ al klopod'o'j de kamarad'o Serebrovskij, la demand'o jam post'las'is du instanc'o'j'n?

— Ne, mi tio'n ne sci'is.

— Sincer'e dir'ant'e, mi envi'as vi'n, kamarad'o Zorin! Vi est'as feliĉ'a hom'o! Tia jun'a komenc'ant'a labor'ant'o kaj jam ekster'land'o! Grand'a prosper'o!

Vitalij ne respond'as. Intern'a koler'iĝ'o komenc'as brul'ig'i li'a'n brust'o'n. Vinokurov al'port'is iu'n mal'agrabl'aĵ'o'n. Ĝi est'as klar'a jam el tio, ke li ne dir'as pri ĝi en la komenc'o mem. Ho, Vitalij kon'as tio'n! Oni tir'as, tir'as kaj kaŝ'e, kun intern'a triumf'o, observ'as, kiel la kulp'ul'o turment'iĝ'as, pen'ant'e konjekt'i, kio do fin'fin'e okaz'os? La patr'o, kiu'n Vitalij tut'kor'e mal'am'is, sed de kiu tamen hered'is la dorlot'it'a'j'n man'o'j'n, nervoz'em'o'n kaj ĉiu'j'n ceter'a'j'n si'a'j'n negativ'a'j'n flank'o'j'n, ĉi tiu patr'o, pun'ant'e li'n, ag'is sam'manier'e. Ne la korp'a pun'o, ĝi est'as bagatel'o, ĝi sekv'os en la fin'o, sed jen simil'a moral'a mok'eg'o, turment'eg'o, tortur'o, mal'rapid'a ekzekut'o!..

— Vi pov'as en'ir'i! —el'ŝov'as Olga la kap'o'n tra la pord'o. Vitalij antaŭ'e'n'las'as la gast'o'n. Olga jam sukces'is re'aspekt'ig'i la ĉambr'o'n. La trog'o mal'aper'is post la ŝirm'il'o, la plank'o est'as viŝ'it'a kaj bala'it'a, la lit'o'j ord'ig'it'a'j, sur la tabl'o'n est'as met'it'a blank'a tabl'o'tuk'o. Olga ali'vestiĝ'is. La brov'o'j est'as iom tuŝ'it'a'j per la nigr'a krajon'o. Sur la ŝvel'int'a'j'n pro la larm'o'j okul'o'j'n est'as ĵet'it'a pudr'o.

— Kon'at'iĝ'u : mi'a edz'in'o.

— Tre agrabl'e! —Vinokurov si'n klin'as kaj kis'as man'o'n de Olga.

— Ne dec'as al la komun'ist'o'j kis'i la man'o'j'n, —mok'rid'et'as Olga, akr'e en'rigard'ant'e la vizaĝ'o'n de la gast'o. — Vi ja est'as komun'ist'o?

— Tut'e ĝust'e, Olga Alekseevna! Sed ĉu la revoluci'o io'n perd'os pro ĝi?

Vinokurov per la velur'a rigard'o ĉirkaŭ'pren'as Olga ’ n kaj kaŝ'as en profund'aĵ'o de si'a anim'o la konklud'o'n. Post'e li ek'rigard'as la mal'riĉ'a'n mebl'ar'o'n de la ĉambr'o.

— Ĉu de'long'e vi ne ripar'ig'is vi'a'n ĉambr'o'n?

— De post ni'a al'ven'o Moskv'o'n, —dir'as Vitalij, ir'ant'e al la skrib'o'tabl'o.

— Kial, Vitalij Nikolaeviĉ, vi ne pet'is pri tio kamarad'o'n Serebrovskij? Li tio'n tuj aranĝ'us.

Olga ek'interes'iĝ'as.

— Ĉu ver'e? Kial, Vitalij, vi efektiv'e ne bon'uz'as tio'n?

— Kamarad'o Vinokurov, sid'iĝ'u. Kial vi star'as? —al'mov'as ŝi la seĝ'o'n, ne for'tir'ant'e de li la okul'o'j'n.

— Mi dank'as! Mi ven'is nur por unu minut'o! Sekreta afer'o!

— Ho, pardon'u! Tiu'okaz'e, dum vi pri'diskut'as vi'a'n afer'o'n, mi prepar'os la te'o'n.

Vitalij kaj Vinokurov rest'as sol'a'j. Vinokurov ek'fum'as cigared'o'n.

— Ĉu vi permes'as?

— Bon'vol'u!

— Kaj vi'a fil'in'et'o permes'as?

Injo, ĝis tiu moment'o per larĝ'e mal'ferm'it'a'j okul'et'o'j rigard'int'a sur la gast'o'n, subit'e rid'et'as kaj dir'as kun ek'spir'o, kvazaŭ ŝi ĝust'e atend'is ĉi tiu'n demand'o'n :

— Mi ankaŭ permes'as. Nur ne ĵet'u la cigared'rest'aĵ'o'j'n sur la plank'o'n. La panj'o tio'n ne ŝat'as.

— Ĝust'e! —ek'kri'as Vinokurov. — Al'ir'u mi'n kaj dir'u, kia'n nom'o'n vi hav'as?

Sed Injo ĵet'as si'n al Vitalij kaj al'prem'iĝ'as al li'a man'o.

— Mi aŭskult'as vi'n, kamarad'o Vinokurov! —mal'pacienc'e dir'as Vitalij.

— Ĉu vi permes'as for'met'i la jak'o'n?

— Jes, pend'ig'u ĝi'n apud la pord'o.

— Do, jen kamarad'o Zorin! Vi, cert'e, rimark'as, kiom zorg'e atent'as last'temp'e ni'a estr'ar'o kaj parti'a organiz'aĵ'o vi'a'j'n labor'o'j'n. Oni ebl'ig'as al vi vetur'o'n ekster'land'e'n. Oni ĉia'manier'e help'as al vi ricev'i ekster'land'a'n literatur'o'n. Vi cert'e kompren'as, ankaŭ, ke sen mi'a sub'ten'o vi'a'j propon'o'j pri la metropoliten'o ne ricev'us iu'n ajn mov'o'n. Krom'e, mi mem est'us ricev'ont'a la ekster'land'o'n. Sed, ĉar mi oft'e vojaĝ'as ekster'land'e'n pro ali'a'j afer'o'j, do mi decid'is ced'i ĉi tiu'n vetur'o'n al vi.

Vitalij mal'larĝ'ig'as la okul'o'j'n.

— Nu...

— Vi cert'e ne pov'as ne rimark'i, ke la parti'a organiz'aĵ'o konfid'as vi'n, malgraŭ vi'a sen'parti'ec'o. Oni komisi'as al vi redakt'ad'o'n de la mur'gazet'o.

— Do?

— Nun permes'u vi'n demand'i, kiel vi kompren'as vi'a'j'n dev'o'j'n? Ĉu vi opini'as bezon'a akord'ig'i vi'a'n ag'ad'o'n kun parti'estr'ar'o, aŭ trov'as ebl'a evit'i tio'n tut'e?

— Nom'e?

— Ĉu mi'a pens'o ne est'as klar'a? Vi en'pres'ig'as en la gazet'o mal'respond'ec'a'n artikol'et'o'n kun pseŭdo'nom'o, pri dispon'ig'o de ter'are'o al iu privat'ul'o kaj pri rifuz'o al labor'ist'o'j. Ĉu vi kompren'as, kia'n efik'o'n vi ating'as per ĉi artikol'et'o?

— Mi opini'as, ke tiu negativ'aĵ'o est'os likvid'it'a.

—Sed mi opini'as, ke kamarad'o Zorin ne dev'as en'miks'iĝ'i afer'o'j'n de l ’ administraci'o! En la ekstrem'a okaz'o oni dev'us antaŭ'e pri'parol'i la demand'o'n kun la parti'a organiz'aĵ'o. Sed mi ne riproĉ'as vi'n. La erar'o'j mal'facil'e est'as evit'ebl'a'j. Sed vid'u, kio rezult'as? Skandal'aĵ'o! La tut'a instituci'o est'as ekscit'it'a! Serebrovskij, la respond'ec'a gvid'ant'o de la trust'o, est'as kompromit'it'a plej sen'indulg'e! Kia'n konfid'o'n li pov'as nun hav'i?

—Sed, se ĝi est'as la ver'o?

— Kamarad'o Zorin! Oni dev'as antaŭ'e kontrol'i kaj, krom'e, ne ĉiu'n ja fakt'o'n oni pov'as pri'trakt'i en la gazet'o! Oni ja pov'as ag'i ali'manier'e. Oni dev'us pri'diskut'i la afer'o'n kolektiv'e. Nun, cert'e, kio'n ali'a'n ni pov'as far'i, se ne sub'ten'i kamarad'o'n Serebrovskij? Oni dev'as re'star'ig'i li'a'n aŭtoritat'o'n. El du mal'bon'o'j oni elekt'as la pli mal'grand'a'n. Juĝ'u mem, en kia'n embaras'a'n situaci'o'n vi met'is la administraci'o'n, ĉel'o'n, kaj vi'n mem.

Vitalij egal'paŭz'e frap'et'as per la fingr'o'j sur la skrib'o'tabl'o'n kaj sopir'em'e rigard'as tra la fenestr'o. Blu'et'a neĝ'o kuŝ'as sur la kornic'o, depend'ant'e, kiel strang'form'a ĉap'o. Vitalij medit'as. Ĉu est'as mal'ebl'a batal'ad'o kontraŭ organiz'o de l ’ burokrat'o'j? Ĉu est'as ne evit'ebl'a la de'ir'o?

Li fort'e ek'sku'as la har'o'j'n.

— Mi opini'as, kamarad'o Vinokurov, ke la demand'o est'as tut'e klar'a! Mi'a dev'o est'as daŭr'ig'i la sam'a'n politik'o'n!


* * *

... de septembr'o 1928.

La septembr'a tag'o est'as ankoraŭ plen'a de la varm'a'j sorĉ'o'j. La sun'o lum'as hel'e, kvankam ne tro ard'e. La aer'o est'as diafan'a kaj la ĉiel'o blu'as. Dum mez'tag'a'j hor'o'j la berlin'a asfalt'o est'as varm'ig'it'a de la sun'o kaj trot'ad'o de kaŭĉuk'a'j pneŭmatik'o'j kaj la atmosfer'o en la urb'o est'as sufok'a. Bon'uz'ant'e la dimanĉ'a'n tag'o'n, la loĝ'ant'ar'o for'las'as la urb'o'n. Per cent'mil'o'j da bicikl'o'j, aŭtomobil'o'j, tram'vagon'o'j, aŭtobus'o'j kaj vagon'ar'o'j ĝi rapid'as al bord'o'j de kvin mil apud'berlin'a'j lag'o'j.

Grunewald ’ on oni pov'as ating'i divers'voj'e. Sed de ĉie Grunewald ŝajn'as est'i ter'glob'a rand'o, ĉar ĝi est'as met'it'a en la mal'supr'a'n mal'dekstr'a'n angul'o'n de Berlin'o kaj pli mal'proksim'e, ŝajn'e, nenio ekzist'as. Malgraŭ tio, la Grunewalda stadion'o est'as elekt'it'a por la labor'ist'a sport'fest'o. Ĝust'e ĉi tie'n rapid'as torent'o'j de prolet'ar'o, tra'flu'ant'e ĉiu'j'n arteri'o'j'n de la grand'eg'a urb'o.

El'vagon'iĝ'int'e ĉe la last'a staci'o, la labor'ist'o for'met'as la jak'o'n, sid'ig'as sur la ŝultr'o'j'n du'o'n da infan'o'j kaj solen'e marŝ'as kelk'a'j'n kil'o'metr'o'j'n pied'e sur polv'oz'a ŝose'o aŭ rekt'e tra la arb'ar'o. Apud li paŝ'as ŝarĝ'it'a per pak'et'aĵ'o'j li'a edz'in'o. Okaz'as, ke antaŭ ili salt'et'as ankoraŭ kelk'e da jun'pionir'o'j.

La jun'ul'ar'o ir'as en grup'o'j, ĵet'ant'e de unu al la ali'a ŝerc'o'j'n kaj rid'o'n, aranĝ'ant'e dum'voj'e lud'o'j'n kaj kant'o'j'n. Kiel long'a ruband'o kur'as bicikl'o'j, per sonor'eg'o plen'ig'ant'e la aer'o'n. Preter'pas'as, tambur'ant'e, kun ruĝ'a'j standard'o'j kolon'o'j da komsomol'an'o'j. Sur mal'pur'ig'it'a'j bord'o'j de mal'diafan'a'j lag'o'j kaj pied'frot'it'a'j arb'ar'dekliv'o'j est'as dis'ŝut'it'a'j patrol'o'j kaj ĉen'o'j de polic'an'o'j. Ĉia ar'iĝ'o de la popol'o pov'as trans'form'iĝ'i en revoluci'o'n!

Varm'e. Erich kaj Otto jam de'long'e est'as for'met'int'a'j la jak'o'j'n. Ne far'is tio'n ĝis nun Rudolf kaj... mi. Rudolf vest'is hodiaŭ nov'a'n griz'a'n kostum'o'n kaj li tut'e ne dezir'as montr'i al la publik'o anstataŭ la nov'a jak'o la mal'nov'a'n mil'foj'e ripar'it'a'n ĉemiz'o'n. Mi ne vol'as demonstr'i la pantalon'ten'il'o'n. Sed la ard'eg'o iĝ'as ne'toler'ebl'a. Sur la dekstr'a brak'o de Rudolf pend'as li'a edz'in'o, por la fest'o vest'it'a en silk'a rob'o kaj pantofl'o'j kun alt'a'j kalkan'o'j. Tia'n amas'eg'o'n da karn'o ne est'as facil'e tren'i post si. Ŝi est'as rond'a, kvazaŭ bul'o de holand'a fromaĝ'o kaj purpur'a, kiel pom'o. Ŝi'a silk'a rob'o jam nigr'iĝ'is sub la brak'o'j. Cert'e, Rudolf am'eg'as si'a'n Elsa ’ n, sed ne est'as toler'ebl'a tia mal'kompat'em'o! Por ricev'i pardon'o'n je si'a tro luks'a aspekt'o, li dir'as :

— Hodiaŭ est'as ni vizit'ont'a'j ankoraŭ la sindikat'a'n fest'o'n vesper'e.

— Ni ankaŭ! —rimark'as Otto, — Ĉu ne ver'e, Berta?

Berta est'as li'a jun'a edz'in'o. Ŝi hav'as roz'kolor'a'n vizaĝ'o'n kaj vigl'a'j'n brun'a'j'n okul'o'j'n. Oni pov'as nom'i ŝi'n preskaŭ ĉarm'et'a. Ŝi ĉiam rid'as. Se ŝi'a'j krur'o'j ne est'us tro dik'a'j kaj la brak'o'j tro long'a'j, ŝi pov'us konkur'i kun Alice.

Sed mi trans'ig'as la okul'o'j'n al Alice. Ne, ŝi est'as pli bel'a!

— Aŭskult'u, ĝi ne est'as toler'ebl'e! Vi sufok'iĝ'os! Tuj for'met'u la jak'o'n! —dir'as al mi Alice.

— Efektiv'e! —fin'e konsent'as mi, —kio mi'n ĝen'as? Ĉiu'j vir'o'j est'as sen jak'o'j.

Erich est'as mal'seren'a. Li io'n pri'pens'as kaj ne part'o'pren'as la konversaci'o'n. Alice prov'as kun li ek'parol'i.

— Ĉu ne ver'e, Erich, mi pov'as est'i ankoraŭ util'a en la kontraŭ'kiras'ŝip'a kampanj'o? Ĉu la region'a komitat'o ne rifuz'os mi'a'n labor'o'n?

— Cert'e! Mi jam est'is pens'int'a pri tio. Plej bon'e vi vizit'u dum la proksim'a'j tag'o'j, tuj, post kiam komenc'iĝ'os la voĉ'don'ad'o, iu'n vilaĝ'o'n. Mi opini'as, la kamp'ar'an'o'j vi'n bon'e akcept'os. Por vi ankaŭ, —li turn'as si'n al mi, —est'os interes'e vid'i la german'a'n kamp'ar'o'n!

— Ĉu Alice ne ven'us ni'a'n vilaĝ'o'n? —demand'as Rudolf. — La vilaĝ'o, ver'e, est'as nur du'on'e kamp'ar'an'a. Ni hav'as ĉirkaŭ'e et'a'j'n uzin'et'o'j'n. Sed ĝi, mi opini'as, ne mal'help'os.

— Kontraŭ'e, ĝi est'as plus'o. Sed, ĉu vi mem ne sufiĉ'as en vi'a vilaĝ'o?

— La profet'o'j ne est'as akcept'at'a'j en si'a propr'a land'o! —respond'as Rudolf. — Ceter'e, se Alice ne dezir'as, ebl'e ven'os Otto?

Otto est'as okup'it'a. Li ricev'is pli grav'a'j'n task'o'j'n!

Rudolf esplor'em'e rigard'as Erich ’ on.

— Ĉu parti'a sekret'o?

— Jes, dum'e! Baldaŭ vi ankaŭ ek'sci'os.

Rudolf sulk'iĝ'as.

— Ne ŝat'as mi tiu'n konspir'o'n de la ĉef'o'j.

Ni'n ating'as Otto. Antaŭ tio li est'is iom post'rest'int'a kaj kis'is si'a'n Berta ’ n. Nun ili ambaŭ, rid'ant'e, kur'as al ni kaj en'vic'iĝ'as. Li —de'mal'dekstr'e, ĉirkaŭ'pren'int'e Alice ’ n, ŝi —de'dekstr'e, al'kroĉ'int'e per la brak'o Erich ’ on.

Se vi sci'us, kiel li mi'n ted'is! —ek'kri'as Berta. — Tia ard'eg'o, sed li si'n trud'as kun si'a'j kis'o'j!

— Nenio simil'a! —kri'as Otto. — Ŝi mem kupl'as! Ŝi est'as dir'int'a, ke est'as mal'varm'e!

— Kred'ebl'e, vi est'as tre feliĉ'a'j! —dir'as mi. — Ĉu vi de'long'e est'as ge'edz'o'j?

— Ho, tre de'mal'long'e! —ek'kri'as Otto. —Sed antaŭ'e ni est'is konkub'ant'a'j la tut'a'n jar'o'n, ĝis aper'is la infan'o! Tiam ven'is la polic'o kaj ek'tren'is mi'n al juĝ'ist'o pro konkub'o kun la knab'in'o!

Otto subit'e for'las'as Alice ’ n, trans'kur'as al la mal'dekstr'a flank'o kaj ĵet'eg'as si'n de'post'e sur la edz'in'o'n.

— Fi, kia aĉ'a! —ek'kri'as ŝi.

Sur bord'o de grand'a Tag'o ni halt'as. Erich elekt'as oportun'a'n arbust'o'n kaj ni aranĝ'as ni'n sur la herb'o. Elsa, Berta kaj Alice mal'pak'as la pak'et'aĵ'o'j'n. Otto for'met'as de la ŝultr'o metal'a'n rond'a'n kruĉ'o'n.

— Mi ĉiam kun'hav'as mal'grand'a'n kalorifer'o'n!

— Kio est'as?

— Ĝi est'as termo'aparat'o. En ĝi bon'e konserv'iĝ'as varm'a akv'o. Nu, ge'kamarad'o'j, kiu dezir'as te'o'n?

Ni'a'j buŝ'o'j est'as ŝtop'it'a'j per pan'o, ov'o'j kaj kolbas'o'j. Est'as aŭd'ebl'a kolektiv'a ŝmac'ad'o. Rudolf, ne plu toler'ant'e for'ĵet'as fin'e la jak'o'n.

— Mil diabl'o'j'n! Sur'met'u, Elsa, mem ĉi tiu'n jak'o'n, se ĝi al vi plaĉ'as!

Elsa ofend'it'e lev'as la ŝultr'o'j'n, de kiu'j obstin'e for'ramp'as la silk'a bluz'o.

— Mi pet'as! —dir'as ŝi kun la plen'ig'it'a buŝ'o, —mi'n tut'e ne interes'as, ĉu vi est'as en jak'o, en ĉemiz'o, aŭ sen kio ajn!

La bord'o est'as super'ŝut'it'a per mil'o'j da korp'o'j. Ĉi tie mal'ebl'as gard'i leĝ'o'j'n de moral'o. La polic'o jam mal'atent'as. Ban'kostum'o'j est'as nur sur tiu'j, kiu'j kuŝ'as supr'e, sur la mont'o, sed tiu'j, kiu'j est'as mal'supr'e, apud la akv'o, ne opini'as por si dev'ig'a plen'um'o'n de tia'j superstiĉ'o'j! Vir'o'j, vir'in'o'j kaj infan'o'j, si'n dorlot'as sur la sabl'o, demonstr'ant'e si'a'j'n ĉarm'o'j'n ne mal'pli sen'kaŝ'e, ol la aktor'in'o'j de Admirals - Palast. Por kelk'iu'j la bord'a aer'o est'as tro varm'a kaj ili sen'mov'e sid'as en la akv'o, konserv'ant'e la filozof'a'j'n mien'o'j'n.

Laŭ propon'o de Otto ĉiu'j ir'as si'n ban'i. Rifuz'as Rudolf, Elsa kaj mi. Mi ĝen'as. La vir'o'j tuj for'ĵet'as la supr'a'j'n pantalon'o'j'n kaj rest'as en ban'pantalon'et'o'j. Sam'e ag'as Berta kun si'a rob'o, sub kiu ŝi hav'as ban'kostum'o'n. Sed Alice ne'atend'it'e rifuz'as. Ek'rigard'int'e mi'n, ŝi la tut'a ruĝ'iĝ'as.

— Ne, mi ĉi tie ne mal'vest'os mi'n! Ni ir'u, Berta, la bord'o'n! Kaj mi est'os mi'n ban'ant'a pli mal'proksim'e de la vir'o'j!

Mi de'turn'as mi'n kun eg'a konfuz'o, kvazaŭ Alice jam est'as si'n mal'vest'int'a. Venk'i ĉi tiu'n konfuz'o'n mi ne pov'as kaj mi klar'e imag'as, kiel aspekt'os Alice en ban'kostum'o. Fin'e la vir'in'o'j for'kur'as post la vir'o'j'n kaj mi rest'as kun par'o de ge'edz'o'j Riz.

Rudolf dolĉ'e osced'as kaj iom kovr'ant'e la buŝ'o'n per la man'o, dir'as :

— Al mi ŝajn'as, ke Otto est'as tro impet'a!

— Kaj Berta li'n simil'as! —en'met'as si'a'n vort'o'n Elsa. — Aŭ ili ambaŭ ŝajn'ig'e tro'grand'ig'as si'a'n vigl'ec'o'n!

— Ĝi ne est'as rimark'ebl'a! —dir'as mi, —ili est'as bon'a'j ge'knab'o'j!

— Jes, sed en la parti'a labor'o est'as bezon'at'a moder'ec'o kaj sever'ec'o! Mi tim'as, ke el Otto ni ne ricev'os bon'a'n funkci'ul'o'n!

—Sed ja ĝis nun li tut'e bon'e plen'um'is la parti'a'j'n task'o'j'n! Li, ŝajn'e, aktiv'e part'o'pren'as la kontraŭ'kiras'ŝip'a'n kampanj'o'n?

— Tro aktiv'e! —ĉagren'iĝ'int'e sving'as la man'o'n Rudolf. — Al iu knab'aĉ'o oni komisi'as serioz'a'j'n afer'o'j'n! Ĉu vi opini'as, ke mi ne sci'as, kio'n al li oni komisi'is? Mi bon'eg'e est'as pri ĉio inform'it'a!

Mi silent'as, mord'et'ant'e herb'er'o'n.

— Mi pov'as al vi dir'i! Mi est'as cert'a, ke vi ne mal'bon'uz'os tio'n. Ni'a'j jun'ul'o'j decid'is anstataŭ'ig'i redaktor'o'n de " Vorwärts ”, Schwarz, dum li'a radi'o'parol'ad'o per ali'a person'o. Ili intenc'as tia'manier'e romp'i radi'o'silent'o'n pri la kiras'ŝip'o kaj uz'i la radi'o'staci'o'n.

—Sed ĉu oni ne pov'as uz'i la radi'o'staci'o'n laŭ'leĝ'e?

— La komun'ist'o'j ne rajt'as! Ĝi est'as la sol'a parti'o, kiu ne rajt'as io'n dis'aŭd'ig'i per radi'o! Sed mi person'e ne aprob'as tia'j'n metod'o'j'n. Ĉu ne simil'as ĝi la krim'o'n?

Mi lev'as la ŝultr'o'j'n.

— Mi ne opini'as! Kial komun'ist'o'j dev'as estim'i la burĝ'a'j'n leĝ'o'j'n?

Io'n kant'et'ant'e, al'kur'as de'mal'supr'e Berta. Si'n pen'as ating'i Otto. Post ili ir'as Alice kaj Erich. Li est'as kovr'it'a de akv'o'gut'o'j. Ŝi est'as jam vest'it'a. Mi rigard'as preter Berta kaj Otto sur Alice ’ n. Pri kio ŝi inter'parol'as kun Erich? Ili'a'j vizaĝ'o'j est'as serioz'a'j. Erich pri io pet'as. Li hav'as iom tim'em'a'n vizaĝ'o'n. Alice, ŝajn'e, est'as tre mal'trankvil'ig'it'a kaj ne sci'as, kiel ŝi dev'as ag'i.

— Aŭskult'u! —kri'as al mi Berta, al'kur'ant'e, —mi kant'os al vi rus'a'n kant'o'n.

— Nu, mi aŭskult'as, kant'u! —rid'et'as mi.

Berta ek'kant'as per alt'a sopran'o je tut'e ne'kon'at'a melodi'o :


Vdol doroŝki pil klubica... ” :

Polv'o'bul'o'j tie kur'as, Sur ŝose'o tiu ĉi! La ĉef'urb'o'n mi vetur'as, Al ĉef'urb' rapid'as mi!
" Vdol doroŝki pil klubica Vdol doroŝki stolbovoj! Jedu - jedu do stalici Do stalici hramovoj
( * )

— Ĉu est'as bon'e? —rid'ant'e inter'romp'as ŝi kaj ĵet'as si'n sur herb'o'n apud mi, tut'a mal'sek'a, ĉirkaŭ'glu'it'a per la kostum'o. Mi de'mov'as mi'n.

— Ĉu Otto ne est'as ĵaluz'em'a edz'o?

— Ho, ne! —bon'humor'e rimark'as Otto, si'n apog'ant'e kontraŭ arb'o'n kaj spir'eg'ant'e pro la rapid'a kur'ad'o, —ŝi iom kuŝ'u kun vi! Ŝi tiel ŝat'as ĉio'n rus'a'n, ke la rus'a'n infan'o'n tut'egal'e ŝi ne kapabl'as evit'i! Mi jam konsent'is pri tio!

Berta laŭt'e rid'as, balanc'ant'e en la aer'o la pied'o'n.

— Vi prav'as! —kri'as ŝi. —Sed por tio vi dev'as invit'i li'n al ni. Kiel gast'em'a mastr'o, vi ced'u al li por la nokt'o vi'a'n lok'o'n, kaj pri la ceter'a ni mem zorg'os!

— Ni ir'u plu'e'n! —dir'as Erich, al'ir'ant'e kaj sur'ŝov'ant'e la pantalon'o'n. — Tia'manier'e ni ĝis morgaŭ ne est'os ven'int'a'j!

Kolos'a Grunewalda stadion'o est'as ĉirkaŭ'ig'it'a per alt'a bar'il'o kaj polic'an'o'j. Sat'a'j ĉeval'o'j en'bat'is huf'o'j'n en la grund'o'n. Apud la pord'eg'o'j io'n mal'trankvil'e atend'ant'e, rigid'iĝ'is ŝarĝ'aŭtomobil'o'j.

— Kio'n ili tim'as? —demand'as mi kun mir'o.

— Ĉu vi ne kompren'as? —respond'as Erich. — Ebl'e, ni kiras'ŝip'o'n est'as kun'pren'int'a'j!

Erich rest'as sam'e ne'parol'em'a kaj mal'seren'a. Mi ne plu far'os prov'o'j'n li'n parol'ig'i. En la pord'eg'o est'as aranĝ'it'a ekspozici'o de inter'naci'a inter'lig'o. Deĵor'as kelk'e da komsomol'an'o'j - esperant'ist'o'j. Ili ĝoj'e prem'as al mi la man'o'j'n. Ili hav'as ĉi tie pli, ol cent leter'o'j'n el U S S R, poŝt'kart'o'j'n, amas'o'n da fot'o'j, soveti'a'j'n libr'o'j'n kaj gazet'o'j'n.

Sed oni dev'as rapid'i. Post kvar'on'hor'o oni komenc'os la fest'o'n. Alice part'o'pren'as la konkur'o'n je mal'pez'a atlet'ik'o.

Antaŭ la tribun'o'j kuŝ'as grand'eg'a elips'o'form'a kamp'o. Ĉi tie est'as ĉio por ĉia'j form'o'j de la sport'o : bicikl'o'j kaj kur'voj'et'o'j, plac'et'o'j ĉiu'spec'a'j, akv'o'basen'o. La stadion'o en'lok'ig'as mult'a'j'n dek'mil'o'j'n da person'o'j. En la hom'amas'o glit'as kelner'o'j en blank'a'j antaŭ'tuk'o'j kun kruĉ'o'j da bier'o kaj sport'ul'o'j en sport-pantalon'et'o'j, pret'a'j por la fest'o. Ili ven'is por iom babil'i kun la amik'o'j, ek'vid'int'e ili'n el la aren'o kaj nun fum'as cigared'o'j'n, sid'ant'e sur ili'a'j genu'o'j. La tribun'o'j per sen'fin'a'j vic'o'j ĉirkaŭ'as la aren'o'n. Mil'o'j da lorn'o'j bril'et'as en sun'radi'o'j. Komsomol'an'o'j en ruĝ'front'a uniform'o dis'ŝov'as kontraŭ'kiras'ŝip'a'j'n agit'il'o'j'n kaj propon'as " Rote Fahne ”.

Mal'supr'e aŭd'iĝ'as fajf'o'j kaj la konkur'o'j komenc'iĝ'as. La unu'a numer'o est'as simpl'a ir'ad'o. Mal'gras'a'j ir'ul'o'j en blank'a'j pantalon'et'o'j per energi'a paŝ'o, iom klin'int'e la korp'o'n, fleks'ant'e la brak'o'j'n ĉe kubut'o'j, komenc'as si'a'n marŝ'o'n. Perpendikular'e al la klin'it'a plat'aĵ'o de l ’ aren'o, ek'rul'iĝ'is du'rad'a'j ĉeval'o'j : bicikl'o'j kaj mot'o'cikl'o'j. Ili'a bril'ant'a vic'o etend'iĝ'is, kiel long'a ark'o, si'n kun'tir'ant'a kaj mal'kun'tir'ant'a, simil'e al ŝtal'a risort'o. Ĉe la akv'o'basen'o la plej bon'a'j salt'ul'o'j de Berlin'o, fleks'ant'e la nud'ig'it'a'n korp'o'n, ĵet'as si'n, kiel hirund'o'j, de la tur'et'o'j, aŭ tram'plen'o, dis'ĵet'ant'e kristal'a'j'n gut'o'j'n. Rid'ant'a'j vizaĝ'o'j de knab'in'o'j vid'iĝ'as en la akv'o. Vir'in'o'j - naĝ'ul'in'o'j, bril'ant'e per perl'o'simil'a'j rid'et'o'j, inter'plekt'as brak'o'j'n kaj krur'o'j'n, form'ant'e en la akv'o plej divers'a'j'n figur'o'j'n el si'a'j korp'o'j. Efektiv'e, est'as mir'ind'a artifik'aĵ'o : la naĝ'ad'o kun la pied'o'j supr'e'n, kiam super la akv'o bril'as nur roz'kolor'a'j kalkan'o'j de la knab'in'o'j!

Sed jen komenc'iĝ'as konkur'o de la mal'pez'a atlet'ik'o. Hom'o'j simil'e al kat'o'j salt'as trans la barier'o'j, sving'ant'e la brak'o'j'n kaj sub'tir'int'e la pied'o'j'n. Knab'in'o'j en blu'a'j sen'manik'a'j bluz'et'o'j, kun stel'o'j sur la akr'e kontur'it'a'j brust'o'j ĵet'as disk'o'j'n kaj lanc'o'j'n kun ritm'o de spart'an'in'o'j. Muskol'a'j lert'a'j kur'ul'o'j for'ĵet'as si'n de la lok'o'j. La publik'o silent'iĝ'as pro la streĉ'o. La barier'o'j unu post la ali'a flug'as sub la pied'o'j. Antaŭ la fin'ej'o la korp'o rapid'eg'e fleks'iĝ'as antaŭ'e'n, la kap'o de'klin'iĝ'as mal'antaŭ'e'n kaj sport'ĉemiz'o'j al'glu'iĝ'as al la korp'o'j. La venk'int'o'j'n la publik'o rekompenc'as per bru'a aplaŭd'ad'o.

Fin'e la vir'in'a konkur'ad'o. Jen ili est'as, mal'pez'atlet'in'o'j! Kaj jen Alice!.. Mi'n penetr'as ek'trem'o! Ĉu sukces'os Alice?..

Ŝi star'as en blank'a sport'bluz'o kun ruĝ'a border'o, sen manik'o'j, kaj en simil'a blank'a mal'long'a sport'pantalon'et'o. Ŝi'a'j man'o'j est'as met'it'a'j sur la femur'o'j'n. La okul'o'j kaj lip'o'j rid'as. La tut'a ŝi'a figur'o est'as model'o de klasik'a graci'ec'o : elast'a tali'o kaj larĝ'a'j femur'o'j, rond'a'j ŝultr'o'j kaj mal'grand'a brust'o, kun'met'it'a'j kun'e gamb'o'j, pli korpulent'a'j super la genu'o'j, fort'a'j en sur'o'j, bel'form'a'j, graci'a'j en pied'part'o.

Otto ne el'ten'as kaj el'ig'as rav'a'n ek'kri'o'n :

— Mil diabl'o'j'n, Alice est'as ĉarm'a!

Berta far'as ŝajn'ig'e ĵaluz'a'n mien'o'n kaj tikl'as Otton je la brak'o.

— Ne rav'u pri la ali'a'j vir'in'o'j, vi ja hav'as edz'in'o'n!

— Jen, ankoraŭ! Edz'in'o'n! —kontraŭ'dir'as Otto obstin'e. — Ĉu mi pov'as kompar'i vi'n kun Alice?

Erich, ĉu ĝi plaĉ'as al vi? —turn'as si'n Berta al Erich.

— Al mi ĝi tut'e ne plaĉ'as!.., —per'fort'ant'e si'n kaj rid'et'ant'e dir'as Erich, ne for'tir'ant'e la rigard'o'n de Alice.

— Vi dev'as mi'n konsol'i! Mi est'as ofend'it'a de la propr'a edz'o!

Berta al'prem'as si'n al Erich kaj met'as la kap'o'n sur li'a'n ŝultr'o'n. Li iom ĉirkaŭ'pren'as si'n je la tali'o per la mal'dekstr'a man'o.

Komenc'iĝ'as rapid'eg'a kur'o. La knab'in'o'j kur'eg'as, klin'int'e si'n antaŭ'e'n. Alice long'e ir'as la unu'a. Ŝi far'as rond'o'n post la rond'o, tut'e ne lac'iĝ'ant'e, ĉiam kun la sam'a elast'a ŝtal'a figur'o. Sed tut'e ne'mal'proksim'e de la fin'ej'o ŝi'n ating'as mal'grand'a vir'in'o kun mal'long'e tond'it'a'j har'o'j. Sur la last'a'j, desegn'it'a'j per blank'a'j kadr'o'j metr'o'j, ili ir'as apud'e, ced'ant'e unu al la ali'a nek unu centi'metr'o'n. Sed jen la rival'in'o de Alice per larĝ'a ek'sving'o lev'as la brak'o'j'n, ating'as la ruband'et'o'n kaj dis'ŝir'as ĝi'n.

Tuj post ŝi ating'as la fin'ej'o'n ankaŭ Alice, etend'int'e la man'o'j'n.


... de septembr'o 1928.

Mi ne sci'as, kio'n mi dev'as far'i. Mi el'babil'is al Alice pri mi'a roman'o. Ŝi nepr'e dezir'as help'i al mi en la korekt'ad'o. Sed mi tim'as don'i ĝi'n al ŝi.

Mi prov'u don'i ĉapitr'o'n pri la blu'a stil'o kaj mal'bon'a humor'o. Ĝi est'as tut'e sen'danĝer'a ĉapitr'o kaj ne kaŭz'os embaras'o'j'n. Inter'ceter'e, mi est'as ĝi'n ĵus skrib'int'a kaj ties impres'o est'as al mi tre fort'a.


* * *

Serebrovskij re'ven'is el la ofic'ej'o kun mal'bon'a humor'o. Supr'e'n'ir'ant'e la knar'ant'a'j'n ŝtup'o'j'n de la ĉef'a en'ir'ej'o, li en'flar'is odor'o'n de la freŝ'a'j farb'o'j kaj mal'kontent'e rigard'is la mur'o'j'n, ĵus kolor'ig'it'a'j'n per delikat'e blu'a farb'o.

— Kial vi nepr'e dezir'as ĉiel'a'n kolor'o'n? —ekscit'it'e demand'is li, for'met'ant'e mal'sek'a'j'n galoŝ'o'j'n en la en'ir'ej'o.

— Di'o mi'a, pri kio vi est'as mal'kontent'a? —ek'kri'is Anna Petrovna. — Mi opini'is, ke la blu'a stil'o plaĉ'os al vi!

— Vi ĉiam opini'as iu'n sen'senc'aĵ'o'n! —ek'murmur'is Serebrovskij.

Ir'ant'e tapiŝ'et'o'j'n, kuŝ'ant'a'j'n sur la bril'ant'a parget'o, kvazaŭ bel'form'a voj'et'o, li stumbl'is antaŭ la en'ir'o en manĝ'o'ĉambr'o'n kaj klar'ig'is ĉi tiu'n mal'agrabl'aĵ'o'n per la el'ir'int'a renkont'e'n kat'o. La kat'o, plend'e miaŭ'int'e, for'flug'is en angul'o'n kaj ĉi tie komenc'is for'lek'i la kontuz'it'a'n flank'o'n.

— Dir'u al Mario, ke ŝi prepar'u la tag'manĝ'o'n!

Tra'ir'int'e la dorm'o'ĉambr'o'n, li suspekt'em'e ĉirkaŭ'rigard'is. Serebrovskij de'long'e jam suspekt'is la edz'in'o'n pri la perfid'o, sed ĝis nun est'is trov'int'a neniu'j'n sign'o'j'n. Anna Petrovna post'sekv'is li'n kaj help'is ali'vestiĝ'i, don'int'e el la nov'a vest'ŝrank'o kun grand'a spegul'o hejm'a'n pantalon'o'n kaj jak'o'n de antaŭ'revoluci'a fason'o.

Anna Petrovna ne est'is jun'a kaj ŝi'a aĝ'o proksim'iĝ'is al la kvar'a dek'o da jar'o'j. Tamen ŝi ne dezir'is konsent'i pri ĝi. Ŝi'a pasi'o est'is bon'e vest'i si'n kaj hav'i bel'a'n mebl'ar'o'n. Kaj hodiaŭ, en silk'a bluz'o kaj lak'it'a'j pantofl'o'j, zorg'em'e aranĝ'int'e la harar'o'n kaj uz'int'e la kosmetik'o'n por pli'bel'ig'i la vizaĝ'o'n, ŝi est'is atent'ig'ant'a la edz'o'n pri nov'a akir'o.

— Kiel plaĉ'as al vi, Mi'ĉj'o, la nov'a'j kurten'o'j?

La kurten'o'j, hav'ant'e kolor'o'n de delikat'e flav'a nuanc'o, efektiv'e est'is bel'a'j, sed ili nenio'n komun'a'n hav'is kun stil'o de la ĉambr'o. Serebrovskij ek'glit'is per la okul'o'j sur marmor'a lav'ej'o kun spegul'o, sur larĝ'a du'obl'a lit'o kun nikel'it'a'j pied'et'o'j, sur vest'o'ŝrank'o kaj trans'ig'is la okul'o'j'n sur la edz'in'o'n. Tre'eg'e gras'a, kun tri'obl'a menton'o, ŝi est'is el'ramp'ant'a per si'a tut'a korp'o el vest'o'j. Memor'ig'ant'e al Mikael'o Sergeeviĉ pri ofic'ist'in'o Fedoseeva, ŝi far'is al li ĉagren'ig'a'n impres'o'n. Li koler'e ĵet'is :

Se vi avar'us la mon'o'n, est'us pli bon'e! Ĉiu'tag'e vi io'n aĉet'as!

— Jen kiel! Jam mi dev'as la mon'o'n avar'i! —mok'em'e kontraŭ'dir'is la edz'in'o. — Por kiu do avar'i? Ebl'e, vi klar'ig'us al mi, kiu ankoraŭ bezon'as ni'a'n mon'o'n?

For'tir'int'e la nebul'iĝ'int'a'j'n okul'o'j'n flank'e'n, Mikael'o Sergeeviĉ kontraŭ'dir'is.

— Absurd'a demand'o! Mi dir'as, ke vi el'spez'as pli mult'e, ol mi gajn'as! Oni ne dev'as risk'i, tio'n demonstr'ant'e!

— Interes'e, de post kiam ĝi far'iĝ'is risk'a? En la pas'int'a jar'o vi ne est'is far'ant'a la avert'o'j'n pri la risk'o! Kio, kar'ul'o, okaz'as al vi?

Ne rekompenc'int'e la edz'in'o'n per la respond'o, Mikael'o Sergeeviĉ buton'um'is la jak'o'n kaj en'ŝov'int'e la pied'o'j'n en mol'a'j'n fel'a'j'n pantofl'o'j'n, direkt'is si'n en la manĝ'o'ĉambr'o'n. Knab'in'o Manj'o ankoraŭ ne sukces'is prepar'i la manĝ'il'ar'o'n kaj Serebrovskij, sid'iĝ'int'e apud la tabl'o, est'is koler'e si'n rigard'ant'a. Ŝi rapid'em'e kur'ad'is de la tabl'o al la grand'eg'a kverk'lign'a teler'ŝrank'o kun verd'a'j vitr'o'j kaj re'e'n, transport'ant'e la manĝ'il'ar'o'n.

Anna Petrovna, si'n'gard'e sur'met'int'e blank'a'n antaŭ'tuk'o'n, komenc'is dis'verŝ'i fum'iĝ'ant'a'n barĉ'o'n.

— Hodiaŭ mi'a patr'o tra'leg'is en ĵurnal'o, ke est'as re'kontrol'ot'a list'o de la municipaligitaj dom'o'j. Ĉu ver'e?

— Ver'e.

— Ĉu ne pov'as okaz'i, ke oni de'nov'e for'pren'os ni'a'n dom'o'n?

Serebrovskij lev'is la ŝultr'o'j'n.

— Pri kio vi zorg'as? Printemp'e est'os pret'a por ni bel'eg'a loĝ'ej'o en la nov'a dom'o,

— Vi tamen est'as terur'a, ne'dank'em'a ego'ist'o! Sed paĉj'o? Vi loĝ'as en li'a dom'o de post edz'iĝ'o kun mi kaj pag'as nek unu kopek'o'n! Ĉu ne tiel? Nun vi ricev'os nov'a'n loĝ'ej'o'n kaj trankvil'e observ'os, kiel vi'a'n bo'patr'o'n oni el'ĵet'os sur la strat'o'n? Ne, ĝi plaĉ'as al mi! Mi tuj invit'os li'n ĉi tie'n!

La patr'o de Anna Petrovna, al kiu aparten'is la dom'o, loĝ'is en la najbar'a loĝ'ej'o. Anna Petrovna vok'is Manj'o'n kaj est'is jam don'ont'a al ŝi la ordon'o'n, sed Mikael'o Sergeeviĉ halt'ig'is ŝi'n. Li tre'eg'e ne ŝat'is don'i klar'ig'o'j'n al la bo'patr'o, mal'bon'karakter'a kaj kolerik'a mal'jun'ul'aĉ'o.

— Nu bon'e, trankvil'iĝ'u! Neniu li'n eĉ per la fingr'o tuŝ'os! Li eĉ gajn'os pro ni'a trans'loĝ'iĝ'o! Li lu'ig'os ankoraŭ unu loĝ'ej'o'n kaj ne sci'os kio'n far'i kun la mon'o!

— Nu, pri tio ni prokrast'u la konversaci'o'n. La bolŝevism'a reĝim'o tio'n escept'as. Sed tamen, vi dev'as promes'i al mi, ke la dom'o rest'os li'a propr'a.

— Kiel mi pov'as al vi promes'i? —koler'e dir'is Serebrovskij, sufok'iĝ'ant'e pro tra'glut'it'a ost'o. —Ja ĉi tiu'n afer'o'n mi fin'fin'e ne estr'as!

— Nu, bon'e! Vi kun iu ali'a pli detal'e parol'os! Mi do ne bezon'as tiom mult'e da vort'o'j! Vi dev'as simpl'e promes'i, ke la municipaligo li'n ne tuŝ'os!

— Jen diabl'o! —insult'is Serebrovskij. — Kun'lig'iĝ'is mi kun vi, diabl'o vi'n pren'u! Traf'os mi iam pro vi! For'pel'os oni mi'n el la parti'o!

Anna Petrovna kon'is lert'ec'o'n de la edz'o kaj mal'hezit'em'e kred'is, ke neniu kuraĝ'os far'i al li io'n mal'bon'a'n. Tial ŝi tut'e mal'atent'is tiu'j'n ĉi vort'o'j'n. Ten'ant'e per paper'et'o ost'et'o'n, ŝi ĉirkaŭ'mord'is kotlet'o'n, kaj met'int'e sur teler'et'o'n viol'kolor'a'n gelat'o'n, ŝi viŝ'is la mal'pur'ig'it'a'j'n man'o'j'n.

— La patr'o dir'is al mi, ke Dobroĥotov est'as la nov'a'n dom'o'n konstru'ont'a. Ĉu vi al li help'is?

— Nu?

— Jen kia vi est'as mal'bon'a! Ĉiam mi ek'sci'as ĉio'n de la tri'a'j person'o'j. Kial vi ne rakont'us ĉio'n al vi'a propr'a edz'in'o?

— Por kio do rakont'i? La ofic'a'j afer'o'j vi'n, patr'in'et'o, ne dev'as interes'i!

— Jen ĝust'e ĉi tio al mi ne plaĉ'as! Kial ne dev'as interes'i? Mi ankaŭ dezir'as part'o'pren'i la soci'a'n viv'o'n!

Mikael'o Sergeeviĉ mok'em'e rid'et'is kaj, viŝ'ant'e per tuk'o la buŝ'o'n, lev'iĝ'is.

— Tut'e egal'e, vi en mi'a'n lok'o'n ne sid'iĝ'os!

— Pri kia lok'o vi dir'as? —ek'tim'is Anna Petrovna.

— Est'as kon'at'e! Mal'liber'ej'o en Butyrki ( * ) .


Mal'liber'ej'o en Butyrki : Moskv'a mal'liber'ej'o.

— Ĉu vi ŝerc'as?

— Kia'j ŝerc'o'j? Tut'e serioz'e! Est'as en ni'a trust'o tia jun'a inĝenier'aĉ'o Zorin. Jen kun Ivagin ili du'op'e mi'n sub'fos'as!

— Atend'u, atend'u, al mi iom parol'is pri li hieraŭ Vinokurov.

Serebrovskij rapid'e si'n re'turn'is.

— Do, Vinokurov vizit'is vi'n hieraŭ vesper'e?

Anna Petrovna konstern'iĝ'is.

— Jes... vizit'is... Vi'n dezir'is vid'i!..

— Kial do li nenio'n dir'is al mi hodiaŭ?

— Nu, mi ne sci'as, kial li nenio'n dir'is al vi, —ruĝ'iĝ'ant'e ĝis larm'o'j murmur'is Anna Petrovna. — Li sid'is ĉi tie du'on'hor'o'n kaj for'vetur'is.

— Tiel, tiel! Kaj for'vetur'is? Post du'on'hor'o, vi dir'as?..

Mikael'o Sergeeviĉ ĵet'is mal'estim'a'n rigard'o'n tra mal'ferm'it'a pord'o en la dorm'o'ĉambr'o'n, post'e en'ig'is la minac'ant'a'j'n okul'o'j'n en vizaĝ'o'n de la edz'in'o kaj sufiĉ'e ĝu'int'e la ricev'it'a'n impres'o'n, subit'e ek'rid'et'is.

— Do ni est'as kvit'a'j, edz'in'et'o! Punkt'o, kiel oni dir'as nun! Ebl'e, ni mal'edz'iĝ'u? Ebl'e, vi edz'in'iĝ'os kun Vinokurov?

— Mi'ĉj'o, Mi'ĉj'o, —mal'trankvil'iĝ'is Anna Petrovna. — Por kio vi? De kie vi pren'is? Honest'a'n parol'o'n, Vinokurov ne plaĉ'as al mi! Por kio mi li'n bezon'as? Mi hav'as tia'n edz'o'n, tia'n edz'o'n!..

Sed Serebrovskij ek'ĝoj'is.

— Edz'o'n, edz'o'n! —kri'eg'is li per sovaĝ'a voĉ'o. — Jen vi hav'as edz'o'n! Di'o mi'a, ja viv'as tia'j mal'saĝ'ul'in'o'j! Mi vid'as, kiel vi vi'a'n edz'o'n am'as! Ĉiel'kolor'a ŝtup'ar'o! Flav'a'j kurten'o'j! Dom'o, kiel donac'o al la bo'patr'o! Ho, diabl'o! Vi ja en ĉerk'o'n mi'n kuŝ'ig'as. Ĉu vi sci'as, kio'n aranĝ'as tiu ĉi Zorin? Ne nur el la parti'o, ne nur Butyrki, sed diabl'o sci'as, kio pov'as rezult'iĝ'i!

Serebrovskij ek'kapt'is la kap'o'n per la man'o'j, kri'ant'e la insult'o'j'n : — He, kia mal'saĝ'aĵ'o okaz'is! Ĉu vi memor'as sinjor'o'n Zorin? La patr'o'n?

— Kiu'n Zorin? —tut'e konstern'iĝ'is Anna Petrovna.

— Do kia'manier'e vi ne memor'as? La memor'kapabl'o'n vi perd'is, patri'nj'o! Dek jar'o'j'n ja ni vizit'ad'is unu la ali'a'n! Ĝis la tomb'o ni amik'o'j ni'n mem opini'is! La knab'aĉ'o'n ĉi tiu'n, Vitalij, mi propr'a'man'e per la bombon'o'j regal'ad'is! Kaj nun li fripon'o far'iĝ'is! Mi est'is al li vetur'o'n ekster'land'e'n aranĝ'ont'a, kiel al la kon'at'a hom'o, sed li alianc'as kun tiu fripon'o Ivagin!.. Mi montr'os al li nun la ekster'land'o'n!.. Li nun vetur'os!..

Kaj subit'e re'memor'int'e, ke li mem jam tra'ŝov'is la demand'o'n tra du instanc'o'j, Serebrovskij ek'salt'is kaj en emoci'o ek'kur'is en la ĉambr'o.

— Ha, kiel mal'saĝ'e mi rapid'is!.. Ne, mal'jun'a mal'saĝ'ul'o, ĝi est'as por vi bon'a lecion'o! Jen prov'u, aranĝ'u ĉi tio'n! Sed ni ankoraŭ vid'u!

Nun Anna Petrovna kompren'is fin'fin'e, pri kio tem'as.

— Do vi mem al li ankaŭ la ekster'land'o'n aranĝ'is? Efektiv'e, mal'saĝ'ul'o! —mal'ŝat'e fal'ig'is ŝi kelk'a'j'n vort'o'j'n.

Pro tiu indiferent'a rimark'o Serebrovskij definitiv'e furioz'iĝ'is.

Se vi dezir'as sci'i, kiu el ni ĉiu'j est'as plej mal'saĝ'a, do li est'as, vi'a Vinokurov! Est'is tut'e ne'mal'facil'e por li tuj inter'trakt'i kun Zorin pri ĉio! Li'n oni pov'us lert'e tromp'i! Sed Vinokurov est'as stult'ul'o!

Serebrovskij sving'tir'is la telefon'tub'et'o'n.

— Ĉu Popov? Jes, jes, est'as mi. Aĉ'a afer'o est'as! Est'is mi tie, est'is. Neniu rezult'o! Aŭskult'i oni ne dezir'as! Kial, oni dir'as, vi ŝanĝ'as vi'a'j'n decid'o'j'n dek'foj'e dum unu semajn'o? Se Zorin, do est'u Zorin! La afer'o est'as jam trans'don'it'a al la pli alt'a instanc'o... Kio'n? Morgaŭ mi tie'n est'as vetur'ont'a, jes. Sed vi jen kio'n al mi dir'u : ĉu ni mem ne mal'profit'os?.. Nun tie est'as ne nur Zorin, kaj eĉ ne Zorin kun Ivagin... La tut'a trust'o protest'as! Tiu are'o, diabl'o ĝi'n pren'u!.. Kio'n?.. Jes, Vinokurov est'as definitiv'a idiot'o! Kio'n vi dir'as pri Ŝipova?.. Ne, ŝi est'as ni'a amik'o! Mi pen'os ankoraŭ per ŝi ĉi tio'n aranĝ'i. Nu, kompren'ebl'e, oni dev'as est'i si'n'gard'a!.. Jen, ĝust'e! Antaŭ ĉio tiu'n Ivagin... Bon'e, ni ankoraŭ vid'os!

Li met'is la tub'et'o'n.


Je la dek'tri'a tag'o la kun'labor'ant'in'o de la libr'ej'o, ne'vin'o de princ'in'o Velikonskaja evident'ig'is si'a'n plen'a'n mal'kapabl'o'n kaj mal'taŭg'ec'o'n. Dum du hor'o'j ŝi est'is sen'sukces'e serĉ'ant'a inter du'on'putr'int'a for'bala'aĵ'o iu'n antaŭ'milit'a'n libr'o'n pri la berlin'a metropoliten'o.

Libr'ej'administr'ant'o kamarad'o Ĉernjaev kun ĝu'o rigard'is, kiel la el'turment'it'a knab'in'o kun mal'ord'iĝ'int'a'j har'o'j est'is zorg'em'e fos'ant'a paper'o'j'n, kuŝ'ant'a'j'n en mal'lum'a angul'o, viŝ'is per la bluz'et'o polv'o'n sur la bret'o'j kaj supr'e'n'iĝ'is sub la plafon'o'n hont'em'e kun'prem'ant'e inter la genu'o'j la jup'o'n. Fin'e, ruĝ'a pro streĉ'o kaj hont'o, ŝi sen'pov'e konfes'is :

— Ne, kamarad'o Ĉernjaev, mi ne pov'as trov'i!

Ĉernjaev trankvil'e lev'iĝ'is kaj al'ir'int'e al unu ar'et'o de libr'o'j, kiu'n la knab'in'o jam est'is esplor'int'a, el'ig'is el ĝi polv'o'kovr'it'a'n libr'o'n kun got'liter'a gravur'aĵ'o sur la bind'aĵ'o : " Untergrundbahn ( * ) .


Untergrundbahn : Metropoliten'o.

— Jen est'as ĝi, —solen'e li dir'is. La knab'in'o ruĝ'iĝ'is pli fort'e.

— Sid'iĝ'u, kamarad'in'o Velikonskaja. Ni iom inter'parol'u.

Li al'mov'is al ŝi seĝ'o'n kaj mal'lev'is per ŝnur'o elektro'lamp'o'n tia'manier'e, ke la tut'a lum'o est'is fal'ant'a rekt'e en vizaĝ'o'n de la knab'in'o. La fenestr'o'j en la ĉambr'o mank'is.

— Bon'e! Vi iom'et'e mal'pur'ig'is vi'n. Ne grav'as. Oni pov'as for'sku'i. Aŭ lav'i.

— Ĉu vi mem lav'as la tol'aĵ'o'n? —subit'e demand'is li.

La knab'in'o konfuz'it'e kap'jes'is. Ĉernjaev est'is konsider'ant'a, kia'n aĝ'o'n ŝi hav'as. Kiam li vid'is ŝi'n last'foj'e ĉe Serebrovskij, en la mal'nov'a palt'o, ŝi aspekt'is jam sufiĉ'e viv'int'a. Ĝi tamen li'n ne dis'rev'ig'is. Sed nun, sen la palt'o, en blank'a batist'a bluz'et'o, ŝi ŝajn'is est'i graci'a dek'sep'jar'a knab'in'o.

— Ĉu vi hav'as ge'patr'o'j'n?

— Ne..., —mal'laŭt'e respond'is la knab'in'o. — Pli ĝust'e, mi hav'as, sed ne ĉi tie.

— Ĉu ekster'land'e?

— Jes, en Germani'o.

— Kial do ili vi'n for'las'is?

— Ĝi est'as long'a histori'o, kamarad'o Ĉernjaev. Dum la intern'a milit'o...

— Ili for'kur'is kun la blank'ul'o'j?.. Kompren'ebl'e! Do vi loĝ'is ali'lok'e?

— Mi de post la infan'aĝ'o loĝ'is kaj lern'is en Petrograd'o.

— Ĉu en Smolnyj?

— Jes!.. Sed mi lern'is tie nur unu jar'o'n. Post la revoluci'o mi rest'is en Petrograd'o kaj komenc'e loĝ'is kun la onkl'in'o, jen kun tiu sam'a, kiu ofic'as ĉe vi.

Ĉernjaev fin'e kompren'is, ke se la knab'in'o est'is lern'ant'a en la institut'o nur unu jar'o'n, ŝi hav'as en ĉiu okaz'o ne pli, ol, du'dek jar'o'j'n.

— Bon'e! —dir'is li, —post'e la onkl'in'o hav'is embaras'o'j'n kaj ŝi konsil'is al vi trov'i labor'o'n.

— Ne tut'e tiel! Ŝi ebl'ig'is al mi fin'i la lern'ej'o'n. Post'e ni trans'loĝ'iĝ'is Moskv'o'n kaj mi sukces'is dung'iĝ'i en la Ŝtat'a Bank'o. Mi ne dezir'is mal'facil'ig'i viv'o'n de la onkl'in'o. Ŝi labor'gajn'as tre mal'mult'e. Mi lu'is apart'a'n ĉambr'et'o'n. Sed mi'a de'ven'o!.. Kio'n mi far'u kun ĝi?.. Mi'n oni baldaŭ mal'dung'is. Kiom ajn mi pen'is de'nov'e dung'iĝ'i, mi nenie est'is akcept'it'a...

— Ĝi, efektiv'e est'as aĉ'a afer'o! —kun'sent'e rimark'is Cernjaev. — Last'temp'e mal'facil'e est'is? Nu, ne ĝen'u vi'n! Konfes'u! Ĉiu ja en la simil'a situaci'o pov'as okaz'i. Ĉu vi ne est'is trov'ant'a la solv'o'n? Pri mem'mort'ig'o est'is pens'ant'a? Bagatel'o!

Ĉernjaev subit'e lev'iĝ'is.

— Do ir'u ĉi tie'n, kamarad'in'o Velikonskaja!

La knab'in'o, ne kompren'ant'e, al'ir'is kuŝ'ant'a'n en la angul'o mol'a'n ar'o'n da paper'o.

— Kia'manier'e vi ne est'is trov'int'a la libr'o'n? He - he - he! Ne taŭg'as! Ne pov'as ni hav'i kun'labor'ant'o'j'n, kiu'j po du hor'o'j mal'ŝpar'as por trov'i iu'n libr'aĉ'o'n! Ni bezon'as rapid'ec'o'n!

La okul'o'j de la knab'in'o plen'iĝ'is per larm'o'j.

— Kamarad'o Ĉernjaev, kompren'u mi'a'n situaci'o'n!

— Mi do kompren'as! Vi'a situaci'o est'as sen'esper'a! Sed ni'a trust'o ja ne est'as invalid'ej'o! Ne pov'as ni ĉiu'n preter'pas'ant'o'n far'i ofic'ist'o, precip'e kun la princ'a de'ven'o!

— Kamarad'o Cernjaev, mi est'os diligent'a! Mi ord'ig'os ĉio'n ĉi. Mi aranĝ'os divers'a'j'n fak'o'j'n! Tiam ĝi ne est'os tiel mal'facil'e!

Kaj subit'e la knab'in'o rimark'is en sen'kolor'a'j okul'o'j de la estr'o minac'ant'a'n fajr'et'o'n. Ĉi tiu fajr'et'o est'is ĉiam pli ard'e flam'ant'a kaj sub la sen'mov'a rigard'o la knab'in'o sen'pov'e sid'iĝ'is la seĝ'o'n.

— Kamarad'o Ĉernjaev, —pet'eg'is ŝi, —indulg'u! Mi est'as tiel jun'a! Vi est'as honest'a hom'o, ĉu ne ver'e?

Ĉernjaev krud'e ek'rid'is.

— Cert'e! Sed la ide'o de honest'ec'o est'as relativ'a! Mi pov'as, ekzempl'e, atest'i vi'n morgaŭ antaŭ la estr'ar'o, kiel mal'taŭg'a'n labor'ant'in'o'n kaj, krom'e, kun ne'dezir'ind'a soci'a de'ven'o! Kaj ĝi est'os honest'e, ĉu ne ver'e?..

Li ŝtel'e al'ir'is la knab'in'o'n.

— Aŭ mi atest'os vi'n, kiel energi'a'n, spert'a'n kun'labor'ant'in'o'n... Kaj ĝi, mi kred'as, ne est'os honest'e?..

Rigard'ant'e la klin'it'a'n kol'o'n de la knab'in'o, li rikan'is. Ŝi ankoraŭ esper'is.

—Sed vi ja est'as parti'an'o, kamarad'o Ĉernjaev! La parti'an'o'j hav'as iu'n konscienc'o'n! Est'u mi'a patr'o kiu ajn, sed mi... Do por kio mi est'as respond'ec'a?..

— Ĉu mi est'as parti'an'o? —ek'rid'is Ĉernjaev. — Kiu dir'is al vi? Kamarad'o Serebrovskij est'as parti'an'o. Di'o ordon'is al li parti'an'iĝ'i ankoraŭ en la jar'o 1917. Sed mi por kia diabl'o parti'an'iĝ'u? Sen tio mi fart'as bon'e!

Kaj ĵus dir'int'e ĉi tiu'j'n vort'o'j'n, li kapt'is la knab'in'o'n ĉirkaŭ la tali'o kaj ĵet'is ŝi'n plank'e'n, en amas'o'n da paper'o. Tiu'minut'e aper'is en la pord'o Ivagin.


* * *

... de septembr'o 1928.

Ne plaĉ'is al Alice la ĉapitr'o pri blu'a stil'o kaj mal'bon'a humor'o. Ne plaĉ'is ankaŭ la ĉapitr'o pri mal'taŭg'a princ'id'in'o. Hom'o'j ĉi tiu'j est'as mal'varm'a'j, kruel'a'j! —dir'is al mi Alice. — Kaj mank'as al ili eĉ la plej simpl'a'j hom'a'j ec'o'j! Ne pov'as ili est'i konstant'a'j kun'labor'ant'o'j de la soveti'a ŝtat'aparat'o! Oni rapid'e sen'mask'ig'as tia'j'n person'o'j'n kaj kruel'e pun'as, kiel mal'amik'o'j'n de labor'ist'a klas'o. —Sed en mi'a roman'o ili viv'as, far'as, mal'nobl'aĵ'o'j'n kaj neniu al ili mal'help'as. Kiel do ĝi pov'as est'i?.. Ĉu mi pren'is tio'n el la viv'o? Se jes, do oni pov'as postul'i de mi respond'o'n, kio'n mi mem est'as far'int'a por la batal'o kontraŭ tiu'j ĉi hom'o'j?..

Efektiv'e, kio'n mi mem est'as far'int'a?.. Ĉu ne tro mal'mult'e est'as simpl'e honest'e labor'i?..

Mi rakont'is al Alice io'n el mi'a pas'int'o. Tio'n postul'as la nun'a etap'o de ni'a'j inter'rilat'o'j. Tiu etap'o, kiu, al mi ŝajn'as, komenc'iĝ'is de post la last'a dimanĉ'o. Tie, en Grunewald, ni lev'iĝ'is ankoraŭ unu ŝtup'o'n.

Kial mi opini'as tiel?.. Tia est'as ir'o de okaz'int'aĵ'o'j.

... Ĉi - dimanĉ'e dum paŭz'o inter la konkur'o, mi est'is perd'int'a la kamarad'o'j'n. Ie'n ĉiu'j mal'aper'is, ek'vid'int'e kon'at'ul'o'j'n sur la stadion'o aŭ kur'int'e en manĝ'ej'o'j'n. Rest'int'e sol'a, mi long'e vag'is en la hom'amas'o, ĝis kun'puŝ'iĝ'is kun Alice antaŭ en'ir'ej'o en mal'grand'a'n restoraci'o'n. Ŝi de'nov'e sur'hav'is la rob'o'n, kvankam ĉiu'j ceter'a'j part'o'pren'ant'o'j de la fest'o rest'is ĝis fin'o de la tag'o en sport'vest'o'j.

— Kie'n, vi, Alice? Ĉu tag'manĝ'i?

— Jes. Ĉu vi ankaŭ?

Dum la tag'manĝ'o mi rigard'as per feliĉ'a'j okul'o'j en buŝ'o'n de Alice kaj aŭskult'as ŝi'a'n babil'ad'o'n. Ŝi est'as tre vigl'ig'it'a.

— Ĉu vi kompren'as, mi preskaŭ ating'is la fin'ej'o'n!

— Mi vid'is, —dir'as mi, admir'ant'e ŝi'a'j'n ruĝ'a'j'n vang'o'j'n. — Mi vid'is! Vi preskaŭ ĝis la fin'o ir'is la unu'a.

Se io mal'help'is mi'n, do tio est'is mi'a propr'a cert'ec'o pri la venk'o. Kiam oni imag'as si'n la venk'int'o, ĝust'e tiam oni mal'venk'as.

En la fenestr'o aper'as la rid'ant'a vizaĝ'o de Berta kaj tuj post tio ili kun Otto en'fal'as la restoraci'o'n, kun'prem'int'e unu la ali'a'n en mal'ferm'it'a du'on'o de la pord'o.

— Vi ne prezent'as al vi, —kri'as Otto, kiel ŝi al mi ted'is kun si'a'j kares'aĵ'o'j! Ĉu vi ne pov'us liber'ig'i mi'n de ŝi? Est'u amik'o!

Sed Alice sku'as la fingr'o'n.

— Mi ne konsent'as! —dir'as ŝi. — Propon'u si'n al Erich, li est'as liber'a vir'o!

Otto iom tro laŭt'e mov'as la seĝ'o'n.

— Nu, diabl'o vi'n pren'u! Ni manĝ'u! Kio'n vi mend'is?

— Mi, ekzempl'e, mend'is la sup'o'n.

— Ĉu sup'o'n? Las'u vi! Kiu en Germani'o si'n nutr'as per la sup'o? Ĝi est'as burĝ'a superstiĉ'o! Kelner'o! Du'foj'e kolbas'et'o'j'n!

Mi rid'et'as.

— Ŝink'o kaj kolbas'et'o'j est'as vi'a tradici'a manĝ'o. Sed mi ne pov'as imag'i la tag'manĝ'o'n sen la sup'o! Ceter'e tiu ĉi sup'o ne est'as manĝ'ebl'a! Mi ne pov'as kompren'i, el kio ĝi est'as kuir'it'a.

— Mi bezon'as la rus'a'n salat'o'n! Mi tre ŝat'as la rus'a'n salat'o'n! —deklar'as Berta.

— Al vi est'as mal'permes'at'e! Vi tro ŝat'as ĉio'n rus'a'n! Se vi est'os manĝ'int'a la rus'a'n salat'o'n, vi'n oni kurac'os en rus'a disenteri'a hospital'o! —trankvil'e rimark'as Otto.

— Kie'n mal'aper'is Erich? —demand'as Alice.

Erich? —Otto plen'ig'as la buŝ'o'n per kolbas'et'o'j. — Al mi ŝajn'as, li est'as for'vetur'int'a hejm'e'n. Sensencaĵojn li far'as!

— Kia'j'n sen'senc'aĵ'o'j'n? —sulk'ig'as brov'o'j'n Alice.

— Ordinar'a'j'n!

— Kaj ge'kamarad'o'j'n Riz ĉu vi ne vid'is? —demand'as mi.

— Li est'as jam en Treptow kun si'a du'on'o. Tie est'as pli gaj'e! Ceter'e, iom pli mal'fru'e ni ankaŭ ven'os tie'n! Oni dev'as ni'a'j'n sindikat'a'j'n ofic'ist'aĉ'o'j'n mal'trankvil'ig'i!

— Kio okaz'os tie?

— La sindikat'a fest'o. Danc'ad'o kaj famili'a te'trink'ad'o por soci'filistr'o'j! Imit'o al burĝ'a'j amuz'aĉ'o'j! He, kanajl'o'j est'as ĉi tiu'j social-demokrat'o'j! Dum la balot'o ili lud'is per la kiras'ŝip'o kaj post'e kaŝ'is si'n post la fremd'a dors'o. “ Ni est'us kontraŭ la kiras'ŝip'o, sed la panj'o ne permes'as! ” Ne grav'as! Tia'n bon'humor'o'n ni tuj likvid'os!

— Ĉu vi aŭd'is io'n en la publik'o?

— Ĉie oni parol'as nur pri la kiras'ŝip'o!

Post la tag'manĝ'o Otto kaj li'a edz'in'o tuj for'vetur'as Treptow ’ on kaj ni rest'as du'op'e. La tag'o jam fin'iĝ'as kaj pal'a'j oblikv'a'j stri'o'j ombr'ig'as la arb'ar'o'n. Lac'iĝ'int'a labor'ist'a hom'amas'o tren'iĝ'as sur ĉiu'j voj'o'j al staci'o'j kaj tram'halt'ej'o'j.

Mal'pli da parol'ad'o'j, mal'pli da bru'o, mal'pli da tumult'o kaj mal'pli da polic'o. Iom post iom mal'pump'iĝ'as la ŝvel'int'a Grunewald.

— Lert'a knab'in'o vi est'as, Alice! —dir'as mi, prem'ant'e ŝi'a'n brak'o'n apud la kubut'o.

— Kial? —rid'et'as ŝi.

— Vi hodiaŭ al mi tre plaĉ'as!

— Ne konfuz'ig'u mi'n! Mi tiel hont'is montr'i al vi mi'a'j'n mal'bel'a'j'n gamb'o'j'n!

— Ho, konfes'u tuj, vi est'as koket'ul'in'o!

Alice ĝoj'e rid'as.

— Do mi plaĉ'as al vi? Mi est'u sincer'a! ĝi far'as al mi la plezur'o'n!.. Definitiv'e mi mal'ĉast'iĝ'is!..

— Kial mal'ĉast'iĝ'is!.. —ne kompren'as mi. — Al mi ŝajn'as, ĝi est'as tut'e natur'e por jun'a knab'in'o.

— Ne, ne! —sving'as ŝi obstin'e la kap'o'n. — Mi mal'ĉast'iĝ'is! Vi mal'ĉast'ig'is mi'n! Neniu ĝis nun est'is dir'int'a al mi, ke mi est'as bel'a!

— Ĉu ĝi est'as ver'e, Alice? —esplor'e demand'as mi, — Neniu neniam dir'is?..

— Nu, krom unu escept'o, kiu'n mi ne kalkul'as...

Post'e, kvazaŭ io'n re'memor'int'e, ŝi kares'e tuŝ'as per si'a man'o mi'a'n vang'o'n.

— Ni sid'iĝ'u!

Ni sur'herb'iĝ'is, ne'mal'proksim'e de la voj'et'o kaj ĉi tie, sub la arbust'o, ni preskaŭ ne est'as vid'ebl'a'j.

— Kar'a mi'a, se vi sci'us, kiel mi turment'iĝ'as! Kial mi ek'am'is vi'n?

— Kial vi bedaŭr'as pri tio, Alice? Ĉu est'as mal'bon'e?

— Mi tim'as vi'a'j'n kis'o'j'n. Ĉiu'tag'e mi trans'paŝ'as nov'a'n strek'o'n, dum la tut'a mi'a intern'o kri'as : vi ne dev'as, vi ne dev'as!

Alinjo! Ĉu ni ne rajt'as am'i?..

— Ne, ne! Ho, kial vi ne est'as liber'a? Se vi ne hav'us edz'in'o'n, se vi ne hav'us infan'o'n, ĉu mi halt'us antaŭ kio ajn?..

En mi'a kap'o io ek'sonor'is. Mi met'is la kap'o'n sur genu'o'j'n de Alice, kaj demand'is flustr'e :

— Tamen vi dir'u, kiu est'is cert'ig'ant'a vi'n, ke vi est'as bel'a!

Alice ne respond'is. Ŝi komenc'is nur spir'i pli profund'e kaj pli oft'e.

— Kiu ajn li est'as, li dir'is ver'o'n, Alice! —murmur'is mi, ĉirkaŭ'pren'ant'e ŝi'a'n tali'o'n per la brak'o'j. — Ĉu vi aŭd'as? Li dir'is la ver'o'n!.. Klin'u vi'n al mi! Pli proksim'e!.. Jen tiel!..

Sed tuj re'tir'ant'e si'n kaj re'puŝ'ant'e mi'n, ŝi ek'kri'is :

— Ĝi ne est'as am'o! Ĝi est'as pasi'o!

Alice, ĉu pov'as ekzist'i am'o sen pasi'o?

— Kaj ĉu pasi'o ekzist'as sen am'o?..

— Jes, plej oft'e tiel okaz'as! Sed vi ja sci'as, ke mi am'as vi'n!

— Kial vi ne am'as vi'a'n edz'in'o'n? —subit'e ek'kri'is ŝi. — Ĉu vi'a edz'in'o est'as mal'bon'a?..

— Ne, Alice, mi tio'n ne pov'as dir'i. Mi ne sci'as, kial! Ebl'e, —simpl'e, tiel dezir'is la sort'o...

— Vi tre mal'mult'e est'as rakont'int'a al mi pri vi'a famili'a viv'o. Mi turment'iĝ'as pro tio dum tut'a'j nokt'o'j. Kun vi mi est'as gaj'a, sed rest'ant'e sol'a, mi pent'as pri ĉio kaj est'as pret'a ĉiu'minut'e ĉio'n dis'ŝir'i...

Jen, tiam mi decid'is rakont'i al ŝi io'n el mi'a pas'int'o.

De la lag'o'j jam est'is naĝ'ant'a'j griz'a'j nebul'o'j, post'las'ant'e ĉie mal'sek'ec'o'n. Kiam mi fin'is, krepusk'o per griz'a'j makul'o'j est'is sid'iĝ'ant'a inter la arb'o'j. Grunewald en'volv'is si'n en la vesper'a mantel'o. Tio ne sav'is ĝi'n de rapid'a mal'varm'iĝ'o.

— Est'as mal'varm'e! —dir'is Alice, —ni re'ven'u hejm'e'n!

Sed mi ne mov'iĝ'is. Mi for'met'is la jak'o'n kaj sur'ĵet'is ĝi'n sur la knab'in'o'n. Varm'a ond'o plen'ig'is mi'a'n brust'o'n. Mi rigard'is ŝi'n per la bril'ant'a'j okul'o'j. Mi don'is al ŝi la promes'o'n, egal'rajt'a'n al ĵur'o :

Alinjo, am'at'a mi'a, vi ne dev'as est'i mal'ĝoj'a! Vi est'os feliĉ'a. Mi ĵur'as, mi ne ven'ig'os al vi la mal'feliĉ'o'n. Vi pren'os de ĉi tiu am'o nur ĝoj'o'n. La sufer'o rest'os post la sojl'o. Vi pov'as fid'i al mi. Mi am'as vi'n pli, ol mi'a'j'n dezir'o'j'n.


* * *

Vitalij ricev'is el la ĝeneral'a kancelari'o oficial'a'n invit'o'n :

“ Al inĝenier'o Zorin. Laŭ ordon'o de kamarad'o Serebrovskij, ven'u al li la dek'kvin'a'n de decembr'o je la dek'du'a tag'e. Kancelari'estr'o ( sub'skrib'o ). ”

Tiu'n ĉi paper'o'n Vitalij nerv'em'e est'is ĉif'ant'a en la man'o'j, sid'ant'e sur benk'o dum kun'sid'o de mur'gazet'a'j redaktor'o'j kaj aŭskult'ant'e raport'o'n pri batal'o kontraŭ persekut'o'j de labor'ist'a'j korespond'ant'o'j. Apud'e sid'is Ivagin kaj mim'ik'e trans'don'is impres'o'n de la raport'o al la najbar'o. La najbar'o est'is tiu sam'a larĝ'ŝultr'a fremd'land'an'o en uniform'o de la ruĝ'a front'o, kiu est'is ĵet'int'a la pom'o'n en la hom'o'n kun akr'e'pint'a barb'et'o dum la oktobr'a demonstraci'o.

Was ist das? ( * ) —mir'ig'it'e demand'is la german'o, sci'vol'em'e rigard'ant'e sovaĝ'a'n mien'o'n de Ivagin.


Was ist das? : Kio est'as?

— Diboĉ'ul'o'j promes'is al unu labkoro for'ŝir'i la kap'o'n, —klar'ig'is Vitalij german'lingv'e. La german'o mal'konfid'em'e rigard'is li'n.

— Ĉu est'as ebl'e?

— Jes, jes! —ĝoj'e sku'is la kap'o'n Ivagin, —kun ni'a kultur'o ĉio est'as ebl'a! Ha? Ĉu vi ne kred'as? Do vi ven'u kamarad'o en ni'a'n kamp'ar'o'n! Ne tro mal'proksim'e, apud Moskv'o. Ha? Tie est'as tut'e simpl'e : paf el ĉas'paf'il'o kaj la fin'o! Aŭ per alumet'o en fojn'ej'o'n!..

Seriozaj okul'o'j de la fremd'ul'o en'iĝ'is en vizaĝ'o'n de Vitalij. Li'a kvar'angul'a kap'o kun long'a'j griz'a'j har'o'j, simil'a al erinac'o, mal'konfid'em'e balanc'iĝ'is.

— Do tio est'as plej efektiv'a klas'batal'o! —ek'kri'is li kaj Vitalij rimark'is, kiel mal'nov'a cikatr'o en mal'supr'a part'o de li'a mal'dekstr'a vang'o eg'e ruĝ'iĝ'is.

— Jes, Genosse! Ĝi est'as klas'batal'o! —respond'is Vitalij kaj ankoraŭ'foj'e ek'rigard'is la german'o'n. — Kaj ĉu vi, Genosse, est'as komsomol'an'o?

Sekretario de la Berlin'a Region'komitat'o.

— Kaj ruĝ'front'batal'ant'o?

— Jes.

— Baldaŭ mi vizit'os Germani'o'n. Ĉu vi kon'at'ig'os mi'n kun labor'o de la Ruĝ'a Front'o?

La german'o pli'vigl'iĝ'is kaj la sulk'et'o'j, akr'e ĵet'it'a'j sur li'a'n brun'a'n vizaĝ'o'n, dis'glat'iĝ'is.

— Cert'e, kamarad'o! Sed por kio vi est'as vizit'ont'a Germani'o'n?

— Mi est'as inĝenier'o! Ni est'as konstru'ont'a'j la metropoliten'o'n.

So? ( * ) —tut'e ek'ĝoj'is la german'o, —mi ĵus hieraŭ est'is medit'ant'a : kial Moskv'o, la prolet'a ĉef'urb'o, permes'as tia'n tro'plen'ig'o'n de la tram'o. Vi'a publik'o okup'as eĉ la pavim'o'j'n!


So? : Tiel?

— La trotuar'o'j ne sufiĉ'as! —konfuz'iĝ'is Vitalij. —Sed ĝi est'as bon'e, ke vi, kamarad'o, sub'ten'as la ide'o'n pri moskv'a metropoliten'o. Mi antaŭ'ne'long'e aŭd'is, ke fremd'land'a'j komun'ist'o'j ne aprob'as konstru'ad'o'n de metropoliten'o'j.

— Kial? —mir'is la fremd'ul'o, —se la kapital'ist'a trust'o en burĝ'a urb'o konstru'as ĝi'n ne tiel, kiel pet'as la labor'ist'o'j, sed kiel profit'as al la trust'o, do en Moskv'o ĝi ja mal'ebl'as!

Mal'antaŭ ili iu mal'kontent'e ek'grumbl'is kaj ili du minut'o'j'n silent'is. Post'e Ivagin subit'e ek'barakt'is sur si'a seĝ'o.

— Ebl'e, li pens'as, ke ni tut'e van'e skrib'as en gazet'ar'o? Ha? — Ebl'e, li hav'as tia'n impres'o'n, ke ĝi est'as sen'util'a risk'o? Do vi dir'u al li... Dir'u vi, ke... Jen, diabl'o, traduk'u la cifer'o'j'n!..

Vitalij rapid'em'e en'skrib'is en not'libr'et'o'n cifer'o'j'n, cit'it'a'j'n de la raport'ant'o : dum unu jar'o laŭ artikol'et'o'j de labkoroj en centr'a gazet'ar'o ĉirkaŭ 1500 person'o'j est'is juĝ'it'a'j, pli, ol 500 eks'ig'it'a'j el la ofic'o, la sam'a kvant'o ricev'is parti'a'j'n pun'o'j'n, 100 est'is eks'ig'it'a'j el la parti'o kaj tiel plu. La german'o mal'laŭt'e ek'kri'is :

— Kiel tiu'j hom'aĉ'o'j est'is traf'int'a'j en sovet'a'n aparat'o'n? Kiu ili est'as?

Vitalij komenc'is nom'i ili'n : korupt'ul'o'j, burokrat'o'j, formal'ul'o'j, mal'taŭg'a'j administr'ant'o'j, “ lak'kovr'it'a'j ” komun'ist'o'j, sabot'ant'o'j...

— Vi rakont'u al li pri ni'a afer'o! —puŝ'is Ivagin kubut'o'n de Vitalij. — Dir'u...

— Ne, Ivagin, liber'ig'u!.. —Vitalij embaras'e ĉif'is en la man'o'j la oficial'a'n leter'o'n de la ĝeneral'a kancelari'o. — Iu ali'a pri si rakont'u, sed ni silent'u!

Dum inter'romp'o Ivagin al'ŝov'is al la german'o si'a'n not'libr'et'o'n kaj ĝoj'e rikan'ant'e, ig'is li'n en'skrib'i si'a'n aŭtograf'o'n. Tri'op'e ili est'is star'ant'a'j en fum'ej'o, apog'int'e si'n kontraŭ la mur'et'o, kaj Ivagin klar'ig'is al la german'o labor'o'n de la mur'gazet'a redakci'o.

Kamarad'o el la kun'sid'estr'ar'o, kies nom'o, ornam'ant'a ne'mal'mult'a'j'n broŝur'o'j'n kaj libr'o'j'n, est'is al Vitalij kon'at'a, al'ir'is la german'o'n.

— Vi mal'fru'iĝ'is, kamarad'o, —prem'is li li'a'n man'o'n, —sed tamen vi dev'us tra'ir'i al la estr'ar'tabl'o. Ĉu vi est'is en la salon'o?

— Ne grav'as! —respond'is tiu, rid'et'ant'e. — Mi est'as tre kontent'a! La kamarad'o'j help'is al mi kompren'i.

— Ŝajn'e, vi iom mi'n kon'as, respond'is Vitalij, —mi'a nom'o est'as Zorin.

— Ho, jes! Pri vi ni est'is parol'ant'a'j dum la pas'int'a semajn'o. Ĉu vi vetur'os Germani'o'n?

— Ĝust'e mi ne sci'as, ĉu mi vetur'as, —evit'is Vitalij la rekt'a'n respond'o'n.

— Kial?

— La demand'o, ŝajn'e, est'os re'diskut'at'a?

— Ŝajn'e, ne! —akr'e, preskaŭ krud'e, kontraŭ'dir'is la kamarad'o el la kun'ven'estr'ar'o. — Ĝi ne est'as cel'konform'a. Vi est'as taŭg'a kandidat'o. Kio'n? Sed por kio vi ĉi tie sid'as?..


* * *

... de septembr'o 1928.

Rudolf Riz labor'as en mal'grand'a elektro'staci'o apud Berlin. Ni kun Alice est'as for'vetur'int'a'j al li mez'tag'e. La lok'trafik'a vagon'ar'o port'as ni'n preter akurat'a'j ŝton'a'j vilaĝ'an'a'j dom'et'o'j kun tegol'a'j tegment'o'j kaj preter zorg'e skiz'it'a'j sur la ter'o geometri'a'j kvadrat'o'j. Kelk'lok'e est'as kuŝ'ant'a'j sur la kamp'o agrikultur'a'j maŝin'o'j. Mi sci'vol'em'e rigard'as tra la vagon'fenestr'o. Alice star'as apud'e kaj la en'flug'ant'a vent'o mov'et'as hel'a'n ar'et'o'n da har'o'j sur ŝi'a frunt'o.

— Vi hav'as jen'a'n proporci'o'n, —dir'as mi : — Kvin etaĝ'o'j —urb'o, du etaĝ'o'j —vilaĝ'o. Ni hav'is ĝis nun du etaĝ'o'j'n en la urb'o kaj la vilaĝ'o tut'e ne hav'is etaĝ'o'j'n. Est'is iu miks'aĵ'o de pajl'o kun nigr'iĝ'int'a lign'o, aŭ eĉ pli mal'bon'e, kun argil'o.

— Est'is? —sub'strek'as Alice.

— Nu, cert'e, est'is! Nun kresk'as nov'a vilaĝ'o, kolektiv'a, brik'a, verd'a, elektr'iz'it'a! Tiu'n la vi'a sen'dub'e envi'as!

— Jes, —ek'spir'as Alice, —kaj ni'a'j labor'ist'a'j koloni'o'j, kiel vi vid'is, rest'as sen'etaĝ'a'j. Ne ĉiu ja pov'as loĝ'i en kvin'etaĝ'a dom'o!

“ Vilaĝ'et'o ”, kiu'n ni ven'is, kalkul'as kelk'a'j'n mil'o'j'n da loĝ'ant'o'j. La strat'o'j est'as pavim'it'a'j per glat'a ŝton'o kaj lum'ig'it'a'j per elektr'o. Frukt'a'j ĝarden'o'j afabl'e sving'as verd'a'j'n branĉ'o'j'n.

Rudolf renkont'as ni'n ĉe la staci'o kaj la labor'o tuj komenc'iĝ'as. En pord'eg'o de ŝton'a dom'o star'as grand'statur'a jun'ul'o, vest'it'a laŭ urb'a manier'o.

Gutn Tag, Gustaw! —lev'as Rudolf la ĉapel'o'n, —ĉu la mal'jun'ul'o'j est'as hejm'e?

Gntag! —naz'parol'as Gustaw kaj mal'aper'as post la pord'eg'o.

La kort'o bril'as pro pur'ec'o. El brik'a stal'o el'rigard'as kapr'in'o. Post ĝi est'as vid'ebl'a'j du bon'e nutr'it'a'j bov'in'o'j, apati'e ŝmac'ant'a'j fojn'o'n. Kontraŭ la bov'ej'o, en ĉeval'ej'o ek'spir'as ĉeval'o. Sub special'e aranĝ'it'a tegment'o kuŝ'as maŝin'o'j. Mez'kresk'a mal'jun'ul'o el'ir'as en gras'makul'it'a veŝt'o, kun pip'o en la buŝ'o. Li sek'e ŝov'as la man'o'n.

— Bon'a'n tag'o'n! Kio'n vi rakont'os, ge'sinjor'o'j?

— Jen est'as la rus'a kamarad'o! —prezent'as mi'n Rudolf.

— Ho! —pli'vigl'iĝ'as la mastr'o. — Ĉu vi ven'is el Soveti'o? Ĝi est'as tre interes'e! Ĉu vi dezir'as sci'i, kiel ni viv'as? Bon'e, mi rakont'os al vi. Kaj post'e vi al mi rakont'os pri vi'a'j kamp'ar'an'o'j! Ĉu bon'e?

— Vi hav'as, ŝajn'e, riĉ'a'n dom'o'n? —demand'as mi.

— Riĉ'a'n? —indign'int'e kontraŭ'dir'as la mastr'o, —kial do ĝi est'as riĉ'a? Mez'a dom'o! Kaj, krom'e, mi neniel pov'as ĝi'n el'aĉet'i! Mi ankoraŭ ŝuld'as por ĝi ĉirkaŭ du mil mark'o'j'n! Kie mi ili'n pren'os?

— Ĉu vi hav'as grand'a'n famili'o'n?

La mastr'o kun'vok'as si'a'j'n hejm'ul'o'j'n. Li'a patr'in'o, sek'a, du'on'fleks'it'a mal'jun'ul'in'o sep'dek'jar'a, kun sku'iĝ'ant'a kap'o, en nigr'a rob'o, sen'esper'e sving'as la man'o'n.

— Ĉu li ni'a'n viv'o'n laŭd'as? Li ĉiam fanfaron'as!

— Ne, av'in'o! —trankvil'ig'as ŝi'n Rudolf. — Li ne laŭd'as, sed insult'as.

— Insult'as? Do li prav'as! Kia est'as viv'o? Ses buŝ'o'j'n ja li nutr'ig'as!

Jun'a mastr'in'o hav'as kvar'dek jar'o'j'n. Ŝi est'as vest'it'a en nigr'a jup'o, griz'a bombazina jak'o kaj lan'a'j ŝtrump'o'j.

— Evident'e, vi est'as parti'varb'ant'o'j? —konjekt'as ŝi. — Mi ne permes'os al li komun'ist'iĝ'i. Eĉ se ni pro mal'sat'o est'os mort'ant'a'j, ne far'iĝ'os komun'ist'o'j mi'a edz'o aŭ infan'o'j!

La mastr'o minac'e rigard'as la edz'in'o'n. La infan'o'j star'as apud'e kaj okul'sign'as unu al la ali'a. Unu est'as tut'e plen'aĝ'a, li hav'as ĉirkaŭ du'dek jar'o'j. La ali'a en depend'ant'a larĝ'eg'a pantalon'eg'o est'as dek'kvar'jar'a. Dek'ok'jar'a knab'in'o kun mal'long'e tond'it'a'j har'o'j en blank'a tol'a rob'o rid'et'as al Alice.

— Mi hav'as kvin hektar'o'j'n da ter'o, —daŭr'ig'as la kamp'ar'an'o. — La en'spez'o ne est'as grand'a, ĉirkaŭ du kaj du'on'o mil mark'o'j po'jar'e. La impost'o'j est'as grand'a'j! Ok'cent mark'o'j'n da impost'o mi pag'as!

— Ĉu ne sufiĉ'as al vi?

— Kiel do pov'as sufiĉ'i? Por la dom'o ni ankoraŭ pag'as!

— Kiel ĝi pov'as est'i? —mir'as mi, —mult'kamp'a'n sistem'o'n vi hav'as, maŝin'o'j'n, kemi'a'n sterk'ad'o'n, bon'a'n rikolt'o'n, sed tamen ne sufiĉ'as?

— Kial do sinjor'o pri la el'spez'o'j forges'as? —de'nov'e en'miks'iĝ'as la mastr'in'o. — Li ja dir'as al vi, ke ok'cent mark'o'j'n da impost'o! Kaj ĉu la furaĝ'o est'as ne'mult'e'kost'a? Kaj oni dev'as ĉiu'j'n vest'ig'i! Oni dev'as ses buŝ'o'j'n nutr'ig'i!

— Kio'n vi pens'as pri la milit'o, mastr'o? —demand'as Alice.

— Pri la milit'o? —fum'as per la pip'o la mastr'o, —mi opini'as, ke ni ne bezon'as nov'a'n milit'o'n! Sufiĉ'is la milit'o en la dek'kvar'a jar'o!

Okul'o'j de la mal'jun'ul'in'o komenc'as larm'i.

— Kar'a fraŭl'in'o! Du fil'o'j'n mi'a'j'n oni mort'ig'is dum tiu milit'o!

— Kaj ĉu la av'in'o aŭd'is, ke Germani'o est'as konstru'ont'a nov'a'n kiras'ŝip'o'n?

— Jes, tiu ide'o pri la kiras'ŝip'o al mi ankaŭ ne plaĉ'as, —rimark'as la mastr'o, —tiu'rilat'e eĉ mi'a edz'in'o simpati'as la komun'ist'o'j'n. Ĉu ne ver'e, Gretchen?

— Do vi agit'as kontraŭ la kiras'ŝip'o? — Vi do komenc'e dir'us!.. Ni ĉiu'j al'iĝ'os al vi. Bon'ven'u en ni'a'n dom'o'n!

Alice est'as tre kontent'a. En la ĉambr'o, ĵet'int'e rapid'a'n rigard'o'n sur la mebl'ar'o'n, ruĝ'a'j'n apog'seĝ'o'j'n kun art'e'far'it'a'j pied'et'o'j, sibl'ant'a'n horloĝ'o'n, nikel'it'a'j'n lit'o'j'n, flor'o'j'n, kurten'o'j'n sur la fenestr'o'j kaj blank'a'j'n tabl'o'tuk'o'j'n, ŝi flustr'as en mi'a'n orel'o'n :

— Ĉi tiu kamp'ar'an'o est'as pli, ol mez'a. Se li'a famili'o protest'as la kiras'ŝip'o'n, ni hav'os ĉi tie la sukces'o'n!

Preter'pas'ant'e, ni vizit'as la elektro'staci'o'n, kie labor'as Rudolf. Ĉi tie est'as la tag'manĝ'a paŭz'o. Mi esplor'as diesel - maŝin'o'j'n kaj inter'parol'as kun la ĉef'a mekanik'ist'o.

— Ni'a staci'o pri'serv'as ĉiu'j'n proksim'a'j'n entrepren'o'j'n. Ĝi est'as sufiĉ'e grand'a staci'o por vilaĝ'o!

— Kiom vi ricev'as?

— Du'cent kvin'dek mark'o'j'n.

La mekanik'ist'o komenc'as plend'i. Li'n de'long'e interes'as Sovet'uni'o kaj li kun plezur'o trans'loĝ'iĝ'us tie'n. Li aŭd'is, ke Rusi'o bezon'as kvalifik'it'a'n labor'fort'o'n. Ĉu mi ne pov'us help'i al li trov'i labor'o'n en Moskv'o, aŭ en nov'e'konstru'at'a'j elektr'o - staci'o'j? Li aŭd'is ankaŭ, ke en Moskv'o est'as konstru'ot'a la metropoliten'o. Dum kelk'a'j jar'o'j li labor'is en Berlin laŭ tiu ĉi special'ec'o kaj pov'us est'i util'a.

Apud grand'a fenestr'o kelk'e da labor'ist'o'j sid'as kaj maten'manĝ'as. Ĉiu el ili hav'as sak'o'n, plen'ig'it'a'n per ĵurnal'o'j, broŝur'o'j kaj buter'pan'o'j.

Jun'ul'o lev'as la ĵurnal'o'n kaj entuziasm'e kri'as :

— Bon'eg'e, kamarad'o'j! La unu'a tag'o al'port'is 8013 voĉ'o'j'n! La komun'ist'o'j tamen ating'is sukces'o'n!

— Kaj kio'n skrib'as " Vorwärts ” pri la kampanj'o? —demand'as Alice labor'ist'o'n, leg'ant'a'n " Vorwärts ”.

La mal'jun'ul'o rigard'as ŝi'n super la ĵurnal'o, kun'fald'as ĝi'n kaj met'as en la poŝ'o'n.

—" Vorwärts ” nenio'n skrib'as, —sever'e respond'as li. — Evident'e ni konsent'as ĝi'n konstru'i.

— Jes, —sub'ten'as du'a labor'ist'o, tra'glut'int'e pec'o'n da fromaĝ'o, — Plen'a kun'sid'o de la parti'o nenio'n dir'is pri tio ĉi kaj la ministr'o'j - social'ist'o'j est'as voĉ'don'int'a'j por la kiras'ŝip'o.

— Ven'u post la labor'o la kun'ven'o'n! —rimark'as Alice. — Tie ni pri'parol'os ĉi tiu'n demand'o'n.

En mal'grand'a restoraci'o sur bord'o de art'e'far'it'a lag'o est'as aranĝ'it'a ekspozici'o de pariz'a'j mod'o'j. Elsa, vest'it'a mem laŭ la last'a mod'o, don'as klar'ig'o'j'n al la vizit'ant'o'j. Post kiam la vir'in'o'j ek'interes'iĝ'is pri la mod'o'j, oni konvink'as ili'n rest'i en la kun'ven'o.

Alice salut'as kaj sulk'ig'as la brov'o'j'n.

— Ĉu vi tiel ŝat'as vest'i vi'n laŭ la mod'o?

Se la edz'o gajn'as sufiĉ'e, kial mi dev'as vest'i mi'n, kiel almoz'ul'in'o?

Iom post iom la restoraci'o plen'iĝ'as. La tabl'et'o'j est'as dens'e ĉirkaŭ'glu'it'a'j de labor'ist'a kaj kamp'ar'an'a jun'ul'ar'o. La bier'o flu'as, kiel river'o. Nigr'o'blank'a klav'ar'o de la mekanik'a fortepian'o kur'as sub fingr'o'j de ne'vid'ebl'a muzik'ant'o, obtuz'ig'ant'e la kun'ven'int'o'j'n per tondr'a'j tril'o'j. Apud ĝi star'as ar'o da bub'o'j kun jubil'a'j bril'ant'a'j okul'o'j. Ili laŭ'vic'e ofer'as dek'pfenig'a'j'n alumini'a'j'n mon'er'o'j'n, met'ant'e ili'n en aŭtomat'a'n aparat'o'n kaj la silent'iĝ'int'a fortepian'o re'komenc'as la ĉes'int'a'n muzik'o'n.

Sed jen Rudolf anonc'as, ke la miting'o komenc'iĝ'as. Parol'o'n por salut'o li prezent'as al mi. La publik'o silent'iĝ'as. Ne ĉiu'tag'e oni vid'as tiel proksim'e rus'a'j'n bolŝevik'o'j'n! Mi re'memor'as mi'a'n unu'a'n parol'ad'o'n antaŭ kamp'ar'an'o'j. Mi agit'is tiam kontraŭ la drink'ad'o. Mi est'is sid'ant'a en sufok'a kaj tre mal'pur'a dom'aĉ'o, mal'hel'e lum'ig'it'a per flagr'ant'a'j lamp'o'j. Oni pov'is nur konjekt'i, ke la dom'aĉ'o est'as plen'eg'a. En tabak'fum'o est'is naĝ'ant'a la unu'a vic'o da benk'o'j. Mi'n est'is rigard'ant'a'j bril'ant'a'j en du'on'lum'o okul'o'j, ne'komb'it'a'j barb'o'j kaj du'on'mal'ferm'it'a'j buŝ'o'j kun nigr'iĝ'int'a'j pro la tabak'o dent'o'j. Jun'a'j knab'in'o'j en hel'kolor'a'j bluz'o'j est'is sid'ant'a'j, ĉirkaŭ'pren'int'e la ŝvit'iĝ'int'a'j'n jun'ul'o'j'n kaj, kvazaŭ aŭtomat'o'j, el'kraĉ'is for'maĉ'it'a'n sem'ŝel'o'n. La german'a'j kamp'ar'an'o'j en tiu pur'a lum'a restoraci'o, apud la bier'tabl'o'j, tut'e ne simil'as tiu'n vilaĝ'o'n. Sed ili rigard'as mi'n per sam'e bril'ant'a'j okul'o'j, kvazaŭ atend'ant'e io'n ekster'ordinar'a'n.

Kio'n dir'i al ili? Mi ja est'as tut'e kun'ig'it'a per la konstituci'a leĝ'ec'o. Mi salut'as ili'n per kelk'a'j vort'o'j kaj aprob'a murmur'o kur'as sur la bier'a'j kruĉ'o'j. Mi rakont'as al ili pri konstru'ad'o de l ’ social'ism'o en U S S R kaj oni aŭskult'as mi'n atent'em'e. Sed kiam mi est'as rimark'ant'a, ke la labor'ist'o'j kaj kamp'ar'an'o'j de Rusi'o nur tial venk'is kontraŭ la nobel'o'j kaj burĝ'o'j, ke ili batal'is kontraŭ la komun'a mal'amik'o kun'e, oni suspekt'as mi'n pri la komun'ist'a agit'ad'o. Inter la kamp'ar'an'a part'o komenc'iĝ'as bru'ad'o. Oni inter'romp'as mi'n kaj tiu mal'jun'ul'o, kiu'n ni est'as vizit'int'a'j, komenc'as kontraŭ'dir'i :

— La rus'a kamarad'o est'as agit'ont'a ni'n pri komun'o'j. Ni kon'as ĝi'n! Sed kio est'as aplik'ebl'a en Soveti'o, est'as tut'e mal'aplik'ebl'a ĉe ni. Ĉu mi dev'as ankaŭ la dom'o'n for'don'i al la komun'o? La dom'o'n, kiu'n mi kun tia'j mal'facil'aĵ'o'j el'aĉet'as? Ebl'e, en Soveti'o la dom'o'j'n oni don'as sen'pag'e al la kamp'ar'an'o'j, sed ĉi tie oni pren'as por ili mon'o'n! Ĉu mi ankaŭ la maŝin'o'j'n kaj la brut'ar'o'n for'don'u? Ne, tio'n mi ne konsent'as.

La parol'ad'o hav'as mult'a'j'n re'vok'o'j'n. La kamp'ar'an'o'j plend'as, ke la labor'ist'o'j ne kompren'as ili'n, ke la labor'ist'o'j viv'as pli bon'e kaj est'as trud'ont'a'j al ili si'a'j'n ide'o'j'n. Alice pren'as mi'n je la brak'o.

— Ĉu vi aŭd'as? Jen est'as ni'a'j kamp'ar'an'o'j!

Ŝi pren'as parol'o'n kaj rakont'as pri la milit'danĝer'o.

— Neniu mal'permes'as al vi opini'i, ke nur en Rusi'o est'as konstru'ebl'a la social'ism'o. Ĉiu pov'as hav'i si'a'n opini'o'n. Sed ĉiu'okaz'e neniu el ni dezir'as mal'bon'o'n al Sovet'uni'o. ( “ Ŝi prav'as! ” —oni kri'is el la salon'o ). Tamen, kontraŭ Sovet'o'j est'as prepar'at'a la milit'o kaj ebl'e morgaŭ oni send'os vi'n kun fusil'o'j en la man'o'j kontraŭ vi'a'j soveti'a'j frat'o'j!

Mi rigard'as nun Alice ’ n de'mal'supr'e kaj de'flank'e. Ŝi'a profil'o est'as skiz'it'a akr'e, kvazaŭ per la man'o de iu fort'a pentr'ist'o. Kiom da divers'a'j ec'o'j hav'as ĉi tiu du'dek'du'jar'a knab'in'o!

Alice trans'ir'as al la kiras'ŝip'o.

— Hodiaŭ, kamarad'o'j, est'as la du'a tag'o de la voĉ'don'ad'o. Vi sci'as, kiom kost'os al ni ĉi tiu kiras'ŝip'o. Sed, inter'ceter'e, kelk'a'j parti'o'j, tut'e konsci'e pri'silent'as la kampanj'o'n.

Alice indign'as pri kondut'o de l ’ social'demokrat'a'j ministr'o'j, voĉ'don'int'a'j por la kiras'ŝip'o kaj postul'as pli grand'a'n aktiv'ec'o'n flank'e de la sen'parti'ul'o'j. Ŝi'a parol'ad'o est'as mult'foj'e inter'romp'at'a. Apenaŭ ŝi fin'as kaj la restoraci'o iĝ'as aren'o de la plej kruel'a batal'o.

— Mi mir'as, —kri'as unu labor'ist'o, —kiel social'demokrat'o'j toler'as en si'a medi'o tia'j'n perfid'ul'o'j'n, kiel Müller! Oni dev'as jam de'long'e for'pel'i li'n al diabl'o'j kaj stamp'i li'n, kiel fripon'o'n!

— Ne est'as pli bon'a vi'a Thälmann! —sufok'iĝ'ant'e pro la koler'o, pen'as mal'aŭd'ig'i li'n, kri'eg'ant'e, ŝvit'a kaj ruĝ'a lok'sindikat'a sekretari'o. Li mal'san'as astm'o'n, kaj est'as mal'facil'e al li kri'eg'i. — Vi'a Thälmann kaŝ'as ŝtel'ist'o'j'n kaj labor'mon'o de labor'ist'o'j est'as met'at'a en poŝ'o'j'n de fripon'o'j kun komun'ist'a'j parti'bilet'o'j ( * ) !


labor'mon'o de labor'ist'o'j... : En 1928 kelk'a'j funkci'ul'o'j de Hamburg'a Komun'ist'a organiz'aĵ'o mal'ŝpar'is parti'a'j'n kotiz'o'j'n por propr'a'j bezon'o'j. Suspekt'it'a pri la intenc'a kaŝ'ad'o de tiu ĉi krim'o, k - do Thälmann est'is riproĉ'it'a flank'e de C K de la K P German'a. La Komun'ist'a Inter'naci'o esplor'int'e la afer'o'n, konstat'is absolut'a'n sen'kulp'ec'o'n de k - do Thälmann, nul'ig'is la riproĉ'o'n kaj propon'is al C K de la K P Germ. est'i pli atent'em'a en la afer'o'j, kiu'j est'as util'ig'ebl'a'j kontraŭ la komun'ism'o.

— Mi postul'as respekt'o'n al kamarad'o Thälmann! —de'nov'e kri'as la unu'a, —neniu kuraĝ'as dir'i pri Thälmann io'n mal'bon'a'n! Est'as pruv'it'e, ke li ne part'o'pren'is la Hamburg'a'n afer'o'n!

Se ne part'o'pren'is, kial do C K far'is al li riproĉ'o'n?

— Ne vi'a afer'o est'as, sinjor'o ofic'ist'o! Vi uz'as ni'a'j'n erar'o'j'n, por kaŝ'i krim'o'j'n de vi'a'j propr'a'j gvid'ant'o'j!

La sindikat'a sekretari'o rapid'e tra'ŝov'as si'n al la tabl'o kaj io'n flustr'as al Rudolf. Rudolf est'as konstern'it'a. Li pen'as io'n kontraŭ'dir'i. Tiam la sekretari'o tiel alt'ig'as la voĉ'o'n, ke est'as klar'e aŭd'ebl'a'j la vort'o'j :

Se vi tuj ne ĉes'ig'os la kun'ven'o'n, ni eks'ig'os vi'n el la sindikat'o!

Rudolf est'as eg'e mal'trankvil'ig'it'a. Li tuŝ'as la sonor'il'o'n.

— Kamarad'o'j! —kri'as li, —ĉar la kun'ven'o de'flank'iĝ'is de la tag'ord'o, mi ferm'as ĝi'n!

Li, la unu'a, sur'ŝov'as la ĉap'o'n kaj ek'ir'as al la pord'o. Post li sekv'as ankoraŭ kelk'a'j person'o'j. Sed li'a'n lok'o'n tuj okup'as Alice. Ŝi'a voĉ'o halt'ig'as la ĉe'est'ant'o'j'n. En divers'a'j angul'o'j aŭd'iĝ'as fajf'o'j kaj indign'int'a'j ek'kri'o'j :

— Fi! Mal'honor'o! Li dir'u, kio'n li est'as far'int'a mem por batal'o kontraŭ la kiras'ŝip'o! Mal'honor'o! Mal'honor'o!

De'nov'e oni fajf'as.

— Sav'u la haŭt'o'n! Ĉes'ig'u la labor'o'n!

Alice fin'e trankvil'ig'as la salon'o'n.

— Kamarad'o'j! —dir'as ŝi fort'e, —tut'e evident'e, ke la komun'ist'a ĉel'o hav'is mal'bon'a'n gvid'ant'o'n! Ĝi, tamen ne signif'as, ke la kiras'ŝip'o'n oni dev'as konstru'i! Ĉu mi vi'n ĝust'e kompren'is?

Ŝi subit'e rid'et'as. Ŝi'n oni aŭskult'as. Ŝi parol'as ankoraŭ dek minut'o'j'n kaj al'vok'as la ĉe'est'ant'o'j'n don'i sub'skrib'o'j'n kontraŭ la kiras'ŝip'o. La kun'ven'o fin'iĝ'is per kant'ad'o de la Inter'naci'o.

Mi est'is re'ven'ant'a la urb'o'n, plen'a de grand'a, hel'a ĝoj'o!


* * *

Est'is la tag'manĝ'a paŭz'o kaj la kun'labor'ant'o'j amas'iĝ'is en la koridor'o'j, kiam Vitalij kun Ivagin est'is re'ven'ant'a'j de la labkora kun'ven'o.

Centr'o de ĉies atent'o est'is artikol'o pri prov'o de Ĉernjaev per'fort'i Verinjon Velikonskaja. La numer'o de la mur'gazet'o aper'is ankoraŭ du tag'o'j'n antaŭ, sed, ĉar ĝi est'is tuj konfisk'it'a de la ĉel'estr'ar'o, la ekscit'o rest'is ĝis nun. Kvankam ĝi aspekt'is strang'e, ĉiu'j simpati'is al Ĉernjaev.

— Kia'j aper'is ĉe ni ulcer'o'j! —indign'e parol'is Bobrov, ĉirkaŭ'it'a de kun'labor'ant'o'j, maĉ'ant'a'j buter'pan'o'j'n.

— Mi al vi est'is dir'int'a! —triumf'is Ĉernjaev. — Mi est'is al vi dir'int'a, kamarad'o Bobrov, sed vi ne dezir'is aŭskult'i!

Kancelari'estr'o, kamarad'o Osipov, si'n'gard'em'e re'rigard'ant'e kaj aŭtomat'e frot'et'ant'e si'a'n kalv'o'n, rimark'is :

— Ĉu vi sci'as, kiom mal'trankvil'a est'as mi'a kor'o?

— Kial ĝi tiel mal'trankvil'iĝ'as? —mok'em'e kontraŭ'dir'is inĝenier'o Kiselov.

— Kamarad'o'n Zinovjev oni eks'ig'is, kamarad'o'n Trockij oni eks'ig'is!

— Ĉu por vi ĝi grav'as?

Osipov sopir'e ek'rigard'is la maĉ'ant'a'j'n kun'labor'ant'o'j'n.

— Ating'os ili ankaŭ la ĝeneral'a'n kancelari'o'n...

Ĉiu'j laŭt'e ek'rid'eg'is.

— Plej indign'ig'e est'as, ke tia'n ulcer'o'n oni flat'ig'as! Ekster'land'o! Ne nur ekster'land'e, sed eĉ ĉi tie li mal'taŭg'as! Knab'aĉ'o!

— Onkl'o, permes'u al mi inter'ceter'e komunik'i al vi mal'agrabl'aĵ'o'j'n! —decid'is part'o'pren'i la konversaci'o'n pal'verd'a jun'ul'o.

— Kia'n mal'agrabl'aĵ'o'n? —ek'koler'is Osipov. — Ĉu sen vi mi hav'as mal'mult'e da mal'agrabl'aĵ'o'j'n? Pri kio tem'as?

— Hieraŭ Ivagin pren'is de mi cent'o'n da tram'a'j kaj du'on'cent'o'n da aŭtobus'a'j talon'o'j. Li pren'is, onkl'o, kaj post'e demand'is : Ĉu vi al ĉiu'j, li dir'as, tiel simpl'e la talon'o'j'n dis'don'as, sen mon'o, li dir'as, sen lim'it'o'j kaj sen kvitanc'o'j, li dir'as!

— Kio'n vi respond'is?

— Ne, mi dir'as, mi memor'as, kaj ĝeneral'e, mi dir'as, mi hav'as tia'n list'o'n kaj ni el la salajr'o de'pren'os.

— Kaj li?

— Jen est'as mal'agrabl'aĵ'o! Montr'u, li dir'as, al mi tiu'n ĉi list'o'n! Mi, li dir'as, la tut'a'n jar'o'n labor'as, sed tia'n list'o'n neniam vid'is!

— Idiot'o! —inter'romp'is la onkl'o, —kiom'foj'e mi est'is dir'ant'a al vi, kiel vi dev'as ĝi'n far'i! Ĉu vi ricev'is de mi bilet'o'j'n por ŝvit'ban'ej'o sen kvitanc'o? Sed la mon'o'n vi pag'is? Ne? Ho, stult'ul'eg'o!

Tiu'moment'e en la pord'o aper'is Ivagin kaj Vitalij.

— Ĝendarm'ar'o, —du'on'voĉ'e dir'is Ĉernjaev, sed tiel, ke ĉiu'j aŭd'is.

— Go - Po - U! —al'don'is jam tut'e laŭt'e la kas'ist'o, tra'glut'ant'e pec'o'n da kolbas'o.

— Ni tuj vizit'os vi'n! —ĵet'is respond'e al la kas'ist'o Ivagin, preter'pas'ant'e.

Kolbas'a pec'o en'ŝtop'iĝ'is en la kas'ist'a gorĝ'o kaj li ĉagren'e ek'rigard'is la ĉirkaŭ'ant'o'j'n. Far'iĝ'is klar'e, ke est'as prepar'at'a nov'a insid'aĵ'o! Ivagin plen'um'is la promes'o'n. Ne pet'ant'e la permes'o'n, li en'ir'is post la krad'o'n al la kas'ist'o. Lev'iĝ'int'e de la lok'o kaj tra'viŝ'ant'e la okul'vitr'o'j'n, la mal'jun'ul'o respekt'plen'e el'dir'is :

— Vi definitiv'e arogant'iĝ'is! — Li est'is al'don'ont'a “ Estim'at'a sinjor'o ”, sed dir'is : “ Kar'a kamarad'o ”.

Post kvin minut'o'j Popov est'is parol'ant'a en la ekster'vic'a kun'sid'o de la ĉel'estr'ar'o :

— Du'a'foj'e okaz'as, ke ni est'as dev'ig'it'a'j konfisk'i la mur'gazet'o'n. Ĝi est'as, kamarad'o'j, skandal'aĵ'o, kaj tiel plu!

— Vi prav'as, efektiv'a skandal'aĵ'o! —konsent'is Ivagin.

— Vi hav'os la last'a'n parol'o'n, kamarad'o Ivagin! En vi kuŝ'as ĝust'e ties kaŭz'o kaj tiel plu! De post kiam Zorin far'iĝ'is la redaktor'o, vi far'is el la gazet'o tribun'o'n de kalumni'ad'o kaj tiel plu! Jen, ekzempl'e, tiu artikol'o pri la per'fort'o!

— Ĝi est'as fakt'o! —kri'is de'nov'e Ivagin.

— Ĝi est'as kalumni'o kaj tiel plu!

— Ĝi est'as fakt'o, kiu'n ne ne'ig'as mem civit'an'in'o Velikonskaja!

— Kamarad'o Ĉernjaev, invit'u ĉi tie'n kamarad'in'o'n Velikonskaja, —dir'is Serebrovskij.

Iom pal'iĝ'int'a Ĉernjaev, lev'iĝ'is de la lok'o. Ivagin sving'is la man'o'n.

— Ne neces'as!

— Kial ne neces'as? — Ŝajn'ig'e mir'is Popov.

— Est'as klar'e!

Se klar'e, do bon'e! —rid'et'is Serebrovskij.

— La afer'o ne est'as nur en sol'a Ĉernjaev, —koler'e ek'grumbl'is Ivagin. — La afer'o est'as pli grand'a. La ĝeneral'a kancelari'o dis'don'is sen'pag'e je kelk'a'j mil'o'j da rubl'o'j aŭtobus'a'j'n, tram'a'j'n kaj ŝvit'ban'ej'a'j'n bilet'o'j'n. La kas'o avanc'is kelk'a'j'n kun'labor'ant'o'j'n per la salajr'o jam por du - tri monat'o'j.

Serebrovskij pal'iĝ'is.

—Sed kamarad'o Ivagin, vi ja mem pet'is ni'n permes'i al vi la avanc'o'n?

— Unu'a'foj'e, kamarad'o! Sed kiom'foj'e vi mem pren'is?

Li ek'rigard'is la ĉe'est'ant'o'j'n. Nun, cert'e ĉiu'j unu'anim'e insult'os li'n. Sed sekv'is enu'ig'a silent'o. Vinokurov si'n de'turn'is al la fenestr'o, Serebrovskij ne est'is for'tir'ant'a la rigard'o'n de la tabl'o, Ĉernjaev rigard'is plank'e'n. Tiam ek'parol'is Zoja.

— Kamarad'o Ivagin, cert'e, pens'as, ke li de neniu est'as sub'ten'ot'a. Ŝajn'e, li hav'as impres'o'n, ke li labor'as en burokrat'a nest'o, —ŝi kares'e rid'et'is. — Mi intenc'as iom mal'pli'fortik'ig'i tiu'n ĉi impres'o'n. Ni est'as komun'ist'o'j. Ni ne kaŝ'u ni'a'j'n erar'o'j'n, ni ili'n konfes'u! Antaŭ ĉio pri la afer'o de Ĉernjaev. Ĉernjaev est'is per'fort'ont'a la knab'in'o'n...

Ĉernjaev kaj Popov sam'temp'e far'is rapid'a'j'n mov'o'j'n antaŭ'e'n, sed Zoja halt'ig'is ili'n ambaŭ.

— Do ĉu ĝi est'as tiom ne'ordinar'a? Ĉernjaev est'as fremd'a element'o! Popov, kiel sekretari'o, dev'as ĝi'n klar'e vid'i. Mi dir'as tio'n en ĉe'est'o de Ĉernjaev, kaj ne disput'u, Popov!

La konstern'it'a sekretari'o tuj sid'iĝ'is.

— Nun pri la ŝvit'ban'ej'a'j bilet'o'j, —daŭr'ig'is Zoja, —mi ne hav'as kaŭz'o'j'n ne kred'i al parti'an'o Ivagin! Se li dir'as, ke tie est'as sen'ord'o, do tie efektiv'e est'as sen'ord'o! Sekve, oni dev'as elekt'i la komision'o'n.

Serebrovskij lev'is la kap'o'n.

— Nom'e?

— Nom'e, oni dev'as pun'i la kulp'ul'o'j'n. La avanc'o'j. Ankaŭ kamarad'o Serebrovskij okup'u si'n pri tiu ĉi afer'o. Oni dev'as ordon'i pri la tuj'a re'en'kas'ig'o de la pren'it'a mon'o. Antaŭ ĉio mem kamarad'o Serebrovskij montr'u la ekzempl'o'n. Fin'e, kamarad'o'j, mi konstat'as la ĝoj'ig'a'n fakt'o'n : ĉe ni nask'iĝ'is la mem'kritik'o! Tut'e van'e est'is konfisk'it'a la mur'gazet'o! Ne protest'u, kamarad'o Popov! Ĝi est'as sen'prokrast'e re'pend'ig'end'a sur la mal'nov'a'n lok'o'n!

— Kia'j'n do konkret'a'j'n propon'o'j'n vi hav'as? Kaj tiel plu? —nerv'em'e demand'is Popov.

— Mi jam est'as dir'int'a ili'n.

Zoja sid'iĝ'is, triumf'e bril'et'ant'e per la okul'o'j. La parol'o'n est'is pet'ont'a Ĉernjaev, sed Popov koler'e rifuz'is.

— Pri la person'a demand'o ni ne don'os!

Ĉernjaev, nenio'n kompren'ant'e, sid'is du'on'viv'a, mord'ant'e la ung'o'j'n. Tut'e ne'atend'it'e Serebrovskij kaj Vinokurov al'iĝ'is al la propon'o'j de Ŝipova.

Vesper'e, adiaŭ'ant'e la amik'o'n, Vitalij rimark'is :

— Ŝajn'e, Ivagin, ni hav'as ankoraŭ unu sam'ide'an'in'o'n!

— Kiu li est'as?

Zoja Ivanovna Ŝipova! Ŝi ŝajn'e sub'ten'is vi'a'j'n propon'o'j'n!

Ivagin nenio'n dir'is, fum'int'e cigared'o'n, ĵet'is la rest'aĵ'o'n kaj don'int'e la man'o'n al Vitalij por adiaŭ'a prem'o, mal'supr'e'n'ir'is la ŝtup'ar'o'n.


* * *

... de septembr'o 1928.

Mi est'as tre sci'vol'a pri vid'ind'aĵ'o'j. Ne'sat'ig'ebl'a est'as mi'a dezir'o ĉio'n ek'vid'i, ĉio'n tra'palp'i, nenio'n preter'las'i. Kaj Berlin est'as riĉ'eg'a urb'o! Ĝi hav'as tiom da muze'o'j, bild'galeri'o'j, ekspozici'o'j, palac'o'j! Ĝi hav'as tiom da teatr'o'j, kin'ej'o'j, variete'o'j! Ĝi hav'as tiom da interes'eg'a'j instituci'o'j! Kiom da temp'o oni bezon'as por almenaŭ tra'kur'i la fam'a'j'n muze'o'j'n kaj verd'a'j'n ale'o'j'n de tond'et'it'a'j ĝarden'o'j!

Alice est'as mi'a fidel'a kun'ul'o, gvid'ant'o kaj organiz'ant'o de ĉiu'j ekskurs'o'j. La ŝvel'int'a ekskurs'tabel'o, kiu en'hav'as cent'o'j'n da sur'skrib'o'j, pend'as super ŝi'a lit'o kaj ĉiu'tag'e memor'ig'as, kio est'as en la vic'o. Hieraŭ —arki'burĝ'a " Admirals - Palast ”, hodiaŭ prolet'a teatr'aĵ'o sur la “ Popol'a Scen'ej'o ” ( simil'e al “ Fil'in'o de Labor'o ”, aŭ “ Verd'a Dom'et'o ” ), morgaŭ oper'et'o " Die Bajadere ” en Metropol - Teatr'o, post morgaŭ soveti'a film'o “ La patr'in'o ” en iu antaŭ'urb'o, kaj post'e la majstr'a verk'o de la burĝ'a kinematografi'o “ Variete'o ” kun bel'ul'in'o Lia de Putti en la ĉef'a rol'o. En mi'a not'libr'et'o est'as en'skrib'it'a :

Lund'o —“ Ŝtat'a Prus'a Bibliotek'o ”. Mard'o —" Kunstausstellung
( * ) apud " Lehrter - Bahnhof ”. Merkred'o — Mar'a muze'o kaj observatori'o en Treptow. Ĵaŭd'o —" Künstlerhausausstellung ” ( * ) . Sabat'o —“ Botanik'a ĝarden'o ”. Dimanĉ'o —" Der Schloss ( * ) sur " Postdammerstrasse ”.
Kunstausstellung ”, “ Künstlerhausausstellung ”, “ Der Schloss : Pr. " Kunstausŝtellung ” ( Art'ekspozici'o ) ; " Künstlerhausausŝtellung ” ( Ekspozici'o de la pentr'ist'a Dom'o ) ; " Der Ŝloss ” ( la Kastel'o ).

Kaj paralel'e oni dev'as labor'i, atent'em'e observ'i la politik'a'n tag'o'n kaj vizit'ad'i kamarad'o'j'n ruĝ'front'batal'ant'o'j'n. Iu'foj'e oni dev'as ja vizit'i Alice ’ n kaj por tio mi ankaŭ bezon'as la temp'o'n. Nun mi hav'as ne'vol'a'n ripoz'o'n. La konstru'labor'ist'o'j strik'as. Konstru'o de la nov'a metropoliten'a lini'o est'as inter'romp'it'a. Dum mult'a'j tag'o'j mi est'as liber'a.

En la vilhelm'a kastel'o " Schloss ” kiel gvid'ant'o ofic'as mal'jun'a imperi'estr'a pord'ist'o. Li'a griz'a kap'o est'as respekt'ind'a kaj la okul'o'j sever'a'j. Li sek'ton'e memor'ig'as al mi, ke neces'as for'met'i la ĉap'o'n, per mal'respekt'a rigard'o strab'as Alice ’ n, kaj konduk'as ni'n sur voj'et'o'j de tapiŝ'et'o, zorg'ant'e, ke ni ne difekt'u per ni'a'j pied'o'j mult'e'kost'a'n parget'o'n. Jen tron'salon'o. Ĝi est'as mem'fid'a kaj snob'a, kiel ŝat'at'a de la imperi'estr'o, magnat'o. En la alt'a'j'n spegul'o'j'n mi tim'as rigard'i. Ili nepr'e re'spegul'os mal'graci'a'n, mal'elegant'a'n, mal'lert'a'n mi'a'n figur'o'n, mal'harmoni'ant'a'n kun sen'bru'a bril'o de la palac'o.

— Rigard'u, —du'on'voĉ'e dir'as Alice, montr'ant'e du'on'mal'lum'a'n ĉambr'o'n, dron'ant'a'n en gobelin'o'j. — Mi vid'as tie model'o'n de antikv'a rus'a dom'et'o.

— Tra'ir'u ĉi tie'n, —dir'as la gvid'ant'o, —ĉi tie est'as donac'o'j de fremd'a'j ŝtat'estr'o'j. Ĉi tiu sur'tabl'a horloĝ'o, en form'o de antikv'a rus'a kastel'o, kun art'e'far'it'a spegul'o, est'is donac'it'a de la rus'a car'o al antaŭ'ul'o'j de li'a imperi'estr'a moŝt'o en 1667 jar'o. Atent'u la emajl'a'n cifer'plat'o'n kaj la spegul'o'n. Tia'j spegul'o'j nun ne est'as trov'ebl'a'j.

Sur mol'a'j har'aĵ'a'j gobelin'o'j oni batal'as, paf'as antikv'a'j kanon'o'j kaj soldat'o'j kun grand'a'j lip'har'o'j en tri'angul'a'j ĉap'o'j, mort'as, tra'paf'it'a'j per kartoĉ'o. Por unu minut'o mi halt'as antaŭ la tapiŝ'o'j.

— Kiel strang'e, —dir'as mi, —ke mort'ig'o pro la dev'o ĝis nun ne est'as rigard'at'a, kiel krim'o!

— Ĝi son'as iom pacifism'e! —rimark'as Alice. — La dev'o est'as divers'a.

Ŝi fiks'e rigard'as bibli'a'n scen'o'n, pentr'it'a'n sur grand'eg'a tapiŝ'o.

— Jen ankaŭ est'as la dev'o : religi'o! Tio est'as por kelk'iu'j. Sed la prolet'o'j ne hav'as ali'a'n dev'o'n, krom la dev'o antaŭ la labor'ist'a klas'o. Ĉu vi sci'as, ke sur la plac'o, kie ni trov'iĝ'as nun, la polic'o kelk'foj'e est'is mort'paf'ant'a komun'ist'o'j'n? Kiel ili est'us re'ag'ont'a'j?

— La komun'ist'o'j est'as mal'amik'o'j de l ’ patr'o'land'o, mein Herr und meine Dame! Ili neni'ig'as kultur'o'n kaj bel'ec'o'n, ili kun'port'as barbar'ism'o'n kaj krud'a'n materi'ism'o'n. Vid'u tiu'j'n lud'kart'o'j'n! Ili est'as far'it'a'j el metal'tabul'et'o'j. Ĝi est'as rekord'o de la art'o! Vid'u tiu'n blu'kolor'a'n vaz'et'o'n, fac'et'it'a'n glas'o'n, kristal'a'n pokal'o'n!.. Ĉu vi atent'is tiu'j'n sukcen'a'j'n ornam'aĵ'o'j'n?.. La komun'ist'o'j ĉio'n ĉi mal'bel'ig'os, aŭ neni'ig'os tut'e. Ili dis'ŝtel'os la juvel'o'j'n, for'port'os hejm'e'n la tapiŝ'o'j'n, trink'os vin'o'n el tiu'j pokal'o'j kaj lud'os per tiu'j ĉi kart'o'j! Ili difekt'os tiu'n ĉi admir'ind'a'n parget'o'n kaj el la tut'a palac'o far'os iu'n bolŝevik'a'n klub'o'n!

La mal'jun'ul'o est'as tre emoci'ig'it'a. Febr'a'j makul'o'j aper'is sur li'a'j flav'a'j vang'o'j kaj la okul'o'j ek'larm'is. Mi trankvil'ig'as li'n.

— Ne opini'u tiel, mal'jun'ul'o! Mi ven'is el Soveti'o. Tie est'as mult'e da simil'a'j palac'o'j, precip'e en car'a'j bien'o'j, en “ Peterhofo ”, en " Gatĉina ”, en “ Car'a Vilaĝ'o ”. La palac'o'j per bronz'o, or'o, spegul'o'j, parget'o, teg'il'o'j, gobelin'o'j, tre'eg'e simil'as ĉi tiu'n! Ĉio rest'is ne'tuŝ'it'a! Eĉ la palac'a'j preĝ'ej'o'j, en kies altar'o'j pend'as spegul'o'j kaj est'as konserv'at'a'j kosmetik'a'j tualet'aĵ'o'j por ili'a'j imperi'estr'a'j moŝt'o'j!

La mal'jun'ul'o ne dezir'as kred'i. Li suspekt'as, ke mi est'as plej ordinar'a rus'a el'migr'int'o, kiu mok'eg'as la mal'jun'a'n hom'o'n.

— Mi dir'os eĉ pli, —konvink'as mi li'n, glit'ant'e per la distr'a rigard'o sur japan'a'j tapiŝ'o'j, ornam'ant'a'j tiel nom'at'a'n fianĉ'in'a'n ĉambr'o'n. — Vi'a'j vizit'ant'o'j ir'as nur sur special'a'j tapiŝ'et'o'j kaj ne pov'as paŝ'i la parget'o'n. La vizit'ant'o est'as ĝen'at'a kaj ne ĉio'n pov'as vid'i bon'e. Vi dev'as lern'i de la bolŝevik'o'j! Ĉe ni vi pov'as ir'i kie ajn, sed antaŭ la en'ir'o vi nepr'e sur'met'as tol'a'j'n pantofl'o'j'n. La parget'o ne est'as difekt'at'a kaj oni vid'as ĉio'n proksim'e!

En " Altes - Museum ( * ) , vid'ant'e ŝvel'int'a'j'n infan'ec'a'j'n kapet'o'j'n de rom'a'j mal'jun'ul'o'j, mi far'as grimac'o'n.


" Altes - Museum ” : La mal'nov'a muze'o.

— Ne ŝat'as mi mal'bel'ec'o'n en la art'o sam'e, kiel en la viv'o! Se oni pov'as toler'i ĝi'n en la viv'o, ĉar ĝi est'as mal'facil'e for'ig'ebl'a, kial do tamen transport'i ĝi'n en la art'o'n?.. En mi'a roman'o nenio est'as abomen'a!..

— Vi'a'n roman'o'n vi tra'leg'os al mi, la tut'a'n, sekv'ont'foj'e! —dir'as Alice. —Sed pri vi'a'j opini'o'j mi pens'as, ke ili de'ven'as de vi'a diletant'ec'o en problem'o'j de l ’ art'o. Ĉu en Soveti'o oni ne ŝat'as la antikv'a'n art'o'n?

— Ho, ne! En Soveti'o pli, ol kie ajn, oni kolekt'as zorg'em'e ĉio'n, kio rilat'as la histori'o'n. Sed ĝi est'as, tiel dir'i, scienc'a flank'o. Mi do dir'as pri mi'a propr'a gust'o!

Mi subit'e halt'as antaŭ antikv'a statu'o, de la hom'a ampleks'o, prezent'ant'a nud'a'n knab'in'o'n. Mi rigard'as ŝi'n rav'e kelk'a'j'n sekund'o'j'n.

— Ceter'e, tia'j statu'o'j est'as nur escept'o! —dir'as mi kun bedaŭr'o.

— Vi dev'as pri'pens'i tio'n! —diskret'e rimark'as Alice.

Sed mi'n kapt'as gaj'a humor'o. Mi'n amuz'as tiom respekt'o'plen'a ŝi'a rilat'o al problem'o'j de l ’ art'o. Preter'pas'ant'e antikv'a'n rom'a'n statu'o'n kun for'bat'it'a naz'o, mi ironi'e sku'et'as la kap'o'n. Renkont'int'e du'a'n statu'o'n kun for'bat'it'a naz'o, mi mal'aprob'e strab'as la okul'o'j'n, halt'int'e antaŭ tri'a statu'o kun for'bat'it'a naz'o, mi lev'as la ŝultr'o'j'n. Analiz'ant'e kun serioz'a mien'o mit'a'n pentr'aĵ'o'n, prezent'ant'a'n bakhorgio'n de arb'ar'a'j fe'o'j, mi subit'e sulk'ig'as la brov'o'j'n kaj laŭt'e dir'as :

— Hont'ind'e! La satir'o drink'as kaj la nimf'o nur en li'a'n buŝ'o'n rigard'as!

Alice rid'as. Iu griz'har'a sinjor'in'o direkt'as sur ŝi'n la lorn'o'n. Re'rigard'ant'e kun ŝajn'ig'a tim'o, mi tren'as ŝi'n en la sekv'ant'a'n ĉambr'o'n. Ĉi tie mi ĵet'eg'as mi'n en apog'seĝ'o'n kaj tuj ek'salt'as, kvazaŭ mi sid'iĝ'is sur pingl'o'j'n.

— Ŝajn'e, tiu mebl'ar'o est'as ĉi tie star'ig'it'a, kiel ekspon'aĵ'o!

Seninterrompe mi kur'ig'as Alice ’ n tra kelk'a'j salon'o'j kun antikv'a'j nigr'iĝ'int'a'j pentr'aĵ'o'j, dum'kur'e far'ant'e mal'respekt'a'j'n rimark'o'j'n pri flav'iĝ'int'a'j Aten'o'j, Afrodit'o'j kaj Centaŭr'o'j.

En Zoologi'a Ĝarden'o mi'n rav'ig'as kat'o'j. Ili sid'as divers'poz'e en si'a'j kaĝ'o'j. Kelk'iu'j sever'e sulk'ig'is la vizaĝ'o'j'n kaj memor'ig'as miniatur'a'j'n leon'o'j'n, la ali'a'j bril'as per la okul'o'j, kiel tigr'id'o'j, la tri'a'j bon'humor'e kuŝ'as sur la plank'o kaj murmur'as, si'n ĵus sat'ig'int'e. Kelk'a'j kat'o'j est'as sam'e mol'a'j, kiel gobelin'o'j en " Schloss ”, la ali'a'j est'as glat'a'j, kaj ĉirkaŭ'lek'it'a'j, kvazaŭ la berlin'a'j pavim'o'j. Leon'id'o'j, tigr'id'o'j kaj kat'o'j est'as tiom simil'a'j unu al la ali'a, ke oni pov'as mis'kompren'i. Mi kares'em'e ek'parol'as kun ili. Mi al'ir'as afrik'a'n " Katze ” kaj kun'sent'e demand'as :

Katinjo, mi pet'as respond'i, de kiu hund'aĉ'o vi prunt'e'pren'is la kap'o'n kaj kia'manier'e vi sukces'is ĝi'n far'i?

La kat'in'o kun hund'a kap'o mal'diligent'e mal'larĝ'ig'as la flav'a'j'n okul'o'j'n. Respond'as anstataŭ ĝi kun minac'a miaŭ'o ĝi'a najbar'o, grand'eg'a kat'o " Karakas ”, du'obl'e pli grand'a, ol ĝi'a'j kun'frat'o'j.

— Mi rekomend'as al vi, —rid'ant'e dir'as Alice, —an'iĝ'i al “ Asoci'o de kat'a'j amik'o'j ”!

— Plezur'e! Ĉu ekzist'as tia?

— Cert'e! Se ekzist'as “ Asoci'o de hund'a'j amik'o'j ”, kial do ne ekzist'u “ Asoci'o de kat'a'j amik'o'j ”? Ĝi est'as tre respekt'ind'a kaj tut'e laŭ'leĝ'a asoci'o, ne akcel'ant'a renvers'o'n de la ekzist'ant'a reĝim'o!

En Zo'o najtingal'o'j konkur'as kun estrad'a'j kant'ist'o'j, amuz'ant'e la vizit'ant'o'j'n, kaj simi'o'j kun aktor'o'j de la balet'o. Ili est'as mal'pli graci'a'j, sed ankaŭ mal'pli postul'em'a'j. La simi'o'j ne postul'as, ke la publik'o ili'n aplaŭd'u. Ili aplaŭd'as si'n mem. La simi'o'j est'as ĉi tie divers'kolor'a'j. La plej bel'a'j est'as arĝent'verd'a'j kaj la plej abomen'a'j hav'as mal'konven'e ruĝ'a'j'n post'aĵ'o'j'n, kiu'j ne est'as en la simi'a soci'o mask'end'a'j. Mi eg'e konfuz'iĝ'as en ĉe'est'o de Alice pro tia hont'ind'aĵ'o, sed kapt'ant'e tiu'n pens'aĉ'o'n, mi inter'ceter'e rimark'as :

— Mor'o'j ĉi tie est'as egal'a'j ĉu en Zo'o, ĉu en Admirals - Palast!

La simi'o'j ne est'as nur aktor'o'j, sed ankaŭ bon'a'j ge'patr'o'j kaj labor'ul'o'j. Ĉi tie est'as vid'ebl'a'j la plej delikat'a'j scen'o'j de infan'nutr'ad'o, aŭ zorg'em'a el'komb'ad'o de l ’ insekt'o'j el la mal'grand'a'j kapet'o'j. La pli aĝ'a'j frat'o'j vetur'ig'as la pli mal'grand'a'j'n en kaleŝ'et'o'j, aŭ balanc'as ili'n en apog'seĝ'o. La pli aĝ'a generaci'o mem amuz'as si'n per bicikl'a rajd'o aŭ korp'o'kultur'o kaj aparat'a gimnastik'o. Elegant'a'j rab'ul'in'o'j —afrik'a'j gehen'o'j kaj ŝakal'in'o'j, kvazaŭ fam'gent'a'j berlin'a'j burĝ'in'o'j, el'rigard'as el si'a'j kaĝ'o'j per kares'em'e - sopir'a'j okul'o'j.

Mi salut'as la sam'land'an'o'j'n, kaŭkaz'a'j'n ŝaf'o'j'n :

— Bon'a'n tag'o'n, kamarad'o'j, bon'a'n tag'o'n, mi'a'j kar'a'j!

Mi far'as larĝ'a'n salut'gest'o'n, for'met'int'e la ĉap'o'n. Alice tut'e gaj'iĝ'is. Ŝi rid'as, ne hav'ant'e fort'o'j'n de'ten'i si'n kaj mal'atent'ant'e la snob'a'n publik'o'n. Per kolektiv'a blek'ad'o respond'as al mi egipt'a'j glat'a'j blank'a'j ŝaf'o'j kun nigr'a'j kap'o'j. Ili apog'is si'a'j'n frunt'o'j'n sur la krad'o'n kaj kun esper'o pri la liber'ig'o rigard'as la vizit'ant'o'j'n.

I R H ( * ) ! Kie vi est'as?.. Re'vok'u! I R H!.., —ĉagren'e dir'as mi.


I R H : Inter'naci'a Ruĝ'a help'o.

Sekvantaj najbar'o'j est'as roz'kolor'a'j ĝiraf'o'j kun brun'a'j makul'o'j. Ili en io simil'as argan'o'j'n, aŭ long'a'j'n lev'il'eg'o'j'n super put'o'j en rus'a'j vilaĝ'o'j, nom'at'a'j'n tie gru'o'j. Post'e sekv'as antilop'o'j, kies unu spec'o memor'ig'as ĉeval'o'j'n, kaj la ali'a bov'o'j'n.

De blank'a barok'a pont'o'ark'o ni observ'as viv'o'n de la art'e'far'it'a lag'o. Jen vant'as akv'a'j rat'o'j, jen majest'e preter'naĝ'as blank'a'j cign'o'j kun nigr'a'j kap'o'j, simil'e al egipt'a'j ŝaf'o'j. Anser'o'j ne kri'as, sed bel'e kant'as. Bird'a mond'o sur la bord'o tril'as per divers'a'j voĉ'o'j. Fazan'o'j sid'as sur tegment'o'j de la bird'a'j palac'o'j. Unu'j bril'as per or'a plum'ar'o, la ali'a'j arĝent'um'as en sun'radi'o'j, la tri'a'j ornam'is si'n per diamant'o'j. Kun ili prov'as konkur'i la plej ordinar'a'j bel'kolor'a'j kok'o'j.

Strut'o kun protez'it'a pied'o, kiel sen'pied'a invalid'o —mal'pac'em'ul'o ĉe la foir'o, salt'as ĉirkaŭ si'a du'pied'a kamarad'o, vok'ant'e ĝi'n al la duel'o. Marabu'o, kvazaŭ person'a adjutant'o de li'a moŝt'o, grav'e ĉirkaŭ'ir'as la grot'o'j'n, mal'aprob'ant'e tiu'n van'a'n ide'o'n kaj pesimism'e observ'as mal'grand'a'j'n akv'o'fal'o'j'n. En Akvari'o, en sufok'aer'a'j varm'eg'a'j ĉambr'o'j, sub la pont'o, en ŝlim'o, kie putr'as alg'o'j, kaj lian'o'j, ĉirkaŭ'pren'int'e unu la ali'a'n, implik'iĝ'is en la propr'a'j tig'o'j, kuŝ'as sen'mov'a'j aligator'o'j kun pec'o'j da viand'o en buŝ'o'j. Ne'mezur'ebl'a mal'diligent'ec'o vid'ebl'iĝ'as en ili'a'j okul'o'j kaj la viand'o, kuŝ'ant'a en la dent'o'j, rest'as ne for'manĝ'it'a. Post mal'dik'a'j vitr'o'j en verd'et'a du'on'mal'lum'o, kvazaŭ sur ekran'o rigid'iĝ'is marĉ'a'j serpent'o'j. Sur'met'int'e sur si'n defend'a'n haŭt'o'n, ili kun'tir'iĝ'is bul'et'o'j'n ĉirkaŭ la ŝton'o'j. Griz'a'j lacert'o'j deĵor'as en mal'grand'a'j grot'o'j kaj kapt'as muŝ'o'j'n sam'e, lert'e, kiel kat'o'j kapt'as mus'o'j'n.

— Nun ni vetur'u al mi! —dir'as Alice.


* * *

Iu'n vintr'a'n vesper'o'n, ek'rigard'int'e la mal'seren'a'n vizaĝ'o'n de Vitalij, Olga demand'is :

— Pri kio vi sopir'as?

— Mi? —mir'is Vitalij. — Ne, mi pri nenio sopir'as!

Olga ek'spir'is, kaj las'int'e Vitalij sol'a'n, for'ir'is por tut'a hor'o en la kuir'ej'o'n. Li sid'is ĉi tiu'n hor'o'n apud la skrib'o'tabl'o, sed la labor'o ne est'is far'it'a. Olga re'ven'is el la kuir'ej'o kaj mal'trankvil'e demand'is li'n :

— Vi silent'as? Kial vi silent'as?

Vitalij lev'is la ŝultr'o'j'n, flank'e'n direkt'int'e la rigard'o'n, kaj ne trov'int'e la respond'o'n.

— Kio'n ĝi signif'as, Vitalij? Ĉu vi ne dezir'as mi'n rigard'i? — Voĉ'o de Olga ek'trem'is. — Ĉu vi vid'as, mi est'as hodiaŭ bon'a! Mi atend'is vi'n dum la tut'a tag'o! Mi hodiaŭ ne grumbl'as, ne insult'as!.. Nu, turn'u al mi vi'a'n vizaĝ'o'n!.. Ĉu ver'e, mi est'as bon'a?..

Olga serioz'e en'rigard'is li'a'j'n okul'o'j'n.

— Permes'u, mi iom sid'os sur vi'a'j genu'o'j!

Li mal'lert'e ĉirkaŭ'pren'is si'n per unu brak'o.

— Ne, vi ne am'as mi'n!.. Mi tio'n vid'as...

Ŝi lev'iĝ'is. Ne sci'ant'e, kio'n respond'i, lev'iĝ'is ankaŭ li, direkt'ant'e si'n al la pord'o.

Vitalij, ĉu nenio'n vi pov'as dir'i al mi?

Ho, se li sci'us, kio'n ĝust'e li dev'as dir'i! Ĉu ripet'i mil'foj'e la ŝablon'a'j'n vort'o'j'n “ Mi am'as ”? Li kis'is ŝi'n kelk'foj'e plej delikat'e kaj, ĉirkaŭ'pren'int'e, al'prem'is al si. Ŝi rid'et'is al li tra larm'o'j.

— Kar'ul'o! Mi pet'as, ne tromp'u mi'n! Mi est'as tiel mal'feliĉ'a!

Kaj sam'temp'e :

— Di'o mi'a! Vi ja est'as mal'sat'a! Pro tiu'j larm'o'j!.. Sid'iĝ'u tuj al la tabl'o. Manĝ'u!.. —ŝi ek'kur'is al la ŝrank'o. — Mi prepar'is sup'o'n kaj kotlet'o'j'n. Sid'iĝ'u, mi tuj al vi don'os!

Vitalij halt'ig'is si'n per la ne'ig'a gest'o.

— Pli mal'laŭt'e, Olnjo, vi pov'as vek'i Injon! Mi ne pov'as tuj manĝ'i. Mi est'as rapid'ant'a la kun'sid'o'n!


* * *

... de septembr'o 1928.

Sur Bülow - Plac'o trov'iĝ'as griz'a kvin'etaĝ'a dom'o. Tiu ĉi dom'o est'as kor'o de l ’ germani'a prolet'ar'o. Per ne'vid'ebl'a'j arteri'o'j kur'eg'as de ĉi tie freŝ'a sang'o en labor'ist'a'j'n centr'o'j'n, plen'ig'ant'e ili'n per ag'dezir'o. La larĝ'a pord'o ĉiu'minut'e mal'ferm'iĝ'as, en'las'ant'e vizit'ant'o'j'n en ruĝ'front'a'j uniform'o'j kaj en mol'a'j verd'a'j ĉemiz'o'j kun blank'a'j kol'um'o'j. Ŝov'as ĉi tie la naz'o'j'n ankaŭ mal'trankvil'a'j kaj sci'vol'em'a'j sekret'a'j agent'o'j, sed plej oft'e tuj re'turn'as ĝi'n, ne sukces'int'e eĉ ek'flar'i, kiel odor'as C K de la Komun'ist'a Parti'o. Kaŭz'o de tia sen'senc'a re'turn'o est'as san'eg'a vir'o kaj ne mal'pli san'eg'a hund'o, sen'ŝanĝ'e deĵor'ant'a'j en la pord'o. Se la vir'o kon'as ĉiu'j'n spion'o'j'n de la prus'a ĉef'urb'o laŭ la vizaĝ'o'j, la hund'o ek'kon'as ili'n en distanc'o de du'on'kil'o'metr'o laŭ la odor'o.

Oni dev'as venk'i tri ŝtup'ar'o'j'n. Tiam oni traf'as du ĉambr'et'o'j'n, tiel super'plen'ig'it'a'j'n, ke oni sent'as si'n en stat'o de la mal'feliĉ'a haring'o, pri kiu est'as kun'met'it'a la fam'e'kon'at'a rus'a proverb'o ( * ) . Ĉi tie trov'iĝ'as Berlin'a Region'komitat'o de Komsomol. Ĉi tie'n invit'is mi'n, mi ne sci'as por kio, Erich Schmidt.


rus'a proverb'o : Kvazaŭ haring'o'j en la barel'o ( rus'a kompar'o ).

Ĉi tie en la pord'o ni kun'puŝ'iĝ'is kun Otto kaj Rudolf. Otto kun fot'o'aparat'o trans la ŝultr'o'n, aper'is el post la angul'o, lev'is al ni la pugn'o'n kaj tra'glit'is sub la brak'o'j de apenaŭ sukces'int'a lev'iĝ'i onkl'o Hug'o. La hund'o, eg'e mir'ig'it'a pro tia rapid'ec'o, riproĉ'e ek'sving'is la kap'o'n kaj, tord'int'e la vost'o'n, kun demand'a aspekt'o re'turn'is si'n al Rudolf. Rudolf ne est'is ŝat'ant'a la hund'o'n. Pen'ant'e est'i de ĝi mal'pli proksim'e kaj ne star'i long'e en la pord'o, li ŝov'is al onkl'o Hug'o la parti'bilet'o'n kaj rapid'em'e ek'paŝ'is sur la ŝtup'ar'o'n.

Erich est'is sid'ant'a en la komitat'o kaj io'n dikt'is al stenograf'in'o. Apud li pacienc'e atend'is tri komsomol'an'o'j. Uz'ant'e la plej et'a'n paŭz'o'n, ili ĉiu'j kun'e ĵet'ad'is si'n por esprim'i si'a'j'n bezon'o'j'n. Otto jam est'is ĉi tie, kaj, ten'ant'e je la kolumn'o larĝ'ŝultr'a'n jun'ul'o'n en mar'ist'a ĉemiz'o, konvink'e parol'is al li :

— Ĉu vi kompren'as, Walter, mi hav'as neniu'j'n kaŭz'o'j'n dub'i pri la sukces'o. Ni jam inter'trakt'is pri ĉio. La maŝin'o'n ni hav'os. Kaj Schwarz ( * ) est'as efektiv'a idiot'o! Li'n tromp'i neniom valor'as!


Schwarz : Pr. Ŝvarc, tiam'a redaktor'o de " Vorwärts ”.

— Ĉu vi est'as al li ir'ont'a? —demand'is Walter.

— Jes. Por fotograf'i li'n okaz'e de li'a supoz'at'a radi'o - parol'o.

Otto frap'is sur la skatol'o'n kun fot'o'aparat'o.

— Ĝi est'as unu'a esplor'o. Post'e ni telefon'os al li, ke est'as al li send'it'a maŝin'o de la radi'o'staci'o. Kaj fin'it'e! Schwarz rapid'os, far'ant'e cent kil'o'metr'o'j'n po'hor'e, kaj ĉiam mal'proksim'iĝ'ant'e de Berlin'o.

Rudolf, ŝajn'e, pens'is tiu'minut'e, ke oni dev'us pun'i Otto ’ n por ĉi tiu aventur'o. Tre koler'e li rigard'is li'n. Sur la tabl'o de Erich ek'tint'is la telefon'o. Li de'ir'is de la stenograf'in'o kaj pren'is la telefon'tub'et'o'n. Tuj li'n al'kur'is ses jun'ul'o'j.

Schmidt, Schmidt! —oni kri'is al li de ĉiu flank'o. Erich sving'is la man'o'n.

— Hal'o! Komsomol'a Komitat'o! Kio'n? De'nov'e Spandau postul'as la raport'ant'o'n? Kamarad'o'j, vi dev'us jam sci'i, ke antaŭ'e... Kio'n?.. Ne'atend'it'a okaz'o? Nu, bon'e! Ulmann! —Erich re'turn'is si'n al Walter. — Vi est'as tuj for'vetur'ont'a al Spandau!

— Ĉu ili furioz'iĝ'is? —ek'grumbl'is tiu. — Mi hav'as la raport'o'n en Lichtenberg!

— Ne grav'as! Tiu'n vi ankaŭ far'os!

Ulmann grat'et'is la nuk'o'n.

— Bon'e! —li dir'is. — Mi far'os! Sed vi ne ten'u mi'n ĉi tie! Mi atend'as korespond'aĵ'o'n por ni'a kvartal'o!

— Korespond'aĵ'o'n? Do ekzist'as special'a poŝt'kest'o! Pren'u tie vi'a'n korespond'aĵ'o'n!

Walter sving'is la man'o'j'n kaj frap'et'is per fingr'o'j la frunt'o'n.

— Mi vid'as, vi jam est'as pret'a! Est'is pli bon'e, kiam vi labor'is nur en la taĉment'o. La region'komitat'o ven'ig'os vi'n en frenez'ul'ej'o'n! Ĉu vi, saĝ'a kap'o, opini'as, ke mi atend'us, se la korespond'aĵ'o jam kuŝ'us tie?

— Kio'n do vi atend'as? —konstern'iĝ'is Erich.

Li ne sukces'is fin'i. Iu bub'o en'kur'is la ĉambr'o'n kaj ĵet'eg'is si'n kontraŭ li.

— Don'u, diabl'o'j vi'n pren'u, la ej'o'n! Vi postul'as, ke ni labor'u laŭ'plan'e, sed dum ni'a'j hor'o'j la ĉambr'o'n okup'as agit'fak'o! Kaj, kia arogant'ec'o! Ili ne for'ir'as de tie! Mi atend'is du'on'hor'o'n! Mi ne pov'as plu!

Du, el la atend'int'a'j Erich ’ on kamarad'o'j, re'puŝ'is la en'kur'int'o'n. Tio'n bon'uz'is tri'a kaj rapid'em'e komenc'is rakont'i pri si'a afer'o :

— Aŭskult'u, Erich! Kie kaj kiam ni est'as aranĝ'ont'a'j morgaŭ la kun'ven'o'j'n? Mi rapid'as en la pres'ej'o'n. Ali'e ne traf'os en la numer'o'n!

— Tuj, tuj!

De'nov'e ek'sonor'is la telefon'o. Erich etend'is la man'o'n, al Otto. Tiu kompren'is sen parol'o'j. Ne atend'ant'e klar'ig'o'j'n li al'ir'is la telefon'o'n.

— Kamarad'o Schmidt, —mal'pacienc'e dir'is la stenograf'in'o. — Mi atend'as!

Erich si'n turn'is al ŝi, sed inter ili jam star'is Rudolf.

— Vi?.. —mir'is Erich.

Rudolf decid'is ne perd'i van'e la temp'o'n.

— Mi bezon'as inter'parol'i kun vi! —rapid'e dir'is li.

— Do mi aŭskult'as! Rudolf ek'rigard'is mi'n.

Sekrete!

— Mi de'ir'os! —rapid'e ek'paŝ'is mi al la fenestr'o.

Erich sulk'ig'is la brov'o'j'n kaj est'is jam re'turn'ont'a si'n de'nov'e al la stenograf'in'o, kiam mal'trankvil'a voĉ'o de Otto rigid'ig'is li'n. Otto kri'is en la telefon'tub'et'o'n :

— Jes, jes, Ŝtaŭbe! Vi dir'as, ke precip'e kulp'as la ĉef'a inĝenier'o? Raci'ig'o'n li aranĝ'as. Ĉu mult'e mal'alt'iĝ'os la salajr'o? Ho, tiel la labor'ist'o'j est'as mal'sat'ont'a'j! Do ni ne est'as kontraŭ mem'star'a'j strik'o'j de la jun'ul'ar'o! Eĉ, invers'e, ĝi instig'os al la sam'o plen'aĝ'ul'o'j'n!

— Trans'don'u al mi la mikrofon'o'n! —dir'is Erich, sed Otto ĝi'n tut'e mal'atent'is.

—Sed kia'n nom'o'n hav'as la inĝenier'o?! —demand'is li, ĉiu'okaz'e ni ĝi'n dev'as sci'i. Kiel?.. — La voĉ'o de Otto ŝanĝ'iĝ'is kaj ek'son'is streĉ'e. — Kiel? Kio'n?.. He, li est'as social-demokrat'o!

Ĉar Erich ek'silent'is, la atend'ant'o'j de'nov'e atak'is li'n, for'puŝ'ant'e Rudolf'o'n. Kun'tir'int'e la brov'o'j'n, li krud'e ek'murmur'is :

— Atend'u!

Al'ir'int'e la telefon'o'n, li pren'is la tub'et'o'n el la man'o'j de Otto.

— De kie vi, kamarad'o, telefon'as? He, el metropolit'e'n - konstru'ej'o?.. Bon'e! La ĉef'inĝenier'o est'as ĉe vi Berg? Kiel li aspekt'as? Ĉu mal'jun'ul'o? Ĉu li ankaŭ loĝ'as tie? Kaj li'a'n famili'o'n vi kon'as? Tuj ven'u la komitat'o'n! Jes, mi atend'os!

Erich met'is la tub'et'o'n kaj, ne el'las'ant'e ĝi'n el la man'o'j, star'is kelk'a'j'n minut'o'j'n silent'e, ek'rigard'ant'e mi'n de iam al iam. Mi tuŝ'is li'a'n ŝultr'o'n. Li ek'trem'is.

— Cert'e, li est'as ali'a Berg, —dir'is mi fort'e. — Ĉu vi dub'as? Sed se li eĉ est'as tiu sam'a, tut'egal'e Alice star'as ekster suspekt'o'j! Ĉu ne?

Li balanc'is la kap'o'n.

Rudolf, —re'turn'is li si'n al Riz, plezur'e rigard'int'a nun la komjunulan tumult'o'n kaj ne plu indign'ant'a pro la maŝin'klak'ad'o kaj zum'ad'o de la jun'a'j voĉ'o'j.

Rudolf! —ripet'is Erich. — Ni ir'u, inter'parol'u iom!

Ili for'las'is la ĉambr'o'n.


... de septembr'o 1928.

Mi promes'is al Alice leg'i hodiaŭ la roman'o'n. Sed mi sid'as kaj medit'as pri la ankoraŭ ne fin'it'a ĉapitr'o. Ĝi est'as ĉapitr'o pri am'o. Ĉiu roman'o dev'as hav'i tia'n ĉapitr'o'n. Mi nepr'e dev'as ĝi'n fin'i, antaŭ ol mi vizit'os Alice ’ n!

Sed por la dub'o mank'as lok'o en mi'a kor'o!..

Mir'ind'a vort'o est'as am'o! Antikv'a kaj etern'a, kiel ĉio viv'ant'a! Bel'eg'a vort'o! Ĝi est'as kvazaŭ ŝtup'o'j sur alt'eg'a'n tur'o'n, de kies supr'o oni sent'as dezir'o'n for'ĵet'iĝ'i! Ĝi est'as vek'iĝ'o de unu post la ali'a de neniam sent'it'a'j, aŭ definitiv'e mal'aper'int'a'j en profund'aĵ'o'j de la pas'int'o sent'o'j. Ĝi est'as majstr'a muzik'ad'o per la instrument'o, kiu nom'iĝ'as —hom'o!..

Ĉu ebl'as, ke la viv'o re'kur'eg'as mal'antaŭ'e'n, kiel german'a rapid'vagon'ar'o, al el'flu'ej'o'j de la fru'printemp'o? Ĉu ebl'as re'ricev'i la fru'jun'aĝ'o'n? Ho, jes, ebl'as!

... Ne pens'u, ke ĝi est'as promes'it'a ĉapitr'o pri la am'o! Ĝi est'as pri mi kaj Alice. Ni sid'as tre konven'e sur lign'a divan'et'o, ne tro proksim'e unu al la ali'a. Apud'e la mal'jun'a vart'ist'in'o flik'as ŝtrump'o'n. Ŝi posed'as bon'eg'a'j'n okul'o'j'n, malgraŭ si'a'j ses'dek jar'o'j. Mi jam est'as tra'leg'int'a al Alice du'on'o'n de la roman'o. La sekv'ont'a ĉapitr'o est'as la ĉapitr'o pri am'o. Sed ni far'u la paŭz'o'n.

Alice pren'as " Pravda ”, kaj, ĉiu'minut'e uz'ant'e la vort'ar'o'n, pen'as kompren'i.

— La rus'a lingv'o est'as plej mal'facil'a, —ek'spirant'e, dir'as ŝi, ne trov'int'e en la vort'ar'o vort'o'n " Mosselprom ( * ) , — Kial do mank'as ĉi tie tiu ĉi vort'o?


" Mosselprom ” : Mal'long'ig'it'a nom'o de Moskv'a Trust'o por fabrik'ad'o kaj komerc'o de agrikultur'a'j produkt'aĵ'o'j.

— Ho! —inter'romp'as ŝi si'n mem. —“ En la respublik'o de Hindenburg ”. Ĝi rilat'as ni'n. Ni tra'leg'u!

La mal'jun'a vart'ist'in'o al'mov'iĝ'as. Ŝi ankaŭ dezir'as aŭd'i, kio'n skrib'as pri la hindenburg'a respublik'o la bolŝevik'a ĵurnal'o. Ŝi, cert'e, sci'as, ke la bolŝevik'a'j ĵurnal'o'j mensog'as, tamen, ĝi est'as interes'e!

— Ĉu Frau Marta interes'iĝ'as pri la politik'o? —demand'as mi, apenaŭ tuŝ'ant'e brak'o'n de Alice. Ŝi ek'trem'et'as kaj si'n'gard'em'e for'pren'as la brak'o'n.

— Mi'n ĉio interes'as! —respond'as la vart'ist'in'o. — Vi mal'atent'u mi'a'n aĝ'o'n! — Mi sent'as mi'n tiel jun'a, kvazaŭ mi est'as kun vi sam'aĝ'a!

— Ĝis nun la vart'ist'in'o vetur'ad'as la foir'o'n per bicikl'o.

— Ĉu pov'as est'i, Frau Marta?

La mal'jun'a vir'in'o fier'e montr'as per la kap'o al la fenestr'o. Tie bril'as la sun'a tag'o. Mal'alt'a'j kvazaŭ ĝib'a'j pom'arb'o'j fleks'iĝ'as sub or'a riĉ'aĵ'o. Ŝvel'iĝ'as matur'a'j viol'kolor'a'j prun'o'j. Et'a'j bed'o'j el'ig'as flor'a'j'n arom'o'j'n. Inter du arb'o'j sen'mov'e pend'as hamak'o kaj apud'e, si'n apog'ant'e kontraŭ stang'o kun ruĝ'a ruband'et'o, star'as du'rad'a ĉeval'o.

— Ĝi est'as la mi'a, —dir'as la vir'in'o.

—“ Strik'o ĉe la metropoliten'konstru'o! —leg'as Alice. — Ho, atent'u, kar'a'j ge'kamarad'o'j! Mal'facil'e eĉ est'as imag'ebl'a, kiel ĉio ŝanĝ'iĝ'is. Plej konvink'it'a'j social'demokrat'o'j nun est'as tut'e sen'rev'iĝ'int'a'j. La ĉef'inĝenier'o est'as ankaŭ social'demokrat'o. Tiu hom'o far'is al ni pli da mal'bon'o, ol ĉiu'j ali'a'j kun'e... ”

Alice por unu moment'o flank'e'n'ig'as la ĵurnal'o'n kaj rapid'e ek'rigard'as la vart'ist'in'o'n. Tiu trankvil'e daŭr'ig'as si'a'n afer'o'n. Alice trans'ig'as la rigard'o'n sur mi'n. Mi sci'vol'em'e aŭskult'as.

— Leg'u, Alice! Ĝi est'as pri ni. La ĉef'a inĝenier'o hav'as vi'a'n nom'o'n. Sed, esper'ebl'e, li ne est'as vi'a parenc'o? La strik'o okaz'as pro li. Li est'as afabl'a kun mi, sed mal'ĝentil'a kun la labor'ist'o'j. Kondiĉ'o'j, kiu'j'n li met'is antaŭ ili, cert'e ne est'os akcept'it'a'j. Ĉi - foj'e la afer'o fin'iĝ'os per venk'o de la labor'ist'o'j. Mi aŭd'is jam, ke la estr'ar'o kapitulac'as.

Alice re'pren'as la ĵurnal'o'n.

—“ Li oft'e est'is ven'ant'a al ni, komun'ist'o'j kaj demand'is : Nu, sinjor'o'j, dezir'ant'a'j feliĉ'ig'i la mond'o'n? Kie de'nov'e ek'flam'is la mond'revoluci'o? Pri kio mensog'as hodiaŭ ‘ Rot'e Fahne ’? ”

Alice leg'as rus'e mal'rapid'e. Iom medit'int'e pri la tra'leg'it'a, ŝi traduk'as german'lingv'e'n. Frau Marta inter'romp'as :

—Sed al mi ĝi plaĉ'as! Sufiĉ'e sprit'e! Mi ĉiam est'is dir'ant'a, ke la social-demokrat'o'j prav'as kaj van'e la komun'ist'o'j kalumni'as ili'n. Ĉu la social'demokrat'o'j dezir'as milit'o'n kontraŭ Soveti'o? Ĉu ili ne batal'as kontraŭ la ekspluat'ad'o kaj mal'riĉ'ec'o? Mi memor'as tag'o'j'n de mi'a jun'aĝ'o. Mi iam lern'is en leipziga universitat'o. Ho, mein Gott, kiel tim'ig'a'j est'is social'demokrat'o'j por la reg'ist'ar'o kaj kiom al'log'a est'is por la jun'a student'ar'o labor'o en la parti'o!..

— Van'e Frau Marta opini'as, ke la social'demokrat'o'j rest'is sam'a'j kaj rezerv'is al si la revoluci'a'j'n tradici'o'j'n! —kontraŭ'dir'as mi. —Se ili ne dezir'us milit'o'n, kial do tiu'okaz'e la ministr'o'j - social'ist'o'j voĉ'don'is por konstru'ad'o de la kiras'ŝip'o?

— Ha, kiras'ŝip'o, kiras'ŝip'o! —mal'kontent'e ek'kri'as la vir'in'o. —Sed ĉu en Soveti'o oni ne konstru'as la kiras'ŝip'o'j'n? Se oni leg'as vi'a'n gazet'ar'o'n do oni konvink'iĝ'as tuj, ke ne ekzist'as en la mond'o pli militarism'a gazet'ar'o! Sed vi ja kri'as pri pac'em'o!

—Sed la vart'ist'in'o forges'as, ke Soveti'o est'as labor'ist'a ŝtat'o kaj Germani'o la kapital'ism'a! —delikat'e inter'romp'as Alice.

— Vi ankoraŭ rakont'u! —minac'e dir'as la vart'ist'in'o. — Mank'as nur vi'a'j argument'o'j!

Frau Marta mal'kontent'e lev'iĝ'as kaj kun'tir'int'e mal'dik'a'j'n blank'a'j'n lip'o'j'n, mal'facil'e transport'as si'a'n pez'a'n figur'o'n en la kuir'ej'o'n, klin'ant'e la griz'har'a'n kap'o'n en la pord'o.

— Kiel ŝi pov'as uz'i la bicikl'o'n? —re'e mir'as mi. —Ja ŝi pez'as ne mal'pli, ol cent kil'o'gram'o'j'n!

Alice ne respond'as kaj aŭskult'as ĉiu'n son'o'n en la kuir'ej'o. Tie aŭd'iĝ'as koler'a metal'a frap'ad'o per manĝ'il'ar'o, post'e avid'a miaŭ'o de la kat'o kaj ofend'it'a voĉ'o de la mal'jun'a vir'in'o :

— Ĉu vi est'as mal'sat'a, amik'o mi'a? Ne grav'as, vi pov'as iom atend'i. Ne sol'a vi mal'sat'as!

— Ĉu la vart'ist'in'o est'as ofend'it'a? —demand'as Alice tra la pord'o.

La respond'o ne sekv'as. Tondr'as, la sitel'o'j kaj post unu minut'o sur sabl'o de la voj'et'o'j aŭd'iĝ'as knar'ant'a'j paŝ'o'j. La vart'ist'in'o for'ir'is por pren'i la akv'o'n. Nek akv'o'konduk'il'o, nek elektr'a lum'o est'as en ĉi tiu “ legom'ĝarden'a koloni'o ”.

Ni sid'as silent'e. En la lud'il'dom'et'o reg'as trankvil'o. La mal'dik'a'j vand'o'j tra'las'as el'ekster'e eĉ nek unu son'o'n. Ie mal'proksim'e rest'is Berlin. Ĉi tie est'as frukt'o'ĝarden'o'j, legom'ej'o'j, ocean'o'j de verd'aĵ'o kaj flor'o'j. La sub'ir'ant'a sun'o strab'as la radi'ant'a'n okul'o'n tra la mal'ferm'it'a fenestr'o kaj lud'as per blank'a makul'et'o super neĝ'kolor'a lit'o de Alice. Mal'grand'a tapiŝ'et'o pend'as sur la mur'o. Super ĝi est'as rond'a spegul'et'o. Mi vid'as en ĝi du kap'o'j'n : la kap'o'n de bukl'o'har'a vir'o kun long'form'a vizaĝ'o kaj mol'a'j griz'a'j okul'o'j, super kiu'j dis'kur'is nigr'a'j sag'et'o'j - brov'o'j —( ĝi est'as la tut'o, kio est'as bel'a en mi, —mi tio'n sci'as ) kaj la kap'o'n de l ’ knab'in'o, or'kolor'a'n, kvazaŭ pom-rikolt'aĵ'o kaj kun okul'o'j blu'a'j, kvazaŭ flor'o'j, kiu'j kresk'as sur bed'et'o antaŭ la fenestr'o. Ni'a'j rigard'o'j renkont'iĝ'as en la spegul'o kaj Alice minac'e lev'as la fingr'o'n.

— Mi ne permes'as!

Sed la griz'a'j okul'o'j konfuz'it'e rid'et'as. Ili est'as mal'obe'em'a'j kaj, krom'e, en la ĉambr'o ni est'as sol'a'j ; la vart'ist'in'o ja for'ir'is! Mi al'tir'as la knab'in'o'n. Ŝi rapid'eg'e al'prem'iĝ'as al mi, kvazaŭ pen'ant'e for'neni'ig'i ia'n ajn spac'o'n inter ni. Mi tuŝ'et'as ŝi'a'j'n genu'o'j'n.

— Aĥ! —ek'trem'et'as ŝi kaj vol'as rapid'e for'ĵet'i mi'a'n man'o'n. Mi pli firm'e kun'prem'as ŝi'a'j'n krur'o'j'n kaj per rapid'a mov'o sid'ig'as ŝi'n sur mi'a'j'n genu'o'j'n. Eg'e ruĝ'iĝ'ant'e, Alice kaŝ'as la kap'o'n sur mi'a brust'o.

— Kio'n mi far'as! Di'o mi'a!

Ond'o de la akr'a ĝu'o verŝ'iĝ'as en mi'a'n korp'o'n. Ard'a trem'et'o penetr'as mi'n. Mi dezir'as ek'sent'i io'n fort'a'n, io'n mal'ebl'a'n, mi dezir'as ĉif'i kaj turment'i tiu'n mild'a'n knab'in'a'n korp'o'n, mi dezir'as io'n dolor'ig'a'n kaj ne'kon'at'a'n.

Alice, —flustr'as mi, sufok'iĝ'ant'e, —mord'et'u mi'n, ĉu vi aŭd'as?

Alice de'ten'as por unu moment'o la spir'ad'o'n, post'e, el'spir'int'e la tut'a'n aer'o'n, ŝi al'ig'as si'a'j'n dent'o'j'n al mi'a vang'o. Mi sent'as, kiel ŝi'a'j et'a'j akr'a'j dent'o'j tuŝ'as mi'a'n haŭt'o'n. Mi'a kor'o dolĉ'e bat'as.

Sed Alice subit'e for'salt'as de mi'a'j genu'o'j kaj ĵet'as si'n sur la lit'o'n, kaŝ'ant'e per la man'o'j si'a'n ek'flam'iĝ'int'a'n vizaĝ'o'n.

— Las'u! For'ir'u! Ho, mi est'as aĉ'a! Vi mal'ŝat'as mi'n! Vi ne am'as mi'n, vi ne pov'as mi'n am'i!

Mi est'as dir'ont'a al ŝi, ke la am'o est'as prav'ig'o por ĉio, ke la ĝu'o est'as kre'it'a por am'ant'o'j, sed en la kuir'ej'o re'tondr'as la sitel'o'j. Moment'e ni ord'ig'as ni'n kaj daŭr'ig'as la trankvil'a'n konversaci'o'n.

... Nun, Alice, aŭskult'u la promes'it'a'n ĉapitr'o'n pri la am'o!


* * *

... Or'kolor'a, blind'ig'a sun'a lum'o. Plen'e mal'ferm'it'a fenestr'o. Mal'grand'a pur'a ĉambr'et'o, akurat'e ord'ig'it'a'j knab'in'a'j lit'o'j, plafon'o, sur kiu kur'ad'as gaj'a'j sun'makul'et'o'j... Kiam ĝi est'is? Ho, tre'eg'e de'long'e! Oni dev'as for'pel'i la re'memor'o'j'n. Ili ven'is mal'ĝust'a'temp'e...

Vitalij kuŝ'as en lit'o. Apud'e kuŝ'as Zoja. Ŝi'a mal'grand'a brun'haŭt'a korp'o de la kontent'ig'it'a in'o pez'e mal'lev'iĝ'is sur la matrac'risort'o'j kaj gras'et'a brak'o ĉirkaŭ'volv'as kol'o'n de Vitalij. Pasi'esprim'o ne est'as mal'aper'ig'it'a de la dorm'o sur ŝi'a bel'a vizaĝ'o. Sur ĝi rest'is eĥ'o de la furioz'a'j tra'viv'aĵ'o'j.

Kun'e kun Zoja ek'dorm'is la tut'a ĉambr'o. Lum'o de elektr'a blu'a lantern'et'o sen'viv'e fal'as per pal'a'j re'bril'o'j sur vitr'o'j'n de fot'o'j. Dorm'et'as en rond'a'j kadr'et'o'j am'objekt'o'j de Zoja : lip'har'a'j kaj raz'it'a'j, kun'barb'a'j kaj sen'barb'a'j. Super la komod'o, mem'kontent'e rid'et'ant'e, rigard'as el la kadr'o rond'a filistr'a vizaĝ'aĉ'o kun glat'e komb'it'a'j har'o'j.

Blat'o'j silent'iĝ'is post la forn'o. Apud la fenestr'o dorm'et'as sen'bru'a vintr'a vesper'o. Kiom'a hor'o est'as nun?.. La ok'a, naŭ'a, dek'a?.. Oni dev'us lev'iĝ'i kaj ek'sci'i, sed lac'ec'o kaj dorm'em'o ferm'ig'as la okul'o'j'n... Tamen Olga ja pov'as mal'trankvil'iĝ'i!..

... Iam okaz'is simil'a dorm'em'a vesper'o. Vitalij kaj Olga est'is ir'ant'a'j sur long'a lun'lum'it'a trotuar'o. Ili'n ambaŭ turment'is dub'o'j. Ambaŭ est'is mal'gaj'a'j, sed ne kuraĝ'is konfes'i tio'n. Tiel esting'iĝ'is lantern'o ĉe la strat'angul'o kaj ili dis'iĝ'is, trem'ant'e pro mal'varm'o...

Ne, for la re'memor'o'j'n!.. La blat'o'j, ŝajn'e, vek'iĝ'is. Io susur'as post la forn'o. Nun ili est'as kur'ont'a'j sur la plank'o kaj Vitalij rigard'os ili'n de la lit'o per la sopir'em'a'j okul'o'j...

... Kaj ven'is maten'o post tiu ĉi vesper'o. Li en'man'ig'is al Olga skrib'a'n am'konfes'o'n kaj klin'is la kap'o'n super klav'o'j de la pian'o, lud'et'ant'e melodi'o'n “ Maten'o nebul'a ”. La pens'o'j kur'eg'is furioz'e. Ĉu ŝi ofend'iĝ'os? Ĉu ŝi ne el'ir'os? Ĉu ŝi ĵet'os en la vizaĝ'o'n, ke ŝi ne plu dezir'as vid'i li'n?.. Sed ŝi el'ir'is kaj ĉirkaŭ'pren'is li'a'n kap'o'n per la man'o'j. Ĉu feliĉ'o?.. Ne, mensog'o, nur sent'o de iu ĝen'ec'o kaj ne'sci'ad'o, kio do sekv'os nun!.. Ho, kial, kial!.. Olga propon'is viv'i simil'e al ge'frat'o'j. Rid'ind'e! Ceter'e, li pov'us, se ne superstiĉ'o, ke la edz'in'o dev'as aparten'i al la edz'o. Ĉu li'n turment'is mal'pacienc'a pasi'o? De'nov'e mensog'o! Ne, tut'e ne! Ĉu reciprok'a mensog'o? Jes, Olga ankaŭ mensog'is! Cert'e, ŝi eĉ ne intenc'is ŝajn'ig'i al li, ke ŝi'n emoci'ig'as la ne'kontent'ig'it'a pasi'o. Kontraŭ'e! Sed, ĉu tim'o de la pasi'o, ne'kompren'ad'o de seks'a'j ĝoj'o'j, akcept'ad'o de tio, kiel de abomen'a neces'aĵ'o, kiu'n bezon'as nur la vir'o, ĉu ĝi ne indik'is for'est'o'n de la am'o? Sed Olga parol'is pri la am'o! Ĉu konsci'a mensog'o? Jes, konsci'a! Olga am'is la ali'a'n!.. Por kio do? Ha, jes! Ŝi kred'is la est'ont'a'n am'o'n kaj ŝi kred'is li'n, Vitalij!..

Zoja?.. Zoja nenio'n kred'as kaj neniu'n am'as! Ĝu'o est'as ĝu'o —jen est'as ŝi'a deviz'o. Sed Vitalij, fakt'e ne sent'as la ĝu'o'n. Kial?..

Iam provinc'a ĉeval'aĉ'o al'ven'ig'is li'n kaj Olga ’ n tra mal'lum'a'j kaj tut'e sen'hom'a'j strat'o'j en komun'loĝ'ej'o'n de l ’ estr'ar'o de N - regiment'o. La urb'o est'is silent'a. La fiakr'o mol'e halt'is en polv'o antaŭ la peron'o. Li zorg'em'e akompan'is ŝi'n sur la mal'pur'a'j ŝtup'ar'o'j kaj tra la koridor'o'j, mal'hel'e kaj mal'bon'e lum'ig'it'a'j. Ŝi'n mal'trankvil'ig'is la ne'kon'at'a ĉirkaŭ'aĵ'o. Ŝi mal'facil'e spir'is.

Ĉi tiu'n unu'a'n vesper'o'n ili sid'is sur la peron'o kaj kvazaŭ per mol'a ĉap'o kovr'is ili'n la silent'o. Antaŭ ili ĉio est'is nov'a kaj ne'kon'at'a. Olga silent'e al'prem'is si'n al Vitalij. Post ili star'is mal'nov'a blank'a dorm'ant'a dom'o. Antaŭ ili dron'is en mal'lum'o verd'a ale'o. Fort'e arom'is popl'o'j.

Ĉu Vitalij emoci'iĝ'is? Ĉu li sent'is fajr'o'n de la dezir'o? Ne!.. Ili ambaŭ silent'is kaj medit'is : oni dev'as decid'iĝ'i. Ambaŭ ili sci'is, ke la unu'a nokt'o est'os mal'facil'a... Kaj tiam Olga pet'is li'n :

— Kar'ul'o, atend'u iom! Permes'u al mi iom al'kutim'iĝ'i!

Li ĝoj'e konsent'is.

... Maj'o, laŭt'e kri'ant'a'j anser'o'j, kapr'o'j, varm'a profund'aĵ'o de la printemp'o, dorm'et'ant'a'j strat'o'j, mal'larĝ'a, trankvil'a, proksim'a de la el'flu'ej'o Volg'a, mal'grand'a'j, sen'bru'a'j, ĉiam star'ant'a'j apud el'ŝip'iĝ'ej'o vapor'ŝip'et'o'j. Ho, jes, vapor'ŝip'et'o'j! La river'o ĉiam vek'as en anim'o de Vitalij strang'a'j'n ne'klar'a'j'n dezir'o'j'n. Antaŭ la edz'iĝ'o kun Olga, kiam ne est'is ankoraŭ dir'it'a la decid'a vort'o kaj la anim'o li'a est'is sol'ec'a, okaz'is, ke Vitalij part'o'pren'is tri'tag'a'n vapor'ŝip'a'n promen'o'n, organiz'it'a'n de la sindikat'a organiz'aĵ'o. La vapor'ŝip'o est'is plen'eg'a de la ripoz'ant'a kaj gaj'a publik'o, am'par'et'o'j, jun'ul'ar'o. Sed Vitalij est'is sol'a kaj pas'ig'is la vesper'o'j'n, star'ant'e apud la rand'o'krad'o kaj en'pens'em'e rigard'ant'e en la ŝaŭm'ant'a'n mal'supr'e akv'o'n.

Kaj subit'e aper'is strang'a dezir'o : pri'skrib'i la volg'a'n nokt'o'n kaj send'i la leter'o'n ie'n mal'proksim'e'n, al ne'kon'at'a hom'o, ne'kon'ant'a tia'j'n nokt'o'j'n. Ĉu kompren'os tiu hom'o ili'a'n ĉarm'o'n? Ĉu pov'os li en mil'kil'o'metr'a distanc'o ricev'i impres'o'n pri tia specif'a mol'a bel'ec'o?.. Vitalij < F5> sci'pov'is la lingv'o'n esperant'o. Li trov'is en gazet'o adres'o'n de iu berlin'a student'in'o kaj send'is al ŝi ĉi tiu'n leter'o'n. Post'e li re'ven'is la urb'o'n kaj, forges'int'e pri la leter'o dron'ig'is si'n en la ofic'a labor'o. Post du semajn'o'j li est'is de'nov'e re'memor'int'a pri ĝi. La german'a korespond'ant'in'o respond'is. La leter'o de Vitalij emoci'ig'is ŝi'n. Trans la lim'o'j kaj ne'mezur'ebl'a'j spac'o'j ĝi al'port'is en mal'proksim'a'n Berlin'o'n trankvil'o'n de la volg'a vesper'o, varm'a'n aer'o'n, sen'lim'a'n kviet'ec'o'n de la herb'ej'o'j, en'volv'it'a'j en nebul'o'j, kaj streĉ'a'n sopir'o'n de sol'ec'a anim'o de l ’ ne'kon'at'ul'o... Kio'n pov'us far'i la knab'in'o? Tuŝ'it'a per la fremd'a'j humor'o'j, instinkt'e ek'sent'int'a kaŝ'it'a'n en ili mal'trankvil'o'n, ŝi respond'is per si'a, propr'a, parenc'a, proksim'a kaj kon'at'a. Ŝi en'met'is en ĝi'n tiom da fort'o, kiom ŝi pov'is. Ŝi pri'skrib'is ali'a'n nokt'o'n, nokt'o'n en la urb'o, neniam dorm'ant'a. Nokt'o'n super river'o Spree, konvulsi'a'n, febr'a'n, plen'a'n de la trem'ant'a'j fajr'o'j, son'o'j, nervoz'a puls'ad'o de la burĝ'a metropol'o.

Vitalij komenc'is korespond'i kun ŝi. Sed ĝi ne daŭr'is long'e. Ven'is Olga kaj la berlin'a ne'kon'at'ul'in'o for'ir'is ie'n subit'e, mal'aper'is el la vid'kamp'o. Li ne rezerv'is ŝi'a'n adres'o'n kaj eĉ la nom'o ŝi'a for'viŝ'iĝ'is el li'a memor'o.

Sed Vitalij ankaŭ memor'as la ali'a'n vapor'ŝip'a'n promen'o'n. Ĝi est'is kun Olga dum unu'a'j tag'o'j post la ge'edz'iĝ'o. La vapor'ŝip'et'o mal'diligent'e sibl'is kaj apenaŭ tren'aĉ'is si'n antaŭ'e'n sur la dorm'ant'a river'o bind'it'a en sun'ret'o kaj diafan'a blu'a akv'o'penetr'it'a aer'o. Kiam ĝi, ronk'e fajf'int'e, fin'e al'bord'iĝ'is, ili trov'iĝ'is en verd'a ocean'o inter blu'a silk'o de la ĉiel'o kaj brun'a ruband'o de la voj'o.

Tiam vek'iĝ'is la kares'em'o. Kiam nokt'iĝ'is, ili ne tuj ek'dorm'is sur la plank'o en kamp'ar'an'a dom'et'o, atend'ant'e, ĝis ek'dorm'os sur la forn'o la ge'mastr'o'j. Nokt'e ĉes'is la vent'o. Kontraŭ ili, en ne'klar'a nebul'o, furioz'e tril'ad'is harmonik'o kaj pep'kri'ant'e kant'is jun'a'j kamp'ar'an'in'o'j. Est'is vid'ebl'a'j nur siluet'o'j. Ili mal'ferm'is la fenestr'o'n kaj, al'prem'int'e si'n unu al la ali'a tiel, ke ili aŭd'is bat'ad'o'n de la kor'o'j, rigard'is la strat'o'n. Ili'a'j flam'ant'a'j vang'o'j tuŝ'is reciprok'e. Olga est'is varm'a, proksim'a kaj ating'ebl'a. Li'n emoci'ig'is ( jes, cert'e, ĉi - moment'e tio est'is ĝust'a ) la varm'a aer'o, bril'et'ant'a mal'lum'o, monoton'a kant'et'o de gril'o kaj proksim'ec'o de Olga. Ebl'e, ĉi - nokt'e dev'us Olga far'iĝ'i li'a edz'in'o? Ne, ili ankoraŭ ne decid'iĝ'is!

Ŝi for'don'is al li si'a'n korp'o'n dum unu el la sekv'int'a'j nokt'o'j, turment'e mal'facil'a'j. Kaj ankoraŭ long'e post tio ŝi ne kon'is, kio est'as pasi'o. Ambaŭ ili est'is sub'prem'it'a'j kaj mal'ĝoj'a'j, ne kompren'ant'e, kio okaz'as al ili. Sed tio'n ili est'is preter'pas'ont'a'j.

Ili ne viv'is pac'e eĉ en la unu'a'j tag'o'j. Ili hav'is mal'sam'a'j'n vid'punkt'o'j'n pri ĉio. Ĝi est'is evident'iĝ'int'a tuj kaj por ili ambaŭ. Vitalij opini'is neces'a trud'i al Olga si'a'n mond'koncept'o'n. Sed ŝi obstin'is. Ĝi far'is grand'a'n plezur'o'n al la najbar'o'j...

Kiam do vek'iĝ'is la efektiv'a sent'o? Ebl'e, ĝi tut'e ne est'is vek'iĝ'int'a?..

En est'int'a graf'a bien'o, dek du kil'o'metr'o'j'n de la urb'o, kuŝ'is la milit'a tend'ar'o. Ĉi tie, inter dens'a'j verd'a'j branĉ'o'j, star'as blank'a dom'o. Unu'flank'e de ĉi tiu dom'o est'as mal'nov'a kript'o, kiu'n Olga komenc'e tiel tim'is. Ali'flank'e est'as mal'lum'a mal'larĝ'a ĉambr'o kun mal'plen'a'j ŝrank'o'j kaj larĝ'a lign'a lit'o. La ĉambr'o est'as mal'hel'a, sed, se mal'ferm'i mal'grand'a'n kaŝ'a'n flank'a'n pord'o'n, en la okul'o'j'n ŝpruc'as la sun'o. Kontraŭ'vol'e oni ferm'as la okul'o'j'n pro bril'ad'o de kvazaŭ fand'it'a or'o, pro eben'a turkis'a emajl'o de la ĉiel'o kaj mult'kolor'a flor'a tapiŝ'o, etend'iĝ'ant'a apud la ŝton'a'j, kovr'it'a'j per bosk'o ŝtup'o'j.

En ĉi tiu ĉambr'o ili pas'ig'is la unu'a'n somer'o'n. Kaj est'is tiel, ke Vitalij kun fort'e bat'ant'a kor'o, est'is ŝlos'ant'a la pord'o'n kaj kurten'ig'is la fenestr'o'n. Tiam Olga est'is tut'e ali'iĝ'ant'a. En ir'manier'o, per kiu ŝi al'proksim'iĝ'is al Vitalij, est'is io incit'ig'a kaj ŝtel'em'a. Ŝi subit'e ĉirkaŭ'pren'is li'a'n kol'o'n per la man'o'j kaj sol'a pens'o moment'e est'is li'n kapt'ant'a : neniu'j bar'o'j antaŭ la pasi'a'j dezir'o'j, est'u la plej arogant'a'j kares'o'j!

Ĉu am'o, aŭ mal'ĉast'o?..


* * *

Mi turn'as la paĝ'o'n kaj lev'as la kap'o'n. Alice sid'as, pal'a, kvazaŭ la neĝ'o. Mi ne atend'is tia'n efik'o'n.

— Kio vi'n emoci'ig'is tiel, Alice? Ĝi ja est'as nur roman'o.

— Nu, cert'e! Simpl'e, mi ne tut'e est'as san'a. Vi ne mal'trankvil'iĝ'u!

La vart'ist'in'o rapid'e ek'rigard'as ŝi'n kaj parol'as special'e sek'e :

— Sinjor'o Goetzke hieraŭ est'is ĉi - tie kaj promes'is ven'i hodiaŭ.

Ruĝ'a kolor'o mal'rapid'e super'verŝ'as la blank'a'j'n vang'o'j'n de Alice. Mi demand'as.

— Sinjor'o Goetzke? Kiu li est'as?

— Li est'as kon'at'ul'o de Alice. Unu oficir'o, —trankvil'e respond'as la vart'ist'in'o.

— Aĥ, tiel! — Mi mal'lev'as la okul'o'j'n kaj komenc'as zorg'em'e tra'fos'i paper'o'j'n en la paper'uj'o.

Mein Herr ( * ) , —dir'as la mal'jun'a vir'in'o. — Vi ja est'as edz'iĝ'int'a?


Mein Herr : Mi'a Sinjor'o.

— Jes, edz'iĝ'int'a, —respond'as mi, ne lev'ant'e la kap'o'n.

— Kaj la infan'o'j'n vi hav'as?

— Unu knab'in'et'o'n.

— Ĉu vi ŝi'n am'as?

Mi lev'as fin'e la kap'o'n kaj renkont'as mal'kontent'a'n rigard'o'n de l ’ mal'jun'ul'in'o.

— Jes, mi am'as.

— Ĝi est'as bon'e, ke vi am'as vi'a'n fil'in'o'n. La patr'o'n ĉiu infan'o bezon'as ne mal'pli, ol la patr'in'o'n.

— Mi pet'as vi'n, —tuŝ'as mi'a'n manik'o'n Alice. — Leg'u plu'e'n!

— Bon'e, Alice, aŭskult'u!


* * *

Vitalij atent'em'e rigard'as la dorm'ant'a'n vizaĝ'o'n de Zoja. Rab'a'j sulk'o'j ĉirkaŭ la buŝ'o dis'glat'iĝ'is kaj blu'a du'on'lum'o mol'ig'as ruĝ'o'n sur la roz'kolor'a'j vang'o'j. La nud'ig'it'a sen'bril'a ŝultr'o kuŝ'as sur la kusen'o kaj mol'a vat'a lit'kovr'il'o for'mov'iĝ'is sur la alt'a'n brust'o'n, apenaŭ kaŝ'it'a'n sub batist'a ĉemiz'o. Subit'e Zoja mal'ferm'as la okul'o'j'n kaj, io'n tra'murmur'int'e, al'prem'as la naz'o'n al brust'o de Vitalij. Li far'as unu mov'o'n.

— Kovr'u mi'n, Vi'ĉj'o, mal'varm'e!

— Mi tuj est'as for'ir'ont'a, —mal'laŭt'e rimark'as Vitalij. — Est'as mal'fru'e.

— Atend'u, Vi'ĉj'o! Kun vi est'as tiel bon'e!

Vitalij kuŝ'as kelk'a'j'n minut'o'j'n silent'e, ne kontraŭ'dir'ant'e kaj aŭskult'ant'e dorm'em'a'n spir'ad'o'n de la vir'in'o. Ne, li erar'is! Ĝi tut'e ne est'as bezon'a! Zoja est'as fremd'a al li. Li ne pov'as ŝi'n kompren'i.

— Vi'ĉj'o, —dir'as Zoja, tuŝ'ant'e per la man'o li'a'n korp'o'n. — Vi tre plaĉ'as al mi! Por mi ne grav'as, ke vi hav'as la edz'in'o'n! Vi est'as mi'a!

— Nun vi'a, —konsent'as Vitalij, pen'ant'e trov'i bezon'a'j'n vort'o'j'n. —Sed ĉu kontent'ig'as tio vi'n? Tamen, mi ne tut'e est'as vi'a!

— Nu, jes, mi sci'as! Sed, ne grav'e! Nun vi est'as mi'a!

Ĉu li dir'u al ŝi, ke eĉ nun li ne plen'e est'as ŝi'a? Eĉ, kontraŭ'e, nur en la plej mal'grand'a grad'o! Kio ĝi est'as? Riproĉ'o de la konscienc'o? Ĉu ne al'kutim'ig'is li si'n, ke pent'o pri la far'it'a est'as sen'util'a aĵ'o? Oni ne dev'as pens'i pri la far'it'a, sed pri la far'ot'a. Sed kio do est'as far'ot'a?..

— Vi'ĉj'o, ĉu vi'a edz'in'o nenio'n sci'as? Tut'e nenio'n? Kiel rid'ind'e. Ĉu vi sci'as, mi opini'as, ke ŝi simpl'e est'as mal'saĝ'a, vi'a edz'in'o!

Cert'e, oni dev'as defend'i li'a'n Olga ’ n! Ĝi est'as ofend'o! Sed ĉu ne la plej grand'a ofend'o est'as fakt'o de li'a perfid'o! Kio'n do postul'i de Zoja?.. Sed Olga nenio'n sci'as, sekv'e, ŝi ne est'as ofend'it'a?

— Al mi ŝajn'as, ke ĝi est'as bon'e, se ŝi nenio'n sci'as! Almenaŭ ŝi ne sufer'as!

Zoja rid'as.

— Vi est'as ruz'a, Vi'ĉj'o! Ĉu vi ne rimark'as mem, ke vi el'pens'is por vi la oportun'a'n prav'ig'o'n? Unu'a'vid'e vi ŝajn'as sankt'ul'o! Sed ĉu vi est'as pli bon'a ol la ali'a'j?

— Ĉu tio grav'as por vi?

— Por mi? Ne, por mi est'as tut'e egal'e! Sed, est'ant'e vi'a edz'in'o, mi jam de'long'e vi'n for'las'us!

Zoja for'ĵet'as la lit'kovr'il'o'n kaj mal'lev'as plank'e'n la nud'a'j'n pied'o'j'n. Ŝi'a'j pied'o'j est'as mal'bel'a'j, precip'e sen ŝtrump'o'j. La sur'o'j tro el'star'as kaj ĝeneral'e ili est'as iom tro dik'a'j. Ŝi trov'as per la dekstr'a pied'o'pint'o la pantofl'o'n kaj en'met'as en ĝi'n la pied'o'n. Vitalij pen'e venk'as en si mal'agrabl'a'n naŭz'a'n sent'o'n. Ne rigard'ant'e Zojan, li komenc'as mal'rapid'e si'n vest'i.

— Mi ne hav'is sufiĉ'e da temp'o, por vi'n demand'i, —dir'as Zoja, en'ig'ant'e en la nigr'a'j'n har'o'j'n pingl'o'j'n, —ĉu vi est'as konstant'e pres'ig'ont'a artikol'o'j'n de Ivagin en la mur'gazet'o?

— Vi klasik'e esprim'as vi'a'j'n pens'o'j'n! —ironi'as Vitalij. — Vi ne hav'is temp'o'n! Sed nun mi ne hav'as sufiĉ'e da temp'o! Mi dev'as for'ir'i.

— Ĉu ne plaĉ'is al vi, ke mi ek'dorm'is?

— Kia bagatel'o! Mi pri la ali'a alud'as! Mi'n interes'as la tendenc'o en evolu'o de ni'a proksim'ec'o.

— Nom'e? —mal'larĝ'ig'as la okul'o'j'n Zoja.

— Antaŭ'e ni est'is mult'e pri'diskut'ant'a'j divers'a'j'n serioz'a'j'n tem'o'j'n. Se vi dezir'us re'memor'i, mi mult'e rakont'is al vi pri mi'a projekt'o.

—Sed nun?

— Nun vi mem vid'as.

Zoja balanc'as la kap'o'n.

— Ĉu ne plaĉ'as al vi? Mi neniu'n ten'as per ŝnur'o'j. Mi nur est'is konsil'ont'a al vi io'n. Se vi intenc'as rest'i redaktor'o de la mur'gazet'o, se vi'n zorg'as konstru'o de la metropoliteno, se vi dezir'as traf'i ekster'land'e'n, ĉes'ig'u la en'lok'ig'o'n de tia'j mal'saĝ'a'j artikol'aĉ'o'j!

— Ĝi est'as tut'e absurd'e, Zoja! —indign'e ek'kri'as Vitalij kaj komenc'as kur'ad'i tra la ĉambr'o.

Zoja pren'as de la bret'o lad'a'n te'kruĉ'o'n kaj el'ir'as la kuir'ej'o'n. Vitalij kompren'as, ke la konversaci'o ne est'as sen'cel'e komenc'it'a de ŝi. Li al'ir'as la fenestr'o'n. Mal'supr'e vast'iĝ'as Strastnaja Ploŝĉadj, kvazaŭ bild'o en foir'ej'a panoram'o. En ĝi est'as disting'ebl'a'j du etaĝ'o'j. La mal'supr'a, super'verŝ'it'a per la panoram'a flav'a lum'o kaj la supr'a, lum'ig'it'a nur per re'bril'o'j de la supr'a'j fajr'o'j. Mal'pur'a neĝ'o kovr'as la pavim'o'n. Cifer'plat'o de horloĝ'o sur la nov'a konstru'aĵ'eg'o de " Izvestija ( * ) pend'as alt'e en la aer'o. Mal'pli supr'e prem'iĝ'as unu al la ali'a iu'j mal'lum'a'j blind'a'j dom'et'o'j. La rigard'o kapt'as nur et'a'n antikv'a'n preĝ'ej'aĉ'o'n de monaĥ'ej'o, sur kiu'n traf'as la tut'a lum'o de tram'a'j, taks'o'motor'a'j kaj aŭtobus'a'j lantern'o'j. Puŝkin - monument'o star'as en la ombr'o. Sed pitoresk'a grup'o de marĉand'ant'a'j publik'ul'in'o'j trov'iĝ'as en stri'o de blind'ig'a lum'o de preter'kur'eg'ant'a'j aŭt'o - maŝin'o'j. Unu el la vir'in'o'j frost'trem'e kaŝ'as si'n en varm'a pelt'a kol'um'o, la ali'a, si'n klin'int'e kaj iom lev'int'e la mal'long'a'n jup'et'o'n, ord'ig'as la ŝtrump'o'j'n, la tri'a konfid'em'e prem'as si'n al la vir'o, ĉirkaŭ'pren'ant'a si'n, la kvar'a, enu'ant'e, star'as en distr'a poz'o, atend'ant'e, dum la ŝofor'o prepar'os la maŝin'o'n. Knab'in'o, proksim'um'e dek'kvar'jar'a, en mal'nov'a kap'tuk'et'o, tru'iĝ'int'a aŭtun'a palt'o kaj tre mal'long'a rob'et'o, alt'e nud'ig'ant'a si'a'j'n mal'gras'a'j'n gamb'o'j'n, tim'em'e apog'is si'n kontraŭ lantern'kolon'o, iom mal'ferm'int'e si'a'n mal'bel'a'n, kvazaŭ mir'ig'it'a'n buŝ'o'n. Post la monument'o profund'e'n, perspektiv'e, for'ir'as arĝent'a'j branĉ'o'j de la arb'o'j.


" Izvestija ” : Centr'a gazet-organ'o de Soveti'a Reg'ist'ar'o.

Zoja met'as la te'kruĉ'o'n sur la tabl'o'n.

— Nu ĉu vi koler'aĉ'as? Ne ŝat'as mi tre'eg'e, kiam vir'o'j koler'aĉ'as. Trink'u!

Vitalij vid'as la mal'pur'a'n te'kruĉ'o'n kaj pens'as, ke Olga eg'e sufer'us, se ŝi ne sukces'us pur'ig'i la te'kruĉ'o'n ĝis al'ven'o de gast'o.

Zoja, mi pet'as, dir'u al mi, kiu el ni'a'j vir'o'j vizit'as vi'n ankoraŭ?

Zoja mal'larĝ'ig'as la okul'o'j'n.

— Ruz'ul'o vi est'as, Vi'ĉj'o! Kial do mi dir'u tio'n al vi? Mi ja ne demand'as, kiu'j'n vir'in'o'j'n vi posed'is?

— Ne pri tio tem'as! Mi simpl'e dezir'as sci'i, kiu nom'e.

— Mi ne dir'os, Vi'ĉj'o! Ne pet'u!

Vitalij ĵet'as rigard'o'n sur la fot'o'j'n, sed neniu el ili memor'ig'as iu'n kun'ofic'ist'o'n de Mosĥozupr.

— Bedaŭr'ind'e!

— Kial?

Vitalij las'as la demand'o'n sen respond'o. Zoja sent'as, ke li'n kapt'as la humor'o mal'gaj'a, mal'lum'a, preskaŭ koler'a. Ŝi pren'as de la mur'o gitar'o'n kun ruĝ'a ruband'et'o sur la supr'a part'o. Ŝi'a voĉ'o est'as agrabl'a, mol'a, kiel velur'o. Sed eĉ ne la voĉ'o est'as grav'a. Grav'a est'as tiu koket'em'o, kun kiu ŝi rigard'as la vizaĝ'o'n de Vitalij.

“ En arb'ar'o'n log'us vi'n vesper'e mi, Vi'n en'sorĉ'us tie super fajr'o mi, Kontraŭ sorĉ' sen'pov'a est'as vi, ho goj! Ho, al mi, kar'ul ’, vi plaĉ'as, oj, oj, oj!... ”

Zoja riproĉ'e balanc'as la kap'o'n, ĉar Vitalij eĉ ne dezir'as ŝi'n aŭskult'i. Ne, li est'as definitiv'e stult'a! Tiam ŝi ŝanĝ'as la tem'o'n.

— Do kiel stat'as la afer'o kun la ekster'land'o? Ĉu la silk'a'j'n ŝtrump'o'j'n vi al mi aĉet'os? Kaj la pudr'o'n Cautie?

Ŝi mal'laŭt'e son'ig'as per la kord'o'j cigan'romanc'a'j'n melodi'o'j'n. Ĝi est'as unu el mal'san'ec'a'j ŝat'o'j de Vitalij. Cigan'romanc'o'j ordinar'e taŭg'e efik'as li'n.

— Klar'ig'u al mi, mi pet'as, —dir'as li spit'em'e, —kio'n signif'as tiu ĉas'ad'o kontraŭ Ivagin? Vi ankoraŭ antaŭ'ne'long'e est'is ni'a'flank'e. Ĉu ĉio ĉi est'as nur pro tio, ke li est'as labkoro kaj de'vual'ig'as abomen'aĵ'o'j'n?

— Vi ja kon'as mi'a'n vid'punkt'o'n.

— Kio rezult'as? Kial vi neniel ag'as en la ĉel'estr'ar'o?

Zoja lev'as la ŝultr'o'j'n.

— Kiel pov'as efik'i unu voĉ'o kontraŭ ĉiu'j?

—Sed ja antaŭ'e ĝi efik'is?

Zoja si'n klin'as super la gitar'o kaj streĉ'ig'as la mal'fort'iĝ'int'a'j'n kord'o'j'n. Anstataŭ respond'i, ŝi ek'kant'as kun akcent'o de la estrad'a kant'ist'in'o :

“ Mi sci'as, kar'ul'o, Vi mi'n ne forges'os. Nigr'o'okul'a'n Helen'o'n! Dum tag'o'j kaj nokt'o'j, neniam vi ĉes'os Vag'ad'i tra kamp'o'j eben'a'j!... ”

Vitalij lev'iĝ'as.

Zoja, kial vi nenio'n respond'as?

— Kio'n do respond'i? —krud'e inter'romp'as Zoja. — Ĉu ĝi est'as vi'a afer'o?

Kaj plen'voĉ'e ŝi ek'kant'as popol'a'j'n ŝerc'kant'et'o'j'n :

“ Pro la am'o sufer'int'e, Est'is akv'o'n mi salt'int'a!.. kaj tri hor'o'j'n naĝ'is mi Pro diabl'o tia ĉi! ”...

* * *

Mi fin'as la ĉapitr'o'n kaj, neni'ig'it'a, silent'as. El la okul'o'j de Alice gut'as grand'a'j larm'o'j. Antaŭ mi est'as pec'o da paper'o :

—“ La vart'ist'in'o rigard'as ni'n. Mi hont'as, sed mi ne hav'as fort'o'j'n kontraŭ'star'i. Vi skrib'as ne la roman'o'n, sed la tag'libr'o'n. Ĝi est'as klar'e de la komenc'o mem. Kiel vi pov'is forges'i nom'o'n de la knab'in'o, al kiu vi send'is la poŝt'kart'o'n el la vapor'ŝip'o? Tiu nom'o est'as Alice Berg! ”

Mi'a'j vang'o'j kaj frunt'o brul'as kaj mi ne sci'as, kio'n mi est'as far'ont'a?

La mal'jun'ul'in'o ne for'ir'as. Ŝi nur bru'e ek'spir'as kaj moral'e prononc'as :

— Vi pri'skrib'is tre mal'bon'a'n vir'o'n. Tre, tre mal'bon'a'n!

Mi de'nov'e komenc'as tra'fos'i paper'o'j'n en mi'a paper'uj'o.

— Kio'n vi serĉ'as? —demand'as fin'e Alice kun trem'o en la voĉ'o.

— Mi est'as skrib'int'a hieraŭ poŝt'kart'o'n al la edz'in'o sed ĝis nun mi hav'as ĝi'n en la paper'uj'o. Mir'ind'a distr'ec'o!

Trov'int'e la poŝt'kart'o'n, mi re'en'ŝov'as ĝi'n en la paper'uj'o'n. Alice silent'as. Si'a rigard'o halt'is sur iu ne'vid'ebl'a objekt'o. Post'e mi sam'e aŭtomat'e el'pren'as el vest'o'poŝ'o la horloĝ'o'n kaj tuj, ne ek'rigard'int'e ĝi'n, re'en'poŝ'ig'as ĝi'n.

— Kiom'a hor'o est'as? —trankvil'e demand'as Frau Marta. Mi re'e el'pren'as la horloĝ'o'n.

— Baldaŭ la ok'a.

— Ah'a! Je la ok'a est'os radi'parol'ant'a Schwarz. Ĝi est'os interes'e!

Mi ek'trem'et'as. Jes, ĝust'e hodiaŭ ĝi okaz'os! En la flor'plen'a kort'et'o knar'as la pord'o kaj proksim'iĝ'as ies paŝ'o'j.

Jen est'as li! Komenc'iĝ'as! Sed sekv'as frap'o sur la pord'o'n kaj ĉambr'o'n en'ir'as, puŝ'int'e si'n sur la plafon'o'n, Erich.

— Salut'o'n, ge'kamarad'o'j! Ĉu vi hav'as la bier'o'n? Ne? Ne grav'as! Mi kun'pren'is!

Li el'ŝarĝ'as du botel'o'j'n sur la tabl'o'n.

Sendu la mal'jun'a'n por aĉet'i kolbas'o'n! —dir'as li al Alice. — Ni aranĝ'u kamarad'ec'a'n vesper'manĝ'o'n!

Mi est'as konstern'it'a. Eĉ pli est'as konstern'it'a Alice. Ŝi sid'ig'as la gast'o'n.

— Nu, bon'e, mi konsent'as! Ni aranĝ'u vesper'manĝ'o'n. Mi tuj re'ven'os.

Ŝi mal'aper'as en la kuir'ej'o. Erich si'n klin'as al mi.

— Mi'n dum la tut'a voj'o sekv'is iu polic'a oficir'o. Tre suspekt'ind'a tip'o!

Mi mal'trankvil'e rigard'as al Erich.

— Por kio vi ven'is? Ĉu vi jam est'is vizit'ant'a Alice ’ n?

Erich tambur'as per la fingr'o'j sur la tabl'o'n.

— Ne!.. Kaj vi?

— Mi, jes... Iu'foj'e, sed...

Erich ne las'as al mi fin'i.

— Ĉu vi sci'as pri la hodiaŭ'a parol'o de Schwarz? Jes? Kaj ĉu vi ankaŭ sci'as, kio est'as okaz'ont'a?

Mi silent'e kap'jes'as.

Alice hav'as radi'o'akcept'il'o'n, —fin'as Erich, sed al mi ŝajn'as, ke li'a vizit'o hav'as ankoraŭ iu'n cel'o'n.

— Tie ag'as Otto, —kap'montr'as Erich la radi'o'akcept'il'o'n kaj sur'met'as la kap'telefon'o'n. Alice en'ir'as kun la pal'iĝ'int'a vizaĝ'o. Apud ŝi est'as Reingold. Erich krud'e mov'as la seĝ'o'n.

— Kon'at'iĝ'u, sinjor'o'j! —dir'as Alice per ne'natur'e laŭt'a voĉ'o.

Akr'a'rigard'e Reingold glit'as sur la vizaĝ'o'j kaj mal'rapid'e etend'as la man'o'n.

— Mi vi'n jam est'as vid'int'a! —dir'as li al mi.

— Jes, mi vi'n ankaŭ! Eĉ tri'foj'e!

Erich kun'tir'is la brov'o'j'n.

— La sinjor'o leŭtenant'o, ŝajn'e, al'ven'is per la sam'a vagon'ar'o, kiel mi?

Hoetzke mal'amik'ec'e sub'rigard'as Erich ’ on.

— Jes, jes, vi prav'as! Mi ne supoz'is, ke ni est'as vetur'ant'a'j en la sam'a'n dom'o'n! Do tio est'as vi'a ĉambr'o, Alice?

— Kiel vi vid'as, Reingold! Mi pet'as sid'iĝ'i! Kial do vi star'as? Mi tuj dir'os al la vart'ist'in'o. Ŝi ĝoj'os vi'n vid'i!

Alice de'nov'e mal'aper'is en la kuir'ej'o, las'int'e ni'n sol'a'j. Kelk'a'j'n minut'o'j'n reg'as silent'o. Erich sid'as kun la telefon'o. Reingold el'pren'as arĝent'a'n cigar'uj'o'n kaj propon'as la cigar'o'j'n. Mi rifuz'as, Erich pren'as.

— Kio'n oni translaci'as? —demand'as Reingold.

— Tuj est'as parol'ont'a la redaktor'o de " Vorwärts ”, sinjor'o Schwarz, —sek'e respond'as Erich.

— Ah, tiel! —distr'e rimark'as Reingold kaj etend'as la man'o'n por pren'i " Pravda ” - n.

— Strang'a est'as ĉi tiu lingv'o, —turn'as li si'n al mi. — Ĉu ne ver'e?

Mi lev'as la ŝultr'o'j'n.

— Por ni, la rus'o'j, ĝi ne ŝajn'as strang'a!

— Do vi est'as rus'o? —mal'larĝ'ig'as la okul'o'j'n Reingold.

Ekster'avid'e mi plen'e posed'as mi'n, sed intern'e ĉio en mi est'as eg'e streĉ'it'a. Mi, Erich kaj Reingold. La soveti'a inĝenier'o, german'a labor'ist'o kaj polic'a oficir'o. Ĉu la problem'o de person'a feliĉ'o sam'e star'as antaŭ la hom'o'j de tut'e fremd'a'j mond'o'j kaj mond'koncept'o'j?.. Strang'e, ke Alice ne opini'as bezon'a tuj for'ig'i tiu'n ĉi polic'ist'o'n!.. En la ĉambr'o est'is nur tri seĝ'o'j. Reingold lev'iĝ'as kaj ced'as al Alice si'a'n lok'o'n. Ŝi rifuz'as. Ŝi kontakt'ig'as la ne'grand'a'n teler'form'a'n laŭt'parol'il'o'n, pend'ant'a'n apud la spegul'o, kaj sid'iĝ'as sur la lit'o'n. Ne'laŭt'a sibl'ad'o, memor'ig'ant'a pri la gramofon'a disk'o, for'flug'as de la mur'o. Post'e sekv'as klar'e disting'ebl'a, sed mal'proksim'a voĉ'o :

— Ĉu oni pov'as garanti'i la pac'o'n, se la reg'ist'ar'o est'as don'ont'a 500 milion'o'j'n da mark'o'j por la kiras'ŝip'konstru'o, rifuz'ant'e ced'i eĉ cent'on'o'n da tiu ĉi sum'o por nutr'ad'o de la mal'riĉ'a'j infan'o'j? Ĉi tiu decid'o sekv'ig'is plej fort'a'n indign'o'n inter la labor'ul'a'j amas'o'j. Tial ili salut'as la kampanj'o'n por ĝeneral'a voĉ'don'ad'o kontraŭ konstru'o de la kiras'ŝip'o.

Vizaĝ'o de Reingold de'form'iĝ'as.

— Mal'kompren'ebl'e! Ĉu la redakci'o de " Vorwärts ” tiel ŝanĝ'is si'a'n politik'o'n?

En voĉ'o de la jun'a oficir'o son'as sincer'a mis'kompren'o ; ĉiu'j ceter'a'j konserv'as la silent'o'n. Alice, kvazaŭ ŝi frost'o'trem'as, kovr'as si'n per divers'kolor'a ŝal'o. La okul'o'j de Erich lum'as kontent'ig'it'e. Mi streĉ'e aŭskult'as. La teler'o daŭr'ig'as per indiferent'a voĉ'o rakont'i pri la mizer'o de la german'a'j prolet'o'j, mal'riĉ'ul'a'j kaj mez'a'j rond'o'j de l ’ kamp'ar'an'ar'o kaj eĉ de kelk'a'j kategori'o'j de la burĝ'ar'o. La ne'vid'ebl'a orator'o parol'as pri la abism'o, dis'ig'ant'a ar'et'o'n de la ban'ant'a'j si'n en or'o riĉ'ul'o'j kaj la grand'eg'a'j'n amas'o'j'n de la ceter'a loĝ'ant'ar'o. Li pentr'as bild'o'n de la est'ont'a milit'o kaj sub'strek'as ekster'ordinar'a'n pac'em'o'n de Sovet'uni'o.

La lip'o'j de Reingold mok'em'e kurb'iĝ'as. Li turn'as si'n al Alice :

Fräulein Alice, ĉu mi pov'as pet'i vi'n mal'ŝalt'i la aparat'o'n?

— Kial do, Reingold? La parol'ad'o est'as interes'a!

— Ŝi prav'as, —fum'et'ant'e per la cigar'o kaj ne for'met'ant'e la kap'telefon'o'n, jes'as Erich. — Mi neniam ankoraŭ aŭd'is de Schwarz tia'j'n saĝ'a'j'n parol'o'j'n!

— Mi tre bedaŭr'as, —lev'as la ŝultr'o'j'n Reingold. — Tia'okaz'e mi est'as dev'ig'at'a for'ir'i.

— Kial? —lev'as Alice la okul'o'j'n.

— Mi ja ne pov'as aŭskult'i trankvil'e ĉia'n absurd'aĵ'o'n!

—Sed ĝi ja est'as nur radi'o - parol'ad'o! —en'met'as mi la vort'o'n.

— Pardon'u, sinjor'o'j! —iom ekscit'it'e alt'ig'as la voĉ'o'n Reingold, —mi ven'is al fraŭl'in'o Alice, sed ne al vi!

Se ni mal'help'as al sinjor'o leŭtenant'o, ni pov'as for'ir'i! —lev'as si'n Erich de la lok'o. Ankoraŭ ne for'met'int'e la kap'telefon'o'n, li esting'as la ne'ĝis'fin'e fum'it'a'n cigar'o'n, gard'em'e en'pak'as ĝi'n en paper'o'n kaj met'as en la poŝ'o'n.

— Ne mal'pac'iĝ'u! —dir'as Alice, —Reingold, vi ne dev'as pro bagatel'o obstin'i!

— Tre bon'e, —ne aŭskult'ant'e ŝi'n, daŭr'ig'as Erich, —ke la radi'o fin'e ek'parol'is pri la kiras'ŝip'o. Ja est'as pek'e pri'silent'i tia'n grav'a'n kampanj'o'n! Jam kelk'a'j'n tag'o'j'n daŭr'as la voĉ'don'ad'o, sed la radi'o silent'as. Sam'temp'e oni serv'em'e komunik'as divers'a'j'n sen'senc'aĵ'o'j'n!

Reingold ankaŭ lev'iĝ'as.

— Ni ne hav'as tem'o'j'n por konversaci'o'j! —mal'varm'e el'parol'as li, rekt'e rigard'ant'e Erich ’ on. Erich for'met'as la telefon'o'n kaj el'trink'as rapid'e la bier'o'n. Li turn'as la ŝalt'il'o'n kaj la teler'o ek'silent'as du'on'parol'e.

Genosse, ĉu ni ne la sam'a'n voj'o'n ir'os?

Mi ne'decid'em'e rigard'as Alice ’ n ; ŝi mord'et'as la lip'o'j'n, mal'lev'int'e la okul'o'j'n. Mi etend'as al ŝi la man'o'n.

— Ĝis la re'vid'o, Alice!..

Super la legom'ĝarden'o'j jam naĝ'as blu'a vesper'o. Inter la verd'aĵ'o kaŝ'as si'n bul'et'o'j de mal'lum'o. Kvazaŭ kun'met'it'a'j el lud'kart'o'j la mal'grand'a'j dom'et'o'j bril'et'as per la petrol'lamp'a'j okul'o'j. Krak'et'as sub la pied'o'j la sabl'o. Ni ir'as rapid'e kaj silent'e. Erich profund'e en'poŝ'ig'is la man'o'j'n kaj ĝis'fum'as la cigar'o'n. Mi streĉ'e rigard'as rekt'e antaŭ mi'n.

— Ĉu vi kompren'is? —ĵet'as fin'e Erich al mi.

— Nenio'n mi kompren'is! —respond'as mi, ne rigard'ant'e li'n.

—Sed mi ĉio'n kompren'is.

El'ir'int'e el la legom'ĝarden'o'j la lum'ig'it'a'n strat'o'n, mi halt'as apud la poŝt'kest'o. Ĉi tie mi pren'as el la paper'uj'o la poŝt'kart'o'n. Unu sekund'o'n mi ten'as ĝi'n super apertur'o de la poŝt'kest'o, post'e rapid'e for'ŝov'as la man'o'n, dis'ŝir'as la poŝt'kart'o'n kaj ĵet'as la pec'et'o'j'n en urn'o'n.


* * *

... de oktobr'o 1928.

Kio ajn okaz'u, mi tamen dev'as labor'i je la roman'o. Kial la labor'o dev'as sufer'i?

Vintr'a'j tag'o'j est'as mal'long'a'j kaj vintr'a'j nokt'o'j long'a'j. Fru'maten'e, kiam oni el'grimp'as el sub la kovr'il'o kaj si'n dron'ig'as en aer'o, perd'int'a nokt'e la vesper'a'n varm'o'n, oni dev'as ŝalt'i la elektr'o'n. Tiam griz'a'j makul'o'j sur la ŝton'a'j mur'o'j dis'kur'as kaj ced'as lok'o'n al flav'et'a'j mal'pur'a'j stri'o'j, altern'ant'a'j kun balanc'iĝ'ant'a ombr'o de la lamp'o'kloŝ'o. Tiam Injo el'ŝov'as la naz'et'o'n el post ret'et'o de si'a lit'o kaj, rid'et'ant'e, dir'as :

— Paĉj'o, mi vek'iĝ'is!

Ŝi'a bukl'oz'a kapet'o kun mal'ord'iĝ'int'a'j har'o'j lev'iĝ'as super la kusen'o. Ŝi tren'as el sub la kovr'il'o et'a'n mol'a'n lepor'et'o'n, fidel'a'n kun'ul'o'n de ŝi'a'j dolĉ'a'j sonĝ'o'j. Tiam Olga fulm'e ĵet'as si'n en la frost'a'n kuir'ej'o'n, kaj rapid'em'e aranĝ'as la “ primus'o'n ” ( * ) . Vitalij rapid'ant'e tra'glut'as glas'o'n da te'o kaj tuŝ'as per la lip'o'j har'o'j'n de Olga. Injo postul'as si'a'n part'o'n.


primus'o : Maŝin'et'o por kuir'i.

— Paĉj'o, ankaŭ mi'n kis'u! Paĉj'o, ne forges'u mi'n kis'i!

Li klin'as si'n al la fil'in'et'o kaj Olga rigard'as li'n profund'e kaj mal'gaj'e. Pen'ant'e ne rimark'i tiu'n rigard'o'n, Vitalij sur'ŝov'as la ĉap'o'n kaj el'ir'as.

Kiu dir'is, ke ĝi est'as tiel simpl'e, konfes'i, ke la am'o kaj ajn'a'j esper'o'j jam mank'as? Ne, ĝi est'as tre'eg'e mal'facil'e!.. Sed kiel ĝi'n rilat'as Zoja?..

Okaz'as en Moskv'o mir'ind'e frost'a'j tag'o'j. La mal'varm'o tra'penetr'as tra'e'n, ĝis la ost'o'j. Tiam oni lev'as la kol'um'o'n, si'n kaŝ'as kun la kap'o en ŝaf'a fel'o kaj pen'as ne rigard'i antaŭ si. Ĉe la tram'halt'ej'o oni rapid'em'e danc'et'as, aŭ paŝ'ad'as tie'n kaj re'e'n. Kun'tir'int'e la korp'o'n, oni sub'rigard'as, pen'ant'e ek'vid'i la ven'ont'a'n tram'o'n. Kaj kiam ĝi ne ven'as kvar'dek minut'o'j'n kaj pli, oni ne el'ten'as, koler'eg'e el'kraĉ'as flank'e'n insult'o'n kaj rapid'e pied'ir'as al la sekv'ont'a halt'ej'o. Preskaŭ tiel ag'is Vitalij. Mal'bon'humor'e rigard'int'e tra la strat'o kaj nenio'n vid'int'e, krom neĝ'blank'ig'it'a'j telefon'faden'o'j, li mov'is la kap'o'n, ŝov'is la man'o'j'n en la poŝ'o'j'n kaj ek'paŝ'is.

— Ĉi tie dev'as kuŝ'i metropoliten'lini'o, —medit'is li, —kaj la vagon'ar'o'j pas'os ĉiu'kvin'minut'e. Lum'e, varm'e, vast'e, mal'kar'e kaj rapid'e! Oni ne plu mal'ŝpar'os tiel mal'avar'e la temp'o'n kaj nerv'a'n energi'o'n!

Sed dum la rapid'a ir'o li est'is varm'iĝ'ant'a kaj, ĉiam mal'pli pens'ant'e pri la mal'fru'iĝ'int'a tram'o, profund'iĝ'is si'a'j'n propr'a'j'n tra'viv'aĵ'o'j'n. Ĉu Olga est'as mal'feliĉ'a? Sendube! Ĉu li est'as feliĉ'a? Mal'cert'e! Ĉu li dir'u la ver'o'n? Ne, li ripet'u la mensog'o'n! Tut'egal'e, se li'a lang'o eĉ el'turn'iĝ'us por dir'i la ver'o'n, Olga ig'os li'n re'pren'i si'a'j'n parol'o'j'n kaj ripet'i la mensog'o'n. Ĝi est'as ne'evit'ebl'e, ali'e ŝi est'os plor'ant'a, kri'ant'a, konvulsi'ant'a en histeri'a paroksism'o kaj li ne antaŭ'sci'as, kiel ĝi est'os fin'it'a. Se li pov'us konvink'i si'n, ke la mensog'o pov'as far'iĝ'i ver'o! Ĉu Olga mal'ind'as la am'o'n? Li mem kulp'as!.. Sed kia'manier'e ĝi'n rilat'as Zoja?.. Olga kred'as, ke dev'as ekzist'i iu grav'a kaŭz'o por mal'aper'o de l ’ am'o. Sed ja tia kaŭz'o ne ekzist'as!

En'ir'ant'e Mosĥozupron li de'nov'e re'memor'as pri la metropoliten'o. Du'dek'minut'a mal'fru'iĝ'o! Kiom da labor'hor'o'j oni perd'as en Moskv'o por sin'transport'ad'o kaj je kiom da procent'o'j mal'alt'iĝ'as pro tio labor-kapabl'o de la labor'ist'o'j kaj ofic'ist'o'j!

Supr'e'n'ir'ant'e la ŝtup'ar'o'n, Vitalij sent'as kresk'ad'o'n de iu kun'lig'ant'a li'n nebul'aĵ'o en la kap'o. Tia sent'o okaz'as en komenc'o de la mal'san'o. Kaj la sam'a sent'o okaz'as ( Vitalij ĝi'n kon'as ), kiam la viv'o trans'form'iĝ'as sen'esper'a'n mal'agrabl'aĵ'o'n.

Efektiv'e, en si'a bur'o li trov'as abomen'ind'a'n person'aĵ'o'n en elegant'a ĉemiz'o kun kravat'o, kun glat'e ord'ig'it'a'j har'o'j kaj rond'a vizaĝ'o. Kie vid'is li tia'n vizaĝ'aĉ'o'n? Ivagin klar'ig'as, ke tiu est'as la nov'a teknik'ist'o, anstataŭ li.

— Ĉu vi mir'as? Kie'n mi mal'aper'as? Ha? Mi, amik'o, ir'os la labor'bors'o'n!

Vitalij ne dezir'as eĉ parol'i pri ĝi. Cert'e, Ivagin est'as sen'prokrast'e for'send'ont'a la protest'o'n en la Kontrol'komision'o'n kaj pri la teknik'ist'o li mem parol'os kun Serebrovskij. Koler'a kaj ekscit'it'a, li en'ir'as la akcept'ej'o'n. Kiel ĉiam, amas'iĝ'as ĉi tie la popol'o kaj est'as aŭd'ebl'a'j enu'ig'e sam'tem'a'j konversaci'o'j. Zoja knar'as per la plum'o. Vitalij al'ir'as si'n tre proksim'e kaj, pez'e apog'ant'e la man'o'j'n, demand'as :

— Ĉu Serebrovskij mi'n akcept'os?

— Ne!

— Kial do ne, se mi hav'as urĝ'a'n afer'o'n?

Se vi dezir'as, atend'u.

Re'ten'ant'e la ond'bol'ant'a'n en la brust'o koler'o'n, Vitalij sid'iĝ'as apud la tabl'o.

— Bon'e, mi atend'os!

Zoja de'nov'e komenc'as skrib'i, kun'prem'int'e en la buŝ'o esting'iĝ'int'a'n cigared'o'n. Vitalij rigard'as ŝi'a'n verd'a'n trik'bluz'o'n kaj en li'a memor'o el'naĝ'as la vesper'o'j, pas'ig'it'a'j ĉe ŝi. Tiu'n bluz'o'n, sen'vest'ig'ant'e si'n, ŝi ĉiam met'is sur dors'et'o'n de la lit'o kaj tial sub li'a naz'o ĉiam mal'bon'odor'is aĉ'a parfum'aĵ'o. Ĉiu hom'o hav'as si'a'n odor'o'n. Sed, el'ir'ant'e de Zoja, Vitalij for'port'is kun si odor'o'n de tiu parfum'aĉ'o. Kia abomen'a komedi'o! Jen antaŭ li est'as la tut'a ŝi'a ĉambr'o : blat'o'j... Ne, ankoraŭ... ankoraŭ fot'o'j de du barb'long'a'j vir'o'j sur la tabl'et'o, portret'o de iu person'o kun grand'a'j lip'har'o'j super la tabl'o kaj super la komod'o... Permes'u, kio do super la komod'o?

El la kabinet'o de Serebrovskij el'ir'as vizit'ant'o. Sub la tabl'o tint'as la sonor'il'o. Zoja mal'aper'as post la pord'o. Vitalij obstin'e pen'as re'memor'i, kia portret'o pend'as super la komod'o? En rond'a nigr'a kadr'et'o kun vitr'o. Mal'dens'a'j, glat'e ord'ig'it'a'j har'o'j...

En subit'a silent'o el la kabinet'o de Serebrovskij aŭd'iĝ'as abrupt'a vir'in'a rid'o. Rapid'e lev'iĝ'int'e, Vitalij mal'ferm'eg'as la pord'o'n. Unu'moment'e, kvazaŭ kat'o, Zoja for'salt'as de la genu'o'j de Serebrovskij.

— Kio'n vi bezon'as? —ekscit'it'e kri'as la estr'o. — Vi ja bon'eg'e sci'as, ke sen avert'o mi ne permes'as en'ir'i!

— Jes, mi tio'n kompren'as.

Vitalij per neni'ig'a'j okul'o'j rigard'as Zoja ’ n. Li re'memor'is, kia portret'o pend'as super la komod'o : la portret'o kun rond'a vizaĝ'o kaj bov'a'j okul'aĉ'o'j. Ho, li sci'as, kies portret'o ĝi est'as!

— Do, kamarad'o Serebrovskij, Ivagin est'as eks'ig'it'a? —demand'as Vitalij el la pord'o.

— Mi vi'n pet'as ne las'i vi'n en la fremd'a'j'n afer'o'j'n! Ĝi est'as last'foj'e, kamarad'o Zorin! Mi avert'as vi'n plej decid'e!

Serebrovskij nerv'em'e ord'ig'as la jak'o'n.

— Mi vi'n ne bezon'as! —al'don'as li minac'e.

— Jes, mi vi'n ankaŭ, —ironi'e kontraŭ'dir'as Vitalij.

Zoja prov'as ne'rimark'ebl'e tra'glit'i la pord'o'n, sed Vitalij kapt'as ŝi'n je la man'o.

— Kio'n vi vol'as? Las'u mi'n! —du'on'voĉ'e dir'as ŝi, pen'ant'e for'tir'iĝ'i.

— Unu minut'o'n, Zoja Ivanovna, ni el'ir'u la koridor'o'n!

En la koridor'o Zoja star'as, si'n apog'ant'e sur la mur'o'n, ŝir'ant'e pint'o'n de la naz'tuk'o kaj sub'rigard'ant'e li'n. Li embaras'e halt'is en distanc'o du'paŝ'a.

— Jen, Zoja Ivanovna! Vi dev'as for'las'i tia'j'n ŝerc'o'j'n!

— Kia'j'n ŝerc'o'j'n? Mi vi'n ne kompren'as!

—Sed mi vi'n bon'eg'e kompren'is! Tiu'n teknik'ist'o'n mi vid'i eĉ ne pov'as! Ke li tuj mal'aper'u el ĉi tie! Ĝi est'as unu'e...

Vitalij ek'silent'is, elekt'ant'e la vort'o'j'n.

— Kaj du'e? —lev'as la kap'o'n Zoja.

— Du'e, se ĝi ne est'os far'it'a, vi respond'os por tio!

— Ĉu?!

— Jes, kar'a kamarad'in'o! Vi ŝajn'e ne est'as tro sent'em'a!

Zoja mir'ig'it'e li'n rigard'as, sed re'ek'posed'ant'e si'a'n kuraĝ'o'n, arogant'e demand'as :

— Ankoraŭ “ tri'e ” sekv'os? Ĉu la person'a demand'o?

Nun ek'flam'as Vitalij.

— Jes, bedaŭr'ind'e, la person'a! Ne'atend'it'a'j'n, sincer'e dir'ant'e, mi far'as el'trov'o'j'n! — Ĉiam pli akr'e sent'ant'e, kiel nebul'iĝ'as la kap'o, kvazaŭ en ĝi ek'turn'iĝ'is karusel'o'j, Vitalij rigard'as Zoja ’ n per la ne'vid'ant'a'j okul'o'j. — De'long'e oni dev'us ĉes'ig'i ĉi tiu'n muzik'o'n!

— Nur tio'n? —Zoja rid'eg'as antaŭ la vizaĝ'o de Vitalij, —nur tio'n?.. Ho, kiel bedaŭr'ind'e! Vi iom mal'fru'iĝ'is, la iniciat'o ne trov'iĝ'as en vi'a'j man'o'j!


* * *

... de oktobr'o 1928.

Mi est'as ĵus inter'parol'int'a kun Ros'a. Mir'ind'e sent'em'a popol'o est'as la vir'in'o'j. Ŝi observ'as mi'n atent'em'e jam dum kelk'a'j tag'o'j. Ŝi al'port'is al mi tas'o'n da kaf'o kaj rimark'is, ke mi, kontraŭ mi'a kutim'o, ne plu dorm'as. Ŝi tamen ig'is si'n ne mir'i.

— Hodiaŭ est'as bel'eg'a or'a tag'o! Vi ne pov'as hav'i mal'bon'a'n humor'o'n!

Ŝi dis'mov'is la silk'a'j'n kurten'o'j'n. La berlin'a'n veter'o'n oni ne pov'as antaŭ'sci'i : jen neĝ'as, jen pluv'as, jen re'e la sun'o! Aŭ tiel okaz'as nur en la nun'a jar'o?..

— Ŝi est'as vi'a edz'in'o, pri kiu vi sopir'as?

— Ne, Ros'a, ŝi ne est'as la edz'in'o!

Ŝi rigard'as mi'n per la rond'a'j okul'o'j. Mi est'as dev'ig'at'a klar'ig'i.

— Vi ne pov'as imag'i, kiel ĉarm'a est'as Alice! Sed ne tio grav'as. Roschen! Ja ekzist'as mult'a'j bel'a'j knab'in'o'j en la mond'o! Plej grav'e, Alice am'as la viv'o'n!

— Ĉu vi mem ne am'as la viv'o'n?

— Mi —jes, sed nur part'e. Sed ekzist'as hom'o'j, kiu'j tut'e ne am'as la viv'o'n! Pli bon'e ili far'us, se ili ne nask'iĝ'us! Sed Alice... Por ŝi ĉiu moment'o de la viv'o, eĉ moment'o de lukt'o kontraŭ pli fort'a kontraŭ'ul'o est'as font'o de ĝoj'o!

Sekve, Alice neniam sufer'as?

— Ho, ne! Sed la viv'o venk'as en ŝi la sufer'o'n. El ĉi tie ven'as ŝi'a cert'ec'o, ŝi'a kuraĝ'o, ŝi'a decid'em'o akcept'i sur si'n frap'o'j'n de la sort'o. De ĉi tie est'as ŝi'a deviz'o, kun kiu ŝi, eĉ est'ant'e venk'at'a, fin'e venk'as : “ Mi ne plend'as la sort'o'n! ”

Ŝajn'e, Ros'a est'as mal'seren'ig'it'a.

— Tia karakter'o est'as tro kruel'a por la vir'in'o!

... Kial mi tiom mult'e medit'as pri Alice? Ni'a'j voj'o'j dis'ir'as. Ĉu ĝi ne est'as klar'a?..


... de novembr'o 1928.

La edz'in'o serioz'e ofend'iĝ'is pri mi'a'j poŝt'kart'o'j.

“ Trem'as la man'o'j, kiam mi ricev'as tiu'j'n mizer'a'j'n kolor'ig'it'a'j'n pec'o'j'n da paper'o, sen'kor'a'j'n kaj ofend'a'j'n, kiel vang'bat'o! Indiferent'a, sek'a tekst'o! Tri, nenio'n signif'ant'a'j, banal'a'j lini'o'j!.. Nek unu vort'o kares'a kaj delikat'a! Nek unu vort'o de la salut'o kaj am'o! Mi dis'ŝir'as vi'a'j'n poŝt'kart'o'j'n, ĉu vi aŭd'as, mi dis'ŝir'as! Mi ne bezon'as almoz'o'n! Rest'u la mal'varm'a sol'ec'o kaj mut'a indiferent'o. Vi'a'j'n poŝt'kart'o'j'n mi ne bezon'as! ”

... Mi dezir'as plor'i, sed la lip'o'j kurb'iĝ'as je kompat'ind'a'n grimac'o'n!

Sed mi ne hav'as, pri kio skrib'i al ŝi. Mi ne pov'as skrib'i! Mi ne plu hav'as fort'o'j'n mensog'i!

... de novembr'o 1928.

Inĝenier'o Berg, ŝajn'e, tro mult'e sci'as pri la moskv'a metropoliten'o. Pli, ol mi mem. Ali'e, kia'manier'e est'as klar'ig'ebl'a li'a cert'ec'o, ke mi est'as rajt'ig'it'a inter'trakt'i pri trans'don'o al ili de ĉi tiu koncesi'o. Ĝis nun mi neniu'n simil'a'n rajt'ig'o'n ricev'is.

Ĉiam pli kaj pli strang'a ŝajn'as al mi li'a kondut'o. Ĉiam pli oft'e medit'as mi pri la konversaci'o, hazard'e aŭd'it'a en " Admirals Palast ”. Mi nepr'e skrib'os pri ĝi en Moskv'o'n.

Mi jam de'long'e ne vid'is Alice ’ n. Ŝi'a afer'o est'as morgaŭ pri'diskut'ot'a dum la komsomol'ĉel'a kun'ven'o.


... de novembr'o 1928.

... Mi daŭr'ig'as la roman'o'n

* * *

Kvankam Popov send'is sci'ig'o'n pri la parti'kun'ven'o apart'e al ĉiu, du'on'o de la ĉel'o tamen dis'kur'is. Kelk'iu'j est'is al'ir'ant'a'j la tabl'o'n, not'is si'n en la kontrol'libr'o kaj post'e indiferent'e sur'ŝov'is la ĉap'o'j'n. Kelk'iu'j est'is pet'eg'ant'a'j special'a'n permes'o'n for'est'i. Unu hav'as mal'san'a'n kap'o'n, la ali'a dent'o'j'n, la tri'a edz'in'o'n, la kvar'a patr'in'o'n. Rezult'e, Popov kalkul'is en la salon'o nur 30 % da ĉel'an'o'j.

Ivagin sid'is en la du'a, preskaŭ mal'plen'a vic'o. Atend'ant'e la komenc'o'n, la ĉe'est'ant'o'j inter'parol'is du'on'voĉ'e, si'n'gard'em'e re'rigard'ant'e. Kelk'iu'j en'profund'iĝ'is gazet'o'j'n. Ĉe'est'is nur ofic'ist'o'j : afer'gvid'ant'o'j, sekretari'o'j, libr'o'ten'ist'o'j, teknik'ist'o'j. La labor'ist'o'j mank'is. Fin'e Popov tint'ig'is la sonor'il'o'n.

— La ĝeneral'a kun'ven'o est'as mal'ferm'it'a. La ĉel'estr'ar'o propon'as elekt'i prezid'ant'ar'o'n de la kun'ven'o el la sekv'ant'a'j kamarad'o'j : Popov, Serebrovskij, Ŝipova. Ĉu est'as kontraŭ'dir'o'j?

Aŭd'iĝ'is kelk'a'j aplaŭd'o'j.

— La unu'a, raport'o pri la inter'naci'a situaci'o, la raport'ont'o —kamarad'o Vinokurov. La du'a —demand'o pri kontraŭ'parti'a'j ag'o'j de kamarad'o Ivagin kaj tiel plu. La tri'a —divers'a'j afer'o'j.

Vinokurov al'ir'is la tabl'o'n kaj met'is sur la rand'o'n ar'et'o'n da blank'a'j foli'et'o'j. Post'e li verŝ'is el la karaf'o glas'o'n da akv'o kaj, ne rapid'ant'e, trink'is. Dum li trink'is, la kun'ven'o silent'is kaj rigard'is en li'a'n buŝ'o'n. Fin'e, li viŝ'is la buŝ'o'n per la buŝ'tuk'o kaj komenc'is kun si'a kutim'a sen'pasi'a esprim'o :

— Mi'a parol'o est'os mal'long'a, sed mi avert'as, ke tamen mi bezon'as ne mal'pli, ol unu hor'o'n kaj du'on'o'n.

— Don'u al li unu hor'o'n! —kri'is iu el la post'a'j vic'o'j. Popov tint'is per la sonor'il'et'o.

— Kiu propon'as unu hor'o'n? —sever'e demand'is li. Jun'a skiz'ist'o Nikolajev ek'kuraĝ'is :

— Mi propon'as unu hor'o'n!

Ĉiu'j mir'ig'it'e re'turn'is la kap'o'j'n. Popov lev'is la ŝultr'o'j'n.

— Bon'e, ni voĉ'don'u! Kiu est'as por unu hor'o?

Okaz'is, ke ĉiu'j unu'anim'e est'is por unu hor'o. Vinokurov mal'kontent'e kun'tir'is la brov'o'j'n. La kun'ven'o ne'atend'it'e emoci'iĝ'is.

— Dum kvar'dek minut'o'j li lern'u parol'i!

— La tut'a hor'o est'as tro mult'e! —aŭd'iĝ'is voĉ'o el la kvar'a vic'o.

— Don'u al li tri'dek minut'o'j'n! —sub'ten'is ankoraŭ unu.

— Tri'dek'kvin minut'o'j'n!

— Kvin'dek minut'o'j'n!

— Kvar'dek minut'o'j'n!

— Du'on'hor'o'n!

— Ili furioz'iĝ'is, —dir'is Popov koler'e, —en'kadr'iĝ'u ia'manier'e! Vinokurov est'is parol'ant'a sen halt'o'j, glat'e, laŭt'e, sed tre'eg'e rapid'e. La aŭskult'ant'o'j prov'is antaŭ'e kapt'i la vort'o'j'n, streĉ'is vid-kaj aŭd'sent'o'n, el'tir'is la kap'o'j'n, sed lac'iĝ'ant'e kaj nenio'n kompren'ant'e, baldaŭ ĉes'is aŭskult'i. Vinokurov parol'is, trans'met'ant'e la foli'et'o'j'n sur la tabl'o'rand'o kaj leg'ant'e de ili tut'a'j'n diagram'o'j'n, sed la aŭskult'ant'o'j ek'viv'is tut'e mem'star'a'n viv'o'n. Kelk'iu'j re'profund'iĝ'is en gazet'o'j'n, kelk'iu'j du'on'laŭt'e inter'parol'is, pri'diskut'ant'e la sekv'ont'a'n du'a'n demand'o'n. Kiam la horloĝ'montr'il'o mov'iĝ'is unu hor'o'n antaŭ'e'n, mult'iu'j sen'pacienc'e rigard'is unu la ali'a'n. La orator'o tiu'moment'e analiz'is situaci'o'n de la Lig'o de Naci'o'j. Laŭ li'a plan'o li est'is ankoraŭ rakont'ont'a pri okaz'int'aĵ'o'j en Ĉini'o kaj pri akr'iĝ'o de inter'rilat'o'j inter U S S R kaj la kapital'ism'a mond'o.

Post kiam li fin'is, la demand'o'j kaj dezir'ant'o'j diskut'i ne trov'iĝ'is. Popov fulm'rapid'e tra'leg'is la rezoluci'o'n, tra'glut'ant'e ne'leg'ebl'a'j'n lok'o'j'n kaj trans'ir'is al la du'a demand'o. En la ĉambr'o ek'reg'is tomb'a silent'o. Ŝipova trankvil'e lev'iĝ'is de si'a lok'o kaj per enu'ant'a'j okul'o'j ĉirkaŭ'kapt'is la kun'ven'o'n. Ord'ig'int'e la el'fal'ant'a'n el ŝi'a'j har'o'j ruĝ'a'n komb'il'o'n, ŝi apog'is si'n per ambaŭ man'o'j sur la tabl'o'n kaj klin'is antaŭ'e'n la kap'o'n. Ivagin observ'is ĉiu'n ŝi'a'n mov'o'n per mok'em'a rigard'o, ten'ant'e pret'e la krajon'o'n.

— Ni est'as parol'ont'a'j, kamarad'o'j, pri membr'o de l ’ parti'o Ivagin! —dir'is ŝi.

En la salon'o okaz'is iom'a mov'iĝ'o kaj ĉiu'j, for'ŝov'int'e si'n de la lok'o'j, en'ig'is la okul'o'j'n en nuk'o'n de Ivagin. Li ne mov'et'iĝ'is.

— Ĉiu'j ni bon'e kon'as kamarad'o'n Ivagin. Nenio mal'bon'a est'as dir'ebl'a pri li, kiel la hom'o. Labor'as li ĉi tie de'long'e kaj sufiĉ'e honest'e. Sed, jen mal'feliĉ'o, kamarad'o Ivagin ne ŝat'as kelk'a'j'n el ni'a'j gvid'ant'o'j. Ne est'as sci'at'e, pro kio ili ne plaĉ'as al li, kaj ne tio grav'as. Ĉiu'okaz'e, se por tio est'us serioz'a kaŭz'o, mi, la unu'a, est'us li'a'flank'e. Li plej bon'e ĝi'n sci'as. Neniu ali'a, kiel mi sub'ten'is li'n en la postul'o pri eks'ig'o de Ĉernjaev kaj en kelk'a'j ali'a'j afer'o'j. Sed hodiaŭ mi dev'as konfes'i, ke mi far'is erar'o'n! Kamarad'o Ivagin en ĉiu'j el'paŝ'o'j kontraŭ estr'ar'o de la ĉel'o kaj aparat'o, motiv'ig'is tio'n nur per la person'a'j, ego'ist'a'j, plej mal'ŝat'ind'a'j kaŭz'o'j. Per kio ali'a oni pov'us klar'ig'i la sistem'a'n el'serĉ'ad'o'n de difekt'o'j en labor'o de ni'a'j kamarad'o'j kaj ili'a'n ŝvel'ig'ad'o'n en artikol'aĉ'o'j? Komenc'e li est'is pres'ig'ant'a tiu'j'n en ni'a mur'gazet'o, uz'ant'e kun'labor'ad'o'n de sen'parti'a redaktor'o Zorin, kaj nun li direkt'as ili'n eĉ al la moskv'a labor'ist'a gazet'ar'o!

Tia'j'n metod'o'j'n uz'as, kamarad'o'j, neniu ali'a, krom trocki'an'o'j!.. Jes, jes, mi pren'as sur mi'n plen'a'n respond'ec'o'n por ĉi tiu'j vort'o'j kaj asert'as, ke nur mal'amik'o'j de l ’ parti'o pov'as ag'i tia'manier'e! Ĝi ne est'as batal'o kontraŭ mank'o'j, ĝi est'as batal'o kontraŭ parti'organiz'o!

Mal'antaŭ'e komenc'iĝ'is bru'ad'o. El divers'a'j vic'o'j aŭd'iĝ'is aplaŭd'o'j. Al ili respond'is indign'a'j kri'o'j :

— Mensog'o! Ivagin ne est'as trocki'an'o!

— Ni'a kamarad'o! Ni li'n kon'as!

Serebrovskij pren'is la sonor'il'et'o'n.

— Kamarad'o'j! Vi neniam pov'as garanti'i, ke vi'a najbar'o ne est'as trocki'an'o! Ili labor'as inter ni ĉiu'minut'e!

— Ne babil'u van'e! —ek'kri'is iu sol'ec'e.

— Kiu ĝi'n kri'is? —du'on'ferm'int'e la okul'o'j'n, demand'is Popov kaj eĉ turn'is la lum'eg'ant'a'n lamp'o'n en du'on'mal'lum'o'n de la ĉambr'o'profund'aĵ'o.

— Mi kri'is! —lev'iĝ'is de la lok'o skiz'ist'o Nikolajev. Nun ĉiu'j de'nov'e re'turn'is si'n al li. Tiu est'is mal'gras'a kaj pal'a jun'ul'o en preskaŭ griz'a jak'o. Rapid'e mov'int'e la man'o'n laŭ'long'e de si'a'j nigr'a'j har'o'j li ripet'is :

— Mi kri'is. Ivagin ne est'as trocki'an'o kaj ni ĉiu'j bon'e ĝi'n sci'as. Absurd'o!

— Kamarad'o Nikolajev! Se vi dezir'as disput'i, vi dir'os ĝi'n post'e k. t. p.!

— Do, jen, kamarad'o'j! —daŭr'ig'is Zoja, —inter vi jam ekzist'as pac'em'a rilat'o al tia'spec'a'j trockism'a'j el'paŝ'o'j. Neniu ali'a, kiel Trockij, kulp'ig'as ni'n pri re'nask'iĝ'o kaj putr'ad'o. Ĉu ne tio'n al'kant'as Ivagin? Sed vi defend'as li'n!

En la ĉambr'o de'nov'e streĉ'iĝ'is la silent'o.

— La ĉel'estr'ar'o est'is pri'diskut'ant'a la demand'o'n pri Ivagin. Ĝi karakteriz'is li'n, kiel mal'pac'em'ul'o'n, pro ego'ism'a'j cel'o'j sub'fos'ant'a'n la parti'a'n kaj administraci'a'n labor'o'n. Sekvante tia'n taks'ad'o'n, la ĉel'estr'ar'o decid'is li'n el la parti'o eks'ig'i. Kaj sen'parti'a'n redaktor'o'n Zorin sen'prokrast'e liber'ig'i de la redakt'ad'o!..

Zoja sku'is la har'o'j'n kaj rapid'e sid'iĝ'is.

— Kiu dezir'as parol'i? —demand'is Popov, sub'rigard'ant'e la aŭskult'ant'o'j'n. Sed tiu'j silent'is.

— Tem'as pri tio, kamarad'o'j, ke ni hav'as la afer'o'n kun la plej mal'util'a element'o kaj tiel plu. Ni hav'as la afer'o'n kun fuŝ'agit'ist'o! La fuŝ'agit'ist'o neniam est'as kontent'a! Ĉe l ’ social'ism'o li ankaŭ est'os mal'kontent'a! La fuŝ'agit'ist'o kalumni'as pri la honest'a'j labor'ant'o'j, kiu'j, oni pov'as dir'i, la tut'a'n anim'o'n kaj tiel plu! En ni'a epok'o la fuŝ'agit'ist'o est'as kontraŭ'sovet'a element'o!

— Permes'u parol'i! —dir'is Nikolajev.

— Pli mal'long'e!

— Mi est'as kontraŭ la eks'ig'o de Ivagin el la parti'o. Mi ne vid'as kaŭz'o'j'n por akuz'i li'n pri trockism'o kaj fuŝ'agit'ad'o.

Ivagin est'as labkoro. Li mal'kaŝ'as negativ'aĵ'o'j'n. Oni ne rajt'as organiz'i ĉas'ad'o'n kontraŭ li!

— Neniu kontraŭ Ivagin, tio'n, la ĉas'ad'o'n organiz'as! —kontraŭ'dir'is Serebrovskij. —Sed oni dev'as hav'i mezur'il'o'n! Oni avert'is li'n mult'foj'e! Ne unu'a'foj'e ni hav'as kun li, tio'n, la konflikt'o'n. La pled'o de kamarad'o Nikolajev est'as tut'e mal'kompren'ebl'a. Kio'n ĝi signif'as?

En la kvin'a vic'o, kie sid'is grup'o de nov'a'j parti'kandidat'o'j el libr'o'ten'ist'o'j, aŭd'iĝ'is ek'kri'o'j :

— Tut'e ĝust'e! Pel'u li'n for!

— Fuŝ'agit'ist'o!

— Ĉu ni bezon'as ankoraŭ ceremoni'o'j'n?

— Ĝi est'as flat'ad'o al la estr'ar'o! —ek'salt'is unu el la teknik'ist'o'j, — Kamarad'o'j, ĉu ni est'as ar'o da ŝaf'o'j? Ni'a'n plej bon'a'n kamarad'o'n oni el'ĵet'as el la parti'o, sed ni silent'as, kvazaŭ kun akv'o'plen'ig'it'a buŝ'o?

Popov eg'e ek'sving'is la sonor'il'o'n.

— Kamarad'o Novoselov! —kri'eg'is li, —mi ne permes'is al vi parol'i!

Indign'a bru'ad'o tra'rul'iĝ'is inter la vic'o'j kaj tuj trankvil'iĝ'is.

— Do mi pet'as permes'i.

Popov si'n klin'is al Serebrovskij kaj tiu dir'is io'n al li en la orel'o'n.

— Ĝi'n decid'os la kun'ven'o mem! —ĵet'is li al Novoselov. — La kun'ven'o ne pov'as permes'i tiel ofend'i si'n kaj tiel plu! Ni est'as ne ar'o da ŝaf'o'j, sed parti'organiz'aĵ'o! La ŝaf'o'j'n oni serĉ'u ali'lok'e kaj tiel plu! Mi propon'as for'pren'i de Novoselov la parol'rajt'o'n! Ĉu neniu kontraŭ'dir'as?

Nikolajev tuj aper'is antaŭ la tabl'o.

— Tiu'okaz'e mi dir'os ankoraŭ du vort'o'j'n. Tre ĉagren'e, ke ni est'as dev'ig'at'a'j ĉi tie pri'diskut'i tia'j'n afer'o'j'n, kiel eks'ig'o'n de labkoro Ivagin. La kamarad'o'j el la estr'ar'o memor'u, ke por tio ĉi ili respond'os!

— Kamarad'o, kamarad'o! —kun tim'o ek'kri'is Popov, —mi pet'as ne tuŝ'i tia'j'n demand'o'j'n!

— Kia'j'n demand'o'j'n? —lev'is la ŝultr'o'j'n Nikolajev. — Ni ja parol'as pri eks'ig'o de Ivagin!

Sed Popov definitiv'e perd'is la pacienc'o'n. Forges'int'e pri la sonor'il'o, li simpl'e kri'is tra la tut'a ĉambr'o :

— Mi propon'as silent'i! La kun'ven'o ne al'las'as simil'a'n demagogi'o'n!

Nikolajev sving'is la man'o'n. La kun'ven'o emoci'iĝ'is.

— Las'u li'n parol'i! —iu kri'is el la last'a vic'o.

— Ne valor'as! —oni respond'is el la mez'o.

— Oni dev'as aŭskult'i!

— Babil'u Emeljano! Tut'egal'e ne est'os laŭ la vi'a!

— Abomen'aĵ'o. Arogant'ec'o! Oni ŝtop'as la buŝ'o'n!

— Permes'u al li parol'i!

— Sufiĉ'as!

— Mi far'as ekster'vic'a'n propon'o'n!

— Ĉes'ig'u la diskut'ad'o'n!

— For!

Inter la ĝeneral'a kaos'o sen'mov'a rest'is nur Ivagin. Li sid'is trankvil'e, rigard'ant'e Popov ’ on kaj intern'e rid'is. Popov sving'is la sonor'il'o'n, plen'ig'ant'e la aer'o'n per laŭt'eg'a sonor'o. Vinokurov strab'e rigard'ant'e la publik'o'n, io'n rapid'e flustr'is al pri'zorg'it'a kaj mal'seren'a Serebrovskij. Zoja, emoci'ig'it'a, nerv'em'e ĉif'is la verd'a'n, ink'o'makul'it'a'n tabl'o'drap'o'n.

— Dir'u io'n mem Ivagin! —ek'kri'is iu bas'e.

— Ĝust'e! Parol'u Ivagin!

— Ni aŭskult'u kamarad'o'n Ivagin!

Ivagin lev'is la man'o'n. La kun'ven'o subit'e silent'iĝ'is. Popov ŝir'iĝ'is antaŭ'e'n per la brust'o, apenaŭ ne fal'ig'int'e la ink'uj'o'n.

— Ne mal'trankvil'iĝ'u, kamarad'o'j Popov kaj la ceter'a'j! —dir'is Ivagin ironi'e. — Al la estim'at'a kun'ven'o mi nenio'n hodiaŭ dir'os!

— Kial? —oni demand'is el la kvar'a vic'o.

— Ha? Ne valor'as, kamarad'o'j, ofend'i ili'n, Serebrovskij ’ n kaj Popov ’ on. Ili est'as ja hom'o'j bon'a'j! Ĉu dec'as sub'fos'i ili'a'n aŭtoritat'o'n antaŭ la amas'o'j? Ha?

Kaj sam'e rapid'e li mal'lev'iĝ'is la lok'o'n, kiel ek'star'is.

— Jen vi vid'as?, —ek'kri'as Serebrovskij, jam ne plu hav'ant'e fort'o'j'n ten'i la koler'o'n kaj ne atend'ant'e, kiam Popov permes'os al li parol'i, —ĉu vi vid'as li'n? Li eĉ ne dezir'as klar'ig'i io'n al la kun'ven'o! Li taks'as vi'n mal'ind'a'j de li'a atent'o! Ĉu valor'as parol'i kun la ŝaf'o'j?.. Ĉi tie est'as la tut'a band'aĉ'o! Per ard'ig'it'a fer'o ni for'ig'u la infekt'o'n! Per ard'ig'it'a fer'o! Voĉ'don'ig'u Popov, pro kia diabl'o vi mal'rapid'as?

Popov ek'rapid'is.

— La ĉel'estr'ar'o propon'as jen'a'n rezoluci'o'n : “ La ĝeneral'a kun'ven'o konstat'as, ke grup'o de parti'an'o'j en ni'a ĉel'o sistem'e sub'fos'ad'is gvid'ad'o'n de ni'a parti'a kaj administraci'a labor'o. La ĝeneral'a kun'ven'o rimark'ig'as, ke unu el la plej evident'a'j esprim'int'o'j de humor'o'j kaj ag'ad'o de tiu ĉi grup'o est'as parti'an'o Ivagin. Por ĉes'ig'i la sub'fos'a'n kontraŭ'parti'a'n labor'o'n de ĉi tiu grup'o, la ĝeneral'a kun'ven'o opini'as neces'a aprob'i la decid'o'n de la ĉel'estr'ar'o pri eks'ig'o de Ivagin el la parti'o.

Sam'temp'e, por ke trockism'a'j element'o'j ne mal'bon'uz'u la incident'o'n por akuz'i la parti'organiz'aĵ'o'n pri mal'permes'o de la mem'kritik'o, la ĝeneral'a kun'ven'o al'vok'as ĉiu'j'n kun'labor'ant'o'j'n de Mosĥozupr, ĉu parti'an'o'j'n, ĉu sen'parti'a'j'n kamarad'o'j'n —de'vual'ig'i negativ'aĵ'o'j'n kaj help'i al la administraci'o kaj la ĉel'o decid'e for'ig'i nigr'a'j'n makul'o'j'n en ni'a labor'o ”.

— Ĉu ekzist'as ali'a'j rezoluci'o'j kaj tiel plu? Ne? Kiu est'as kontraŭ? Kvar person'o'j. Do la ĝeneral'a kun'ven'o est'as ferm'it'a!


* * *

... de novembr'o 1928.

Super la mal'sek'a'j tegment'o'j ŝvel'as nub'o'j. La plumb'a ĉiel'o verŝ'as larm'a'j'n torent'o'j'n sur nigr'a'j'n pavim'o'j'n. La akv'o kun furioz'a bru'eg'o de'rul'iĝ'as en de'flu'ej'o'j'n, ŝaŭm'ant'e sur metal'a'j krad'o'j de la kav'o'j. La mal'varm'a vent'o turn'iĝ'as en la strat'o'j, glit'as sur mal'sek'iĝ'int'a'j mur'o'j. La aŭtomobil'o'j si'n kovr'is per pluv'mantel'o'j. La hom'o'j kur'as kun ombrel'o'j, tamen sen galoŝ'o'j, ĉar kiu do en Germani'o uz'as la galoŝ'o'j'n!.. En la lokal'o, kie star'as ruĝ'a'j standard'o'j, pend'as deviz'o'j kaj la tut'a angul'o est'as okup'it'a de la inter'naci'a korespond'o, naĝ'as vapor'o pro la sek'iĝ'ant'a vest'ar'o. La hom'o'j ĝib'iĝ'as, kvazaŭ mal'sek'a'j kok'o'j.

Do Alice est'as akuz'at'a! Alice est'as juĝ'at'a! Ŝi'a'j okul'o'j est'as mal'lev'it'a'j... Ŝajn'e, mi'a kor'o kun'prem'iĝ'is? Bagatel'o!..

— Do vi, kamarad'in'o, ne ne'ig'as fakt'o'n de vi'a kon'at'em'o kun la polic'a oficir'o, sinjor'o Hoetzke?

La prezid'ant'o mord'et'as pint'o'n de kemi'a krajon'o. Li ne rimark'as, ke li'a'j lip'o'j blu'iĝ'is.

— Ne, mi ne ne'ig'as.

Ĉu tio'n el'parol'is Alice? Mi ne re'kon'as ŝi'a'n voĉ'o'n. Kial ĝi son'as tiel mal'laŭt'e?

— Kia'manier'e vi kun li kon'at'iĝ'is? Kia'spec'a'j'n inter'rilat'o'j'n vi hav'is?

... Ah'a, bel'e! Alice ne dezir'as respond'i la demand'o'n! Ŝajn'e, mi ne est'as la escept'o. La tut'a organiz'aĵ'o ne sukces'as ricev'i de ŝi eĉ unu vort'o'n pri tiu ĉi polic'an'o... Alice, vi van'e far'as ĉi tio'n! Se vi sent'as vi'n prav'a vi ĉio'n dev'as rakont'i, ĉu vi kompren'as, ĉio'n?.. Ali'e...

— Vi'a patr'o neniam est'is labor'ist'o, Alice Berg! Vi'a patr'o est'as mal'amik'o de la labor'ist'a klas'o. Kial vi kaŝ'is ĉi tio'n, Alice Berg? Vi est'is nom'ant'a vi'n fil'in'o de labor'ist'o...

Alice hav'as la vizaĝ'o'n pli pal'a, ol ŝi'a bluz'et'o.

— Mi est'as kulp'a! —dir'as ŝi, —mi est'as kulp'a, ke mi kaŝ'is tio'n! Sed mi ne pov'is ali'e! La fil'in'o de burĝ'a inĝenier'o ne est'us akcept'it'a en vi'a rond'o!

—Sed ĝi est'as strang'e, Alice! Ĉu vi ne kompren'as mem, ke tut'aĵ'o el kun'met'o de la polic'a oficir'o kun la burĝ'a de'ven'o ig'as la publik'o'n mal'konfid'e akcept'i vi'a'j'n parol'o'j'n. Ebl'e, vi ankoraŭ io'n dir'os, Alice?

La prezid'ant'o romp'as la pez'a'n silent'o'n.

— Ĉio est'as klar'a. Kiu dezir'as parol'i?

Mi est'as lev'iĝ'ont'a, sed pez'a man'o de Erich kuŝ'iĝ'as sur mi'a'n ŝultr'o'n.

— Vi post'e dir'os.

Li memor'ig'as mi'n, ke mi ne est'as egal'rajt'a. Tamen mi dir'os io'n!.. Erich ĉiam aspekt'as serioz'e, sed hodiaŭ li est'as tut'e mal'seren'a. Li fid'is al Alice, li est'is konvink'it'a pri ŝi'a sincer'ec'o, pri ŝi'a labor'dezir'o, li kruel'e tromp'iĝ'is. Kio'n signif'as tiu ĉi kon'at'ec'o kun la polic'a oficir'o? Li ne risk'as el'dir'i la suspekt'o'j'n, pri kiu'j oni parol'as en la taĉment'o. Kio'n signif'as tiu ĉi mensog'o pri la soci'a de'ven'o?.. Alice ne est'as infan'o kaj oni pov'as mal'facil'e kred'i ŝi'a'n naiv'ec'o'n. Est'as tut'e klar'e, ke ŝi pov'us evit'i la mensog'o'n! Cert'e, oni ne tut'e konfid'us ŝi'n, sed dum unu - du jar'o'j ŝi pov'us pruv'i si'a'n sincer'ec'o'n. Iom risk'e est'as hav'i en la komsomol'o la hom'o'n, ĝis nun kun'lig'it'a'n kun la fremd'a mond'o kaj kaŝ'ant'a'n tiu'n ĉi inter'lig'o'n de la organiz'aĵ'o! Krom tio, strang'a kondut'o de Alice en la vilaĝ'o kiu mal'util'is al la lok'a komun'ist'a ĉel'o!

— Ĉu eks'ig'i? —demand'as la prezid'ant'o.

Mi ne plu pov'as silent'i. Mi ek'salt'as. Mi est'as tiom mult'e dir'ont'a! Mi sent'as, ke oni rigard'as mi'n kun ekskluziv'a, streĉ'a atent'o. Mi sent'as kiel ruĝ'iĝ'as Alice kaj kiel sever'e sku'as la kap'o'n Erich.

— Kamarad'o'j! Mi bon'e kon'as Alice ’ n! Mi...

La vizaĝ'o de Alice turn'iĝ'as al mi kun mok'em'a rid'et'o.

— Ŝajn'e, trov'iĝ'is por mi la advokat'o?

Mal'varm'a ŝvit'o kovr'as mi'a'n frunt'o'n. Mi kun'tir'as la fort'o'n.

— Mi est'is dir'ont'a, ke mi aprob'as la propon'o'n de Erich!


... de decembr'o 1928.

Neniu korekt'as mi'a'n manuskript'o'n. Mi eĉ ne est'as cert'a, ĉu ĝi taŭg'as por io. Mi ne kred'as, ke ĝi est'as pres'ot'a. Tamen, pli, ol kiam ajn, mi dezir'as verk'i.

* * *

Vitalij memor'as la okaz'o'n, kiam li nokt'e re'ven'is de Zoja kaj kontraŭ la demand'o, kie li est'is, respond'is, ke li hav'is raport'o'n pri la kooper'ad'o. Olga est'is strang'e sek'a kaj mal'varm'e'ton'e demand'is, ĉu li atent'is mank'o'j'n de l ’ kooperativ'o'j? Mir'ig'it'a pri mal'amik'ec'a ton'o, li tuj forges'is ke li est'is leg'int'a neniu'n raport'o'n. Moment'e antaŭ li el'naĝ'is foli'et'o'j de imag'at'a not'libr'et'o.

— Pri kiu'j mank'o'j vi dir'as?

— Nu, mank'o'j de var'o'j, long'a'j vic'o'j, mult'e'kost'ec'o!.. En tut'a Moskv'o ne est'as trov'ebl'a drap'o. La drap'o kaj lan'o trans'form'iĝ'as iu'n legend'o'n. Batal'o kontraŭ privat'a'j komerc'ist'o'j, tamen nur sol'a privat'ul'o profit'as ĝi'n!

Li est'is pasi'e kontraŭ'dir'ont'a, sed ek'sent'is en la aer'o odor'o'n de bon'a tabak'o. Tuj inter'romp'int'e si'a'n parol'ad'o'n, li re'turn'is si'n. En la cindr'uj'o kuŝ'is kelk'e da cigared'rest'aĵ'o'j. Olga sur'hav'is bel'a'n rob'o'n kaj, protekt'at'a de la blank'a antaŭ'tuk'o, lav'is la te'il'ar'o'n. Li kompren'is kaŭz'o'n de ŝi'a mal'varm'a ton'o. Por unu moment'o la ek'flam'int'a demand'o “ Kiu? ” est'is tuj anstataŭ'ig'it'a per mal'dolĉ'a ironi'a rid'et'o. Ĉu ne tut'e egal'e?, ĉu li rajt'as ĵaluz'i?

Sed de post iam Vitalij ĝeneral'e ne disput'is kun Olga. Por ne permes'i al si'a'j propr'a'j pens'o'j el'kresk'i ĝis ampleks'o'j de dub'o'j, li pen'is koncentr'ig'i ili'n ĉirkaŭ la okaz'ont'a for'vetur'o ekster'land'e'n. Li pli oft'e nun rest'is hejm'e kaj long'a'j'n vesper'o'j'n pas'ig'is apud la skrib'o'tabl'o. En la ĉambr'o neniam est'is pli ol 1 ° kaj dum fort'a'j frost'o'j la temperatur'o mal'alt'iĝ'is ĝis 7 - 8 grad'o'j. Tiam ne'vid'ebl'a man'o desegn'is sur la fenestr'o'j arĝent'a'j'n pejzaĝ'o'j'n kaj bril'ant'a'j sag'o'j radi'is en la vitr'o'angul'et'o'j sub blank'a lum'o de la elektr'a lamp'o. Glim'simil'a glaci'et'o mal'lev'iĝ'is sur la sub'fenestr'o'n kaj est'is atend'ant'a ĉi tie si'a'n sort'o'n. Ĉiu'maten'e Injo est'is for'ig'ant'a ĝi'n per mal'nov'a rust'int'a tranĉ'il'o. Kiel bon'a mastr'in'o, ŝi per grand'a ĉifon'o for'sving'is de la sub'fenestr'o lag'et'o'j'n de la mal'pur'a akv'o.

Vitalij labor'is ĝis la du'a - tri'a hor'o nokt'e. Li'a'j pied'o'j est'is frost'trem'ant'a'j kaj la mal'varm'o kur'is sur la dors'o. Li est'is en'tir'ant'a la kap'o'n en la ŝultr'o'j'n, ankoraŭ pli fleks'iĝ'is super la tabl'o, sed daŭr'ig'is la skrib'ad'o'n. El'lit'iĝ'ant'e nokt'e por Injo, Olga riproĉ'e sku'is la kap'o'n. Al'ir'int'e al Vitalij de'post'e, ŝi oft'e est'is ĵet'ant'a sur li'a'j'n ŝultr'o'j'n si'a'n lanug'a'n kap'tuk'o'n, aŭ la mal'nov'a'n trik'it'a'n jak'o'n.

Tiu'moment'e far'iĝ'is Olga proksim'a, parenc'a kaj kompren'ebl'a, kiel iam. Tiu'moment'e aper'ad'is tre'eg'a dezir'o por plen'a inter'pac'iĝ'o.

Sed tag'o'j pas'ad'is post tag'o'j. Kiam Vitalij est'is ven'ant'a hejm'e'n Olga rapid'em'e lav'is la manĝ'il'ar'o'n, trink'ig'is Injon, en'lit'ig'is ŝi'n, post'e ir'is la kuir'ej'o'n fin'lav'i, aŭ glad'i la hieraŭ'a'n tol'aĵ'o'n. Kaj nur unu'foj'e ne est'is re'ten'it'a la turment'ig'a silent'o.

Lac'iĝ'int'a super ĉiu mezur'o, Olga en'lit'iĝ'is pli fru'e, ol kutim'e. Vitalij ŝi'n trov'is jam en la lit'o. Li mal'laŭt'e en'ir'is la ĉambr'o'n, pen'ant'e ne bru'i, sen'vest'ig'is si'n kaj al'ir'is la tabl'o'n. La nikel'it'a te'kruĉ'o est'is kovr'it'a per mal'nov'a pelt'o, por ke la akv'o ne mal'varm'iĝ'u. Apud'e est'is prepar'it'a'j la suker'o, buter'o, vaz'et'o kun ar'et'o da mal'kar'a'j bombon'o'j kaj pec'o de l ’ pan'o. Manĝ'int'e, li komenc'is labor'o'n. Ĉirkaŭ la dek'du'a hor'o li subit'e ek'sent'is, ke li'a'n dors'o'n iu streĉ'e rigard'as. Ĉi tiu sent'o ig'is li'n re'turn'i si'n. Li ek'vid'is du sen'mov'e rigard'ant'a'j'n okul'o'j'n. Olga kuŝ'is sur la lit'o, met'int'e la kap'o'n sur la brak'o'j'n. Vitalij est'is embaras'it'a.

— Ĉu vi, —demand'is li, —ne dorm'as?

Olga sen'bru'e sku'is la kap'o'n.

— Ĉu de'long'e?

— Ne.

Vitalij kompren'is, ke ŝi ne dorm'is de post li'a re'ven'o.

— Ĉu vi est'as mal'san'a? aŭ vi hav'as mal'bon'a'n humor'o'n?

— Tut'e ne! —ek'spir'is Olga.

— Do kio okaz'is?

— Nenio!

Vitalij est'is jam re'komenc'ant'a la labor'o'n, sed aŭskult'int'e, kiel Olga kelk'foj'e profund'e ek'spir'is, ĉes'is labor'i.

— Kio okaz'is al vi, Olga?

— Nenio. Simpl'e mi ne est'as gaj'a.

Olga fal'ig'is la kap'o'n sur la kusen'o'n. Vitalij sid'iĝ'is apud'e sur la lit'o kaj ŝi tuj for'mov'is si'n.

— Mi'n ne kontent'ig'as tia viv'o.

— Kia? —demand'is li re'ten'ant'e la spir'ad'o'n.

— Jen tia, kun vi...

Iom ofend'it'a de ŝi'a sincer'ec'o, li si'n'gard'e rimark'is :

—Sed mi ja ne ig'as vi'n nepr'e viv'i kun mi!

— Mi sci'as. Se pov'us mi for'ir'i, mi jam de'long'e est'us for'ir'int'a. Sed kie'n?

— Nom'e? —kontraŭ'dir'is li, —kiel vi opini'as, kie'n for'ir'as la ali'a'j?

— Ho, kiel vi ĝoj'us liber'iĝ'i de mi! —ĉagren'ig'it'e ek'kri'is Olga. — Tamen, eĉ la ĉambr'o ne est'as trov'ebl'a! Kaj krom la ĉambr'o! Ja oni dev'as viv'i!

— Mi ne rifuz'as help'i.

— Kia'manier'e? Ĉu vi don'os cent rubl'o'j'n monat'e? Sed ĉu ĝi est'as mon'o. Mi ja dev'os rifuz'i la plej bezon'a'n al la infan'o! Dir'u, ĉu ĝi long'e daŭr'os?

— Kio nom'e?

— La industri'ig'o?

— Kia'n rilat'o'n hav'as al ĉi tio la industri'ig'o? —lev'is la ŝultr'o'j'n Vitalij. — La industri'ig'o est'as konstru'ad'o de la social'ism'o. Kiel vi ĝi'n ne kompren'as?

Olga ek'spir'is.

— Dir'u, Vitalij, kial oni ne don'as al ni mal'kar'a'j'n kaj bon'a'j'n var'o'j'n! Kial ni'a'j konsum'kooperativ'o'j, kiu'j pren'as tia'j'n alt'a'j'n kotiz'o'j'n ( ja ekster'land'e mank'as tia'j kotiz'o'j? ), est'as tiel sen'esper'e mal'plen'a'j? Kial oni ne en'las'as el ekster'land'o teks'var'o'j'n kaj ŝu'ar'o'n, kiu'j est'as tie tri'obl'e mal'pli kar'a'j?

Vitalij re'memor'is la cigared'rest'aĵ'o'j'n en la cindr'uj'o. Pen'ant'e tamen ne de'flank'iĝ'i, li kontraŭ'dir'is :

— Tiam ni dev'us mal'pli'grand'ig'i import'o'n de maŝin'o'j kaj instrument'o'j kaj per tio sam'a prokrast'ig'us konstru'ad'o'n de la propr'a industri'o.

—Sed ĉu ni bezon'as ĝi'n, se la ekster'land'a'j var'o'j est'as fortik'a'j kaj mal'kar'a'j kaj la ni'a'j kar'a'j kaj tre baldaŭ dis'fal'as!

—Sed konstru'ad'o de l ’ social'ism'o...

— Konstru'ad'o de l ’ social'ism'o! Ĉu est'as ating'ebl'a la social'ism'o? Ĉu kred'as tio'n la komun'ist'o'j mem? La komun'ist'o'j'n mi prezent'as al mi, kiel geni'a'j'n tromp'ul'o'j'n! Al mi ŝajn'as, se la religi'o konsent'us serv'i al la komun'ism'o, ili ig'us ni'n vizit'i la preĝ'ej'o'j'n!

Vitalij preskaŭ ek'salt'is.

Olga, tio ne est'as vi'a'j propr'a'j pens'o'j!

— Mal'saĝ'e! —lev'is ŝi la ŝultr'o'j'n. — Ne ĉiu'j, simil'e al vi, viv'as kun fremd'a'j ide'o'j! Ho, kiom mizer'a est'as vi'a pens'manier'o, Vitalij! Ĉu definitiv'e pere'is en vi iu ajn kritik'em'a rilat'o al la ekster'a mond'o.

Kun'met'int'e la man'o'j'n post la dors'o, Vitalij komenc'is paŝ'ad'i tra la ĉambr'o.

— Bon'vol'u sid'iĝ'i! Vi nerv'um'ig'as mi'n!.. Ĉu oni pov'as klar'ig'i per bon'intenc'o'j de l ’ komun'ist'o'j, ke ili ig'as apenaŭ vest'it'a'j'n vir'in'o'j'n kun suĉ'infan'o'j sur la brak'o'j star'ad'i dum frost'o'j antaŭ la kooperativ'o'j kvin - ses hor'o'j'n? Kaj por tiu ĉi plezur'o ja oni pag'as kotiz'o'n, iu'foj'e egal'valor'a'n al la monat'a salajr'o! Kaj, rimark'u, la komun'ist'o'j mem ne deĵor'as en la vic'o'j! Ili eĉ ne send'as tie'n si'a'j'n edz'in'o'j'n!

Olga, Olga! Ĝi est'as la mal'plej efik'a punkt'o de vi'a filozofi'o!

— Kial?.. Ekzempl'e, vi'a'j Serebrovskij, Popov, Vinokurov!..

— Ĉu pri tio sam'a parol'is kun vi Vinokurov?

— Plej traf'a manier'o! Mi mir'as, kiu help'is al vi elekt'i tut'e ne'konven'a'n al vi profesi'o'n! Vi dev'us est'i prokuror'o! Tamen, kial Vinokurov ne pov'us parol'i kun mi?.. Ĉu ĝi est'as mal'permes'at'a? Mi ne hav'as io'n por kaŝ'i! Vinokurov unu'foj'e est'is ven'ig'int'a mi'n hejm'e'n per si'a maŝin'o. Mi est'is tut'e sen'pov'a kun Injo, sur grand'a plac'o! Mi neniel pov'is en'ir'i la tram'o'n. Vi sci'as, kiel mi tim'as la strat'o'n, grand'a'n trafik'o'n, hom'amas'o'n, tumult'o'n! Kaj vi'a metropoliten'o, ver'ŝajn'e, neniam est'os konstru'it'a!

Tuj trankvil'iĝ'int'e kaj ne sent'ant'e la ĵaluz'o'n Vitalij lac'e osced'is. Olga mok'em'e ek'rid'is.

— Ĉu vi vol'as dorm'i? Mir'ind'e, kiel vi ŝanĝ'iĝ'is! Kaj vi ŝajn'ig'as vi'n vir'o?

Vitalij re'turn'is si'n, ek'flam'int'e.

— Kio'n vi dezir'as dir'i? Ĉu vi opini'as, ke en la mond'o ne ekzist'as ali'a'j vir'in'o'j, krom vi?

— Nu cert'e ekzist'as! —grimac'is Olga. —Sed natur'e, ne por tia'j, kiel vi!

Komenc'e Vitalij ek'sent'is en tiu'j ĉi vort'o'j la kaŝ'it'a'n mal'trankvil'o'n, sed li est'is tuj mis'kompren'ig'it'a.

— Ne opini'u, ke mi tre bezon'as vi'n! Mi jam dir'is, ke mi de'long'e for'ir'us, sed mi ne hav'as kie'n for'ir'i! — Ŝi'a voĉ'o krud'iĝ'is, —ne est'as grand'a ĝoj'o posed'i tio'n, kio'n neniu ali'a bezon'as!

Strang'a afer'o : pro bagatel'o, pro tuŝ'it'a, pur'e vir'a ambici'o, Vitalij perd'is la anim'ekvilibr'o'n! Olga vek'is en li dezir'o'n tuj pruv'i, ke ŝi erar'as. Kaj, ne plu re'ten'ant'e si'n, li rakont'is al ŝi ĉio'n pri Zoja. Olga aŭskult'is li'n kun mal'ferm'it'a'j okul'o'j trankvil'e, kaj iu'foj'e, demand'is nur pri detal'aĵ'o'j.

— Ĉu ŝi for'don'is si'n al vi tuj, subit'e? Jes? Kaj ŝi est'is virg'a?.. Aŭskult'u, Vitalij, ĉu ŝi est'is mal'pli kresk'a, ol mi?.. Ĉu plaĉ'is al vi ŝi'a'j kis'o'j?

Vitalij inter'temp'e est'is sku'ant'a la kap'o'n kaj rapid'is parol'i, zorg'ant'e komenc'e nur pri la sol'a : ke Olga kompren'u, ke ŝi ne far'as grand'a'n favor'o'n, rest'ant'e kun li. Sed Olga ĉiam demand'is :

— Kia ŝi est'is? Gaj'a? Ĉiam rid'is? Muzik'is per la gitar'o? Ĉu ŝi ne plend'is al vi, ke ŝi lac'iĝ'as, ke est'as mal'facil'e al ŝi viv'i?.. Ĉu ŝi ne mal'ĝoj'ig'is vi'n iel!

Kaj subit'e Vitalij mal'blind'iĝ'is. Kio'n li far'as?.. Kia est'as la fin'o?.. Li silent'iĝ'is. Olga kuŝ'is apud'e, al'prem'int'e si'n al li. Ŝi'a'n varm'eg'a'n spir'o'n li sent'is sur si'a vang'o. Per la dekstr'a brak'o ŝi eĉ ĉirkaŭ'pren'is li'a'n kol'o'n kaj atend'em'e rigard'is li'n fiks'e, ne for'turn'ant'e la okul'o'j'n. Vitalij ek'tim'is.

— Kial do vi silent'iĝ'is? —trankvil'e demand'is ŝi. — Dir'u, ĉu vi am'is ŝi'n?..

La kor'o de Vitalij fal'is ie'n mal'supr'e'n, mal'aper'is en abism'o kaj en ĝi'a lok'o form'iĝ'is faŭk'ant'a mal'plen'aĵ'o. Kun la kor'o for'ir'is la sang'o kaj mal'varm'a trem'o kapt'is la korp'o'n.

Olga! —dir'is li mal'laŭt'e, —pardon'u mi'n!

Olga nenio'n respond'is kaj ferm'is la okul'o'j'n. Vitalij kuŝ'is kelk'a'j'n minut'o'j'n silent'e, tim'ant'e far'i la plej et'a'n mov'o'n.

Olga, Onjo! —ripet'is li, —pardon'u mi'n, mal'saĝ'a'n!..

Kaj, ĉar Olga nenio'n respond'is, li komenc'is prav'ig'i si'n. Kaj, prav'ig'ant'e si'n, li ĉiam pli turment'e sent'is la el'kresk'int'a'n en lok'o de la kor'o mal'plen'ec'o'n.

Onjeto! Kompren'u mi'n! Mi ne am'is ŝi'n!.. Mi am'is ŝi'n eĉ nek unu minut'o'n! Mi mal'estim'is ŝi'n kaj mi'n mem!.. Por kio mi ĝi'n far'is? Jes, vi prav'as! Por kio mi far'is ĝi'n? Mi ne sci'as! Ebl'e, ĉar la viv'o ne kontent'ig'is mi'n, sam'e, kiel vi'n. Ebl'e, ĉar hejm'e est'is mal'facil'e por mi...

Traf'int'e la pens'o'n pri mal'facil'ec'o de la viv'o, Vitalij dis'volv'is ĝi'n :

— Vi sci'as mem, kiel ni pas'ig'as la temp'o'n! Ĉiu'tag'e ni mal'pac'iĝ'as. Ĉiu'nokt'e ni sen'fin'e disput'as!.. Onjeto, mi ja bezon'as io'n ali'a'n!..

Vitalij de'nov'e silent'iĝ'is, kompren'int'e, ke li dir'as mizer'a'j'n, al neniu bezon'a'j'n, nenio'n pruv'ant'a'j'n kaj mensog'a'j'n vort'o'j'n. Olga re'turn'is la nebul'iĝ'int'a'n rigard'o'n. Vitalij flat'em'e ek'rigard'is ŝi'a'j'n okul'o'j'n kaj subit'e ek'vid'is star'ant'a'j'n en ili larm'o'j'n.

Onjo! —kun tim'o ek'kri'is li, —ne plor'u! Est'is kaj pas'is!

Aŭd'iĝ'is strang'a sub'prem'at'a kri'o. Per la trem'ant'a'j man'o'j Olga ŝov'is si'a'n gorĝ'o'n, pen'ant'e io'n dir'i. Vitalij tim'ig'it'e rigard'is ŝi'n. Dum la turment'ig'a spasm'o prem'is ŝi'a'n gorĝ'o'n, li pen'is ŝi'n konsol'i :

— Kar'a mi'a, ĉes'u! Trankvil'iĝ'u! Nenio terur'a okaz'is! Ĉio pas'is!

La vizaĝ'o de Olga kovr'iĝ'is per la purpur'a kolor'o. Frost'trem'eg'ant'e, ŝi abrupt'e for'salt'is de la lit'o kaj si'n ĵet'is al ŝrank'o. Vitalij sekv'is ŝi'n per mal'trankvil'a rigard'o. En nur'a ĉemiz'et'o Olga aspekt'is, kiel dek'ses'jar'a knab'in'o. Ŝi sur'salt'is seĝ'o'n kaj komenc'is io'n serĉ'i sur la supr'a bret'o. Botel'et'o'j, sonor'ant'e, for'fal'is plank'e'n.

Olga, kio'n vi far'as? —per ne'hom'a voĉ'o kri'is Vitalij. Ŝi rapid'e verŝ'is en la buŝ'o'n botel'et'o'n de la vinagr'a esenc'o.

Olga!..

Vitalij el'bat'is la botel'et'o'n el ŝi'a'j man'o'j, per'fort'e for'tir'int'e ili'n de buŝ'o.

— Vi frenez'iĝ'is! —ek'kri'is li krud'e kaj, subit'e, kapt'it'a de la profund'a emoci'o, li rimark'is, kiel viol'kolor'a vizaĝ'o de Olga konvulsi'is pro terur'a turment'o. Ŝi sen'bru'e fal'is sur la lit'o'n.

Vitalij si'n ĵet'is al la tabl'o. Ĉi tie star'is kruĉ'o da lakt'o. Per trem'ant'a'j man'o'j li verŝ'ig'is ĝi'n en ŝi'a'n buŝ'o'n. Olga trink'is, kun'prem'ant'e per la frap'ant'a'j dent'o'j rand'o'n de la kruĉ'o, trink'is je grand'eg'a'j glut'o'j, sufok'iĝ'ant'e kaj for'puŝ'ant'e la kruĉ'o'n for de si. Vitalij ĉiam verŝ'is kaj verŝ'is, ĝis rest'is en la kruĉ'o nek unu gut'o. Tiam li al'kur'is la telefon'aparat'o'n.


* * *

... de februar'o 1929.

Mi ne memor'as jam, kiom da temp'o mi ne pren'is la plum'o'n. Dum ĉi tiu'j monat'o'j mi hav'is grand'a'n labor'o'n je la konstru'o. Berg opini'as, ke mi mi'a'n task'o'n jam est'as plen'um'int'a. Sed al mi ne plaĉ'as li'a'j konklud'o'j. Hieraŭ li dir'is al mi :

— Vi pov'is propr'a'okul'e konvink'iĝ'i, ke ni konstru'as mult'e pli mal'kar'e, ol la franc'o'j.

— Preskaŭ je unu milion'o kaj du'on'o da rubl'o'j. Sed...

Li'n indign'ig'is mi'a “ sed ”.

— Kia “ sed ”?

Mi est'is rigard'ant'a la mal'ord'ig'it'a'n pavim'o'n, la dis'fos'it'a'n mal'sek'a'n grund'o'n, la pez'a'j'n kvar'angul'a'j'n vagon'et'o'j'n laŭ'long'e de la lign'a'j ŝild'o'j. Berg sur'hav'is pluv'mantel'o'n. La mantel'o est'as mal'sek'a, sed la vest'o sub ĝi —sek'a. La sam'o ne est'as dir'ebl'a pri la labor'ist'o'j... Ni ir'is sur fund'aĵ'o de la est'ont'a tunel'o kaj pluv'o liber'e flu'is el la griz'a ĉiel'o tra interval'o'j inter la metal'a'j stang'o'j. Mi por unu minut'o imag'is mi'n en la centr'o de Moskv'o dum vintr'a frost'eg'o. Efektiv'e, ĝi est'as tre'eg'e ne'oportun'e! Sed laŭ la pariz'a manier'o ni el'fos'us en du - tri lok'o'j de Mjasnickaja strat'o ŝakt'o'j'n. El ĉi tie ni per varm'ig'it'a'j ferm'it'a'j koridor'o'j far'us ni'a'n sub'ter'a'n ofensiv'o'n! Kaj, krom'e, la pariz'a metropoliten'o est'as ark'o'form'a, alt'eg'a, sed ĉi tiu est'as mal'alt'a, sub'prem'at'a!..

Berg nom'is mi'n filantrop'o.

— La social'ism'a patr'o'land'o! Zorg'o pri labor'ist'o'j! Por tio ĉi vi est'as pret'a'j mal'ŝpar'i plur'a'j'n milion'o'j'n! Mi hav'as nenia'n dezir'o'n disput'i kun li.


... de februar'o 1929.

Ĉe metropoliten'konstru'o de'nov'e ne ĉio est'as en ord'o. La antaŭ'ne'long'a strik'o fin'iĝ'is, kiel mal'venk'o de l ’ administraci'o. Sed Berg, evident'e, re'tir'iĝ'is nur por la nov'a atak'o. Last'a'temp'e li est'as mir'ind'e mal'ĝentil'a kaj insult'em'a kontraŭ la labor'ist'o'j. Se tiel daŭr'os, ni ne evit'os la ŝtorm'o'n.


... de mart'o 1929.

Hodiaŭ je la dek'du'a la labor'o ĉe konstru'o de la nov'a metropoliten'lini'o ĉes'is. Du tag'o'j'n antaŭ'e Berg eks'ig'is tri labor'ist'o'j'n, agit'int'a'j'n kontraŭ nov'a form'o de labor'registr'ad'o. Tio hav'is si'a'n efik'o'n. Hieraŭ maten'e inter la konstru'labor'ist'o'j reg'is eg'a incit'o. Vesper'e la polic'o ferm'is la mal'dekstr'a'n sindikat'o'n de l ’ konstru'labor'ist'o'j kaj sigel'ig'is ĝi'a'n ej'o'n.

Kaj hodiaŭ la region'o est'as super'plen'ig'it'a de la polic'an'o'j en batal'helm'o'j kaj kun plen'a arm'il'ar'o. Berg deklar'is, ke li est'as far'ont'a neniu'j'n ced'o'j'n.


... de mart'o 1929.

La al'trud'it'a al mi kaj ĉi'foj'e, ŝajn'e, tre daŭr'a “ sen'labor'ec'o ” re'ven'ig'as mi'n al labor'o je la roman'o.

Nun est'as printemp'o. De'nov'e printemp'o!.. Sed en mi'a kor'o faŭk'as mal'plen'aĵ'o! Do rest'as al mi for'flug'i per la pens'o en la pas'int'o'n, ŝajn'e, tut'e ne'mal'proksim'a'n!.. Nur unu jar'o'n mal'antaŭ'e'n!..

* * *

Serebrovskij trans'loĝ'iĝ'is la nov'a'n dom'o'n mard'e, kaj dimanĉ'e li jam fest'is ĉi tiu'n feliĉ'a'n okaz'o'n.

Ĉirkaŭ la ok'a hor'o apud la gis'a balustrad'o star'is du maŝin'o'j kaj kelk'e da fiakr'o'j. La ŝofor'o'j pac'e dorm'et'is en profund'aĵ'o de l ’ aŭtomobil'o'j kaj la fiakr'ist'o'j danc'et'is sur la mal'sek'a neĝ'o, en verd'a lum'o de gas'lantern'o. Senbrue al'glit'is la tri'a, freŝ'e kovr'it'a per blu'a farb'o maŝin'o. Vir'o en led'a jak'o lert'e el'salt'is la trotuar'o'n, mal'ferm'int'e la pord'et'o'n. La fiakr'ist'o'j ek'silent'is, sub'rigard'ant'e ili'n. El la aŭtomobil'o el'ir'is jun'a vir'in'o. Sur'trotuar'iĝ'int'e, ŝi halt'is kaj embaras'e ĉirkaŭ'rigard'is.

La printemp'a vesper'o est'is mir'ind'e kviet'a. Delikat'a'j blu'et'a'j lun're'bril'o'j kuŝ'is laŭ'long'e de la strat'o, altern'ant'e kun griz'a'j ombr'o'j de la dom'o'j kaj fantazi'a'j desegn'aĵ'o'j de l ’ branĉ'o'j, el'rigard'ant'a'j el post kort'bar'il'o'j. La mal'sek'a neĝ'o kuŝ'is, kiel pez'a'j ĉap'o'j sur akr'a'j pint'aĵ'o'j de la gis'a'j stang'o'j kaj sur la griz'a'j ŝton'a'j kolon'o'j.

La vir'o dir'is io'n du'on'voĉ'e al la ŝofor'o. Pren'int'e la kun'ul'in'o'n sub'brak'e, li ir'is al la dom'o.

Al ili mal'ferm'is la pord'o'n serv'ist'in'o de Serebrovskij, Manj'o.

— Ĉu mult'e da gast'o'j? —demand'is Vinokurov, help'ant'e al Olga de'met'i la palt'o'n.

— Ĉirkaŭ dek'kvin person'o'j.

For'met'int'e la supr'a'n vest'o'n, Olga rest'is en si'a sol'a fest'a rob'o. Ŝi paŝ'is al spegul'o. En la spegul'o ŝi ek'vid'is la ĉambr'o'n, rembur'it'a'n per brun'a tapet'o. Sub la plafon'o est'is en'ŝraŭb'ig'it'a sen'bril'a du'on'glob'o de la elektr'a lamp'o. Sur flav'a lign'a vest'ten'il'o, ramp'ant'e unu sur la ali'a'n, pend'is vir'a'j mantel'o'j kaj vir'in'a'j palt'o'j kun mult'e'kost'a'j fel'o'j.

Vinokurov ek'fum'is kaj strab'e rigard'is Olga ’ n.

— Ĉu la edz'o definitiv'e ne ven'os? —demand'is li subit'e.

— Mi kred'as! —respond'is Olga kaj rid'et'is. Unu'a'foj'e post la edz'in'iĝ'o ŝi sent'is spir'o'n de la liber'o. Ili en'ir'is la gast'o'ĉambr'o'n kaj Vinokurov prezent'is Olga ’ n.

— Kon'at'iĝ'u, kamarad'o'j : Olga Alekseevna, edz'in'o de inĝenier'o Zorin!

Olga konfuz'it'e ĉirkaŭ'ir'is la du'on'rond'o'n de l ’ gast'o'j.

— Kaj la edz'o? —turn'is si'n al ŝi Bobrov, —ĉu li ne bon'vol'os ven'i?

— Bedaŭr'ind'e, bedaŭr'ind'e! —rimark'is ĝoj'e inĝenier'o Kiselov. Ĉiu'j kun'sent'ant'e ek'mov'is la kap'o'j'n. La konversaci'o tuj re'komenc'iĝ'is kaj pri Olga, ŝajn'e, oni forges'is. Vinokurov sid'ig'is ŝi'n en verd'a'n pluŝ'a'n apog'seĝ'o'n apud mal'grand'a lak'kovr'it'a tabl'et'o.

La gast'o'j sen'inter'romp'e est'is ven'ant'a'j, plen'ig'ant'e la ĉambr'o'n, kaj la mastr'in'o jam du'foj'e est'is el'ir'ant'a la najbar'a'n ĉambr'o'n por pren'i plur'a'j'n seĝ'o'j'n. Ven'is Ĉernjaev kun Vera Velikonskaja. Li al'ir'is al Olga kaj star'is rekt'e, kvazaŭ fum'tub'o, el'tir'int'e si'a'n mal'gras'a'n mal'fleks'ebl'a'n korp'o'n.

Ĉernjaev kun la edz... edz'in'o! —prezent'is li'n Vinokurov, — Kie vi labor'as nun, kamarad'o Ĉernjaev?

— Ho, li est'as nun grand'a estr'o! —respond'is anstataŭ Ĉernjaev Kiselov, per unu rigard'o ĉirkaŭ'kapt'ant'e graci'a'n figur'et'o'n de Vera. — Li est'as nun apenaŭ ating'ebl'a de ni, mort'em'ul'o'j! Ĉu ne ver'e, Ĉernjaev? Ja oni vi'n alt'ig'is en la rang'o?

— Per zorg'o'j de la mult'estim'at'a'j kamarad'o'j!

Popov io'n aprob'e murmur'is el profund'o de la apog'seĝ'o, sibl'ant'e per la naz'o. Li jam du'foj'e est'is vizit'int'a la manĝ'o'ĉambr'o'n. Ĉi tie Serebrovskij est'is dis'met'ant'a la botel'o'j'n sur long'a brun'a vaks'tol'a voj'et'o, kuŝ'ant'a trans la kun'met'it'a'j kun'e tabl'o'j.

Vera est'is konfuz'it'a eĉ pli, ol Olga. Ebl'e pro tio, ek'rigard'int'e unu sur la ali'a'n, ili ek'sent'is la reciprok'a'n simpati'o'n.

— Kiel mult'e da hom'o'j est'as ĉi tie! —ek'kri'is Vera, —mi ne ŝat'as hom'amas'o'n!

Olga kun'sent'e rigard'is ŝi'n.

— Vi prav'as. Ĝi est'as tre mal'facil'e! Mi est'as en la hom'amas'o ĉiam pli sol'ec'a, ol tut'e sol'a!.. Ĉu vi ofic'as kun ili? —Olga kap'montr'is la gast'o'j'n.

— Jes!.. Tio est'as, ne!.. Mi ofic'is antaŭ'e tie, kaj nun mi labor'as en la ali'a trust'o!.. —Vera fort'e ruĝ'iĝ'is. — Kaj vi?

— Ne! —ek'spir'is Olga, —mi est'as hejm'mastr'in'o!.. Sed, tia'okaz'e, vi ili'n ĉiu'j'n bon'e kon'as? Dir'u, kiu est'as tiu vir'in'o, kiu mi'n rigard'as?

Vera vigl'e re'turn'is si'n.

— Est'as Zoja Ivanovna Ŝipova, la person'a sekretari'o de kamarad'o Serebrovskij.

Zoja est'is inter'parol'ant'a kun ĵus en'ir'int'a la ĉambr'o'n Serebrovskij, si'n klin'int'a super ŝi'a seĝ'o, kaj sam'temp'e ŝi ne for'turn'is la okul'o'j'n de Olga. Ŝi est'is en nigr'a velur'a rob'o, las'ant'a mal'ferm'it'a'j ŝi'a'j'n gras'et'a'j'n ŝultr'o'j'n, kol'o'n kaj part'o'n de la dors'o.

— Kaj tiu vir'in'o? —demand'is Olga, montr'ant'e la en'ir'ant'a'n tra la pord'o Anna Petrovna, — Ho, ŝi est'as edz'in'o de Serebrovskij?.. Tia'j vir'in'o'j plaĉ'as al mi!..

— Kial? —mir'is Vera.

— Tia'j vir'in'o'j est'as energi'a'j! Ili ten'as vir'o'j'n en la brak'o'j! Ĉu vi ne vid'as, ke tiu ĉi mol'a mebl'ar'o, tapiŝ'o'j, bagatel'aĵ'o'j, silk'a'j kurten'o'j est'as plen'um'o de ŝi'a'j dezir'o'j?

Vera embaras'it'e rigard'is Olga ’ n.

— Mi ne riproĉ'as ŝi'n! —rapid'is tiu ŝi'n trankvil'ig'i. — Ĉu la bon'a mebl'ar'o kaj komfort'a'j ĉambr'o'j est'as iu mal'konven'aĵ'o? Dir'u sincer'e, ĉu vi ne dezir'us la sam'o'n?

Anna Petrovna, pen'ant'e venk'i la kresk'ant'a'n en la brust'o koler'o'n, afabl'e salut'is Zoja ’ n. Ĵet'int'e mal'estim'a'n rigard'o'n sur la al'glu'iĝ'int'a'n al ŝi edz'o'n, ŝi al'ir'is al Vinokurov.

— Kar'a Oleg Jurjeviĉ! —tra'kant'is ŝi delikat'e sed tiom laŭt'e, por ke la edz'o aŭd'u, —kiel mal'fru'e vi ven'is!

La pord'o mal'ferm'iĝ'is kaj, dis'mov'ant'e la pord'o'kurten'o'j'n, sur la sojl'o aper'is Dobroĥotov.

— Oh - ho - ho! —gaj'e kaj dens'bas'e ek'blek'is inĝenier'o Bobrov, — Mem la ĉef'o ven'is!

La hejm'mastr'o afabl'e ek'rapid'is renkont'e'n.

— Petr'o Ivanoviĉ! Ĉu oni pov'as tiel?! Vi ĉiu'j'n ni'n ten'as! Ni ja ne komenc'as sen vi la vesper'manĝ'o'n!

— Pardon'u, sinjor'o'j, pardon'u! —bon'kor'e ek'rid'is Dobroĥotov, — Iom mi mal'fru'iĝ'is! Afer'aĉ'o'j divers'a'j! Salut'o'n, salut'o'n! Nu, mi gratul'as vi'n, Mikael'o Sergeeviĉ je la nov'a loĝ'ej'o! Kvankam ĝi, ŝajn'e, est'as la kooperativ'a dom'o, sed ne grav'as! —li larĝ'e rid'et'is kaj respond'e tuj rid'et'is la gast'o'j. — Kiu do est'as la konstru'int'o?

— La konstru'int'o est'as ni'a kon'at'o, Petr'o Ivanoviĉ! Rimark'ind'a, mi al vi dir'os, la konstru'int'o! Jen li est'as!

Dobroĥotov etend'is si'a'n larĝ'a'n har'aĵ'a'n man'eg'o'n al Vinokurov.

— Tre agrabl'e! Mi aŭd'is, ke vi ĉe la konstru'o vi'a'n propr'a'n invent'o'n real'ig'is. Laŭ'dir'e, vi invent'is fajr'o'sen'danĝer'a'j'n vand'o'j'n el iu special'a material'o?

— Tut'e ĝust'e, —modest'e al'don'is Vinokurov, —el mal'kost'a material'o : specif'a miks'aĵ'o de ŝton'o'j kun lign'o. Mal'kar'e kaj fortik'e!

— Do, vi la grand'a'n mon'o'n gajn'is? Ĉu patent'o por la invent'o?..

Dobroĥotov potenc'e ek'rid'eg'is kaj si'n turn'is al Serebrovskij :

— Mi memor'as, kiam ni lern'is en la Real'a Lern'ej'o, mi opini'is vi'n, Mikael'o Sergeeviĉ, sen'taŭg'ul'o! Ver'e, en kaligrafi'o kaj la rus'a lingv'o mi neniam pov'is vi'n ating'i kaj fin'e est'is for'pel'it'a el la kvar'a klas'o. Sed ne hav'is mi al vi iu'n ajn estim'o'n! Tro delikat'a kaj pac'em'a knab'o vi est'is!.. Pardon'u, pardon'u, mi sekv'e, erar'is! La temp'o'j ŝanĝ'iĝ'is! La ali'a material'o est'as bezon'at'a!

Nun la gast'o'j est'is aŭskult'ant'a'j silent'e, atent'em'e rigard'ant'e la potenc'a'n figur'o'n kun zorg'e komb'it'a ambaŭ'flank'e barb'eg'o.

— Tamen, la dom'o, ŝajn'e, ne mal'mult'e kost'is? —dir'is li serioz'e.

— Ni hav'as la loĝ'ej'kooperativ'o'n, Petr'o Ivanoviĉ, —en'met'is la parol'o'n Kiselov, — Tiel dir'i — Komun'o! La komun'a'j mon'rimed'o'j!

— Mal'facil'e est'as kred'ebl'a, —sku'is la kap'o'n Dobroĥotov. — Ĉu grand'a est'is la kotiz'o?

— Nu, ĉu ni pov'us pag'i la grand'a'n kotiz'o'n, Petr'o Ivanoviĉ? Ni ja est'as labor'ul'o'j! Oni pov'as dir'i prolet'o'j!

— Ĝi est'as ali'a afer'o! Cert'e, konstru'as Mikael'o Sergeeviĉ la social'ism'o'n je la ŝtat'a mon'o, nu, ankaŭ la dom'et'o'n inter'ceter'e al la social'ism'o al'don'is! Kio est'as unu dom'et'o apud social'ism'o? Bagatel'o!

Mez'e de la ĝeneral'a gaj'ec'o, Anna Petrovna tuŝ'is la edz'o'n je manik'o.

— Mi'ĉj'o, invit'u al la tabl'o!

Apud la tabl'o oni mult'e manĝ'is kaj mult'e trink'is. Manj'o ĉirkaŭ'port'is anser'o'n, post'e mal'varm'a'n pork'id'o'n kun kren'o, post'e sturg'o'n, balanc'iĝ'ant'a'n en elast'a'j bril'o'j. La gast'o'j est'is met'ant'a'j sur la teler'o'j'n sprot'o'j'n, sardin'o'j'n, pel'amid'o'j'n, ŝink'o'n. Ĉiu'minut'e aŭd'iĝ'is klak'ad'o de la kork'o'j kaj en kristal'a'j'n diafan'a'j'n vezik'form'a'j'n glas'et'o'j'n la vir'o'j est'is verŝ'ant'a'j or'kolor'a'j'n vin'o'j'n. Olga, trink'int'e du glas'et'o'j'n, la tri'a'n rifuz'is, sed Vinokurov tamen plen'ig'is ĝi'n.

— Ĝi pov'as atend'i, Olga Alekseevna!

— Oni dir'is tost'o'j'n : por la mastr'o, mastr'in'o, vir'in'o'j, kaj la gast'o'j. Fin'e, Vinokurov propon'is tost'o'n por la metropoliten'o.

— Kar'a'j amik'o'j! —dir'is li, ek'star'ant'e kaj admir'ant'e bril'o'n de la en'verŝ'it'a en la glas'et'o port'vin'o, —ĉiu'j vi bon'e kon'as, kia'n transport'a'n kriz'o'n tra'viv'as la metropol'o de Sovet'o'j! De'long'e kaj obstin'e labor'as por solv'i ĝi'n ni'a'j eminent'a'j inĝenier'o'j. Tamen, last'temp'e inter la ali'a'j rimark'ebl'e el'star'as ni'a jun'a koleg'o Zorin. Bedaŭr'ind'e li mank'as inter ni! Sed ĉe'est'as li'a edz'in'o! Ni honor'ig'u en ŝi'a person'o la est'ont'a'n moskv'a'n metropoliten'o'n!

Hurra! —kri'is Bobrov.

— Vi nepr'e dev'as trink'i! —dir'is li al Olga. Ŝi protest'is.

— Trink'u! Mi jam dek glas'et'o'j'n est'as trink'int'a, sed ne efik'as! —konvink'ig'is ŝi'n Vera, sid'int'a de'mal'dekstr'e kaj si'n klin'int'a al Ĉernjaev. Olga trink'is. Vinokurov tuj plen'ig'is ankoraŭ unu glas'et'o'n. Sentante, kiel ŝi'a kap'o turn'iĝ'as, ŝi iom tuŝ'is li'a'n manik'o'n.

— Kamarad'o Vinokurov, mi ne pov'as! Ne don'u al mi plu!

— He, bagatel'o, Olga Alekseevna! Ni ĉiu'j est'os tie!

Je la dek'du'a nokt'e Serebrovskij subit'e ek'atent'is, ke la kurten'o'j sur la fenestr'o'j ne tut'e bon'e est'as kun'tir'it'a'j. Li flustr'is pri tio al Ĉernjaev. Tiu lev'iĝ'is kaj ne re'sid'iĝ'is, ie'n mal'aper'int'e.

— Vi, amik'o, tut'e van'e ĝi'n far'as! —murmur'is Bobrov, proklam'ont'e nov'a'n tost'o'n. — Kio'n ni tim'u en la propr'a parti'o?.. Ni ne bezon'as la ferm'it'a'j'n kurten'o'j'n! Ĉu ne ver'e, Marinjo?.. — Li por unu minut'o turn'is si'n al blond'a ruĝ'iĝ'int'a najbar'in'o kaj, ĉirkaŭ'pren'int'e ŝi'a'n kap'o'n, kis'is je la kol'o. Ne el'las'ant'e ŝi'a'n kap'o'n, li daŭr'ig'is, frap'et'int'e per la fingr'o sur la botel'o'n :

— Ge'sinjor'o'j! Atent'u! Est'as propon'at'e fond'i nov'a'n asoci'o'n!

— Ĉu soci'a'n organiz'aĵ'o'n, tiel dir'i? —pep'rid'is Osipov.

— Jes, ĝust'e, soci'a'n organiz'aĵ'o'n!

— Sufiĉ'as, Bazil'o, “ I R H ” , " Aviakem ” kaj “ For Analfabet'ec'o'n ” ( * ) .


“ I R H ” , " Aviakem ” kaj “ For Analfabet'ec'o'n ” : Mult'mil'membr'a'j organiz'aĵ'o'j : Aviakemaviakemia asoci'o por help'i la ŝtat'defend'o'n.

— Van'e vi tiel opini'as! Tut'e van'e! Ĉu mi ne prav'as, ge'sinjor'o'j?.. I R H kaj Aviakem est'as neces'eg'a'j asoci'o'j! Kial! Aviakem defend'as ni'a'n social'ism'a'n patri'o'n! Kio est'as la social'ism'a patri'o?.. La social'ism'a patri'o est'as ni! Ĉu mi prav'as?

— Jes, vi prav'as! Sed I - Ro - Ho? —kri'is Kiselov.

— I Ro Ho? Vi demand'as, kio est'as I Ro Ho?.. —Bobrov rikan'is, — N - ne, tio'n mi al vi ne dir'os! Tio'n vi praktik'e ek'kon'os! Jen, kiam, frat'o, traf'os vi mal'liber'ej'o'n, tiam vi sci'os, kio est'as I Ro Ho! Ĉu ne ver'e, ho - h - ho!..

La ebri'a rid'eg'o kovr'is li'a'j'n parol'o'j'n.

— Kia'n do asoci'o'n, kamarad'o Bobrov, vi propon'as fond'i? —re'pep'is Osipov.

— Mi propon'as, ge'sinjor'o'j, re'nask'ig'i asoci'o'n de glor'a epok'o de la unu'a revoluci'o, la asoci'o'n de la kastel'rest'aĵ'o'j!

— Kastel'rest'aĵ'o'j? —tuj kompren'is Kiselov. — Ĝi ne mal'util'os! Ĉu vi aŭd'as, Katrinjo, li propon'as la asoci'o'n de la kandel'rest'aĵ'o'j! Oh - ho - ho! —Kiselov laŭt'e rid'is kaj flustr'is io'n en roz'kolor'a'n orel'o'n de la najbar'in'o, ŝov'ant'e la naz'o'n en la ŝultr'o'n, de kiu for'glit'is la bluz'et'o.

— Kial kandel'rest'aĵ'o'j? —kontraŭ'dir'is Serebrovskij, — Ni pren'u io'n pli original'a'n! Ni nom'u ĝi'n, hm... asoci'o, asoci'o de bajader'o'j!..

— Strang'e! —dir'is iu dub'em'e, —Sed ja bajader'o'j est'as nur in'o'j, ni tamen hav'os ankaŭ ul'o'j'n!

— Ĝust'e, —konsent'is Serebrovskij, — Tiam ĝi est'u asoci'o... de...

— Jen, Mikael'o Sergeeviĉ, —en'miks'iĝ'is Vinokurov, — Oni dev'as invent'i io'n pli nov'a'n! Mi propon'as nom'i ĝi'n Asoci'o de l ’ Dolĉ'a'j Sonĝ'o'j!

Li ek'rid'is, rigard'int'e Olga ’ n. Ŝi kun'tir'iĝ'is, trem'et'ant'e, kvazaŭ pro la mal'varm'o. Ŝi'a kap'o est'is pez'a. Ŝi prov'is mov'i la pied'o'n kaj la pied'o ek'mov'iĝ'is, kiel lign'a protez'o. Iu, kvazaŭ en nebul'o predik'is :

— Ni nenio'n ĝen'u!.. Ni mal'kaŝ'e kontent'ig'u ni'a'j'n bezon'o'j'n!.. Drink'i?.. Ni drink'u! Kaj tiel plu!.. Jen, ĉi tie... Tim'i unu la ali'a'n oni ne dev'as! La bezon'at'a'n publik'o'n ni varb'os, kaj se ili ne ir'os mem'vol'e, ni dev'ig'os!..

Osipov per trem'ant'a'j man'o'j en'verŝ'is en si'a'n glas'o'n rest'aĵ'o'j'n de l ’ madejr'o. La glas'et'o fal'is plank'e'n, plend'e ek'son'int'e kaj frakas'iĝ'int'e.

— He, glas'et'o! —sopir'em'e ek'ĝem'is Osipov. — Kial mi vi'n pere'ig'is?

Li subit'e ek'plend'is kaj komenc'is plor'eg'i super la dis'bat'it'a glas'et'o, kvazaŭ super la mort'int'a infan'o... Murmur'ant'e io'n, li sub'ramp'is la tabl'o'n por kolekt'i la pec'et'o'j'n, sed subit'e ŝov'is si'n ĉi tie en la genu'o'j'n de Anna Petrovna kaj vom'is sur ŝi'a'n rob'o'n. Mal'ŝat'em'e for'sku'ant'e la vom'aĵ'o'n, sed sen'insult'e, Anna Petrovna lev'iĝ'is. Bobrov pren'is ŝi'n sub'brak'e kaj konduk'is en la dorm'o'ĉambr'o'n.

El la antaŭ'ĉambr'o el'ir'is Ĉernjaev kun triumf'a mien'o. Li kun'ven'ig'is tri ne'kon'at'a'j'n vir'in'o'j'n. La vir'o'j aŭd'ig'is aprob'a'j'n ek'kri'o'j'n.

— De kie vi ili'n al'tren'is? —kri'is Kiselov, for'mov'iĝ'ant'e de si'a Katrinjo, kiu tuj trans'balanc'iĝ'is la ali'a'n flank'o'n, al la mal'dekstr'a najbar'o.

— He, ne grav'as, de kie mi ili'n al'tren'is! Diabl'o help'u vi'n! Pren'u kaj ĝu'u!

Olga kapt'is la man'o'n de Vinokurov.

— Ni for'ir'u! Ni tuj re'ven'u hejm'e'n! Ĝi est'as abomen'e! Mi ne pov'as! Vi dev'as! Mi ne sci'is!.. Tuj!.. —murmur'ant'e ne'lig'it'a'j'n vort'o'j'n, ŝi ek'plor'is.

— Absurd'o! —inter'romp'is ŝi'n Vinokurov, — Absurd'o! Ni nur ir'os la ali'a'n ĉambr'o'n. Ili rest'u ĉi tie! Ni for'ir'os kaj ven'os tie'n, kie mank'os tiu'j mal'sobr'a'j vizaĝ'aĉ'o'j!

Li help'is al Olga lev'iĝ'i kaj for'log'is ŝi'n en la mal'lum'a'n gast'o'ĉambr'o'n. Post ili lev'iĝ'is ankoraŭ du par'o'j. Serebrovskij silent'e montr'is al ili la pord'o'n, drap'it'a'n per la pez'a pord'o'kurten'o en la kontraŭ'a direkt'o de la gast'o'ĉambr'o kaj ir'is mem tie'n kun Zoja. Nun en la manĝ'o'ĉambr'o rest'is sol'a'j vir'o'j kaj tri publik'ul'in'o'j.

— He, rapid'e, sen'vest'ig'u vi'n, kar'ul'in'o'j! —laŭt'e kri'is Popov, kaj mal'pacienc'e, ĉirkaŭ'kapt'int'e unu el la knab'in'o'j kaj sid'ig'int'e ŝi'n sur la genu'o'j'n, komenc'is for'tir'i de ŝi la bluz'et'o'n.


* * *

... de april'o 1929.

Dudekkvin tag'o'j'n daŭr'is la strik'o. Se ne mal'help'us social'demokrat'o'j, la administraci'o kapitulac'us ankaŭ ĉi - foj'e!

Sed hieraŭ mi propr'a'okul'e vid'is, kiel est'as efektiv'ig'at'a'j la perfid'o'j.

Ni kun Erich est'is vetur'ont'a'j kun'sid'o'n de la arbitr-komision'o. La perfid'em'a berlin'a ĉiel'o donac'is al ni neĝ'a'n vent'eg'o'n. En krepusk'o de la griz'a tag'o la kvazaŭ lanug'a'j blank'a'j metal'faden'o'j ŝajn'is est'i arĝent'a'j ornam'aĵ'o'j de la krist'nask'a abi'o. La fleks'iĝ'int'a'j pro mal'varm'o argan'o'j mir'ig'it'e el'tir'is la kol'o'j'n, aŭskult'ant'e, ĉu ie ne ek'pep'os iu vek'iĝ'int'a vagon'et'o? Sed la vagon'et'o'j, zorg'em'e en'kovr'it'a'j de la vent'o en neĝ'o'kovr'il'o'n, dorm'is kun'e kun la rel'o'j en dis'fos'it'a'j tranĉe'o'j. En la krepusk'a aer'o tumult'is la hom'amas'o kaj aŭd'iĝ'is inter'parol'o'j. Kurb'iĝ'int'e kaj danc'et'ant'e, ten'ant'e per unu man'o la bicikl'o'j'n, la labor'ist'o'j atend'is sur'strat'e la rezult'o'j'n.

Por unu minut'o ni halt'is apud la distribu'ej'o de inter'naci'a Labor'ist'a Help'o. Super la en'ir'ej'o pend'is rad'o kaj la deviz'o : “ Die I A H verschickt die Kinder der Arbeiter ”. Al la pord'o en ĉen'o tir'iĝ'is infan'o'j kun mal'san'a'j okul'o'j. Berta klopod'as apud la kaldron'o kun grand'eg'a kuler'o. Ŝi kaj ŝi'a Otto neniam lac'as! Jen kiu'n oni pov'as envi'i! Ili est'as ĉie, kie oni bezon'as ili'n! Ili far'as neniu'n diferenc'o'n inter la si'a'j kaj fremd'a'j.

— Bon'a'n tag'o'n, Berta!

— Bon'a'n tag'o'n, Vitalij! Se vi dezir'as, mi dir'os al vi la rus'a'n proverb'o'n! " Polno, prat, moljodec, ti vetj ne djevica! ” ( * ) ..


Polno, prat, moljodec... ” : El la popol'a rus'a kant'o : “ Ne verŝ'u larm'o'j'n, brav'ul'o! Vi ja vir'o est'as, ne knab'in'o! ”

Ĉu ŝi dir'as tio'n special'e por mi, aŭ nur pro lern'ad'o de la rus'a lingv'o? Mi est'is ek'rid'ont'a, sed ŝi minac'e fingr'o'sku'is.

— He, ne tord'u la vost'o'n, Vitalij! Konsent'u, ke vi'a vizaĝ'o aspekt'as sufiĉ'e strang'e! Ĉu vi sci'as, kiom da tag'manĝ'o'j ni dis'don'as? Ĝis ses'cent tag'manĝ'o'j ĉiu'tag'e! Kiel oni dir'as ĝi'n rus'e? Funt izjuma ( * ) ?


Funt izjuma : “ Ĝi ja ne funt'o de rosin'o est'as! ” ( en senc'o, ke ĝi est'as io pli grav'a ).

Kaj Berta tuj forges'is mi'n. Iu mal'jun'ul'in'o el'dir'is tim'o'n, ke fin'fin'e la tag'manĝ'o'j ne sufiĉ'os. Ĉu ne pli bon'e est'us ĉes'ig'i la strik'o'n? Pri tio jam de'long'e dir'as al ŝi la pastr'o!.. Sed Berta hav'as akr'a'n lang'et'o'n.

— Ĉu oft'e li vi'n vizit'as, Frau Genzel? De la labor'o for'log'as? La infan'o'j, cert'e, plor'eg'as, dum li al vi la Sankt'a'n Skrib'o'n predik'as?.. Sed se vi unu'foj'e bat'us li'n per karb'ŝovel'il'o sur la kalv'o'n?!.

Berg deklar'is en la kun'ven'o :

— La pariz'a konstru'firma'o du'obl'ig'is ĉe metropoliten'konstru'o la labor'produkt'iv'o'n. Ĝi met'as ni'n en mal'profit'a'n situaci'o'n. 50 % de labor'ist'o'j est'as sen'ĝen'e eks'ig'ebl'a'j. La ceter'a'j, far'os la sam'a'n labor'o'n, kiel ĉiu'j antaŭ'a'j.

Ĉi - foj'e mi ne re'ten'is mi'n. Mi forges'is, ke mi est'as en la kapital'ist'a land'o.

— Ĝi est'as sen'hom'ec'o! —dir'is mi.

— En U S S R ankaŭ ekzist'as la raci'ig'o! —ironi'is Berg. Erich respond'is anstataŭ mi :

— En U S S R la labor'ist'o'j labor'as por si mem! Kaj ĉi tie por vi'a'j poŝ'o'j, sinjor'o'j burĝ'o'j!

Berg indiferent'e lev'is la ŝultr'o'j'n. Li propon'is la liber'a'n elekt'o'n : pli'grand'ig'o'n de la labor'norm'o'j ĉe la sam'a salajr'o, aŭ mal'pli'grand'ig'o'n de la salajr'o ĉe la sam'a'j norm'o'j.

— Kamarad'o'j social'demokrat'o'j mi'n sub'ten'os! —kap'montr'is li la benk'o'j'n, kie amas'iĝ'is dik'eg'a'j gras'a'j nuk'o'j.

Kiam ni est'is el'ir'ant'a'j de la kun'ven'o, sub'prem'it'a'j per la kapitulac'o sen batal'o, ni'n oni super'ŝut'is per la insult'o'j.

— Lake'o'j! —oni kri'is al ni, supoz'ant'e, evident'e, ke ni est'as la sindikat'a'j funkci'ul'o'j, —gard'o'hund'o'j!

Social-demokrat'o'j el'flug'is el bier'ej'o'j por ni'n help'i, opini'ant'e, ke ni bezon'as ĝi'n. Sed al la unu'a mis'kompren'int'a al'kur'int'a social'ist'o, Erich sigel'is son'a'n vang'frap'o'n. Ĝu'ont'e grand'a'n skandal'o'n, mi subit'e est'is dev'ig'it'a ferm'i la okul'o'j'n pro hel'a elektr'a lum'o.

Zurück! ( * )


Zurück! : Mal'antaŭ'e'n!

Antaŭ mi, kiel minac'a avert'o, star'is polic'an'o.

Punkt'o, mi'a kar'a soveti'a civit'an'o! Vi ven'is Berlin'o'n por stud'i konstru'ad'o'n de la metropoliten'o, sed ne por promen'i tra la labor'ist'a'j kvartal'o'j. Se vi hav'as vesper'e neniu'n labor'o'n, verk'u roman'o'j'n! Ĝi, almenaŭ, ne mal'trankvil'ig'as sinjor'o'n Zergiebel kaj ne detru'ig'as la anim'a'n trankvil'ec'o'n.

Ceter'e...


* * *

Dum'e Vinokurov est'is konsol'ant'a Olga ’ n en la gast'o'ĉambr'o. Ŝi ne plu plor'is kaj nur plend'is, al'prem'int'e si'n al li'a ŝultr'o kaj mal'hel'e sent'ant'e mal'agrabl'a'j'n pens'o'j'n, naĝ'ant'a'j'n en la kap'o.

— Di'o mi'a, kia abomen'aĵ'o! Por kio vi mi'n ven'ig'is ĉi tie'n?

— Bagatel'o'j, Olga Alekseevna! Las'u ili'n amuz'i si'n! Ĝi ne est'as ni'a afer'o!

Oleg Jurieviĉ, kar'ul'o, mi est'as tiel mal'feliĉ'a! Ja tio nom'iĝ'as, el fajr'o en flam'o'n!.. Aŭskult'u, mort'ig'u mi'n! Vi hav'as la revolver'o'n. Ni el'ir'u la kamp'o'n. Vi paf'os mi'n kaj al ĉio la fin'o! Neniu ek'sci'os!

— He, las'u, Olga Alekseevna! Ĉu la edz'o ne am'as vi'n? Diabl'o li'n pren'u! Ĉu li est'as sol'a vir'o en la mond'o?

Vinokurov ĉirkaŭ'pren'is Olga ’ n kaj ĉiam pli fort'e al'prem'is al si. Ŝi ek'trem'is.

— Ne!.. Ne far'u tio'n! Mi tim'as!

— Absurd'o! Mi nenio'n al vi far'os. Vi simpl'e plaĉ'as al mi!..

Olga por unu minut'o silent'iĝ'is.

— Mi est'as tut'e sol'a! Ĉirkaŭ mi est'as plen'a indiferent'ec'o, aŭ jen simil'a abomen'aĵ'o!..

— Vi ne prav'as, Olga Alekseevna! Ekzist'as ankoraŭ io. Ekzempl'e...

Vinokurov rapid'e si'n klin'is kaj penetr'ig'is la lip'o'j'n en mol'a'j'n lip'o'j'n de Olga. Ŝi ne kontraŭ'star'is. Kun ĉiu sekund'o ŝi pli akr'e sent'is venen'a'n flu'o'n de la vir'a pasi'o. Ĉiam pli fort'e si'n kapt'is la tim'o kaj tamen ŝi ne pov'is for'tir'i si'a'j'n lip'o'j'n.

— Ne far'u tio'n, kar'ul'o, mi pet'as!

— Kio'n vi tim'as? Neniam mi pren'as la vir'in'o'n sen konsent'o.

Tamen Vinokurov ne plu kontent'iĝ'is je la kis'o'j. Ŝi ek'konvulsi'is en li'a'j brak'o'j.

— Ne, ne, vi ne rajt'as tio'n far'i! Mi ne permes'as!.. Ĉu vi aŭskult'as, mi ne permes'as!..

Sen bru'o!.. Ni'n oni pov'as aŭd'i! Mi ne ek'posed'as vi'n! Mi simpl'e dezir'as tuŝ'i vi'a'n korp'o'n!

Per subit'a mov'o li dis'ŝir'is sur ŝi la sub'a'n tol'aĵ'o'n. En la ĉambr'o iu ek'tim'ig'it'e ek'kri'is. Olga el'ŝir'iĝ'is kaj, al'kur'int'e la pord'o'n, ŝalt'is la lum'o'n. Profund'e en angul'o de la pluŝ'a divan'o, kun larĝ'e mal'ferm'it'a'j, plen'a'j de tim'eg'o okul'o'j, sid'is tie Vera Velikonskaja.


* * *

... de april'o 1929.

Mi tag'manĝ'as en mal'grand'a restoraci'o ne'mal'proksim'e de mi'a loĝ'ej'o. Mi ŝat'as ĝi'n pro la verand'o, el'star'ant'a super Spree. Dum varm'a'j tag'o'j la publik'o ne sid'as en la sufok'a'j salon'o'j kaj ĝu'as la freŝ'a'n aer'o'n. Por oportun'ec'o de la vizit'ant'o'j, la verand'o est'as dis'ig'it'a en apart'a'j kabinet'o'j. Dis'ig'as ili'n tamen nur mal'dik'a'j lign'a'j vand'et'o'j.

Hodiaŭ, dank ’ al tiu'j vand'et'o'j, mi est'is aŭskult'ant'a interes'a'n inter'parol'o'n. Parol'is, evident'e, kvar person'o'j. El ili tri person'o'j'n minimum'e mi kon'as. Kiam ili est'is en'ir'int'a'j si'a'n kabin'o'n, la mal'jun'ul'a voĉ'o, jam aŭd'it'a de mi unu'foj'e en Admirals - Palast, dir'is :

— Mi pet'as, sinjor'o'j, kon'at'iĝ'i : sinjor'o Seleznjov! Ni serv'is iam kun'e en la sam'a regiment'o en Siberi'o. Energi'a kaj brav'a est'is la oficir'o!

Respond'e mi aŭd'is ver'e tre strang'a'n rid'o'n. Iu du'on'voĉ'e rimark'is :

— Por kio memor'i la pas'int'o'n? Vi'a frat'in'o insist'e pet'is mi'n : ig'i vi'n pli medit'i pri la est'ont'o de vi'a fil'in'o, ol pri vi'a propr'a pas'int'o.

Ĉi tiu mem'fid'a voĉ'o ŝajn'is al mi tre bon'e kon'at'a, sed strang'e son'is la rid'o. Mi neniam aŭd'is, ke la hom'o, posed'ant'a ĉi tiu'n voĉ'o'n, rid'is.

— Pri la est'ont'o de la fil'in'o? —ek'spir'is la mal'jun'ul'o, — Kio'n do pens'i pri ĝi? Ĉu mi pens'u, ĉu ne, tut'egal'e! — Kaj li turn'is si'n tuj al la kun'parol'ant'o'j :

— Tio est'as inĝenier'o Berg, sinjor'o Seleznjov. Li est'as social'ist'o, sed la hom'o, iom kon'at'a al vi.

La voĉ'o de Berg flank'iĝ'em'e kaj afabl'e rimark'is :

— Mi pet'as, sinjor'o Seleznjov, atent'i, ke mi'n interes'as nur la praktik'a flank'o! Inter'ali'e, demand'o pri la koncesi'o'j. Ni esper'as. Kio koncern'as la politik'o'n...

Seleznjov de'nov'e ek'rid'is kaj la rid'o de'nov'e ek'son'is ekster'ordinar'e por ĉi tiu kon'at'a al mi voĉ'o.

— La politik'o est'as koncentr'ig'it'a ekonomi'o, —dir'is Lenin! Ĉu, ver'e, Genosse?

— Mi est'is nur esprim'ont'a la pens'o'n, ke la politik'o'n ni hav'as ni'a'n propr'a'n! La kontrakt'o'n kun vi ni pov'as far'i nur ĉe la cert'a'j kondiĉ'o'j!

— Natur'e! Iam post'e ni pri'diskut'os ni'a'j'n famili'a'j'n afer'o'j'n!

Mi kompren'is eĉ nek unu vort'o'n plu. En la najbar'a'n kabinet'o'n en'ir'is, ŝajn'e, ankoraŭ du person'o'j kaj oni ek'parol'is franc'e. Mi tuj el'ir'is el la restoraci'o kaj kelk'a'j'n hor'o'j'n star'is sur la trotuar'o. Al mi'a mir'o, neniu aper'is. Perd'int'e la pacienc'o'n, mi re'en'ir'is, sed ili jam mank'is.


... de april'o 1929.

Mi dediĉ'as la temp'o'n por la pas'int'a jar'o last'foj'e.

* * *

La printemp'o komenc'iĝ'is subit'e kaj frost'a'j vent'a'j tag'o'j ŝanĝ'iĝ'is je hel'a varm'a veter'o. La neĝ'o est'is rapid'e degel'ant'a, nud'ig'ant'e la mal'sek'a'n ter'o'n kaj la hom'o'j pied'prem'is fluid'a'n kot'aĵ'o'n sur la pavim'o'j, dis'prem'ant'e ĝi'n per la galoŝ'o'j. Vitalij kun Ivagin est'is tra'ŝov'ant'a'j si'n tra la hom'amas'o en Oĥotnyj Rjad ( * ) . La hel'a sun'o kvazaŭ or'a dukat'o pend'is en la aer'o kaj amik'ec'e grimac'ant'e ĉirkaŭ'verŝ'is la hom'o'j'n per varm'o'ond'o'j. Ivagin paŝ'is vigl'e kaj aspekt'is dank ’ al si'a student'a ĉap'o kun teknik'a insign'o kaj mal'long'a konsum'iĝ'int'a jak'o, tut'e knab'ec'e. Senbrova larĝ'a vizaĝ'o kun miop'a'j okul'o'j kares'e rid'et'is renkont'e al la sun'o. La grand'a'j orel'o'j, el'star'ant'a'j el post la ĉap'o, iom mov'et'iĝ'is.


Oĥotnyj Rjad : Moskv'a plac'o ; tiam okup'it'a de la komerc'ej'o'j.

— Diabl'o sci'as, kiel bon'e! —rikan'is li, montr'ant'e la dent'o'j'n.

Vitalij bru'e en'spir'is la sun'a'n aer'o'n kaj ek'rid'is.

— Ni, Ivagin, star'as nun sur tiu sam'a lok'o, kie trov'iĝ'os la metropoliten'staci'o " Oĥotnyj Rjad ”.

— Nun mi komenc'as ĝi'n kred'i! Se Zorin est'as for'vetur'ont'a ekster'land'e'n, do ni hav'os la metropoliten'o'n! Ha? —ŝerc'is Ivagin.

Super Oĥotnyj Rjad pend'is bru'eg'o. La degel'int'a'j komerc'ist'o'j sid'is sur lign'a'j kest'o'j kaj kri'eg'is :

— Kiu do bezon'as la kok'o'n?

— Anser'o'n mi vend'as mal'kar'e, anser'o'n!

— Ter'pom'o, ter'pom'o!..

Ankoraŭ de'mal'proksim'e ek'vid'is Vitalij ruĝ'e'blu'a'n nub'o'n de aer'glob'et'o'j, balanc'iĝ'ant'a'n super la kap'o'j.

— Halt'u, Ivagin! Mi aĉet'os al la fil'in'o donac'o'n por adiaŭ'o!

Invalid'o en griz'a palt'o el soldat'a drap'o kaj sen ĉap'o, est'is sieĝ'at'a de la hom'amas'o sam'e divers'kolor'a, kiel li'a'j glob'o'j. Luks'a sinjor'in'o en astrakan'a mantel'o kaj elegant'a'j gant'o'j est'is tir'ant'a de li long'a'n verd'a'n kolbas'o'n, pen'ant'a'n for'flug'i ĉiel'e'n. Sam'lok'e marĉand'is mal'riĉ'e vest'it'a vir'in'o en mal'long'a konsum'iĝ'int'a jak'et'o. Mal'jun'a av'in'o, en'volv'it'a en grand'eg'a tru'iĝ'int'a ŝal'o, pet'is rabat'i dek kopek'o'j'n.

Vitalij elekt'is hel'a'n ruĝ'a'n glob'o'n, rid'et'ant'e lig'is ĝi'n al la buton'o kaj est'is jam for'paŝ'ont'a, kiam de'nov'e subit'e halt'is. Jun'a bub'o en gras'makul'it'a jak'o turn'is en la man'o'j buked'o'n de galant'o'j.

— Nu, de'nov'e li halt'is! Ha? —mir'is Ivagin.

— Jen la galant'o'j!.. —konfuz'it'e rid'et'is Vitalij.

— Ha?

— Ke aĉet'i...

— Al kiu?..

Vitalij mal'lev'is la kap'o'n, kvazaŭ est'us al li hont'e.

— Al la edz'in'o!

Ivagin varm'e rid'et'is.

— Aĉet'u kaj ni ir'u rapid'e! Mi dezir'eg'as manĝ'i!

Ĉe Ivagin, en li'a ĉambr'aĉ'o en la ses'a etaĝ'o, Vitalij far'is tri paŝ'o'j'n tie'n kaj tri re'e'n, ĝust'e de la pord'o al la fenestr'o, kaj rapid'em'e parol'is, dum Ivagin est'is for'manĝ'ant'a la mal'gras'a'n sup'o'n :

— Ĉu vi kompren'as Ivagin, iu diabl'aĵ'o al mi okaz'as! Senrezulte pas'as la labor'o!

— Ĝi est'as mal'pli bon'e! Ĉu vi ĉiam pri la ekster'land'o rev'as? Ha?

— Diabl'o ĝi'n sci'as! Ebl'e, jes! Precip'e en la last'a temp'o! Ja, ver'e, ĝi est'as grand'a okaz'int'aĵ'o! Antaŭ'e mi tio'n ne mult'e medit'is. Ĉu vi sci'as, ĝi est'is ne'atend'it'e kaj ĝis la last'a tag'o, jen ĝis hieraŭ, ĝis mi la pasport'o'n ricev'is, mi ne kred'is!.. Sed nun, jen est'as ĝi!..

Vitalij el'poŝ'ig'is la ruĝ'a'n libr'et'o'n kun or'a soveti'a blazon'o sur la ekster'aĵ'o.

— Montr'u, ĝi est'as interes'e! —el'dir'is sci'vol'em'o'n Ivagin kaj trans'rigard'is la mal'dekstr'a'n brak'o'n. — Franc'lingv'e, vi dir'as, oni skrib'as? Ha? Nu, sekv'e, vi du'on'e est'as jam ekster'land'an'o! Ĝi ne grav'as! Vi taŭg'as por tia afer'o! Ĉu ni konstru'os la metropoliten'o'n laŭ'berlin'e, aŭ laŭ'pariz'e, mi opini'as, ne tio est'as grav'a! Grav'as tio, ke ni mem ĝi'n konstru'u kaj neniu'j'n koncesi'o'j'n! Ha? Ĝi, amik'o, est'as facil'e, aren'dig'i tio'n al la fremd'ul'o'j! Ne, ni lern'u de ili, sed konstru'u per la propr'a'j fort'o'j. Ha? Vi kiel opini'as?

Ivagin gaj'e ek'rid'is, lev'iĝ'is, met'is la man'o'j'n sur la mal'larĝ'a'j'n ŝultr'o'j'n de Vitalij.

— Jen kio, amik'o! Mi kon'as vi'n, kiel mi'n mem! Senpartiulo vi est'as, sed tut'e ni'a! Mi ankoraŭ konsil'as al vi : se vi hav'os liber'a'n temp'o'n, ne vizit'aĉ'u vi la drink'ej'o'j'n! Pli proksim'e al ni'a frat'o, al labor'ist'o vi'n ten'u! La propagand'o'n tie vi ne aranĝ'u ( sufiĉ'as sen vi ), sed kun la german'a'j kamarad'o'j amik'iĝ'i, ek'vid'i, kiel ili viv'as, al ili pri ni rakont'i kaj al ni post'e pri ili, ĝi est'as laŭ mi, vi'a dev'o!

— Bon'e! —dir'is Vitalij, —la konsil'o'n vi'a'n mi el'kor'e akcept'as! Sed vi'a propr'a afer'o, Ivagin, mi'n serioz'e zorg'as. Ni amik'iĝ'is kaj vi'a sort'o ne est'as indiferent'a por mi. Se la Kontrol'komision'o vi'a'j'n rajt'o'j'n ne re'don'os al vi?

— Do kio sekv'os? Ĉu la revoluci'o pere'os? —mok'em'e inter'romp'is Ivagin, — He, vi!

Vitalij ek'sent'is si'n ofend'it'a, sed tro amik'ec'e kaj simpl'e etend'is al li Ivagin la man'o'n.

— Don'u la vi'a'j'n kvin!

Kiam Vitalij est'is re'ven'ant'a hejm'e'n, Moskv'o est'is plen'a de la varm'a'j sorĉ'o'j. La ĉiel'o, kvazaŭ sur bel'e ilustr'it'a'j poŝt'kart'o'j, est'is delikat'e sorp'kolor'ig'it'a. Blu'et'a vual'o de la nebul'ec'a aer'o mol'ig'is kontur'o'j'n de la nov'a'j ok - aŭ dek'etaĝ'a'j konstru'aĵ'eg'o'j. En nigr'a'j vitr'o'j de la dom'o'j purpur'is ankoraŭ last'a'j re'bril'o'j de la for'ir'ant'a sun'o, kaj sur Tverskaja jam est'is ek'flam'ant'a'j la lantern'o'j. Amas'o'j de promen'ant'o'j kned'is kot'a'n fluid'aĵ'o'n sur la trotuar'o'j. Raz'it'a nepulo ( * ) en printemp'a mal'long'a palt'o kaj mol'a ĉapel'o si'n klin'is al si'a kun'ul'in'o en astrakan'o kaj ekster'land'a'j diafan'a'j ŝtrump'o'j. Kaj post ili prolet'a student'o en tru'iĝ'int'a jak'o kun lev'it'a kol'um'o kaj en konsum'iĝ'int'a'j ŝu'o'j, tren'is sub'brak'e la amik'in'o'n sam'kurs'an'in'o'n en mal'kar'a ruĝ'a ĉapel'et'o. Divers'kolor'a, mult'farb'a moskv'a hom'amas'o!..


Nep - ul'o : Komerc'ist'tip'o, ekzist'int'a en Soveti'o inter 1922 - 29. N E P —nov'a ekonomi'a politik'o.

Vitalij ŝat'is la moskv'a'n strat'o'n, precip'e vesper'e. Ven'as tia hor'o, kiam Moskv'o konker'as vi'n per si'a ĉarm'o. Tiu'hor'e ĝi est'as antikv'a mal'jun'ul'in'o, silent'e atest'ant'a la mal'hel'a'n histori'o'n de la rus'a popol'o ( pri tio ĉi parol'as la mister'a kreml'o kaj nigr'a horloĝ'o kun flav'a'j montr'il'o'j sur Tur'o de l ’ Sav'ont'o, pri tio rakont'as musk'o'kovr'it'a'j mur'o'j de Kitaj - Gorod, en la grund'o'n kresk'int'a antikv'a divers'farb'e kolor'ig'it'a templ'o sur la Ruĝ'a Plac'o, mal'rekt'a'j strat'o'j kaj strat'et'o'j ). Sed, sam'temp'e, en la elektr'a'j cifer'plat'o'j de la rond'a'j horloĝ'o'j ĉe la strat'kruc'iĝ'o'j, en la ilumin'it'a'j fasad'o'j de grand'a'j instituci'o'j, en blek'ad'o de l ’ aŭtobus'o'j kaj sonor'eg'o de l ’ tram'o'j, en lum'a'j vitr'a'j mur'o'j de la nov'a'j magazen'o'j, klub'o'j, uzin'o'j, oni sent'as spir'o'n de iu nov'a kultur'o.

Ĝust'e en ĉi tiu hor'o oni em'as observ'i la el'met'it'a'j'n antaŭ kin'ej'o'j kaj teatr'o'j afiŝ'o'j'n kaj, hezit'ant'e, elekt'i, kio est'as hodiaŭ vizit'end'a. Ĉu aŭskult'i la griz'har'a'n mal'jun'a'n “ Faŭst'o'n ”, ĉu spekt'i la fam'a'n dram'o'n el temp'o'j de la civit'a milit'o " Lubov Jarovaja ”, ĉu amuz'i si'n sen'medit'e en la oper'et'o aŭ " Musik Holl? ”...

Sed Vitalij nenio'n est'is vizit'ont'a hodiaŭ. Li dezir'is pas'ig'i la last'a'n vesper'o'n en la famili'o. Li en'pens'e adiaŭ'is Moskv'o'n. Li ir'is nun en antaŭ'urb'o, en mal'hel'e lum'ig'it'a'j strat'o'j, en'rigard'ant'e vizaĝ'o'j'n de la renkont'at'a'j par'o'j, kvazaŭ pen'ant'e for'port'i kun si ili'a'n bild'o'n. La pens'o'j du'on'iĝ'is kaj cert'a'grad'e li jam sent'is si'n ekster'land'e.

Supr'e'n'ir'int'e la ŝtup'ar'o'n, Vitalij ne'atend'it'e trov'is sur la pord'o serur'o'n. Tre'eg'e mir'ig'it'a, ĉar Olga neniam for'las'is la infan'o'n, li ir'is al la najbar'o'j. Tiu'j trans'don'is al li la ŝlos'il'o'n kaj la mal'long'a'n leter'et'o'n :

“ Je la naŭ'a hor'o mi for'vetur'is vesper'fest'et'o'n. Mi est'is atend'ont'a vi'n, sed Vinokurov mi'n tre'eg'e rapid'ig'is. Mi risk'as for'las'i Injon, esperant'e, ke vi de minut'o al minut'o ven'os. Tamen mi est'as mal'trankvil'a kaj pet'is la najbar'in'o'n ĉiu'okaz'e de temp'o al temp'o en'ir'i la ĉambr'o'n. Olga ”.

Vitalij embaras'e star'is kelk'a'j'n sekund'o'j'n, kaj, kvankam en la leter'et'o est'is klar'e montr'it'a la for'vetur'hor'o de Olga, li tamen demand'is :

— Ĉu ŝi de'long'e est'as for?

— Ne, nur ĉirkaŭ du'dek minut'o'j, ne pli.

Vitalij mal'ŝlos'is la pord'o'n kaj ŝalt'is la lum'o'n. La ĉambr'o est'is mal'plen'a kaj reg'is absolut'a silent'o. Injo dorm'is, kun'prem'int'e en la man'o la lepor'et'o'n. La kovr'il'o for'ramp'is de ŝi'a ŝultr'et'o. Vitalij al'lig'is la glob'o'n al la lit'o apud la kap'lok'o kaj, ankoraŭ ten'ant'e en la man'o'j la buked'o'n de l ’ galant'o'j, ord'ig'is la kovr'il'o'n. Aŭskult'ant'e trankvil'a'n spir'ad'o'n de la infan'o, li klin'is si'n kaj delikat'e tuŝ'is per la lip'o'j la varm'a'n kol'et'o'n de l ’ knab'in'o. Io'n murmur'int'e, Injo re'turn'is si'n kaj mal'ferm'et'is la okul'et'o'j'n.

— Paĉj'o ven'is! —rid'et'is ŝi. —Sed mi ja ne aŭd'is, kiel vi ven'is! — Ŝi rimark'is en la man'o'j de Vitalij la galant'o'j'n. — Ho! —ek'kri'is ŝi, sid'iĝ'ant'e en la lit'o. — Flor'o'j!.. Kar'a paĉj'o! Ĉu vi al mi ili'n aĉet'is?..

Plen'ig'it'a de iu ne'kon'at'a, ekster'ordinar'a sent'o, Vitalij etend'is al ŝi la flor'o'j'n. Ili est'is aĉet'it'a'j por Olga, sed ĉu ne pli bon'e est'us aĉet'i ili'n por la infan'o?.. Injo, admir'int'e, al'prem'is la flor'o'j'n al la ĉemiz'et'o kaj ne sukces'is ankoraŭ tuŝ'et'i ili'n per si'a'j et'a'j fingr'et'o'j, kiam la nov'a donac'o, bril'ant'a ruĝ'a glob'o traf'is ŝi'n.

— Pa'ĉj'et'o! Kar'a mi'a, bon'a mi'a! Vi al mi ankaŭ la glob'o'n aĉet'is!..

Ŝi ek'star'is kaj ĉirkaŭ'pren'is li'n je la kol'o. En'volv'int'e ŝi'n per la kovr'il'o, li pren'is ŝi'n sur la brak'o'j'n kaj silent'e al'prem'is al si. En la kap'o naĝ'is turment'ig'a nebul'o kaj io inter'romp'is spir'ad'o'n en la brust'o. Li pez'e mal'lev'iĝ'is kun Injo la seĝ'o'n. Ŝi ek'babil'is pri okaz'int'aĵ'o'j de la tag'o, rakont'ant'e al li si'a'j'n mal'grand'a'j'n ĝoj'o'j'n kaj mal'ĝoj'o'j'n, kun'prem'ant'e la buked'et'o'n de la galant'o'j kaj kares'ant'e li'a'n vang'o'n. Li sid'is sen'mov'e, lac'a kaj sen'pens'a.

— Paĉj'o, ĉu vi morgaŭ for'vetur'os?

Li kap'jes'is silent'e.

— Je la kiom'a hor'o?

— Vesper'e, fil'in'et'o.

— Ĉu mi akompan'os vi'n ĝis la staci'dom'o?

Se panj'o permes'os.

Kun'tir'int'e la brov'et'o'j'n, Injo decid'e deklar'is :

— Mi tut'e egal'e akompan'os vi'n! Mi vi'n tre am'as! Kaj ĉu vi baldaŭ re'ven'os?

— Jes, tre baldaŭ! Vi ne enu'u sen mi!

Nun Vitalij est'is rigard'ant'a ŝi'a'j'n hel'a'j'n blu'a'j'n okul'et'o'j'n, ne for'turn'ant'e si'n.

— Kaj ĉu parol'ont'a'n pup'o'n vi por mi kun'pren'os?

— Nepr'e kun'pren'os, nepr'e!

Li sid'is kun ŝi kvar'on'hor'o'n, post'e met'is ŝi'n la lit'o'n kaj el'ir'is, por prepar'i la te'o'n. Injo ne dorm'is kaj atend'is li'n pacienc'e. Li trink'ig'is al ŝi la te'o'n kaj nur post tio ŝi trankvil'e, kun la rid'et'o, ek'dorm'is.

Olga re'ven'is ĉirkaŭ la unu'a nokt'e. Vitalij est'is ĵus ek'dorm'int'a, turn'int'e si'n al la mur'o. Kontraŭ li'a demand'o, ĉu est'is bon'a la vesper'fest'o, ŝi far'is prov'o'n rid'et'i.

— Jes, jes, —dir'is ŝi, —tre bon'a! — Ĉar li atend'em'e silent'is, fiks'e rigard'ant'e ŝi'n, ŝi rapid'em'e al'don'is : — Mi pet'as vi'n, dorm'u! Ni morgaŭ pri tio inter'parol'os.

— Morgaŭ mi ne hav'os la temp'o'n por inter'parol'i. Mi for'vetur'os!

Olga nenio'n respond'is, rapid'e sen'vest'ig'ant'e si'n. Ĉirkaŭ du'on'hor'o en la ĉambr'o reg'is streĉ'a silent'o. Vitalij ne dorm'is. Li medit'is pri Olga. De post kiam li konfes'is al ŝi si'a'n perfid'o'n kaj ŝi prov'is mem'mort'ig'i si'n, inter ili krom tiu distanc'o kiu jam ekzist'is antaŭ'e, kuŝ'iĝ'is ankoraŭ io ne'vid'ebl'a. La atenc'o je mem'mort'ig'o ne far'is al Olga grand'a'n mal'util'o'n. Ŝi est'is mal'san'a nur unu tag'o'n kaj per tio ĉi ĉio est'is fin'it'a. Sed ĝi las'is en ŝi'a anim'o iu'n post'sign'o'n. Olga ĉirkaŭ'met'is iu'n en'sorĉ'it'a'n cirkl'o'n kaj far'iĝ'is tut'e ne'al'ir'ebl'a.

Vitalij, sent'ant'e si'n kulp'a, kelk'foj'e prov'is solv'i la kriz'o'n kaj est'is kun ŝi delikat'a, kiom li kapabl'is. Sed nenio help'is. Olga en'profund'iĝ'is si'n mem kaj ĉiam kvazaŭ atend'is io'n decid'a'n. Vitalij kompat'is ŝi'n, kun'sent'is, sed eĉ tim'is montr'i al ŝi tiu'n ofend'a'n kun'sent'o'n.

Li mal'trankvil'iĝ'is, aŭd'int'e la sub'prem'at'a'j'n singult'o'j'n. De'ten'ant'e la spir'ad'o'n, li kuŝ'is kelk'a'j'n minut'o'j'n silent'e kaj kiam la singult'o'j ripet'iĝ'is, li vigl'e al'kur'is al Olga. Ŝi sen'parol'e al'prem'is si'n al li, en'ŝov'int'e la mal'sek'a'n pro larm'o'j vizaĝ'o'n en li'a'n brust'o'n. Mal'trankvil'ig'it'a, li tamen ne kuraĝ'is demand'i kaj nur silent'e kares'is ŝi'a'j'n har'o'j'n. Olga fin'e komenc'is rakont'i :

— Kia abomen'aĵ'o! —flustr'is ŝi kun plor'o. — Kia abomen'aĵ'o!.. Se mi sci'us, kiom da mal'nobl'ec'o pov'as en'lok'iĝ'i en la hom'a anim'o...

Vitalij, de'ten'ant'e bat'ad'o'n de la kor'o, kaj streĉ'int'e la atent'o'n, aŭskult'is.

— Kio'n li far'is al vi?

— Kar'a mi'a, ne mal'trankvil'iĝ'u, mi pet'as vi'n! Nenio ankoraŭ okaz'is!

— Do?..

Kaj ĵus kompren'int'e, ke ankoraŭ nenio okaz'is, Vitalij ĉes'is aŭskult'i Olga ’ n. Li sent'is, kiel en li'a kap'o kun'puŝ'iĝ'is, kvazaŭ ĉe la voj'kruc'iĝ'o kelk'e da pens'o'j. Olga rakont'is ĉio'n laŭ la ord'o ( ŝi hav'is tia'n kutim'o'n ). La pens'o'j de Vitalij disput'is unu kontraŭ la ali'a :

“ Vi'a edz'in'o apenaŭ ne est'is per'fort'it'a! ”

“ Jes, mi sci'as. Ĝi est'is atend'end'a ”.

“ Vi, ŝajn'e, ne est'as per tio pri'zorg'it'a?! ”

“ Sed, ja fin'fin'e oni nenio'n al ŝi far'is! ”

“ Kaj se oni far'us! ”

“ Ĝi est'us la plej bon'a lecion'o! ”

“ Por ŝi —jes, sed ĉu ĝi est'as al vi indiferent'e? ”

Vitalij sent'is pik'o'n en la kor'o'n kaj, re'turn'int'e si'n al Olga, inter'romp'is ŝi'n :

— Rakont'u, kiel li kondut'is en la komenc'o?

— Komenc'e li kondut'is tut'e konven'e. Mult'e pli bon'e, ol tiu'j ali'a'j... Tie reg'is tia mal'ĉast'o!.. Li sol'a ŝajn'is est'i preskaŭ sobr'a kaj mi esper'is li'a'n prudent'o'n...

— Kaj vi mem?..

— Aĥ, mi mem est'as pri ĉio kulp'a!.. —Olga profund'e ek'spir'is kaj ek'plor'is, —mi respond'is li'a'j'n kis'o'j'n!..

— Kia do mal'prudent'a vi est'as! —kun delikat'a riproĉ'o dir'is Vitalij.

— Jes, jes! Sed mi ne sci'is... Mi supoz'is... Li promes'is...

Kaj mis'uz'ant'e la vort'o'j'n, oft'e perd'ant'e la senc'o'n, Olga est'is pentr'ant'a antaŭ li bild'o'n de la scen'o en la gast'o'ĉambr'o. Vitalij de'turn'is si'n al la mur'o kaj silent'is. La pens'o'j daŭr'is inter'parol'i :

“ Ĉu vi vid'as, kiel kondut'is vi'a edz'in'o? Ŝi, sekv'e, vi'n tut'e ne am'as! Ĉu vi ne ĵaluz'as? ”

Vitalij re'e ek'sent'is facil'a'n pik'o'n, sed tiel mal'proksim'a'n kaj mal'fort'a'n, kiel al'port'it'a per vent'o el post river'o la kri'o.

“ Mi ja mem kulp'as antaŭ ŝi sam'mezur'e! ” —rapid'e respond'is anstataŭ li iu.

“ Do, vi opini'as, ke ŝi prav'as, kaj tio ne ofend'as vi'n?.. ”

“ Mi'n ofend'as?.. Ne, tut'e ne! ”

“ Sed ĉu vi ne kompren'as, ke ŝi est'as nur la kapt'it'a viktim'o? Ĉu vi ne sent'as, kia dis'romp'o est'as en ŝi'a anim'o? Ĉu vi ne kompat'as ŝi'n?... ”

Kaj, kvazaŭ ripet'ant'e ĉi tiu'n pens'o'n, Olga en'rigard'is li'a'n vizaĝ'o'n per la larm'o'plen'a'j okul'o'j kaj sopir'e demand'is :

— Kar'ul'o, ĉu vi mi'n ne kompat'as?..

Li tuŝ'et'is ŝi'a'n vang'o'n.

— Jes, Onjo, mi kompat'as! Est'u cert'a, ke mi ne las'os ĝi'n tiel! Morgaŭ mi hav'os ankoraŭ temp'o'n ĝis la vesper'o.

Olga ek'tim'ig'it'e for'mov'iĝ'is.

— Ne, ne! Pro di'o ne far'u tio'n! Kio ajn, nur ne tio. Mi pet'eg'as, al neniu nek unu vort'o'n!

Onjo, kiel do? —embaras'iĝ'is Vitalij. —Ja oni dev'us ĉio'n mal'kaŝ'i!.. Vi ĉe'est'is tio'n. Vi pov'as ĉio'n atest'i...

— Kar'ul'o! Mi pet'as! Mi tre pet'as! Nenio'n al neniu dir'u!

Vitalij ne respond'is.


* * *

... de april'o 1929.

Do mi adiaŭ'as Germani'o'n. Stettinon est'as for'send'it'a'j mi'a'j valiz'o'j, Moskv'o'n —la telegram'o kaj mi mem trans'vetur'as la german'a'n grund'o'n last'foj'e. La berlin'a polic'o pov'as est'i kontent'a. La agent'o de Komintern for'las'is la metropol'o'n. Anstataŭ li en mal'nov'a'j german'a'j provinc'o'j aper'is fremd'land'a turist'o, uz'ant'a la last'a'j'n tag'o'j'n de si'a rest'ad'o en la demokrati'a respublik'o por vizit'o de vid'ind'aĵ'o'j. Efektiv'e, mi la tut'a'n jar'o'n loĝ'is en Berlin'o kaj nun mi unu'a'foj'e vid'as Germani'o'n!

Jen est'as Danzig. Antikv'a bel'eg'a urb'o vent'um'as sur mi'n per ĉarm'o de la mal'nov'a fabel'o. Oni pov'as forges'i pri la kapital'ism'a epok'o, vag'ant'e tra ĝi'a'j mal'larĝ'a'j strat'et'o'j, —tiom mal'oft'a'j est'as ĉi tie eŭrop'a'j konstru'aĵ'o'j. La mez'epok'o, profund'a, musk'o'kovr'it'a mez'epok'o rigard'as mi'n el la got'stil'a'j fenestr'o'j. La mez'epok'o est'as sent'at'a en la akr'o'pint'a'j tegol'a'j tegment'o'j, en fer'a'j pivot'o'j, en skulpt'it'a'j ornam'o'j sur la antikv'a'j nigr'iĝ'int'a'j brik'a'j dom'o'j, la mez'epok'o vid'iĝ'as en mal'larĝ'a'j ark'o'j, en kolos'a'j, for'ir'ant'a'j ĉiel'e'n preĝ'ej'tur'o'j, en ŝton'a'j verand'o'j antaŭ la loĝ'ej'o'j. Ĉiu'n kvar'on'hor'o'n la tur'horloĝ'o muzik'as simpl'a'n kaj sam'temp'e tia'n kor'tuŝ'a'n melodi'o'n. Nigr'a'j kanal'o'j kun border'o el gis'a balustrad'o tra'tranĉ'as la strat'o'j'n kaj en ili'a nigr'a akv'o trem'as lantern'a'j fajr'o'j. Ne'imag'ebl'e dik'a'j ŝenopraz'o'vend'ist'in'o'j kaj kamp'ar'an'o'j, ven'int'a'j ĉi tie'n por vend'i brasik'o'n, est'as mir'ind'e apati'a'j. La viv'o dorm'et'as en tiu ĉi mal'nov'a urb'o...

Ceter'e mi, ŝajn'e, erar'as!.. La antikv'a'j blazon'o'j de iam en'ir'int'a'j en " Hansa ” liber'a'j urb'o'j preskaŭ for'viŝ'iĝ'is ; en la plej elegant'a konstru'aĵ'o " Artus - Hof ” trov'iĝ'as la bors'o ; intern'e de la histori'a " Hohtor ” en'lok'iĝ'is la vapor'ŝip'a kompani'o ; kaj en mez'epok'a'j drink'salon'o'j kun mal'alt'a'j plafon'o'j aranĝ'is si'n super'verŝ'it'a'j per la lum'o restoraci'o'j. En la ĉirkaŭ'aĵ'o de la mal'nov'a urb'o, sur la bord'o de tiom trankvil'a ĉi tie mar'o, pitoresk'e kuŝ'ig'is si'n lud'il-urb'et'o'j kun kart'lud'ej'o'j. Ili est'as special'e kre'it'a'j por la ven'ant'a ĉi tie'n de la tut'a mond'o burĝ'ar'o. Ĉi tie dum tag'nokt'o tondr'as la muzik'o, la bord'o est'as super'verŝ'it'a per milion'a'j fajr'o'j, ĉi tie reg'as la mon'o, hazard'lud'o kaj la vir'in'a korp'o!.. Ne plu ekzist'as la antikv'a bel'ec'o! Ĉie reg'as la mal'ĉast'a nun'temp'o!

... Mi balanc'iĝ'as en motor'boat'o. La bord'o brul'as en ĉiu'j kolor'o'j de la ĉiel'a ark'o. Mi rigard'as jen la bru'ant'a'n bril'ant'a'n kaj'o'n, jen la mal'lum'a'n, super'ŝut'it'a'n per la stel'o'j ĉiel'o'n, jen la sen'lim'a'n iom ŝaŭm'ant'a'n mar'o'n. Mi aŭskult'as la son'o'j'n de " charlstown ”...

Ne, eĉ la oper'et'a'j melodi'o'j ek'son'is sopir'em'e kaj en takt'o'j de la " charlstown ” vent'um'as hodiaŭ la mal'gaj'o...


La 30 de april'o 1929.

Ĉi tiu'j lini'o'j est'as dediĉ'at'a'j al vi, Alice, sed vi neniam est'as ili'n leg'ont'a. Kial, mir'as vi. Ho, ĝi est'as simpl'e! For'las'ant'e vi'a'n patri'o'n, mi dezir'as inter'parol'i intim'e kun tiu Alice, kun la antaŭ'a. Alice de la hieraŭ'a tag'o mi'n ne kompren'os. Ceter'e, mi ne tut'e kred'as, ĉu ekzist'as du Alice ’ j. Iam mi sonĝ'is, ke mi hav'as du Olga ’ jn. Ĝis nun mi ne sci'as, ĉu ĝi est'as fakt'o?..

Ĉu est'as ebl'e re'nask'ig'i nun la tra'ir'it'a'n de ni voj'o'n, tiel lum'a'n kaj hel'a'n, kiel ŝtal'a stri'o sur la mal'lum'a ĉiel'o? Ĉu est'as ebl'e re'memor'i ĉio'n, kio okaz'is? Ĉu est'as ebl'e halt'ig'i trem'o'n de la kor'o kaj en'pugn'ig'int'e si'a'n vol'o'n, ig'i si'n forges'i pri la vund'o, kiu ankoraŭ tranĉ'as la konsci'o'n per pez'a dolor'o?.. Ne sku'u riproĉ'e la kap'o'n! En tiu ĉi moment'o mi tut'kor'e aparten'as al mi'a am'o...

Nu, jen, mi prov'as. Mi re'memor'as mi'a'n tri'tag'a'n promen'o'n sur Volg'a. Blank'a larĝ'flank'a vapor'ŝip'o, bril'ant'a pro la pur'ec'o, kiel parget'o de la berlin'a'j mastr'in'o'j, ĉiu'vesper'e lum'ant'a en fajr'o'j, kiel super'verŝ'it'a per la reklam'a lum'o Friedrichstrasse. Sur vaks'tol'a'j tapiŝ'et'o'j de la koridor'o'j sen'bru'e, kvazaŭ pneŭmatik'o'j sur la asfalt'o, glit'as la ofic'ant'o kun tuk'et'o'j sub'brak'e kaj kun trem'ant'a'j rond'form'a'j te'kruĉ'o'j sur la metal'a'j plet'o'j. Son'as arĝent'a'j sonor'il'o'j kaj tiu son'o mal'aper'as en mol'a'j tapiŝ'o'j de la unu'a klas'o ( ĉu vi ankoraŭ memor'as la Schloss ’ ajn gobelin'o'j'n? ). En la salon'o, kie sonor'as lustr'o'j kaj en blu'a'j vaz'o'j sid'as purpur'a'j roz'o'j, la hel'brun'a fortepian'o kun or'simil'a'j kandel'ing'o'j aŭd'ig'as mal'alt'a'j'n dens'a'j'n akord'o'j'n. Sur la larĝ'a'j ferdek'o'j bril'et'as mal'grand'a'j lamp'et'o'j kaj laŭ'somer'e vest'it'a'j fest'a'j ornam'it'a'j knab'in'o'j rid'as du'on'laŭt'e. Kiu est'as ili, ĉi tiu'j ne'kon'at'ul'in'o'j en hel'a'j rob'o'j? Pri kio flustr'as al ili, si'n klin'int'e al la orel'o'j mem, ebri'ig'it'a'j per la varm'a vesper'o jun'a'j vir'o'j? Kio okaz'as post la silk'a'j kurten'o'j, kiam la vir'in'a man'o por unu minut'o mal'ferm'et'as la fenestr'o'n kaj tie vid'iĝ'as blu'et'a du'on'lum'o? Kio okaz'as tie post la sek'a krak'o, kun kiu ferm'iĝ'as lign'a ne'tra'vid'ebl'a krad'o de la fenestr'o?

En ard'o de la mal'lev'iĝ'ant'a somer'a nokt'o la river'o vent'um'as freŝ'ec'o'n de ne'fin'falĉ'it'a'j herb'ej'o'j kaj narkot'ant'a'n arom'o'n de la kamp'o'flor'o'j. Dum la vapor'ŝip'o star'as en golf'o sen'mov'e, kiel arb'o'j de Tiergarten en silent'a nokt'o, aŭd'iĝ'as de la river'o, kun'e kun regul'a'j plaŭd'iĝ'ant'a'j ek'sving'o'j de rem'il'o'j, fragment'o'j de la knab'in'a rid'o, ŝerc'o'j, konversaci'o'j, kant'o'j. La nokt'o ven'as sen'bru'e kaj delikat'e, kvazaŭ kar'a am'at'a vir'in'o kaj kun'e kun la nokt'o en'ir'as la anim'o'n strang'a sopir'o, ne'klar'a, nebul'a'j dezir'o'j, pro kiu'j kun'prem'iĝ'as la kor'o...

Kial mi ĉi tio'n re'memor'is? Kiel ĝi rilat'as al vi?.. Alinjo! Ne, ne Alinjo! Kaj eĉ ne Alice! Genossin Berg! Ĉu vi memor'as tiu'n plen'a'n de viv'o tag'o'n, kiam leter'port'ist'o al'port'is al vi el mal'proksim'a land'o la mal'grand'a'n poŝt'kart'o'n kun volg'a vapor'ŝip'o?

Ho, Genossin Berg! Vi, ebl'e, jam am'as la ali'a'n kaj est'as plen'a de sorĉ'o'j de vi'a nov'a sent'o? Ebl'e la ali'a est'as por vi kar'a kaj vi don'as al li vi'a'j'n kis'o'j'n kaj la feliĉ'a'n rid'o'n? Tiu'okaz'e vi ne kompren'os tiu'j'n lini'o'j'n!..

... Ard'a'j tag'o'j kaj sufok'a'j vesper'o'j en pin'arb'ar'o. Varm'eg'a sun'o, brul'ig'ant'a la korp'o'n ĝis la ost'o'j, brun'ig'ant'a la vizaĝ'o'n kaj blank'ig'ant'a la har'o'j'n kaj okul'o'j'n. Furioz'a galop'ad'o en la arb'ar'o sub la komenc'iĝ'ant'a pluv'eg'o, rulad'o de tondr'o kaj sag'o'j de fulm'o'j mez'e de mal'lum'o kaj bat'ant'a'j sur la okul'o'j'n branĉ'o'j. Ĉarm'o de la krepusk'o, kiam la ĉeval'o kun mal'lev'it'a konduk'il'o lac'e paŝ'as sur la mal'sek'a herb'o kiam la sun'o, por unu moment'o, aper'int'a apud la horizont'o el post for'flug'ant'a nub'eg'o, mal'lev'iĝ'as, roz'kolor'ig'ant'e la firmament'o'n. Signal'o'j de la kamp'ad'ej'a trumpet'o sur bord'o de la silent'a profund'a lag'o inter kamp'tend'o'j, en kiu'j oni dorm'as preskaŭ sur la ter'o, sur freŝ'a fojn'o...

Tiam inter'romp'iĝ'is ni'a korespond'ad'o. Al la ali'a est'is for'don'it'a kor'o, kaj la mal'proksim'a korespond'ant'in'o Alice Berg rest'is ne'kon'at'a kaj fremd'a...

... Ho, mi ne tuj kompren'is vi'a'n ĉarm'o'n! Mi ne tuj permes'is en'forĝ'ig'i mi'n en katen'o'j'n de la turment'ig'a pasi'o! La unu'a'j renkont'o'j ne hav'is intim'a'n karakter'o'n, tamen ili kun'fand'is ni'n en unu tut'o'n. La mal'plej et'a tuŝ'o de vi'a'j fingr'o'j emoci'ig'is mi'n kaj mi sci'is, ke mi est'as dezir'ont'a ĉiam pli kaj pli. Tiu'temp'e ni am'is ne kun egal'a fort'o kaj ne sam'e. Perd'ant'e la konsci'o'n, vi sven'is en mi'a'j brak'o'j, mal'fort'ig'it'a de la unu'a'foj'e ek'sci'at'a'j dezir'o'j. Vi sufer'is kaj turment'iĝ'is, sed mi serĉ'is la sol'a'n ĝu'o'n. Ho, mi bon'eg'e kompren'as nun, ke en mi'a unu'a kis'o est'is pli da ofend'o, ol de l ’ kares'o!

" Admirals - Palast ”, " Die Bajadere ”, " Variété ”, pluŝ'o kaj or'o, gigant'a'j lustr'o'j, mol'a'j seĝ'o'j, spegul'ant'a'j salon'o'j de l ’ koridor'o'j, kie ĉiu'flank'e oni vid'as si'n mem... Inter'parol'o'j de ni'a'j man'o'j kaj kaŝ'a'j ĉirkaŭ'pren'o'j dum la spektakl'o, kiam en la salon'o kaj loĝi'o'j est'as mal'lum'e. Elektr'a'j flu'o'j tra la tut'a korp'o kaj pli'oft'iĝ'ant'a bat'ad'o de la kor'o. Dezir'eg'o al'prem'i si'n unu al la ali'a, kiel ebl'e plej proksim'e, si'n dron'ig'i en la sen'fund'a akv'o!..

Mi admir'is graci'ec'o'n de vi'a'j gamb'o'j, vi'a'n elast'a'n tali'o'n, mi sent'is tra ŝtof'o'j de vi'a'j rob'o'j delikat'a'n haŭt'o'n de vi'a'j brak'o'j kaj mi dezir'is ĉiam pli!.. De la unu'a'j tim'em'a'j trem'et'ant'a'j kis'o'j ĝis la furioz'a'j pasi'a'j kares'o'j est'as nur unu paŝ'o. Kaj ni hav'is tia'j'n rendevu'o'j'n, kiam la knab'in'o'j for'don'as si'n la tut'a'j'n, forges'ant'e pri la moral'o, pri post'sekv'o'j, pri hont'o, pri ĉio en la mond'o. Sci'as mi, ke ankaŭ vi pov'us for'don'i vi'n al mi. Sed ni halt'is ĉe la lim'o.

Ĉu vi memor'as la vesper'o'n en Grunewald post la sport-fest'o? Ĉu vi memor'as la mal'sek'a'n nebul'o'n, lev'iĝ'int'a'n el la lag'o? Ĉu vi memor'as, kiel re'ĵet'int'e mal'antaŭ'e'n la kap'o'n, vi respond'is al mi per long'a'j varm'a'j kis'o'j, kiel, al'prem'int'e mi'a'n kap'o'n al vi'a brust'o, vi kis'is mi'a'n vizaĝ'o'n kaj mi'a'j'n har'o'j'n?. Ĉu vi memor'as ĉi - ĉio'n?..

Kaj ĉu vi memor'as ankoraŭ la frost'a'n vent'a'n tag'o'n en la februar'o? Kie vi est'is dum ĉi tiu vesper'o?.. Super'kovr'it'a de la neĝ'o Tiergarten kuŝ'is antaŭ mi. Super mi est'is la ruĝ'a ĉiel'o. Apud'e, post la bar'il'o, ĝem'boj'is siren'o'j de aŭtomobil'o'j kaj flav'a'j fajr'o'j est'is ek'flam'ant'a'j en la pli'dens'iĝ'ant'a krepusk'o. Vi ne ven'is... Adiaŭ!


... La 1 - an de maj'o 1929.

Ĉi tie kun'flu'iĝ'as la pas'int'o kun la est'ant'o. Sed la roman'o ne est'as fin'it'a. Ĉu mi far'iĝ'is Vitalij Zorin, aŭ invers'e? Tio kaj ali'a! Nenio ŝanĝ'iĝ'as pro tio. Nur atent'u : la roman'o'n mi est'as daŭr'ig'ont'a en nom'o de tri'a person'o. Ali'e la leg'ont'o nenio'n kompren'os.

La polic'prezid'ant'o, social'demokrat'o Zergiebel, mal'permes'is kia'j'n ajn demonstraci'o'j'n la unu'a'n de maj'o. Malgraŭ tio sen'fin'a torent'o de demonstr'ant'o'j flu'as tra la strat'o'j, kant'ant'e “ Inter'naci'o'n ”. Ŝajn'e, tut'a Berlin'o el'ir'is sub la ruĝ'a'j'n standard'o'j'n. Jen ir'as dek'du'jar'a knab'o en mal'long'a pantalon'et'o kaj blu'a mar'ist'form'a ĉemiz'et'o. Apud li est'as ses'dek'jar'a mal'jun'ul'o en ĉif'it'a jak'o ; jun'a'j knab'in'o'j en mal'kar'a'j ĉapel'o'j ; mal'jun'a'j labor'ist'in'o'j en flik'it'a'j palt'o'j.

Mir'ind'e varm'a tag'o! Ĉu ne la sun'o ek'brul'ig'is la purpur'a'j'n flag'o'j'n, depend'ant'a'j'n el la fenestr'o'j de ĉiu'j kvin etaĝ'o'j, renkont'int'e al la demonstr'ant'o'j?

Berta paŝ'as apud Otto kaj Erich. Ĉiu'j ili est'as vest'it'a'j hodiaŭ “ civit'an'e ”, sed hav'as —vir'o'j sur la ĉap'o'j, kaj Berta sur la brust'o —la ruĝ'a'n insign'o'n kun lev'it'a pugn'o.

— Ŝajn'e, ĉiu'j ĉe'est'as! —dir'as Erich, kontent'e rid'et'ant'e.

— Nur la sol'a cert'e ne est'as trov'ebl'a, li est'as Rudolf, —dir'is Berta.

Rudolf? Kio'n vi dezir'as? Ke Rudolf si'n en'danĝer'ig'u?.. Est'u trankvil'a!

— Ĉu vi opini'as? —mal'fid'e strab'as Erich.

— Kaj vi opini'as, ne?

Erich de'turn'as si'n, por kaŝ'i mal'trankvil'a'n vizaĝ'esprim'o'n.

— Mi dir'os al vi, kiel li kondut'is tiam en Treptow, ĉe la sindikat'a fest'o. Ĝi est'as abomen'aĵ'o! Li sid'iĝ'is kun si'a Elsa apud tabl'et'o kun'e kun iu sindikat'a ofic'ist'o. Kiam ni est'is preter'pas'ant'a'j, li ne dezir'is ni'n re'kon'i.

— Mi apenaŭ ne mort'is pro la rid'o. —al'don'as Berta. — Li ŝajn'ig'is, ke li analiz'as kruĉ'o'n da bier'o. Sed Elsa, ŝajn'e, est'is tut'e en si'a propr'a lok'o. Ŝi tiel koket'em'e rid'et'is al ĉi tiu ofic'ist'aĉ'o!

Erich de'flank'e rigard'as Otton.

— Kial vi tuj ne rakont'is ĝi'n al mi?

— Plej rid'ind'e est'is, —ne las'int'e la edz'o'n respond'i, re'e en'miks'iĝ'as Berta, —kiam mi propon'is al Elsa agit'i kun mi kontraŭ la kiras'ŝip'o en la publik'o.

Ŝi tiel kompat'ind'e mi'n rigard'is! Sed ek'muzik'is la orkestr'o kaj ili solv'is la problem'o'n. “ Mi invit'is Frau Elsan por charlstown ”, —dir'is la sindikat'a ofic'ist'o. Rudolf al'don'is : “ Jes, mi opini'as, ke Elsa dev'as si'n iom'et'e distr'i. Ja ne ebl'as dum la tag'nokt'o pens'i nur pri la propagand'o! ”

Rudolf est'is abomen'e mal'sobr'a ĉi - vesper'e! —rimark'as Otto. — Feliĉ'e, li'n ne'mal'mult'a'j kon'as kaj li en nenio diferenc'iĝ'as de la social-demokrat'o'j. Li gajn'is tie en loteri'o kuir'pot'o'n kaj entuziasm'e dis'bat'is ĝi'n tuj publik'e mez'e de la plac'o.

Erich vigl'e re'turn'is si'n.

— Ĝi ne est'as pardon'ebl'a, Otto! Vi ne rajt'is silent'i pri tio!

Erich. Erich! Ĉu ne est'is ni okup'it'a'j pri la pli grav'a'j demand'o'j?

Ĉe la strat'angul'o la demonstraci'o renkont'as ekscit'it'a'n hom'amas'o'n. Oni dir'as, ke el najbar'a'j strat'o'j est'as send'it'a'j grand'a'j taĉment'o'j de la polic'o. La demonstr'ant'o'j ek'kant'as “ Inter'naci'o'n ”, sed ne sukces'as fin'i eĉ la unu'a'n strof'o'n. Cent'o'j da ŝupoj ( * ) en bril'e ŝmir'it'a'j bot'o'j kaj verd'a'j uniform'o'j en'galop'as el la proksim'a strat'et'o. Neniu avert'o. La baston'et'o'j sen'prokrast'e fal'as sur la kap'o'j'n. Aŭd'iĝ'as ne'imag'ebl'a kri'eg'o. La vir'o'j send'as mal'ben'o'j'n kaj blasfem'o'j'n. La vir'in'o'j plor'as. La infan'o'j fal'as mez'e de la voj'o kaj plor'eg'as. En divers'a'j angul'o'j de la strat'o krak'as la revolver'a'j paf'o'j. Otto laŭt'e kri'as :


Ŝupoj : special'a gard'polic'o en Germani'o.

— For Zergiebel! For la perfid'ul'o'j'n! Viv'u la komun'ism'o!

Super li ek'pend'as la baston'o, sed lert'e si'n el'turn'int'e, li el'glit'as kaj la baston'o fal'as sur kap'o'n de li'a najbar'o. Kapt'int'e Bert'a'n je la brak'o, Otto mal'aper'as en la hom'amas'o.


Vesper'o, la unu'a'n de maj'o. En Neŭkeln est'as konstru'at'a'j barikad'o'j. Grup'o da labor'ist'o'j, estr'at'a de Erich, el'rul'ig'as el kort'o pan'vetur'ig'il'o'n kaj renvers'as ĝi'n sur la pavim'o. Ĝi fal'as flank'e'n, sen'pov'e sku'ant'e la rad'o'j'n. Kio'n do dir'os la bak'ist'o, onkl'o Peter?

— Rapid'u, kamarad'o'j, rapid'u!

La labor'ist'o'j sur'strat'ig'as barel'o'j'n, trab'o'j'n, kest'o'j'n, tabul'o'j'n. Ĉio ĉi est'as met'at'a de'flank'e kaj de'supr'e al la renvers'it'a vetur'ig'il'o. La ali'a grup'o sam'temp'e romp'as la pavim'o'n kaj fos'as tranĉe'o'n. El ĉi tie la batal'ant'o'j ne facil'e est'as el'bat'ebl'a'j. Amas'o da sci'vol'em'ul'o'j kaj bub'o'j halt'is sur la trotuar'o kaj rikan'as. Al'kur'as Otto.

— Nu, ĉu vi trov'is? —rapid'e demand'as Erich.

— Cert'e! Dek'du!

Otto fier'e el'ŝarĝ'as el la sen'fund'a'j poŝ'o'j rust'int'a'j'n pistol'o'j'n. Al'ir'as kelk'e da vir'o'j kaj vir'in'o'j.

— Mi est'os kun vi, Otto, ĉu ne ver'e? —dolĉ'e demand'as Berta.

— Jen, ankoraŭ! —mal'estim'e re'vok'as Otto. — Vi perd'os la jup'o'n! Mi la tegment'o'n ja grimp'os!

Otto, kar'ul'o mi'a, kio'n do mi far'os? Ĉu vi batal'os, kaj mi sen afer'o sid'os?

— Do ŝi rest'u, —rimark'as Erich, for'ĵet'ant'e de la dors'o trab'o'n.

— Ĉi tie ŝi rest'u, sed sur la tegment'o'n mi si'n ne pren'os. Ŝi ver'ŝajn'e, fal'os de tie sur kap'o'n de iu ŝupo!

— Mem vi fal'os! —koler'e kontraŭ'dir'as Berta, — Diabl'o vi'n pren'u!

Otto viŝ'as per mal'pur'a naz'tuk'o la mal'sek'a'n frunt'o'n, for'ig'ant'e de ĝi al'glu'iĝ'int'a'j'n blond'a'j'n har'o'j'n.

— Mi pens'as, mi sukces'os ankoraŭ kruĉ'o'n da bier'o trink'i! —dir'as li.

— Las'u vi la bier'o'n! Ĉu pov'as ni pens'i nun pri la bier'o?

— Mi rapid'e, Erich! Je di'o, mi ne pov'as! La laring'o est'as tut'e sek'a!

Li kaŝ'as si'n post la angul'o en mal'hel'e lum'ig'it'a bier'ej'o. Post kvin minut'o'j li kun du kamarad'o'j est'as jam sur la tegment'o de kvin'etaĝ'a dom'o super la barikad'o. Ili tut'e ne est'as vid'ebl'a'j en la krepusk'o. Ie tut'e proksim'e aŭd'iĝ'as aŭt'o'sibl'ad'o. Erich komand'as :

— Atent'o'n!

Ŝarĝ'aŭtomobil'o aper'as el post la angul'o kaj hezit'em'e halt'as en la distanc'o de kelk'a'j metr'o'j. Ĝi'a brust'o est'as metal'a, sed la flank'o'j kaj supr'o mal'kovr'it'a'j. La barikad'o silent'as, sed ŝajn'e el la ĉiel'o frap'as du facil'a'j paf'o'j. La ŝofor'o fal'as sur la sid'ej'o. La aŭtomobil'o komenc'as sen'ord'a'n paf'ad'o'n kontraŭ la barikad'o, sed tie est'as silent'e. Ankoraŭ kelk'a'j paf'o'j de'supr'e kaj inter la polic'an'o'j komenc'iĝ'as panik'o. For'las'int'e la aŭtomobil'o'n, ili fuĝ'as strat'et'o'n.

— Antaŭ'e'n! —komand'as Erich.

Ĉirkaŭ dek du labor'ist'o'j el'salt'as el post la barikad'o kaj post kelk'a'j minut'o'j anstataŭ la aŭtomobil'o rest'as mal'plen'a lok'o. Tamen, la polic'ist'o'j ne est'as tre kuraĝ'a'j! Uz'ant'e la kvin'minut'a'n paŭz'o'n, sur la lok'o'n rapid'as sanitar'a taĉment'o. La voj'o'n ne'atend'it'e bar'as kiras'aŭtomobil'o. Oficir'o kri'as de la pied'ŝtup'o :

— For de ĉi tie! Nenia'n sanitar'a'n help'o'n!

La ek'tim'ig'it'a'j sanitar'ist'o'j mal'aper'as en la strat'et'o. Per traf'a paf'o Otto fal'ig'as la star'ant'a'n sur la pied'ŝtup'o oficir'o'n. Re'komenc'iĝ'as la sen'ord'a paf'ad'o. La barikad'o respond'as mal'oft'e, sed traf'e. Berta kuŝ'as sur la ter'o kaj ŝi'a revolver'o est'as met'it'a super rand'o'n de la tabul'o. Post ĉiu traf'a paf'o ŝi direkt'as al la kuŝ'ant'a apud'e Erich si'a'n triumf'ant'a'n rigard'o'n. Erich est'as, kiel ĉiam, mal'seren'a. Post du'dek'kvin'minut'a paf'ad'o la kiras'aŭtomobil'o for'vetur'as. La batal'ant'o'j for'met'as la arm'il'o'j'n kaj ek'fum'as. Otto el'ir'as, kvazaŭ nenio okaz'is, el kort'o de la najbar'a dom'o, sub'ten'ant'e la de'fal'ant'a'n pantalon'o'n.

— Diabl'o sci'as, —dir'as li, —krev'is la buton'faden'o'j! Ebl'e, Berta, vi al'kudr'os?

Sed Berta ĵet'as sur li'n mal'estim'a'n rigard'o'n. Pen'ant'e ne vid'i ŝi'n, li pli firm'e kun'tir'as la zon'o'n.

— Nu, kiel plaĉ'as al vi, kamarad'o'j? Ĉu ĉiu'j est'as san'a'j?

— Kiel vi vid'as! Vi, amik'o, est'as ja bon'a paf'ist'o!

Otto lev'as la naz'o'n.

— He, mi ne simil'as vi'n! Lern'u de " Sniper ( * ) ! — Li bat'as si'n sur la ventr'o'n kaj ne plu hav'ant'e la fort'o'j'n el'ten'i, al'log'as Berta ’ n al si.


Sniper : Pr. " Snajper ”, ĝust'senc'e —milit'a esplor'ist'o. Ankaŭ uz'at'e en la senc'o —bon'a paf'ist'o.

Bertchen, Bertchen, mi'a stult'ul'in'et'o! Ĉu ne re'ven'us vi hejm'e'n?

Berta indign'int'e for'puŝ'as la edz'o'n.

— Mi ne sci'is, Otto, ke vi est'as azen'o! Se vi dezir'as, vi pov'as mem re'ven'i!

— Nu, bon'e, ni ŝerc'as! Mi est'is dir'ont'a, ke vi ebl'e ir'u kaj al'port'u al ni du botel'o'j'n da bier'o!

Ĉi tio'n Otto dir'as jam tut'e mal'kuraĝ'e, sed li'n sub'ten'as ĝeneral'a aprob'o.

Otto prav'as! Kur'u, Berta! Efektiv'e, oni pov'as mort'i pro la soif'o!

Berta hezit'as nur sekund'o'n. Ŝi rapid'e decid'as, ne, sen bier'o la vir'o'j ne pov'as long'e rest'i, tamen ili ankaŭ ne pov'as for'las'i la barikad'o'n.

Kaj en la sam'a temp'o en dens'iĝ'int'a mal'lum'o jam grimp'as al la barikad'o ŝtel'ir'ant'a'j ĉen'o'j de la verd'ul'o'j kaj en la apud'a'j strat'et'o'j est'as kapt'it'a'j kaj for'send'it'a'j ie'n ĉiu'j preter'pas'ant'o'j. Tiu'moment'e, kiam la paf'ist'o'j, turment'at'a'j de l ’ soif'o, antaŭ'sent'as la mal'dolĉ'et'a'n fluid'aĵ'o'n en la sek'iĝ'int'a kaj ard'ant'a gorĝ'o, tiu'moment'e la polic'taĉment'o, al'ir'int'e la barikad'o'n, subit'e atak'as ĝi'n. Erich sukces'as nur laŭ'kondiĉ'e fajf'i, sed tio ĉiu'j'n sav'as. Nek unu paf'o, nek iu kontraŭ'star'o, spit'e atend'o'j de la polic'o. La paf'ist'o'j mal'aper'is en peron'o'j kaj kort'o'j.

Kiam Berta est'is re'ven'ant'a la barikad'o'n, port'ant'e sub la ŝal'o kelk'e da botel'o'j, ŝi mir'ig'it'e ek'vid'is apud si la ne'invit'it'a'j'n gast'o'j'n. Rikan'ant'e, ruĝ'vang'a polic'an'o vok'is ŝi'n per la fingr'o.

— Kio'n vi hav'as, bel'ul'in'o, sub la ŝal'o? Ĉu ne kartoĉ'o'j'n?

Berta far'is la plej mir'ig'it'a'n mien'o'n.

Mein Herr! Kiel vi pov'as pens'i? Al la mastr'o ven'is gast'o'j. Mi est'is en la bier'ej'o.

Kaj ŝi montr'is la botel'o'j'n. La polic'ist'o ĉagren'it'e kraĉ'is trans la mal'dekstr'a brak'o.


La du'a'n de maj'o kaj nokt'e al la tri'a ankoraŭ oni batal'as kaj la labor'ist'o'j anstataŭ la perd'it'a'j barikad'o'j, konstru'as la nov'a'j'n. Neŭkeln est'as la sieĝ'at'a fortik'aĵ'o. Mil'o'j da polic'an'o'j, arm'it'a'j laŭ la plej last'a'j postul'o'j de la milit'scienc'o per fusil'o'j kaj grenad'o'j far'as ofensiv'o'n kontraŭ la labor'ist'a urb'o. En la aer'o zum'as aeroplan'o'j kaj blank'a'j reflektor'o'j lum'ig'as la defend'ant'a'j'n si'n strat'o'j'n. La kiras'aŭtomobil'o'j minac'e montr'as maŝin'paf'il'o'j'n kaj plumb'a pluv'o super'verŝ'as la ribel'ant'a'j'n kvartal'o'j'n.

Erich far'iĝ'is special'ist'o en fak'o de l ’ barikad'o'j. Otto —en fak'o de l ’ tegment'o'j kaj mansard'o'j. Kun lert'ec'o de l ’ kat'o glit'as li sur kornic'o'j kaj glat'a fer'supr'aĵ'o inter kamen'tub'o'j kaj mansard'a'j fenestr'o'j. Apenaŭ ten'ant'e la ŝton'a'j'n el'star'aĵ'o'n kaj dekliv'a'n fer'o'n per unu man'o, per la ali'a li cel'as mal'supr'e'n, en la strat'a'n put'o'n.

Sed de post la tri'a maten'o, la labor'ist'o'j ne plu paf'as. La batal'o est'as mal'sukces'a. La mal'amik'o est'as pli fort'a. Perd'ant'e la edz'in'o'n kaj kamarad'o'j'n el'vid'e, trans'kur'ant'e de unu tegment'o al la ali'a, Otto, blasfem'ant'e, ĵet'as si'a'n revolver'o'n en kamen'tub'o'n. Oni dev'as si'n sav'i...

Mal'supr'e jam re'bol'as la viv'o. Re'star'iĝ'as la normal'a trafik'o. Detru'iĝ'as la barikad'o'j kaj re'pur'iĝ'as la strat'o'j. La magazen'o'j re'komenc'as la komerc'ad'o'n. Onkl'o Peter, grumbl'ant'e, ripar'as en la kort'o si'a'n pan'vetur'ig'il'o'n. Sed kio do okaz'as en la civiliz'it'a eŭrop'a metropol'o? La best'iĝ'int'a polic'o kapt'as ĉiu'n suspekt'ind'a'n preter'pas'ant'o'n, hazard'e komenc'as paf'i la fenestr'o'j'n. balkon'o'j'n, mort'ig'as sen'kulp'a'j'n hom'o'j'n. En polic'ej'o'j oni met'as la vund'it'o'j'n unu sur la ali'a'n, ĝis la mort'o bat'as ili'n per kolb'o'j kaj baston'o'j. Sang'o, mal'pur'o, ŝvit'o kaj putr'odor'o...

Jen mal'supr'e bru'as ŝarĝ'aŭtomobil'o kaj la polic'an'o'j io'n milit'em'e kri'as, minac'e sving'ant'e per la man'o'j. De l ’ balkon'o rigard'as du vir'in'o'j kaj rid'et'as. Krak, krak!.. Kaj la vir'in'o'j ne plu viv'as en tiu ĉi mond'o... Knab'aĉ'o kur'as tra la strat'o. Por kio, li, mal'saĝ'a, kur'as? Oni ne dev'as kur'i!.. Est'as pret'e! Li neniam plu est'os kur'ant'a! Sen kri'o, sen spir'o li sid'iĝ'as la trotuar'o'n. En la najbar'a dom'o el'flug'as vitr'o'j. El la pord'o du ŝupoj tren'as iu'n mal'feliĉ'a'n vir'o'n. Du knab'in'et'o'j, el'kur'int'a'j la trotuar'o'n, laŭt'e plor'as kaj kri'as :

— Paĉj'o, paĉj'o!..

La patr'in'o kun tim'o en'tren'as ili'n en la peron'o'n, las'int'e la edz'o'n al la polic'an'o'j. Tuj komenc'iĝ'as la bat'ad'o. Ho, kiel est'us oportun'e paf'i tuj ĉi tiu'n oficir'o'n, sid'ant'a'n sur ŝtup'o kaj trankvil'eg'e en'glut'ant'a'n la cigar'a'n fum'o'n!..

La mal'feliĉ'a vir'o, ŝajn'e, jam perd'is la konsci'o'n. Li'a sang'o'kovr'it'a vizaĝ'o prezent'as el si pec'o'n da karn'o. Unu el la polic'an'o'j ŝov'as la bot'pint'o'n en la el'flu'int'a'n okul'o'n kaj kun krud'a rid'o io'n dir'as al la oficir'o. La oficir'o kap'sign'as sur la pord'o'n. Post kelk'a'j minut'o'j la polic'an'o el'tren'as el la dom'o la edz'in'o'n de la mal'feliĉ'ul'o, kovr'it'a'n de larm'o'j, kun mal'ord'iĝ'int'a'j har'o'j, kun sitel'o da akv'o en la man'o'j.

— Verŝ'u! —dir'as la oficir'o rikan'ant'e.

Fiks'int'e frenez'a'n rigard'o'n sur la sen'spir'a edz'o, la vir'in'o komenc'as per la trem'ant'a'j man'o'j verŝ'i akv'o'n sur li'a'n dis'ŝir'it'a'n vizaĝ'o'n kaj brust'o'n.

— Verŝ'u pli bon'e! —krud'e kri'as la oficir'o kaj, rapid'e lev'iĝ'int'e, puŝ'et'as la vir'in'o'n sub la kubut'o'n.

Frenez'iĝ'ant'e, ŝi fal'ig'as la pez'a'n sitel'o'n sur kap'o'n de l ’ edz'o. Trem'et'ant'e, tiu aŭd'ig'as mal'facil'a'n ĝem'o'n, konvulsi'e dis'ĵet'ant'e la brak'o'j'n. Tuj la oficir'o pied'bat'as li'n sur la dekstr'a'n flank'o'n.

— O - o - o! —kri'as la vir'in'o sovaĝ'e kaj fal'as la trotuar'o'n.

Mal'long'a fajf'o kaj el - post la angul'o aper'as kvin hom'o'j. Ĝi est'as rest'aĵ'o de l ’ grup'o, kiu batal'is ĉe la barikad'o. Berta ankaŭ est'as ĉi tie. Erich de'ir'as de la kamarad'o'j kaj rapid'e al'ir'as la oficir'o'n. En minut'o de la mir'ind'a silent'o, kiam la konstern'it'a'j polic'an'o'j kapt'as ten'il'o'j'n de la revolver'o'j, klar'e son'as la voĉ'o de Erich :

— Sinjor'o Hoetzke! Tia'n abomen'aĵ'o'n oni ne est'is ating'int'a eĉ dum la milit'o! Antaŭ vi est'as ne'arm'it'a vir'o! Las'u li'n! Li hav'as du infan'o'j'n!

Hoetzke sub'rigard'as komenc'e Erich ’ on, post'e li'a'j'n kamarad'o'j'n, star'ant'a'j'n je kelk'a'j paŝ'o'j. Kelk'e da preter'pas'ant'o'j sci'vol'em'e halt'as sur la kontraŭ'a flank'o de la strat'o. Unu el la polic'an'o'j kur'as al ili kaj sving'as la man'o'n :

— Preter'pas'u! Preter'pas'u!

— Mi kon'as vi'n, —mal'rapid'e dir'as Hoetzke, ne for'turn'ant'e de Erich la okul'o'j'n. — Ni kon'at'iĝ'is kun vi ĉe fraŭl'in'o Alice Berg.

— Tut'e ĝust'e, sinjor'o oficir'o! Sed nun ne est'as temp'o por la konversaci'o! La hom'o mort'as. For'don'u li'n al ni!

— Ĉu vi ordon'as? —sarkasm'e rid'et'as la oficir'o.

— Ni tio'n postul'as! —obstin'e respond'as Erich. — Vi dev'as hav'i la kompat'em'o'n!

— Kompat'em'o'n?.. Hm!.. Kio est'as la kompat'em'o?

Otto kun streĉ'it'a atent'o rigard'as mal'supr'e'n. Berta star'as la plej ekstrem'a kaj ŝi'a man'o kun'prem'as io'n en la poŝ'o. Ŝi ankoraŭ est'as arm'it'a. Otto kontent'e ek'spir'as.

— Permes'u propon'i al vi... —la leŭtenant'o mal'lev'as la man'o'n en la poŝ'o'n ( ne en revolver'uj'o'n, sed en la poŝ'o'n ), —cigar'o'n!

— Sinjor'o oficir'o!

Erich ne sukces'is fin'i. La kugl'o traf'as li'a'n frunt'o'n. Kaj en la sam'a moment'o fal'as ter'e'n la oficir'o.

Forges'ant'e pri la danĝer'o, Otto el'ŝov'as si'n de post la kamen'tub'o kaj kri'as plen'voĉ'e mal'supr'e'n :

— Brav'e, Alice, vi traf'is!


* * *

" Preussen ” est'as nun unu el la plej bon'a'j german'a'j vapor'ŝip'o'j, naĝ'ant'a'j inter Stettin kaj Leningrad. Se rigard'i ĝi'n de'ekster'e, ĝi aspekt'as fier'a, alt'a, rekt'a, kun fort'a krut'a brust'o. Kompar'e al la renkont'at'a'j ŝip'aĉ'o'j, simil'a'j al mal'pur'a'j fulg'o'kovr'it'a'j kaj gras'makul'it'a'j sup'uj'o'j el kuir'ej'o de mal'pur'em'a kuir'ist'in'o, " Preussen ” est'as bel'ul'o. Ĉio, kio est'as sur ĝi kupr'a, bril'as, kvazaŭ zorg'e pur'ig'it'a primus'o : verg'o'j de l ’ balustrad'o sur la ŝtup'ar'o'j kaj pont'et'o'j, kadr'et'o'j de l ’ kompas'o'j kaj kronometr'o'j, parol'tub'o'j, fajf'il'o'j kaj la ceter'a. La ferdek'o est'as stri'glit'a kaj lav'it'a de la ŝip'an'a'j lav'il'o'j ĝis la parget'a bril'o. Sur la ferdek'o nenio est'as super'flu'a. Ĉio est'as ord'ig'it'a, ĉio ne'bezon'a est'as met'it'a en la intern'aĵ'o'n, ĉio est'as kovr'it'a per pez'a vaks'tol'o kaj al'prem'it'a de la hold'a ferm'il'o.

" Preussen ” est'as mem'fid'a kaj sufiĉ'e obstin'a. Ĝi mal'atent'as la veter'o'n. Por ĝi est'as indiferent'e, ĉu pluv'as, ĉu lum'as la sun'o, ĉu turment'as la mal'feliĉ'a'n Balt'a'n mar'o'n ŝtorm'a febr'o, aŭ la sen'lim'a arĝent'a supr'aĵ'o rigid'iĝ'is en la profund'a kviet'o.

Hieraŭ nokt'e furioz'is la ŝtorm'o. De post Stettin, tuj post kiam ĝi post'las'is la labirint'o'n de l ’ fajr'o'j, la ŝtal'a bel'ul'o traf'is potenc'a'n ĉirkaŭ'pren'o'n de la ŝtorm'o. La koler'eg'a ciklon'o kapt'is ĝi'a'n brust'o'n per la larĝ'a mantel'o, kun sovaĝ'a ĝem'eg'o kontraŭ'bat'ant'e sur pint'o'j'n de la mast'o'j kaj tambur'ant'e sur la ferdek'o'j'n grand'a'j'n gut'o'j'n de la pluv'o. La furioz'iĝ'int'a mar'o est'is ĵet'ant'a pez'a'j'n tavol'o'j'n de l ’ akv'o en hermetik'e ŝlos'it'a'j'n vitr'o'j'n de l ’ ilumin'il'o'j, super'verŝ'ant'e ili'n per rapid'e rul'iĝ'ant'a'j larm'o'j. Kun'tir'int'e la fort'o'j'n kaj si'n streĉ'int'e, ĝi supr'e'n'ĵet'is la mal'varm'a'j'n kaj glit'a'j'n brak'o'j'n ĝis la rand'o de l ’ ŝip'o'bord'o. Ĝi al'kroĉ'iĝ'is al la balustrad'o kaj kun tondr'eg'o fal'ad'is, dis'flu'is sur la ferdek'o'j, ĉirkaŭ'lav'ant'e vand'et'o'j'n de l ’ kabin'o'j. " Preussen ” spit'em'e rekt'ig'ad'is la dron'int'a'n en la abism'o steven'o'n, simil'e al mal'sek'a kat'o for'sku'is de la dors'o kaj flank'o'j river'et'o'j'n da akv'er'o'j. La vent'o furioz'e ŝir'is vil'o'j'n de la nigr'a fum'o, la mar'o kun sen'pov'a koler'o aŭskult'is moment'e la trankvil'a'n frap'ad'o'n de l ’ maŝin'o en la fer'a korp'o kaj de'nov'e ĵet'ad'is si'n por sen'sukces'a'j atak'o'j. " Preussen ” ne tim'is la ŝtorm'o'n.

Sed mal'supr'e, en kabin'o'j, en koridor'o'j, sur ŝtup'ar'et'o'j, en neces'ej'o'j —ĉie klak'ad'is la mal'dik'a'j pord'et'o'j, ĉie aŭd'iĝ'is daŭr'a'j ĝem'o'j de l ’ pasaĝer'o'j. Frost'o'trem'ant'a'j, de la pied'o'j ĝis la kap'o kovr'it'a'j per mal'varm'a ŝvit'o, ili prov'is al'kroĉ'iĝ'i la mur'o'j'n, la balustrad'o'n, sed ili ĉiam re'e fal'is sur plank'o'n, rul'iĝ'is tra la kabin'o'j, sent'ant'e puŝ'o'j'n en la dors'o'n. Rigid'a'j pro la terur'o okul'o'j pet'is indulg'o'n, sed la indulg'o mank'is.

Kaŭr'ant'e en dorm'o'vest'o'j, ge'vir'o'j renkont'iĝ'is en la koridor'o'j, per la mal'plen'a'j okul'o'j rigard'is unu la ali'a'n kaj ĝem'kri'is kun'e kun la vent'o. En fragment'o'j de la pens'o'j bril'et'is la esper'o : ebl'e, fin'iĝ'os? Ebl'e, ĉes'os?.. Sed tuj la larm'o'j hajl'e'simil'e ŝpruc'is el la okul'o'j, la kap'o en'fal'ad'is iu'n abism'o'n kaj ĉio re'komenc'iĝ'is...

Hodiaŭ reg'as silent'o. Jung'o lav'as la ŝtup'ar'o'n, neni'ig'ant'e la post'sign'o'j'n de la hieraŭ'a'j okaz'int'aĵ'o'j. En la kabin'o'j est'as mal'lev'it'a'j kurten'o'j.

Fin'e trankvil'iĝ'int'a'j pasaĝer'o'j en'ŝov'is si'n en kusen'o'j'n, sur'met'int'e sur si'n ĉio'n, kio est'is ebl'a, por varm'iĝ'i, kaj si'n en'ig'is en feliĉ'a'n mal'est'o'n.

La sonor'il'o vok'as al la maten'manĝ'o. La jung'o frap'as la kabin'o'j'n, du'on'voĉ'e invit'as : " Früstück ” ( * ) . Ĉio est'as van'a. Nur kelk'a'j dorm'em'a'j figur'o'j klak'as per pantofl'o'j en direkt'o al la manĝ'ej'o, en'volv'int'e si'n en la mal'pur'ig'it'a'j'n vest'o'j'n, kiu'j'n ili sukces'is sur'ĵet'i nokt'e.


Früstück : Maten'manĝ'o.

Nur antaŭ la tag'manĝ'o la publik'o aper'as sur la ferdek'o. La venk'it'a mar'o vast'iĝ'is ĉirkaŭ'e, kiel smerald'a eben'aĵ'o. De l ’ vapor'ŝip'o al la horizont'o kur'as lum'ant'a'j or'a'j bril'o'j. La blu'a ĉiel'o, kvazaŭ per japan'a tas'o kovr'is la akv'o'n. La sal'a aer'o est'as freŝ'a kaj agrabl'a. Mal'proksim'e tra'naĝ'as blu'et'a'j bul'o'j de la fum'o. Ali'iam ili ir'as renkont'e'n kaj el'kresk'as pasaĝer'a'j'n kaj ŝarĝ'a'j'n ŝip'o'j'n. Tiam " Preussen ” aŭd'ig'as harmoni'a'n son'o'n kaj sur rand'o'j de ambaŭ ŝip'o'j la deĵor'ant'o'j sving'as larĝ'a'j'n flag'o'j'n. Tiam la pasaĝer'o'j mal'rapid'e el'poŝ'ig'as la kodak'o'j'n ( * ) kaj, cel'ant'e, klak'as.


kodak'o : Fot'o - aparat'o.

— Ĉu vi kompren'as, kamarad'o, —dir'as al Vitalij german'ig'it'a milit'kapt'it'o, —la kor'o mi'a bat'as ne'normal'e, kiam mi pens'as, ke mi'a'n vilaĝ'o'n ven'i dev'as. Mi est'as jam de post la dek'kvin'a jar'o el Rusi'o.

— Kaj en Germani'o kio'n vi far'is? —demand'as Vitalij.

Ich arbeitete. Mi labor'is. Ĉu vi pov'as mi'n kompren'i? Mi labor'is komenc'e en kamp'ar'o, kaj post'e oni est'is mi'n akcept'int'a la fabrik'o'n. Porzellanfabrik.

— Porcelan'a fabrik'o? Por porcelan'a il'ar'o?

So, so!

Dekstr'e vid'iĝ'as stri'et'o de la ter'o.

— Latvi'o! —dir'as blond'a jun'ul'in'o. — Ni est'as preter'pas'ont'a'j Riga ’ n.

Aspir'ant'o de la Moskv'a Komun'ist'a Akademi'o, re'ven'ant'e hejm'e'n, miop'e en'rigard'as ŝi'a'j'n okul'o'j'n kaj prov'as ŝerc'i :

—Sed ni ja vizit'is unu'foj'e Riga ’ n ( * ) , Fräulein, ĉu ne ver'e?


vizit'is unu'foj'e Riga ’ n : Vort'lud'o ( rus'lingv'a —vizit'i Riga ’ n —vom'i ).

Mal'jun'a hebre'o, kun dens'a krisp'a nigr'a barb'o, sen'sukces'e for'bat'as atak'o'j'n de la fil'o. La fil'o ten'as li'n je fald'o'j de la mal'nov'a palt'o, sku'as la seĝ'o'n, for'ŝir'is de li la ĉap'et'o'n. La patr'o sever'e buton'um'as la palt'o'n kaj, klin'int'e si'n al Vitalij, demand'as du'on'voĉ'e :

— Do, vi opini'as, kamarad'o, mi pag'os por la maŝin'o lim'impost'o'n?

Vitalij lev'as la ŝultr'o'j'n. Li nenio'n pens'as pri la maŝin'o de l ’ suker'aĵ'ist'o. Ĉu ili ne kompren'as, ke ne pov'as li nun'moment'e kun'sent'i zorg'o'j'n de la mal'jun'a meti'ist'o, tim'ant'a perd'i si'a'n propr'aĵ'o'n, nek ĝoj'o'n de la milit'kapt'it'o, re'ven'ant'a la patri'o'n, nek eĉ natur'a'n sent'o'n de la jun'ul'o al la ĉarm'a knab'in'o. Si'n apog'ant'e per la ten'il'o de l ’ balustrad'o, li mal'rapid'e ir'as la steven'o'n. Lev'ebl'a ŝtup'ar'et'o est'as mal'supr'e'n'ig'it'a sur la sub'a'n ferdek'o'n. Tie ĉi, konkur'ant'e kun bru'o de la ond'o'j, mar'ist'o muzik'as per harmonik'o. La motiv'o est'as kon'at'a kaj dolor'ig'e mal'gaj'a. Ĝi est'as " Lorelei ”.

" Ich weiss nicht, was soll es bedeuten, dass ich so traurig bin... Ein Märchen von uralten Zeiten, es kommt mir nicht aus dem Sinn! ”
( * )

Ich weiss nicht, was soll es bedeuten... ” :

Ne sci'as mi, kial mi est'as mal'gaj'a en la kor' Mal'nov'a fabel'o rest'as por ĉiam en mi'a memor'!

La aŭskult'ant'o'j en'pens'em'e tord'as en la fingr'o'j cigared'o'j'n kaj rigard'as plank'e'n. Vitalij al'ir'as la steven'pint'o'n mem kaj sid'iĝ'as sur mal'varm'a'n forĝ'it'a'n rand'o'n de la balustrad'o du'on'turn'e al la mar'o. La verd'a'j ond'o'j rapid'as renkont'e'n. Kun'puŝ'iĝ'int'e kun la vapor'ŝip'o, ili eksplod'as bru'eg'ant'e, kiel fontan'o de la bril'ant'a'j akv'er'o'j. Se klin'i si'n mal'supr'e'n, la potenc'a muzik'o de l ’ ond'o'j mal'aŭd'ig'as la harmonik'o'n. Se re'turn'i si'n, tiam :

“ Bel'eg'a knab'in'o jen tron'as kun or'a juvel'ar'. La bel'a'n vizaĝ'o'n kron'as mir'ind'e la or'a harar' ”...

Al Vitalij ŝajn'as, ke li re'memor'as :

... Alice met'is sur li'a'n ŝultr'o'n la or'kolor'a'n kapet'o'n... La blu'a'j okul'o'j est'as ferm'it'a'j per iom trem'et'ant'a'j palpebr'o'j. Li pren'as ŝi'a'n flam'ant'a'n vizaĝ'o'n en si'a'j'n man'o'j'n kaj kis'as la palpebr'o'j'n per facil'a tuŝ'o de la lip'o'j. En la kabin'o neniu, krom ili, est'as. Ĉiu'j for'ir'is la supr'a'n ferdek'o'n, aŭ adiaŭ'as sur la bord'o. Super la kap'o son'as frap'ad'o de dek'o'j da paŝ'o'j, pep'kri'o de argan'o, abrupt'a'j ek'kri'o'j, bru'eg'o de la fal'ant'a'j en kel'o'n pak'aĵ'o'j. Ies voĉ'o'j kaj metal'a'j paŝ'o'j sur la ŝtup'ar'o. Tra la ilumin'fenestr'et'o bril'et'as fajr'o'j kaj ombr'o'j. Sub la plafon'o pend'as blu'a lamp'et'o. La lum'o en egal'form'a'j stri'o'j fal'as sur la ferm'it'a'j'n valiz'o'j'n, du'etaĝ'a'j'n lit'o'j'n kun ŝtup'ar'et'o'j, la marmor'a'n lav'uj'o'n kaj tabl'et'o'j'n...

Li re'memor'as nur la sonĝ'o'n. Ja li for'vetur'is, ne vid'int'e Alice ’ n. Kaj ĝeneral'e, por kio re'memor'i?.. La mar'ist'o kant'as du'a'n kant'o'n :

“ Al'lig'u la boat'o'n. Ho, bel'a fiŝ'ist'in'!.. ”

Vitalij ek'trem'et'as kaj re'turn'as si'n al la hom'o'j. Ili sid'as silent'e, ne rigard'ant'e unu la ali'a'n. Bru'eg'o de l ’ mar'o bat'as en la orel'o'j'n kiel monoton'a kaj obtuz'a akompan'o. Blank'a vel'o arĝent'um'as dekstr'e. La vent'o preskaŭ mank'as kaj la ŝip'o kvazaŭ halt'is sur la lok'o. Ie proksim'e est'as la ter'o, ie proksim'e kuŝ'as bord'o'j de Balt'ik'o, ie proksim'e bru'as la viv'o, zorg'em'a, mal'trankvil'a, mal'kviet'a, tia, kia rest'is mal'antaŭ'e. Kaj ĉi tie etend'iĝ'is sen'lim'a vast'ec'o, mal'lum'a kaj tim'ig'a profund'aĵ'o...

“ Ho, kor' simil'as mar'o'n. Ĝi ond'as en pas'i ’ Kaj sam'e perl'o'j'n kar'a'j'n Al ni donac'as ĝi!.. ”

Je la tri'a tag'o " Preussen ” ven'is Leningrad'o'n. Ŝtal'a'j bastion'o'j de la lim'fortik'aĵ'o'j, tie kaj ali'lok'e, kresk'is el la mar'a fund'o, mal'hel'e bril'et'ant'e per plumb'o. " Preussen ” mal'rapid'ig'is la ir'o'n kaj iom post iom est'is tra'ir'ant'a la ĝust'e regul'ig'it'a'n voj'o'n. Kun dens'a sibl'ad'o ĝi'n preter'pas'is soveti'a'j kiras'ŝip'o'j. La pasaĝer'o'j de " Preussen ” amas'iĝ'is ĉe la ŝip'rand'o, sving'is naz'tuk'o'j'n kaj ĥor'e kri'is :

— Vi - vu U - S - S - R! Vi - vu la ru - ĝa ar - me - o!

La ŝip'ar'o de la kiras'ŝip'o'j respond'is :

Hur - ra - a!

Delikat'e susur'ant'e sur la supr'aĵ'o, sub la ŝip'bord'o mem tra'naĝ'is long'a kaj mal'larĝ'a sub'marin'o. Maristo pur'ig'is kupr'a'n kadr'et'o'n sur rond'a vitr'o de la tur'et'o, kraĉ'is sur la man'o'j'n kaj larĝ'e rikan'is, lev'ant'e la kap'o'n al la ŝip'o.

La rus'a'j pasaĝer'o'j sen'inter'romp'e rid'is, vigl'e babil'ant'e kaj en ili'a'j okul'o'j kur'is gaj'a'j fajr'et'o'j. La german'o'j nerv'um'is. Ili tim'em'e atend'is la ne'evit'ebl'a'n renkont'o'n kun la “ ruĝ'a'j ĝendarm'o'j ”. “ La ĝendarm'o'j ” baldaŭ aper'is sur et'a kutr'o. " Preussen ” kelk'foj'e mal'long'e fajf'is, la kutr'o al'bord'iĝ'is al la ŝip'o kaj la amas'iĝ'int'a'j apud la balustrad'o pasaĝer'o'j est'is vid'ant'a'j, kiel la ŝip'o'n supr'e'n'ir'is du vir'o'j kun paper'uj'o'j, en verd'kolor'a'j jak'o'j kun metal'a'j buton'o'j. La vir'o'j est'is ordinar'a'j, hav'is trankvil'a'n afer'a'n aspekt'o'n kaj se ne la revolver'uj'o'j ĉe la zon'o'j, la german'o'j ne far'us diferenc'o'n inter la stettinaj lim'ofic'ist'o'j kaj la ruĝ'a'j “ ĝendarm'o'j ”.

Dum la kapitan'o est'is trans'don'ant'a la dokument'o'j'n, la pasaĝer'o'j rigard'is la soveti'a'n haven'o'n. " Preussen ” en'ir'is long'a'n kaj mal'larĝ'a'n kanal'o'n inter du profund'iĝ'int'a'j en la golf'o'n ter'stri'o'j. Sur tiu'j fum'is brul'fajr'o'j kaj fiŝ'ist'o'j kuir'is ter'pom'o'j'n. Sur la voj'o balanc'iĝ'is kamp'ar'an'a ĉar'o kaj rapid'e kur'int'a inter la arb'o'j ĉeval'et'o, mir'ig'it'e rigard'is la mar'mirakl'o'n. Divers'kolor'a'j bu'o'j kaj bord'mast'o'j montr'is la voj'o'n.

En delt'o de Nev'a amas'iĝ'is ekster'land'a'j ŝip'o'j. Ĉi tie, kiel en Stettin, knar'is argan'o'j kaj bru'is la haven'a viv'o. De la bord'o iu kri'is per parol'tub'o :

— La kaj - o de leŭ - te - nan - to Ŝmidt!

Kun la last'a afabl'a salut'o de l ’ ŝip'estr'o ( " Auf Wiedersehen, mein Herr ” ) el'vapor'iĝ'is definitiv'e Germani'o kaj komenc'iĝ'is Sovet'uni'o.

Sur la kaj'o lukt'is por pasaĝer'o'j fiakr'ist'o'j, fuŝ'paŝ'ant'e fald'o'j'n de si'a'j vest'o'j kaj ŝofor'o'j invit'is en maŝin'o'j'n, el'ŝir'ant'e unu de la ali'a la valiz'o'j'n.

Vitalij lu'is fiakr'ist'o'n. Met'int'e apud la pied'o'j la valiz'o'n, li rigard'is ĉirkaŭ'e kun sent'o de la hom'o, la tut'a'n jar'o'n pas'ig'int'a en hospital'o.

Jam krepusk'iĝ'is kaj sur Nevskij ( * ) ek'lum'is lantern'o'j. La promen'ant'a hom'amas'o plen'ig'is la larĝ'a'j'n trotuar'o'j'n. En la aer'o pend'is gaj'a bru'o de la voĉ'o'j. Kiel kviet'a est'as la strat'o, kiel simpl'a kaj parenc'a la hom'amas'o! La knab'in'o'j sen ĉapel'o'j, en simpl'a'j bluz'et'o'j, la jun'ul'o'j sen tradici'a'j por Germani'o kravat'o'j! Senĝena, sen'zorg'a rid'o!


Nevskij : Nevskij prospekt ( nun Oktobr'o'revoluci'a prospekt'o ), ĉef'a strat'o en Leningrad.

Leningrad, la labor'ist'a urb'o! Labor'ul'a Rusi'o, land'o de l ’ Sovet'o'j, salut'o'n!


* * *

Kvazaŭ blu'a serpent'et'o ĉirkaŭ'kapt'is river'et'o Viŝ'a sep krisp'a'j'n mont'et'o'j'n.

Ĉiu mont'et'o simil'as ŝaf'fel'a'n ĉap'o'n. Ĉiu mont'et'o printemp'e prezent'as el si muzik'a'n korus'o'n. Ĉiu mont'et'o est'as font'o de freŝ'a glu'em'a arom'o de la krev'ant'a'j burĝon'o'j kaj ĵus ek'flor'int'a'j foli'o'j. Ĉi tie, en la betul'a'j arb'ar'et'o'j tra'bat'int'e al si voj'o'n tra la arb'a verd'aĵ'o dis'grimp'is sur la mont'o'j blank'a'j monaĥ'ej'a'j mur'o'j kaj sur la verd'a'j herb'ej'o'j fortik'e en'radik'iĝ'is mal'alt'a'j glob'form'a'j preĝ'ej'et'o'j.

Jam dum fest'a'j tag'o'j zum'is la mont'et'o'j en obtuz'a mal'rapid'em'a sonor'o. Sur la verd'a'j voj'o'j si'n tren'is al la monaĥ'ej'o'j el ĉirkaŭ'a'j vilaĝ'o'j vic'o'j de divers'kolor'a'j katun'vest'it'a'j kamp'ar'an'in'o'j en larĝ'a'j jak'et'o'j kaj pez'a'j mal'nov'mod'a'j jup'o'j.

El la urb'o est'is mal'rapid'e lev'iĝ'ant'a'j polv'o'kovr'it'a'j fiakr'o'j kun pi'a intelekt'ul'ar'o. Apud la blank'a'j mur'o'j naz'kant'aĉ'is almoz'ul'o'j kaj negoc'is je kruc'et'o'j kaj hel'kolor'ig'it'a'j sankt'a'j bild'o'j mal'jun'ul'in'o'j. Pilgrim'ul'o'j, re'ven'int'a'j el Palestin'o, vend'is al di'kred'ant'o'j botel'et'o'j'n de la sankt'a akv'o kaj pec'et'o'j'n de la jesu'a kruc'o. La hom'o'j pli sprit'a'j komerc'is je kuk'et'o'j, kvas'o, mal'kost'a'j orel'buk'o'j, ring'o'j, argil'a'j fajf'il'et'o'j, lud'il'o'j, kolor'a'j ŝtof'o'j, galanteri'o.

Ĉirkaŭ la monaĥ'ej'o'j migr'is dum fest'a'j semajn'o'j ankaŭ la foir'o kun arleken'ej'o'j, karusel'o'j, pup'teatr'o'j, hurd'o'j, ebri'a'j inter'batal'o'j kaj amas'a promen'ad'o. Maten'e la popol'o est'is genu'star'ant'a en la nigr'iĝ'int'a'j kaj du'on'putr'int'a'j preĝ'ej'o'j, kaj post la tag'mez'o el'ŝut'ad'is si'n la foir'o'n, drink'is kaj diboĉ'is. Vesper'e la arb'ar'o aŭd'is gaj'a'j'n tril'o'j'n de l ’ harmonik'o, kaj nokt'e atent'em'e est'is kapt'ant'a pec'o'j'n de ebri'a'j ek'kri'o'j, krud'a rid'o, ek'tim'ig'it'a'j'n knab'in'a'j'n ĝem'o'j'n, per'fort'e sub'prem'at'a'j'n.

Ĝi est'is iam.

Sed nun de la preĝ'ej'tur'o'j est'as for'met'it'a'j la sonor'il'eg'o'j kaj de l ’ kupol'o'j la or'um'it'a'j kruc'o'j. Nun oni ne plu aranĝ'as di'serv'o'j'n en la fleks'iĝ'int'a'j ter'e'n preĝ'ej'et'o'j. Ne plu ekzist'as foir'o'j kaj galanteri'a komerc'o. Mank'as la drink'ad'o, inter'batal'o'j kaj la amas'a promen'ad'o. En la arb'ar'o'j est'as trankvil'e. La blu'a river'et'o Viŝ'a kviet'e flu'as ĉirkaŭ sep mont'et'o'j kaj en ĝi'a'j diafan'a'j akv'o'j obe'em'e kuŝ'as verd'a'j kontur'o'j de la tremol'o'j kaj betul'o'j. Apud la bord'o naĝ'as mal'grand'a'j boat'o'j kaj super la eben'aĵ'o de l ’ river'o aŭd'iĝ'as sonor'a'j infan'a'j voĉ'o'j.

En du el la Semigorskaj monaĥ'ej'o'j est'as aranĝ'it'a'j infan'dom'o'j. En la mal'nov'a'j ĉel'o'j est'as mal'ferm'it'a'j la fenestr'o'j kaj la sun'o flu'as sur pur'a'j'n infan'a'j'n lit'o'j'n kaj ĵus kolor'ig'it'a'j'n flav'a'j'n plank'o'j'n. En la preĝ'ej'o est'as blu'kolor'e sur'farb'it'a'j la mur'o'j. Sur la ambon'o est'as aranĝ'it'a estrad'o. Kie antaŭ'e flirt'is la barb'eg'o de di'o - patr'o, el'star'as nun la akvarel'a deviz'o kun verd'a'j flor'et'o'j ĉe'flank'e : “ La unu'a'n de maj'o ni etend'u la man'o'j'n al la infan'o'j de la tut'a mond'o! ”

Sur apud'bord'a mal'grand'a herb'ej'o est'as far'it'a legom'ĝarden'o. En regul'a'j brun'a'j ond'o'j kuŝ'as ĵus fos'it'a'j bed'o'j. Inter ili fulm'o'rapid'e kur'as la infan'o'j. Olga star'as sur la pont'et'o kaj help'as al la et'ul'o'j pren'i akv'o'n el la river'o. La manik'o'j ŝi'a'j est'as supr'e'n'lev'it'a'j ĝis la kubut'o. La brak'o'j iom brun'iĝ'is. La vizaĝ'o est'as roz'kolor'a kaj la okul'o'j rigard'as gaj'e.

— Si'n'gard'e, infan'o'j! Ne mal'sek'ig'u la pied'o'j'n, vi pov'as mal'varm'um'i!

Olga Alekseevna, ni kun Burkin jam fin'is la parcel'o'n! Kio'n ni far'u nun?

La infan'o, kiel mus'o ŝvit'kovr'it'a, for'tir'as la ĉemiz'o'n.

— Nu jen, ĝust'e tio'n mi supoz'is! Sur'met'u tuj la ĉemiz'o'n! Por kio vi tiel rapid'is? Ja mi dir'is al vi! Tuj pet'u Marian Fedorovna ’ n, ke ŝi don'u al vi ali'a'n ĉemiz'o'n!

Al Olga al'ir'as mal'jun'a eduk'ist'in'o.

— Kial vi mal'trankvil'iĝ'as, Olga Alekseevna? La infan'o'j est'as kutim'a'j!

Ne aŭskult'ant'e si'n, Olga kri'as, terur'ig'it'e :

Lunjo, Lunjo, ne port'u la sitel'o'n sol'a! Nikolao, help'u ŝi'n tuj!

Eduk'ist'in'o Aleksandra Ivanovna sid'iĝ'as sur hak'pec'o'n.

— Cert'e, la infan'o'j am'as kaj ŝat'as, kiam oni zorg'as ili'n. Sed ali'flank'e, oni ne dev'as tro'ig'i tio'n! La infan'o dev'as hav'i iu'n mem'star'ec'o'n!

Anstataŭ respond'o, Olga murmur'as sub'naz'e :

— Hodiaŭ du infan'o'j jam ban'is si'n! Ĉu vi opini'as, ke ĝi est'as bon'e?

Ŝi pren'as akvum'il'o'n kaj supr'e'n'ir'as la legom'ĝarden'o'j'n.

— Nu, jen, infan'o'j, ni far'is kun vi ĝust'e antaŭ la unu'a de maj'o grand'a'n labor'o'n! La labor'ist'o'j dank'os ni'n! Vid'u, kia'n kamp'o'n ni pri'labor'is! Nun ni tag'manĝ'u kaj post la tag'manĝ'o, kiu dezir'as, pov'as ankoraŭ help'i la ter'pom'o'n plant'i kaj tiam ni'a infan'dom'o figur'os sur la ruĝ'a tabul'o!

La ter'pom'o'n, kiel evident'iĝ'as, ĉiu'j dezir'as plant'i. La infan'o'j ĉirkaŭ'is Olga ’ n kaj pen'as mal'aŭd'ig'i unu la ali'a'n :

— Ĉu ni vesper'e, Olga Alekseevna, boat'e promen'os? Jes?

— Kaj mi la skarab'o'n kapt'is, Olga Alekseevna! Grand'eg'a'n!

— Kaj mi trov'is verd'a'n vitr'et'o'n! Jen rigard'u!

Olga rid'et'as.

— Bon'vol'u vid'i, Aleksandra Ivanovna! Mi trov'is Amerik'o'n! Ĉu vi sci'as, infan'o'j'n mi ĉiam iom'et'e tim'is. Kaj ne am'is, krom la si'a! Ili ŝajn'is al mi tia'j mal'obe'em'a'j! Sed ĉi tie mi amik'iĝ'is kun ili. Kaj, ver'e, mi mem far'iĝ'as pro tio tut'e ali'a hom'o?

Aleksandra Ivanovna fiks'e rigard'as ŝi'n.

— Vi, ver'ŝajn'e, est'as tre izol'it'e viv'int'a? Ĉu vi'a edz'o est'as tre okup'at'a?

Olga por unu moment'o en'pens'iĝ'as.

— Ordinar'e, jes! Sed, ĉu vi sci'as, mi opini'as, ke mi mem est'as kulp'a. Se re'rigard'i mal'antaŭ'e'n, mi sent'as tim'o'n!

Aleksandra Ivanovna si'n'gard'em'e silent'as. Olga aŭskult'as sekund'e pep'ad'o'n de iu bird'o, post'e subit'e sufok'iĝ'ant'e pro l ’ ekstaz'o, ek'spir'as.

— Ĉu vi aŭd'as, kiel kant'as la bird'o'j?.. Ĉu vi sent'as, kiel bon'e est'as ĉi tie!

Ŝi ver'em'e rid'et'as, sed la mal'jun'a eduk'ist'in'o rimark'as en ŝi'a'j okul'o'j mal'gaj'o'n.

— Ho, ne'mult'e mi bezon'is, tut'e ne'mult'e, kiel evident'iĝ'is! Mi ja ne est'is toler'ant'a streĉ'o'n de l ’ grand'a urb'o kaj stult'ig'a'n absurd'o'n de la hejm'mastr'um'o. Ĝi est'is tro sen'senc'a! Mi ne pov'is per la propr'a'j fort'o'j for'las'i la en'sorĉ'it'a'n cirkl'o'n! Kaj Vitalij... Kio'n de Vitalij?! Li hav'is si'a'j'n zorg'o'j'n!

Jen, se nun... Tamen, ne!..

— Ĉu li ne re'ven'is ankoraŭ el ekster'land'o?

Olga embaras'iĝ'as.

— Tio est'as, li re'ven'as! Sed, vid'u, kia mal'agrabl'aĵ'o! Li skrib'as, ke la afer'o'j ten'os li'n en Moskv'o. Li ĉi tie'n ne pov'os ven'i. Mi ankaŭ nun ne pov'as. Jen la infan'o'j!.. Kiel mi ili'n for'las'os?

Ŝi embaras'e taŭz'as la pajl'o'ĉapel'o'n en la man'o'j. Aleksandra Ivanovna fiks'e ŝi'n rigard'as.

— Ĝi'n, mi kred'as, oni pov'us aranĝ'i, Olga Alekseevna!

— Jes, ebl'e!.. Sed, vi sci'as, jen ankoraŭ! Mi dezir'as pli fort'e en'tir'iĝ'i la labor'o'n. Mi ĵus ek'sent'is en mi mem iu'n grand'eg'a'n ŝanĝ'o'n. Al mi ŝajn'as, ke al Vitalij ĝi plaĉ'os!.. Kiel vi opini'as?

— Li ne atend'as tia'n ŝanĝ'o'n?

— Ĝust'e, ne! Ĉu vi sci'as, mi ja last'temp'e tut'e mal'esper'is! Ni ĉes'is kompren'i unu la ali'a'n. En la kor'o mi am'is li'n, tio est'as, kiel antaŭ'e mi li'n am'is, sed ne plu kompren'is! Jen mi opini'as, li ankaŭ! Ebl'e, am'is, sed jam ne kompren'is! Ĝi ja est'as danĝer'e, ĉu ne?..

— Kiel do vi tamen ĝi'n aranĝ'os? —ne kompren'as Aleksandra Ivanovna. — Kiom da monat'o'j vi ankoraŭ ne vid'os unu la ali'a'n?

— Ĉu vi sci'as, ebl'e ankoraŭ du monat'o'j'n! Mi al li tiu'temp'e surpriz'o'n prepar'os. Li si'a'n Olga ’ n ne re'kon'os! Ver'e, mi tre vol'us li'n tuj re'vid'i. Nu, por inter'babil'i, demand'i pri la ekster'land'o, rakont'i, kiel kresk'is la fil'in'et'o, jen kia'j'n legom'ĝarden'o'j'n ni kun la infan'o'j ĉi tie aranĝ'is, kaj tiel plu!..

—Sed?

—Sed, pli bon'e mi atend'u! Li skrib'as, ke dum la unu'a'maj'a'j fest'o'j li'a kamarad'o for'permes'o'n hav'os. Sekve, li send'as li'n al ni. Jen tio est'as bon'e!! Mi tre ĝoj'os!.. Ĉu vi iom'et'e mok'as mi'n, Aleksandra Ivanovna?

— Kial do vi opini'as?

— Tro babil'em'a mi est'as!

La mal'jun'a eduk'ist'in'o kares'em'e tuŝ'as Olga ’ n je la ŝultr'o.

— La hom'o'j ne ĉiam est'as tiom mal'bon'a'j, kiom ili ŝajn'as. Mi ankoraŭ fid'as la hom'o'j'n. Do ni est'u amik'o'j!


* * *

Post la jar'a for'est'o Vitalij sent'is si'n en la trust'o iom ĝen'at'e. La mur'o'j eĉ ŝajn'is fremd'a'j, ne'kon'at'a'j, ĉar inter'temp'e oni ripar'is fundament'e. En la ĝeneral'a kancelari'o oni konstru'is mult'a'j'n vand'o'j'n kaj la ofic'ist'o'j, dis'ig'it'e, est'is mal'ebl'ig'it'a'j kolektiv'e pri'diskut'i la famili'a'j'n nov'aĵ'o'j'n. La kancelari'o'n de la Plan'fak'o oni ĉirkaŭ'ig'is per dik'a spegul'a vitr'o kun mult'a'j ark'form'a'j fenestr'et'o'j kaj or'kolor'ig'it'a'j titol'o'j de la fak'et'o'j. Popov trans'loĝ'iĝ'is en apart'a'n kabinet'o'n. Bur'o de Vitalij est'is transport'it'a mal'supr'e'n en grand'a'n vast'a'n ĉambr'o'n, kun fenestr'o'j, el'ir'ant'a'j ĝarden'o'n. Ĉi tie sid'is nun kelk'e da inĝenier'o'j, kiu'j'n Vitalij antaŭ'e ne kon'is. Ĝi est'is por li ne'atend'it'e. La unu'a, kio li'n konstern'is ĉe la en'ir'o la vestibl'o'n, ĝi est'is mult'kolor'a hel'a numer'o de la mur'gazet'o kun la deviz'o : “ Mem'kritik'o, sen'depend'e al la posten'o'j! ” En ĝi est'is pres'it'a'j dek du artikol'et'o'j ( Vitalij ĉiu'j'n kalkul'is ) pri mank'o'j en la labor'o kaj unu grand'a artikol'o pri difekt'o'j en la ĉel'gvid'o. Pens'e rid'et'int'e, Vitalij si'n turn'is al al'ir'int'a Bobrov.

— Ĉu la sen'parti'ul'o'j ankaŭ prepar'as si'n al la parti'a re'registr'o?

Bobrov est'is afabl'e mal'ferm'ont'a la cigar'uj'o'n, sed re'memor'is, ke Vitalij ne fum'as.

— Pardon'u, kar'ul'o, mi forges'is, tut'e forges'is! Ja de'long'e ni ne vid'is unu la ali'a'n. Ĉu vi pri la re'registr'o? Jes, jes! Jen, ekzempl'e, mi'a artikol'o pri la task'o'j kaj ceter'a! Kiel honest'a special'ist'o, mi part'o'pren'as!.. Ceter'e, rakont'u pli bon'e pri vi'a vojaĝ'o! Mi opini'as, vi hav'as, kio'n rakont'i! Kiam vi ven'is? Nur ĵus? Kaj tuj re'ven'is al la labor'o? Jen est'as hero'o de l ’ labor'o! Oni dev'as met'i vi'a'n nom'o'n sur la ruĝ'a'n tabul'o'n!

Bobrov rikan'is, strab'ant'e la mal'nov'a'n konsum'iĝ'int'a'n kostum'o'n de Vitalij.

— Ĉu la kostum'o'n, Vitalij Nikolaeviĉ, vi ne re'nov'ig'is ekster'land'e? Ja, mi kred'as, mal'kar'e tie ĉio kost'as? Ĉi tie, vi sci'as, special'a'j var'kart'o'j est'as en'konduk'it'a'j, sed per ili nenio est'as ricev'ebl'a. Ĉu vi ne ven'ig'is la kostum'o'n? Mi ne kred'as, ne kred'as, Vitalij Nikolaeviĉ! Kaŝ'as vi, ne dezir'as incit'i!

Vitalij for'ŝir'iĝ'is de la lok'o kaj silent'e li'n preter'pas'is. Bobrov ating'is li'n en la proksim'a koridor'o.

— La paper'uj'o'n, kar'ul'o, vi forges'is! Tie, apud la mur'gazet'o! Jen ricev'u!

En akcept'ej'o de Serebrovskij apud la tabl'o de sekretari'o sid'is jun'ul'o en komsomol'a jungŝturma ĉemiz'o. Vitalij, mir'ig'it'e, halt'is sur la sojl'o.

— Kiu'n vi bezon'as, kamarad'o? —demand'is la komsomol'an'o, lev'ant'e la kap'o'n.

— Mi al Serebrovskij.

— Do, ir'u, kial vi star'as?

Vitalij rigard'is la pord'o'n, kie antaŭ'e pend'is la tabul'et'o “ Sen avert'o ne en'ir'u ” kaj konvink'iĝ'is, ke ĝi ne plu pend'as. La komsomol'an'o rimark'is ĉi tiu'n rigard'o'n kaj ek'rid'is.

— Oni for'ig'is ĝi'n! Li ordon'is for'ig'i!

— Ĉu de'long'e? —demand'is Vitalij.

— Tuj, kiam est'is publik'ig'it'a'j tez'o'j de Jaroslavskij pri la parti'pur'ig'o.

— Tiel! Kaj Ŝipova kie'n mal'aper'is?

— Ĉe Ŝipova evident'iĝ'is 33 mal'san'o'j! Ŝi for'vetur'is kun Vinokurov Krime'o'n.

Vitalij est'is jam tra'ir'ont'a al Serebrovskij, sed io'n re'memor'int'e, fiks'e ek'rigard'is la komsomol'an'o'n :

— Kaj Ivagin?

—Sed kio'n vi bezon'as? De kie vi est'as, kamarad'o?

Vitalij ne respond'int'e, al'ir'is la fenestr'o'n, mal'ferm'is ĝi'n kaj sid'iĝ'int'e sur la sub'fenestr'o, sopir'em'e rigard'is en la ĝarden'o'n. La sun'o en larĝ'a flu'o ĵet'is si'n en la ĉambr'o'n. Gaj'a'j radi'et'o'j ek'lud'is en fac'et'it'a'j ink'uj'o'j brul'ig'ant'e fajr'et'o'j'n en la ruĝ'a diafan'a ink'o. Hel'a'j stri'o'j kuŝ'iĝ'is sur la verd'a drap'o kaj facil'a spektr'a re'bril'o de la spegul'a vitr'o ek'mov'et'iĝ'is sur la plank'o. La vent'et'o susur'is per paper'rand'o'j, pen'ant'e el'ŝir'i la paper'o'j'n el sub pez'a'j sorb'prem'il'o'j sur la tabl'o.

— Ĉu oni eks'ig'is li'n, tamen? —dir'is li fin'fin'e.

— Li mem'vol'e for'ir'is! —sku'is la kap'o'n la komsomol'an'o. — Ne est'is ebl'e labor'i! Nun li de'nov'e en la uzin'o " Svet ”. Sed, ĉu vi ne est'as, hazard'e, kamarad'o Zorin?

Vitalij ĉagren'it'e rigard'is li'n.

Sekve, mal'sukces'o? Sekve, oni li'n ne sub'ten'is? Sed li ankoraŭ antaŭ ne'long'e skrib'is al mi, ke ĉio est'as en ord'o, ke vi hav'as nun fortik'a'n parti'a'n kern'o'n!

La komsomol'an'o embaras'it'e grat'is post la orel'o, fos'is iom en la poŝ'o kaj el'tir'is gras'makul'it'a'n gazet'el'tranĉ'aĵ'o'n.

— Jen leg'u, kamarad'o Zorin! Ivagin ĉiam est'as dir'ant'a : lern'u esprim'i vi'a'j'n pens'o'j'n mal'long'e! Facil'e est'as dir'ebl'a! Kiom'a'n monat'o'n mi lern'as, sed neniu diabl'o help'is! Sendis mi kvin'dek lini'o'j'n, oni pres'ig'is nur kvin!

Vitalij, sku'ant'e la kap'o'n, tra'leg'is la artikol'et'o'n.

— Ĝi ne help'os! —kontraŭ'dir'is li.

— Help'os, kamarad'o Zorin! Ĝi dev'as help'i! Kaj mi ankaŭ vi'n esper'as! Ivagin mult'e pri vi rakont'is. Jen, ekzempl'e, kun Vinokurov...

— Kun Vinokurov? —Vitalij vigl'iĝ'is.

— Jes, la patr'o io'n rakont'is al mi. Nun ni dev'us skrib'i, demand'i, sed mi ne hav'as la temp'o'n. Mort'ig'as mi'n tut'e tiu sekretari'ad'o, diabl'o ĝi'n pren'u! Mi opini'as, ili special'e mi'n ĉi tie sid'ig'is! Avanc'ig'it'o, ili esper'as, tuj en'ter'ig'os si'n sub la paper'o'j!

La pord'o knar'is kaj sur la sojl'o aper'is Serebrovskij.

— Kamarad'o Semjonov! —demand'is li delikat'e, — Ĉu mi pov'as vi'n pet'i por unu minut'o?

— Kio'n ĝi signif'as? Eĉ la sonor'il'o est'as nul'ig'it'a? —rid'et'is Vitalij. — Salut'o'n, kamarad'o Serebrovskij! Ĉu vi re'kon'as?

Serebrovskij lev'is la mal'larĝ'ig'it'a'j'n okul'o'j'n al Vitalij. Ŝajn'e, en ili ek'bril'is ek'tim'o. Post'e ili far'iĝ'is diafan'a'j kaj afabl'a'j.

— Ha, kamarad'o Zorin! Mi tre ĝoj'as! Bon'ven'u! — Li larĝ'e mal'ferm'is la pord'o'n kaj preter'las'is antaŭ'e'n la jun'a'n inĝenier'o'n.


* * *

La unu'a impres'o de Semigorsk —ĝi est'as mal'larĝ'a stri'et'o de bril'et'ant'a'j fajr'o'j ĉe l ’ horizont'o. Dum la vagon'ar'o proksim'iĝ'as al la staci'o, turn'iĝ'ant'e ĉirkaŭ la en'volv'it'a'j per mal'lum'o mont'et'o'j, tiu'j fajr'o'j zigzag'as ĉirkaŭ ĝi, jen el'kur'ant'e de la mal'dekstr'a, jen mal'aper'ant'e.

Ivagin star'is apud la fenestr'o kun pak'aĵ'et'o en la man'o'j, pret'a por el'vagon'iĝ'i. La vagon'o profund'e dorm'is. Pal'a trem'ant'a fajr'et'o de l ’ kandel'o ĵet'is salt'ant'a'j'n bril'o'j'n sur long'barb'a'j'n vizaĝ'o'j'n de la kamp'ar'an'o'j. Ĝi est'as sur la mal'supr'a'j bret'o'j. Sur la plank'o kaj sur la supr'a'j bret'o'j amas'iĝ'is gras'a'j pez'a'j sak'o'j. Kun kio? Kie'n kaj por kio vetur'ig'as kun si la hom'o'j tiom da mult'pez'a, mal'oportun'a, grand'ampleks'a ŝarĝ'o?..

La monoton'a frap'ad'o de l ’ rad'o'j ĉiam mal'rapid'ig'is la ritm'o'n kaj fin'e ĉes'is, sam'temp'e kun raŭk'a fajf'o de la lokomotiv'o. La mal'grand'a staci'o est'is sen'hom'a. Kelk'e da fleks'iĝ'int'a'j figur'o'j kun sak'o'j siluet'e tra'kur'is de la vagon'ar'o trans la ĝib'a pont'o. Senbrila petrol'lantern'o sub'rigard'is per unu'sol'a okul'o. La deĵor'ant'o aŭd'ig'is akr'a'n fajf'o'n, la vagon'ar'o koler'e ek'grinc'is per la bufr'o'j kaj tra'sibl'int'e io'n du'foj'e, for'ŝir'iĝ'is de la lok'o.

Ivagin al'ir'is fiakr'ist'o'n, dorm'et'ant'a'n en si'a vetur'il'o.

— Ĝis la urb'o, amik'o, vi ven'ig'os mi'n? Ha?

— Jes, por tri rubl'o'j!

— Kial tiom kar'e?

— Kvar kil'o'metr'o'j'n!

Ivagin embaras'e star'is, rigard'is laŭ'long'e de la polv'oz'a voj'o, for'ir'ant'a la mal'lum'o'n. Ĉu ir'i pied'e?.. Li buton'um'is la kol'um'o'n de l ’ jak'o kaj decid'em'e direkt'is la paŝ'o'j'n al la urb'o. En'voj'e li ating'is preter'pas'ant'o'n. La preter'pas'ant'o sur'hav'is du'on'milit'a'n, du'on'civil'a'n vest'o'n. Sur la kap'o li'a sid'is civit'an'a ĉapel'o, kaj sur la korp'o ruĝ'arme'an'a ĉemiz'o.

— Ĉu hejm'e'n, amik'o, vi re'ven'as? Ha? Ĉu la serv'o'n fin'is?

— Jes, simil'as ĝi'n. Ĉu vi la sam'a'n voj'o'n hav'as?

— Jes, ankaŭ tio'n simil'as! —sam'ton'e respond'is Ivagin.

— Ĉi tie'a?

— Ne, al Taraseviĉ! Ebl'e, vi kon'as? Ha?

Taraseviĉ? Tia mal'jun'ul'in'o ĉi tie loĝ'as. Ŝi hav'as dom'aĉ'o'n sur Semenovskaja. Jes, mi aŭd'is. Do, vi al ŝi?

— Preskaŭ. Kaj ĉu la fil'in'o'n vi kon'as?

— La fil'in'o'n —ne!..

— Nu, do amik'o, nun ĉi tie est'as ŝi'a fil'in'o! Ha?

— Do vi al la fil'in'o?

Ivagin laŭt'e ek'rid'is kaj li'a rid'o, tra'glit'int'e inter la arb'o'j, dron'is ie en arbust'o'j. For'tim'ig'it'a bird'o trans'flug'is de unu arb'o sur la ali'a'n, mal'rapid'e sving'int'e la flug'il'o'n.

Ili est'is nun tra'pas'ant'a'j betul'a'n arb'ar'o'n. La mal'sek'a herb'o mol'e ĉif'iĝ'is per la pied'o'j. En la aer'o parfum'is freŝ'a verd'aĵ'o.

Kiam ili el'ir'is el la arb'ar'o, ĉen'et'o de fajr'o'j jam ne simil'is tiu'n, kiu est'is vid'ebl'a el la vagon'fenestr'o. Nun tio est'is mal'dens'e dis'ĵet'it'a'j, mal'grand'a'j, lum'ant'a'j per flav'a lum'o fenestr'et'o'j. Mal'antaŭ ili, kiel nokt'a'j gard'ist'o'j si'n el'tir'is griz'a'j preĝ'ej'tur'o'j. Sur la angul'o de dorm'ant'a strat'o Ivagin adiaŭ'is la kun'ir'ant'o'n kaj komenc'is de'kalkul'i la dom'o'j'n. Antaŭ la sep'a unu'etaĝ'a dom'et'o kun tri fenestr'o'j, profund'e en'radik'iĝ'int'a en la grund'o'n, li halt'is. Ĉirp'int'e per alumet'o, li lum'ig'is rond'a'n lad'a'n numer'o'n. La fenestr'o est'is kurten'ig'it'a per divers'kolor'a katun'o. La mal'dik'a ŝtof'o tra'las'is ne'klar'a'n lum'o'n. Li mal'laŭt'e frap'is du'foj'e sur la vitr'o'n. Iu for'mov'is la kurten'o'n kaj al'met'is la naz'o'n al la vitr'o.

— Ĉu kamarad'o Ivagin? —demand'is voĉ'o el'intern'e. — Unu minut'o'n!

Ivagin lev'iĝ'is la lign'a'n peron'et'o'n kaj sid'iĝ'is sur la balustrad'o. Pas'is ĉirkaŭ tri minut'o'j, ĝis oni mal'ferm'is la pord'o'n. Li fum'is kaj aŭskult'is nokt'a'j'n son'o'j'n. De la staci'o aŭd'iĝ'is fajf'o'j. Ie, ek'tim'ig'it'a per mal'bon'a sonĝ'o kluk'is kok'in'o. En la najbar'a kort'o boj'is hund'o.

— Mi jam decid'is, ke vi ne est'as ven'int'a, —dir'is Olga, mal'ferm'ant'e kaj vent'um'ig'ant'e sur li'n varm'o'n de la dorm'ant'a ĉambr'o. — En la telegram'o est'as dir'it'a, ke vi ven'as kun la vesper'a vagon'ar'o. Sed, laŭ mi'a kalkul'o, la vagon'ar'o est'as jam de'long'e ven'int'a. Ni kun la patr'in'o est'is ĵus en'lit'iĝ'int'a'j.

Ivagin prem'is ŝi'a'n man'o'n.

— Antaŭ ĉio ni kon'at'iĝ'u! Mi ir'is pied'e. Tial est'is long'e. Ha? Ĉu mi ne vek'is la infan'o'n?

— Ne, ne! Ŝi dorm'as. Mi pet'as en'ir'i. Vi est'as nokt'ont'a ĉi tie, en la kuir'ej'o. Ĉio jam est'as ord'ig'it'a, sed komenc'e trink'u la te'o'n!

Olga ven'ig'is li'n tra la koridor'o en mal'grand'a'n pur'a'n kuir'ej'o'n. Sur tabl'o star'is jam esting'iĝ'int'a samovar'o, manĝ'il'ar'o, vaz'o da konfit'aĵ'o, pan'o, buter'o kaj kruĉ'o da lakt'o. Olga sid'iĝ'is, kun kaŝ'it'a sci'vol'em'o rigard'ant'e al Ivagin. Iom konfuz'it'a, li embaras'e miks'is la lakt'o'n per kuler'o.

— Vi, ver'ŝajn'e mir'is! —dir'is li. — Iu ne'kon'at'a person'o kaj la ceter'a! Ha? Sed ĝi est'as ja bagatel'o, ke mi ne est'as kon'at'a! Pet'is mi'n Vitalij tre'eg'e!

— Tut'egal'e, li skrib'is, kie vi ( ĝi est'as mi ) pas'ig'os la fest'o'j'n, sed mi'a edz'in'o tie pro la enu'o mort'as! Ha?

Olga ek'spir'is.

— Bon'a'n edz'o'n mi hav'as, kamarad'o Ivagin, ĉu ne ver'e?

— Mi tio'n ne sci'as, ĉu bon'a'n, ĉu mal'bon'a'n, sed li iu'foj'e strang'a est'as! Nu, ni pri tio post'e parol'os. Ĉu vi sol'a ĉi tie loĝ'as? Ha?

— Kun la patr'in'o kaj fil'in'o.

— Nu, jes, tio'n mi sci'as!.. Ĉu la patr'in'et'o vi'a dorm'as jam?

— Dorm'as. Morgaŭ vi kon'at'iĝ'os. —rid'et'is Olga. — Vi inter'ceter'e dev'os al ŝi en mastr'um'a'j afer'o'j help'i. Mi ja labor'as nun! En vic'o por aĉet'i viand'o'n, sen'dub'e vi est'os star'ant'a!

— En la vic'o por viand'o? Ha? —mal'trankvil'iĝ'is Ivagin. — Nu, jes, ceter'e ne grav'as! — Li ek'rid'is. — Ĉu vi sci'as, kial mi tiel? Mi neniam en la vic'o'j star'is! Mi eĉ ne sci'as, kiel ĝi est'as far'at'a!

— Infan'et'o! —sving'is Olga la man'o'j'n. — Jen kia vi est'as! Ne est'as tro mal'facil'e ĝi'n stud'i! Ali'e vi sen la tag'manĝ'o rest'os! Mi ja labor'as!

— Inter'ali'e, Vitalij Nikolaeviĉ evident'e ne sci'as, ke vi labor'as?

— Evident'e, ne sci'as! —rid'et'is Olga. — Li kred'ebl'e opini'as, ke mi ankoraŭ pas'ig'as la temp'o'n apud trog'o kaj primus'o. Sed ĉi tie kvankam est'as urs'angul'o, kvankam la trotuar'o'j mank'as kaj la preĝ'ej'o'j nombr'as pli, ol du'etaĝ'a'j dom'o'j, kvankam oni renkont'as la ven'ant'a'j'n el guberni'a centr'o estr'o'j'n kun ruĝ'a'j flag'o'j, tamen est'is pli facil'e al mi for'las'i la trog'o'n!

— Ĝi est'as bon'e, se tiel! —grumbl'is Ivagin. —Sekve, kia'n profesi'o'n vi pren'is?

— Mi labor'as en la infan'a dom'o. Nun ni legom'ĝarden'o'j'n pri'labor'is. Antaŭ la unu'a de maj'o la special'a'n task'o'n ni plen'um'is! Lum'as la sun'o, en la arb'ar'o bird'o'j kant'as, apud'e flu'as la river'o, —bon'e! Est'as sent'at'a la viv'o ĉirkaŭ'e! Sed ja tie... —Sed Olga silent'iĝ'is kaj mal'fid'em'e rigard'is al Ivagin.

— Ĝeneral'e! —al'don'is ŝi, rid'et'int'e. — Vi rakont'u al mi, kiel fart'as Vitalij! Ĉu li la morgaŭ'a'n tag'o'n ankoraŭ en Germani'o pas'ig'os?

— En la voj'o, se ne en Moskv'o! —kap'sign'is Ivagin. — Ĉu li ne skrib'is al vi? Oni for'pel'is li'n de tie! La tri'a'n tag'o'n mi jam komenc'as post for'vetur'o el Moskv'o. Inter'temp'e li pov'is ven'i.

— Kiel? — La okul'o'j de Olga profund'iĝ'is kaj fiks'iĝ'is sur la vizaĝ'o de Ivagin. — Kio'n ĝi signif'as?

— Ofensiv'o'n de l ’ kapital'ist'o'j, Olga Alekseevna, jen kio'n! La ĉe'est'o de grand'a kvant'o de soveti'a'j civit'an'o'j en Berlin'o unu'a'n de maj'o est'as ne'oportun'a! Ĉu vi aŭd'is, kio'n Zergiebel tie aranĝ'is?

Ivagin ek'salt'is de la seĝ'o kaj komenc'is varm'a'n agit'ad'o'n je tem'o pri la fin'iĝ'o de la stabil'period'o. Olga ne inter'romp'is li'n. Met'int'e la kap'o'n sur ambaŭ man'o'j'n, ŝi iom fleks'iĝ'is kaj medit'is pri io si'a.

Maten'e Ivagin de neniu est'is vek'it'a. Tra la dorm'o li aŭd'is, kiel la mal'jun'a mastr'in'o for'ig'is de la fenestr'o'j lign'a'j'n ĵaluzi'o'j'n, kiel ŝi per ken'o'j brul'ig'is la samovar'o'n, kiel hejt'is la rus'a'n forn'o'n, kiel bak'is arom'a'j'n gras'a'j'n kuk'o'j'n... Vek'iĝ'int'e, li long'e kuŝ'is sur transport'ebl'a lit'o kaj rigard'is tra la mal'ferm'it'a fenestr'o en ĝarden'o'n, or'um'it'a'n per ia varm'a sun'o.

La bird'o'j fajf'is sagac'a'j'n tril'o'j'n. Aŭd'iĝ'is hel'a rid'o de Injo kaj ŝi'a nud'a, iom roz'kolor'iĝ'int'a korp'et'o bril'et'is inter la verd'aĵ'o. Du'foj'e preter la fenestr'o est'is pas'int'a Olga en fantazi'a kostum'o, far'it'a el mal'nov'a patr'in'a kapot'o, kun bala'il'o en la man'o'j. Post'e Ivagin aŭd'is susur'o'n de la kun'bala'at'a'j pas'int'jar'a'j foli'o'j. Post'e al voĉ'o de Injo al'iĝ'is ankoraŭ ali'a'j infan'a'j voĉ'o'j kaj la ekscit'it'a'j infan'o'j est'is kur'ont'a'j al la bar'il'o observ'i io'n tra la fend'o. Sed la metropol'a loĝ'ant'in'o halt'ig'is ili'n per mal'estim'a rimark'o :

— Kia bagatel'o! Sol'a aŭtomobil'o por la tut'a urb'o!

Tiu ĉi rimark'o sekv'ig'is patriot'a'j'n protest'o'j'n de la ali'a'j infan'o'j kaj Injo ek'koler'is :

— For'ir'u vi, kot'makul'it'a! —dir'is ŝi al unu el la amik'in'o'j. Post tio komenc'iĝ'is vigl'a infan'a insult'ad'o. Ivagin mal'rapid'em'e sur'tir'is sur si'n la pantalon'o'n kaj el'ir'is la kort'o'n. La hel'a sun'o ig'is ferm'i la okul'o'j'n. Injo sid'is jam sur la peron'o kaj instru'is la infan'o'j'n kalkul'i :

— Vi ne tiel kalkul'as! —dir'is ŝi al si'a kot'makul'it'a amik'in'o. — Jen kiel kalkul'u. Sepcent, ok'cent, naŭ'cent, dek'cent, dek'unu'cent, dek'du'cent...

Tiam ŝi ek'vid'is la gast'o'n, rapid'e lev'iĝ'is kaj etend'is la man'et'o'n.

— Ĉu est'as onkl'o Ivagin? Salut'o'n! Mi est'as Injo!

— Do vi est'as Injo? —ek'interes'iĝ'is Ivagin. — Interes'e! Bon'e, ni kon'at'iĝ'u! Ĉu tiu'j est'as vi'a'j ge'amik'o'j? Ha?

— Jes, ili est'as mi'a'j ge'amik'o'j! —far'is Injo du'on'rond'o'n en la aer'o per la man'et'o. — Kaj ĉu vi port'as okul'vitr'o'j'n? — Vi for'met'u ili'n, ili mal'help'as al vi!

Ivagin ek'rid'is.

— Nun mi mal'bon'e vi'n vid'as! —dir'is li. — Permes'u, mi pli proksim'e vi'n rigard'os!

Li kapt'is ŝi'n kaj lev'is sur la ŝultr'o'n. Injo gaj'e ek'rid'is.

— Nu, kia vi fort'a est'as! Mi tio'n ne sci'is! Mi ja est'as pez'a! Panj'o dir'as, ke mi pez'as jam pli, ol dek'ses kil'o'j'n!.. Sed, onkl'o Ivagin, kiam vi'a'j okul'o'j rid'as, ili tre simil'as du fiŝ'et'o'j'n!..

— Fiŝ'et'o'j'n? Ha? —admir'is Ivagin.

— Jes! Kaj la brov'o'j est'as kvazaŭ du flav'a'j ski'o'j! Sed kial vi konstant'e “ ha ” ripet'as?.. He, onkl'o Ivagin, vi mem ne sci'as, kial! Nu, klin'u vi'a'n dors'o'n pli bon'e! Mi vol'as, ke vi mi'n galop'e promen'ig'u! — Kaj ne atend'ant'e la konsent'o'n, ŝi ord'ig'is si'n pli oportun'e sur li'a ŝultr'o. — Nu, rajd'u, rajd'u!..

Tia'spekt'e ili en'galop'is la ĝarden'o'n kaj tra'kur'is sub la flor'ant'a'j pom'arb'o'j. Post'e ili re'ven'is sur la peron'o'n. Olga star'is en la pord'o, rev'em'e rigard'is korv'o'n kaj kun evident'a ĝu'o aŭskult'is kluk'ad'o'n de la kok'in'o, tumult'ant'a mez'e de si'a flav'a id'ar'o. Ek'vid'int'e ili'n kaj iom ruĝ'iĝ'int'e, ŝi etend'is la man'o'n.

— Mal'lev'u Injon, —dir'is ŝi, —ŝi est'as tro batal'em'a! Ŝi kiu'n ajn sel'i sci'pov'as!

— Kaj kio'n sekv'as? Bon'vol'u mi'n sel'i!.. Mi ne kontraŭ'dir'as!.. —Ivagin rid'et'is. — Bon'e est'as ĉe vi, Olga Alekseevna! — Li ĉirkaŭ'rigard'is la mal'grand'a'n mal'rekt'iĝ'int'a'n stal'et'o'n, pord'et'o'n en la verd'a'n ĝarden'o'n, bed'o'j'n, fos'it'a'j'n de la man'et'o'j de Injo, kikerik'ant'a'n kok'o'n, salt'ant'a'n korv'o'n. Li al'tir'is al si la kuŝ'int'a'n sur'flank'e mal'plen'a'n kest'o'n kaj sid'iĝ'is.

—Sed mi opini'as, kamarad'o Ivagin, vi iom ironi'e ĝi'n dir'as. Ver'ŝajn'e vi la ali'a'n pens'as. Pri et - burĝ'ec'o ni'a vi, kred'ebl'e, mok'as!

Ivagin grat'is la brust'o'n iom embaras'it'e.

— Ĝust'e mi diven'is! —ek'kri'is Olga. — Mi ja kon'as vi'n, komun'ist'o'j'n! Ankoraŭ pent'i vi komenc'os, kial vi ven'is ĉi tie'n?!

— J - jes, —murmur'is Ivagin, —vi est'as vir'in'o diven'em'a! Sincer'e dir'ant'e, mi pens'is ankaŭ pri la et'burĝ'ec'o. Sed se vi la fremd'a'j'n pens'o'j'n diven'as, mi ne plu risk'as pri ĝi pens'i. Ha?

Ivagin rigard'is Olga ’ n, ŝi'a'n saĝ'a'n roz'kolor'iĝ'int'a'n vizaĝ'o'n, ŝi'a'j'n nud'ig'it'a'j'n iom brun'iĝ'int'a'j'n brak'o'j'n kaj mir'is en'pens'e, mis'kompren'ant'e, kio'n ankoraŭ bezon'as Vitalij.

— Ĉu vi dezir'as, kamarad'o Ivagin, akompan'i mi'n hodiaŭ en ni'a'n infan'dom'o'n? Vi vid'os ni'a'j'n infan'o'j'n. Inter'ceter'e, vi Injon est'os tren'ant'a sur la brak'o'j. La tut'a'n tag'o'n ŝi ne sukces'os pied'e ir'i, ŝi rapid'e lac'iĝ'as. Kaj vi, mi vid'as, jam amik'iĝ'is kun ŝi. Hieraŭ ni ĉio'n por la vesper'o est'is aranĝ'ant'a'j, —iom silent'int'e daŭr'ig'is Olga. — Oni al'ven'ig'is el la arb'ar'o branĉ'o'j'n, flor'o'j'n, betul'o'j'n. Kun la infan'o'j ni est'is ripet'ant'a'j la prezent'aĵ'o'j'n. Okaz'os lum'bild'o “ Printemp'o ”, post'e la pio'nir'a himn'o, post'e marŝ'ad'o kun ruĝ'a'j flag'o'j, post'e sol'o - el'paŝ'o'j. Mi'a Injo est'os deklam'ant'a.

— Ĉu vi nur por ŝi tiel klopod'as aŭ ĝeneral'e? —mal'konfid'em'e demand'is Ivagin.

Olga kun'tir'is la brov'o'j'n kaj mal'laŭt'e kontraŭ'dir'is :

—Sed tut'e antaŭ'ne'long'e mi, kamarad'o Ivagin, eĉ por mi'a propr'a infan'o ne kuraĝ'us tio'n aranĝ'i! Mi est'is tim'ant'a hom'o'j'n kaj ne kompren'is, ke la infan'o bezon'as soci'o'n. Ĝi okaz'is tial, ke mi'a sort'o est'is nur —la hejm'mastr'um'ad'o ĝis la mal'fru'a nokt'o. Ver'e, la viv'o ŝajn'is est'i nur sen'kompat'a kapt'il'o!

— Kial do? —ŝajn'ig'is si'n ne'kompren'ant'a Ivagin, — Ĉu do tiel mal'bon'e?

— Kiel vi opini'as? Se de tag'o al tag'o vi'a'j intenc'o'j dis'bat'iĝ'as kontraŭ la neces'o rest'ad'i hejm'e kun la infan'o, apud la primus'o kaj trog'o, kaj tiel daŭr'is sen'inter'romp'e kelk'a'j'n jar'o'j'n, kio pov'as rest'i de tiu'j intenc'o'j? Ĝi ja est'as mal'liber'ej'o! Nu, imag'u, ke oni lim'ig'is cirkl'o'n de vi'a'j okup'o'j per la hejm'a labor'ad'o? Ke oni mal'permes'is al vi ofic'i, est'i membr'o de l ’ parti'o, part'o'pren'i la sindikat'a'n viv'o'n kaj t. p.?

— Ne, tio'n mi eĉ imag'i ne pov'as! —ek'sving'is Ivagin la kap'o'n, —sed ĉu vi ne uz'is manĝ'o'salon'o'j'n, vart'ej'o'j'n?

— Est'as bon'e pri ĝi nur parol'i! Komenc'e oni dev'as kre'i tia'n manĝ'o'salon'o'n, kie la infan'o pov'us kvar - kvin foj'e dum la tag'o ricev'i la bezon'a'n kaj san'ig'a'n nutr'aĵ'o'n! Kaj ĉu la vart'ej'o'j ĉe ni sufiĉ'as? Kaj ĉu tiel bon'e est'as ĉio aranĝ'it'a, ke la patr'in'o, kroĉ'em'e ten'ant'a en la man'o'j tiu'n mal'grand'a'n paru'et'o'n, pov'us kuraĝ'i for'don'i ĝi'n al fremd'a'j man'o'j? La infan'o, ve, est'as tro romp'ebl'a!

Ivagin sving'mov'iĝ'is sur la kest'o, sed Olga tuj trankvil'ig'is li'n :

— Jes, mi sci'as tio'n! Mi mem ĝi'n kompren'is nun! Mi antaŭ'e tio'n ne kompren'is. Sed nun, ripoz'ant'e, mi tio'n pri'pens'is kaj ĉio'n kompren'is! Vi ja vid'as, ke mi labor'as!..


* * *

Vitalij el'ir'is de Serebrovskij kun prem'a sent'o. Li rest'is ĉe li nur du'on'hor'o'n, sed ĉi tiu du'on'hor'o pruv'is al li sen'senc'o'n de li'a vojaĝ'o. Serebrovskij fos'is io'n per la trem'ant'a'j man'o'j en la paper'uj'o, sku'is la telefon'tub'et'o'n, vant'is, rid'et'is al Vitalij rigid'e, kompat'ind'e. Li mal'jun'iĝ'is. En la har'o'j est'is pli da griz'aĵ'o, kaj sur la vang'o'j pli da sulk'o'j. Mal'bril'iĝ'is definitiv'e la okul'o'j.

Li ne kuraĝ'is el'dir'i si'a'n opini'o'n pri la propon'o de Vitalij. Konstru'i la metropoliten'o'n per la propr'a'j fort'o'j, nur kun al'tir'o de la fremd'a'j special'ist'o'j kaj kun larĝ'a el'uz'o de la ekster'land'a spert'o, sed per la propr'a'j fort'o'j? Al'log'i la soci'o'n al larĝ'a pri'diskut'o de la projekt'o?.. Ne, li ne dir'os tuj la respond'o'n! Oni dev'as pet'i konsil'o'n de la special'ist'o'j, invit'it'a'j dum for'est'o de Vitalij. Oni dev'as kun'vok'ig'i la ĉel'estr'ar'o'n. Oni dev'as ĝeneral'e medit'i, pri'parol'i, ricev'i la opini'o'j'n...

Vitalij ne for'turn'is de li la okul'o'j'n, dum li telefon'is al Popov, sed la staci'o ne respond'is kaj pas'is minut'o'j de la enu'ig'a silent'o. Serebrovskij nerv'em'e puŝ'is fork'o'n de la telefon'o kaj balbut'is :

— Jes, sekv'e, jes!..

Vitalij apati'e rakont'is, kiel est'as konstru'at'a la metropoliten'o en Berlin'o.

— Tio'n vi sci'as, de la strat'supr'aĵ'o, per'e de ne'profund'a'j tranĉe'o'j, kun plat'a kovr'aĵ'o. Cert'e, tia'manier'e pli mal'kar'e kost'as grund'labor'o'j, kvankam antaŭ'e oni el'pren'as la grund'o'n kaj post'e de'nov'e en'ŝut'as. Tamen pli kar'a est'as la metal'o. En Berlin mult'e da metal'o est'as uz'at'a por la kovr'il'o'j, ferm'ig'il'o'j kaj armatur'o. Precip'e grand'a diferenc'o est'as en kost'o de la krom'a'j labor'o'j. Ja en la tut'a distanc'o oni dev'as romp'i la pavim'o'n kaj met'i ŝild'o'j'n.

Ven'is Popov kaj sek'e ŝov'is al Vitalij la man'o'n.

— Salut'o'n, Vitalij Nikolaeviĉ! Jam ni lac'iĝ'is vi'n atend'i! Kio'n dir'is la german'o'j pri la koncesi'o?

Vitalij ek'rigard'is en la kur'ant'a'j'n okul'o'j'n de Popov kaj mal'aper'is ĉe li iu ajn dezir'o parol'i.

— Antaŭ, ol komenc'i inter'trakt'ad'o'n pri la koncesi'o, oni dev'us konvink'iĝ'i, ke ni mem ne kapabl'as far'i tiu'n ĉi labor'o'n!

— Ĝi est'us bon'e, —rikan'is Popov, sed ĝi ne sukces'os! Sed kial, Vitalij Nikolaeviĉ, vi tamen, ne plen'um'as ni'a'j'n ordon'o'j'n? Se oni skrib'as al vi, ke vi inter'trakt'u kaj tiel plu, vi, ŝajn'e, dev'as inter'trakt'i!

Vitalij spit'em'e mal'lev'is la okul'o'j'n ter'e'n.

— Mi ne konsent'as! —decid'em'e dir'is li, — Mi ne konsent'as tut'e!

— Vi'a'n konsent'o'n oni ne pet'as!

— Vi dev'as pet'i, kamarad'o Popov, vi dev'as! Mi postul'as la special'a'n kun'sid'o'n kun reprezent'ant'o'j de la plej grand'a'j moskv'a'j uzin'o'j. Ni dev'as sci'i la opini'o'n de la soci'o!

— Est'as dub'ind'e, kio'n dir'os la soci'o! —si'n'gard'e rimark'is Serebrovskij. — Ebl'e, ĝi ĝeneral'e est'as kontraŭ la metropoliten'o? Ja aper'as tia'spec'a'j artikol'o'j en " Izvestija ” kaj “ Labor'ist'a Moskv'o ”!

Vitalij lev'iĝ'is.

— Mi dezir'us parol'i kun Vinokurov.

— Li ankoraŭ est'as en Krime'o. Baldaŭ li re'ven'os.

— Mi vid'as, ĉiu'j ripoz'as!

— Al neniu est'as mal'permes'at'e! Li hav'as laŭ'dekret'a'n liber'temp'o'n! —sek'e rimark'is Serebrovskij. — Vi ankaŭ pov'as ricev'i!


* * *

Antaŭ la for'vetur'tag'o de Ivagin Olga pli fru'e, ol kutim'e fin'is la labor'o'n kaj dum'voj'e vizit'is la kooperativ'o'n. Ŝi trov'is ĉi tie si'a'n gast'o'n. Li deĵor'is en la vic'o, sen'pov'e ĉirkaŭ'rigard'ant'e. Li'n du'foj'e jam oni est'is el'puŝ'ant'a el la vic'o kaj ek'vid'int'e Olga ’ n, li tre'eg'e ĝoj'is.

— Ĉu vi kred'os? Ha? Plen'a'j'n tri hor'o'j'n mi jam star'aĉ'as! Diabl'o sci'as, kia mal'saĝ'aĵ'o! Oni sat'ig'is mi'n ĉi tie ĝis abomen'o per kontraŭ'sovet'a'j anekdot'o'j kaj mi mem far'iĝ'is iu grumbl'ul'o. Mi star'as kaj insult'aĉ'as kun tiu ĉi publik'o! Ha?

Olga ek'rid'is.

— Nun mi vi'n anstataŭ'ig'os. Se vi ne dorm'us tiel mult'e maten'e! Ĉu vi sci'as, ke la hom'o'j ven'as ĉi tie'n je la kvin'a maten'e?

Nur por unu minut'o ŝi mal'aper'is intern'e de l ’ magazen'o, el'ir'is de tie kun hel'a vizaĝ'o.

— Kial, nom'e, vi star'as? Ankoraŭ labkoro!.. Evident'iĝ'is, ke la viand'o'n jam antaŭ unu hor'o oni ne vend'as! Oni trankvil'iĝ'is kaj atend'as iu'n klar'ig'o'n! Se mi ne telefon'us al la kontor'o, vi ĝis la vesper'o star'us! Nun la afer'o pli rapid'e mov'iĝ'os!

Vesper'e ili vizit'is urb'a'n kin'ej'o'n. Ĝi est'is polv'oz'a ĝarden'o, for'barit'a de la strat'o per mal'rekt'a bar'il'o. Sur la pord'eg'o pend'is de'long'e perd'int'a si'a'n purpur'a'n kolor'o'n ŝild'o :

“ Teatr'o kaj ĝarden'o je la nom'o de kamarad'o Perepjolkin ”.

Kiu est'is Perepjolkin, tio'n eĉ Olga ne sci'is. En la ĝarden'o vag'ad'is dens'e farb'ig'it'a'j knab'in'o'j, kraĉ'ant'e flank'e'n kun'e kun sun'flor'a sem'ŝel'o mal'flat'a'j'n rimark'o'j'n rilat'e al am'ind'um'ant'a'j kun ili kavalir'o'j. En ombr'ig'it'a cirkl'aĵ'o la benk'o'j'n okup'is par'et'o'j. La cirkl'aĵ'o est'is komenc'e destin'it'a por danc'o'j, sed post'e la danc'o'j'n oni transport'is sur ali'a'n lok'o'n kaj rest'is dek du ne'lum'ig'it'a'j benk'o'j, situ'ant'a'j unu kontraŭ la ali'a. Ili far'iĝ'is la plej ŝat'at'a lok'o por rendevu'o'j.

En danc'ej'o mal'bon'a orkestr'o pen'e aŭd'ig'is " Pas dEspagne ”. Ĉirkaŭ du'on'cent'o da par'o'j apati'e turn'iĝ'is en la sam'a lok'o, susur'ant'e per la al'pland'o'j sur la ŝton'oz'a grund'o. Sam'e apati'a hom'amas'o, star'ant'e, observ'is la danc'ant'o'j'n. Sub la pied'o'j balanc'iĝ'is dis'kur'int'a'j radi'o'j de ŝancel'iĝ'ant'a'j supr'e rond'a'j lantern'o'j. Ivagin rigard'is komenc'e mal'supr'e'n, post'e supr'e'n, post'e la hom'amas'o'n kaj kraĉ'is.

— Jen ne hav'as la hom'o'j kio'n far'i, ha?, ĉu vi sci'as, Olga Alekseevna, —al'don'is li, okup'ant'e lok'o'n en la kin'ej'o, —mi komenc'as tim'i vi'n!

— Kial?

— Jen, vi mi'n jam en la vic'o'j'n send'as! La unu'a'n de maj'o mi vi'a'j'n komisi'o'j'n est'is plen'um'ant'a, la infan'o'j'n port'is, dum la infan'fest'o la dekor'aĵ'o'j'n post la kulis'o'j trans'mov'is, najl'o'j'n en'bat'is. La fil'in'o vi'a sur mi rajd'as! Fin'fin'e... — Li sving'is la man'o'n.

— Kio est'as fin'fin'e? —demand'as Olga mis'kompren'ant'e.

— Fin'fin'e mi neniam edz'iĝ'os! Vi tut'e mi'n dis'rev'ig'is!

Olga ek'rid'is.

—Sed vi kiel opini'is? Ĉu vi la social'ism'o'n est'os konstru'ont'a kaj vi'a edz'in'o nur la infan'o'j'n vart'os kaj en la vic'o'j deĵor'os? Sed ĉu ne dezir'as vi la invers'o'n? Iu ja dev'as pri ĉi tio si'n okup'i!

— Kial do la vir'o?

— Kial do la vir'in'o?

En la kin'ej'o est'is sufok'e. Ĉirkaŭ'lekant'e per la lang'o febr'ant'a'j'n lip'o'j'n, Ivagin sam'temp'e sent'is, kiel la ĉemiz'o, ŝvit'plen'iĝ'ant'e, glu'iĝ'as al la korp'o. Konserv'int'e la pacienc'o'n nur ĝis la tri'a part'o, li pet'eg'is :

— Insult'as mi mi'n mem, Olga Alekseevna! Kia diabl'o! Sur la ekran'o est'as polus'a'j glaci'o'j, sed de mi la sep'dek'a ŝvit'o flu'as! Ni ir'u aer'e'n! Kaj el'ir'int'e la ĝarden'o'n, li serioz'e rigard'is la vizaĝ'o'n de Olga.

Sekve, vi decid'is nun la tut'a'n temp'o'n al la labor'o dediĉ'i? Ĝi est'as bon'e! Sed kiel do la edz'o kaj infan'o? Ha?

— Du'on'e!

— Jen, mi ne sci'as, —dis'mov'is li la man'o'j'n, —ĉu ĝi plaĉ'os al Vitalij Nikolaeviĉ, aŭ ne? Ha? Ĝi dev'as, diabl'o ĝi'n pren'u, plaĉ'i!


* * *

Dum la special'a kun'sid'o en Mosĥozupr Vitalij nerv'um'is. Prezid'is Serebrovskij. En apog'seĝ'o'j kuŝ'ig'is si'n griz'har'a'j mal'jun'ul'o'j. Ili volupt'em'e glut'is la cigared'a'n fum'o'n kaj iu'foj'e strab'e rigard'is al Vitalij. La reprezent'ant'o'j de soci'a'j organiz'aĵ'o'j est'is mal'mult'a'j. De la uzin'o " Svet ” neniu ven'is. Ĉiu'j konsent'is, ke la tram'o ne kapabl'as solv'i la transport'a'n kriz'o'n, sed ĉiu'j maĉ'is la mal'nov'a'n tem'o'n, ĉu konstru'i, aŭ ne konstru'i la metropoliten'o'n. La reprezent'ant'o de la Inĝenier- Teknik'a sekci'o, respekt'ind'a profesor'o, est'is pruv'ant'a, ke la metropoliten'o nenio'n help'os, ke ĝi'a vetur'ig'pov'o ne sufiĉ'as, ke oni bezon'as la profund'a'n fervoj'en'konduk'o'n en urb'o'centr'o'n. La reprezent'ant'o de la Transport'a Trust'o pen'is konvink'i la kun'ven'o'n, ke la konstru'ad'o de l ’ metropoliten'o est'as prokrast'ebl'a ĝis la 1938 jar'o, kaj dum'e sufiĉ'os tiu sam'a profund'a en'konduk'o kaj elektr'ig'o de la ekzist'ant'a'j staci'o'j. La sam'a'n opini'o'n hav'is reprezent'ant'o de la plan'a organiz'aĵ'o.

Vitalij lac'iĝ'is pro kontraŭ'dir'ad'o. Li apog'is si'a'n kap'o'n kontraŭ dors'et'o de la seĝ'o kaj preskaŭ apati'e pens'is, kiom grand'a est'as la hom'a mal'kultur'ec'o! Ĉe la strat'o pluv'is. Sur la fenestr'o'j rul'is rapid'a'j mal'pur'a'j flu'et'o'j. Du verd'a'j branĉ'o'j plend'e bat'is si'n kontraŭ la vitr'o per la mal'sek'a'j foli'o'j. La vent'o alt'voĉ'e kant'is iu'n sopir'em'a'n kant'o'n.

Subit'e en'ir'is Vinokurov. Li ĵet'is al la ĉe'est'ant'o'j mal'zorg'a'n “ salut'o'n ”, si'n'gard'em'e for'met'is la mal'sek'a'n mantel'o'n kaj, iom sku'int'e, pend'ig'is ĝi'n sur la mur'o'n. Vitalij apenaŭ ne ek'salt'is sur la lok'o. Vinokurov est'is en blank'a somer'a kostum'o, sur kiu kutim'e tiel akr'e el'star'as la sud'a haŭt'brun'ec'o.

Moment'e, kiel ĉiam, en cerb'o de Vitalij ek'flam'is kun'rilat'o de l ’ ide'o'j. En la antaŭ'pas'int'a jar'o li ankaŭ vizit'is Krime'o'n. Li memor'as, kiel la aŭtomobil'o tra'ŝraŭb'is la mont'ar'o'n, krut'e turn'iĝ'ant'e ĉiam pli supr'e'n. La maŝin'o flug'is super la abism'o'j, tuŝ'ant'e per la rad'o'j supr'o'j'n de el'star'ant'a'j el sub abrupt'o'j sek'a'j arbust'o'j. La maŝin'o kun trem'ig'ant'a rapid'ec'o kur'eg'is al la abrupt'o kaj subit'e akr'e ĵet'ad'is si'n flank'e'n, ek'tim'ig'it'a per la krut'ec'o.

Mal'supr'e ŝancel'iĝ'is ruĝ'a'j ŝton'oz'a'j mont'ĉen'o'j, suk'plen'a'j verd'a'j pin'o'j, tromp'em'a'j ĉap'o'j de l ’ arb'ar'et'o'j, ĉar ili ŝajn'is est'i tre proksim'a'j kaj mol'a'j, kaŝ'ant'a'j sub si neniu'j'n nov'a'j'n abism'o'j'n. Per mal'long'a'j fajf'o'j la aŭtomobil'o al'prem'ad'is al la ŝton'o preter'pas'ant'o'j'n kaj mal'alt'kresk'a'j'n tatar'a'j'n ĉeval'o'j'n kun knar'ant'a'j ĉar'o'j. Ĉio, kio rest'is mal'supr'e, est'is en'volv'at'a iom post iom en griz'a vual'o de l ’ nebul'o. Sed jen la supr'aĵ'o, la last'a supr'e'n'flug'o kaj de ĉi tie ho, kiel mol'e fal'as rapid'eg'ant'a maŝin'o! Kvazaŭ glob'o, ĵet'it'a sur la dekliv'o'n! La vent'o fajl'as renkont'e'n kaj ie apud la kor'o penetr'as intern'e'n kun fend'a son'o.

Kaj jen ruĝ'a'j rok'pec'eg'o'j, fiŝ'ist'a'j ŝip'et'o'j, bril'eg'ant'a mar'o, kaj blind'ig'a ban'bord'o. Kaj nud'ig'it'a'j, hind'simil'a'j, brul'ig'it'a'j de l ’ sun'o figur'o'j...

Vitalij re'turn'is si'n al Vinokurov kaj ek'rigard'is li'a'n vizaĝ'o'n. Eĉ per et'a supr'aĵ'a tavol'o la brun'ec'o ne kuŝ'is sur li'a haŭt'o!

Vinokurov parol'is varm'e kaj pasi'e :

— Pri kio nur oni ne kulp'ig'as ni'n, defend'ant'o'j'n de l ’ metropoliten'o! Komenc'e, oni dir'as, la pavim'o'j'n asfalt'ig'u, la elektr'o'n aranĝ'u, la akv'o'n don'u al la antaŭ'urb'o'j! Komenc'e, oni dir'as, la tram'o'n nur sur rel'o'j'n bon'e met'u kaj post'e pri la metropoliten'o rev'u! Ĉu est'as nun la metropoliten'o real'a ide'o? Ĉu ĝi'n bezon'as la social'ism'a urb'o? Tram'o, tram'o, kaj ankoraŭ'foj'e tram'o! Sed pro tiu sam'a tram'o la moskv'a mastr'um'o trov'iĝ'as ( sen tro'grand'ig'o ) sur rand'o de abism'o! Ni'n minac'as ŝtop'o, ne'vid'it'a ĝis nun, pere'ig'a ŝtop'o, kiu ferm'os ni'a'j'n arteri'o'j'n! Ĉu vi kompren'as tio'n, kamarad'o'j?

Vitalij silent'is, silent'is ankaŭ la kun'ven'o. Vinokurov pentr'is bild'o'n de pied'ir'ont'a Moskv'o post du jar'o'j, se la metropoliten'o ne est'os konstru'it'a. Ĉio ĉi est'is kon'at'a al Vitalij. Vinokurov uz'is li'a'j'n propr'a'j'n argument'o'j'n.

Tamen li'a pled'o efik'is la ĉe'est'ant'o'j'n pli, ol vort'o'j de Vitalij. Iom post iom ced'is la defend'ant'o'j de la tram'o. Kaj tiam la reprezent'ant'o de la Inĝenier-teknik'a sekci'o, definitiv'e ne trov'int'a la kontraŭ'dir'o'j'n, ek'kri'is :

— Jes, kamarad'o'j, jes, ĝi est'as kompren'ebl'a! Sed kiu do ĝi'n konstru'os? Ni ne pov'as!

Vinokurov sen'hezit'e kaj trankvil'e en la streĉ'it'a silent'o respond'is :

— Konstru'os ĝi'n bon'eg'a german'a firma'o. Tiu ĉi firma'o pri'serv'as Berlin'o'n, Vien'o'n kaj Hamburg'o'n. Ĝi est'as la plej bon'a konstru'firma'o. Ĝi en'suĉ'is en si'n plej perfekt'a'j'n metod'o'j'n de l ’ konstru'ad'o de la ekster'strat'a'j voj'o'j. Inĝenier'o Zorin mem raport'os la impres'o'j'n pri la berlin'a metropoliten'o kaj, esper'ebl'e, sub'ten'os mi'n!

Vitalij ek'salt'is.

— Vi frenez'iĝ'is! —kri'is li, — Vi ankoraŭ kuraĝ'as esper'i mi'a'n sub'ten'o'n!

Ĉiu'j mir'ig'it'e turn'is si'n al li. Vitalij tut'a brul'is pro la indign'o.

— Mi al'vok'as ĉiu'j'n ĉe'est'ant'a'j'n reprezent'ant'o'j'n de l ’ uzin'o'j dir'i fin'e si'a'n vort'o'n! Ĉu ĉio'n oni dev'as trans'don'i, kiel koncesi'o'n? Ĉu ni est'as tiel sen'pov'a'j? Jes, la fremd'a spert'o est'as bezon'a al ni, sed ĉu nepr'e en la form'o de la privat'a kapital'o? Kaj tio est'as parol'at'a nun, kiam la tut'a land'o est'as okup'it'a pri la plej grand'eg'a social'ism'a konstru'ad'o, kiam la labor'ist'a klas'o de ni'a ŝtat'o pruv'is per neniam vid'it'a'j lim'temp'o'j de l ’ konstru'o, kio'n kapabl'as la prolet'a land'o!

Kaj nun Vitalij rimark'as, kiel en la post'a'j vic'o'j aŭd'iĝ'is iu bru'o.

Tra la salon'o al la tribun'o ek'mov'iĝ'is Ivagin. Vitalij rigid'iĝ'is. Li ne vid'is li'n ĝis nun. Ĉio en la salon'o streĉ'iĝ'is. Ivagin for'met'is la okul'vitr'o'j'n kaj akurat'e met'int'e ili'n en special'a'n uj'o'n, ek'tondr'is tra la ĉambr'o :

— Ni postul'as klar'ec'o'n! La labor'ist'o'j de la plej grand'a'j soveti'a'j uzin'o'j rajt'as la atent'o'n! Ha? Mi al'port'is la instrukci'o'n postul'i klar'a'n respond'o'n : ĉu ni dezir'as vend'i al la kapital'ist'o'j kun'e kun la metropoliten'o ni'n mem, aŭ ni hav'as sufiĉ'e da fort'o, kaj ni komenc'os tiu'n ĉi labor'eg'o'n mem? Mal'facil'e, ni sci'as! Sed ĉu mal'mult'e da mal'facil'aĵ'o'j ni jam trans'pas'is? Ĉu mal'mult'e da kolos'o'j ni est'as konstru'ont'a'j laŭ la kvin'jar'a plan'o? Ha? Ĉu ni ne pov'as pren'i ankoraŭ unu kolos'o'n, la transport'a'n kolos'o'n de l ’ soveti'a metropol'o?..

Vitalij neniam ankoraŭ vid'is li'n tia. Ivagin el'kresk'is, fortik'iĝ'is, li'a voĉ'o akr'iĝ'is kaj martel'is la koncesi'a'n teori'o'n. Vinokurov, sulk'iĝ'int'e aŭskult'is. Popov malag'e rid'et'is, esperant'e, ver'ŝajn'e, ke iu ankoraŭ est'as al Ivagin kontraŭ'dir'ant'a. Sed Ivagin far'iĝ'is subit'e la plej bril'a orator'o. Tiel, cert'e, okaz'is dum la civil'a milit'o, kiam al la plej mal'facil'a'j, al la plej danĝer'a'j kaj respond'ec'a'j front'o'j est'is send'at'a'j hom'o'j el la fabrik'o'j kaj tie ili far'is mirakl'o'j'n.

La labor'ist'a part'o de l ’ aŭskult'ant'ar'o aprob'e ek'zum'is.

Fin'int'e agit'a'n part'o'n de la pled'o, Ivagin tuj trankvil'iĝ'is, pren'is la okul'vitr'o'j'n, tra'viŝ'is ili'n, sur'met'is sur la naz'o'n kaj komenc'is ordinar'voĉ'e leg'i la rezoluci'o'n. Atent'o de la kun'ven'o ating'is apoge'o'n.

— Ĝi est'as propon'o de ni'a uzin'o, —klar'ig'is li, —ni postul'as la plej baldaŭ'a'n kaj sen'kondiĉ'a'n konstru'ad'o'n de l ’ metropoliten'o. Apud pli'bon'ig'o de la tram'o, aranĝ'o de la profund'a fervoj'en'konduk'o kaj elektr'ig'o de la apud'urb'a'j fervoj'o'j la metropoliten'o est'as plej grav'a task'o. Ni postul'as trans'don'i ĉi tiu'n demand'o'n por larĝ'a diskut'ad'o publik'e kaj en la gazet'ar'o. Ni propon'as ne don'i la metropoliten'o'n en la koncesi'o'n kaj konstru'i ĝi'n per la propr'a'j fort'o'j. La uzin'o mobiliz'as por konstru'ad'o la plej bon'a'j'n special'ist'o'j'n elektr'ist'o'j'n - inĝenier'o'j'n, teknik'ist'o'j'n kaj labor'ist'o'j'n. Ni al'vok'as far'i la sam'a'n la plej bon'a'j'n uzin'o'j'n de Moskv'o. Ni propon'as mobiliz'i mon'rimed'o'j'n de la loĝ'ant'ar'o. Ni postul'as el'las'o'n de special'a prunt'o kaj la unu'a'j aĉet'as la obligaci'o'j'n en ampleks'o de la monat'a salajr'o.

Ĵus, kiam Ivagin est'is fin'int'a, Serebrovskij tint'ig'is la sonor'il'o'n kaj anonc'is paŭz'o'n. En la koridor'o Ivagin ĉirkaŭ'pren'is kaj kis'is la amik'o'n.

— Nu, amik'o, mal'gras'iĝ'is vi ekster'land'e? Ha? Ĝi, frat'o, ne est'as ripoz'ej'o! Ĉu mi bon'e ili'n kontraŭ'dir'is? Ha? Ĉu vi est'as kontent'a? He, amik'o! Ni ĉiu'j'n uzin'o'j'n al'vok'os!

Li ne las'as al Vitalij dir'i eĉ unu vort'o'n. Vitalij rigard'is li'n per kares'a'j okul'o'j kaj rid'et'is.

— Ĉu la mond'revoluci'o, vi'a'opini'e, proksim'iĝ'as? Ha? Kiel stat'as tie, en Germani'o? Ĉu Zergiebel furioz'as?.. Nu, ne grav'as! Baldaŭ ni kapt'os li'n je la vost'o! — Rimark'int'e dub'o'n en la okul'o'j de Vitalij, li pren'is li'n je la manik'o : — Ĉu vi ne kred'as, diabl'aĉ'o? Vi mensog'as! Ni kapt'os! Est'u cert'a!

— Mi ne pri tio! —kontraŭ'dir'is Vitalij, —mi pri la trust'o!

— Ha? Ĉu pri tiu ĉi kompani'o? Est'u, amik'o, trankvil'a! La afer'o est'as gajn'it'a! Est'as klar'e!

Vitalij mir'ig'it'e lev'is la okul'o'j'n. Ivagin bat'is li'n sur la ŝultr'o'n kaj ek'rid'eg'is.

— La patr'o'n Semjonov hav'as, kanajl'o! Vi ankoraŭ kontraŭ'dir'as! — Kaj tuj li al'don'is ali'ton'e : — De l ’ edz'in'o kaj fil'in'o mi vi'n salut'as. Ili est'as tut'e san'a'j kaj intenc'as ven'i Moskv'o'n en la aŭgust'o. —Ivagin esplor'em'e ek'rigard'is al Vitalij kaj al'don'is : — Vi hav'as ne'mal'bon'a'n edz'in'o'n! Inter'ali'e, dum'voj'e ĉi tie'n, mi laŭ la mal'nov'a kutim'o vizit'is la kancelari'o'n kaj demand'is la leter'o'j'n. Por mi mank'as, sed al vi, amik'o, jen oni skrib'as el Germani'o!

Vitalij kapt'is la kovert'o'n el man'o'j de Ivagin kaj subit'e pal'iĝ'int'e, mal'lev'iĝ'is sur benk'o'n. Li tuj re'kon'is sur la kovert'o skrib'manier'o'n de Alice.


El not'libr'et'o de Alice Berg

28 de februar'o 1929.

Mi ne sci'as, ĉu re'memor'is mi'n Vitalij almenaŭ unu'foj'e. Mi ne kred'as, ne kred'as al li. Mi li'n kompren'is ĉiam. Li est'as mi'n kompren'ont'a nur unu'foj'e. Li ne far'is eĉ tio'n!..

Kaj jen li pet'as mi'n pri la renkont'o. Se iu sci'us, kiel ĝoj'e ek'trem'is mi'a kor'o kaj kiel ĝi rigid'iĝ'is tuj post ĉi tio!.. Por kio ni, Vitalij, renkont'iĝ'u? Ja antaŭ, ol nom'i mi'n vi'a Alinjo, vi est'os pet'int'a mi'n sid'iĝ'i, mem for'mov'iĝ'os la ali'a'n rand'o'n de la benk'o kaj komenc'os la oficial'a'n juĝ'esplor'o'n. Vi prav'os. Mi ne riproĉ'as vi'n. Ja vi dev'as est'i konvink'it'a, ke vi'a am'at'in'o ne est'as perfid'ul'in'o...

Ne, Vitalij! Ne valor'as renkont'iĝ'i!..


La 10 de mart'o 1929.

Mi sci'as, mi kulp'as, mi far'is la erar'o'n. Sed neniu sci'as, kiom kost'as al mi ĉi tiu erar'o. Mi'a patr'o neniam est'is labor'ist'o. Li est'as fidel'a serv'ant'o de la kapital'ist'o'j. Li est'as social-faŝist'o. Sed ĉu ver'e, ke ili pov'us mi'n kompren'i, se mi ne mensog'us?..

Walter Ulmann asert'as, ke jes, ili pov'us... De post kiam li loĝ'as en la legom'ĝarden'o'j, en mi'a anim'o far'iĝ'is pli lum'e. Li est'as tia grand'a kaj mal'lert'a, kaj iom rid'ind'a. Li pov'as aŭskult'i, ne palpebr'um'ant'e, la plej terur'a'j'n konfes'o'j'n kaj ne pend'i al la rakont'ant'o fid'o'n.

Mi klar'ig'is al Walter mi'a'n infan'a'n am'et'o'n al Reingold. En tia'j famili'o'j, kiel la ni'a, Reingold est'is opini'at'a, kiel taŭg'a fianĉ'o. Li ja est'is lern'ant'a en milit'a lern'ej'o, en li oni vid'is est'ont'a'n oficir'o'n. Mi do est'is knab'in'et'o kaj rev'ad'is pri bel'a am'o. Sed mi nenio'n promes'is al li. Mi nenio'n pov'is promes'i. Mi est'is tro jun'a.

Ulmann ne demand'is mi'n pri la detal'o'j. Sed mi ja ili'n ne hav'is. Mi fier'e tra'port'is mi'a'n virg'a'n pur'ec'o'n tra la jar'o'j de tent'o'j kaj nur Vitalij... Ne, ne, mi ne vol'as pens'i pri ĝi, mi ne vol'as re'memor'i! Tri monat'o'j'n da turment'o! Ĉu ne sufiĉ'as?


La 24 - an de mart'o 1929.

Ulmann demand'is hieraŭ, ĉu mi de'long'e ĉes'ig'is la rilat'o'j'n al Reingold? Mi eĉ forges'is. Ŝajn'e, mi hav'is tiam dek'naŭ jar'o'j'n. Li est'is ankoraŭ serv'ant'o en la arme'o. Ja tut'e antaŭ'ne'long'e mi ek'sci'is, ke li serv'as nun en la polic'o.

Ulmann insult'et'is mi'n. Mi dev'is ĝi'n klar'ig'i al la komision'o.


La 18 - an de april'o 1929.

Walter propon'as al mi labor'o'n en Wedding. Kiom da jar'o'j mi labor'is en volfram'a fak'o? Ho, Walter, de post la 1922 jar'o. Ĉu vi mir'as? Jes, jes, de la dek'ses'jar'a aĝ'o. De post fin'o de la lern'ej'o, kiam mi, antaŭ ol an'iĝ'i universitat'o'n, laŭ dezir'o de la patr'o, por unu jar'o ir'is en fabrik'o'n " Osram ”. Kial mi rest'is tie pli, ol unu jar'o'n? Jen ĉi tie est'as solv'o de l ’ problem'o, kar'a Walter!

En la fabrik'o mi'a mond'o du'on'iĝ'is. Inter la labor'ist'o'j est'is pli da faŝist'o'j, ol komun'ist'o'j, tamen mi ek'hav'is interes'o'n por " Rote Fahne ”. Kaj mi kon'at'iĝ'is kun kelk'a'j libr'o'j, el tiu'j, kiu'j'n al mi ŝov'is komsomol'an'o Til Spielgritz. Li, ceter'e, ne sci'is, tiu Til, ke mi est'as fil'in'o de burĝ'o, kiam li rekomend'is mi'n en la Region'komitat'o de Komsomol'o. Ĉu vi kompren'as, Walter?.. Post'e Til est'is arest'it'a kaj mi long'temp'e rest'is sol'a komsomol'an'o en la fabrik'o. En la pas'int'a jar'o oni for'pel'is ankaŭ mi'n.

La patr'o? Kun la famili'o mi romp'is ĉia'n inter'lig'o'n ankoraŭ en la du'dek tri'a, kiam ili est'is ali'flank'e de l ’ barikad'o'j.


La 28 - an de april'o 1929.

Hieraŭ est'is trans'don'at'a la ruĝ'arme'an'a standard'o al la ni'a taĉment'o. Mi dir'as, al la ni'a, kaj la kor'o kun'prem'iĝ'as pro la dolor'o. En la pas'int'a jar'o mi est'is membr'o de la Inter'naci'a Komision'o. Ĝust'e mi iniciat'is la esperant'a'n korespond'o'n kun la ruĝ'arme'an'o'j. Kaj hodiaŭ mi ven'is la solen'o'n kaŝ'e, sen la permes'il'o. Mi kaŝ'is mi'a'n vizaĝ'o'n en la hom'amas'o, tim'ant'e est'i re'kon'it'a. Mi vid'is Otton, mi vid'is Erich ’ on, mi vid'is Vitalij ’ on!.. Jes, mi vid'is li'n!..

Li star'is sur la grand'eg'a mal'plen'a estrad'o antaŭ dek'kvin mil aŭskult'ant'o'j kaj traduk'is el esperant'o la leter'o'n.

“ Kar'a'j kamarad'o'j! La ruĝ'arme'an'o'j de N - regiment'o send'as al vi, okaz'e de la unu'a de maj'o flam'a'n salut'o'n kaj la standard'o'n, far'it'a'n je ni'a'j labor'groŝ'o'j ”.

Vitalij ne vid'is mi'n. Li'a'j radi'ant'a'j okul'o'j ĉirkaŭ'vag'ad'is. Ja li hodiaŭ ne est'as moskv'a inĝenier'o, eĉ nek reprezent'ant'o de Sovet'uni'o. Li hodiaŭ est'as ruĝ'arme'an'o.

Otto frap'is per la pied'o'j sur la lign'a estrad'o kaj mal'volv'is la ruĝ'a'n tol'o'n kun falĉ'il'o, martel'o kaj or'a sur'skrib'o :

“ Ruĝ'arme'an'o'j de N - regiment'o al berlin'a'j ruĝ'front'an'o'j ”. La ĥor'ej'o, ŝtup'ar'o'j, parter'o, amfiteatr'o, mur'o'j, ĉio, kio est'is kun mi, super mi kaj sub mi, ĉio ek'tondr'is en potenc'a kri'eg'o :

" Rot Front! Rot Front! Rot Front! ”

Mi ne pov'is mi'n de'ten'i, mi ek'kant'is kun'e kun ĉiu'j, kiam si'n turn'is al la salon'o fanfar'o'j, trumpet'o'j kaj cimbal'o'j.

" Völker, hört die Signale Auf zum letzten Gefecht! Die Internatio'nale Erkämpft das Menschenrecht! ”

Mi est'is kant'ant'a kaj la larm'o'j brul'ig'is mi'a'j'n okul'o'j'n. Erich ĉirkaŭ'pren'is tali'o'n de Vitalij. Li ven'ig'is li'n al rand'o de l ’ estrad'o. Ek'est'is la moment'o, kiam ne plu rest'is lok'o por la person'a'j tra'viv'aĵ'o'j. Mi el'tir'is mi'n je la plen'a kresk'o kun'e kun la tut'a salon'o.

— La rus'a kamarad'o trans'don'u al la soveti'a prolet'ar'o ĵur'o'n de la ruĝ'front'an'o'j sub la ruĝ'arme'an'a standard'o.

Erich solen'e lev'is la man'o'n. Mil'o'j da labor'ist'a'j pugn'o'j ek'ŝancel'iĝ'is en la aer'o.

— Ni ĵur'as uz'i ni'a'j'n fort'o'j'n por la liber'ig'a batal'o. Ni ĵur'as kun fer'disciplin'o en la vic'o'j marŝ'i al la decid'a lukt'o. La plej grand'a mal'estim'o de labor'ist'ar'o est'u pun'o al tiu'j, kiu'j perfid'os la ruĝ'a'n front'o'n. Ni'a pugn'o est'as lev'it'a. Ni ĵur'as venk'i, aŭ mort'i por la standard'o de la prolet'a diktatur'o.

Mi ripet'is la ĵur'o'n kun'e kun ĉiu'j. Ĉu vi aŭd'as, Erich? Ĉu vi aŭd'as, Vitalij? Mi ripet'is la ĵur'o'n...


La 1 - an de maj'o 1929.

Jen la tut'o. Mi re'e marŝ'as en la berlin'a'j strat'o'j. Sed apud mi mank'as Erich, mank'as Otto, mank'as Vitalij. Anstataŭ Erich apud'e paŝ'as Walter. Mi ja labor'as nun en la ali'a kvartal'o. Sed Vitalij... Ne, ne!..


La 1 - an de maj'o, vesper'e.

Mi mal'varm'um'is, ŝajn'e, hieraŭ sub tiu ĉi pluv'eg'o, re'ven'ant'e de la miting'o. Tre'eg'a kap'dolor'o. Mi sent'as, kiel alt'iĝ'as la temperatur'o. Sed Wedding est'as for'tranĉ'it'a de la urb'o. Ni est'as sieĝ'at'a'j.

Ĉi tie, en mal'vast'a loĝ'ej'et'o en kvin'a etaĝ'o, est'as aranĝ'it'a ni'a sanitar'a punkt'o. Tut'e proksim'e, ĉe la strat'angul'o sen'inter'romp'e kant'as mitrajl'il'o. Sed oni al'ir'as la fenestr'o'n kaj rigard'as mal'supr'e'n, oni vid'as flav'a'j'n stel'et'o'j'n, ek'flam'ant'a'j'n en mal'lum'o.

Tiu'j'n strang'a'j'n, ne'hom'a'j'n ek'kri'o'j'n mi al'kutim'iĝ'is. Ho, kiel rapid'e la hom'o akir'as kutim'o'j'n!..

Re'e oni al'port'as la brankard'o'n. Mi klin'as mi'n kaj vid'as sang'o'verŝ'ant'a'n karn'o'n.

— Pacienc'o'n, kamarad'o, pacienc'o'n! Tiu ĉi vund'o ne est'as grav'a. Vi ne mal'trankvil'iĝ'u! —Sed mi'a propr'a anim'o ne est'as trankvil'a. En ĝi brul'as alarm'o, jes, alarm'o, kiu romp'as la kap'o'n, per fajr'o super'verŝ'as la vang'o'j'n. Oni dev'as ŝtop'i la orel'o'j'n kaj bind'i la vund'o'j'n. Jen tiel! Mi prov'u al'met'i la polm'o'n al frunt'o de la hom'o kun dis'ŝir'it'a makzel'o. Ebl'e, li ĉes'os kri'i.

Ho, kiel mal'vast'e est'as ĉi tie! Ĉiu'j tri lit'o'j est'as okup'it'a'j. Du vir'o'j ŝancel'iĝ'as sur seĝ'o'j. La mastr'in'o sid'as sur la plank'o, sur ĉifon'ar'o, kaj mi vid'as en du'on'mal'lum'o ŝi'a'j'n grand'iĝ'int'a'j'n okul'o'j'n. Ŝi ek'trem'as post ĉiu paf'o. Ŝi'a'j fil'o'j est'as tie, apud la barikad'o. Ni ne hav'as elektr'a'n lum'o'n kaj petrol'lamp'o fum'iz'as. Fum'aĵ'o kaj acid'a odor'o de la sang'o. Mi komenc'as frost'o'trem'i.

Kio'n ili parol'os, mi'a'j kamarad'in'o'j?..

Alice est'as mal'san'a. Oni dev'as for'send'i ŝi'n hejm'e'n.

— Las'u ŝi'n sid'i. Ebl'e est'os pli bon'e tiel. Mi est'as ek'star'ont'a.

— Sid'u, Alice, sid'u!

Naĝ'as nebul'o. Mal'fort'a naŭz'em'o. Est'as mal'facil'e spir'i. Mi aŭd'as ke frap'as la dent'o'j. Iu en'ŝov'as en mi'a'n buŝ'o'n mal'varm'a'n rand'o'n de glas'o. Mi trink'as. La tut'a'n korp'o'n kapt'as tre'eg'a lac'ec'o. La frunt'o ŝvit'iĝ'as. Ne for'las'ant'e la lok'o'n, mi el'tir'as la pied'o'j'n...

Haven'o... Profund'a nokt'o. La grumbl'em'a'j argan'o'j ĉes'as inter'parol'i per knar'ant'a'j voĉ'o'j. Nigr'a faŭk'o de la hold'o kovr'iĝ'as per pez'a ferm'il'o. La fer'a best'o, sat'iĝ'int'e, trankvil'iĝ'is.

Mi el'ŝir'iĝ'as el ĉirkaŭ'pren'o de Vitalij. Mi kis'as li'n last'foj'e, ard'e. Mi larĝ'e mal'ferm'as pord'o'n de la et'a kabin'o, frap'int'e ĝi'n sur rand'o'n de lav'il'o. Mi kur'as sur la krut'a ŝtup'ar'o supr'e'n. Li ir'as post mi, balanc'iĝ'ant'e, kiel ebri'ul'o, apog'ant'e sur verg'o'n de la kupr'a balustrad'o.

Kaj jen mi star'as sur la bord'o en amas'o de l ’ adiaŭ'ant'o'j. La vapor'ŝip'o mal'rapid'e de'bord'iĝ'as. Mi aŭd'as mal'son'a'n kluk'ad'o'n de l ’ maŝin'o kaj laring'a'j'n ek'kri'o'j'n de l ’ ŝip'estr'o. Grand'eg'a or'um'it'a titol'o ( mi ne sci'as, kia ) sur la steven'o, lum'ig'it'a de la bord'o per mal'bril'a'j lantern'o'j, dron'as kaj dron'as en la mal'lum'o. La rond'a'j ilumin'fenestr'et'o'j ĵet'as flav'a'j'n radi'et'o'j'n mal'supr'e'n, en la nigr'a'n akv'o'n. Komenc'e ili simil'as la efektiv'a'j'n fenestr'o'j'n. Post'e ili far'iĝ'as nur bril'et'ant'a'j punkt'o'j. Verd'a'j lantern'et'o'j sur la mast'o'j ek'pend'is en la aer'o. La vapor'ŝip'o mal'aper'as en la mar'o...

Ĉu tio est'as sonĝ'o? Aŭ halucin'o?.. Aŭ mal'san'a delir'o? Mi nenio'n sci'as pri Vitalij. Ĉu iu dir'is al mi, ke li jam est'as for'vetur'int'a?..

Mi ankoraŭ pov'as mal'ferm'et'i la okul'o'j'n kaj vid'i, kio okaz'as en la ĉambr'o. De la brankard'o oni for'met'as iu'n. La mastr'in'o lev'iĝ'as de la plank'o kaj, ek'spirant'e, ord'ig'as la ĉifon'ar'o'n. Ies vir'a voĉ'o koler'e kri'as :

— Ĉu vi sci'as, la polic'o uz'as kugl'o'j'n dum - dum!

Mi sent'as grand'a'n em'o'n ek'dorm'i...


La 2 - an de maj'o 1929.

Mi ricev'is grip'o'n. Kia sen'senc'aĵ'o —dum tia'j tag'o'j... Mi eĉ ne sci'as, kio tie okaz'as. En la legom'ĝarden'o'j reg'as silent'o. La ĵurnal'o'j ne ven'as, la radi'o sen'zorg'e translaci'as charlestown ’ on. La vart'ist'in'o nenio'n pov'as ek'sci'i. Se eĉ ŝi io'n sci'as, ŝi ne dezir'as rakont'i. Des pli mal'bon'e!

Mi ek'dorm'et'is, ver'ŝajn'e, hieraŭ sur la seĝ'o. La vek'iĝ'o est'is ne'atend'it'a. Sur mi'a kap'o kuŝ'is kon'at'a man'o. La vart'ist'in'o'n pri'zorg'ig'is mi'a temperatur'o. Vir'o kun nigr'a barb'o star'is apud'e. La vart'ist'in'o grumbl'is.

— Oni paf'as ja, vart'ist'in'o! Kiel vi ven'is ĉi tie'n? La ek'tim'o for'pel'is mi'a'n dorm'o'n moment'e. Ŝi en'tir'is la lip'o'j'n.

— Oni trankvil'iĝ'is tie, fraŭl'in'o bolŝevik'in'o. Nun vi est'as re'ven'ont'a hejm'e'n.

Mi rifuz'is. La koler'o de l ’ vart'ist'in'o rid'ig'is mi'n. Mi rid'et'is, sed mi'a'j kamarad'in'o'j ne pren'is mi'a'n flank'o'n.

— Ne disput'u, Alice! Se vi est'as mal'san'a, kio'n vi pov'as far'i? La paf'ad'o ĉes'is. Ni sukces'os ĉio'n aranĝ'i sen vi.

La vir'o est'as mal'ferm'ont'a la valiz'o'n kun instrument'o'j. Mi definitiv'e indign'is.

— Sinjor'o doktor'o! Vi'a'j mal'san'ul'o'j atend'as vi'n sur tiu'j lit'o'j!

Li io'n tra'murmur'is. Mi ne aŭskult'is kaj re'turn'is mi'n al la vir'in'o'j. Mi est'is insist'ont'a, ke la kurac'ist'o esplor'u tiu'n ĉi, la last'a'n, kun kugl'o'j dum - dum. Li io'n kontraŭ'dir'is kaj mi mir'is, kiel subtil'iĝ'is li'a voĉ'o. Ĝi son'is el iu mal'proksim'o. Mi eĉ kompren'is li'n.

— Kiom'a hor'o est'as? —demand'is mi lac'e. La ceter'a'n mi mal'bon'e memor'as. Ŝajn'e, oni pren'is mi'n sub'brak'e kaj ie'n for'konduk'is.


La 3 - an de maj'o 1929.

Hodiaŭ mi fart'as pli bon'e. Mi pov'as el'lit'iĝ'i kaj iom marŝ'i tra la ĉambr'o. Strang'e!.. Kial tiel mal'trankvil'e bat'as mi'a kor'o? Kiam mi rigard'as spegul'o'n, mi ĉiam pens'as pri Vitalij. Kial? Ebl'e, pro tio ke mi vid'as mi'n per li'a rigard'o. Kutim'e mi ne re'memor'as, ke mi est'as bel'a kaj matur'a knab'in'o. Sed en la spegul'o mi vid'as fort'a'n, graci'e kun'met'it'a'n, bril'a'n korp'o'n... Kaj subit'e mi kompren'as tiu'j'n rigard'o'j'n kaj insist'em'a'j'n mov'o'j'n, kiu'j tiel ne plaĉ'is al mi en Vitalij. Tiam mi sent'as fal'o'n de l ’ sang'o en mi'a korp'o. Mi vid'as, kiel hel'a'j blu'a'j okul'o'j de la or'har'a knab'in'o en la spegul'o mal'hel'iĝ'as kaj rigard'as mi'n sen'mov'e, vitr'e. Jen tia est'as li'a rigard'o kaj mi tut'a kun'prem'iĝ'as pro frap'et'ad'o de la fal'ant'a sang'o...

Sed kial ŝajn'as al mi, ke Vitalij est'as for'vetur'int'a? Mi ir'u al la najbar'o kaj ek'sci'u la nov'aĵ'o'j'n. Mi sur'met'as la jungŝturman bluz'o'n. La vart'ist'in'o ne dev'as io'n kontraŭ'dir'i.

Mal'jun'a Schuman, mi'a najbar'o, star'as post palis'ar'o de si'a ĝarden'et'o, apog'int'e si'n sur la pord'et'o'n. Sur li'a stang'o, kiel ĉiam, sen'zorg'e flirt'as la tri'kolor'a flag'o.

Genosse Friedrich! Guten Tag! Kiu'j'n nov'aĵ'o'j'n vi hav'as?

Schuman rikan'as la sen'dent'a'n buŝ'o'n kaj lev'as supr'e'n la flav'a'n pro la fum'ad'o barb'et'o'n.

— Mult'a'j est'as la nov'aĵ'o'j, Genossin Berg! Ĉu ne sufiĉ'as?

— Mi dezir'as sci'i, kiu'j nov'aĵ'o'j est'is dum la last'a'j tag'o'j! Mi est'as du tag'o'j'n ne el'ir'int'a la strat'o'n.

Li turn'as al mi si'a'n mir'ig'it'a'n vizaĝ'o'n.

— Ĉu vi ne plu ricev'as la ĵurnal'o'j'n? Ho, pardon'u, mi forges'is! Vi ja est'is ricev'ant'a " Rote Fahne ”!

Mi pen'as re'ten'i la emoci'o'n.

— Ĉu vi vol'as dir'i, ke " Rote Fahne ” ne plu ekzist'as?

— Al vi'a bedaŭr'o, Genossin Berg, al vi'a bedaŭr'o!

— Ne ŝajn'ig'u vi'n est'i burlesk'a, Genosse Friedrich, vi ja ne est'as pulĉinel'o! Dir'u, kiel ĝi fin'iĝ'is?

— Ĉu vi dezir'as sci'i, kio'n skrib'as pri ĝi " Vorwärts ”?

Mi tut'e koler'iĝ'is.

— Tut'e egal'e! Ne mal'pacienc'ig'u mi'n!

—" Vorwärts ” skrib'as, ke la komun'ist'o'j mem est'as kulp'a'j. Ili ne dev'us invit'i al la demonstraci'o, se ĝi est'is mal'permes'it'a.

— Jen, kiel! Re'e la komun'ist'o'j kulp'as!

— Cert'e! La komun'ist'o'j paf'is kontraŭ la polic'o!

— Kaj la polic'o?

— La polic'o est'is dev'ig'at'a si'n defend'i.

— Vi mensog'as!

Mi'a voĉ'o son'as sovaĝ'e. Friedrich evit'em'e lev'as la ŝultr'o'j'n.

— Ĉu mi mensog'as?..

— Vi'a " Vorwärts ” mensog'as. La komun'ist'o'j ne paf'as la unu'a'j. Ili nur si'n defend'is...

— Kaj eĉ dum la arm'it'a ribel'o?..

La malic'a'j okul'o'j de Friedrich kares'em'e mal'larĝ'iĝ'as. Mi perd'as la pacienc'o'n.

— Silent'u, Schuman, tuj silent'u!

— Inter'ali'e, Genossin Berg, vi for'met'u tiu'j'n ĉifon'o'j'n! — Li mal'estim'e kap'montr'as mi'a'n jungŝturman bluz'o'n, —tre simpl'e : ĝi est'as kontraŭ'leĝ'a vest'o. Vi demonstr'as per ĝi aparten'o'n al la krim'a organiz'aĵ'o.

Mi sufok'iĝ'as, apog'as mi'n kontraŭ la pord'et'o.

— Ĉu la Lig'o de l ’ Ruĝ'front'an'o'j est'as mal'permes'it'a?

— Jes, jes, —triumf'e kap'jes'as Schuman, — Al vi'a bedaŭr'o ĝi est'as mal'permes'it'a!

Mi kur'as, mi rapid'as, mi sen'fin'e long'e vetur'as per tram'o'j, per aŭtobus'o'j, per metropoliten'o. Post'e mi erar'vag'as en strat'et'o'j. Mi traf'as ne tie'n, kie'n mi bezon'as. Ĉiu'j dom'o'j est'as ident'a'j. En ĉiu est'as kvin etaĝ'o'j, en ĉiu gis'a pord'eg'o kaj asfalt'a laŭt'son'a kort'o.


La 4 - an de maj'o 1929.

En la loĝ'ej'o de Erich la pord'o ne est'as ferm'it'a. Iom puŝ'int'e ĝi'n per la ŝultr'o, mi subit'e renkont'iĝ'as kun Otto. Li star'as antaŭ la pord'o kaj ripar'as la portupeon. Li'n ne mir'ig'as mi'a ven'o.

— Ĉu est'as vi, Alice? Est'as bon'e, ke vi sur'hav'as la uniform'o'n. Ni ĉiu'j decid'is ĉe'est'i la en'ter'ig'o'n en la uniform'o'j.

Mi kun'prem'as la brust'o'n per la man'o'j. Kial tiel furioz'e bat'as la kor'o?

— Ĉu li mort'is, Otto? Ĉu li tamen, mort'is?

Li sen'respond'e si'n klin'as kaj pen'e prov'as tra'ŝov'i mal'obe'em'a'n kudr'il'o'n tra dik'a led'o de la rimen'o. La pied'o'j mi'a'j kontraŭ'vol'e sub'fleks'iĝ'as... Mi mal'lev'iĝ'as seĝ'o'n.

Otto! Mi ja ne tial ven'is! Mi ja pens'is, ke Erich san'iĝ'os! Ke li el'ir'os renkont'e al mi, ĝoj'e etend'os la brak'o'j'n kaj dir'os...

Mi kompren'as, ke mi dir'as mal'saĝ'aĵ'o'j'n. Mi silent'iĝ'as. Otto est'as mir'ig'it'a.

— Kio'n li dir'us? Vi, ŝajn'e, est'as mal'san'a. Do vi komenc'e avert'us pri tio!..

— Nu, bon'e! Sed mi pet'as vi'n ne aspekt'i tiel acid'e. Mi tio'n ne toler'as.

Subit'e la terur'a pens'o ven'as mi'a'n kap'o'n. Mi larĝ'e mal'ferm'as la okul'o'j'n.

— Aŭskult'u, Otto, ĉu li est'as ĉi tie?

— Kiu?

Erich?

Otto eĉ kraĉ'as pro la koler'o.

— Kiel rapid'e la hom'o'j mal'saĝ'iĝ'as! Erich est'as en la mort'int'ej'o. Post unu hor'o ni pren'os li'n de tie. Ĉu vi kompren'as? Sed ĉi tie est'as la patr'in'o de Erich.

— La patr'in'o?.. Ĉu vi dir'as, la patr'in'o?.. Jes, jes, cert'e! Tuj, Otto! mi tuj! Kio'n ŝi bezon'as? Ĉu mi ŝi'n help'u? Konsol'u?.. mi tuj!..

— Kiel mi vid'as, vi por nenio taŭg'as. Vi'n mem oni dev'as konsol'i! Nu, vigl'iĝ'u, kun'tir'u la fort'o'j'n, kuraĝ'u! Jen, tiel! Nun vi pov'as ir'i. Tie est'as ankaŭ Berta.

Mi mal'ferm'as la pord'o'n en la dorm'o'ĉambr'o'n. Antaŭ mi sur la lit'o est'as vir'in'o. Ŝi sid'as, kun'prem'ant'e la tempi'o'j'n per la man'o'j kaj met'int'e la kubut'o'j'n sur la genu'o'j'n. Ŝi hav'as ankoraŭ jun'a'n vizaĝ'o'n, sed ĝi nigr'iĝ'is. La sek'a'j okul'o'j fiks'e rigard'as en mal'proksim'o'n. Apenaŭ al'pingl'it'a'j nigr'a'j har'o'j kaŝ'as en si blank'a'j'n tavol'et'o'j'n. Mi pen'as kuraĝ'ig'i mi'n kaj far'as kelk'a'j'n paŝ'o'j'n.

Berta viŝ'as polv'o'n de la ŝrank'o. Ŝi for'salt'as de la taburet'o, met'as la ĉifon'o'n kaj etend'as la man'o'n.

— Mi tre ĝoj'as, Alice! Mi est'is cert'a, ke en la danĝer'a minut'o vi est'os kun ni! Mi est'is pret'a al batal'o, sed vi far'is ĝi'n antaŭ mi. Ĝi est'as bon'e!

Subit'e mi re'memor'as la el'turment'it'a'n korp'o'n sur trotuar'o, ruĝ'a'j'n vizaĝ'o'j'n de la polic'an'o'j, afabl'a'n rid'et'o'n de Reingold kaj dorlot'it'a'j'n man'o'j'n, el'poŝ'ig'int'a'j'n la cigar'uj'o'n. Mi tro mal'fru'e ĝi'n far'is. Ho, tro mal'fru'e! Ne, mi ne est'is batal'pret'a! Tro mal'fru'e al'kur'is mi Reingold ’ on. Erich jam est'is mal'viv'a.

Kaj kio'n mi est'is ankoraŭ far'ont'a? Mi, eks'fianĉ'in'o de tiu ĉi nobl'a oficir'o kun roz'kolor'a'j ung'et'o'j? Kio dek'obl'ig'is mi'a'j'n fort'o'j'n? Ĉu abomen'sent'o al li, ĉu koler'eg'o, ĉu potenc'o de l ’ ĉagren'o, ĉu mal'esper'o? Li ek'tim'is mi'n, tiu ĉi roz'kolor'a mort'ig'ist'o! Mi paf'is li'n per li'a propr'a revolver'o...

Mi ne sent'as la konscienc'turment'o'j'n. Mi nur bedaŭr'as, ke mi far'is ĝi'n tre mal'fru'e!

Kiel pli aĝ'a frat'in'o, Berta ĉirkaŭ'pren'as mi'n je la tali'o.

Frau Anna! Tiu est'as Alice Berg. Ĉu vi aŭd'is ŝi'a'n nom'o'n?

La vir'in'o, sen'mov'e sid'ant'a, iom ek'trem'et'as. Lev'int'e la kap'o'n, ŝi rigard'as en mi'a'n vizaĝ'o'n.

— Ĉu mi aŭd'is tiu'n ĉi nom'o'n? Ho, jes! Erich rakont'is al mi pri vi.

Mi sent'as, kiel la sang'o ŝpruc'as mi'a'n vizaĝ'o'n.

— Li hav'is mal'bon'a'n opini'o'n pri mi, Frau Anna, ĉu ne ver'e?

La vir'in'o kap'sku'as.

— Ho, ne, kar'a Fräulein! Nenio'n mal'bon'a'n mi pri vi aŭd'is!

Mi mal'lev'iĝ'as apud ŝi sur la lit'o. Mi sci'as, ke mi dev'as io'n parol'i konsol'a'n. Mi sci'as, ke oni dev'as cert'ig'i tiu'n ĉi vir'in'o'n, ke ni ĉiu'j kompren'as ŝi'a'n mal'ĝoj'o'n... Anstataŭ tio ĉi mi dir'as :

— Mi tre'eg'e kulp'as al Erich!

La vir'in'o fal'ig'is la kap'o'n sur la man'o'j'n kaj ek'plor'is. Ŝajn'e, mi dir'is ne tio'n, kio'n mi dev'is. Ja la vir'in'o ne kapabl'as tio'n kompren'i.


La 5 - an de maj'o 1929.

Okaz'as tiel iu'foj'e en kin'ej'o. Vi observ'as kin'o'kronik'o'n : sport'fest'o'n, al'ven'o'n de fremd'a ambasador'o, funkci'ig'o'n de nov'a uzin'o en Sovet - uni'o... Subit'e, anstataŭ la rid'et'ant'a komsomol'an'o aper'as funebr'a procesi'o. En sever'a silent'o mov'iĝ'as la hom'amas'o'j kaj mal'gaj'a'j vizaĝ'o'j kun'prem'is la lip'o'j'n. La pez'a'j ĉerk'o'j kun alt'a'j kovr'il'o'j est'as super'kovr'it'a'j per standard'o'j. La fort'a'j ŝultr'o'j fleks'iĝ'as sub ili.

Ne, ĝi ne est'as kin'o'kronik'o. Ĝi est'as en'ter'ig'o de la pere'int'o'j. Walter kaj Otto sur'hav'as la uniform'o'j'n. Kun funebr'a'j sur'manik'o'j kaj flor'kron'o'j ili paŝ'as antaŭ'e. Post ili —mar'ist'o'j en blank'a'j ĉemiz'o'j kaj ruĝ'a'j kravat'o'j. La unu'a ĉerk'o. Klin'int'e la standard'o'j'n, post la ĉerk'o marŝ'as ni'a taĉment'o. La du'a ĉerk'o, la tri'a, la kvar'a... Dek'unu... Du'cent labor'ist'a'j delegaci'o'j akompan'as la mort'ig'it'a'j'n kamarad'o'j'n. La popol'o ŝtop'is la strat'o'j'n.

" Unsterbliche, Opfer, ihr sanket dahin, Wir stehen und weinen voll Schmerz, Herz und Sinn, Ihr kämpfet und stärbet um kommendes Recht Wir aber, wir trauern der Zukunft Geschlecht ”.

Mi kant'as kaj ne aŭd'as la propr'a'n voĉ'o'n. La polic'a'j aŭtomobil'o'j ĉe la strat'angul'o'j silent'e preter'las'as ni'n. El la fenestr'o'j depend'as ruĝ'a'j flag'o'j kun nigr'a border'o. Prolet'a Berlin'o fin'as la labor'o'n. Kant'ant'e la funebr'a'n marŝ'o'n, ĝi kun'flu'iĝ'as kun ni'a'j vic'o'j.

" Einst aber, wenn Freiheit den Menschen enstand, Und all euer Sehen Erfülling... ”

Frau Anna paŝ'as apud'e, apog'ant'e sur mi'a'n brak'o'n. Si'a'n griz'iĝ'ant'a'n kap'o'n ŝi port'as fier'e.

Ni jam ating'is Friedrichsfelde. Taĉment'o'j de rajd'ist'o'j, pied'polic'an'o'j kaj aŭtomobil'o'j atend'em'e star'as ĉe voj'kruc'iĝ'o'j. La tond'et'it'a'j ale'o'j de la kviet'a tomb'ej'o de'long'e jam ne est'is vid'ant'a'j tia'n hom'amas'eg'o'n.

" Dann werden wir künden, wie ihr einst gelebt, Zum höchsten der Menschheit empor nur gestrebt... ”

La standard'o'j si'n klin'is super la mal'kovr'it'a tomb'o. La voĉ'o'j hodiaŭ ne est'as simpl'e varm'a'j. Ili est'as tra'penetr'it'a'j de la ĉagren'eg'o. Mi vid'as antaŭ mi la potenc'a'n dors'o'n de Thälmann. Li fortik'e en'radik'iĝ'is per ambaŭ pied'o'j grund'o'n super la kav'o. Li'a'j parol'o'j flug'as en la amas'o'n, kiel ard'ig'it'a'j metal'fajr'er'o'j.

— La unu'a'n de maj'o la burĝ'ar'o postul'is de la social-demokrat'o'j aranĝ'i buĉ'ad'o'n de l ’ revoluci'a prolet'ar'o, La mal'permes'o de " Rote Fahne ” kaj de la Lig'o de l ’ Ruĝ'front'an'o'j est'as nur la unu'a paŝ'o de la kruel'a teror'o. Social'demokrat'o Künstler nom'is la barikad'a'j'n batal'ant'o'j'n lumpen - prolet'o'j! La komun'ist'a parti'o plen'e solidar'iĝ'as kun la barikad'batal'an'o'j. La komparti'o kaj la lig'o de l ’ ruĝ'front'an'o'j ne al'las'os, ke oni ili'n mal'permes'u. Ni al'vok'as ĉiu'j'n ĉe'est'ant'o'j'n ĵur'i, ke, kiam ven'os la decid'a hor'o, ili ne for'met'os la arm'il'o'j'n. La burĝ'ar'o kaj ĝi'a'j social'faŝist'a'j lake'o'j est'os definitiv'e neni'ig'it'a'j kaj en Germani'o reg'os la prolet'a diktatur'o!

Ĉu vi aŭd'as, Erich? Jam la du'a'n foj'o'n mi ĵur'as! La du'a'n foj'o'n! Kaj ĉi - foj'e mi ĵur'as je vi'a memor'o. Mi est'as nur mal'spert'a vir'in'o, sed eĉ mi'a'j mal'grand'a'j fort'o'j ebl'e ankaŭ est'os bezon'a'j en tiu grand'a afer'o, por kiu vi for'don'is la viv'o'n. Ĉu vi aŭd'as?..

Rot Front!


La 2 - an de juli'o 1929.

Pas'is nur du monat'o'j post la unu'a de maj'o. Ĝi est'as la monat'o'j de ekster'ordinar'a'j okaz'int'aĵ'o'j en mi'a viv'o. Mi est'as re'akcept'it'a en Komsomol. Mi de'nov'e labor'as en la taĉment'o. Mi'a voĉ'o de'nov'e son'as en la lokal'o'j kaj sur la plac'o'j. Unu'foj'e mi eĉ aŭd'is laŭd'o'n el la buŝ'o de grand'a komun'ist'o, vizit'int'a ni'a'n region'o'n :

— Ne'mal'bon'a agit'ant'o est'as tiu ĉi knab'in'o, —dir'is li post mi'a dors'o, kiam mi est'is parol'ant'a, —ŝi posed'as la aŭskult'ant'o'j'n kaj kompren'as la politik'o'n.

Kiam mi re'turn'is mi'n, al mi ŝajn'is, ke Walter Ulmann rid'et'is. Mi re'ven'is hejm'e'n en tia ĝoj'o, ke ĝi rid'ig'is mi'a'n mal'jun'a'n vart'ist'in'o'n. Ŝi dir'is ke jam la tut'a'n jar'o'n ŝi ne est'is vid'int'a tiom stult'a'n radi'ad'o'n sur mi'a vizaĝ'o.


La 31 - an de juli'o 1929.

Mi est'as en'ig'it'a en la delegaci'o'n al U S S R. Kiu'n mi dev'as dank'i por ĉi tiu honor'o? Ĉu Walter ’ on, zorg'em'e kontrol'ant'a'n ĉiu'n mi'a'n paŝ'o'n? Ĉu Otto ’ n, kiu de'nov'e ŝerc'as kun mi, kiel antaŭ'e kaj asert'as, ke mi dev'us li'n for'ĵet'i de la fenestr'o post li'a mal'saĝ'a kaj mal'just'a insult'ad'o rilat'a mi'n dum la komsomol'a kun'ven'o? Ĉu mi'a'n uzin'o'n, kiu preskaŭ unu'anim'e postul'is send'i almenaŭ unu vir'in'o'n - aktiv'ul'in'o'n? Mi ne sci'as, sed fakt'o rest'as la fakt'o. Ni'a vagon'ar'o al'proksim'iĝ'as Moskv'o'n.


La 1 - an de aŭgust'o 1929.

Mi ne aŭskult'as, pri kio oni parol'as en la kupe'o. Ĉi tie jam sek'iĝ'is la gorĝ'o'j. Est'as tra'kant'it'a'j ĉiu'j kant'o'j, rakont'it'a'j ĉiu'j anekdot'o'j. Nun oni simpl'e okup'as si'n per re'memor'o'j. Mi star'as apud la fenestr'o kaj atend'as. Atend'as kun trem'et'ad'o, atend'as kun kaŝ'it'a, apenaŭ re'ten'at'a jubil'o. Nun est'as varm'a sun'a maten'o. Ĉe la staci'o'j oni pov'as el'ir'i kaj proksim'e esplor'i la mult'kolor'a'n hom'amas'o'n. Ili rav'e rigard'as mi'n, mut'e esprim'ant'e si'a'j'n sentiment'o'j'n. Oni pov'as aŭskult'i la strang'a'n parol'ad'o'n. Oni pov'as salut'i ili'n en tiu ĉi lingv'o, super kiu mi, ŝajn'e, la kap'o'n romp'os.

Nokt'e ni est'is trans'vetur'ant'a'j iu'n river'o'n. La ond'o'j bat'is apud la rad'o'j mem. Ruĝ'a lun'o est'is sub'akv'iĝ'ant'a, for'salt'ant'e el la krisp'a'j nub'et'o'j kaj kur'is sur bril'et'ant'a'j ond'o'j, kvazaŭ kupr'a turn'iĝ'ant'a ŝraŭb'o. Mal'oft'a'j arbust'et'o'j el'star'is el sub la akv'o kaj sur ŝaŭm'ant'a'j ond'o'krest'o'j balanc'iĝ'is nigr'a'j fiŝ'ist'a'j boat'o'j. Nun renkont'e'n turn'iĝ'as ĉap'o'j de verd'aĵ'o, bril'as blu'a'j ruband'et'o'j de river'et'o'j, tondr'ant'e tra'salt'as pont'o'j. Rid'ind'e est'as vid'i, kiel ĉe la staci'o'j la pasaĝer'o'j el'kur'as el vagon'o'j, kaj kun'puŝ'iĝ'ant'e, ie'n fulm'o'rapid'as kun te'kruĉ'o'j en la man'o'j. Dum mi ripoz'as de la lac'ig'a rad'frap'ad'o, tra la mal'ferm'it'a fenestr'o en'flug'as bird'pep'ad'o, knar'ad'o de kamp'ar'an'a ĉar'o sur la polv'a voj'o kaj voĉ'o'j de la renkont'ant'a ni'n publik'o.

Moskv'o el'naĝ'as el la roz'kolor'a nebul'o. Tuj mi re'vid'as li'n, Vitalij ’ on. Mi el'ŝov'as mi'n el la fenestr'o, el'tir'as la kap'o'n. Mi pen'as sekv'i la bril'ant'a'n du'on'rond'o'n de la rel'o'j, sur kiu'j glit'as verd'a ruband'o de la vagon'ar'o. Jam est'as vid'ebl'a la staci'dom'o.

Jam est'as vid'ebl'a'j la ruĝ'a'j deviz'o'j sur la platform'o ( " Gruss den Berliner Barikade - kämpfern! ” ). Jam est'as vid'ebl'a'j la standard'o'j kaj jungŝturmaj vest'o'j. Jam est'as aŭd'ebl'a la tambur'ad'o kaj son'o'j de l ’ Inter'naci'o. Jen aper'as la ĝoj'a'j vizaĝ'o'j, ruĝ'a'j tuk'et'o'j kaj ruband'o'j. Mi'a vid'sent'o dek'obl'e akr'iĝ'is. La entuziasm'a hom'amas'o kur'as sur la platform'o. Halt! Ni est'as ven'int'a'j.

Hu, ĝi est'as jam tro! Mi ne pov'as eĉ lev'iĝ'i! La kamarad'o'j el'ir'u! Mi tuj!..

Mi kaŝ'e rigard'as tra la fenestr'o. La ni'a'j est'as ĉirkaŭ'it'a'j de la amas'o. Ha, jen li est'as, Vitalij! Li mal'trankvil'ig'it'e ĉirkaŭ'rigard'as la al'ven'int'o'j'n. Mi vid'as sur li'a vizaĝ'o dolor'a'n rid'et'o'n. Konvulsi'o kur'as de li'a buŝ'o. Li ne vid'as mi'n. Li serĉ'as, serĉ'as per la okul'o'j. Li konvink'iĝ'as, ke mi ne ven'is. Li pal'iĝ'is. Sed li ne vol'as ĝi'n montr'i. Li ja renkont'as ne sol'a'n mi'n. Jen, li re'akir'is si'a'n spirit'o'stat'o'n. Lev'iĝ'ant'e sur la pied'pint'o'j, li supr'e'n'ĵet'as la pugn'o'n kaj laŭt'e kri'as :

Rot Front!

Mi ne plu hav'as la pacienc'o'n. Mi respond'as al li el la fenestr'o :

Rot Front, Genosse Zorin!

Permes'u al mi re'konsci'iĝ'i. Antaŭ mi est'as ankoraŭ la plen'a tag'o... Sed sur mi'a'j lip'o'j kuŝ'as ankoraŭ varm'a sentiment'o de la kis'o...

Ŝajn'e, mi est'is parol'ant'a sur la plac'o. Post'e mi respond'is la sen'nombr'a'j'n demand'o'j'n. Post'e mi kon'at'ig'is Walter ’ on kun Vitalij. Walter firm'e prem'is li'a'n man'o'n kaj ne pov'is de'ten'i si'n de la kompliment'o mi'a'adres'e :

Se vi, kamarad'o, kon'as ni'a'j'n amik'o'j'n, mi pov'as fier'e al vi raport'i, ke ni'a'j amik'o'j est'as bon'a'j! Jen, ekzempl'e, Alice! Flam'o! Kun tia'j mirakl'o'j est'as far'ebl'a'j!

— Ni'n oni for'vetur'ig'is per aŭtomobil'o hotel'o'n " Lux ”. Iu kamarad'o kun kim - insign'o preskaŭ sek'e dir'is al Vitalij, ke li ne trud'u al ni si'a'j'n inter'parol'o'j'n. Mi dev'is en'miks'iĝ'i. Est'as rid'ind'e! La kamarad'o mir'is kaj demand'is :

— Ĉu vi li'n kon'as?

Vitalij ven'is " Lux ” ’ on dum la tag'manĝ'o. Mi sid'is apud Ulmann. Li burlesk'is, pen'ant'e al'met'i al mi la du'a'n kok'id'aĵ'o'n. Ĉiu'j rid'is. Eĉ la ofic'ist'o'j de la manĝ'salon'o rid'et'is. Tra larĝ'a'j fenestr'o'j en la ĉambr'o'n est'is fal'ant'a'j lum'garb'o'j, super'verŝ'ant'e ni'n per or'simil'a polv'o. Vitalij al'ir'is mi'n. Walter ek'ĝoj'is, al'tren'is al si per unu fingr'o brun'a'n kverk'lign'a'n seĝ'o'n kaj en'ig'is ĝi'n inter si kaj mi.

Ĉu vi spert'is en vi'a viv'o sent'o'n, kiam la hom'o, por ĉiam perd'it'a, re'ven'as? Ĝi est'as tut'e ekster'ordinar'a sent'o! Tre, tre ne'mult'a'j hom'o'j ĝi'n kon'as! Ĉu vi sci'as la proverb'o'n : kio pas'is, ne re'ven'os? Ho, tut'e mal'ver'e! Ja oni pov'as tiel fort'e ek'am'i, ke super ni naĝ'os jar'o'j de l ’ dis'iĝ'o kaj post ili la am'o est'os sam'e hel'a, kiel en la unu'a'j tag'o'j!..

Mi am'as li'n! Ebl'e, ĝi al'port'os al mi nov'a'j'n turment'o'j'n, sed mi am'as li'n!..

Ulmann ir'is por ali'vestiĝ'i. Ni kun Vitalij supr'e'n'ir'is en mi'a'n ĉambr'o'n. Mi ir'is iom antaŭ'e sur tapiŝ'et'o'j de la larĝ'a koridor'o, kun'prem'ant'e per la mal'dekstr'a man'o la brust'o'n kaj de'ten'ant'e la kor'o'n. Mal'ferm'int'e la pord'o'n, mi preter'las'is li'n. En la ĉambr'o est'as du'on'mal'lum'e. La sun'o en si'a rapid'eg'a fal'o est'is halt'ig'at'a per la krem'kolor'a'j kurten'o'j, depend'ant'a'j de la plafon'o.

Al'proksim'iĝ'int'e la lit'o'n, mi de'turn'is mi'n, mi'n klin'ant'e kaj kaŝ'ant'e la ek'flam'int'a'n vizaĝ'o'n. Li al'ir'is de'post'e, trans'ĵet'is la man'o'j'n trans mi'a'n kap'o'n kaj al'prem'is mi'n al si. Mi el'spir'is la tut'a'n aer'o'n kaj pli profund'e for'ĵet'is la kap'o'n mal'antaŭ'e'n. Jen est'as mi'a'j lip'o'j, Vitalij!.. Ili trem'et'as, mi ne sci'as, pro kio! Ĉu pro antaŭ'sent'o de la feliĉ'o, aŭ de la nov'a dolor'o!

Nun ni vetur'as Park'o'n de la Kultur'o kaj Ripoz'o. La sun'o flu'as en la bril'ant'a torent'o el la emajl'a ĉiel'o. Ĝi fand'as la asfalt'o'n, varm'ig'as fer'a'j'n stri'o'j'n de l ’ tegment'o'j, or'um'as flor-rum'bet'o'j'n de l ’ ĝarden'o'j, kares'as la ne'kovr'it'a'j'n kap'o'j'n de l ’ rapid'ant'a'j hom'o'j. Ĝi dis'part'iĝ'as en larĝ'a'j fenestr'o'j de l ’ magazen'o'j, si'n ban'as en flu'et'o'j de l ’ fontan'o'j sur grand'a'j plac'o'j, sub'rigard'as verd'ruĝ'a'j'n glob'o'j'n en apotek'o'j kaj eĉ prov'as sid'iĝ'i sur ŝtal'a'j lantern'et'o'j de ni'a aŭt'o.

Mi en'glut'as tiu'n ĉi sun'o'n. Ĝi est'as kiel mirakl'e san'ig'a trink'aĵ'o!..

Ĉi tie iam est'is rest'ad'ej'o de car'o'j dum ili'a'j vizit'o'j Moskv'o'n el Peterburg'o. Sur pitoresk'a'j dekliv'o'j, kur'ant'a'j al Moskv'a - river'o, inter dens'a verd'aĵ'o de Neskuĉny Ĝarden'o, sur vast'a, tra'ard'ig'it'a de la sun'o ekspozici'a teritori'o est'as nun aranĝ'it'a la Park'o de l ’ Kultur'o kaj Ripoz'o. Cent'mil'o'j da hom'o'j en'flu'as la gast'em'a'j'n pord'o'j'n de la alt'a lign'a pavilon'o kaj dis'flu'as sur sen'nombr'a'j sabl'a'j voj'et'o'j. Se oni lev'iĝ'as supr'e'n, sur verand'o'n de la ĉef'pavilon'o, de kie la hel'pur'ig'it'a'j tub'o'j de du orkestr'o'j dis'aŭd'ig'as en la park'o son'o'j'n de bravur'a'j melodi'o'j, aŭ, knar'ant'e per la lign'a plank'o, oni lev'iĝ'as la teras'o'n - leg'ej'o'n, kie kuŝ'as en oportun'a'j apog'seĝ'o'j kaj kanap'o'j la dorlot'at'a'j de l ’ sun'o ripoz'ant'o'j, kun radi'o'telefon'o'j sur la kap'o'j, se de tie oni rigard'as mal'supr'e'n, ĉio kolor'bril'as antaŭ la okul'o'j. Hel'a'j makul'o'j de divers'kolor'a'j skarp'o'j, ĉapel'et'o'j kaj rob'o'j ŝveb'as inter blank'a'j ĉemiz'o'j kaj sport'vest'o'j de la vir'o'j. Seninterrompaj torent'o'j mov'iĝ'as ĉiu'direkt'e. Ili penetr'as la pavilon'o'j'n, zigzag-ruband'e ĉirkaŭ'volv'ant'e la aranĝ'it'a'j'n tie ekspozici'o'j'n. Preskaŭ ne halt'ant'e, ili tra'pas'as laŭ'long'e de la sen'fin'a'j diagram'o'j, afiŝ'o'j, model'o'j, specimen'o'j, bild'o'j, nur por unu minut'o amas'iĝ'ant'e ĉirkaŭ grup'gvid'ant'o'j, kiu'j, si'n streĉ'ant'e, don'as la klar'ig'o'j'n.

Jen est'as ekspozici'o de la Moskv'a Sovet'o. Ĉi tie vi trov'os ĉio'n, kio'n vi dezir'as. Funkci'ant'a'j'n teks'o'stabl'o'j'n, maŝin'o'j'n, el'kraĉ'ant'a'j'n aks'ing'o'j'n, aŭtobus'a'j'n part'o'j'n, tram'vagon'o'n, vitrin'o'j'n de manufaktur'a'j kaj galanteri'a'j magazen'o'j, fac'et'it'a'j'n flakon'o'j'n de parfum'o, hom'ampleks'a'j'n fel'bot'o'j'n, gas'balon'o'j'n ; piramid'o'j'n de kolor'krajon'o'j ; pneŭmatik'a'j'n kusen'o'j'n ; kontraŭ'incendi'a'j'n pump'il'o'j'n kaj eĉ vaks'a'n milic'an'o'n, en la tut'a ekip'o kaj munici'o deĵor'ant'a'n apud la pord'o. Mez'e de l ’ bind'aĵ'o el sun'radi'o'j kaj divers'kolor'a'j elektr'a'j lamp'o'j, en la drap'it'a'j per ruĝ'a ŝtof'o koridor'o'j, en la varm'ig'it'a de la sun'o aer'o, odor'ant'a je freŝ'a lign'o, en'lok'iĝ'is ĉi tie la tut'a moskv'a region'o.

Alice rest'as en ĉiu fak'o ne pli, ol la ali'a'j, rigard'ant'e ĉio'n laŭ la ord'o. Vitalij laŭ la katalog'o klar'ig'as. En ekspozici'o de l ’ invent'o'j deĵor'as la invent'ist'o'j mem. Ili raŭk'as pro lac'ec'o. Tamen ili ĝoj'as montr'i al la ekster'land'a'j kamarad'o'j, kiel oni pov'as lev'i akv'o'n sur la tur'o'n, ne uz'ant'e tub'o'j'n, sed nur spiral'o'n ( kio ja est'as mult'obl'e mal'pli kar'a ), aŭ kiel nun oni tranĉ'as bon'bon'o'j'n en la fabrik'o " Bolŝevik ”, per ŝpar'em'a maŝin'o, invent'it'a de labor'ist'o.

Laŭ'long'e de Moskv'a - river'o el'tir'is si'n, altern'e kun frukt'o - vend'ej'o'j kaj trink'bud'o'j, atrakci'o'j. Long'a'j kurb'a'j hom'vic'o'j deĵor'as sub la ŝtup'ar'o de la “ mister'a ĉambr'o ”, en si'a form'o simil'ant'e la pudr'o'skatol'o'n. Pep'kri'o'j, rid'eg'o kaj tambur'bat'o'j aŭd'iĝ'as el'post ne'alt'a bar'il'et'o, kaŝ'ant'a la turn'iĝ'ant'a'n en la tunel'o karusel'o'n. La aer'rad'o kun mal'fort'a knar'o port'as al nub'o'j amator'o'j'n de la fort'a'j sent'o'j. Divers'kolor'a hom'amas'o border'as ankaŭ la art'e'far'it'a'n lag'o'n. Ambaŭ'flank'e ĉirkaŭ ĝi est'as aranĝ'it'a'j lign'a'j tur'o'j, kun'ig'it'a'j per la metal'a'j ŝnur'eg'o'j. Sur la ŝnur'eg'o'j glit'as super la akv'o de bord'o al bord'o vagon'et'o'j. La hom'o'j, en ili sid'ant'a'j, gaj'e inter'ŝanĝ'as salut'o'j'n, renkont'iĝ'ant'e mez'e de la lag'o. Sur la ali'a lag'o blank'a'j unu'remil'a'j boat'et'o'j kur'as, pen'ant'e ating'i unu la ali'a'n. Sub larĝ'a ŝed'o tondr'as lign'a'j glob'o'j de bilard'o'j. Apud'e est'as konkur'ad'o de bicikl'a'j model'o'j. Sam'lok'e trov'iĝ'as ĉiu'spec'a'j aŭtomat'o'j.

En la ĉambr'o de rid'o Vitalij kaj Alice admir'as si'a'j'n propr'a'j'n bild'o'j'n en konkav'a'j spegul'o'j. Jen ili mal'long'iĝ'as larĝ'a'j'n vezik'o'j'n kun dik'a'j hak'pec'o'j anstataŭ la pied'o'j ; jen ili per la konveks'a'j spegul'o'j el'tir'iĝ'as stang'form'a'j'n figur'o'j'n kun ov'simil'a'j kap'o'j.

— Vid'u, vid'u! —kri'as Alice jubil'e, — Kia'n mir'ind'a'n tali'o'n mi hav'as, kia'j'n ŝultr'o'j'n, kia'n brust'o'n!

Apud tenis'a lud'ej'o Alice long'e star'as, apog'int'e si'n kontraŭ la krad'o kaj fiks'e observ'as la lud'o'n. Iu'foj'e ŝi eĉ sent'as ofend'o'n por mal'lert'a lud'ant'o kaj la fingr'o'j sen'pacienc'e kroĉ'iĝ'as al la krad'o. Ating'int'e la paf'ej'o'n, Alice en'iĝ'as la vic'o'n kaj sub aprob'a'j ek'kri'o'j de la ĉe'est'ant'o'j tra'bat'as per ŝrot'er'o ĉap'o'n de blank'gvardi'an'o.

— Jen kiel la ruĝ'front'an'o'j paf'as! —fier'e dir'as ŝi.

Fin'e komenc'as ven'i, lev'ant'e polv'o'nub'o'j'n, la unu'a'j taĉment'o'j de l ’ demonstr'ant'o'j. Sennombraj kvant'o'j de komsomol'an'o'j en jungŝturmaj uniform'o'j kun fusil'o'j post la ŝultr'o'j, aviakemanoj, sanitar'a'j taĉment'o'j, ruĝ'a'j fleg'ist'in'o'j en blank'a'j antaŭ'tuk'o'j. La publik'o en spalir'o'j star'as ambaŭ'flank'e de la voj'o'j kaj renkont'as ili'n per hur'a - kri'o'j.

La okul'o'j de Alice bril'as. Ŝi memor'as, kiel ŝi marŝ'is sur berlin'a'j strat'o'j. Ŝi apog'is si'n je brak'o de Vitalij kaj, ek'star'int'e sur benk'o, ne mal'lev'as la rigard'o'n. Subit'e ŝi tuŝ'as li'a'n ŝultr'o'n.

— Jen, rigard'u, la ni'a'j ir'as! — Ŝi pugn'ig'as la man'o'n.

Rot Front!

Walter Ulmann, marŝ'ant'a kun la komsomol'a taĉment'o, mir'ig'it'e re'turn'as si'n kaj rimark'int'e ili'n, rid'et'as.

— Tie ni renkont'iĝ'os! —kap'sign'as li al la plac'o.

Preter'pas'ant'a ruĝ'arme'an'a orkestr'o mal'aŭd'ig'as li'a'j'n parol'o'j'n per sonor'ad'o de la kupr'a'j teler'o'j.

“ Hej, fusil'o, bat ’, bat ’, hej, fusil'o bat ’, Por burĝ'ar ’ neniu est'os cert'e la kompat'! ”

Regul'a frap'ad'o de mil pied'o'j kaj post'e de'nov'e, sed jam en la sekv'ant'a kolon'o :

“ Hej, fusil'o, bat ’, bat ’, hej, fusil'o, bat ’!.. ”

Korp'kultur'an'o'j port'as tra'vid'ebl'aĵ'o'j'n kun sur'skrib'o'j. Ĝi est'as, kiel en patri'o de Alice. Kaj ili est'as sam'e fortik'a'j, brun'a'j, kun bronz'o'simil'a korp'o. Ho, ŝi ankaŭ ja est'as korp'kultur'an'in'o!

La demonstr'ant'o'j est'as ir'ont'a'j ankoraŭ kelk'a'j'n hor'o'j'n. Ili ŝtop'is nun la ĉef'a'j'n arteri'o'j'n de Moskv'o, ili inter'miks'ig'is kaj halt'ig'is funkci'ad'o'n de l ’ tram'o'j, ili for'puŝ'is la preter'paŝ'ant'o'j'n en flank'a'j'n strat'et'o'j'n, ili marŝ'as de l ’ rand'o al rand'o, tra la tut'a urb'o...

Laŭ'long'e de Moskv'a - river'o, ornam'it'a per flag'girland'o'j, arĝent'um'at'a de l ’ sun'o kaj super'kovr'it'a de l ’ boat'et'o'j, vapor'ŝip'et'o'j kaj motor-boat'o'j, Vitalij kaj Alice tra'ir'as en la ĝarden'o'n Neskuĉny.

Dum la miting'o Alice sid'as en la estr'ar'o. La plac'o “ Kontakt'o ”, est'as grand'a dekliv'o, mal'supr'e'n'iĝ'ant'a al la scen'ej'o. De'supr'e ĝi'n bar'as la mal'nov'a palac'o kaj fend'iĝ'int'a'j kolon'o'j, kaj de'flank'e —la antikv'a'j arb'o'j de l ’ ĝarden'o. La respekt'ind'ec'o de l ’ arb'o'j ne mal'help'is tamen pend'ig'i sur ili'n mult'eg'a'j'n anser'form'a'j'n laŭt'parol'il'o'j'n. Sur la mont'o sid'iĝ'as la demonstr'ant'o'j. Ili ĉi tie est'as en kvant'o de ses'dek'mil hom'o'j. Oni pov'us laŭt'e inter'parol'i en la publik'o, ĉar tut'egal'e la radi'o mal'aŭd'ig'os ĉiu'j'n kaj dir'os sufiĉ'e klar'e tio'n, kio'n mov'et'as per la lip'o'j la orator'o sur la tribun'o.

Sed en la publik'o reg'as streĉ'a silent'o. Kri'as la deviz'o'j. La unu'a de aŭgust'o sam'temp'as kun uzurp'o de la Ĉi'n - Orient'a Fervoj'o. Tial tiom streĉ'e aŭskult'as la mult'mil'a aŭskult'ant'ar'o. Tial tiom laŭt'e al'vok'as la ruĝ'a'j ŝtof'o'j.

— Man'o'j'n for de U S S R!

— For la burĝ-general'a'n ĉin'a'n kontraŭ'revoluci'o'n!

— Viv'u la sub'prem'it'a'j labor'ul'o'j de Ĉini'o!

— Al defend'o de U S S R!

Tial iom atent'em'a'j kaj solen'aspekt'a'j est'as hodiaŭ sid'ant'a'j en la unu'a'j vic'o'j ĉini'a'j revoluci'ul'o'j, student'o'j de Universitat'o je la nom'o de Sun - Jat - Sen.

Sur la tribun'o aper'as Maksim Gorkij. La plac'o eksplod'as en bru'a, long'e ne ĉes'ant'a ovaci'o. Aleksej Maksimoviĉ star'as, rid'et'ant'e kaj kap'salut'ant'e divers'flank'e'n, embaras'e turn'ant'e en la man'o'j la ĉif'it'a'n ĉapel'o'n.

— Kamarad'o'j! —dir'as li, —dum la pas'int'a'j jar'o'j mir'ind'e mult'e est'is far'it'a en fak'o de l ’ kultur'o, industri'o kaj tut'a konstru'ad'o. Hodiaŭ vi kre'as la nov'a'n tag'o'n, grand'a'n tag'o'n pri kiu la memor'o long'e rest'ad'os.

Vi, kamarad'o'j, far'iĝ'is tre bon'a'j instru'ist'o'j. Kontraŭ la rab'a uzurp'o vi respond'as per nov'a help'o al la ŝtat'o, per la tri'a prunt'o de l ’ industri'ig'o, montr'int'e al la tut'a mond'o, kiel oni dev'as konstru'i la propr'a'n ŝtat'o'n!

Walter ’ on Ulmann ’ on la ses'dek'mil'hom'a amas'o renkont'as per nov'a tondr'o ovaci'a. La labor'ist'o'j lev'iĝ'as el la lok'o'j, pen'ant'e pli bon'e vid'i la hero'o'n de l ’ unu'a'maj'a'j barikad'o'j.

— Ni ven'is ĉi tie'n ne por ĉiam, kamarad'o'j, —dir'as Walter. — Ni ven'is ĉi tie'n lern'i, por kun freŝ'a'j fort'o'j de'nov'e ir'i la batal'o'n. La Ruĝ'a Front'o est'as mal'permes'it'a, sed ĝi viv'as! Neniu'j Zergiebeloj, neniu'j sufok'ant'o'j de labor'ist'a'j organiz'aĵ'o'j sukces'os romp'i ni'a'n potenc'o'n! Hodiaŭ, la unu'a'n de aŭgust'o, ni de'nov'e pruv'as ni'a'n solidar'ec'o'n kun Soveti'o!

Post la miting'o Vitalij kun Alice vag'as laŭ'long'e de l ’ bord'o.

La river'o brul'as. Dek'o'j da reflektor'o'j tranĉ'as per blu'a'j radi'o'j la dens'iĝ'int'a'n krepusk'o'n. Girland'o'j de lantern'et'o'j pend'as sur la bord'o. Bengal'fajr'o'j kaj ilumin'o ek'flam'as en divers'a'j flank'o'j. Ilumin'it'a'j boat'o'j tumult'as en la akv'o.

Afiŝ'o'j, lum'ig'at'a'j per lantern'et'o'j, al'vok'as aĉet'i obligaci'o'j'n de la tri'a prunt'o de l ’ industri'ig'o. Akv'o'staci'o de l ’ sindikat'o'j, dron'ant'a en divers'kolor'a'j fajr'et'o'j, est'as super'ŝut'it'a de popol'o. En radi'o'j de l ’ reflektor'o desegn'iĝ'as graci'a figur'o de l ’ salt'ul'o sur la tur'o. Jen li ek'sving'is la brak'o'j'n kaj flug'as, mal'aper'ant'e jen bril'o de la dis'kur'ant'a'j ond'o'j.

— Ĉu ni pren'u la boat'o'n? —demand'as Vitalij.

— Jes.

Ili mal'lev'iĝ'as al et'a boat'et'o, turn'iĝ'ant'a sur la akv'o. La boat'ist'o pend'ig'as sur ili'a'n steven'o'n la fajr'et'o'n kaj re'puŝ'as per la pied'o for de la pont'et'o. La boat'et'o en'iĝ'as kirl'o'n de l ’ karnaval'o. Ĉiu'flank'e salt'as divers'kolor'a'j vizaĝ'aĉ'o'j de l ’ karikatur'o'j. Ĉiu'flank'e aŭd'iĝ'as kant'o'j, rid'o, fajf'o'j, son'o'j de gitar'o'j kaj harmonik'o'j. Alice, kiel en'sorĉ'it'a, ĉirkaŭ'rigard'as. Al la bord'o de Neskuĉny si'n apog'is instru'a ŝip'o, bril'et'ant'a per fajr'et'o'j. Grand'eg'a kap'o de Ĉi'n - Kaj - Ŝi balanc'iĝ'as sur ĝi kaj el post ĝi el'rigard'as ankoraŭ la ali'a militarist'a kap'o de Ĉemberlen.

— Jen est'as ĝi, la kiras'ŝip'o! —dir'as Vitalij, prem'ant'e kontraŭ la rem'il'o'j.

— Ĉiu'j'n fort'o'j'n al la industri'ig'o! —ĥor'e deklam'as la mal'dekstr'a flank'o de l ’ river'o.

— Ĉiu'j'n fort'o'j'n al land'defend'o! —ankaŭ ĥor'e respond'as la dekstr'a.

Grand'eg'a ĉiel're'bril'o de l ’ fajr'o'j pend'as super la park'o. Iom pli supr'e, en la profund'o, la ĉiel'o mal'lum'iĝ'as kaj ĉi tiu'n mal'lum'o'n tranĉ'as nur krev'ant'a'j kun mol'a krak'ad'o raket'o'j.

— Mi anstataŭ'ig'os vi'n! —dir'as Alice. Si'n apog'ant'e sur li'a'j'n brak'o'j'n, ŝi sid'iĝ'as en la mez'o kaj pren'as la rem'il'o'j'n. Vitalij for'ir'as en la post'a'n part'o'n.

— Kie'n vi direkt'as? —post unu minut'o demand'as ŝi.

Li ne respond'as. La boat'o trans'naĝ'as lim'o'n de l ’ karnaval'o. Nun ili naĝ'as silent'e. La gaj'ec'o kaj bril'o de l ’ fest'o rest'is mal'antaŭ'e. Aŭd'iĝ'as nur egal'a'j ek'sving'o'j de la rem'il'o'j kaj plaŭd'o'j de la mal'laŭt'a, apenaŭ susur'ant'a akv'o.

— Las'u, Alice, la rem'il'o'j'n kaj rigard'u, kiel bel'e!

La akv'o trem'as en flu'et'o'j de kruc'um'iĝ'ant'a'j fajr'o'j. Lantern'et'o'j de l ’ boat'o'j ŝajn'as est'i lum'ant'a'j skarab'o'j, dis'ŝut'it'a'j en la herb'o. La kant'o kaj rid'o aŭd'iĝ'as ĉi tie dis'e kaj divers'ton'e. Alice aŭskult'as unu minut'o'n kaj subit'e mal'lev'as la kap'o'n.

— Mi lac'iĝ'is, —dir'as ŝi, — Ni re'ven'u hejm'e'n!

Vitalij ĉirkaŭ'rigard'as kaj kun strang'a trem'et'o en la voĉ'o mal'laŭt'e rimark'as :

Alinjo, memor'u tiu'n ĉi spektakl'o'n!

— Kial vi dir'as al mi ĉi tio'n? Vitalij, dir'u, kial? —preskaŭ kun tim'o ek'kri'as Alice.


La sekv'int'a'n tag'o'n, el'ir'int'e post la labor'o el Mosĥozupr, Vitalij ne tuj re'ven'is hejm'e'n kaj lac'e mal'lev'iĝ'is benk'o'n en la kontraŭ'kuŝ'ant'a bulvard'o. Ĉirkaŭ li lud'is en sabl'o kun tas'et'o'j kaj glas'et'o'j infan'o'j. Sur la najbar'a benk'o, klak'ant'e per manĝ'at'a'j sem'o'j, la vart'ist'in'o'j apati'e observ'is la infan'o'j'n trans li'a el'tir'iĝ'int'a figur'o.

Vitalij kuŝ'iĝ'is la dors'o'n, met'int'e la man'o'j'n sub la kap'o'n. En li'a'j okul'o'j re'spegul'iĝ'is blu'a kolor'o de l ’ ĉiel'a alt'aĵ'o kaj tut'a li, mal'gras'iĝ'int'a kaj pal'iĝ'int'a, est'is diafan'a, kvazaŭ tra'penetr'it'a per sun'radi'o'j la aer'o.

En tia poz'o li'n trov'is Ivagin. Spasm'spirant'e, li apenaŭ ne preter'kur'is li'n. Li bat'is li'n sur la genu'o'n kaj, re'turn'int'e al si, dir'is serioz'e :

— Kio, amik'o, vi'n tiel subit'e ŝanĝ'is? Ĝi ne est'as bon'e! Ha? La ses'a'n de aŭgust'o mi atend'as vi'n en ni'a uzin'o. Okaz'os tag'o de l ’ industri'ig'o kaj ni'a uzin'o al'vok'as vi'a'n trust'o'n ĉi - tag'e labor'i en la uzin'o. Por tio ĝust'e mi ven'is al vi. Mi tim'is, ke mi vi'n jam ne trov'os. Ha? Kio al vi okaz'is? Ĉu ne pri la edz'in'o vi enu'as?

Vitalij ne tuj respond'is.

— Vi far'iĝ'is tre zorg'em'a, Ivagin.

— Kial zorg'em'a? Simpl'e, kiel amik'o, mi demand'as... —Ivagin iom silent'is kaj al'don'is : — El vi'a edz'in'et'o ne'mal'bon'a civit'an'in'o far'iĝ'os. Sed ĉu vi mem prov'is aktiv'ig'i ŝi'n? Ha?..

Vitalij tut'e griz'iĝ'is, si'n de'turn'is kaj ferm'is la okul'o'j'n. Ivagin dum kelk'a'j minut'o'j ne romp'is la silent'o'n. Li sid'is sur benk'rand'o apud la pied'o'j de Vitalij kaj el'las'is rond'a'j'n bul'et'o'j'n de la blu'a fum'o. Iom lev'int'e la kap'o'n, li akcel'is per mal'larĝ'ig'it'a'j okul'o'j la or'um'it'a'n rand'o'n de krisp'a nub'et'o. Du vart'ist'in'o'j kontraŭ li flustr'is io'n, ek'rid'is kaj okul'sign'is al li. Li grumbl'is kaj tuj re'turn'is si'n de ili. Knab'in'et'o ĉirkaŭ ses'jar'a kun blond'a'j har'et'o'j al'vetur'ig'is al la benk'o puŝ'ĉar'et'o'n kaj komenc'is plen'ig'i ĝi'n per la sabl'o sub la kap'o mem de Vitalij. Li mal'ferm'is la okul'o'j'n kaj li'a'j lip'o'j rid'et'is.

— Kio'n vi hav'as en la puŝ'ĉar'et'o? —demand'is li la knab'in'o'n.

— Sabl'o'n! —respond'is tiu, serioz'eg'e daŭr'ig'ant'e la labor'o'n.

— Ĉu la dolĉ'a'n?

— Ne... —mir'is tiu. — Kial la dolĉ'a'n?

Ja la sabl'o ankaŭ dolĉ'a est'as iu'foj'e.

— Ha! —konjekt'is la knab'in'et'o kaj ek'rid'is. — Tiu est'as ali'a sabl'o, kiu'n oni en la te'o'n met'as kaj en kaka'o'n! Sed tiu ĉi est'as de'nov'e ali'a sabl'o, ne'natur'a...

— Ne'natur'a?

— Nu, jes, special'a! Per kiu la infan'o'j lud'as!

La knab'in'et'o al'frap'et'is la sabl'o'n per fos'il'et'o kaj ek'vetur'ig'is la puŝ'ĉar'et'o'n for de la benk'o. Vitalij sub'prem'is la ek'spir'o'n kaj de'nov'e ferm'is la okul'o'j'n. Ivagin al'mov'iĝ'is pli proksim'e.

— Jen, kia afer'o, Vitalij! Vi tio'n las'u! Jen el'met'u, kio'n vi kaŝ'as en la kor'o? Kial vi ek'spir'as? Ha?

La mal'lev'it'a'j palpebr'o'j de Vitalij iom ek'trem'et'is kaj mal'grand'a sulk'o ek'mov'et'iĝ'is sur la frunt'o. Anstataŭ la respond'o, li etend'is al Ivagin foli'et'o'n da paper'o kun infan'a'j makul'sign'o'j.

“ Kar'a pa'ĉj'et'o! La patr'in'o aĉet'is al mi nov'a'n akvum'il'o'n. Mi port'as nov'a'n palt'et'o'n, la blu'a'n. Al mi ĉi tie tre plaĉ'as. Mi dezir'us, ke vi aĉet'u al mi ankoraŭ unu lud'il'o'n, kiam mi est'os re'ven'int'a al vi. Ebl'e, la mal'grand'a'n tram'o'n, aŭ klaŭn'o'n. Ni hodiaŭ est'is manĝ'ant'a'j sur la peron'o. Mi la panj'o'n tiel am'as, ke pren'is por ŝi de la av'in'o du'on'o'n de l ’ kotlet'o. Paĉj'o, mi tre dezir'as baldaŭ re'ven'i al vi!.. ”

— Kio do sekv'as? —mal'seren'e tra'grumbl'is Ivagin, re'don'ant'e la leter'o'n. — Ha? La edz'in'o vi'n am'as, la fil'in'o am'as! Kio'n ankoraŭ la hom'o bezon'as?

Vitalij pli firm'e kun'prem'is la mal'lev'it'a'j'n palpebr'o'j'n kaj re'turn'is si'n flank'e'n. Nun la sun'o ne bat'is sur li'a'j'n okul'o'j'n kaj li rigard'is la viol'kolor'a'j'n punt'a'j'n ombr'o'j'n de l ’ arb'o'j, kuŝ'int'a'j'n apud li'a'j pied'o'j.

—Sed se mi am'as la ali'a'n? —mal'laŭt'e dir'is li. Ivagin apenaŭ ne ek'salt'is for de la lok'o.

— Nu, vi tiu'n mal'saĝ'aĵ'o'n el la kap'o for'ĵet'u! —ek'kri'is li ; —ĝi est'as absurd'o! Jen, vid'u li'n! En tia aĝ'o li en'am'iĝ'is! Am'o! Jen kia grav'a afer'o!

Vitalij est'is io'n kontraŭ'dir'ont'a, sed subit'e ek'aŭd'is mok'em'a'n voĉ'o'n de Zoja. Ŝi est'is rapid'e trans'ir'ant'a la strat'o'n de Mosĥozupr en la direkt'o al ili.

— Ho, kia'n tem'o'n, vi, kamarad'o Ivagin, pri'trakt'as! —kri'is ŝi, ankoraŭ ne al'ir'int'e. — Mi ĵus ek'aŭd'is, ke pri la am'o, kaj decid'is al'ir'i! — Ŝi sid'iĝ'is apud Vitalij kaj ek'vid'is la leter'o'n. — Kial do vi, Vitalij Nikolaeviĉ, tiel acid'e aspekt'as? Ĉu leter'o'n de la edz'in'o ricev'is?

Vitalij mal'kontent'e rigard'is ŝi'n.

— Kaj ĉu vi, Zoja Ivanovna, ne rapid'as?

— Ne, mi ĉi tie la rendevu'o'n hav'os! Kun Vera Velikonskaja.

— Kun Velikonskaja? Kial kun Velikonskaja?

— Kial ne kun ŝi? —rid'et'is Zoja. — Ĉu por vi ne est'as tut'e egal'e? Simpl'e, ni est'as amik'in'o'j! — Ŝi mal'larĝ'ig'is la okul'o'j'n kaj rid'is. —Sed la edz'in'o vi'n tamen ĉagren'ig'is! Konfes'u! Ne pen'u est'i iu escept'o, Vitalij Nikolaeviĉ! Viv'u, kiel ĉiu'j!

— Jen ankoraŭ! —grumbl'is Ivagin, —pri kio vi?

— Pri tio sam'a, kamarad'o Ivagin, pri kio ankaŭ vi est'is parol'int'a! Mi dir'as, ke la hom'o'j est'as best'o'j. Ĉiam unu'sam'o ted'as kaj ĝi tut'e ne est'as natur'a! Al mi unu kon'at'ul'o dir'is : pri'pens'u, kiel viv'as ĉeval'o'j, bov'o'j...

— Kat'o'j kaj ceter'a'j brut'o'j! —fin'is Ivagin. — Ĉu la ideal'o'n vi trov'is? Ha?

— Kaj ĉu vi, kamarad'o Ivagin, la higien'o'n al Vitalij Nikolaeviĉ predik'as? Ne valor'as! Mi est'is iam aŭskult'ant'a lekci'o'j'n pri histori'o de la pra'temp'a kultur'o. Do tie vir'o'j kun la frat'in'o'j, patr'in'o'j kaj fil'in'o'j konkub'is. Kio do sekv'is? Ne mal'bon'e ĝi est'is! La vir'o'j est'is san'a'j kaj la vir'in'o'j pli san'a'j, ol nun. Nu, Vitalij Nikolaeviĉ, kiel influ'is la par'edz'ec'o san'o'n de l ’ vir'in'o?

Vitalij ekscit'it'e re'turn'is si'n al Zoja.

— Mi ne intenc'is konversaci'i kun vi, des pli, pri tiu ĉi tem'o. Sed, se vi dezir'as, jen est'as mi'a opini'o. La vir'in'o, efektiv'e est'as nun mal'fort'a kaj sen'pov'a. Kaj tut'e depend'as de la vir'o. Sed ne la par'edz'ec'o est'as ties kaŭz'o. La infan'o'j, tiu vip'o de l ’ vir'in'o, dum mil'jar'o'j met'ant'a la vir'in'o'n en mal'egal'a'n situ'o'n, kompar'e al la vir'o!

Zoja ĉirp'is la alumet'o'n.

— Vi prav'as, sed la infan'o'j dum la edz'ec'o est'as ne'evit'ebl'a'j! Kaj la sen'help'a vir'in'o pen'as pli firm'e al'kroĉ'iĝ'i la edz'o'n, eĉ se ŝi dezir'us for'kur'i de li!

Vitalij preskaŭ ek'tim'ig'it'e ek'kri'is :

— Vi'a konklud'o? Kia'n konklud'o'n vi far'as?

Zoja mok'em'e silent'is. Vitalij ek'flam'is.

— Vi est'as grand'a ego'ist'in'o, Zoja Ivanovna! Evident'iĝ'as, ke la konklud'o'j'n vi far'as nur por vi mem! Sed pri ili oni dev'as kri'i! Ni est'as ankoraŭ tro ne'perfekt'a'j kaj tro mal'riĉ'a'j, por sen'kontrol'e nask'i la infan'o'j'n. Ni ne sci'as, kiel est'os aranĝ'it'a proksim'est'ont'e ni'a person'a viv'o kaj kio okaz'os al ni'a'j infan'o'j? Ĉu ili ne est'os grav'a bar'il'o sur la voj'o de ni'a'j plan'o'j kaj labor'o'j? Sed la abort'o'j ne est'as solv'o, kvankam ili est'as prefer'ind'a'j antaŭ la nask'o!

Ivagin mir'ig'it'e rigard'is la amik'o'n. Kial li furioz'iĝ'is?.. Vitalij, silent'int'e iom, ek'parol'is de'nov'e :

— Mi ne vol'as, ke mi'n reg'u la instinkt'o'j! Ni ne est'as best'o'j! La patr'in'ec'a instinkt'o dev'as obe'i la hom'a'n prudent'o'n!

—Sed la seks'a instinkt'o? —mal'larĝ'ig'is la okul'o'j'n Zoja.

— Des pli la seks'a! La hom'o'j'n dev'as reg'i la prudent'o!.. kaj sent'o... —al'don'is li.

— Tamen, ankaŭ la sent'o? —rid'is Zoja. — Ĉu ne en “ Nobel'a nest'o ” vi loĝ'is ekster'land'e? Ĉu tie ĝis nun ekzist'as la sent'o? Ebl'e la mal'edz'iĝ'o'j ne okaz'as? Ho, ankaŭ tie okaz'as mal'edz'iĝ'o'j?.. Tiu'okaz'e, vi van'e vi'n pen'ig'as!..

— Kio'n ĝi signif'as? —indign'int'e ek'kri'is Vitalij. — Kia'n rajt'o'n hav'as vi en'miks'iĝ'i en mi'a'n viv'o'n?

Zoja skiz'is sur la sabl'o si'a'n nom'o'n per la pantofl'o kaj kares'em'e ek'rigard'is la okul'o'j'n de Vitalij, si'n el'tir'ant'e kaj streĉ'int'e la korp'o'n.

— Mi —ne pri vi! Sed, imag'u, mi sci'as, ke ekzist'as vir'o'j, kiu'j volont'e for'las'us si'a'j'n edz'in'o'j'n, sed la edz'in'o'j ne permes'as tio'n! Kio'n? La leĝ'o pri l ’ edz'ec'o? Sed ĉu grav'as tiu leĝ'o, kompar'e al vol'o de l ’ vir'in'o, ne dezir'ant'a perd'i vir'o'n, kiu ŝi'n salajr'as? —Zoja ek'rigard'is ankoraŭ'foj'e pal'iĝ'ant'a'n vizaĝ'o'n de Vitalij kaj ŝpruc'e ek'rid'is. — Mi'n atend'as Vera, pardon'u! — Kaj ŝi direkt'is si'n al la vir'in'o, halt'int'a mal'decid'em'e antaŭ en'ir'ej'o en la ĝarden'et'o'n.


En la tag'o de l ’ industri'ig'o Vitalij ven'is la uzin'o'n tuj post la siren'signal'o. En la kort'o est'is gaj'a tumult'o. La blov'orkestr'o, star'ant'e, plen'um'is “ Jun'a'n Gvardi'o'n ”. La labor'ist'o'j mok'et'is unu la ali'a'n :

Sidorov, por kio vi ven'is? Vi ja hav'as liber'temp'o'n!

— Kia'n liber'temp'o'n, se hodiaŭ est'as tag'o de l ’ industri'ig'o! —grumbl'is Sidorov. — Hodiaŭ neniu hav'as la liber'temp'o'n!

Ĝust'e en tiu minut'o ek'ŝveb'is tra pord'eg'o ruĝ'a'j tuk'et'o'j kaj kun vant'em'a bru'o en'fal'is en la kort'o'n amas'o da vir'in'o'j kun pak'aĵ'et'o'j en la man'o'j.

— Rigard'u, amik'o'j, —sincer'e mir'is Sidorov. — Ni'a'j vir'in'aĉ'o'j al'ven'is! Jen ili'n oni dev'as mir'i! Kial vi, he?

— Kial, kial? Silent'u, mal'jun'a kren'o! Mem ven'is, sed ĉu ni hejm'e sid'u tia'foj'e? —atak'is li'n san'eg'a onkl'in'o kun kolos'a'j man'eg'o'j. — Vi ne fuŝ'agit'u!

— Ĝust'e, ĝust'e, grat'u li'n pli fort'e! —incit'is, rid'ant'e la jun'ul'o'j. —Se ni'a'j edz'in'o'j klas'konsci'a'j far'iĝ'is, ĉu ni dev'as ili'n kun'sent'i, aŭ ne? Las'u ili'n iom'et'e labor'i! io'n ni trov'os por ili!

La vir'in'amas'o ek'marŝ'is al la uzin'komitat'o. Post ili ir'is ankaŭ Vitalij. Ĉi tie li prem'is man'o'n de la uzin'komitat'a prezid'ant'o, re'turn'is si'n kaj subit'e renkont'is sen'mov'a'n rigard'o'n de Alice. Ŝi star'is en grup'o de fremd'land'a'j special'ist'o'j apud la fenestr'o. Kun ili inter'parol'is german'lingv'e kelk'e da uzin'a'j inĝenier'o'j. Vitalij ek'trem'et'is kaj, mal'lert'e tuŝ'int'e per la man'o rand'o'n de l ’ uzin'komitat'a tabl'o, al'ir'is.

Morgen! —salut'is li german'lingv'e la ĉiu'j'n, ne sci'ant'e, kiel kondut'i rilat'e al Alice.

Morgen! —respond'is la german'o'j kaj Alice en tiu ĉi kvant'o, konserv'int'a serioz'a'n mien'o'n sur la vizaĝ'o.

Wollt ihr mit uns etwas arbeiten? ( * )


Wollt ihr mit uns etwas arbeiten? : Ĉu vi dezir'as iom labor'i kun ni?

La german'o'j gaj'e kap'jes'is.

Natürlich! Wir alle sind Arbeiter der Weltsowietunio'n! ( * )


Natürlich! Wir alle sind Arbeiter der Weltsowietunio'n! : Natur'e. Ni ĉiu'j est'as mond'soveti'a'j labor'ist'o'j!

Vitalij prem'is al ili la man'o'j'n. Ili direkt'is si'n al la pord'o.

Alice ir'is mal'antaŭ'e, medit'em'e palp'ant'e per la fingr'o manik'o'n de si'a rob'o.

— Kamarad'o'j, kamarad'o'j, ricev'u la vest'o'n por la labor'o! —antaŭ'e'n'kur'is la prezid'ant'o de la uzin'a komitat'o, montr'ant'e la voj'o'n.

Mez'e de la kort'o star'is Ivagin, en'ŝov'int'e la man'o'j'n en la poŝ'o'j'n kaj ŝerc'is kun la labor'ist'o'j. Ĉirkaŭ'pren'ant'e du knab'in'o'j'n, al'ir'is ili'n Teodor Kaŝin.

Teodor? —mir'is Ivagin. — Vi ja hav'as mal'san'for'permes'o'n?

— Jen grav'a afer'o! Mal'san'o! Vid'u!.. Jen ankoraŭ la du mal'san'a'j'n mi ven'ig'is! Ni kun'e en la ambulanc'o deĵor'is. —Teodoro puŝ'et'is la knab'in'o'j'n kaj subit'e, frap'int'e la kamarad'o'n sur la dors'o'n, kri'eg'is tra la tut'a kort'o :

— Ĉu tio est'as vi, kiu ven'ig'is la german'o'j'n? Ili cert'e labor'i ne sci'pov'as!

— Cert'e! Ili sur la stabl'o'j rajd'os! Sendube! —indign'is Ivagin, — Krom'e, vi pli mal'laŭt'e kri'eg'u! Kio'n ili pri ni pens'os?

— He! —mal'ŝat'e dir'is Teodoro. — Mal'kler'a popol'o ili est'as! Tut'egal'e ili nenio'n kompren'os, se vi ili'n eĉ en pur'a rus'a lingv'o al'parol'u!

En gaj'a amas'o, kun muzik'o, la labor'ist'o'j en'ir'is la uzin'korp'o'n, ĝis'fum'ant'e dum'voj'e la cigared'o'j'n kaj ĵet'ant'e la rest'aĵ'o'j'n en urn'o'j'n. La kontrol'ist'o antaŭ la pord'o rapid'ig'is :

— Pli vigl'e, amik'o'j, pli vigl'e!

Pend'ig'int'e la numer'et'o'j'n sur la tabul'o'n kaj ĵet'int'e la kep'o'j'n sur la bret'o'n, la labor'ist'o'j rapid'is en la fak'o'j'n. Du renkont'a'j ond'o'j inter'puŝ'iĝ'is sur la larĝ'a gis'a ŝtup'ar'o. De'mal'supr'e, rapid'em'e salt'ant'e trans du ŝtup'o'j, kur'is Ivagin kun la kamarad'o'j. De'supr'e'n'ir'is la german'o'j, uzin'komitat'an'o'j, sekretari'o de l ’ ĉel'o, administr'ant'ar'o kaj la teknik'a person'ar'o. Ivagin, preter'kur'ant'e, salut'is la amik'o'j'n, afabl'e kap'klin'is al Vitalij, sed aŭd'ant'e la fremd'a'n parol'ad'o'n, halt'is.

— Salut'o'n, kar'a'j " Genossen ”! —larĝ'e rikan'is li, —tre'eg'e agrabl'e est'as vid'i vi'n en ni'a medi'o! Ni tre bon'uz'os vi'a'n vizit'o'n. Ha?

— Kiel, nom'e? —lev'is la brov'o'j'n unu el la fremd'land'an'o'j.

— Tre simpl'e! Mal'diligent'a est'as ni'a popol'o, Genossen, jen kio! Sed, se ĝi iom observ'os vi'n, la mal'diligent'ec'o el ĝi tuj for'flug'os!

La german'o'j ek'rid'is. Ivagin akr'a'rigard'e tra'kur'is ili'a'j'n vizaĝ'o'j'n, por unu sekund'o halt'int'e je Alice, kaj trans'ĵet'is la okul'o'j'n al Vitalij. Tiu de'turn'is si'n.

— Vi ne mir'u, —kri'is li al la german'o'j, —ke ni'a'j ĉambr'eg'o'j est'as mal'plen'a'j! La uzin'o est'as plan'it'a por 1600 mil labor'ist'o'j, sed ni ankoraŭ ne hav'as tia'n kvant'o'n. Ĉu vi pens'as, por kio ni bezon'as tiom da lok'o? Ha?

Alice kompren'is kaj ek'rid'is.

— Li diven'is, —dir'is ŝi al Vitalij. — Mi ĵus est'is pens'ant'a, ke en la fabrik'o " Osram ” est'as super'flu'a eĉ nek unu centi'metr'o.

Ŝi ĵet'is la sci'vol'em'a'n rigard'o'n laŭ'long'e de la for'ir'ant'a profund'e'n mur'o, al kiu al'prem'is si'n tren'stabl'o'j, kaj halt'is, por vid'i, kiel est'as ĉi tie far'at'a tren'ad'o de la arĝent'simil'a volfram'o tra la diamant'o'j. Ja ĝi est'as ŝi'a special'ec'o!

— Ĉu ne ver'e, Vitalij, —subit'e tuŝ'is ŝi li'a'n manik'o'n. — Tiu ĉi fak'o simil'as la Grunewaldan Stadion'o'n? Ĝi est'as tiel vast'a, sed, inter'ali'e, preskaŭ mal'plen'a?

Ivagin aŭskult'is la traduk'o'n kaj rid'et'is.

— Ĝi ne est'as mal'ŝpar'em'o, Genossin! Ĝi est'as nur pri'zorg'em'o! Ni'a mastr'um'o est'as laŭ'plan'a. Ha? La uzin'o est'os pli'larĝ'ig'at'a. Hodiaŭ mi konsent'as, ĉi tie est'as mult'e da lok'o. Sed ĝi est'as rezerv'it'a por la pli'perfekt'ig'o'j. Ĉi tie est'as aranĝ'ot'a " conveyor ”, liver'ont'a la volfram'o'n al la lamp'o'j mem.

— Kiel strang'e! —rid'et'is Alice. Mi est'as en Soveti'a uzin'o! Uzin'o en mi'a cerb'o, ĉiam est'as lig'it'a kun kapital'ist'o'j, ekspluat'ad'o. Ĉi tie ili for'est'as! Ĝi est'as la soveti'a uzin'o! Mi sci'as, ĉi tie antaŭ ne'long'e trov'iĝ'is nur mal'plen'ej'o'j, ne fin'konstru'it'a'j de post la milit'o korpus'o'j. Ĉi tie mank'is plank'o'j, tegment'o'j, elektr'a lum'o, kanal'iz'o. Nenio est'is ĉi tie! Sed nun...

Tra'pas'ant'e konstru'ej'o'n de la centr'a korpus'o, Ivagin respond'is tio'n per la man'gest'o. Maŝin'bru'eg'o, zum'o de elektro'vetur'il'o'j, nerv'um'a'j fajf'eg'o'j, ŝtal'sonor'o tra'penetr'is la aer'o'n.

— Ĝi est'as nun, Genossen. En fin'o de la kvin'jar'o ni est'os don'ant'a'j je 250 milion'o'j da produkt'aĵ'o! Ni est'as super'ont'a'j la plej grand'a'j'n metalurgi'a'j'n uzin'o'j'n! Ni ŝpar'ig'os, per'e de la plej modern'a'j perfekt'ig'o'j, al la soveti'a ŝtat'o 50 milion'o'j'n ĉiu'jar'e. Per ĉi tiu mon'o est'as konstru'ebl'a'j dek'du nov'a'j ne'grand'a'j uzin'o'j. Ha?

Alice pet'is ilustr'i ĉi tio'n per cifer'o'j.

— Kun ni'a plezur'o! —konsent'is Ivagin. — Nun la uzin'o fabrik'as sep milion'o'j'n da lamp'o'j. Fin'e de la kvin'jar'o ĝi est'as don'ont'a tri'dek milion'o'j'n. Nun la uzin'o fabrik'as nur cent'o'j'n da volfram'a'j faden'o'j ( unu'a'foj'e en Rusi'o, —antaŭ'e la volfram'o est'is import'at'a el ekster'land'o ). En 1932—33 jar'o'j la uzin'o est'os fabrik'int'a 43 milion'o'j'n metr'o'j'n da volfram'o! Ha?

O, sram, " Osram ” ( Hont'u, " Osram ” )! —kalembur'is Vitalij rus'lingv'e.

— Kio'n vi ankoraŭ fabrik'as, krom la lamp'o'j? —demand'is la german'o'j.

— Mult'e da tia'j aĵ'o'j, Genossen, pri kiu'j ni'a land'o antaŭ'e ne nur ne aŭd'is, sed eĉ ne sci'is pri ties ekzist'ad'o! Potenc'a'j'n reflektor'eg'o'j'n, trans'form'il'o'j'n je kvin'dek mil kilo'vat'o'j, volfram'o'n kaj molibden'o'n, gutaperk'a'j'n tub'et'o'j'n, mal'grand'a'j'n motor'o'j'n kaj elektr'a'j'n varm'ig'il'o'j'n. Je du'cent milion'o'j da produkt'aĵ'o en fin'o de la kvin'jar'o! Ĝi egal'as kiom don'as kun'e kvar la plej grand'a'j metalurgi'a'j uzin'o'j en U S S R : Sormovo, Brjansk, Kolomna kaj Leningrad. Ĝi est'as du'on'o da tio, kio'n fabrik'as la amerik'a " General Electric Company ”, tamen, Genossen, ne en kvin'a, sed en la kvar'dek'kvin'a jar'o de post la nask'iĝ'o! Nu, kiu en mi'a'n fak'o'n? Ha?

Alice iom rid'et'is kaj pet'is en fuŝ'a rus'a lingv'o, ke ŝi'n oni direkt'u la tren'fak'o'n.

— Inter'konsent'it'e, Genossin! —ek'kri'is Ivagin. — Mi nur avert'as vi'n, ke vi rest'os sen la tag'manĝ'o! Hodiaŭ neniu'j paŭz'o'j okaz'os, escept'e la dek'minut'a'n!

En la tag'fin'o, post la special'a kun'sid'o, en kabinet'o de l ’ direktor'o, kiam mal'supr'e sub la ŝton'a'j ark'o'j ek'lud'is la orkestr'o, mal'aŭd'ig'ant'e la daŭr'a'n siren'signal'o'n, Vitalij est'is ven'int'a la tren'fak'o'n. Teodoro el'kur'is renkont'e'n kaj, mal'supr'e'n'iĝ'ant'e sur la ŝtup'ar'o, laŭt'eg'e kri'is :

— Ĉes'u vi, diabl'o'j, muzik'i! Las'u ni'n fin'i!

Ek'vid'int'e Vitalij ’ on, li rid'et'is.

— Ĉu vi al ni ir'as? Ni ankoraŭ ne est'as fin'int'a'j. Nu, ne grav'as, bon'ven'u! Ĉu est'as vi'a'j kamarad'o'j, kiu'j en ni'a fak'o labor'os?

— Ĉu la ter'are'o'n vi ricev'is fin'fin'e? —demand'is Vitalij.

— Iom mal'fru'e! —ek'rid'is Teodoro. —Sed tut'egal'e! Baldaŭ en vi'a Mosĥozupro ĉio renvers'iĝ'os.

Alice star'is ankoraŭ apud la stabl'o. Najbar'e kun ŝi labor'is Ivagin. Li rikan'is al uzin'a'j kultur'ist'o'j, ankaŭ instal'iĝ'int'a'j al la stabl'o'j kaj kap'montr'is al ili Alice ’ n.

— He, jun'ul'o'j, ne taŭg'as vi'a labor'o! Jen, vid'u, kiel la hom'o'j labor'as! Ha?

Alice ne de'turn'is la rigard'o'n de arĝent'a stri'et'o de la volfram'o.

— Sufiĉ'as! —anonc'is la uzin'komitat'a prezid'ant'o, al'ir'int'e en la pord'o al Vitalij kaj trans'don'ant'e al li telegram'o'n. — Al vi, kar'a kamarad'o, ven'is urĝ'a depeŝ'o el Semigorsk. Ĵus oni trans'send'is ĝi'n ĉi tie'n el la trust'o. Permes'u, kamarad'o'j, gratul'i vi'n je la neniam ĝis nun ating'it'a sukces'o : 99, 5 % da ĉe'est'o! Preskaŭ neniu'j mank'o'j!

Vitalij ŝirm'al'ferm'is la telegram'o'n.


La unu'a leg'is anonc'o'n pri la parti'a re'registr'o serv'ist'in'o Anastazino. Ĝi est'is pend'ig'it'a apud ŝi'a taburet'o kun rond'form'a samovar'o. Maĉ'int'e per la lip'o'j, ŝi ir'is komunik'i la nov'aĵ'o'n al la pord'ist'o. La pord'ist'o fort'e mal'trankvil'iĝ'is, liber'ig'is la naz'o'n per mal'pur'a naz'tuk'o, kaj viŝ'ant'e per la gras'makul'it'a manik'o la ŝvit'kovr'it'a'n frunt'o'n, direkt'is si'n al Velikonskaja. Est'is la pord'ist'o serv'em'a, respekt'ind'a kaj kaduk'a, port'is car'reĝim'a'n pord'ist'a'n kostum'o'n kaj per ĉiu'j radik'o'j de si'a pord'ist'a anim'o est'is kun'lig'it'a kun la pas'int'o. Kaj en la pas'int'o ne unu'foj'e li est'is mal'ferm'ant'a la kverk'lign'a'j'n pord'o'j'n en la dom'o de princ'in'o Velikonskaja antaŭ sinjor'o Serebrovskij. Kaj ne mal'oft'e est'is li ricev'ant'a de la last'a bril'ant'a'j'n duon'rubl'o'j'n kun bild'o de la Nikolaa kap'o. Kaj pro tio ne est'is li post'e forges'it'a!

Tra'ir'int'e pied'fingr'e post la vitr'a'n barier'o'n kaj zorg'em'e ferm'int'e mal'antaŭ si la mal'dik'a'n pord'et'o'n, la pord'ist'o klin'is la griz'a'n kap'o'n super la orel'o de la eks'sinjor'in'o.

— Sofi'o Sergeevna, pur'ig'i oni komenc'as!

La princ'in'o ek'spir'is kaj turn'is al li la vizaĝ'o'n, kovr'it'a'n per ret'o de et'a'j kaj mal'dik'a'j sulk'et'o'j.

— Di'o est'as kompat'em'a! —dir'is ŝi. — Ĉu vi mal'trankvil'iĝ'as por Mikael'o Sergeeviĉ?

— Tut'e ĝust'e, por li... Kaj por vi, Sofi'o Sergeevna, —al'don'is li mult'signif'e.

— Kial do por mi, Bazil'o? —pal'iĝ'is la princ'in'o. —Ja oni pur'ig'os nur parti'ul'o'j'n? — Ŝi pez'e ek'spir'is kaj, apog'int'e per la mal'gras'a man'o rand'o'n de la tabl'o, lev'iĝ'is el la lok'o. —Vasilij Pavloviĉ, ĉu vi aŭd'is? Oni pur'ig'as!

— Ĉu? —mir'is Bobrov. — Kaj la anonc'o est'as far'it'a?

— Ni'n ĝi ne rilat'as! Nur la parti'an'o'j'n! —rimark'is al'ir'int'a Kiselov kaj nerv'em'e ek'rid'is.

— Pro kio do vi ĝoj'as? Serebrovskij ja est'as el'pel'ot'a!

— Kio do sekv'as? Ni, kar'ul'o, sub ĉiu estr'ar'o rest'os valor'a'j!

La pord'ist'o re'aper'is en la kancelari'o. Ĉi - foj'e li est'is far'ant'a al la princ'in'o iu'j'n mister'a'j'n sign'o'j'n. La princ'in'o ne kompren'is.

— Di'o vi'n sav'u, Bazil'o! Kio'n vi bezon'as?

— La fraŭl'in'o vi'n... —mal'laŭt'et'e dir'is li, —en la vestibl'o'n vi'n pet'as!

La princ'in'o, mal'trankvil'ig'it'a, pen'e ir'is en la vestibl'o'n. Vera rapid'e marŝ'is tie'n kaj re'e'n, mord'et'ant'e la lip'o'j'n. Ŝi est'is tiel mal'gras'iĝ'int'a, ke la princ'in'o eĉ ek'kri'is mir'ig'it'e :

Vera, kio okaz'is al vi? Ĉu vi ne est'as mal'san'a, mi'a kar'a?

— Pli mal'laŭt'e, onkl'in'o! —re'turn'is tiu si'n kun tim'o.

La pord'ist'o serv'em'e mal'ferm'is la pord'o'n en si'a ĉambr'et'o. Vera kap'bat'is je supr'a trab'et'o kaj sen'fort'e mal'lev'iĝ'is la taburet'o'n apud la kuir'ej'a ne'kolor'ig'it'a tabl'o.

— Jen, onkl'in'o, la pak'et'o...

La mal'jun'ul'in'o per la trem'ant'a'j man'o'j pren'is la pak'et'o'n el ŝi'a'j man'o'j.

— De kie ĝi est'as? Kiu ven'ig'is?

— Vir'o... —mov'et'is Vera per la lip'o'j, tut'e blank'iĝ'int'a. — Maten'e. Li ne risk'is ven'i al vi... Vi, ver'ŝajn'e, kon'as li'n...

Kaj Vera subit'e sen'pov'e ek'plor'is.

Inter'temp'e pri la re'registr'o ek'sci'is la tut'a konstru'aĵ'eg'o, de la kel'o'j ĝis sub'tegment'o'j. Ĉie oni sekret'e inter'flustr'is. Iu el'las'is fam'o'n, ke la prezid'ant'o de l ’ komision'o est'as vic'prezid'ant'o de O G P U. Ĉi tiu fam'o panik'ig'is la Mosĥozupron. Komenc'iĝ'is mis'kur'ad'o. La ofic'ist'o'j trud'is si'n al ĉiu'j, ĉu ne est'as iu kon'at'a al li, aŭ, almenaŭ, ĉu iu ne hav'as komun'a'j'n kon'at'ul'o'j'n?

Renkont'a fam'o refut'is la supoz'o'n pri O G P U, sed kren'o ne est'as pli dolĉ'a, ol rafan'o! Se fid'i ĉi tiu'n du'a'n fam'o'n, la prezid'ant'o de l ’ komision'o est'as la guberni'a prokuror'o! Laŭ la tri'a fam'o la komision'o'n estr'is prezid'ant'o de la milit'a tribunal'o. Esplor'i la afer'o'n est'is eg'e mal'facil'e.

Dek minut'o'j'n antaŭ la kvar'a Semjonov star'is apud la tabl'o kaj per raŭk'a voĉ'o kri'is :

— Kamarad'o'j, registr'u vi'n! La parti'an'o'j en la dekstr'a kontrol'list'o, la sen'parti'a'j en la mal'dekstr'a! Kamarad'o'j, kiu ankoraŭ ne en'registr'is si'n? La parti'an'o'j dekstr'e, la sen'parti'ul'o'j —mal'dekstr'e!

Ĝust'e je la kvar'a en'ir'is Popov kaj Serebrovskij. Kun ili est'is tri ne'kon'at'ul'o'j : fortik'a mal'jun'ul'o - labor'ist'o kun blank'a harar'o kaj flav'iĝ'int'a'j pro la tabak'o lip'har'o'j, mal'dik'et'a vir'in'o ĉirkaŭ kvar'dek'jar'a en ruĝ'a tuk'o, kaj mal'san'ec'aspekt'a mez'aĝ'a vir'o. Sur li'a kav'iĝ'int'a vizaĝ'o brul'is akr'a'j nigr'a'j okul'o'j. Li est'is ne'alt'a, mal'gras'a, pal'a, port'is griz'a'n kostum'o'n kaj konsum'it'a'j'n ŝu'o'j'n. Ne ekzist'as fum'o sen brul'o : la prezid'ant'o est'is juĝ'esplor'ist'o.

Al'tabl'iĝ'int'e, li tint'ig'is la sonor'il'o'n kaj, ne atend'ant'e ĉes'o'n de la bru'o, komenc'is parol'i. Pro mov'iĝ'o de la seĝ'o'j kaj ne ĉes'int'a'j inter'parol'o'j li ne est'is aŭd'at'a. Oni kri'is al li : “ Pli laŭt'e ”. Li ankoraŭ foj'e tint'ig'is la sonor'il'et'o'n kaj alt'ig'is la voĉ'o'n :

— Est'as neces'e, ke vi ten'u vi'n pli trankvil'e, tiam vi ĉio'n aŭd'os!

Atend'int'e unu minut'o'n, li kutim'voĉ'e deklar'is la tag'ord'o'n kaj avert'is, ke la sukces'o depend'os de la reciprok'a konfid'o. En streĉ'atent'a silent'o li klar'ig'is signif'o'n de la aranĝ'at'a re'registr'o.

— La parti'a'j re'registr'o'j okaz'is ne unu'foj'e, sed nun la re'registr'o hav'as special'e grav'a'n rol'o'n. Ni dev'as est'i nun postul'em'a'j, kiel neniam, precip'e, al komun'ist'o'j, kiu'j okup'as respond'ec'a'j'n gvid'posten'o'j'n.

Ne al'las'int'e la aŭskult'ant'o'j'n aplaŭd'eksplod'i, li hav'ig'is parol'o'n al Popov por raport'o de la ĉel'estr'ar'o. Popov el'paŝ'is, flat'em'e rid'et'ant'e kun not'libr'et'o en la man'o'j. La publik'o renkont'is li'n per ne'difin'ebl'a flustr'o, tra'kur'int'a la vic'o'j'n. Sun'radi'o fal'is trans li'a'n ŝultr'o'n sur li'a'j'n har'o'j'n kaj se li iom'et'e de'klin'iĝ'is mal'dekstr'e'n, la sun'o de'glit'is en li'a'j'n okul'o'j'n. Li de'mov'is si'n dekstr'e'n, altern'ant'e apog'pied'o'n.

— Vi, kamarad'o'j, kon'as la cirkonstanc'o'j'n, inter kiu'j ni dev'is labor'i kaj tiel plu! Et'burĝ'a ĉirkaŭ'ig'o, mank'o de labor'ist'a kern'o, mal'nov'a'j special'ist'o'j kaj tiel plu! Cert'e, la aparat'o est'is infekt'it'a de l ’ burokrat'ism'o, kontraŭ kiu ni tamen batal'is.

Popov nom'is kvant'o'n da kun'sid'o'j kaj list'o'n de la pri'diskut'it'a'j demand'o'j. Post'e li nom'ig'is membr'o'j'n de bur'o kaj kalkul'is ili'a'j'n “ ŝarĝ'o'j'n ”. Tuj post tio li cit'is la ating'o'j'n : eks'ig'o de Ĉernjaev, suspekt'it'a pri la per'fort'atenc'o, iniciat'it'a, sed bedaŭr'ind'e ne fin'it'a ĝis nun, esplor'o de la avanc'don'ad'o, de distribu'o de tram'a'j kaj aŭtobus'a'j bilet'o'j, re'nov'ig'o de l ’ aparat'o ( inter'ali'e an'ig'o de la labor'ist'a avanc'ig'it'o Semjonov ), k. t. p. Kontraŭ la kutim'o, Popov est'is mal'long'e parol'int'a kaj per tio fin'is.

La prezid'ant'o demand'rigard'is la aŭskult'ant'ar'o'n.

La ĉambr'eg'o respond'is per de'ten'at'a susur'ad'o. Membr'o'j de l ’ komision'o el'tir'is antaŭ'e'n la kap'o'j'n, pen'ant'e ek'vid'i la lev'iĝ'ant'a'j'n man'o'j'n. Sed tia'j mank'is.

— Strang'e! —dir'is la prezid'ant'o, —ĉu ĉio tiel bon'stat'as ĉe vi?

La nov'a ond'o de l ’ flustr'o'j tra'rul'is la seĝ'o'j'n.

— Permes'u al la tag'ord'o! —lev'iĝ'is Semjonov. — Mi opini'as, est'os pli bon'e, se ni komenc'os rekt'e de la pur'ig'o. Tiam inter'ali'e ĉio klar'iĝ'os.

La prezid'ant'o lev'is la ŝultr'o'j'n.

— Cert'e, se neniu est'as parol'ont'a. Tiu'okaz'e, kamarad'o Serebrovskij.

Dum Serebrovskij, ĝib'um'ant'e, en pez'a ir'manier'o est'is tra'paŝ'ant'a al la tabl'o, la prezid'ant'o, ne rigard'ant'e li'n, rapid'e tra'leg'is li'a'n person'a'n kart'o'n.

Serebrovskij Mikael'o Sergeeviĉ, ofic'ist'o, parti'an'o de post la 1917. Parti'a'j'n pun'o'j'n ne hav'as.

Al'tabl'iĝ'int'e, Serebrovskij mal'buton'um'is la supr'a'n buton'o'n de la kol'um'o kaj nerv'em'e osced'is. Sid'int'o'j en la unu'a'j vic'o'j pov'is rimark'i, kiel pint'o'j de li'a'j mort'pal'a'j fingr'o'j, kovr'it'a'j de nigr'a'j har'o'j, iom trem'is.

— Mi, kamarad'o'j, tio'n, nask'iĝ'is en la ofic'ist'a famili'o. Mi fin'is la Peterburg'a'n Real'lern'ej'o'n. Dank ’ al person'a'j inter'rilat'o'j de la patr'o, mi est'is akcept'it'a en la ŝtat'a'n ofic'o'n. En la 1917 jar'o la ofic'ist'ar'o strik'is. Grup'o de l ’ ofic'ist'o'j en ni'a ministeri'o deklar'is si'a'n solidar'ec'o'n kun la sovet'reg'ist'ar'o. Ni ne ĉes'ig'is la labor'o'n. Mi an'iĝ'is al la parti'o. De post tia temp'o mi est'is okup'ant'a divers'a'j'n administr'a'j'n kaj mastr'um'a'j'n posten'o'j'n.

— Kio instig'is vi'n an'iĝ'i la parti'o'n? —demand'is la labor'ist'in'o.

— Kiel, kio? —lev'is la ŝultr'o'j'n Serebrovskij. — Mi est'is solidar'a.

— Dir'u, kamarad'o, ĉu vi ne re'memor'ig'os al ni la teori'a'n part'o'n de la mal'nov'a program'o de R S D R P ( * ) ?


R S D R P : Rusi'a Social'demokrat'a Labor'ist'a Parti'o.

— Ne, kamarad'o'j, tiel mi ne pov'as!.. Sen la prepar'o.

—Sed ĉu vi antaŭ'e ĝi'n leg'is? Nu, ekzempl'e, en la 1917 jar'o?

— Tiam mi leg'is, sed nun... Ne, mi ne memor'as

El la salon'o ek'ŝut'iĝ'is skrib'aĵ'et'o'j. La mal'jun'ul'o kolekt'is ili'n ar'et'e.

— Kamarad'o Serebrovskij, kiel vi klar'ig'as artikol'et'o'n de Ivagin, ke vi dispon'ig'is ter'are'o'n por dom'konstru'o al iu privat'ul'o?

— Kio'n vi opini'as pri ofic'ad'o en ni'a trust'o de la eks'princ'in'o kaj ceter'a'j eks'element'o'j?

— En kio evident'iĝ'as batal'o kontraŭ la burokrat'ism'o?

— Kial vi al'las'as en la ĝeneral'a kancelari'o la famili'ec'o'n?

— Kial ĝis nun la metropoliten'o ne est'as konstru'at'a?

— Kial la tram'o ne est'as ripar'at'a?

Serebrovskij est'is sub'rigard'ant'a la komision'o'n kaj mord'et'is la sen'sang'a'j'n blu'a'j'n lip'o'j'n.

— Jes, —dir'is li, —la demand'o'j est'as mult'a'j. Pri la ter'are'o : ĝi est'as, laŭ mi, bagatel'o. Kia ter'are'o? Bagatel'o!

— Ĉu vi ne kon'as person'e tiu'n civit'an'o'n, al kiu vi dispon'ig'is la are'o'n?

— Ne, mi ne kon'as! Pri la princ'in'o : laŭ mi, ĉi tie nenio krim'a est'as, se oni ebl'ig'as al la plej sen'danĝer'a mal'jun'ul'in'o la ekzist'ad'o'n. Pri la famili'ec'o kaj burokrat'ism'o la demand'o postul'as pli serioz'a'n argument'ad'o'n. Cert'e, ankaŭ ni ili'n hav'as sed kie do ili mank'as? Al Ĉernjaev, ekzempl'e, ni mem la voj'o'n el la trust'o montr'is.

— Permes'u parol'o'n! —kri'is Semjonov. — Ni li'n plej sen'indulg'e dev'as mal'kaŝ'i! Li tiel ne sukces'os ni'n refut'i! Mal'jun'a kren'o! Ofic'ist'o est'is, la ofic'ist'o rest'is kun plej aĉ'a'j ec'o'j de la car'a ofic'ist'o! Por kio li an'iĝ'is la parti'o'n? Li dir'as, li est'is solidar'a. Sed la parti'program'o'n li ne leg'is! Jen, vid'u! Kamarad'o'j, la komsomol'a “ kavaleri'o ” ĉio'n mal'kaŝ'is. Serebrovskij sub'skrib'is mal'profit'a'j'n kontrakt'o'j'n kun privat'a'j komerc'ist'o'j. Serebrovskij est'is akcept'ant'a korupt'mon'o'n!

— Malv'er'e, —inter'romp'is Serebrovskij.

— Ver'e! —ek'kri'is Semjonov. — En la komision'o trov'iĝ'as dokument'o.

La prezid'ant'o lev'is la kap'o'n kaj el'pren'is el la paper'uj'o not'libr'et'o'n.

— La not'libr'et'o de la person'a sekretari'o de Serebrovskij, Sipova!

— Jes! —kri'is Semjonov. — Krime'o'n for'vojaĝ'ant'e, ŝi ĉio'n est'is en ĝoj'o perd'int'a. En la tabl'o ŝi las'is ĝi'n. Sed sur ŝi'a lok'o la komsomol'a “ kavaleri'o ” sid'is!

Li kapt'is la not'libr'et'o'n, turn'is ĝi'n en la man'o'j kaj ĵet'is sur tabl'o'n.

— Post'e, Serebrovskij est'is loĝ'ant'a en propr'a dom'o de si'a bo'patr'o kaj ripar'is ĝi'n je kont'o de la trust'o. Kaj kial tiu ĉi dom'o ne est'is municipaligita?.. La “ kavaleri'o ” fos'is la arkiv'o'j'n. Cent'mil'o'j da rubl'o'j rest'is kiel sen'esper'a'j ŝuld'o'j en poŝ'o'j de privat'ul'o'j, kvazaŭ ne'ricev'ebl'a'j! Kio rilat'as la princ'in'o'n, do ĉi tiu mal'jun'a diabl'in'o nur tial ĉi tie ofic'as, ke ŝi iam konkub'is kun Serebrovskij!

— Kio'n? —purpur'iĝ'is Serebrovskij. — Mi postul'as la klar'ig'o'j'n!

— Ha! —ek'rid'is Semjonov. — Bagatel'o! La komision'o pri'parol'u ĉi tio'n kun ni'a pord'ist'o!

Semjonov, fin'int'e, ĵet'is si'n sur la benk'o'n. La salon'o emoci'iĝ'is. En divers'a'j flank'o'j oni laŭt'e kaj ekscit'it'e ek'parol'is. Kelk'iu'j ankoraŭ postul'is la pruv'o'j'n. Popov al'glu'iĝ'is al la prezid'ant'a man'o kaj postul'is for'ig'o'n de Semjonov el la kun'ven'o. Vitalij lev'iĝ'is de la lok'o. Li est'is pal'a kaj kun'prem'is la dent'o'j'n, por ne mal'kaŝ'i si'a'n emoci'o'n. Kaj la parol'ad'o'n li komenc'is tim'em'e, kvazaŭ ne est'ant'e cert'a, ke li dev'as parol'i.

— Jen kio, kamarad'o'j! Vi pardon'u, mi est'as sen'parti'ul'o, sed al mi ŝajn'as, ke mi dev'as el'dir'i mi'a'n opini'o'n. Serebrovskij est'is kamarad'o de mi'a patr'o. Li ne est'as ofic'ist'o. Li est'as grand'a ofic'ist'o, alt'rang'a! Sed ŝajn'e, ne tio est'as grav'a, kiu li est'is antaŭ'e. Semjonov ĝust'e dir'as, ke li alt'rang'a car'a ofic'ist'o ankaŭ rest'as ĝis nun! Ĉio dir'it'a pri li est'as ver'e, sed ekzist'as aĵ'o'j, mil'foj'e pli mal'bon'a'j! —Vitalij rapid'e el'poŝ'ig'is la horloĝ'o'n kaj, kvazaŭ est'ant'e pri'zorg'it'a, ĉu ne tro mult'e da temp'o li perd'is, li ek'rapid'is kaj, rapid'ant'e, kaj mal'kaŝ'ant'e si'a'n emoci'o'n, li subit'e ek'flam'is.

Ja ĝi est'as efektiv'a abomen'aĵ'o en ni'a tram'mastr'um'o! Kaj per nenio oni pov'as prav'ig'i formal'ism'a'n trakt'ad'o'n de l ’ metropoliten'o! Serebrovskij eĉ ne hav'as la opini'o'n pri tiu ĉi problem'o. Li tim'as ĝi'n hav'i. Post li iu kaŝ'as si'n, kamarad'o'j. Kiu, mi ne risk'as supoz'i. Sed ili'a opini'o est'as li'a opini'o. Ĝi est'as danĝer'e, kamarad'o'j. Li, ekzempl'e, antaŭ'e insist'is pli'bon'ig'o'n de la tram'mastr'um'o, tamen nun li tut'e ĉes'is parol'i pri tio. Li est'as nun por la metropoliten'o. Sed, cert'e, ni pov'as ĝi'n kompren'i! Ĝi est'as far'at'a nur por tio, ke oni trov'u plur'a'n objekt'o'n por la fremd'a koncesi'o. Kiel ĝi est'as nom'end'a, ni tio'n difin'u kolektiv'e! Mi opini'as, ekzist'as nom'o por tio ĉi!

Vitalij subit'e re'ek'rigard'is la horloĝ'o'n en iu strang'a mal'trankvil'o kaj, embaras'e, ne fin'int'e la parol'o'n, sid'iĝ'is.

Pli, ol unu hor'o'n bru'is la kun'ven'o, for'ŝir'ant'e de Serebrovskij la parti'a'n ŝel'o'n. Fin'e la prezid'ant'o propon'is trans'ir'i al Popov. Jam antaŭ tio ĉi Popov mal'seren'iĝ'is kaj de li for'flug'is la flat'em'a rid'et'o. Dum dis'volv'o de l ’ diskut'ad'o, li mal'seren'iĝ'is ĉiam pli, mord'is la ung'o'j'n kaj al'tabl'iĝ'is kun impertinent'a mien'o.

— Kamp'ar'an'o! —respond'is li kontraŭ demand'o de l ’ prezid'ant'o, — El vilaĝ'o Nikolskoje, apud Tula. En la parti'o de post la 1920 jar'o. La civit'a'n milit'o'n part'o'pren'is. Labor'is en ter-komisariat'o'j k. t. p. La ĉel'sekretari'o.

— He, kamarad'o Popov! —mok'em'e el'kri'is la teknik'ist'o Lipkin, antaŭ'ne'long'e ven'int'a Mosĥozupron. —Sekve, vi est'as mi'a sam'vilaĝ'an'o? El Nikolskoje?

Popov iom ek'trem'et'is kaj strab'is li'n.

Sekve, sam'vilaĝ'an'o! Ĉu vi est'as fil'o de Nikolao Teodoroviĉ?

— Nu, cert'e! Kaj vi, kamarad'o Popov, sekv'e, est'as fil'o de ni'a diakon'o? Sekve, vi mensog'as pri la kamp'ar'an'de'ven'o?..

La aŭskult'ant'ar'o moment'e streĉ'is si'n. Popov mal'lev'is la okul'o'j'n. En la est'iĝ'int'a silent'o, la teknik'ist'o mal'long'e dir'is :

— Li'a patr'o, kamarad'o'j, est'as diakon'o. Li'n la tut'a region'o kon'as. Li drink'as mult'e kaj oft'e diboĉ'as!

La prezid'ant'o kun sek'a krak'o trans'turn'is paĝ'o'n de la paper'o.

— Por kio do vi, kamarad'o Popov, la mal'ver'o'n dir'is? De la parti'o nenio est'as kaŝ'ebl'a. Kaj por kio kaŝ'i? Fil'o de diakon'o ne est'as tiel mal'bon'e. Nobel'o'j iu'foj'e est'as bon'a'j parti'an'o'j. Nu, dum'e ni las'u tio'n! —ek'spir'is li. — Kio'n vi est'as ankoraŭ dir'ont'a? Kial vi ne mal'help'is, vid'ant'e en la trust'o tia'j'n abomen'aĵ'o'j'n?

— Mi ne est'is rimark'ant'a ili'n.

— Ĉu ver'e, kamarad'o Popov? —kri'is de la lok'o Ivagin. — Ĉi ne vi ĉas'is mi'n en la parti'kun'ven'o, kiam mi mal'kaŝ'is tiu'j abomen'aĵ'o'j'n? Kiu nom'is mi'n fuŝ'agit'ant'o? Ha?

— Ĝi est'as insid'o, —laŭt'e dir'is Popov, lev'ant'e la kap'o'n kaj instinkt'e pugn'ig'ant'e la man'o'j'n. — Ĝi est'as sub'fos'o! Ĝi est'as special'e aranĝ'it'a kaj tiel plu! Ivagin ja ne plu labor'as en ni'a trust'o!

— Kio est'as aranĝ'it'a? —mir'is la prezid'ant'o.

— Li dir'u, kial li defend'is tiu'n ĉi Ĉernjaev? —aŭd'iĝ'is ies voĉ'o.

— Kaj li klar'ig'u, kial li al'pren'is korupt'aĵ'o'j'n?

— Kaj por kio li mal'sobr'aĉ'is kun'e kun nepuloj?

— Ĉu mi mal'sobr'aĉ'is? —indign'int'e ek'kri'is Popov. Ivagin al'tabl'iĝ'is, kaj sur'met'int'e la okul'vitr'o'j'n, atent'em'e rigard'is Popov ’ on.

— En la dom'o, konstru'it'a per la trust'a mon'o, sub form'o de l ’ kooperativ'a. Kun'e kun sen'parti'a'j inĝenier'o'j, nepuloj kaj publik'ul'in'o'j. Ha?

— Vi, fripon'o, mensog'as!

— Kaj se mi hav'as la atest'ant'o'j'n?

— Ne hav'as vi la atest'ant'o'j'n!

Ivagin mal'lev'is la man'o'n en la poŝ'o'n kaj el'tir'is de tie akurat'e kun'met'it'a'n paper'foli'o'n.

— Jen est'as la leter'et'o!.. de Olga Alekseevna Zorina. Ni est'as bon'a'j amik'o'j!

Ivagin re'turn'is si'n al la kun'ven'o :

— Bagatel'o ĝi est'as, kamarad'o! Jen li klar'ig'u al ni pri la tram'o. Ha? Kial cent'foj'e dum la sam'a jar'o la marŝ'rut'o'j est'as ŝanĝ'at'a'j? Ĉu por oportun'o de l ’ publik'o? Kaj kial la labor'ist'o'j ĉiu'foj'e protest'as? Kia ĝi est'as oportun'o, se la grand'eg'a'j uzin'o'j aŭ tut'e sen tram'o rest'as, aŭ ties labor'ist'o'j atend'as tram'vagon'o'n dum'hor'e? Kia ĝi est'as oportun'o, se la nov'a'j marŝ'rut'o'j est'as nepr'e nul'ig'at'a'j post unu monat'o kaj re'funkci'as la mal'nov'a'j?

Kaj por kio halt'ej'o'j est'as konstant'e ŝanĝ'at'a'j? Por ke la labor'ist'o'j kur'ad'u post la for'ir'ant'a'j vagon'o'j? Kaj por kio sur plac'o Lubjanka la rel'rond'o'n oni aranĝ'is? Ĉu oni pov'as kred'i al asert'aĉ'o'j, de l ’ instru'it'a'j mal'saĝ'ul'o'j, ke la vagon'o'j laŭ'rond'e pli rapid'e vetur'as? Ĉiu idiot'o kompren'as, ke ĝi kre'as ŝtop'o'j'n de l ’ trafik'o! Ha? Bobrov en la pas'int'a jar'o la lekci'o'n est'is leg'ant'a. Ekster'land'e, li dir'as, preskaŭ neniam la averi'o'j okaz'as. Sed ĉe ni, kamarad'o Bobrov, kial ĉiu'tag'e okaz'as la averi'o'j. Eĉ ne ĉiu'tag'e, sed kelk'foj'e dum la tag'o! Mi eĉ tim'as nun la tram'o'n uz'i. Ĉiam oni pov'as atend'i, ke sur iu plac'o vi'a tram'o frakas'iĝ'os subit'e je pec'et'o'j! Jen klar'ig'u al mi tio'n, kamarad'o Popov! Ĉu dev'as la ĉel'sekretari'o al tio ĉi interes'o'n hav'i, aŭ ne? Ha?

— Kia'manier'e vi ne rimark'is ĉi tio'n, —si'n turn'is la prezid'ant'o al la publik'o.

El la ĉambr'o aŭd'iĝ'is konfuz'it'a'j voĉ'o'j.

— Ĉu la mur'o est'as per la frunt'o tra'bat'ebl'a?

Senpartiuloj pli facil'e pov'us rimark'i! Oni ne mult'e postul'us de li. En la ekstrem'a okaz'o li est'us eks'ig'it'a el la serv'o. Sed la parti'an'o'n oni for'pel'us el la parti'o!

— Mi est'is unu'foj'e protest'ant'a. Popov ferm'ig'is al mi la buŝ'o'n! —kri'is teknik'ist'o Sorokin.

— Mem kamarad'o Ivagin apenaŭ ne est'is for'pel'it'a el la parti'o!

— Kritik'i oni dev'as si'n'gard'em'e!

— Unu ne batal'as kontraŭ ĉiu'j! De post pra'temp'o'j est'as kon'at'a.

— Bon'e! —decid'em'e dir'is la prezid'ant'o, — Mi vid'as, vi est'as re'elekt'ont'a'j la ĉel'estr'ar'o'n. Vi est'as liber'a, kamarad'o Popov. Sid'iĝ'u!

Popov ne mov'et'iĝ'is.

— Sid'iĝ'u! —ankoraŭ'foj'e ripet'is la prezid'ant'o.

— Dank'as! —kontraŭ'dir'is tiu koler'e. — Vi pov'us al mi la rezult'o'n komunik'i!

— La rezult'o'n post'e.

— Ne post'e, sed nun! Mi ne dezir'as atend'i! Sekve, jen kiel, kamarad'o'j, —re'turn'is li si'n al la salon'o. — Naŭ jar'o'j'n mi est'is membr'o de l ’ parti'o, batal'is en la front'o'j, la viv'o'n est'is pret'a ofer'i kaj tiel plu, sed nun, sekv'e, oni pov'as, kiel sen'taŭg'aĵ'o'n, for el'ĵet'i?

— Ĉu vi kompat'ig'i ni'n dezir'as? —far'is replik'o'n Semjonov. — Ĉu vi ne vid'as, ke vi aspekt'as kiel kok'o en barel'o? Kiu, kar'ul'o, vi'a'n hero'ec'o'n fid'os?

— Ni tio'n kompren'as, eĉ tre bon'e kompren'as! —ankoraŭ pli koler'iĝ'is Popov. —Sed la ĝu'o'n vi pro tio ne ricev'os! Ĉu mi ted'is al la parti'o kaj tiel plu? Pov'as okaz'i. Sed pli mult'e la parti'o ted'is al mi! Jen pren'u vi'a'n parti'bilet'o'n! —Popov ŝov'is la man'o'n en la poŝ'o'n kaj ĵet'is la parti'bilet'o'n sur la tabl'o'n. — Ni est'as kvit'a'j!

Krut'e, soldat'manier'e re'turn'int'e si'n, Popov for'las'is la salon'o'n. Post li'a for'ir'o ĉiu'j ek'sent'is freŝ'a'n spir'o'n en la mal'freŝ'iĝ'int'a aer'o.

— Nu, jen, vi sen la sekretari'o rest'is! —ŝerc'is la prezid'ant'o.

— Trov'iĝ'os la sekretari'o, ne mal'trankvil'iĝ'u la komision'o! —trankvil'e kontraŭ'dir'is Ivagin. — La uzin'o " Svet ” pren'as protekt'ad'o'n al Mosĥozupr. Du'cent person'o'j'n por la komenc'o ni en la brigad'o'j'n avanc'ig'as. Ĝis la last'a ŝraŭb'o la trust'o'n ni pur'ig'os, ĉiu'j'n mank'o'j'n for'ig'os, ĉiu'j'n ŝuld'o'j'n de la nepuloj pren'os, la tut'a'n for'bala'aĵ'o'n el ĉi tie for'pel'os, la tut'a'n aparat'o'n re'konstru'os! Ha?

— La deviz'o'j'n de Vladimir Iljiĉ, vi sekv'e, bon'e kon'as, amik'o'j? —rid'et'is la prezid'ant'o.

— Nu, cert'e! Se reg'i, do reg'i! Kurs'o'j'n por la avanc'ig'at'o'j ni aranĝ'as. Ne plu plend'ant'a est'os tiam Semjonov! Ha? Dek'du'o'n, aŭ eĉ du dek'du'o'j'n da jun'ul'o'j ni direkt'os ĉi tie'n por la vesper'a labor'o. La uzin'o'n ili ne for'las'os, sed ankaŭ la ŝtat'a'n aparat'o'n ne forges'os. Est'u trankvil'a'j, ĉio est'os en ord'o! Tiam sen'dub'e, la nov'a sekretari'o aper'os. Ha?

— Ĝi est'as bon'e, se tiel! —ne silent'iĝ'is la prezid'ant'o, —Sed jen du parti'an'o'j est'as jam perd'it'a'j. Ebl'e, ankoraŭ tia'j okaz'o'j est'os. Sed ĉu vi trov'os la nov'a'j'n?

Tiam perd'is la pacienc'o'n la aŭskult'ant'o'j.

— Li mok'as ni'n! —oni kri'is en la ĉambr'o. — Ĉu inter ni ne est'as taŭg'a'j hom'o'j? Se ni'n oni bezon'as, do ni kun ĝoj'o!..

— Bon'e, kun ĝoj'o! —grumbl'is la prezid'ant'o, —sed ĝis nun kie vi est'is? Pri kio pens'is? Kio'n far'is? —kaj subit'e mol'ig'int'e la ton'o'n, li demand'is :

— Nu, sen'parti'a intelekt'ul'ar'o, ĉu trov'iĝ'as dezir'ant'o'j parti'an'iĝ'i?

Por unu minut'o ek'est'is embaras'a silent'o. Semjonov lev'is la man'o'n.

— Nur unu tia'spec'a skrib'pet'o, kamarad'o prezid'ant'o! Hieraŭ est'as trans'don'it'a.

— Nu, ankoraŭ vi hav'os! —sub'ten'is la prezid'ant'o. — Kie unu, tie ankaŭ du! Tamen, pli bon'e kontrol'u, kamarad'o'j! Kies est'as la skrib'pet'o?

— De kamarad'o Zorin, kamarad'o prezid'ant'o. De tiu sam'a, kiu ĵus est'is parol'ant'a. Bon'a vir'o! Tut'e ni'a! Intelekt'ul'o, ceter'e, sed tut'e prolet'a! Honest'a! Labor'em'a!

— Montr'u vi'n al ni, Vitalij Nikolaeviĉ, —kri'is Ivagin, perd'ant'e la pacienc'o'n. — Ĉu vi ne vid'as, ke oni vi'n laŭd'as?

La prezid'ant'o tint'ig'is la sonor'il'o'n. Neniu re'vok'is. Semjonov kaj Ivagin inter'rigard'is.

— Kamarad'o Zorin, evident'e, est'as el'ir'int'a, —simpl'e dir'is la prezid'ant'o. — Ni daŭr'ig'u la labor'o'n. Nun sekv'as kamarad'o Vinokurov.

For'ir'ant'e de la kun'ven'o, Vitalij esper'is, ke li re'ven'os ne pli mal'fru'e, ol post du'on'hor'o. La afer'o est'is urĝ'a. Alice telefon'is, ke ŝi est'as morgaŭ fru'maten'e for'vetur'ont'a. Ĝi est'is tut'e mal'ebl'e. Li dev'is ŝi'n nepr'e vid'i.

Al'kur'ant'e al mal'nov'a park'o apud la dom'o, kie Alice fiks'is la renkont'o'n, li jam decid'is pens'e, ke pet'os Alice ’ n rest'i almenaŭ por unu tag'o. Tia'okaz'e ĉio klar'iĝ'os morgaŭ. Sed nun li est'as pet'ont'a la pardon'o'n kaj dir'os, ke li dev'as sen'prokrast'e re'ven'i la kun'ven'o'n. Ver'e, la plej grav'a'n li jam est'as dir'int'a. Sed li dev'as nepr'e ĉe'est'i la pur'ig'ad'o'n de Vinokurov.

Alice atend'is li'n apud pont'et'o de l ’ boat'al'bord'iĝ'ej'o.

— Jen est'as la boat'o, Vitalij, ni sid'iĝ'u. Ĉi tie est'as tre bru'e. Ni for'naĝ'u iom de la bord'o? Ĉu ne ver'e?

Vitalij est'is kontraŭ'dir'ont'a, sed ek'rigard'int'e la sever'a'j'n kaj mal'gaj'a'j'n okul'o'j'n de Alice, silent'e pren'is la rem'il'o'j'n. Per du sving'o'j li for'puŝ'is la boat'o'n de la bord'o. Proksim'e est'is tut'e sen'hom'a insul'et'o. Kun facil'a susur'o la boat'o sur'sabl'iĝ'is. Mal'supr'e, sub la boat'o tra'flustr'is io'n la akv'o. Vitalij for'las'is la rem'il'o'j'n kaj, anstataŭ la parol'o'j, kiu'j'n li prepar'is, etend'is al ŝi la telegram'o'n.

— De Olga? —rapid'em'e demand'is Alice.

— Jes, jes! —per fremd'a voĉ'o respond'is Vitalij. — Ŝi est'as ven'ont'a morgaŭ je la dek'a.

— Bon'e. Sed mi est'as morgaŭ je la dek'a for'vetur'ont'a. —Alice kap'sign'is kaj, de'turn'int'e si'n, fiks'is la rigard'o'n sur fajr'o'j de la kontraŭ'kuŝ'ant'a bord'o.

— Mi am'as vi'n, Alice! Mi dev'as analiz'i ĉi tio'n. Help'u al mi, Alice. Sed ne, ne nun! Mi ne pov'as nun!.. Vi ne dev'as morgaŭ for'vetur'i, —mal'trankvil'e dir'is li, rimark'int'e, kiel Alice ek'trem'et'is kaj komenc'is konvulsi'e buton'um'i la palt'o'n.

— Jes, jes, mi sci'as, Vitalij, sed kio'n do ni far'u? Vi hav'as la famili'o'n. Vi ne est'as ja detru'ont'a la famili'o'n? Vi ja ne for'pren'os de l ’ infan'o la patr'o'n?

Vitalij sen'pov'e klin'is si'n super la lantern'et'o, depend'ant'a de l ’ steven'o. La kolor'o'j for'las'is la vizaĝ'o'n de Alice kaj nun la okul'o'j nur bril'is sever'e kaj decid'em'e. La voĉ'o de Vitalij ek'trem'is kaj far'iĝ'is pez'a, kiel plumb'o.

— Pardon'u mi'n, Alice! Mi ne hav'as ebl'o'n hodiaŭ rakont'i al vi ĉio'n! — Li de'nov'e est'is dir'ont'a, ke li tuj dev'as re'ven'i la kun'ven'o'n, sed, anstataŭ ĝi, ek'spir'is kaj pli mal'alt'e al'klin'iĝ'is super la boat'o. — Mi am'as vi'n, sed mi tre'eg'e kompat'as Olga ’ n kaj la infan'o'n! Kio'n mi dev'as far'i, por mort'ig'i ĉi tiu'n kompat'o'n?

Alice sub'prem'is la ek'spir'o'n kaj pli firm'e kun'prem'is la lip'o'j'n.

— Kompat'o?.. Jes, la kompat'o ne est'as bezon'a! La kompat'o'n vi mort'ig'u! —fal'ig'is ŝi ĉi tiu'j'n vort'o'j'n kaj subit'e el'ŝir'is la telegram'o'n el la man'o'j de Vitalij, ĉif'is ĝi'n kaj, ĵet'int'e sur la boat'fund'o'n, fal'is sur benk'o'n kun mal'fort'a kun'prem'at'a ek'kri'o. Vitalij, emoci'ant'e, ĵet'is si'n al ŝi.

Alice, Alinjo!

Fort'e trem'et'ant'e, ŝi sub'prem'is la singult'o'j'n.

— Ne, ne, mi tuj! Vi ne mal'trankvil'iĝ'u. Mi ja tuj!

Li pen'is for'tir'i ŝi'a'j'n man'o'j'n de la vizaĝ'o, sed ŝi pli firm'e kun'prem'is ili'n.

— Mi ne dev'us leg'i la telegram'o'n! —sopir'e dir'is li.

— Kontraŭ'e, vi bon'e ag'is! Almenaŭ mi ĉio'n sci'as!.. Jes, ĉio'n!.. Mi ja ne sci'is!.. Ho, mi ne sci'is!..

Emoci'ig'it'a, li prov'is en'rigard'i ŝi'a'j'n okul'o'j'n, sed ŝi kaŝ'is ili'n, pen'ant'e ne las'i li'n tuŝ'i si'a'n en'bul'iĝ'int'a'n korp'o'n.

— Jes, jes, ŝi est'as bon'a, —kun dolor'o daŭr'ig'is Alice, pen'ant'e dir'i ĉio'n por unu foj'o, —ŝi am'as vi'n! Vi sufer'ig'as ŝi'n! Ŝi est'as pret'a por vi ĉio'n far'i! Sed mi?.. —ŝi inter'romp'is, glut'ant'e la larm'o'j'n. Li sukces'is fin'fin'e, romp'ant'e ŝi'a'j'n brak'o'j'n, mal'kovr'i ŝi'a'n vizaĝ'o'n. Ŝi'a'j blu'a'j okul'o'j, kvazaŭ per vitr'o, kovr'iĝ'is per nebul'a fluid'aĵ'o kaj du larm'er'o'j est'is delurantaj apud la naz'o.

Alice! —ek'ĝem'is Vitalij.

Per rapid'a mov'o ŝi dis'ŝmir'is la larm'er'o'j'n sur la vang'o'j, re'kovr'iĝ'ant'a'j per strang'a'j makul'o'j.

— Mi? —ek'kri'is ŝi. — Mi est'as ego'ist'in'o! Mi neniam vi'n bezon'is! Mi neniam neniam vi'n efektiv'e am'is! Ĉu vi aŭd'as? Ĝi est'as ver'o, ver'o! Ne, ne tuŝ'u mi'n plu! Ne pen'u cert'ig'i pri kio ajn! Mi ĝoj'as, ke ĉio est'as fin'it'a!

En voĉ'o de Alice miks'iĝ'is la kaŝ'it'a ofend'iĝ'o, fier'ec'o de l ’ ofend'it'a vir'in'o kaj la profund'a am'sent'o, al kiu, kiel al papili'o, oni krud'e for'ŝir'is la flug'il'o'j'n. En ne'ĉes'ig'ebl'a'j konvulsi'o'j ŝi turment'iĝ'is sur la benk'o.

— Ho, Vitalij, kial vi ne dir'is ĝi'n antaŭ'e? Vi dev'is avert'i! Por kio vi ig'is mi'n tiom mult'e sufer'i, tiom mult'e tra'viv'i? Ja tie, en Berlin'o en la komenc'o mem... Ĝi ne est'us tiel dolor'ig'e! Mi sufer'us monat'o'n, ebl'e du, sed post'e forges'us vi'n!.. Ne, vi sen'zorg'e al'proksim'ig'is vi'n al mi! Vi mal'kaŝ'is al mi mi'a'n propr'a'n natur'o'n! Por vi ĝi ne est'as kompren'ebl'a! Vi est'as dir'ont'a tuj : Pri kio tem'as?.. Vi ja en nenio ŝanĝ'iĝ'is! Ho, se vi sci'us, kiel mi ŝanĝ'iĝ'is!

Ŝir'mov'e ŝi kapt'is li'a'n kap'o'n, por unu sekund'o al'prem'is ĝi'n al si'a fort'e bat'ant'a kor'o kaj tuj for'puŝ'is. Ŝi'a'j okul'o'j sek'iĝ'is kaj flam'is nun per mal'hel'a fajr'o. Ŝi'a'j vang'o'j brul'is. Tut'a ŝi, rekt'iĝ'int'a kaj fier'a, ŝajn'is est'i ne'al'ir'ebl'a, mal'proksim'a kaj fremd'a.

— Mi est'as morgaŭ for'vetur'ont'a, Vitalij. Ĝi ne est'as ŝanĝ'ebl'a!

Vitalij ĝem'is.

Alinjo, kar'a, kio okaz'is al vi? Mi ja ne tio'n est'is dezir'ant'a! Kontraŭ'e, mi est'is nur klar'ig'ant'a... Sed mi ne pov'as nun, Alice! Vi kompren'u! Vi dev'as rest'i almenaŭ por unu tag'o!

Li kun'prem'is la kap'o'n per man'plat'o'j kaj silent'iĝ'is. Ne kompren'int'e li'n, Alice al'parol'is mal'laŭt'e, apenaŭ aŭd'ebl'e :

— Ĉio pas'os, ĉio forges'iĝ'os... Jes... Post'e de'nov'e re'ven'os trankvil'o!

Ŝi atend'em'e ek'silent'is, sed ĉar li ne kontraŭ'dir'is, ŝi silent'e tra'ŝov'is si'a'n man'o'n ĉirkaŭ li'a kol'o kaj ĉirkaŭ'pren'is la kap'o'n. Li sid'is en la sam'a poz'o. Ŝi ne sci'is, kio'n dir'i ankoraŭ, dolor'e ek'spir'is kaj subit'e puŝ'is si'n en li'a'n ŝultr'o'n per la vizaĝ'o kaj ek'plor'is.

Vitalij, emoci'ig'it'a, ĉirkaŭ'pren'is ŝi'a'j'n ŝultr'o'j'n kaj sent'is, ke li ten'as en la brak'o'j ne fier'a'n Alice ’ n de ĵus for'flu'ig'int'a moment'o, sed la sen'pov'a'n mal'grand'a'n knab'in'o'n. Li kis'is ŝi'a'j'n mal'sek'a'j'n vang'o'j'n, ŝi'a'j'n har'o'j'n, ŝi'a'j'n mal'gaj'a'j'n okul'o'j'n... Ili parol'is inter'romp'ant'e, ne aŭskult'ant'e unu la ali'a'n.

— Mi am'as vi'n, Vitalij! Mi neniam ĉes'is vi'n am'i! Mi perd'as ĉio'n, kio est'as bon'a en mi'a privat'a viv'o! Mi for'ir'as kun kor'dolor'o!

Ŝi mal'laŭt'e plor'singult'is, prem'ant'e si'n al li'a brust'o, al'kroĉ'iĝ'ant'e kol'um'o'n de li'a ĉemiz'o kaj instinkt'e serĉ'ant'e la varm'o'n.

— Forges'u mi'n, Alinjo, forges'u! Mi ne ind'as vi'n, —murmur'is Vitalij, apenaŭ venk'ant'e la super'verŝ'ant'a'n li'n emoci'o'n.

La vesper'o definitiv'e mal'lev'iĝ'is super la park'o'n. Inter la arb'o'j est'is nigr'a mal'lum'o. Super la lag'o naĝ'is mal'pez'a griz'a nebul'o. La elektr'a'j lantern'o'j en oblikv'a girland'o kruc'um'is la bord'o'n. Alice ek'plor'is pli mal'dolĉ'e. Ŝi pli fort'e al'prem'is si'n al Vitalij. En la sam'a moment'o li ek'sent'is, ke en ŝi ek'flam'is iu nov'a sentiment'o.

Alinjo, Alinjo! —kun tim'o, aŭ, ebl'e, kun ĝoj'o ek'kri'is li. —Alinjo, kar'a!

Ŝi ne respond'is, nur profund'e ek'spir'is kaj pasi'e prem'iĝ'is al li. Ŝi'a'j genu'o'j kvazaŭ al'glu'iĝ'is al li'a'j pied'o'j kaj la korp'o, pez'iĝ'int'e, prem'is li'n. Iom klin'int'e si'n mal'antaŭ'e'n, por ke ŝi pov'u li'n apog'i, li per la dekstr'a brak'o ĉirkaŭ'pren'is ŝi'n, kaj per la mal'dekstr'a kun'prem'is ŝi'a'j'n gamb'o'j'n kaj sid'ig'is sur si'a'j'n genu'o'j'n.

— Di'o mi'a, kio'n ni far'as? —vort'ĵet'is Alice kaj en la sam'a moment'o spasm'o de la pasi'a dezir'o kun'bul'ig'is ŝi'a'n korp'o'n, post'e rekt'ig'is, kvazaŭ la risort'o kaj du'on'rond'e ĉirkaŭ'volv'is ĝi'n ĉirkaŭ li'a korp'o.

— Al mi, al mi! —flustr'is Vitalij, mal'facil'e spirant'e, —ni ir'u al mi! — Ĉi tie ne ebl'as!..

Ŝi ek'trem'et'is kaj ek'konvulsi'is sur li'a'j genu'o'j.

— Ne, ne, en neniu okaz'o! Ĉio est'as fin'it'a! Ne ebl'as! Mi for'ir'as!..

Vitalij ek'silent'is, sed jam en la sekv'int'a moment'o la man'o'j de Alice glit'is sur li'a kol'o, mal'buton'um'is la kol'um'o'n kaj li sent'is brul'ig'a'n tuŝ'o'n de ŝi'a'j fingr'o'j sur si'a brust'o.

— Ni ir'u al mi!.. Ĉu vi aŭd'as, Alinjo? Tie oni ne mal'help'os al ni!

— Mi ne pov'as!.. Ho, mi ne pov'as : ne ebl'as, ne dir'u ĉi tio'n!.. —mal'esper'e ek'kri'is ŝi kaj de'nov'e silent'iĝ'is. Vitalij nerv'em'e mord'et'is la lip'o'j'n, pen'ant'e venk'i la kapt'int'a'n li'n emoci'o'n.

— Ni ir'u! —subit'e akr'e ĵet'is ĉi tiu'j'n vort'o'j'n Alice kaj tuj lev'iĝ'is. Li kapt'is ŝi'a'n man'o'n kaj ek'tir'is post si'n. Ŝi est'is ir'ant'a pez'e, dis'ŝir'at'a de la invers'a'j sent'o'j kaj ĉiu'minut'e pret'a fuĝ'i. Sed li ten'is ŝi'n fortik'e kaj est'is dir'ant'e varm'a'j'n pasi'a'j'n vort'o'j'n :

— Ne tim'u, Alinjo! Ĉu vi dezir'as est'i la mi'a? Vi est'as mi'a am'at'a edz'in'et'o! Ne tim'u!

Tiel ating'is ili la dom'o'n kaj preskaŭ kur'supr'e'n'ir'is la ŝtup'ar'o'n. Per la nerv'em'a man'o li mal'ferm'is la pord'o'n kaj preter'las'is ŝi'n en la ĉambr'o'n.

— Ŝalt'u la lum'o'n! —dir'is li al ŝi, paŝ'ant'e al la tabl'o. La knab'in'o, per trem'ant'a voĉ'o respond'is :

— Mi ne sci'as, kie est'as la ŝalt'il'o.

— Apud la pord'o mem.

Ŝi trov'is la ŝalt'il'o'n kaj tuj ferm'et'is la okul'o'j'n pro la lum'o. Ne'laŭ'fort'a batal'o re'spegul'iĝ'is sur ŝi'a vizaĝ'o. Li al'ir'is ŝi'n.

— Ne emoci'iĝ'u! Kial vi tiel emoci'iĝ'as? Se vi tim'as, nenio okaz'os. Ĉu vi dezir'as, mi met'os la te'kruĉ'o'n sur la primus'o'n kaj ni prepar'os la te'o'n?

Alice sku'is la kap'o'n.

— Ne, ni for'ir'u de ĉi tie!

Alinjo, por kio? Kio vi'n tiel tim'ig'as?.. — Li genu'is antaŭ ŝi. — Jen rigard'u, kia'n ĉambr'o'n mi hav'as!

Li konfuz'e rid'et'is, far'int'e ne'difin'ebl'a'n gest'o'n. Alice lev'iĝ'is, far'is kelk'a'j'n paŝ'o'j'n, fiks'rigard'is grand'a'n portret'o'n de Olga sur la mur'o, halt'ig'is la rigard'o'n sur fot'o'bild'o de Injo, post'e sur infan'a'j lud'il'o'j sub la tabl'o, kaj ŝancel'iĝ'int'e, re'mal'lev'iĝ'is la seĝ'o'n. Vitalij ĵet'is sur la lamp'o'n mal'hel'e'ruĝ'a'n ŝal'o'n de Olga, okaz'int'a sub la man'o'j. Li ĉirkaŭ'pren'is gamb'o'j'n de Alice kaj en'ŝov'is la kap'o'n en ŝi'a'j'n genu'o'j'n. Alice mal'facil'e spir'is. Tiam li pren'is ŝi'n sur la brak'o'j'n kaj rapid'e met'int'e sur la lit'o'n, komenc'is kis'i la brak'o'j'n kaj kol'o'n. Ŝi kuŝ'is sen'mov'e, ferm'int'e la okul'o'j'n. Li for'ĵet'is de ŝi'a'j pied'o'j pantofl'o'j'n, per rapid'a mov'o for'met'is la rob'o'n, kaj daŭr'ig'ant'e la mal'vest'ad'o'n, kis'is la tut'a'n korp'o'n de supr'e al mal'supr'e, pasi'e en'suĉ'ig'ant'e la silk'a'n haŭt'o'n kaj kun la tut'a fort'o prem'ant'e per varm'eg'a buŝ'o ŝi'a'j'n mal'grand'a'j'n streĉ'it'a'j'n mam'o'j'n, en ne'hom'a ekscit'o dis'ĵet'ant'e ŝi'a'j'n brak'o'j'n kaj al'prem'ant'e ili'n al la kusen'o. Trem'ant'e, moment'e si'n prem'ant'e al li, kaj de'nov'e re'puŝ'ant'e li'n, ŝi sid'iĝ'is sur la lit'o. Kun bril'ant'a'j okul'o'j, ŝi subit'e rid'et'is.

— Rigard'u do! Mi vol'as, ke vi fin'fin'e vid'u, kia mi est'as!

Vitalij sur'dors'kuŝ'ant'e, rav'rigard'e glit'is sur ŝi'a korp'o. Li est'is pen'ant'a re'memor'i, kie li vid'is tia'n korp'o'n kaj subit'e re'memor'is : ili vid'is ĝi'n kun'e en Berlin'o, en " Altem - Museum ”.

— Kiom ĉarm'a vi est'as! —dir'is li fin'e, —mi ne sci'is, ke la statu'o'j pov'as re'viv'iĝ'i!

— Mi el'turment'iĝ'is, Vitalij, ĉu vi ne vid'as, kiel mi el'turment'iĝ'is! —flustr'is ŝi pasi'e, si'n prem'ant'e al li. Lert'mov'e ŝi liber'ig'is si'a'j'n har'o'j'n, kiu'j en mol'a'j ond'o'j dis'ŝut'iĝ'is sur ŝi'a dors'o kaj la or'a'j fin'aĵ'o'j ili'a'j obe'em'e kuŝ'iĝ'is sur la lit'tuk'o'n. Ŝi pren'is ili'n per la man'o'j kaj ĉirkaŭ'volv'is en ili, kiel en silk'o, li'a'n kol'o'n.

— Mi mal'fru'iĝ'as! —dir'is Vitalij.


Vinokurov kun arogant'a mien'o al'tabl'iĝ'is.

— Jes, mi aŭskult'as vi'n. Parti'an'o de post la 1925 jar'o. Ofic'ist'o. Inĝenier'o.

— Ĉu vi est'as konstru'int'a la dom'o'n, pri kiu alud'is kamarad'o Ivagin?

— Tut'e ĝust'e!

— Kial vi uz'as tiu'n milit'ist'a'n esprim'o'n “ tut'e ĝust'e? ” Ĉu vi serv'is?..

Vinokurov lev'is la ŝultr'o'j'n.

— Mal'saĝ'a kutim'o.

— Ah'a, tiel! Nu, bon'e! Vi est'as adopt'int'a dum la dom'konstru'o vi'a'n invent'o'n?

— Jes.

— Kia'n?

— Fajr'o'sen'danĝer'a'j vand'o'j.

— Kiam do vi invent'is ĉi tiu'n material'o'n?

— Antaŭ du jar'o'j.

Ivagin lev'is la man'o'n.

— Kamarad'o'j, li mensog'as. La fajr'o'sen'danĝer'a'j vand'o'j ne est'as invent'it'a'j de li. Inĝenier'o Bobrov jes'ig'os tio'n, ĉu ne?

— Kia'manier'e? —mal'trankvil'iĝ'is Bobrov, ruĝ'kolor'iĝ'ant'e sub la rigard'o'j de l ’ publik'o. — Mi nenio'n pov'as jes'ig'i!

— Vi pov'as tio'n jes'ig'i, kamarad'o Bobrov! De vi'a tabl'o Semjonov pren'is jen ĉi tiu'n libr'o'n. Cert'e, vi est'as ĝi'n leg'int'a. Ha? —Ivagin turn'is super la kap'o dik'a'n ĵurnal'o'n. — Ĝi est'as antaŭ'milit'a el'don'aĵ'o. En ĝi trov'iĝ'as plen'a pri'skrib'o de ĉi tiu'j fajr'o'sen'danĝer'a'j vand'o'j. La vand'o'j ne brul'as, sed ne kontraŭ'star'as la akv'o'efik'o'n. Sekve, ili est'as sen'util'a'j. Ha?

— Kio'n vi dir'os kontraŭ ĝi, kamarad'o Vinokurov? —demand'is la prezid'ant'o.

— Nenio'n! —lev'is tiu la ŝultr'o'j'n. — Mi est'as aŭskult'ant'a, kio'n oni parol'os ankoraŭ!

— Ĉarm'a komenc'o! —grumbl'is la prezid'ant'o kaj en'ŝov'is la naz'o'n en paper'o'j'n.

La aŭskult'ant'ar'o silent'iĝ'is kaj ek'reg'is antaŭ'ŝtorm'a silent'o.

— Kiu'n super'a'n lern'ej'o'n vi est'as fin'int'a?

— La petrograd'a'n Politeknik'a'n Institut'o'n.

— Ĉu vi pov'as pruv'i tio'n dokument'e?

— Strang'e. Kial vi bezon'as la dokument'o'j'n? Ja mi est'as ne antaŭ la tribunal'o!

— Jes, cert'e, —re'e tra'grumbl'is la prezid'ant'o. —Sed ni hav'as kelk'a'j'n dub'o'j'n..

— Dir'u, ĉu vi neniam est'is ŝanĝ'ant'a la nom'o'n?

— Mi? La nom'o'n?.. —Vinokurov iom'et'e pal'iĝ'is, —kiu dir'is al vi?

— Do vi ĝi'n ŝanĝ'is tamen?

— Pardon'u, mi tio'n ne kompren'as... Ĉu ĝi est'as juĝ'esplor'o, aŭ la parti'a re'registr'o? Vi ja mem parol'is pri la kamarad'ec'a rilat'o!..

La prezid'ant'o lev'iĝ'is kaj, kvazaŭ pet'ant'e opini'o'n de la kun'ven'o, klar'ig'is :

— Pardon'u, ge'kamarad'o'j! Ni dev'as far'i escept'o'n el la regul'o. Vi vid'as mem!

La embaras'it'a aŭskult'ant'ar'o silent'is.

Se vi est'os respond'ant'a kontraŭ la demand'o'j honest'e kaj sincer'e, kiel dec'as al membr'o de l ’ parti'o, ni tut'e kontent'iĝ'os. Kie vi est'is en la 1919 jar'o?

— Mi? en Irkutsko.

— Kio'n vi est'is tie far'ant'a?

— Mi labor'is en uzin'o.

— Kaj post'e?

— Kio'n signif'as post'e?

— Post kiam evident'iĝ'is, ke vi ne est'as inĝenier'o kaj ne hav'as la special'a'n kler'o'n?

Ek'est'is silent'o. Vinokurov mord'et'is la lip'o'j'n kaj ne respond'is.

— Ĉu vi kompren'as la demand'o'n?

— Jes, mi kompren'as.

— Kial do vi ne respond'as? Ĉu vi forges'is, kio'n vi est'is far'ant'a post'e? — La prezid'ant'o trans'foli'um'is la paper'o'j'n. — Mi memor'ig'os vi'n. Vi serv'iĝ'is al la kolĉaka ( * ) stab'o. Per tio sam'a vi evit'is skandal'o'n pro vi'a ĉarlatan'aĵ'o.


Kolĉak : Kontraŭ'revoluci'a general'o, okup'int'a en 1919 Siberi'o'n.

— Pardon'u, ĉu mi pov'as ek'sci'i, —trankvil'e demand'is Vinokurov, —de kie vi ricev'is ĉi tiu'j'n inform'o'j'n?

— Ĝi ne grav'as... —est'is kontraŭ'dir'ont'a la prezid'ant'o, sed Ivagin inter'romp'is :

— Kial do ne? Ne ŝuld'ig'u li'n! Jen, Semjonov, rakont'u!

Semjonov lev'iĝ'is kaj, ord'ig'ant'e si'a'n ĉemiz'o'n, tus'et'int'e, klar'ig'is :

— Patr'o mi'a kon'as vi'n, kamarad'o Vinokurov! Kun'e kun li en la uzin'o vi labor'is. Nu, li est'is antaŭ kelk'a'j semajn'o'j ĉe tie kaj atent'is la kon'at'a'n person'o'n. Ni inter'ceter'e ĉi tiu'n tem'o'n pri'trakt'is kaj decid'is tiu'n afer'o'n klar'ig'i. Tio est'as, kia'manier'e la blank'gvardi'an'o parti'an'iĝ'is? Nu, jen, ni ricev'is el Irkutsko vi'a'j'n dokument'o'j'n. Kaj la fot'o'kart'o'n. Ver'ŝajn'e, vi re'kon'os vi'n, se permes'i al vi ĝi'n ek'rigard'i! —Semjonov larĝ'e rid'et'is kaj bril'is per la okul'o'j.

La vizaĝ'o de Vinokurov subit'e de'form'iĝ'is kaj li ek'rid'is. La ĉambr'eg'o tuj silent'iĝ'is. La vizaĝ'o de Vinokurov neniam est'is rid'ant'a. Eĉ la rid'et'o'n neniu vid'is sur li'a vizaĝ'o. Tial tiom strang'e est'is vid'i li'n rid'ant'a.

Vinokurov rid'is, sed la okul'o'j rest'is sen'mov'a'j kaj ek'tim'ig'it'e mal'ferm'it'a'j. Li rid'is, sed la lip'angul'et'o'j konvulsi'is kaj ŝajn'is, ke la rid'o tuj ali'form'iĝ'os je plor'o.

— Kiel, kiel bon'e vi est'as inform'it'a'j! —apenaŭ el'dir'is li kaj de'nov'e sovaĝ'e ek'rid'is, streĉ'e rigard'ant'e ie'n al la el'ir'ej'o. Ĉiu'j re'turn'is si'n kaj ek'rigard'is en la sam'a direkt'o. Tie star'is Vitalij. Li rigid'iĝ'is kaj aŭskult'is la frenez'a'n rid'eg'o'n de Vinokurov, mov'et'ant'e eĉ nek unu muskol'o'n. Subit'e per du salt'o'j li ating'is la estrad'o'n kaj kapt'is la ŝultr'o'n de Vinokurov.

Seleznjov! —ek'kri'is li. — Vi est'as Seleznjov! Mi tamen ven'is ĝust'a'temp'e! Jes, jes, mi re'kon'is vi'a'n rid'o'n! Neniu ankoraŭ en la mond'o pov'as tiel rid'i! Tie en Berlin'o, en la restoraci'et'o super Spree, kun'e kun inĝenier'o Berg kaj la mal'jun'ul'o Velikonskij! Jen kial vi est'as tiel pal'a post la krime'a sud'a sun'o! Jen kie vi est'as pas'ig'int'a vi'a'n du'monat'a'n for'permes'o'n!

Vinokurov ĉes'is rid'i. Li'a vizaĝ'o far'iĝ'is kiel granit'a ŝton'eg'o, kaj nur la makzel'o'j iom mov'et'iĝ'is. Li sub'rigard'is al Vitalij, al la salon'o, silent'iĝ'int'a en streĉ'it'a sci'vol'em'o, al Ivagin kun brul'ant'a'j okul'o'j pret'a si'n ĵet'i antaŭ li'n se li far'us prov'o'n kur'i, kaj al Semjonov, emoci'e sving'mov'iĝ'ant'a sur la seĝ'o. La prezid'ant'o fiks'is la rigard'o'n sur Vitalij.

— Vi komplik'ig'is la afer'o'n. Permes'u al mi propon'i al Vinokurov ankoraŭ du - tri demand'o'j'n, kaj post'e vi rakont'os al ni, en kiu'j cirkonstanc'o'j vi renkont'is li'n en Berlin'o.

— Vi ne ekscit'iĝ'u, la afer'o est'as pas'int'a, —si'n re'turn'is li al Vinokurov, —ja trov'iĝ'as en ni'a'j vic'o'j ankaŭ eks'blank'ul'o'j. Se vi klar'ig'os ĉio'n, laŭ'ord'e, ni almenaŭ kompren'i pov'as!.. Ĉu ruĝ'arme'an'o'j'n vi est'is mort'paf'ant'a? —demand'is li subit'e, klin'ant'e si'n antaŭ'e'n trans la tabl'o'n.

— Ne! —respond'is Vinokurov, rimark'ebl'e nerv'um'ant'e, — Mi ne est'is mort'paf'ant'a... Mi serv'is en la stab'o... Kiel skrib'ist'o...

— Ĉu skrib'ist'o? Jes? Sed en la car'a arme'o vi ankaŭ serv'is?

— Jes, ne'long'e... Dum la milit'o...

— Ĉu vi part'o'pren'is la batal'o'j'n?

— En Galici'o... En tiu, kiel ĝi nom'iĝ'as... Apud Lvov...

— Kiom da stel'et'o'j vi hav'is? Du? Tri? Ĉu ankaŭ la Georg'kruc'o'n?

— Kamarad'o prezid'ant'o, —dir'is Vinokurov mal'laŭt'e, —mi sent'as mi'n mal'bon'e, permes'u mal'grand'a'n paŭz'o'n!

La prezid'ant'o turn'is si'n al la publik'o.

— Kiel vi opini'as, ge'kamarad'o'j, ebl'e ni efektiv'e inter'romp'u?

— Jes, ne mal'help'os... Iom'et'e ni fum'u...

En la ĝeneral'a mov'iĝ'o Vinokurov, la unu'a, tra'ir'is la neces'ej'o'n. Li'n sekv'is Ivagin kun la komision'prezid'ant'o. Post ili, tord'ant'e en la man'o'j cigared'o'j'n, ek'fum'ant'e kaj vigl'e inter'parol'ant'e, mov'iĝ'is ankaŭ la ceter'a amas'o da vir'o'j.

Ne dezir'ant'e en ĉe'est'o de Vinokurov parol'i, Ivagin silent'is. En'man'ig'int'e brun'a'n, polur'it'a'n ans'o'n de la pord'o, li nur por unu minut'o halt'is antaŭ la en'ir'ej'o kaj re'turn'is si'n al la prezid'ant'o :

— Ni dev'as sen'prokrast'e telefon'i al O G P U. Tie, mal'supr'e, ĵus mort'is pro la apopleksi'o mal'jun'ul'in'o Velikonskaja. En ŝi'a retikul'o est'as trov'it'a'j cent'mil rubl'o'j kaj jen'a leter'o.

La prezid'ant'o sur'ŝov'is la okul'vitr'o'j'n kaj pren'is la skrib'aĵ'o'n.

— Kio'n? —ek'murmur'is li, — Kio'n?.. Ir'u, kamarad'o, sen'prokrast'e la neces'ej'o'n kaj ten'u li'n pli firm'e!

Ĉi - moment'e en la neces'ej'o krev'is akr'a kaj sek'a frap'o kaj, si'n puŝ'int'e sur la kahel'a'n mur'o'n, re'eĥ'is tra la mal'fermat'a pord'o.


“ Kar'ul'o! Mi dezir'as dir'i al vi mi'a'n last'a'n el'kor'a'n ‘ adiaŭ ’. Adiaŭ, mi'a bon'a!.. Hodiaŭ nur mi est'as kompren'int'a ĉi tiu'n profund'a'n vort'o'n. En la anim'o re'nask'iĝ'as la pas'int'o. Kiel strang'e! Pro tia bagatel'o, kiel du bilet'o'j de la berlin'a metropoliten'o, kiu'j'n mi trov'is en mi'a valiz'o, prepar'ant'e ĝi'n por la for'vetur'o. Ĉu vi memor'as, vi ĉiam pren'ad'is la bilet'o'j'n kaj tuj trans'don'ad'is ili'n al mi, kvazaŭ tim'ant'e perd'i?.. Kun tio ĉi re'nask'iĝ'is la plej bel'a'j en mi'a viv'o, neniam ripet'ebl'a'j, hel'a'j, kiel ĉiel'ruĝ'o, radi'ant'a'j kaj varm'a'j tag'o'j : Dank'o'n, kar'ul'o, por tiu'j ĉi tag'o'j, dank'o'n! Neniu re'don'os al mi ĉi tiu'j'n tag'o'j'n kaj, sci'u mi'a bon'a, mi'a kar'a, kun kiu ajn est'us mi de nun, mi'a'j pens'o'j ĉiam rest'os kun vi! Mi dezir'as, Vitalij, ke en ĉi tiu'j lini'o'j vi re'kon'u vi'a'n kor're'son'a'n kaj delikat'a'n amik'in'o'n. Ebl'e, mi al'port'is al vi tro da dolor'o, tro da ĉagren'o. Kio'n do mi pov'as nun far'i?..

Knab'o mi'a!.. Mi skrib'as tio'n kun sopir'o. Est'as tre mal'facil'e tio'n dir'i, sed se vi am'as mi'n ankoraŭ, la mal'bon'a'n, kruel'a'n, abomen'a'n, plen'um'u do mi'a'n pet'o'n, re'ven'u al vi'a famili'o! Ĝoj'o de l ’ am'o ne est'as ja la plej grand'a ĝoj'o kaj oni ne dev'as obe'ig'i al la am'o ĉiu'j'n ceter'a'j'n sent'o'j'n. La am'o kost'as tro mult'e kaj en iu'j okaz'o'j pli bon'e est'as ĝi'n rifuz'i!

Mi hav'as ali'a'n voj'o'n, ali'a'j'n dev'o'j'n. Ver'ŝajn'e, nenia'manier'e, aŭ tre mal'mult'e mi util'os en Sovet'uni'o. Ĉi tie est'as tiom mult'a'j bon'a'j kaj honest'a'j labor'ant'o'j. Sed ĉe ni... Mi'a lok'o est'as tie, kie la batal'ant'o'j ankoraŭ ne sufiĉ'as kaj oni bezon'as far'i ne'mezur'ebl'e mult'e, por konker'i tio'n, kio de vi jam est'as konker'it'a. Ĉu mi pov'as rest'i en U S S R? Ja mil'o'j da german'a'j labor'ist'o'j dezir'us trans'migr'i ĉi tie'n, pro mal'kuraĝ'o, pro dezir'o evit'i kun'puŝ'iĝ'o'n kontraŭ la kapital'ist'a mond'o. Se mi rest'os ĉi tie, ĉu ne rajt'us mi'a'j kamarad'o'j dir'i, ke mi mis'uz'is la privilegi'o'j'n da la parti'a funkci'ul'in'o kaj la vojaĝ'o'n al U S S R por mi'a'j propr'a'j cel'o'j?

Vi dir'os : sed la hieraŭ'a nokt'o. Mi ja ne plu est'as knab'in'o. La knab'in'o far'iĝ'is vir'in'o. Mi'a kar'a, mi hodiaŭ ne est'as dorm'int'a. Se la dorm'o tuŝ'ad'is mi'n, mi tuj ek'trem'ad'is kaj long'e kuŝ'is kun la mal'ferm'it'a'j okul'o'j. Kaj jen, ĉu vi kompren'as, ebl'e, ĝi est'as rid'ind'e, mi eĉ ne medit'is ĉi tio'n!.. Mi re'memor'ad'is ĉiam unu'sol'a'n vort'o'n : " Faber ”. Mil'foj'e " Faber ”!.. Ĉu vi memor'as, dum la unu'a ni'a renkont'o ni vetur'is en vagon'o de l ’ metropoliten'o? Do, en la staci'hal'o pend'is reklam'a, rid'ind'a tia krajon'o kun sur'skrib'o " Faber ”... Bagatel'aĵ'o rest'as en la memor'o! Ceter'e la plej sen'signif'a'j'n okaz'o'j'n, vort'et'o'j'n, ag'o'j'n, mi ĉio'n bon'e memor'as! Vi donac'is al mi, el'ir'ant'e el " Admirals - Palast ”, du roz'et'o'j'n, la ruĝ'a'n kaj blank'a'n, kaj rid'et'is kares'e. Mi memor'as, Vitalij! Ĉu vi ankaŭ?.. Vi donac'is al mi kelk'a'j'n vers'aĵ'o'j'n en la rus'a lingv'o. Unu el ili mi kompren'is ĝis la last'a vort'o kaj lern'is parker'e... Mi eĉ traduk'is ĝi'n esperant'lingv'e'n... Ebl'e est'as strang'e, ke en mi'a cerb'o ĉio tiel inter'plekt'iĝ'is, sed ne grav'as!.. Mi el'montr'as hodiaŭ la plej kaŝ'at'a'n, kio'n mi hont'as ordinar'e. Vi pov'as eĉ nom'i mi'n sentimental'a filistr'in'o. Vi pov'as kaj rajt'as!..

“ Al ni'a viv' kaj sort' ekzist'as la kompar' ; Du ŝip'o'j renkont'iĝ'as tiel en la mar'. De la humil'a ond'o kares'at'a, Sen la mal'help'o'j, bar'o'j kaj ĉagren', Kun vel' vent'plen'a vi'a la boat'o, Proksim'a est'as jam al la hav'e'n ’!.. Sed mi'a do post mar'a ŝtorm' kruel'a Naĝ'ad'as nun sen unu eĉ rem'il'! Ĝi flug'as al abism', sen iu direkt'il'! Adiaŭ do! Amik', nenio'n mi pretend'as!.. Ne sekv'os vi post mi'n, kaj vi'n mi ne atend'as!.. ”

... Vi demand'as, kia est'as mi'a opini'o rilat'e al la hieraŭ'o? La simpl'a! Ĝi dev'is okaz'i. Ĉu ali'e pov'us est'i?.. La am'o trov'is, fin'e, si'a'n final'o'n. Kio'n mi, naiv'a, tiel tim'is!.. Liber'e mi sent'as mi'n nun, kar'ul'o! Kio est'as ŝanĝ'it'a en mi? Ĉu mi'n tim'ig'as, ke mi far'iĝ'is vir'in'o?.. Kial do? Ebl'e, nask'iĝ'os infan'o?.. Tio feliĉ'ig'os mi'n!

Pardon'u pri la kaŭz'it'a al vi dolor'o. Adiaŭ, sen're'ven'e adiaŭ! Mi est'as for'vetur'ont'a ekster'land'e'n kun la maten'a vagon'ar'o kaj vi ne plu re'vid'os mi'n! ”.

Vitalij apenaŭ fin'leg'is la last'a'j'n lini'o'j'n. Alice, tamen, for'vetur'as! Li de'nov'e rest'as kun la prem'ant'a sopir'eg'o, sol'a, ĉiam sol'a. Mal'ebl'as, mal'ebl'as!

Vitalij est'is kur'ant'a tra la ĉambr'o, man'prem'int'e la kap'o'n. Re'ven'ig'i ŝi'n, re'ven'ig'i! Li ek'rigard'is la horloĝ'o'n. Ĝi ne funkci'is. Li ĵet'is si'n al la najbar'o kaj tambur'is la pord'o'n.

— Kiom'a hor'o est'as? —kri'is li.

Baldaŭ la dek'a! La vagon'ar'o de Alice est'as baldaŭ for'vetur'ont'a. Senprokraste la staci'dom'o'n!

Li el'dom'iĝ'is. Dum'kur'e li sur'salt'is ŝtup'ar'et'o'n de tram'o, laŭ'kutim'e hom'plen'a, kaj, spasm'spirant'e, turn'is si'a'n vizaĝ'o'n renkont'e al vent'o. La vizaĝ'o brul'is. Kvazaŭ fajr'o, la vent'o ne freŝ'ig'is ĝi'n kaj ŝvit'o super'verŝ'is li'n tut'a'n.

Bedaŭr'ind'e, la tram'o mal'rapid'eg'e mov'iĝ'is kaj baldaŭ far'is kelk'a'j'n daŭr'a'j'n halt'o'j'n. La publik'o, indign'ant'e, el'tram'iĝ'is kaj pied'ir'is, post'las'ant'e vic'o'n de star'ant'a'j vagon'o'j. Vitalij, perd'int'e la pacienc'o'n, ankaŭ de'salt'is kaj kur'is antaŭ'e'n. Post'las'int'e ĉirkaŭ tri'dek vagon'o'j'n, li ating'is fin'e la vetur'ant'a'n kaj per ĝi daŭr'ig'is la voj'o'n plu'e'n. Sed ĉi tiu sam'e indign'ig'e mal'rapid'e mov'iĝ'is kaj ĵus ating'int'e Lubjankan, definitiv'e halt'is. Kun mal'ben'o'j, de'nov'e li el'kur'is strat'e'n. Ĉi - foj'e la afer'o est'is serioz'a. Sur Lubjanka star'is sen'mov'a'j rond'o'j de l ’ vagon'o'j, inter Lubjanka kaj la Teatr'a Plac'o ankaŭ vid'iĝ'is la sen'mov'a'j vagon'ruband'o'j. Sam'o est'is sur la Teatr'a Plac'o mem kaj plu'e'n, sur Dmitrovka.

La hom'amas'o ŝtop'is la strat'o'j'n kaj ŝajn'is est'i iu grand'a fest'o. En la kor'o de Vitalij subit'e ek'puls'is la alarm'o. Kio okaz'is? Kio okaz'is tie de'nov'e?.. Li ja memor'as ankoraŭ la katastrof'o'n, kies ĉe'est'ant'o li est'is unu'foj'e en aŭtun'a vesper'o!.. Nun li sci'as, kio'n est'is prepar'ant'a'j la sabot'ant'o'j en Mosĥozupr. Ĉu ne hodiaŭ est'as atend'ebl'a la konklud'akord'o de ili'a labor'o? Li pli'rapid'ig'is la paŝ'o'j'n kaj ju plu'e'n li ir'is, des pli mal'facil'e far'iĝ'is tra'bat'i al li la voj'o'n tra la dens'a popol'amas'o, des pli rapid'is ie'n la preter'pas'ant'o'j, des pli mal'trankvil'a'j, laŭt'a'j kaj alarm'a'j iĝ'is la voĉ'o'j.

Ie est'as averi'o, ie est'as averi'o! —medit'is li kaj sam'moment'e, terur'iĝ'int'e li re'memor'is, ke Olga je la dek'a hor'o est'is jam ven'ont'a al la staci'dom'o, kaj se ŝi ne trov'is tie li'n, ŝi est'is vetur'ont'a ĝust'e en tiu ĉi direkt'o. Li est'is forges'int'a pri la telegram'o de Olga, ricev'int'e la leter'o'n de Alice. Por Olga ne rest'is lok'o en li'a kor'o. Sed se, subit'e...

Ne, ne!.. Kial la mal'feliĉ'o dev'as okaz'i nepr'e al ŝi?..

Li ek'kur'is pli rapid'e, sent'ant'e, kiel la ŝvit'o gut'as de li'a frunt'o kaj en la mal'dekstr'a flank'o io pik'as intern'e. Li kun'ig'is la dent'o'j'n kaj prem'is la flank'o'n per la man'o.

—Sed, se la mal'feliĉ'o okaz'is al Alice?! —kun eĉ pli grand'a terur'o ek'pens'is li. —Ja ŝi ankaŭ est'is vetur'ont'a ĉi tiu'n staci'dom'o'n. — Ĉi tiu pens'o dek'obl'ig'is li'a'j'n fort'o'j'n.

— Kio okaz'is? —kri'is li al la hom'o'j, kur'ant'a'j apud'e.

Oni ne respond'is al li. Nun li vid'is, ke li ne est'as sol'a, la tut'a hom'amas'eg'o kur'eg'is en direkt'o al la Strastnaja Plac'o. Nur tiam ĝi tiel aspekt'as kiam la hom'o'j ek'sci'is, ke ie okaz'is mal'feliĉ'o kaj la sovaĝ'a sci'vol'em'o puŝ'as ili'n antaŭ'e'n por konvink'iĝ'i tio'n per la propr'a'j okul'o'j.

Vitalij kur'ating'is la plac'o'n, spasm'spirant'e. Li dis'puŝ'is per la kubut'o'j rond'o'n de la kun'ven'int'o'j kaj si'n ĵet'is al la rel'o'j. Du tram'o'j, je pec'et'o'j frakas'it'a'j, kuŝ'is sur la pavim'o. Pec'o'j da vitr'o, hel'e bril'ant'a'j sub la sun'o, est'is dis'ŝpruc'it'a'j sur la asfalt'o. Rajd'milic'an'o'j for'mov'ig'is la publik'o'n. Kelk'e da sang'ant'a'j kadavr'o'j est'is met'it'a'j unu apud la ali'a. Vitalij rimark'is nur korp'o'n de vir'in'o kun mal'gras'et'a'j pied'o'j en dis'ŝir'it'a'j roz'kolor'a'j ŝtrump'o'j, kuŝ'int'a'n sur la brust'o. Kun ĉes'int'a bat'ad'o'n la kor'o, li ĵet'is si'n al ŝi. Mal'alt'e klin'int'e si'n super la korp'o, met'ant'e la bandaĝ'o'n sur la ŝvel'ant'a'n pro sang'o vund'o'n genu'is antaŭ la korp'o Alice.

Alice!

Kio est'is en ĉi - kri'o? Ĉu terur'o, mal'esper'o, tim'o, alarm'o?.. Sed Vitalij mem est'is ĝi'n kompren'int'a tuj, post kiam li ek'kri'is. En ĝi est'is ĝoj'o, furioz'a ĝoj'o, grand'eg'a pli'facil'iĝ'o, moment'a trankvil'iĝ'o. Alice ne far'iĝ'is viktim'o kaj ĝi ja est'as la plej grav'a!..

Alice lev'is la kap'o'n kaj serioz'e rigard'is al Vitalij.

— Help'u al mi, Vitalij, re'turn'i ŝi'n, —simpl'e ŝi dir'is.

Li si'n klin'is kaj zorg'em'e sub'met'int'e la man'o'n sub korp'o'n de l ’ vir'in'o, re'turn'is ĝi'n vizaĝ'supr'e'n. Li ek'vid'is mort'pal'a'n kripl'ig'it'a'n vizaĝ'o'n kun la ferm'it'a'j okul'o'j. Alice mal'trankvil'e klin'is si'n al la brust'o de l ’ vir'in'o.

— Ŝi viv'as, —dir'is ŝi kontent'ig'it'e, — Ŝi ne mort'os.

Vitalij ĵet'is al Alice dank'em'a'n jubil'a'n rigard'o'n. Ili ambaŭ lev'iĝ'is.

— Ven'as maŝin'o de urĝ'a help'o! —dir'is la al'ir'ant'a milic'an'o. — Dank'o'n, ge'kamarad'o'j!

Alice kaj Vitalij re'turn'is si'n al la publik'o kaj subit'e Vitalij ek'sent'is dolor'a'n spasm'o'n en si'a brust'o. La sang'o super'verŝ'is li'a'n haŭt'o'n. El la hom'amas'o, sur li'n est'is fiks'it'a'j grand'a'j serioz'a'j okul'o'j de Olga.

Olga, —murmur'is Vitalij, apog'ant'e si'n kontraŭ la telefon'kolon'o, —Olga!..

Alice ek'trem'et'is, kapt'is li'a'n man'o'n kaj tuj el'las'is, instinkt'e rekt'iĝ'ant'e. En ĉi tiu moment'o la vund'it'o'j'n pren'is sanitar'ist'o'j kaj la hom'amas'o dis'ir'is. Vitalij ek'vid'is, ke Olga ne est'as sol'a. Apud ŝi star'is Ivagin, sulk'iĝ'int'a, met'int'a la mal'dekstr'a'n man'o'n en la poŝ'o'n kaj per la dekstr'a ten'ant'e Injon. La knab'in'et'o rigid'iĝ'is pro ek'tim'o.

Olga far'is unu paŝ'o'n antaŭ'e'n. Ivagin kun la infan'o rest'is sam'lok'e. Vitalij ankaŭ ne mov'et'iĝ'is. Olga mal'rapid'e al'ir'is Alice.

— Vi! —dir'is ŝi, — Ĉu vi efektiv'e li'n am'as?

Alice ne respond'is. Kun halt'iĝ'int'a kor'o, ŝi rigard'is en la vizaĝ'o'n de Olga. Tiu al'ir'is pli proksim'e, profund'e ek'rigard'is la blu'a'j'n okul'o'j'n de Alice kaj mal'laŭt'e flustr'is :

— Mi al neniu dezir'as mal'bon'o'n! Mi est'as nun ja tut'e ali'a!

Kaj re'turn'int'e si'n al Ivagin, kun trem'o en voĉ'o, al'don'is :

— Ĉu ne ver'e, kamarad'o Ivagin?

Ivagin koler'e ek'bril'is per la okul'vitr'o'j.

—Sed pri la fil'in'o vi forges'as, Olga Alekseevna?

— Pri la fil'in'o? Ho, jes, pri la fil'in'o... —murmur'is Olga.

Injo unu'moment'e liber'ig'is si'a'n man'et'o'n, rapid'e trans'kur'is la voj'o'n kaj, ĵet'int'e si'n sur kol'o'n de la patr'o, ĝoj'e ek'kri'is :

— Paĉj'o, kar'a mi'a! Mi re'ven'is, mi re'ven'is!.. Kial vi de'nov'e ne est'as raz'it'a, paĉj'o? Ni vetur'u pli rapid'e hejm'e'n! Tuj vi dev'as vi'n raz'i, kar'a paĉj'o!.. Sed, kial, paĉj'o, larm'o'j aper'is en vi'a'j okul'o'j?..

Vitalij lev'is la kap'o'n, viŝ'ant'e per naz'tuk'o la okul'o'j'n. Alice jam est'is for. Ŝi'a graci'a figur'et'o en la jungŝturma bluz'o perd'iĝ'is en la amas'o da rapid'ant'a'j hom'o'j sur la trotuar'o.

Kelk'a'j'n tag'o'j'n post'e Vitalij est'is leg'ant'a la raport'o'n pri si'a vojaĝ'o en vagon'uzin'o Mytiŝĉi ( * ) . Dum du'dek minut'o'j li est'is parol'ant'a pri la ekster'land'o, rakont'ant'e pri la berlin'a'j ruĝ'front'an'o'j. Post'e, pen'ant'e plej relief'e prezent'i la ne'kon'at'a'j'n mal'proksim'a'j'n kondiĉ'o'j'n, li daŭr'e pri'skrib'is en ĉiu'j detal'o'j la metropoliten'o'n. Kaj nun li'n traf'is la surpriz'o. La labor'ist'o'j hav'is tut'e ĝust'a'n ide'o'n pri la metropoliten'o.


Mytiŝĉi : Apud'moskv'a urb'et'o.

— Ĝi est'as kompren'ebl'e, kamarad'o! —oni kri'is al li el la publik'o. — Ĝi ja simil'as ni'a'n elektro'vagon'ar'o'n! Ni ja est'as konstru'int'o'j de tiu last'a!

Vitalij embaras'iĝ'is. Kial li rakont'as al ili pri la post'lim'a'j mirakl'o'j? Ĉu ne li mem est'is ĵus el'ir'ant'a el tiu sam'a elektr'o - vagon'ar'o en staci'o Mytiŝĉi? Ĉu ne li mem ĵus est'is jubil'e rigard'ant'a la mal'long'a'n ruband'et'o'n de la long'a'j kaj plat'tegment'a'j vagon'o'j kun ses rond'a'j tub'et'o'j sur la tegment'o'j, kun'met'ant'a'j la vagon'ar'o'n sen lokomotiv'o? Mir'ind'a'n vagon'ar'o'n sen fum'o kaj vapor'o, kiu'n la publik'o antaŭ du semajn'o'j est'is observ'ant'a kiel re'nov'iĝ'int'a'n ikon'o'n, kaj nun, ŝajn'ig'ant'e si'n indiferent'a, sam'temp'e ne pov'as kaŝ'i la provinc'a'n patriot'ism'o'n :

— Ni, ceter'e, hav'as la elektr'a'n vagon'ar'o'n! En du minut'o'j oni pov'as Moskv'o'n ating'i!

Kaj ver'e est'as ja! La metropoliten'o mank'as ankoraŭ al Moskv'o, sed efektiv'a metropoliten'o kur'as inter Moskv'o kaj Mytiŝĉi! Cert'e aper'os tia ankaŭ sur Mjasnickaja strat'o! Kaj kio'n oni dev'as akcent'i, kio'n? Ne laŭ'berlin'e, ne'laŭ'pariz'e ĝi est'is projekt'it'a, konstru'ig'it'a, sur'rel'ig'it'a kaj ek'funkci'ig'it'a, sed laŭ plan'o de la labor'ist'o'j en Mytiŝĉi! Sam'e, ne kun help'o de iu ekster'land'a firma'o, sed mem'star'e de ĉi tiu'j hom'o'j, kiu'j'n li nun inform'as pri la ekster'land'o. Vitalij sku'is la kap'o'n kaj subit'e trans'ir'is la soveti'a'n lim'o'n :

— Ge'kamarad'o'j, ĝi ja est'as ver'o! Bon'e, ke vi memor'ig'is mi'n! Kio por ni est'as ekster'land'o, se ni mal'kurten'as la est'ont'o'n, se kvin jar'o'j kuŝ'iĝ'as antaŭ ni, kiel amuz'a model'o de tiom grandioz'a konstru'aĵ'eg'o, kia'n ne vid'is ankoraŭ la mond'o! Energetik'a baz'o de la soveti'a konstru'ad'o, ne'el'ĉerp'ebl'a'j font'o'j de la natur'a kaj hom'a energi'o, trans'form'iĝ'ant'a'j je konstru'at'a'j fabrik'o'j, uzin'o'j, hidr'o'staci'o'j kaj fervoj'o'j, —kiel ĝi'n pov'as fid'i la fremd'ul'o?.. Ja est'as fakt'o, ke Rusi'o paŝ'aĉ'is per mal'gras'a muĵika ĉeval'aĉ'o kun kav'iĝ'int'a'j flank'o'j, sed U S S R decid'e anstataŭ'ig'is la ĉeval'aĉ'o'n per la elektro'vagon'ar'o!

Vitalij sent'is en si iu'n ne'kon'at'a'n ĝis nun emoci'o'n. Kun bril'a'j okul'o'j el'ĵet'ad'is li en la hal'o'n flam'ant'a'j'n vort'o'j'n, kaj est'ant'e cert'a, ke tiu'j ĉi vort'o'j est'as tuj akcept'at'a'j de l ’ aŭskult'ant'o'j, ke la bru'a'j aprob'o'j kaj aplaŭd'o'j est'as sign'o, ke la labor'ist'a amas'o li'n kompren'as, li ĉiam pli kaj pli entuziasm'iĝ'is.

— Ĉu ankoraŭ ekzist'as antikv'a vilaĝ'o? Kie ĝi est'as, la pajl'a? Ne plu ekzist'as la mal'pur'a pajl'a vilaĝ'o! Anstataŭ ĝi aper'as pur'a'j, elektro'lum'ig'at'a'j koloni'o'j. Mal'aper'as dis'part'ig'it'a'j sen'suk'a'j kamp'o'j, mal'aper'as plug'il'o'j kaj erp'il'o'j, invad'o de la ŝtal'a'j ĉeval'o'j for'ig'as la et'mastr'um'ad'o'n! Gren'fabrik'o'j kaj sen'nombr'a'j kolĥoz'o'j ( * ) kresk'as sur lok'o de la mal'nov'a et'burĝ'a mastr'um'ad'o. Ni est'as likvid'ont'a'j la klas'o'j'n! Ni far'as gigant'a'n paŝ'o'n al social'ism'o! Ĝi ne est'as rev'o'j, ĝi est'as real'aĵ'o!


Kolĥoz : agrikultur'a kamp'ar'an'a kolektiv'o, plej'part'e anstataŭ'ig'int'a en U S S R la antaŭ'a'n individu'a'n et'mastr'um'o'n.

Unu'a'foj'e post long'a'j monat'o'j sent'is Vitalij si'n tiel liber'e. La labor'ist'o'j super'ŝut'is li'n per demand'o'j. Li est'is respond'ant'a, am'em'e klar'ig'ant'e ĉiu'n detal'o'n. Li est'is ĉi tie aŭskult'at'a ne kiel fremd'ul'o - scienc'ul'o, sed kiel la si'a, parenc'a.

Li rest'is en Mytiŝĉi ĝis la vesper'o. Kelk'a'j jun'ul'o'j konsent'is akompan'i li'n ĝis la fam'e'kon'at'a ĉi - tie'a akv'o'pump'ej'o, kiu al'log'is li'a'n interes'o'n, kiel komun'um'a entrepren'o. Ĝi est'is en tri'kilo'metr'a distanc'o de l ’ urb'o kaj ili far'is bon'a'n promen'o'n tra la kamp'o. La sun'o jam est'is sub'ir'ant'a, or'um'ant'e rand'o'j'n de la sen'mov'a'j nub'o'j en la horizont'o. La varm'a aer'o est'is tut'e kviet'a. En la kamp'o arom'is freŝ'e falĉ'it'a fojn'o. Trans'salt'int'e kav'o'n, ili flank'ir'is en abi'a'n arb'ar'o'n.

Kaj ĉi tie okaz'is tiel, ke Vitalij, iom post'rest'int'e, perd'is si'a'j'n kamarad'o'j'n. Li rest'is en ne'tra'ir'ebl'a, mal'lum'a dens'ej'o. Ie proksim'e est'is ankoraŭ la tag'o kaj la aer'o est'is diafan'a. Ĉi tie'n penetr'is eĉ nek unu radi'o. Flav'a'j sek'a'j abi'o'j dens'prem'iĝ'is unu al la ali'a, ĉirkaŭ'pren'ant'e si'n per la branĉ'o'j kaj mal'alt'e'n mal'lev'int'e si'a'j'n al'o'j'n. Mol'a tapiŝ'o el konifer'foli'o'j sub la pied'o'j kaŝ'is la sen'viv'a'n ter'o'n. Dens'ej'o, mal'lum'o, mal'vast'ec'o, for'ig'is la viv'o'n el ĉi tie. Nek labor'em'a'j insekt'o'j, nek bird'pep'ad'o, nek arbust'et'o de la herb'o, nenio!.. La en'sorĉ'it'a fabel'a arb'ar'o, mal'lum'a'j, sen'mov'a'j, kvazaŭ art'e'far'it'a'j por scen'ej'o, arb'o'j.

Se super ili ŝtorm'us la vent'eg'o, ĉi tie rest'us sam'e kviet'e, nek unu son'o est'us aŭd'ebl'a. Vitalij ek'sent'is tim'o'n. Kie li est'as? Kia strang'a arb'ar'o! Li eĉ ne supoz'is, ke pov'as ekzist'i tia mal'lum'o kaj dens'ej'o!

La kamarad'o'j, ŝajn'e, iom antaŭ'e'n for'ir'is. Li est'is vok'ant'a ili'n, sed neniu respond'is. Li ir'is dekstr'e'n, sed far'int'e kelk'a'j'n paŝ'o'j'n, li konvink'iĝ'is, ke li fals'direkt'is si'n. Tiam li turn'is si'n mal'dekstr'e'n, sed nur pli en'dens'iĝ'is. Post mal'long'a atend'ad'o, li decid'is ir'i kie'n ajn. Tut'e egal'e, li dev'us ie'n ven'i. Romp'ant'e la sek'a'j'n branĉ'o'j'n kaj fort'e fleks'iĝ'ant'e, por ne tra'pik'ig'i al si la okul'o'j'n, li ir'is rekt'e'n. Post kelk'iom'a temp'o en la sen'mov'a mur'o aper'is lum'o kaj baldaŭ li el'ir'is sur herb'ej'o'n. La herb'ej'o est'is verd'a, suk'plen'a kaj traf'e kontrast'is kun la dens'eg'a arb'ar'o. Iu dis'ĵet'is sur ĝi blank'a'j'n tend'o'j'n kaj ĉirkaŭ du dek'o'j da jun'pionir'o'j pied'pilk'lud'is ĉi tie. Ili'a'j voĉ'o'j est'is sonor'a'j kaj incit'em'a'j. Ili al'ir'is li'n.

— Knab'o'j! —dir'is li mir'ig'it'e, — Kia'manier'e vi sukces'as sur la voj'o'n de ĉi tie el'ir'i? Kie'n ajn mi turn'is mi'n, ĉie la arb'ar'eg'o est'as! Oni ja pov'as long'e erar'vag'i!

— Ne, onkl'o! —vigl'e respond'is dek'tri'jar'a knab'o, pied'bat'ant'e la pilk'o'n, erar'vag'i ne ebl'as! La arb'ar'o mal'antaŭ'e rest'as!

— Ĉu mal'antaŭ'e? Kial ne antaŭ'e? —mir'is Vitalij, ĉirkaŭ'rigard'ant'e kaj serĉ'ant'e la el'ir'ej'o'n de la herb'ej'o.

— Jes, mal'antaŭ'e! —respond'is flegm'e la jun'pionir'o, —ĝi est'as tie, apud la vilaĝ'o. Tie neniu'j voj'o'j ekzist'as. Sed jen, rigard'u, ĉi tie ni, la pio'nir'o'j, la voj'o'n aranĝ'is. Ĝi vi'n ven'ig'os sur la ŝose'o'n sen'erar'e!

Inter'temp'e est'is el'ir'int'a'j el la tend'o tiu'direkt'e du knab'o'j. Ili halt'is sub la sub'ir'ant'a sun'o, form'int'e du kontrast'a'j'n siluet'o'j'n. Vitalij observ'is ili'n profil'e. Unu el ili met'is la man'o'j'n kun du baston'et'o'j sur la tambur'o'n, la ali'a lev'is la kap'o'n kaj el'tir'is antaŭ'e'n kupr'a'n trumpet'o'n kun ruĝ'a flag'et'o, ek'bril'int'a'n sub la sun'o. Aŭd'iĝ'is la melodi'a signal'o, akompan'at'a de la tambur'tril'o.

— Por la vesper'manĝ'o, —rid'et'is la jun'pionir'o, —nu, onkl'o, ĝis la re'vid'o!

— Ĝis la re'vid'o, knab'o! —dir'is Vitalij kaj mov'iĝ'is antaŭ'e'n.

Tie, kie'n indik'is la knab'o, efektiv'e est'is la voj'o. La arb'ar'o tra'las'is li'n ; post kelk'a'j minut'o'j Vitalij, ating'int'e la kamarad'o'j'n, el'ir'is la ŝose'o'n.