La fonto de tiu dokumento legeblas jene, kaj la ofteco-listo de radikoj jene.

Kastel'o de Prelong'o

    Henr'i Vallienne
e LIBRO
Aranĝ'is: Frank'o Luin
Kun special'a dank'o al miroslav Malovec,
kiu skan'is la tut'a'n libr'o'n
ISBN 91-7303-169-0
inko@omnibus. se
http: //www. omnibus. se/inko
AŬGUSTO 2002


En'hav'o

   


ANTAŬVORTO

    Kastel'o de Prelong'o est'as la unu'a roman'o verk'it'a original'e en esperant'o. En 1957, okaz'e de la 50-jar'a jubile'o de ĝi'a aper'o, Avot'o skrib'is en Nord'a prism'o:
”... la jar'o 1907 est'is la centr'o de ag'em'a dis'flor'a epok'o en ni'a histori'o, special'e en Franc'uj'o kaj Brit'uj'o.

       Oni pov'us nom'i plur'a'j'n grav'a'j'n event'o'j'n de tiu jar'o, kaj sam'temp'e cit'i divers'a'j'n opini'o'j'n pri ili'a relativ'a grav'ec'o. Sed laŭ literatur'a vid'punkt'o, ekster ĉia dub'o, la plej signif'a infan'o de 1907 est'is la unu'a original'a esperant'a roman'o — Kastel'o de Prelong'o, de D-ro Henr'i Vallienne.

       Por taks'i la valor'o'n de tiu ĉi libr'o rilat'e la evolu'o'n de ni'a literatur'o, neces'e est'as super'rigard'i la tiam'a'n situaci'o'n per la okul'o'j de Vallienne mem.

       La tiam'a verk'ant'o hav'is nur tre mal'grand'a'n proviz'o'n da stud'material'o. Krom dek'kelk'a'j verk'o'j — precip'e traduk'a'j — de Zamenhof, Grabowski, Devjatnin, Kofman, kaj du-tri ali'a'j adept'o'j, fid'ind'a'j kaj imit'ind'a'j ekzempl'o'j est'is rar'a'j. Eĉ la Krestomati'o ekzist'is nur kvar jar'o'j'n.

       La Esperant'o-sci'ant'a publik'o, kiu'n ni nun kalkul'as per cent'mil'o'j, tiam konsist'is nur el cent'o'j. Ni'a tut'a literatur'o, inkluziv'e je lern'o'libr'o'j, vort'ar'o'j kaj leg'o'libr'o'j por komenc'ant'o'j, en'hav'is proksim'um'e tri'cent libr'o'j'n. El tiu'j grand'a part'o el'don'iĝ'is je propr'a risk'o de la verk'int'o'j, kaj rezult'ig'is preskaŭ ĉiam mal'profit'o'n.

       Kia hom'o do est'is tiu Vallienne, kiu kuraĝ'e dediĉ'is tiom da hor'o'j al la kre'o de grand'skal'a roman'o — ĉirkaŭ 150 000 vort'o'j — en tia mal'favor'a medi'o ?

       Ni'a sci'o pri li est'as ja tro magr'a. Pri mult'a'j el ni'a'j fru'jar'a'j eminent'ul'o'j mank'as al ni biografi'a'j inform'o'j, kaj ni mal'bon'e serv'as al post'a'j generaci'o'j, ne serĉ'ant'e kaj arĥiv'ant'e ili'n, antaŭ ol perd'i ĉiu'j'n kon'int'o'j'n aŭ parenc'o'j'n.

       Laŭ la Enciklopedi'o de Esperant'o, Henr'i Vallienne est'is franc'a kurac'ist'o, nask'it'a en Saumur 19/11 1854, kaj mort'int'a en Malakoff, apud Pariz'o, 1/12 1908, do nur 54-jar'a. Li ne ek'kon'is Esperant'o'n ĝis 1903, tial ni'a'n mov'ad'o'n li serv'is nur kvin jar'o'j'n. Sed kia fekund'a jar'kvin'o !

       Dum tiu mal'long'a temp'o li far'is ver'a'n traduk'o'n de Eneid'o de virgili'o; verk'is du roman'o'j'n — Kastel'o de Prelong'o kaj Ĉu li ?( ĉ. 130 000 vort'o'j ); ese'o'n pri Evoluci'o de la religi'a ide'o; traduk'o'j'n de Pac'o kaj milit'o de Richet, Man'o'n Lescaut de Prevost, Margot, novel'o de Musset, kaj du komedi'o'j de sam'a aŭtor'o: Kapric'o kaj Oni neniam pri io dev'as ĵur'i, ankaŭ Aventur'o'j de Telemako de fenelon, kaj La metamorfoz'o'j de Ovidi'o. Krom'e li kontribu'is abund'e al tiam'a'j esp. gazet'o'j. Oni pov'as nur konjekt'i, kiom ni'a literatur'o est'us ŝvel'int'a, se li est'us rest'int'a ĉe ni ankoraŭ du'dek jar'o'j'n !

       Sed tio ne est'as la fin'a mezur'o de li'a ag'em'o, ĉar en april'o 1905 li'n frap'is kor'mal'san'o, kaj de tiam li ne plu pov'is el'ir'i el si'a ĉambr'o, nek for'las'i si'a'n apog'seĝ'o'n. Tia triumf'o kontraŭ mal'feliĉ'a sort'o dev'us est'i ekzempl'o al ĉiu sam'ide'an'o.

       La Enciklopedi'o silent'as pri li'a'j ge'patr'o'j kaj fru'jar'o'j, kaj ne menci'as edz'in'o'n aŭ infan'o'j'n. Tamen krom fotograf'a portret'o ĝi cit'as jen'a'n pri'skrib'o'n far'it'a'n de Bourlet:’ alt'kresk'a, fortik'a, larĝ'ŝultr'a vir'o, kun sufiĉ'e long'a'j har'o'j kaj barb'o, griz'nigr'a'j akre'vid'ant'a'j okul'o'j, sever'a mien'o. En tiu korp'o de mez'epok'a kavalir'o bat'is plej sent'em'a kaj bon'a kor'o; en tiu kap'o de kaper'ist'o loĝ'is cerb'o de alt'pens'em'a scienc'ul'o.’ Ni pov'as dedukt'i ali'a'j'n trajt'o'j'n de li'a karakter'o per zorg'a stud'ad'o de li'a'j verk'o'j. Ekzempl'e li montr'as la kultur'int'a'n observ'em'o'n kaj preciz'o'n de ĥirurg'o, kaj la kristal'a'n logik'o'n tiel karakteriz'a'n de la franc'a pens'manier'o. Li ankaŭ las'as ni'n suspekt'i, ke al li ne est'is tut'e fremd'a'j, precip'e en li'a jun'aĝ'o, la kutim'a'j delikt'o'j de li'a epok'o. Iom mank'as ĉe li tiu sent'o de humur'o, kiu ilumin'as la paĝ'o'j'n de Dickens aŭ Dum'as, kaj li'a'j pri'skrib'o'j de lok'o'j, urb'a'j aŭ kamp'a'j, ne pentr'iĝ'as per tre poezi'a'j kolor'o'j. Tamen oft'e evident'iĝ'as intu'a kompren'em'o pri la psikologi'o de li'a'j ge'aktor'o'j; kun egal'a facil'ec'o li kontur'as la plej delikat'a'j'n sentiment'o'j'n kaj la plej krud'a'j'n pasi'o'j'n.

       Resum'e oni pov'as aprez'i li'n sagac'a, praktik'a, labor'em'a, decid'em'a, intern'e sent'em'a kaj bon'vol'a, sed ekster'e sever'a kaj ne'ced'em'a. Se iu sam'ide'an'o kiu kon'is li'n bon'vol'e komunik'us al ni'a estim'at'a redaktor'o konfirm'o'n aŭ mal'konfirm'o'n pri tio, aŭ plu'a'j'n detal'o'j'n pri li'a viv'o, tiu sen'dub'e merit'us dank'o'n de ni'a'j post'e'ul'o'j.

       Nu, ni radi'u atent'o'n al la libr'o mem: Kastel'o de Prelong'o. Mi leg'is kaj aŭskult'is tre divers'a'j'n opini'o'j'n pri ĝi.

       Mi ankaŭ mem du'foj'e tra'stud'is ĝi'n, kaj mi propon'as propr'a'n sen'depend'a'n aprez'o'n.

       Kiel roman'o, juĝ'at'a laŭ alt'a literatur'a kriteri'o, ĝi ne pretend'as trud'i si'n en la rang'o'j'n de klasik'a mond'literatur'o. Oni sent'as, leg'ant'e ĝi'n, iom'a'n bedaŭr'o'n, ke Vallienne ne dediĉ'is si'a'j'n talent'o'j'n al pli inspir'a'j tem'o'j.

       Tamen kiel unu'a'foj'a eksperiment'o en tut'e nov'a medi'o, oni est'as dev'ig'at'a admir'i ĝi'a'n kompetent'ec'o'n. La rakont'o est'as lert'e konstru'it'a, kaj en'hav'as tiu'n esenc'a'n element'o'n de konflikt'o, kiu disting'as viv'a'n histori'o'n de banal'aĵ'o. La lingv'a stil'o est'as simpl'a kaj flu'a, kun ne'mult'e da franc'ism'o'j, kaj sufiĉ'e preciz'a por ten'i la interes'o'n eĉ de ne'spert'a leg'ant'o. Ebl'e la vort'proviz'o ne est'as tiel abund'a kiel tiu de pli modern'a'j libr'o'j en ni'a lingv'o, sed ĝeneral'e ĉiu vort'o est'as zorg'e elekt'it'a kaj ĝust'e uz'at'a. El la vid'punkt'o de beletr'a art'o, la libr'o'n makul'as kelk'a'j ne'neces'e erotik'a'j paragraf'o'j, kaj foj'e la situaci'o'j est'as tiel melodram'a'j kaj ne'ver'ŝajn'a'j, ke ili tro streĉ'as la kred'em'o'n. Ali'part'e, la rol'ul'o'j est'as klar'e desegn'it'a'j, kaj kondut'as konstant'e kaj kompren'ebl'e de la unu'a paĝ'o ĝis la last'a. La ag'ad'o est'as rapid'a, kaj ne permes'as al la atent'o vag'i.

       (...) Sen'dub'e mult'e da pli bon'a'j roman'o'j ekzist'as en naci'a'j lingv'o'j; Vallienne est'is nenia balzac aŭ Tolstoj. Sed kiel unu'a prov'o en la inter'naci'a lingv'o, ĝi est'as sufiĉ'e atent'ind'a por merit'i la renom'o'n, kiu'n kred'ebl'e don'os al ĝi est'ont'a'j generaci'o'j de ge'sam'ide'an'o'j. La el'don'ist'o'j est'is Hachette kaj K-io el Pariz'o, kies altruism'a apog'o ne'taks'ebl'e akcel'is la burĝon'ad'o'n de ni'a fru'temp'a literatur'o. La pres'ist'o, Paul Brodard el Coulommiers, merit'as laŭd'o'n pro li'a ne mal'grand'a labor'o, ĉar la pres'erar'o'j est'as tre mal'mult'a'j.

       Kompren'ebl'e la tut'a el'don'o est'as de'long'e el'ĉerp'it'a, sed ĉu oni pov'as esper'i, ke ĉi tiu histori'e signif'a verk'o est'u baldaŭ re'pres'at'a, por la edif'ad'o de hodiaŭ'a'j kaj morgaŭ'a'j esperant'ist'o'j ?”

    Nu, jen ĝis est'as, lingv'e fidel'a reel'don'o; nur evident'a'j pres'erar'o'j est'as korekt'it'a'j kaj la interpunkci'o est'as part'e ŝanĝ'it'a, iom pli konsekvenc'a. Plur'a'j tiu'temp'a'j esprim'o'j est'as nun'temp'e erar'a'j — ne forges'u tio'n leg'ant'e la libr'o'n !

   

ĈAPITRO UNUA

    Nu, Eŭlalio, ĉu vi ek'vid'as io'n ?

       — Ne ankoraŭ, panj'o.

       — Kaj vi, Josefino, vi, kiu hav'as bon'a'j'n okul'o'j'n ?

       — Mi van'e ili'n mal'ferm'eg'as; mi vid'as nenio'n, sinjor'in'o Helen'o.

       — Mi esper'as, ke li ne preter'las'is la vagon'ar'o'n.

       — Ne'kred'ebl'e: sur si'a depeŝ'o li skrib'is, ke li en'ir'as en vagon'o'n.

       — Tamen, ek'kri'is koler'ton'e sinjor'in'o Helen'o, jam de du hor'o'j el'ir'is Ludovik'o kaj Andre'o. Sufiĉ'as tri kvar'on'o'j da hor'o por ir'i ĝis la fervoj'o. Do, de long'a temp'o, ili dev'us est'i ĉi tie'n al'ven'int'a'j.

       — Ver'ŝajn'e la vagon'ar'o mal'fru'iĝ'is.

       La tri vir'in'o'j, sinjor'in'o linŝard'o, ŝi'a bo'fil'in'o, kaj bo'kuz'in'o kompat'e akcept'it'a, star'ant'e mez'e de la blank'a voj'o, ten'ant'e si'a'j'n man'o'j'n super si'a'j okul'o'j kiel ŝirm'il'o'n, atent'eg'is sen'pacienc'e al la dezir'at'a vetur'il'o, kiu ne al'ven'is.

       Ili atend'is la al'ven'o'n de kapitan'o Viktor'o, la du'a famili'a fil'o, kiu'n li'a patr'o Andre'o kaj li'a frat'o Ludovik'o est'is akcept'ont'a'j en la staci'dom'o.

       — Fin'e, dir'is Eŭlalio, mi li'n do re'vid'os, post tiom da jar'o'j; ĉar mi li'n am'as ver'e kiel frat'o'n. Tamen, de mi'a edz'in'iĝ'o, mi ne hav'is okaz'o'n li'n nom'i per tiu amik'a nom'o.

       — Ho, mi'a Viktor'o, sopir'is Josefino, kia feliĉ'o por mi, kiam mi vi'n kis'ad'os.

       — Vi'a Viktor'o ! Halt'u, knab'in'o, respond'is akr'e Helen'o.

       Ĉu mi vi'n gast'ig'is, kiam vi kuŝ'is sur la pavim'o, por ke vi post'e kun'pren'u mi'a'n fil'o'n ? Al'ir'u do al la kuir'ej'o, kaj zorg'u, ke la serv'ist'in'o'j ne brul'ig'u la rost'aĵ'o'n.

       Josefino konfuz'a el'ir'is, nenio'n plu dir'int'e, sed profund'e ĉagren'iĝ'ant'a. Helen'o murmur'ant'e daŭr'ig'is:
— Mi esper'as, ke tiu mal'riĉ'ul'in'o ne halt'ig'os la antaŭ'e'n'ir'ad'o'n de mi'a'j projekt'o'j per ŝi'a am'o ne'efektiv'ig'ebl'a.

       Viktor'o est'as difin'it'a por la plej alt'a'j situaci'o'j. Sed mi kontraŭ'star'as, feliĉ'e. Se ŝi ne marŝ'os rekt'e, ŝi sci'os, ke mi kon'as rimed'o'j'n por mi'n obe'ig'i.

       Fin'e, lac'a'j pro atend'o, Helen'o kaj Eŭlalio re'ven'is hejm'e'n, por observ'i la pret'ig'o'n de nutr'ig'ont'a tag'manĝ'o, kiu prepar'iĝ'is en la farm'o'dom'o por honor'i la kapitan'o'n.

       Tuj kiam sinjor'in'o Ludovik'o est'is en'ir'int'a, ŝi rapid'e supr'e'n'grimp'is al si'a ĉambr'ar'o, por vid'i ĉu ŝi'a nov'nask'it'o nenio'n bezon'as. Pas'ant'e antaŭ la ĉambr'o de Josefino, kies pord'o rest'is mal'ferm'it'a, ŝi ek'vid'is la fraŭl'in'o'n genu'fleks'ant'a'n antaŭ si'a lit'o, plor'e'gant'a'n. Kor'tuŝ'it'a pro kompat'o, ŝi al'proksim'iĝ'is. Tuŝ'et'ant'e ŝi'a'n ŝultr'o'n:
— Ĉu do ĉiam vi am'as li'n ? ŝi demand'is.

       — Ĉu tia demand'o est'as ebl'a ! balbut'is la mal'feliĉ'ul'in'o, direkt'ant'e al si'a kuz'in'o larm'o'plen'a'j'n okul'o'j'n.

       — Tamen vi dev'as kompren'i...

       — Cert'e mi kompren'as: kaj est'as ĵus tio, kio mi'n mort'ig'as.

       — Silent'u: viŝ'u vi'a'j'n okul'o'j'n. Mi aŭd'as mi'a'n bo'patr'in'o'n.

       Efektiv'e la voĉ'o mal'agrabl'a de Helen'o supr'e'n'flug'is tra la ŝtup'ar'o ĝis orel'o'j de la du jun'ul'in'o'j:
— Sed tiu anas'o est'os mult'e tro kuir'it'a ! Ĉu vi mok'as mi'n, far'ant'e tia'n fajr'o'n, dum mi ne ĉe'est'as ? Tamen mi send'is josefin'o'n...

       Kaj, si'n klin'ant'e sur la man'apog'il'o'n de la ŝtup'ar'o, ŝi vok'is:
— Josefino, Josefino.

       — Jen, jen, respond'is la mal'feliĉ'a knab'in'o, rapid'e mal'supr'e'n'ir'ant'e la ŝtup'o'j'n.

       — Nu, ĉu vi kred'as. ke mi vi'n re'send'is antaŭ ne'long'e por plor'et'ad'i en vi'a ĉambr'o ? Zorg'u do pri la tag'manĝ'o, dum mi prepar'os la manĝ'il'ar'o'n.

       Josefino en'ir'is en la kuir'ej'o'n, unu el tiu'j vast'eg'a'j kuir'ej'o'j provinc'a'j, kia'j'n Pariz'an'o'j neniam kon'is. En la grand'a monument'a kamen'o, okup'ant'a la tut'a'n dekstr'a'n flank'o'n, flam'is klar'a fajr'o el branĉ'et'o'j, kiu or'um'is de bel'a flav'a kolor'o al'log'ant'a la kort'bird'o'j'n tra'pik'it'a'j'n ĉirkaŭ long'a tra'pik'il'o sen'halt'e turn'iĝ'ant'a. Mez'e de la ĉambr'o, tabl'eg'o el kverk'aĵ'o masiv'a est'is kovr'it'a de ĉiu'spec'a'j il'o'j; dum, sur la ali'a flank'o, kupr'a'j kaserol'o'j, korekt'e ord'ig'it'a'j sur sam'a lini'o, laŭ si'a grand'ec'o, hel'eg'e bril'is, frap'it'a'j de sun'a'j radi'o'j en'ir'ant'a'j tra la fenestr'o.

       Eŭlalio, kiu enu'is, tut'e sol'a en si'a ĉambr'o, mal'supr'e'n'ir'is en la manĝ'o'ĉambr'o'n kun si'a infan'et'o, kiu'n ŝi mam'nutr'is. Ŝi rigard'is Helen'o'n prepar'ant'a'n la manĝ'il'ar'o'n:
— Ĉu mi pov'as vi'n help'i, panj'o ?

       — Ne, fil'in'o mi'a, vi'n sufiĉ'e okup'as vi'a nask'it'o. Ĝi'n suĉ'ig'u, por ke ĝi ne ĝen'u ni'n, post kelk'e da temp'o. Nur tio'n oni pet'as de vi.

       Sinjor'in'o linŝard'o daŭr'ig'is si'a'n labor'ad'o'n, viŝ'ant'e tre zorg'em'e unu post la ali'a la er'o'j'n de bel'eg'a fajenc'manĝ'il'ar'o el antikv'a fabrik'aĵ'o Rouen’a, kiu est'us pal'ig'int'a pro dezir'eg'o antikv'aĵ'ist'o'n. Jam mult'a'j kolekt'ant'o'j propon'is al Andre'o, por ĝi'n aĉet'i, ne'kred'ind'a'n mon'sum'o'n.

       Sed por neniu prez'o tiu ĉi konsent'is ĝi'n for'las'i. Ĝi est'is famili'a memor'aĵ'o: kaj linŝard'o'j, la plej potenc'a'j kultur'ig'ist'o'j de la land'o, est'is sufiĉ'e riĉ'a'j por pag'i al si tiu'n art'a'n sen'util'aĵ'o'n.

       Ĝi'n oni el'ig'is nur por grand'a'j famili'a'j fest'o'j. Helen'o, kiu fid'is tre mal'mult'e al la lert'ec'o de si'a serv'ist'ar'o, pri ĝi pri'zorg'is mem, kaj ne toler'is, ke iu ĝi'n tuŝ'u.

       La rest'aĵ'o est'is sam'epok'a. Mal'nov'a'j kest'eg'o'j, el'met'il'o'j, ŝrank'o'j, alt'a'j seĝ'o'j kun dors'apog'il'o'j masiv'a'j, tabl'o star'ant'a sur ses pied'o'j mez'e de la manĝ'ej'o, far'is mebl'ar'o'n, kiu ne est'us mal'ŝat'it'a en la Cluny’a hotel'o.

       Eŭlalio rigard'is per okul'o mal'atent'a si'a'n bo'patr'in'o'n, kiu al'ir'is kaj el'ir'is, kiam subit'e ŝi dir'is:
— Sed vi erar'as, panj'o, vi met'as nur ok manĝ'il'ar'o'j'n kiel kutim'e.

       — Mi sci'as tio'n, kio'n mi far'as: mi ne bezon'as observ'o'j'n.

       — Ho ! ek'kri'is Eŭlalio, kiu subit'e kompren'is; vi ne kaŭz'os tia'n humil'ig'o'n al kompat'ind'a fraŭl'in'o, kiu tio'n ne merit'is.

       — Mi vol'as al ŝi kompren'ig'i, ke ŝi dev'as si'n ten'i en taŭg'a lok'o, ke ŝi dev'as ne perfid'i la grand'a'j'n amik'aĵ'o'j'n al ŝi far'it'a'j'n de ni.

       — Aŭskult'u, panj'o, dir'is serioz'voĉ'e sinjor'in'o Ludovik'o; mi kred'as ke vi est'as mal'prav'a. Vi mal'ĝoj'ig'os famili'a'n fest'o'n. Viktor'o am'as mult'e josefin'o'n, si'a'n infan'ec'a'n amik'in'o'n: li koler'os kontraŭ vi. Ebl'e li postul'os, ke vi mem re'met'u la manĝ'il'ar'o'n de vi for'met'it'a'n. Vi bon'e sci'as, ke mi'a edz'o kaj paĉj'o Andre'o opini'os kiel li. Do tia mal'bon'aĵ'o nur vi'n mal'util'os.

       — Je Di'o ! Est'as tamen ver'a tio, kio'n ŝi rakont'as kun si'a mien'o kviet'a, murmur'is Helen'o. Viktor'o est'as kapabl'a far'i tio'n, kio'n ŝi dir'as. Kiel ĉiam, Andre'o kaj Ludovik'o mi'n kontraŭ'batal'os. Nu, mi sub'met'iĝ'u, ĉar mi ne pov'as far'i ali'e.

       Ŝi re'met'is sur la tabl'o'n la teler'o'n, kiu'n ŝi est'is for'met'int'a, kiam subit'e bru'a'j kri'o'j aŭd'iĝ'is. La tri infan'o'j de Eŭlalio al'kur'is en la ĉambr'o'n, kri'ant'e:
— Jen est'as ili, jen est'as !

       — Fin'e, li do al'ven'as, ek'kri'is sinjor'in'o linŝard'o, kiu rapid'is al la pord'o, sekv'it'a de sinjor'in'o Ludovik'o kaj de Josefino, kies rigard'o tuj al'ir'is al kaleŝ'o rapid'e mal'supr'e'n'ir'ant'a la dekliv'o'n, kiu konduk'as al Prelong'o, normand'a urb'et'o.

       Apenaŭ la vetur'il'o halt'is, tuj el ĝi el'salt'is jun'a oficir'o, kiu si'n ĵet'is en la brak'o'j'n de Helen'o.

       — Bon'a'n maten'o'n, panj'o !

       — Mi'a Viktor'o !

       — Vi'a vizaĝ'o ne ŝanĝ'iĝ'is.

       — Mi ne tiel parol'os pri la vi'a. Kiel ĝi est'as brun'ig'it'a !

       — Ĉar nur en Afrik'o oni vid'as ver'a'n sun'o'n. Tie ĉi ĝi est'as kon'it'a nur fam'e.

       — Nu, kaj mi'n ? Ĉu oni ne kis'as mi'n ? dir'is Eŭlalio.

       — Sed kie do est'as Josefino ? demand'is Viktor'o, kiam tiu kis'pluv'eg'o est'is iom kviet'ig'it'a.

       — Mi mi'n ten'as tie ĉi, mal'antaŭ ĉiu'j ali'a'j, respond'is tim'em'e la fraŭl'in'o.

       — Kaj vi ne ek'salt'as al mi'a kol'o ! Tio est'as tre mal'afabl'a. Ĉu vi sci'as, ke vi far'iĝ'is tre'eg'e bel'a ?

       — Vi do tiel opini'as, sinjor'o Viktor'o, ŝi sopir'is, ruĝ'iĝ'ant'e pro plezur'o.

       Tamen ŝi moder'iĝ'is: ĉar son'is ankoraŭ en ŝi'a'j orel'o'j la mal'just'a'j riproĉ'o'j de Helen'o.

       Efektiv'e iu, kiu est'us dezir'int'a renkont'i vir'in'o'n pli bel'a'n ol josefin'o'n, est'us far'ont'a tre long'a'n voj'ir'o'n. Alt'kresk'a, mal'dik'tali'a, port'ant'e sen ĝen'o brust'o'n bel'form'a'n ne difekt'it'a'n de la korset'o, ŝi est'is, kiel oni dir'as en la land'o, bel'a pec'o da knab'in'o. Cert'e Viktor'o ne est'is la unu'a, kiu al ŝi tio'n dir'is; sed li est'is la sol'a, kiu'n ŝi aŭskult'is plezur'e.

       — Nu, ĉu oni ne tag'manĝ'as ? ek'kri'is gaj'e la jun'ul'o, en'ir'ant'e en la manĝ'o'ĉambr'o'n.

       — Tuj; mi al'port'ig'as la manĝ'aĵ'o'n, dir'is sinjor'in'o linŝard'o.

       Ĉiu'j sid'iĝ'is al la tabl'o. Helen'o kontent'eg'a, nur zorg'ant'e pri la vojaĝ'ant'o, li'n glut'ig'is, kvazaŭ ŝi vol'us li'n mort'ig'i per sen'digest'eg'o. Dum li plen'buŝ'e manĝ'eg'is, la jun'a oficir'o rakont'is si'a'j'n arm'ag'o'j'n. Josefino rav'eg'it'a, plen'ig'ant'e si'a'j'n okul'o'j'n de li'a vid'aĵ'o, si'a'j'n orel'o'j'n de la son'o de li'a voĉ'o, las'is sur si'a teler'o ĉio'n, kio'n oni met'is en ĝi'n. Pri Andre'o, Ludovik'o kaj Eŭlalio, ĉiu, pro ne'sam'a'j kaŭz'o'j, ne halt'ig'is Viktor'o'n parol'ant'a'n, kaj manĝ'is silent'e.

       Dum la desert'o, kiam est'is mal'ŝtop'it'a la ĉampan'o, Ludovik'o si'n lev'is:
— Mi trink'as, li dir'is, por tiu, kiu'n oni nom'as tie ĉi la Prelong'a hero'o, por la oficir'o kiu, malgraŭ si'a jun'aĝ'o, jam far'is si'n fam'a per tri'dek batal'o'j pere'ig'a'j por Arab'o'j, kaj kiu gajn'is per si'a ne'venk'ebl'a mal'tim'eg'o, tiu'n stel'o'n de kuraĝ'ul'o'j, kiu bril'as sur li'a brust'o.

       — Ha ! frat'et'o, ek'kri'is la vojaĝ'ant'o, trem'et'ant'e pro kor'tuŝ'ec'o kaj plezur'o; vi tia'manier'e mi'n perfid'e ek'kapt'as ! Sed, atent'u: mi bon'e sci'os re'don'i mon'er'et'o'j'n inter'ŝanĝ'e de vi'a mon'er'eg'o.

       Si'n lev'ant'e si'a'vic'e:
— Mi trink'as por la honest'a vir'o, kiu'n li'a'j sam'land'an'o'j elekt'is kiel si'a'n reprezent'ant'o'n, por tiu, kiu'n ili vol'is special'e disting'i, al'lig'ant'e al li'a buton'tru'o la honor'a'n insign'o'n, por tiu unu'vort'e, kies mi est'as fier'a est'i fil'o.

       — Nu, Viktor'o, balbut'is sinjor'o linŝard'o, ne dir'u petol'aĵ'o'j'n. Vi bon'e sci'as, ke sen vi'a frat'o neniam mi est'us ricev'int'a tiu'n orden'o'n.

       — Atend'u do, paĉj'o, mi ne fin'is. Kaj mi trink'as ankaŭ por tiu modest'a frat'o, por tiu sen'lac'a labor'ant'o, kiu sci'is supr'e'n'i'rig'i la kultur'art'o'n ĝis scienc'a alt'ec'o, kaj kiu, malgraŭ ne'protest'ebl'a'j serv'o'j, don'it'a'j al si'a patr'uj'o, kiel re'kompens'o'n nur dezir'is la sen'fam'o'n.

       Tiam la entuziasm'o far'iĝ'is ne'rakont'ebl'a. Ĉiu si'n lev'is, kis'ad'is si'a'n najbar'o'n. Fin'e Eŭlalio romp'is la reciprok'a'n ekscit'iĝ'o'n, dir'ant'e per voĉ'o iom mal'rapid'a:
— Oni ir'u en la ĝarden'o'n por trink'i kaf'o'n. Oni sufok'iĝ'as tie ĉi.

       — Bon'eg'a ide'o, ek'kri'is Viktor'o. Mi tiel oft'e tend'ar'is en plen'a aer'o, ke mi mal'bon'e spir'as, kiam mi est'as en'ferm'it'a.

       La tut'a famili'o mal'supr'e'n'ir'is al laŭb'o, kiu border'ig'as la voj'o'n.

       Post kelk'a'j minut'o'j, serv'ist'in'o met'is sur kamp'ar'a'n tabl'o'n grand'a'n kaf'uj'o'n fum'ant'a'n.

       De kvar'on'o da hor'o, linŝard'o'j tie sid'is: la vir'o'j fum'is pip'o'j'n, trink'et'ant'e si'a'n kaf'o'n. La vir'in'o'j, mal'plen'ig'int'e si'a'j'n tas'o'j'n suĉ'is suker'er'o'j'n de brand'o sorb'it'a'j'n, kiam kap'o vest'it'a de pastr'a ĉapel'o aper'is supr'e de la branĉ'o'bar'il'o.

       — Sed tio est'as sinjor'o paroĥ'estr'o, ek'kri'is la kapitan'o.

       En'ir'u do, sinjor'o benojt'o, al'ir'u do. Mi esper'as, ke vi trink'os kaf'tas'o'n kun ni.

       — Viktor'o ! mi'a brav'a knab'o, jen est'as vi ! Vi do est'as re'ven'int'a ? Sed oni nenio'n dir'is al mi pri tio.

       — Mi pet'is liber'temp'o'n por re'san'iĝ'o.

       — Ĉu vi est'is vund'it'a ? murmur'is la mal'jun'a pastr'o, ĉagren'e kor'tuŝ'it'a.

       — Ho ! ne'grav'aĵ'o ! Kugl'o, kiu tuŝ'et'is mi'a'n ŝultr'o'n. Konfidenci'e, tio est'is nur pretekst'o. Mi dezir'eg'is re'vid'i mi'a'n famili'o'n kaj mi'a'j'n amik'o'j'n. Vi sci'as, ke inter ili mi kalkul'as vi'n, sinjor'o paroĥ'estr'o.

       — Ho, jes, mi tio'n sci'as. Ha ! mi'a infan'o... pardon'u, mi vol'is dir'i: kapitan'o.

       — Daŭr'ig'u do, sinjor'o benojt'o; ne ĝen'u vi'n. Dir'u, al'don'is la jun'ul'o kun malic'a rid'et'o, ĉu vi ĉiam fanatik'e fiŝ'kapt'as per hok'faden'o ?

       — Ho, ne ! Kiam unu'foj'e oni evit'is la dron'ig'o'n, oni ne re'komenc'as plu. Vi ne tie ĉi ĉe'est'is por mi'n form'et'i el la mort'o: pro tio, mi promes'is al Di'o, ke neniam plu mi tuŝ'os fiŝ'hok'o'n. Mi ne forges'is, kiel kuraĝ'e vi risk'is vi'a'n viv'o'n por sav'i la mi'a'n. Neniu tag'o pas'is, en kiu mi ne preĝ'is la Super'a'n Majstr'o'n, por ke al vi Li don'u si'a'n potenc'a'n protekt'o'n. Mi vid'as, ke Li mi'n aŭskult'is. Kun kia kor'tuŝ'ec'o, kia admir'o, mi pens'e part'o'pren'is vi'a'j'n venk'aĵ'o'j'n. Kiam mi leg'is, en la ĵurnal'o, la artikol'o'j'n, en kiu'j oni parol'is pri vi, ŝajn'is al mi, ke mi hav'as sub okul'o'j la rakont'o'n de unu el tiu'j grek'a'j aŭ rom'a'j hero'aĵ'o'j, kiu'j'n al ni kon'ig'is antikv'ec'o.

       — Ho, sinjor'o benojt'o, vi tro grand'ig'as.

       — La modest'ec'o dec'as kun la kuraĝ'o, respond'is sentenc'e la abat'o, kiel ĝi dec'as kun la talent'o, li al'don'is, si'n turn'ant'e al Ludovik'o, kiu si'n klin'is. Ha ! mi'a kar'a amik'o, li daŭr'ig'is, parol'ant'e al Andre'o, vi pov'as konfes'i, ke vi est'as ŝanc'em'a. Ĉar, kiam eĉ oni ne parol'us pri vi, kiu al'ven'is al situaci'o, kiu'n neniam vi est'us rev'int'a dum vi'a jun'aĝ'o, ĉu vi ne hav'as du fil'o'j'n, kies ĉiu patr'o est'us rajt'e fier'a ?

       — Kaj li'a'j'n ge'nep'o'j'n, kiu'j est'as bel'a'j kiel amor'o'j, inter'romp'is Eŭlalio, kaj kiu'j li'n am'eg'as kiel la bon'a'n Di'o'n.

       — Mi ĵus est'is tio'n dir'ont'a, daŭr'ig'is la mal'jun'a pastr'o.

       Pro tio, se iam iu demand'us mi'n:” Ĉu vi kon'as sur tiu ter'o vir'o'n feliĉ'a'n ?” mi tuj respond'us sen'ŝancel'e: Andre'o linŝard'o.

       — Nu, est'as ĵus tiom da prosper'o'j, kiu mi'n tim'ig'as. Mi dir'as, ke iam mi dev'os pag'i ĉio'n tio'n ĉi: kaj mi tim'as.

       — Las'u do li'n trankvil'a, respond'is Helen'o sen'pacienc'a. Ĉu karakter'o simil'a al la li'a pov'as ĝu'i kviet'e la bon'aĵ'o'j'n est'ant'a'j'n ? Vi vid'as, ke ĉio li'n favor'as: nu, ju pli li hav'as kaŭz'o'j'n por est'i ĝoj'a, des pli li ĉagren'iĝ'as.

       — Sinjor'o paroĥ'estr'o, al'don'is melankoli'e la mastr'o, antaŭ ne'long'e, dum la tag'manĝ'o, mi pren'is el la desert'o pom'o'n supr'aĵ'e bel'eg'a'n. Kiam ĝi est'is mal'ferm'it'a, mi trov'is verm'o'n, kiu manĝ'et'is ĝi'a'n kor'o'n. Mi kred'as, ke en la mond'o trov'iĝ'as mult'a'j hom'o'j, kiu'j simil'as tiu'n pom'o'n.

       Helen'o direkt'is al si'a edz'o rigard'o'n tiel akr'a'n, ke tiu ĉi mal'lev'is la okul'o'j'n kaj silent'is.

       La temp'o pas'is: la abat'o ne for'ir'is. Fin'e, post kiam li est'is rigard'int'a la hor'o'n sur si'a larĝ'a arĝent'a poŝ'horloĝ'o:
— Jam la kvin'a, li dir'is. Neces'e est'as, ke mi for'kur'u. Mi hodiaŭ vesper'manĝ'as en la kastel'o. Mi tim'us al'ir'i nur kiam oni sid'iĝ'os al la tabl'o. Tia far'manier'o est'us ne'ĝentil'a.

       — Kio'n oni far'as ĉe la markiz'o ?

       — Nenio'n ekster'ordinar'a'n; la sam'a'j'n afer'o'j'n ol ĉiu'jar'e.

       — Ĉu oni ĉiam ĉas'as la cerv'o'n ?

       — Ĉiam. Eĉ grand'a ĉas'o okaz'os en la proksim'a semajn'o. La tut'a'n nobel'ar'o'n ĉirkaŭ'ant'a'n oni al ĝi invit'is.

       Dir'int'e tiu'j'n vort'o'j'n, la bon'a pastr'o pren'is si'a'n baston'o'n kaj si'a'n ĉapel'o'n, kaj ek'el'ir'is.

       — Sinjor'o paroĥ'estr'o, dir'is Viktor'o, mi vi'n ek'konduk'as.

       — Ne'util'e, kapitan'o, mi kon'as la voj'o'n.

       — Ne insist'u; mi vol'as, ke tio far'iĝ'u.

       La abat'o kompren'is, ke la jun'ul'o dezir'as parol'i kun li sekret'e. Li si'n klin'is.

       — Sinjor'o benojt'o, dir'is la fil'o linŝard'o, kiam, post kelk'a'j paŝ'o'j, ili trov'iĝ'is sol'a'j, ĉu vi kred'as, ke vi ŝuld'as al mi iom da dank'em'o ?

       — Vi bon'e sci'as, ke mi ne est'as mal'dank'a. Ho, jes, mi hav'as dank'ec'o'n. Mi pet'as de la ĉiel'o nur unu favor'o'n; ĝi est'as okaz'o, kiu ebl'ig'us, ke mi ĝi'n pruv'u.

       — Tiu'n okaz'o'n mi al vi prezent'as.

       — Parol'u: kio'n mi dev'os far'i.

       — Neniu'n mal'facil'aĵ'o'n. Tamen, se vi sukces'os, est'os mi, kiu far'iĝ'os vi'a ŝuld'ant'o.

       — Sed parol'u do: vi mi'n ig'as bol'ant'a.

       — Invit'ig'u mi'n de la markiz'o al li'a cerv'a ĉas'o, en la semajn'o proksim'a.

       La frunt'o de la paroĥ'estr'o mal'lum'iĝ'is. Li tre bon'e sci'is, ke afer'o'n tre mal'facil'e efektiv'ig'ebl'a'n Viktor'o al li komisi'is. Sed, ĉar li pov'is nenio'n rifuz'i al si'a sav'int'o, li respond'is:
— Ne est'as facil'e: sed mi esper'as, ke mi sukces'os. Fid'u mi'n.

       — Dank'e, sinjor'o paroĥ'estr'o, las'u mi'n vi'n kis'i.

       Kaj sinjor'o benojt'o for'ir'is, tut'e mir'ig'it'a de tia ne'atend'it'a amik'aĵ'o. Dum li supr'e'n'ir'is paŝ'et'e la serpent'iĝ'ant'a'n voj'o'n, kiu konduk'as al la Prelong'a kastel'o, la pi'a pastr'o al si re'dir'is:
— Nu, est'as tre mal'facil'a la komisi'o, kiu'n pet'as de mi tiu brav'a jun'ul'o. Fin'e, mi vid'os; Di'o mi'n inspir'os.

       Apenaŭ li trans'ir'is la flank'a'n pord'et'o'n por pied'ir'ant'o'j, kiam hund'eg'o ĝoj'e ek'salt'is ĉirkaŭ li. La abat'o terur'it'a sin'gard'em'e al'proksim'iĝ'is la mur'o'n, al'tir'ant'e al si'a'j krur'o'j la fald'o'j'n de si'a pastr'a vest'o.

       — Ŝaf'o, ven'u ĉi tie'n, tuj; kaj las'u sinjor'o'n paroĥ'estr'o'n.

       ek'kri'is, el fenestr'o, rid'ant'a voĉ'o de jun'ul'in'o.

       Uz'ant'e la halt'ig'a'n moment'o'n kaŭz'it'a'n de tiu inter'met'o, sinjor'o benojt'o rapid'e en'ir'is en la vestibl'o'n.

       La gast'o'j, kiu'j en tiu moment'o loĝ'is en la antikv'a kastel'o, est'is ne'mult'a'j. Krom la ge'kastel'mastr'o'j kaj Matildo, ili'a sol'a fil'in'o, trov'iĝ'is en la salon'o, en kiu'n penetr'is la abat'o, nur fraŭl'in'o de Savinako, ŝi'a intim'a amik'in'o, la jun'a duk'o Gaston'o de Blasan'o, kiu, de kvar jar'o'j, ven'is ĉiu'somer'e pas'ig'i en la kastel'o kelk'a'j'n semajn'o'j'n, fin'e la graf'o Frederik'o de Ruvezo, iam kun'lern'ant'o kun tiu last'a jun'ul'o, nun infanteri'a sub-leŭtenant'o, kiu, loĝ'ant'e en la milianah’a garnizon'o, por la unu'a foj'o ven'is Prelong'o'n.

       — Ho, sinjor'o paroĥ'estr'o, vi, kiu est'as la akurat'ec'o mem, hodiaŭ preskaŭ mal'fru'iĝ'is.

       — Sen'kulp'ig'u mi'n, vi'a markiz'a Moŝt'o: sed mi est'as tut'e kor'tuŝ'it'a.

       — Kio do okaz'is ? pet'is amik'em'e la markiz'in'o.

       — Viktor'o re'ven'is, sinjor'in'o. Li ja est'as tre bel'a oficir'o. Pro tio, li'n re'vid'int'e, mi sent'is mi'n tiel feliĉ'a, ke mi preskaŭ forges'is la hor'o'n.

       En tiu moment'o, lake'o mal'ferm'is la du'obl'a'n pord'o'n, kaj ek'kri'is per voĉ'o sonor'a:
— Ŝi'a markiz'in'a Moŝt'o est'as serv'it'a.

       — Tiam, sinjor'o benojt'o, daŭr'ig'is la markiz'in'o, kiam ĉiu est'is sid'ant'a, vi dir'is, ke tiu individu'o re'ven'is. Nu, tio ne prav'ig'as vi'a'n kor'tuŝ'ec'o'n.

       — Di'o mi'a, sinjor'in'o, oni ĉiam est'as feliĉ'a, re'vid'ant'e hero'o'n.

       — Ho ! hero'o est'as vort'o mult'e tro alt'rang'a. Ĉar fin'e, li ne est'as ras'a; li hav'as neniu'n titol'o'n. Kiam eĉ li est'us plen'um'int'a mirakl'o'j'n de kuraĝ'o, li ĉiam rest'os mal'nobel'a kaj hazard'a soldat'o.

       — Sed est'as komenc'o por ĉio, respond'is naiv'e la abat'o.

       Pro tiu'j vort'o'j, la ĉe'est'ant'o'j ne pov'is de'ten'i ek'rid'eg'o'n tuj halt'ig'it'a'n. Ek'parol'ant'e, la markiz'o ek'kri'is ĝoj'e:
— Je Di'o ! sinjor'o paroĥ'estr'o est'as tut'e prav'a, mi'a kar'a suzan'o. La marŝal'o Lefebvre, al kiu oni riproĉ'is li'a'n mank'o'n de pra'patr'o'j, respond'is:” Sed mi mem est'as pra'patr'o ”.

       — Ho, vi, Raŭl'o, se oni ne vi'n de'ten'us, vi est'us kapabl'a far'iĝ'i social'ist'o.

       — Sed feliĉ'e vi pri'zorg'as pri tio, amik'in'o kar'eg'a. Tamen vi est'os dev'ig'at'a konsent'i kun mi la jen'o'n: Vilhelm'o de Prelong'o, la kre'int'o de ni'a famili'o, est'is nur hazard'a soldat'o, kiam, dank’al li'a'j hero'aĵ'o'j, Sankt'a-Ludovik'o li'n rimark'is kaj al li don'is nobel'ec'a'j'n leter'o'j'n.

       — Di'o mi'a, mi tio'n akcept'as: kie'n vi dezir'as al'ven'i ?

       — Al tio. La iam'a Vilhelm'o komenc'is antaŭ ses jar'cent'o'j; ebl'e Viktor'o komenc'as hodiaŭ. Ja ekzist'as diferenc'o nur inter dat'o'j. Do vi bon'e vid'as, ke sinjor'o paroĥ'estr'o est'as prav'a.

       La du jun'ul'o'j, kiu'j sid'is ĉe la tabl'o de la markiz'in'o, fund'kor'e opini'is, ke sinjor'o de Prelong'o montr'iĝ'as iom paradoks'a. Sed ili hav'is tro delikat'a'n ĝentil'ec'o'n por kontraŭ'batal'i la mastr'o'n en li'a hejm'o. Do la okaz'int'aĵ'o ne daŭr'is; kaj la inter'babil'ad'o, far'iĝ'int'e ĝeneral'a, si'n turn'is al ali'a'j tem'o'j.

       Dum la kaf'trink'o, kiu okaz'is sur la teras'o, la abat'o, kiu ne for'las'is si'a'n ide'o'n, kaj kiu kred'is, ke Raŭl'o far'iĝ'os por li firm'a apog'o, re'komenc'is la atak'o'n.

       — Mi kred'as, ke vi mult'e li'n am'as: ĉu mi erar'as ? li dir'is al la markiz'o.

       — Kiu'n do ?

       — Sed Viktor'o'n.

       — Ha, jes: nu, vi ankoraŭ pens'as al li. Cert'e mi am'as tiu'n jun'ul'o'n. Unu'e, li est'as brav'ul'o; du'e, mi zorg'is pri li antaŭ kelk'a temp'o: kaj se li hodiaŭ est'as al'ven'int'a al bril'a situaci'o, li al mi ĝi'n iom ŝuld'as.

       — Ho, al vi, respond'is la markiz'in'o. Vi forges'as tiu'n memor'ind'a'n vojaĝ'o'n en Pariz'o'n, kiam la ministr'o ĵus al vi rimark'ig'is, ke tiu Condé’a ĝerm'o neniel bezon'is vi'a'n protekt'o'n.

       La Raŭl'a vizaĝ'o kun'tir'iĝ'is. Li'a edz'in'o alud'is far'iĝ'o'n, kiu'n li ne am'is re'memor'iĝ'i. Do, por ŝanĝ'i la inter'parol'ad'o'n:
— Ĉu vi'a'j invit'o'j est'as ĉiu'j send'it'a'j ? li dir'is.

       — Jes, ĉiu'j proksim'um'e: ĉar oni re'trov'as ĉiam iu'n forges'it'a'n. Feliĉ'e mi hav'as ankoraŭ tut'a'n semajn'o'n antaŭ mi.

       La paroĥ'estr'o sent'is, ke la psikologi'a moment'o al'proksim'iĝ'as. La mal'feliĉ'ul'o ŝajn'is sid'i sur dorn'o'j. Li lev'iĝ'is, re'sid'iĝ'is, el'tir'is si'a'n naz'tuk'o'n, ĝi'n re'met'is en si'a'n poŝ'o'n, ne ĝi'n uz'int'e.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o rimark'is li'a'n mal'trankvil'ec'o'n.

       Ŝi dir'is rid'ant'e:
— Kio'n do vi hav'as tiu'vesper'e, sinjor'o paroĥ'estr'o ? Mi est'as cert'a, ke Sankt'a-laŭrent'o sur si'a krad'o est'is pli kviet'a ol vi.

       — Ha ! fraŭl'in'o, Sankt'a-laŭrent'o est'is sub'ten'it'a de la Di'a help'o, kaj li ne bezon'is, kiel mi, pet'i de sinjor'in'o vi'a patr'in'o favor'o'n tia'n, ke mi tre tim'as rifuz'o'n.

       — Vi mi'n tre fort'e intrig'as. Ĉu mi pov'us sci'i tio'n, kio'n vi dezir'as, por ke mi far'iĝ'u vi'a advokat'in'o.

       — Fraŭl'in'o, se vi konsent'as proces'i mi'a'n pet'o'n, ĝi de nun est'as gajn'it'a.

       — Tamen neces'e est'as, ke mi ĝi'n kon'u.

       — Nu, li dir'is mal'laŭt'e, mi fort'e dezir'us, ke oni send'u invit'o'n al Viktor'o.

       Post tiu'j vort'o'j, la rid'em'a jun'ul'in'o far'iĝ'is subit'e tut'e glaci'a.

       Ŝi respond'is per ton'o iom mal'afabl'a:
— Ho, sinjor'o paroĥ'estr'o, tio'n ne esper'u. Ĉar de nun mi est'as cert'a, ke mi perd'os mi'a'n temp'o'n kaj mi'a'j'n parol'o'j'n.

       — Kio'n do vi mister'e konspir'as ? ek'kri'is de mal'proksim'e la markiz'o, si'n turn'ant'e al si'a fil'in'o kaj al la mal'jun'a pastr'o.

       — Patr'o mi'a, dir'is Matildo, si'n lev'ant'e, sinjor'o paroĥ'estr'o vol'us invit'ig'i al la ĉas'o... diven'u kiu'n.

       — Ĉu mi pov'as diven'i ? Ebl'e unu el ni'a'j najbar'o'j.

       — Ne... sinjor'o'n Viktor'o'n.

       — Nu, neniam mi est'us propr'a'mov'e tio'n pri'pens'int'a.

       Tamen mi opini'as, ke vi hav'as tre ŝat'ind'a'n ide'o'n, sinjor'o paroĥ'estr'o.

       — Tiam, ĉu vi'a markiz'a Moŝt'o konsent'as ? balbut'is la abat'o, kiu mal'facil'e kaŝ'is si'a'n ĝoj'o'n.

       — Nu, amik'o mi'a, dir'is la markiz'in'o, ĉu ni pov'as postul'i, ke ni'a'j invit'it'o'j, kiu'j est'as ĉiu'j de la plej ver'a nobel'ec'o, kontakt'iĝ'u kun sen'titol'it'a kaj sen'pra'patr'a soldat'o ?

       Laŭ vi, li est'as pra'patr'o; mi tio'n bon'vol'e konsent'as: tiam atend'u, antaŭ kiam vi far'iĝ'os li'a amik'o, ke li'a post'e'ul'ar'o hav'u ses'cent'jar'a'n ekzist'ad'o'n.

       — Brav'e, sinjor'in'o, brav'e, inter'romp'is la duk'o de Blasan'o, kiu ĝis nun tim'is, ke est'us mal'diskret'a li'a inter'met'o en la parol'ad'o.

       La markiz'o konfuz'a el'tir'is si'a'n flar'tabak'uj'o'n, kiu li'n util'is por, en embaras'ant'a'j situaci'o'j, don'i al li sin'ten'ad'o'n.

       Ĝi est'is mal'nov'a kaj sankt'a rest'aĵ'o, datum'ant'a de la XVIII a jar'cent'o. La kovr'il'o konserv'is kelk'a'j'n post'sign'o'j'n de Watteau’a pentr'aĵ'o, difekt'it'a de la el'uz'o. Ĝi'n ĉirkaŭ'is or'a rond'aĵ'o, kiu iam en'hav'is diamant'o'j'n.

       — La nobel'ec'o ! li daŭr'ig'is, kiel parol'ant'e kun si. Nu, tiu tabak'uj'o ĝi'n reprezent'as. La Revoluci'o ĝi'n mal'kron'ig'is el ĝi'a diamant'a aŭreol'o; kaj la temp'o daŭr'ig'is ĝi'a'n ag'o'n, mal'pur'ig'ant'e ĝi'a'j'n kolor'o'j'n.

       Tiu melankoli'a pri'pens'o ĵet'is mal'varm'aĵ'o'n inter la ĉe'est'ant'o'j. Plumb'a silent'o halt'ig'is subit'e la inter'parol'ad'o'n. Fin'e Matildo, por ĝi'n mal'aper'ig'i, unu'a ĝi'n romp'is.

       — Sed, patr'o mi'a, ŝi dir'is, vi'a juvel'o est'as tre facil'e re'star'ig'ebl'a. Vi sci'as, ke mi'a'j profesor'o'j opini'as, ebl'e tro indulg'e, ke mi sufiĉ'e sukces'as la kopi'o'j'n de Watteau’aj pentr'aĵ'o'j. Prunt'u ĝi'n: kaj baldaŭ tiu'j difekt'aĵ'o'j tut'e mal'aper'os.

       — Kiel vi vol'os, fil'in'o mi'a. Sed ne ĝi'n difekt'u; ĉar vi sci'as, ke por mi ĝi est'as kar'eg'a.

       — Tamen, sinjor'in'o, re'komenc'is la paroĥ'estr'o, vi ne dir'is, kiu'n respond'o'n mi dev'as al'port'i al mi'a jun'a amik'o.

       — Respond'u mal'tim'e la jen'o'n, ek'kri'is triumf'e la kastel'mastr'in'o: sufiĉ'as, ke tiu'j linŝard'o'j est'as estr'o'j de la land'o; do ili ne pen'u en'ir'i perfid'e en la antikv'a'n Prelong'a'n dom'eg'o'n kun la kaŝ'at'a dezir'o ĝi'n post'e potenc'i.

       — Ho, vi'a markiz'in'a Moŝt'o, dolor'e sopir'is la abat'o, ĉu mi pov'as re'dir'i tia'n parol'o'n ?

       La mal'feliĉ'a paroĥ'estr'o hav'is mien'o'n tiel ĉagren'it'a'n, ke fraŭl'in'o de Savinako, tuŝ'it'a de kompat'o, blov'is al li mal'laŭt'e:
— Respond'u, ke tio'n oni bedaŭr'as, sed ke ĉiu'j invit'kart'o'j est'as dis'don'it'a'j.

       Tamen, aŭd'int'e la nom'o'n ” linŝard'o ”, sinjor'o de Ruvezo lev'is la orel'o'j'n:
— Pardon'u, sinjor'in'o, li dir'is, mi mult'e aŭd'is en Alĝeri'o pri oficir'o tiel nom'it'a.

       — Sed tiu est'as li, est'as mi'a Viktor'o, murmur'is la paroĥ'estr'o.

       — La kapitan'o linŝard'o ! ek'kri'is la graf'o. Tiam, sinjor'in'o, permes'u, ke mi kun'met'as mi'a'j'n pet'o'j'n kun tiu'j de sinjor'o de Prelong'o. La fam'o de tiu jun'a oficir'o est'as grand'eg'a. Mi ne kred'as est'i malv'er'a profet'o, li'n montr'ant'e kiel unu el ni'a'j est'ont'a'j general'o'j. Vi sci'as, ke mi montr'iĝ'as tre fier'a kaj tre ĵaluz'a pri la nom'o, kiu est'as la mi'a; tamen mi dir'os: vir'o kiel la kapitan'o linŝard'o honor'as la dom'o'j'n, kiu'j li'n akcept'as: kaj inter ni'a'j nobel'a'j sinjor'in'o'j trov'iĝ'as neniu, kiu ne est'us fier'a, li'n hav'ant'e kiel kavalir'o'n.

       — Sed, sinjor'o, balbut'is la markiz'in'o tre konfuz'a, vi ŝancel'as mi'a'j'n decid'o'j'n. Neniam mi aŭd'is hom'o'n de ni'a societ'o parol'ant'a'n pri li per tiel entuziasm'a'j vort'o'j.

       — Neniam oni est'as profet'o en si'a land'o, rimark'ig'is la abat'o.

       — Tiam, amik'in'o kar'a, kio'n ni decid'as ? pet'is Raŭl'o.

       — Far'u tio'n, kio'n vi vol'os, sopir'is suzan'o, kiu sent'is si'n venk'it'a.

       Sen'prokrast'e leter'o est'is skrib'it'a. Oni ĝi'n komisi'is al la abat'o, kiu vol'is ĝi'n tuj'e for'port'i, ĉar li tim'is, ke la markiz'in'o ŝanĝ'os si'a'n decid'o'n.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, dir'int'e si'a'n mes'o'n pli rapid'e ol kutim'e, sinjor'o benojt'o frap'is sur la pord'o'n de Andre'o.

       Est'is Viktor'o mem, kiu ĝi'n mal'ferm'is.

       — Venk'o ! mi'a kar'a infan'o, ek'kri'is la paroĥ'estr'o, sving'ant'e triumf'e la dezir'it'a'n kart'o'n.

       — Ĉu vi sukces'is ?

       — Leg'u mem.

       — Ha ! ek'kri'is la kapitan'o, pal'a pro kor'tuŝ'ec'o, vi est'as rimark'ind'a diplomati'ist'o.

       — Ĉu vi kred'as ?

       — Mi eĉ al'don'os, ke ĉiu'j fortik'aĵ'o'j, kontraŭ kiu'j mi batal'is, est'is mal'pli mal'facil'e ek'kapt'ebl'a'j ol tiu paper'foli'et'o.

       — Infan'o mi'a, murmur'is modest'e la bon'a pastr'o, est'as la Providenc'o, kiu ĉio'n far'is.

       — Konfes'u, ke vi ĝi'n iom help'is.

       — Ne, mi cert'ig'as. Ĝi evident'manier'e montr'iĝ'is, per'e de jun'a infanteri'a sub-leŭtenant'o, kiu'n cert'e vi kon'as, la graf'o de Ruvezo.

       — Ja, dir'is Viktor'o serĉ'ad'ant'e en si'a memor'o, ŝajn'as, ke mi aŭd'is tiu'n nom'o'n ie.

       — Nu, la markiz'in'o ŝancel'iĝ'is, pretekst'ant'e, ke vi ne est'as nobel'ul'o. Tiam tiu jun'a oficir'o parol'is pri vi tiel laŭd'eg'e, ke ŝi tuj ek'kri'is: Dum la afer'o est'as tia, ni dev'as li'n sen'ŝancel'e invit'i.

       La paroĥ'estr'o mal'am'eg'is la mensog'o'n; kaj li don'is al Viktor'o tiu'n ne tut'e ver'a'n respond'o'n nur ĉar li traduk'is la impres'o'n de li sent'it'a'n, kred'ant'e, ke est'is entuziasm'o la konsent'o mal'kor'a de la markiz'in'o.

       — Nun, li daŭr'ig'is, ĉar mi sukces'is mi'a'n komisi'o'n, ĉu mi est'us mal'diskret'a, pet'ant'e de vi, kial vi tiel dezir'as tiu'n invit'o'n ?

       — Neniel. Mi eĉ intenc'as dir'i al vi kelk'a'j'n vort'o'j'n pri tio, pet'ont'e konsil'o'n. Sed tiu pord'a sojl'o ne taŭg'as por inter'babil'ad'o. Ĉu vi pov'as don'i al mi kelk'a'j'n minut'o'j'n ?

       — La tut'a'n tag'o'n, se vi dezir'as. Mi dir'is mi'a'n mes'o'n.

       Ĉar ni est'as en semajn'o, mi hav'as ĝis vesper'o neniu'n okup'o'n.

       — Nu, ni supr'e'n'ir'u el mi'a'n ĉambr'o'n. Tie neniu ni'n ĝen'os.

       La Viktor'a'n ĉambr'o'n apart'ig'is el tiu de Josefino mur'o sufiĉ'e dik'a: sed komunik'a pord'o iam ekzist'is inter la du ĉambr'o'j. De mult'a'j jar'o'j tiu pord'o est'is ferm'it'a, eĉ najl'it'a, kaj, sur ambaŭ flank'o'j, ĝi'n kaŝ'is mebl'o'j, por ke est'u ne'ebl'a ĝi'a mal'ferm'iĝ'o.

       Pro la hieraŭ'a'j kor'tuŝ'ec'o'j, sufer'is la jun'ul'in'o fort'a'n kap'dolor'o'n. Ŝi pas'ig'is plor'ant'e pec'o'n de la nokt'o, kaj, ĉar la dorm'o ŝi'n venk'is nur dum la ek'maten'o, ŝi mal'fru'e el'lit'iĝ'is. Ŝi fin'is si'a'n vest'ad'o'n kaj ek'mal'ferm'is la pord'o'n por el'ir'i, kiam ŝi vid'is Viktor'o'n antaŭ'ir'ant'a'n la paroĥ'estr'o'n, kiu pas'is antaŭ ŝi. Rapid'e ŝi re'en'ir'is mal'antaŭ'e'n, re'ferm'is sen'bru'e la pord'o'n, sid'iĝ'is sur seĝ'o'n kaj ek'pens'is:
— Viktor'o kaj sinjor'o benojt'o kun'e. Li li'n konduk'as al si'a ĉambr'o. Tre grav'a cert'e est'as la afer'o, kiu'n li baldaŭ rakont'os. Ebl'e mi ek'far'os tre kulp'a'n ag'o'n: sed, nu ! mi vol'as sci'i.

       Tre zorg'em'e ŝi form'et'is la tualet'tabl'o'n, kiu kaŝ'is la komunik'a'n pord'o'n, el'tir'is la ŝlos'il'o'n, kiu feliĉ'e trov'iĝ'is sur ŝi'a flank'o, al'proksim'ig'is si'a'n orel'o'n kontraŭ la serur'tru'o'n, kaj atend'is.

       Al'ven'int'e en si'a'n hejm'o'n, Viktor'o prezent'is seĝ'o'n al la paroĥ'estr'o. Kiam ili ambaŭ sid'is,— Ebl'e vi demand'is vi'n, li dir'is, pro kia cel'o mi labor'ad'is tiel persist'e, mi ĉiu'moment'e risk'is mi'a'n viv'o'n tiel mal'tim'e, fin'e pro kia kaŭz'o mi vol'is, ke mi'a nom'o far'iĝ'u fam'a.

       — Sed ĉiam mi pens'is, ke ĝi est'is pro glor'am'o... pro nobl'a glor'am'o, al'don'is sinjor'o benojt'o si'n re'pren'ant'e.

       — Vi erar'as. La glor'am'o kuŝ'as nur flank'e: ja neniu est'as pli modest'a ol mi. Ne, al'don'is laŭt'eg'e la kapitan'o, ĝi ne est'as pro glor'am'o, sed pro vir'in'am'o.

       — Pro vir'in'am'o ! ripet'is la mal'jun'a pastr'o mir'ant'a.

       — Jes. De mult'a'j jar'o'j, mi sekret'e kaj fund'kor'e am'eg'as la plej bel'a'n, la plej ĉast'a'n, la plej perfekt'a'n jun'ul'in'o'n, kiu'n la ter'o ĝis nun port'is. Sed est'as aŭ prefer'e est'is inter ni social'a inter'spac'o tiel vast'eg'a, ke tia rev'o, en tiu epok'o, est'is rajt'e konsider'ind'a kiel la plej ne'kurac'ebl'a frenez'aĵ'o. Nu, tiu'n inter'spac'o'n mi ĵur'is, ke mi mal'aper'ig'os. Hodiaŭ mi kred'as, ke mi sukces'is.

       — Tiu'n jun'ul'in'o'n ĉu mi kon'as ? inter'romp'is naiv'e la bon'a paroĥ'estr'o.

       — Nu, ek'kri'is Viktor'o, koler'et'a pri tia spirit'mal'rapid'ec'o, ĉu vi ne diven'is, ke mi parol'as pri fraŭl'in'o de Prelong'o ?

       — Pri Matildo, pri la fil'in'o de la markiz'o ?

       — Jes, pri ŝi, sinjor'o paroĥ'estr'o. Ĉar mi ne pov'is ŝi'n mal'supr'e'n'ir'ig'i ĝis mi, mi vol'is mi'n supr'e'n'i'rig'i ĝis ŝi. Mi elekt'is la milit'a'n profesi'o'n ne inklin'e, kred'u mi'n, sed kalkul'e. Ĉar la glav'o nobel'ig'as. Ĝi sol'a est'as ind'a por lok'i vir'o'n kiel mi'n, sen'titol'it'a'n kaj sen'pra'patr'a'n, sur la sam'a'n social'a'n rang'o'n ol la id'in'o'n de antikv'a'j ferar'mit'a'j hero'o'j. Ĉu vi opini'as, ke mi est'is mal'prav'a ?

       — Mi tio'n ne dir'as: ĉar kontraŭ'e...

       Subit'e la abat'o'n inter'romp'is mal'sonor'a bru'o, kaŭz'it'a de pez'a objekt'o fal'ant'a en la apud'a ĉambr'o.

       — Daŭr'ig'u, sinjor'o benojt'o; nenio grav'a. Kred'ebl'e mebl'o, kiu'n serv'ist'in'o mastr'um'ant'e fal'ig'is. Vi dir'is: kontraŭ'e...

       — Ha, jes: mi dir'is kontraŭ'e la markiz'o vi'n mult'e ŝat'as: ebl'e la markiz'in'o montr'iĝ'os mal'pli konsent'em'a, pro vi'a nom'o, kiu'n ŝi trov'as tro... kiel mi dir'us ?

       — Dir'u la vort'o'n sen'vest'it'a'n... tro mal'nobel'a'n.

       — Jes, la vort'o est'as ĝust'a: sed ili tim'is vi'n ĉagren'i. Do nur vi'a nom'o mal'plaĉ'as al ŝi; ĉar ŝi dezir'as por si'a fil'in'o titol'it'a'n edz'o'n. Sed mi est'as konvink'at'a ke, fund'e de ŝi'a anim'o, vi'a'j ind'o'j mult'e ŝi'n al'log'is; sed tio'n ŝi ne vol'as konfes'i. Pri Matildo...

       — Pri Matildo..., ripet'is Viktor'o kor'tuŝ'e, si'n klin'ant'e al la lip'o'j de la mal'jun'a pastr'o, kvazaŭ li vol'us diven'i parol'o'j'n antaŭ kiam ili el'ir'os.

       — Ho ! la ĉarm'a infan'in'o est'as tro virt'a, tro pi'a kaj precip'e tro bon'e eduk'it'a por mal'konsent'i edz'in'ig'o'n, kiu'n dezir'us ŝi'a'j ge'patr'o'j.

       — Tiam vi konsil'as, ke mi risk'u mi'a'n pet'o'n ?

       — Tut'e. Mi est'as cert'a, ke ge'sinjor'o'j de Prelong'o inter si ĝi'n diskut'os; sed fin'e ili ambaŭ ĝi'n akcept'os. Kaj ili est'us prav'a'j; ĉar ili mal'facil'e trov'us bo'fil'o'n, kiel vi'n. Pri vi, mi'a kar'a infan'o, las'u mi'n vi'n gratul'i pri vi'a elekt'o, kaj admir'i la intenc'o'j'n de la Providenc'o, kiu met'is tiu'n jun'ul'in'o'n sur la voj'o'n de vi'a viv'o, por ke ŝi far'iĝ'u tiu di'a stel'o, kiu jam vi'n direkt'is, kaj kiu vi'n post'e konduk'os al la plej bril'a est'ont'ec'o.

       Post tiu parol'ad'fin'o, kiu ne est'us mal'taŭg'a en li'a preĝ'ej'a katedr'o, la bon'a paroĥ'estr'o si'n lev'is, mal'ferm'is la pord'o'n kaj el'ir'is, sku'ant'e si'a'j'n fingr'o'j'n ankoraŭ rigid'a'j'n pro la fortik'a man'prem'o, kiu'n Viktor'o al li don'is, kaj en kiu'n la jun'ul'o met'is si'a'n tut'kor'a'n dank'em'o'n.

       Mal'supr'e'n'ir'int'e en la manĝ'o'ĉambr'o'n, la kapitan'o trov'is si'a'n patr'in'o'n, kiu dir'is iom mal'trankvil'e:
— Ĉu vi vid'is josefin'o'n, tiu'maten'e ?

       — Ne, panj'o, ne ankoraŭ.

       — Strang'e ! Ŝi ne mal'supr'e'n'ir'is. Mi kred'is, ke ŝi babil'ad'is kun vi: pro tio mi ne mal'kviet'iĝ'is. Sed nun mi mir'as. Mi demand'as mi'n; kio'n tio signif'as ?

       — Se vi supr'e'n'ir'us al ŝi'a ĉambr'o ?

       — Vi est'as prav'a; mi ir'as al ĝi.

       En tiu moment'o, la jun'ul'o sent'is trem'et'o'n tra'kur'ant'a'n tra li'a'j membr'o'j. Li re'memor'iĝ'is la mal'sonor'a'n bru'o'n, kiu inter'romp'is la abat'o'n. Kontraŭ'vol'e li tim'is.

       Subit'e li aŭd'is la voĉ'o'n de Helen'o kri'ant'a:
— Viktor'o, Viktor'o, tuj supr'e'n'ir'u.

       Per tri salt'eg'o'j la jun'ul'o trov'iĝ'is supr'e, kaj en'ir'is en la ĉambr'o'n de si'a amik'in'et'o.

       Ŝi kuŝ'is sur la lit'o, rigid'a. Ŝi'a vizaĝ'o sen'kolor'a hav'is la flav'a'n pal'ec'o'n de la kandel'eg'a vaks'o. Ŝi ten'is ankoraŭ en si'a'j krisp'iĝ'ant'a'j fingr'o'j mal'grand'a'n botel'et'o'n. Post long'a pen'ad'o, Viktor'o fin'e mal'ferm'is la man'o'n de la jun'ul'in'o. Al'proksim'ig'ant'e al la fenestr'o la botel'et'o'n el blu'a vitr'o, li leg'is tiu'n sur'skrib'aĵ'o'n: Laudanum de Sydenham.

       — La mal'feliĉ'ul'in'o, li ek'kri'is, ŝi si'n venen'ig'is.

       La kapitan'o tiel oft'e trov'iĝ'is en antaŭ'posten'o'j, fund'e de la dezert'o, vid'ant'e ĉirkaŭ si si'a'j'n soldat'o'j'n, kiu'j fal'is mort'ant'a'j aŭ vund'it'a'j, ke li lern'is preskaŭ sen'vol'e iom da kurac'art'o. Ne ŝancel'iĝ'ant'e, li mal'ferm'et'is la korsaĵ'o'n de si'a kuz'in'o; post'e, apog'ant'e si'a'n orel'o'n sur ŝi'a'n brust'o'n:
— Ŝi viv'as ankoraŭ, li dir'is: ebl'e ŝi est'as re'viv'ig'ebl'a. Mi ek'kur'as por ven'ig'i la kurac'ist'o'n.

       Kiam la jun'ul'in'o, kaŝ'it'a mal'antaŭ la pord'o, aŭd'is la konfes'o'n de tiu am'o, kiu'n ŝi suspekt'is, kvankam ŝi ne est'is cert'a pri ĝi, ŝi sent'is ke nub'o pas'as antaŭ ŝi'a'j okul'o'j; ŝi'a'j krur'o'j ŝancel'iĝ'is; ŝi fal'is. Sed, ĉar ŝi'a kap'o fort'eg'e frap'iĝ'is kontraŭ la tualet'tabl'o'n, la dolor'o rapid'e ŝi'n el'tir'is el ŝi'a sven'o. De'nov'e ŝi pen'is aŭskult'i; sed ŝi'a'j orel'o'j tiel zum'is, ke ŝi pov'is aŭd'i nur konfuz'a'n bru'o'n. Tiam ŝi lev'iĝ'is kun sovaĝ'a'j okul'o'j, kun ŝaŭm'o sur la buŝ'o, kun'prem'ant'e si'a'n brust'o'n per si'a'j brak'o'j en gest'o de ne'esprim'ebl'a dolor'o, murmur'ant'e tiu'n sol'a'n vort'o'n:
— Mort'i ! mort'i !

       Antaŭ ok tag'o'j, pro ne'grav'a mal'san'aĵ'o, la kurac'ist'o al ŝi ordon'is laŭdan'um'it'a'j'n kataplasm'o'j'n. Ĉar ŝi'a mal'san'et'o ne daŭr'is, ŝi zorg'e met'is en si'a'n komod'o'n la mal'grand'a'n botel'et'o'n ankoraŭ tri'kvar'on'e plen'a'n.

       Per aŭtomat'a ek'mov'o, ŝi ĝi'n pren'is, si'n ĵet'is sur si'a'n lit'o'n, kaj plen'gorĝ'e en'glut'is la mort'ig'a'n fluid'aĵ'o'n.

       Kiam la doktor'o al'ven'is, li ĝentil'e el'ir'ig'is la kapitan'o'n kaj pet'is ke oni sen'vest'ig'u josefin'o'n. Post unu hor'o da energi'a'j frot'ad'o'j, li plezur'e konstat'is, ke de'nov'e la sang'o flu'as en la vejn'o'j de la jun'ul'in'o. Post'e, kiam, dank’al potenc'a vom'il'o, li mal'plen'ig'is la stomak'o'n, li el'ir'is, dir'ant'e:
— La danĝer'o est'as nun tut'e for'pel'it'a: ŝi bezon'as nur iom da ripoz'o.

       Dum la vesper'o, kiam Viktor'o supr'e'n'ir'is por si'n inform'i pri ŝi'a fart'o, la mal'esper'int'in'o est'is tut'e re'san'ig'it'a.

       Helen'o zorg'em'e observ'is la mal'san'ul'in'o'n, si'n mal'laŭt'e kulp'ig'ant'e: ĉar ŝi sent'is, ke ŝi'a'j hieraŭ'a'j mal'just'a'j riproĉ'o'j est'is ebl'a kaŭz'o de tiu pere'ig'a determin'o.

       — Patr'in'o, dir'is la jun'ul'o, mi dezir'us dir'i unu vort'o'n al Josefino. Ĉu vi pov'us las'i ni'n sol'a'j ?

       Sinjor'in'o linŝard'o, kiu, post tia'j far'iĝ'o'j, tim'is la sekv'o'j'n de tro intim'a parol'ad'o, daŭr'ig'is si'a'j'n al-kaj el'ir'ad'o'j'n tra la ĉambr'o, ŝajn'ant'e mastr'um'i ĉi tie kaj tie, kvazaŭ ŝi est'us neniel aŭd'int'a.

       — Patr'in'o, ripet'is la kapitan'o laŭt'ig'ant'a si'a'n voĉ'o'n kaj sulki'gant'a si'a'j'n brov'o'j'n, mi jam pet'is de vi, ke vi el'ir'u moment'e.

       Kvankam tiu fraz'o ne est'is mal'ĝentil'a form'e, tamen ĝi'n ek'el'parol'is Viktor'o per tiu ordon'eg'ant'a ton'o al li kutim'a, kiu'n la neces'aĵ'o'j de la milit'a komand'ec'o ankoraŭ pli'grand'ig'is.

       Helen'o eksperiment'e sci'is, ke oni ne kontraŭ'batal'as si'a'n fil'o'n: do ŝi sub'met'iĝ'is kaj el'ir'is.

       — Mal'feliĉ'ul'in'o, dir'is la jun'ul'o, pren'ant'e la mal'san'ul'in'o'n en si'a'j brak'o'j, kial vi far'is tio'n ?

       — Mi trov'iĝ'is mal'antaŭ la pord'o; mi ĉio'n aŭd'is, ĉio'n kompren'is.

       — Vi ĉio'n aŭd'is, ebl'e, sed kompren'is nenio'n.

       — Tamen...

       — Aŭskult'u, jo'nj'o: neniu'n vir'in'o'n mi am'is, krom vi; mi vi'n am'as ankoraŭ; mi vi'n am'os ĉiam. Kred'u mi'n kaj fid'u.

       — Tamen vi dir'is al sinjor'o benojt'o...

       — Mi dir'is al la paroĥ'estr'o tio'n, kio'n li dev'as kred'i. Vi kompren'as, ke pro tio mi hav'as motiv'o'j'n. Sed vi erar'as, imag'ant'e ke mi pens'as tio'n, kio'n mi al li rakont'is.

       Kaj, ĉar la jun'ul'in'o mut'iĝ'is pro mir'o:
— Vi mi'n kon'as, kar'eg'a; vi mi'n vid'is ag'ant'a. Vi sci'as, ke ĉiam mi plen'um'as mi'a'j'n decid'o'j'n. Nu ! en tiu moment'o, mi prov'as terur'a'n batal'o'n: de la sukces'o de ĝi depend'os mi'a est'ont'ec'o kaj kred'ebl'e la vi'a.

       — Sed fin'e vi intenc'as edz'iĝ'i kun Matildo ?

       — Ebl'e.

       — Ho, ek'kri'is Josefino plor'e'gant'e, vid'i tia'n abomen'aĵ'o'n ne est'us kapabl'a mi'a kuraĝ'o. Cert'e mi ne pov'as vi'n mal'help'i: sed se iam vi edz'iĝ'os kun tiu fier'aĉ'ul'in'o, mi cert'ig'as, ke mi re'komenc'os mi'a'n mem'mort'ig'a'n prov'o'n.

       — Josefino, vi al mi ek'ĵur'os sur la tomb'o'n de vi'a patr'o, ke de nun neniam vi al'vok'os la mort'o'n.

       — Mi ne pov'as parol'i ĵur'o'n, kiu'n mi ne respekt'us.

       La jun'ul'o pren'is en si'a'j man'o'j la man'radik'o'j'n de la mal'feliĉ'ul'in'o, ili'n fortik'e prem'is, kaj, en'ir'ig'ant'e fund'e'n de ŝi'a'j okul'o'j si'a'n estr'a'n rigard'o'n, dir'is nur tiu'n vort'o'n:
— Mi postul'as.

       — Viktor'o, mi'a estr'o, mi'a Di'o, mi far'os tio'n, kio'n vi vol'os, sopir'is la mal'san'ul'in'o, kiu ek'fal'et'is venk'it'a.

       — Tre bon'e, kar'eg'a, dir'is la kapitan'o, las'ant'e ŝi'a'j'n man'o'j'n. Nun, ĉar vi est'as saĝ'a, ni pov'as inter'parol'i. Vi kon'as part'o'n de mi'a'j projekt'o'j: per unu vort'o vi pov'as ili'n detru'i. Tiam mi hav'os nur unu rimed'o'n: tra'bor'i per kugl'o mi'a'n cerb'o'n. Vi sci'as, ke mi ne kutim'as ne'grav'e parol'i.

       — Ho, jes; mi tio'n sci'as.

       — Nu, jo'nj'o, mi jam dir'is: mi am'as nur vi'n.( Kaj parol'ant'e li kovr'is per pasi'a'j kis'ad'o'j frunt'o'n kaj vang'o'j'n de si'a amik'in'o.) Sed mi ne pov'as edz'iĝ'i kun vi... almenaŭ nun. Matildo est'as por mi nur il'o neces'eg'a, ŝtup'et'ar'o, kiu'n mi bezon'as por ek'kapt'i la titol'o'n, kiu'n mi vol'as iam posed'i. Do, jen est'as tio, kio'n mi al vi propon'as. Anstataŭ mi'n kontraŭ'batal'i, mi'n mal'util'i per vi'a ĵaluz'o aŭ vi'a mem'mort'ig'o, batal'u kun mi kontraŭ'e. Far'iĝ'u mi'a amik'in'o, mi'a kun'help'ant'in'o. Kiu sci'as ? Ebl'e est'os vi mem, kiu iam rajt'e nom'iĝ'os la kastel'mastr'in'o de Prelong'o.

       Kaj pres'int'e sur la lip'o'j'n de Josefino kis'eg'o'n ankoraŭ pli fervor'a'n ol la ali'a'j'n, Viktor'o rapid'e el'ir'is, las'ant'e la jun'ul'in'o'n tut'e mir'eg'ant'a'n.

       Al'proksim'iĝ'is la tag'o de la grand'a fest'o; kaj la jun'ul'o si'n sent'is mal'trankvil'a. Ĉar li est'is rajd'ist'o tre rimark'ind'a, li dezir'is si'n montr'i antaŭ Matildo kun ĉiu'j si'a'j kvalit'o'j.

       Sed la du bel'eg'a'j arab'ĉeval'o'j, kiu'j'n li rajd'is en Alĝeri'o, dev'ig'e est'is las'it'a'j en la soldat'ej'o. Ali'part'e la patr'a farm'o'dom'o hav'is nur vetur'il'a'j'n ĉeval'o'j'n; pro tio li antaŭ'vid'is, ne sen grand'a ĉagren'o, ke li est'os dev'ig'at'a sekv'i la ĉas'ant'o'j'n en kaleŝ'o. Feliĉ'e la markiz'o bon'vol'is ĉes'ig'i tiu'n mal'kviet'ec'o'n. Ĉar dum la ĝentil'ec'a vizit'o, kiu'n far'is la jun'a kapitan'o por dank'i sinjor'o'n de Prelong'o pri li'a invit'o, Raŭl'o propon'is, ke li pren'u en li'a ĉeval'ej'o la best'o'n, kiu al li plej plaĉ'us. Nun Viktor'o'n nur embaras'is la elekt'o: fin'e li montr'is al la gard'ist'o viv'eg'a'n ruĝ'brun'a'n sen'miks'sang'ul'o'n tut'e ŝat'ind'a'n.

       La kun'ven'ej'o trov'iĝ'is sur la voj'kruc'iĝ'o de la Stel'o, kiu sen'arb'ig'is mez'e de la arb'ar'o larĝ'a'n rond'a'n plac'o'n, en kies centr'o star'is montr'ant'a fost'o blank'e pentr'it'a. Ok voj'o'j, bor'ant'a'j la arb'ar'o'n de unu rand'o ĝis la kontraŭ'a, ĉi tie kun'iĝ'is. La radi'ar'o'n de tiu'j voj'o'j prezent'is sur la fost'o ok tabul'et'o'j, sur'skrib'it'a'j de ili'a'j nom'o'j kaj ili'a'j direkt'o'j.

       De la maten'o, el dek mejl'o'j ĉirkaŭ'kuŝ'ant'a'j, ĉiu'j, kiu'j hav'is ĉu ĉeval'o'n ĉu vetur'il'o'n, direkt'iĝ'is al tiu lok'o. La vast'a plac'o kiu, en ordinar'a'j tag'o'j, ŝajn'is eg'a, trov'iĝ'is tro et'a por en'hav'i la ar'o'n sen'ĉes'e mult'iĝ'ant'a'n da kaleŝ'o'j prem'it'a'j unu'j kontraŭ la ali'a'j.

       Kiam la ge'kastel'mastr'o'j al'ir'is al tiu kun'ven'ej'o, la vid'aĵ'o est'is ver'e bel'eg'a. Antaŭ'e rajd'is la duk'o de Blasan'o kaj la graf'o de Ruvezo, vest'it'a'j per ĉas'a jak'o, kun tranĉ'il'o en la zon'o, akompan'ant'a'j kiel kavalir'o'j matild'o'n de Prelong'o kaj valentin'o'n de Savinako; post'e ali'a'j jun'ul'o'j al'ven'int'a'j de la antaŭ'a tag'o; fin'e Viktor'o sub uniform'o. Bel'eg'a'j ĉeval'in'o'j, man'e ten'it'a'j, atend'is la sinjor'in'o'j'n, kiu'j pli am'is, por ĉas'i la cerv'o'n, galop'i sur rajd'it'o'j.

       Fin'e ven'is ar'o da kaleŝ'o'j, okup'it'a'j de gem'al'jun'ul'o'j aŭ de person'o'j, kiu'j ne tre ŝat'is la plezur'o'n de la rajd'art'o.

       De kelk'a'j jar'o'j, pro fal'o tre danĝer'a kaj preskaŭ mort'ig'a, la markiz'o ne rajd'is plu. Tio est'is por li grand'a ĉagren'o. Sen'ig'it'a da plezur'o direkt'i la ĉas'o'n, kiel li far'is iam, li est'is dev'ig'it'a komisi'i tiu'n zorg'o'n al sub'ul'o, kiu ne ĉiam plen'um'is si'a'n task'o'n tiel lert'e, kiel oni est'us tio'n dezir'int'a.

       Kiam ĉiu'j invit'it'o'j est'is kun'ven'int'a'j, ĉas'korn'o'j sonor'ig'is de ĝoj'a trumpet'ad'o la profund'aĵ'o'j'n de la alt'a'j arb'eg'ar'o'j. mareĉal'o, la ĉef'a ĉas'direkt'ant'o, bel'eg'a sub si'a or'plen'a vest'ar'o, al'ir'is al la markiz'o por ricev'i li'a'j'n last'a'j'n ordon'o'j'n. Post sign'o don'it'a de la mastr'o, la hund'o'j, kiu'j'n ĝis nun lake'o'j man'ten'is per lig'il'o'j, est'is liber'ig'it'a'j.

       La naz'o'n al la ter'o, flar'ant'e la fum'o'j'n de la best'o, ili rapid'is tra la arb'ar'o kaj nord'e'n direkt'iĝ'is.

       La sekv'ant'ar'o ek'mov'iĝ'is. Unu'e la rajd'ant'o'j, frenez'e galop'ant'a'j, post'ir'is la hund'o'j'n, tiel proksim'e kiel ebl'ig'is la ne'eben'aĵ'o'j de la ter'o kaj la dens'ec'o de la arb'et'aĵ'o'j:
post'e la ĉar'o'j, dev'ig'at'a'j rest'i sur la voj'o, sekv'is, sed nur de mal'proksim'e. Post kelk'a'j minut'o'j, la vast'a voj'kruc'iĝ'o de la Stel'o, antaŭ ne'long'e tiel plen'a, tiel bru'ant'a, subit'e far'iĝ'is dezert'o, ĝis kiam la manĝ'a'j ofic'ist'o'j ven'os ĝi'n okup'i post kelk'e da temp'o, por organiz'i sub tend'o, star'ig'it'a por tiu uz'o, post'tag'manĝ'o'n tut'e al'log'ant'a'n.

       Post unu hor'o de sen'halt'a kur'ad'o, la hund'o'j trov'is ankoraŭ nenio'n. Tamen, laŭ ili'a sin'ten'ad'o, oni sent'is, ke ili sekv'as post'sign'ar'o'n. mareĉal'o mal'trankvil'iĝ'is. La antaŭ'a'n tag'o'n, tiom da zorg'o'j est'is li'n okup'int'a'j, ke anstataŭ re'kon'i mem la post'sign'o'j'n de la cerv'o, li komisi'is pro tiu labor'o sub'ul'a'n gard'ist'o'n, kiu'n li tut'e fid'is. Sed tro mal'fru'e li konstat'is, ke li'a komandit'o grav'e erar'is.

       Anstataŭ ĉas'ad'i dek'korn'a'n cerv'o'n, apr'o'n la hund'ar'o persekut'is. Ĉagren'a pro tia bedaŭr'ind'a okaz'int'aĵ'o, tim'ant'e la perd'o'n de profit'a situaci'o, li humil'e al'proksim'iĝ'is sinjor'o'n de Prelong'o, kaj al li rakont'is si'a'n mal'ŝanc'o'n.

       Raŭl'o, koler'a pri tio, sever'e riproĉ'is li'a'n mal'sprit'ec'o'n, kaj fin'is per tiu'j vort'o'j:
— Atent'u precip'e; zorg'em'e observ'u vi'a'j'n hund'o'j'n. Vi sci'as, ke en la ĉas'o al la apr'o trov'iĝ'as danĝer'o'j ne ekzist'ant'a'j en tiu al la cerv'o.

       — Trankvil'iĝ'u vi'a markiz'a Moŝt'o; mi atent'eg'os.

       — Nu, dir'is unu el ĉe'est'ant'o'j, mareĉal'o ek'far'is erar'o'n ne'pardon'ebl'a'n en ĉas'art'o. Mi est'as cert'a, ke neniam kamuŝ'o est'us erar'int'a tiel mal'scienc'e.

       — Ho, respond'is ali'a, kamuŝ'o est'is ĉef'ĉas'ist'o tut'e rimark'ind'a. Mi kred'as, amik'o mi'a, ke neniam vi li'n anstataŭ'os.

       — Mi tio'n tim'as, respond'is Raŭl'o. Sed kiam eĉ li ne est'us kripl'a, sekv'e ne'kapabl'a por ia labor'o, pro motiv'o'j special'a'j, mi est'us dev'ig'at'a mi'n sen'ig'i da li'a'j serv'o'j.

       De kiam ĝi kur'ad'is tra la arb'ar'o, la sekv'ant'ar'o pli kaj pli long'iĝ'is kaj fin'e dis'pec'iĝ'is. Eĉ kelk'a'j ĉas'ist'o'j, kred'ant'e mal'long'ig'i si'a'n voj'o'n, grav'e erar'is.

       Tio okaz'is al la graf'o de Ruvezo kaj al la duk'o de Blasan'o, kiu'n laŭrent'o li'a serv'ist'o sekv'is post respekt'a inter'spac'o. Kun'port'it'a'j unu'e kun la galop'ant'a rajd'ant'ar'o, post'e ĝi'n for'las'is kaj daŭr'ig'is rekt'e'n si'a'n rajd'ad'o'n, ne rimark'ant'e, ke la ĉas'o iom oblikv'e klin'iĝ'is. La bru'o de ĉas'korn'o'j, kiu est'is ili'n direkt'ont'a'j, kontraŭ'e ili'n tut'e erar'ig'is. Ĉar dank’al eĥ'a ripet'ad'o oft'a sub arb'eg'o'j, ili aŭd'is dekstr'e trumpet'ad'o'n, kiu ja sonor'is mal'dekstr'e.

       Tromp'it'e per tiu orel'a iluzi'o, obstin'ant'e en direkt'o'n kontraŭ'a'n, ili fin'e tut'e perd'iĝ'is.

       — Kie do ni est'as ? ek'kri'is la duk'o. Mi neniel re'kon'as la lok'o'n.

       — Mi ne vi'n konduk'os en la bon'a'n voj'o'n, ĉar por la unu'a foj'o mi ven'as en tiu'n arb'ar'o'n, respond'is la graf'o.

       — Se tiu okaz'int'aĵ'o, mi'a kar'a Frederik'o, ne vi'n sen'ig'us da la plezur'o sekv'i la ĉas'o'n, mi konfes'as, ke mi neniel est'us ĉagren'a pri tio. Tiu rajd'ad'o mi'n lac'ig'is. Mi cert'ig'as vi'n, ke mi mult'e pli ŝat'as promen'ad'o'n tra la silent'a arb'ar'o kun'e kun mal'nov'a amik'o, ol tiu'n tumult'o'n kaj tiu'n puŝ'eg'ad'o'n. Sed mi parol'as ego'ism'e: pardon'u mi'n.

       — Jen ego'ism'o, kiu'n mi est'as feliĉ'a nask'i, mi'a kar'a Gaston'o, kaj kiu'n mi tut'e part'o'pren'as. Ceter'e, kiam oni persekut'is en Atlas'a'j faŭk'o'j la panter'o'n kaj la leon'o'n, mi konfes'as, ke ĉas'o'j simil'a'j al la hodiaŭ'a ŝajn'as iom pal'et'a'j.

       — Se ni mal'supr'e'n'ir'us moment'e.

       — Ĉu vi sent'as vi'n mal'san'et'a ? Vi dir'is al mi, antaŭ kelk'a'j tag'o'j, ke tiu'j kriz'o'j, kiu'j vi'n iam tiel sufer'ig'is, nun tut'e mal'aper'is.

       La jun'a duk'o ruĝ'iĝ'is: kaj li respond'is iom embaras'it'e:
— Ili ne mi'n atak'is de'nov'e; tio est'as ver'a. Sed, post si'a el'ir'o, ili las'is grand'a'n lac'ig'ad'o'n, kiu'n re'nask'as la plej mal'fort'a ek'mov'o, kaj kiu al mi mal'permes'as, kiel vi vid'as, viv'manier'o'n simil'a'n al tiu de ali'a'j hom'o'j.

       La du jun'ul'o'j el'salt'is el si'a'j rajd'it'o'j. Post'e, al'lig'int'e si'a'j'n ĉeval'o'j'n al arb'o kaj ek'brul'ig'int'e bon'eg'a'n havan'a'n cigar'o'n, ili sid'iĝ'is sur la musk'hav'a'n dekliv'o'n, kiu border'as la voj'o'n.

       En tiu moment'o, ili ek'vid'is en mal'proksim'o kaj tre mal'preciz'e la profil'o'n de Afrik'ĉas'ist'a oficir'o, kiu galop'is rapid'eg'e tra la arb'et'aĵ'o'j.

       — Nu, ek'kri'is Gaston'o, la kapitan'o trov'iĝ'as en situaci'o simil'a al la ni'a. Li sam'e perd'is la ĉas'o'n: sed, ĉar li kon'as tiu'j'n arb'ar'o'j'n de si'a infan'aĝ'o, li sen mal'facil'ec'o si'n re'trov'os.

       — Tiam linŝard'o de'ven'as de Prelong'urb'o.

       — Jes, kiel li'a tut'a famili'o.

       — Vi sci'as, ke tiu vir'o est'as ver'e ekster'ordinar'a. Ĉio, kio rilat'as kun li mi'n interes'as. En la arme'o, oni dir'as, ke li est'as tre riĉ'a.

       — Oni est'as prav'a. Kiel rimark'ig'is la markiz'in'o, antaŭ kelk'a'j tag'o'j, tiu'j linŝard'o'j est'as estr'o'j de la land'o. La patr'o est'as ĝeneral'a konsil'ant'o kaj orden'um'it'a; oni eĉ dir'as, ke li rifuz'is la deput'at'ec'o'n. Li'a unu'a nask'it'o est'as scienc'ist'o ver'e ŝat'ind'a. Pri la du'a, mi ne bezon'as pri li parol'i: vi li'n kon'as pli bon'e ol mi.

       — Kia est'as la de'ven'o de tiu'j riĉ'aĵ'o'j ?

       — Ha ! kar'ul'o, vi tro pet'as de mi. Mi eĉ kred'as, ke en la land'o neniu pri tio pli sci'as ol mi. Antaŭ la Revoluci'o ili posed'is nenio'n: la av'o de la kapitan'o viv'is per ofic'o nur serv'ist'a. Sed post la Restaŭr'ad'o, ili'a hav'o subit'e far'iĝ'is tiel mult'a proksim'um'e kiel ĝi est'as hodiaŭ. Sed jen la afer'o la plej mir'ind'a: la mal'jun'a av'o montr'is mal'profit'em'o'n kaj honest'ec'o'n ind'a'j'n de plej grand'a'j laŭd'o'j. Per si'a propr'a mon'o, li re'aĉet'is la kastel'o'n, kaj ĝi'n donac'is al la patr'o de la markiz'o, kiam li re'ven'is el ekzil'o.

       — Est'as tut'e mir'ind'a tia rakont'o. Sed tia ag'o, ĉar ĝi est'as mal'avar'a kaj nobl'eg'a, ne riĉ'ig'as la far'ant'o'n; kontraŭ'e.

       — Nu, mi tio'n tre bon'e sci'as. Pro tio, ĉar la popol'o ne pov'as kon'i la ver'o'n, ĝi imag'as legend'o'j'n.

       — Legend'o'j'n ?

       — Jes. Oni eĉ cert'ig'as, ke tiu'j riĉ'aĵ'o'j de'ven'as de trezor'o trov'it'a en la antikv'a'j sub'ter'a'j galeri'o'j.

       — Sed rakont'o'n ind'a'n de Mil-kaj-unu-nokt'o'j vi far'as al mi.

       — Mi nur al'port'as tio'n, kio'n oni dir'as. Sed pri tiu afer'o mi ne garanti'as la ver'ec'o'n.

       — Pri la kastel'o, ĉu vi rimark'is io'n ? De la pord'ist'a kajut'o, ĝis la serv'ist'a'j ĉambr'et'o'j, ĉio est'as nun'temp'a. Ne vid'iĝ'as ia antikv'a mebl'o, ia pra'patr'a portret'o, nek juvel'o, nek famili'a memor'aĵ'o, nenio. Krom mal'nov'a ĉar'o, kiu'n mi el'trov'is antaŭ kelk'a'j tag'o'j en kaleŝ'ej'o, tio plen'naz'e mal'bon'odor'as la nun'temp'ec'o'n.

       — Kaj la tabak'uj'o'n, kiu'n vi forges'as, ek'kri'is la duk'o rid'eg'ant'e.

       — Ha ! jes, tiu'n fam'a'n tabak'uj'o'n, kiu'n fraŭl'in'o Matildo promes'is re'pentr'i.

       Subit'e boj'ad'o'j ripet'it'a'j, kun'iĝ'ant'a'j kun mal'sonor'a bru'o de ĉeval'o'j trem'ig'ant'a'j la ter'o'n, halt'ig'is la babil'ad'o'n de du amik'o'j. Ili lev'is la kap'o'j'n: kaj tio, kio'n ili vid'is, ili'n terur'is. Sur la voj'o, apr'o grand'eg'a persekut'it'a de hund'o'j rekt'e direkt'iĝ'is al ili. Post kelk'a'j paŝ'o'j, la ĉeval'o de fraŭl'in'o de Prelong'o, blank'a pro ŝaŭm'o, mal'saĝ'e galop'eg'is laŭ terur'ant'a rapid'ec'o. Oni sent'is, ke ĝi est'is frenez'iĝ'int'a, kaj ke la jun'ul'in'o trov'iĝ'is mal'potenc'a por ĝi'n obe'ig'i. Iom pli mal'proksim'e, star'ant'e sur si'a'j pied'ing'o'j, si'n klin'ant'e antaŭ'e'n por ke la rapid'ec'o de la kur'ad'o ne li'n sufok'u, Viktor'o pen'ad'is traf'i la mal'feliĉ'a'n matild'o'n, por halt'ig'i per la brid'o la frenez'a'n best'o'n. Sed malgraŭ la spron'a'j frap'o'j, per kiu'j li sang'ig'is la flank'o'j'n de si'a rajd'it'o, est'is vid'ebl'e, ke pli'grand'iĝ'is la inter'spac'o.

       Sur la sam'a lini'o ol la kapitan'o, fraŭl'in'o de Savinako, kiu'n kuraĝ'ig'is la danĝer'o minac'ant'a ŝi'a'n amik'in'o'n, bat'ad'is si'a'n ĉeval'in'o'n per vip'et'a'j frap'o'j por ke ĝi ne rest'u post'e. La ceter'a'j ĉas'ist'o'j sekv'is en mal'proksim'o.

       Tiam okaz'is terur'a vid'aĵ'o. Al'ven'int'e sur la apr'o'n, la ĉeval'o de Matildo flank'e'n ek'ĵet'iĝ'is per grand'eg'a salt'o, kaj si'n frap'eg'is kontraŭ arb'o'n, pied'e de kiu ĝi fal'eg'is, kun krani'o romp'it'a.

       La mal'feliĉ'a fraŭl'in'o, mal'proksim'e'n ĵet'it'a, rul'iĝ'is sub la pied'o'j'n de la grand'eg'a vir'apr'o. Jam la mal'bel'eg'a best'o, kun har'eg'o'j star'ant'a'j, rapid'is al ŝi, por en'puŝ'eg'i en ŝi'a'j'n rip'o'j'n si'a'j'n tim'ind'a'j'n dent'eg'o'j'n, kiam sinjor'o de Ruvezo, la tranĉ'il'o'n en la man'o, si'n ĵet'is sur la monstr'o'n, ek'kapt'is ĝi'a'n kol'a'n har'eg'ar'o'n, kaj per man'o ne'trem'ant'a tra'puŝ'is tra ĝi'a kor'o la tut'a'n tranĉ'ant'o'n. La apr'o fal'is, ŝpruc'ig'ant'e el si'a vund'o ond'o'n de nigr'a sang'o. Ĝi est'is tuj'e mort'ig'it'a.

       Por prem'eg'i neniu'n, Viktor'o, kiu fulm'e al'kur'is, hav'is nur temp'o'n neces'a'n por al'tir'i la en'buŝ'aĵ'o'n de si'a rajd'it'o tiel per'fort'e, ke la best'o, buŝ'o'n romp'it'a'n, tuj halt'is, fleks'ant'e post'a'j'n krur'o'j'n, kaj plug'ant'e la ter'o'n per antaŭ'a'j pied'o'j.

       Dum tiu temp'o, fraŭl'in'o de Savinako al'ven'is, antaŭ'ir'ant'e kaleŝ'o'j'n. Per kusen'o'j oni far'is provizor'a'n lit'o'n, sur kiu'n oni kuŝ'ig'is matild'o'n ĉiam sven'ant'a'n.

       Oni si'n prepar'is por real'ir'i al la voj'kruc'iĝ'o de la Stel'o, kie trov'iĝ'is kurac'il'a skatol'o, kiam sinjor'o de Ruvezo, tranĉ'int'e unu el pied'o'j de l’apr'o mort'ig'it'a, ĝi'n prezent'is al la markiz'in'o, laŭ la kutim'o de ĉas'a'j venk'ant'o'j. Sed sinjor'in'o de Prelong'o, tut'e forges'ant'e la protokol'o'n, si'n ĵet'is al la kol'o de tiu, kiu ek'sav'is ŝi'a'n fil'in'o'n, dir'ant'e, inter larm'o'j, kiu'j ŝi'n blind'ig'is:
— Dank'e, sinjor'o, dank'e, infan'o mi'a. Ni dev'as al vi ŝuld'o'n da dank'em'o, kiu'n tre kred'ebl'e neniam ni pov'os pag'i. Pro tio, mi vol'as, ke de nun ni'a dom'o est'u por vi tiel hejm'a kiel la vi'a, de nun kaj por ĉiam.

       Pri valentin'o, for'port'it'a de sen'pri'pens'a ek'mov'o dank'a kaj admir'a, ŝi prem'is la man'o'j'n de la graf'o tiel amik'em'e, kaj sam'temp'e tiel am'em'e, ke la jun'a sub'leŭtenant'o si'n sent'is subit'e okup'it'a de kor'tuŝ'ec'o ne'difin'ebl'a kaj ĝis nun ankoraŭ ne'kon'it'a de li.

       Tamen Matildo mal'rapid'e re'ven'is al la viv'o. En korp'o de la jun'ul'in'o feliĉ'e trov'iĝ'is neniu vund'o: nur la frap'eg'o ŝi'n sven'ig'is. Post'e, kiam ŝi ek'vid'is, per mir'ant'a rigard'o, tiu'n ar'o'n ŝi'n ĉirkaŭ'ant'a'n, ŝi pet'is klar'ig'o'j'n pri la okaz'int'aĵ'o, Kiam oni al ŝi rakont'is la danĝer'o'j'n pere'ig'a'j'n, kiu'j est'is mirakl'e evit'it'a'j de ŝi, ŝi prezent'is la man'o'n al si'a sav'int'o, kaj li'n dank'is per kor'tuŝ'ant'a'j vort'o'j.

       Sinjor'o de Ruvezo si'n klin'is, dir'ant'e modest'e, ke li far'is nur tio'n, kio'n ĉiu honest'a vir'o est'us far'int'a en tia okaz'o. Nur la hazard'o est'is dank'ind'a; ĉar ĝi li'n met'is en la oportun'a'n lok'o'n.

       En tiu moment'o, fraŭl'in'o de Prelong'o ek'vid'is Viktor'o'n; kaj ŝi'a rigard'o mal'lum'iĝ'is.

       Kiam la jun'a graf'o est'is tut'kor'e laŭd'it'a pro si'a kuraĝ'a ag'o, ĉiu'j supr'e'n'ir'is en kaleŝ'o'j'n aŭ sur sel'o'j'n: kaj oni re'ir'is paŝ'et'e al la voj'kruc'iĝ'o de la Stel'o.

       Tie'n al'ven'int'e, Matildo cert'ig'is, ke ŝi sent'as si'n tut'e re'san'ig'it'a, ke, pro sin'gard'em'o, ŝi konsent'as rest'i kuŝ'ant'a sur kusen'o'j, sed ke ŝi vol'as neniel, per tuj'a re'ven'o, mal'kviet'ig'i la prepar'it'a'n post'tag'manĝ'o'n.

       Pri sinjor'o de Blasan'o, kiu'n tiu vid'aĵ'o est'is dolor'e kor'tuŝ'int'a, li el'ir'is angl'a'manier'e, grand'e dank'int'e si'a'n amik'o'n. Akompan'it'e de si'a fid'ind'a serv'ist'o, li re'ven'is al la kastel'o.

       Komenc'e de la ĉas'o, la kapitan'o est'is si'n al'proksim'iĝ'int'a al fraŭl'in'o de Prelong'o. Ĉar en kamp'ar'a'j plezur'o'j ia liber'ag'o est'as pli ebl'a ol en salon'o, li prov'is kun ŝi unu el tiu'j sen'interes'a'j inter'babil'ad'o'j, kiu'j'n uz'as la bon'societ'ul'o'j, kiam ili hav'as reciprok'e nenio'n por dir'i unu al la ali'a.

       Sed la jun'ul'in'o akcept'is li'a'j'n ĝentil'aĵ'o'j'n per mien'o tiel glaci'a kaj tiel mal'humil'a, ke li si'n sent'is tut'e mal'kuraĝ'ig'it'a. Moder'ig'ant'e si'a'n ĉeval'o'n, li las'is la ĉas'o'n li'n preter'ir'i: ĉar li dezir'is pri'pens'i sol'e kaj kviet'e. Tiam la jun'ul'o al si riproĉ'is si'a'n mal'kuraĝ'ec'o'n. Galop'ant'e tra tiu'j arb'ar'o'j, kies li kon'is plej mal'grand'a'j'n arb'et'aĵ'o'j'n, li traf'is per la plej mal'long'a voj'et'o la lok'o'n, en kiu li est'is cert'a, ke li re'trov'os la ĉas'o'n.

       De'nov'e li pen'is re'komenc'i la babil'ad'o'n. Sed la jun'ul'in'o, ted'it'a de tia insist'o, frap'is la flank'o'j'n de si'a rajd'it'o per fort'a ek'bat'o vip'et'a. La ĉeval'o, kiu'n ŝi rajd'as, kutim'int'e pli ĝentil'a'j'n proced'o'j'n, ek'salt'is unu'e kaj post'e ek'for'kur'is laŭ rapid'ec'o pli kaj pli kresk'ant'a. Kred'ant'e ke la ĉeval'o de Matildo frenez'iĝ'is, Viktor'o ĝi'n sekv'is galop'e kaj ĝi'n persekut'is. Indign'ant'a pri tiu far'manier'o, kies ŝi ne pov'is kompren'i laŭd'ind'a'j'n motiv'o'j'n, fraŭl'in'o de Prelong'o vol'is, per ĉiu'j rimed'o'j, for'kur'i for de tiu ĝentil'aĉ'ul'o, kiu'n ŝi konsider'is kiel mal'ĝentil'ul'o'n.

       De'nov'e ŝi fortik'e frap'is la nobl'a'n best'o'n, kiu, sent'ant'e ke la ĉeval'o de la kapitan'o galop'ad'as mal'antaŭ ĝi kaj ĝi'n persekut'as, fin'e real'e frenez'iĝ'is.

       Tiam la kuraĝ'a rajd'ant'in'o al'ven'is intern'e'n de la hund'ar'o, kiu'n mareĉal'o ne est'is ankoraŭ real'ir'int'a, ĉar li est'is dev'ig'it'a far'i long'a'n kurb'iĝ'o'n por avert'i sinjor'o'n de Prelong'o pri si'a bedaŭr'ind'a erar'o. Sen la kuraĝ'o kaj la spirit'ĉe'est'o de sinjor'o de Ruvezo, la apr'o krev'ig'us la brust'o'n de la jun'ul'in'o per si'a'j akr'eg'a'j dent'eg'o'j.

       Matildo pas'ig'is en si'a'n spirit'o'n ĉiu'j'n tiu'j'n far'iĝ'o'j'n, dum valentin'o ŝi'n kis'ad'is kaj plor'is ĝoj'a'j'n larm'o'j'n, vid'ant'e si'a'n amik'in'o'n tut'e re'san'ig'it'a'n.

       Tamen intern'e de la vast'a tend'o star'ig'it'a en mez'o de la voj'kruĉ'iĝ'o, la ĉampan'a'j botel'o'j ar'e mal'ŝtop'it'a'j bru'is kiel paf'ad'o. Long'a tabl'eg'o sub'ten'it'a de stabl'o'j fald'is sub amas'o da pasteĉ'o'j, da mal'varm'a'j viand'o'j, kaj da kuk'aĵ'o'j, kiu'j'n la stomak'o'j kav'ig'it'a'j de freŝ'a aer'o, de frenez'a'j kur'ad'o'j kaj de kor'tuŝ'ec'o'j en'glut'is plezur'eg'e. Por for'kur'i la laŭd'o'j'n kaj precip'e la neces'o'n ripet'i por la du'dek'a foj'o la sam'a'n rakont'o'n, la graf'o de Ruvezo rifuĝ'is en angul'o'n. Tie li kun'ul'iĝ'is kun Viktor'o, kiu manĝ'is silent'e.

       La mal'feliĉ'a kapitan'o est'is koler'eg'a, ĉar ne al li al'ir'is la honor'o'j de la ĉas'o. Ne nur Matildo ne li'n am'as, sed ankoraŭ ŝi li'n tim'as. Dev'ig'e ŝi baldaŭ fal'os en la brak'o'j'n de si'a sav'int'o: tiu edz'iĝ'o est'as nun nur afer'o de temp'o.

       Sed li est'is tro just'em'a por mal'am'i la graf'o'n. Li konfes'is ke, sen la inter'met'o de la jun'a sub-leŭtenant'o, li est'us al'ven'int'a sur lok'o'n de la katastrof'o nur por apud'est'i la agoni'o'n de la jun'ul'in'o. Kvankam ŝi est'is perd'it'a por li, li pli am'is, ke ŝi viv'u. Voĉ'o sekret'a dir'is al li, ke ĉio ne est'as ankoraŭ mal'esper'ig'a. Pro tio, kompliment'int'e kiel la ali'a'j la hero'o'n de tiu tag'o, li li'n apart'e'n al'tir'is.

       Sid'ant'e antaŭ mont'et'o el ŝink'a'j bulk'o'j, la du jun'ul'o'j amik'e babil'ad'is pri si'a'j alĝeri'a'j memor'aĵ'o'j.

       En tiu moment'o, Raŭl'o, kiu re'ven'is, kis'int'e si'a'n fil'in'o'n kaj cert'iĝ'int'e, ke ŝi nenio'n bezon'as, re'en'ir'is en la tend'o'n. Unu'e li rond'e promen'ad'is intern'e de ĝi, prem'ant'e la man'o'j'n de si'a'j invit'it'o'j, dir'ant'e al ĉiu afabl'a'n vort'o'n. Post'e, ek'vid'int'e la du oficir'o'j'n, li si'n direkt'is al ili. Re'dir'int'e al sinjor'o de Ruvezo la esprim'o'n de si'a dank'em'o, li al'don'is:
— Ha ! sinjor'o'j, kiel mi mi'n sent'us ĝoj'a se mi trov'iĝ'us en vi'a lok'o. Dum mi'a tut'a viv'o, ĉiam mi'n turment'is fantom'o'j de milit'a glor'o. La divers'a'j far'iĝ'o'j, kiu'j okaz'is en mi'a ekzist'ad'o, ĉiam mal'help'is, ke mi ili'n efektiv'ig'u. Se almenaŭ mi est'us nask'int'a fil'o'n, mi est'us vol'int'a, ke li port'u epolet'o'n. Est'as li, kiu real'ig'us mi'a'n rev'o'n. Dum nun...

       — Sed, prov'is Viktor'o, fraŭl'in'o de Prelong'o est'as ĉarm'a, kaj...

       — Sen'dub'e. Mal'feliĉ'e ŝi est'os la last'a id'o de si'a ras'o.

       Post ŝi, mi'a nom'o esting'iĝ'os.

       — Kial do, mi'a kar'a Raŭl'o, inter'romp'is la graf'o de Roŝbrulo, unu el mal'nov'a'j amik'o'j de la markiz'o, kial do vi ne pet'as de l’imperi'estr'o, ke li ali'form'ig'u en majorat'o'n vi'a'n bien'o'n de Prelong'o, Nu, ĉar en vi'a famili'o la ventr'o nobel'ig'as, la titol'o est'us port'it'a nur de vi'a bien'o kaj de vi'a fil'in'o: sekv'e, vi'a bo'fil'o, kia ajn est'us li, est'us dev'ig'at'a ĝi'n trans'don'i al si'a'j infan'o'j.

       — Vi'a ide'o est'as bon'eg'a teori'e, sed mal'facil'e praktik'ebl'a. Ĉu ekzist'as vir'o jam titol'it'a, kiu konsent'us for'las'i la nom'o'n de si'a'j pra'patr'o'j, por daŭr'ig'i nom'o'n, kiu ne est'as la si'a ? Mi pren'as atest'e sinjor'o'n de Ruvezo tie ĉi ĉe'est'ant'a'n.

       — Sinjor'o, respond'is grav'e la jun'a oficir'o, kiam eĉ oni propon'us al mi, kun mult'eg'a'j riĉ'aĵ'o'j, la virg'ul'in'o'n la plej ideal'a'n, kiu'n pov'us rev'i art'ist'a imag'o, neniam, mi tio'n ĵur'as, neniam mi konsent'us sen'ig'i mi'a'j'n id'o'j'n de la nom'o, kiu'n fam'ig'is mi'a'j pra'patr'o'j, kaj kiu'n mi pen'os al ili trans'don'i sen'difekt'it'a.

       — Bon'e respond'it'a, jun'ul'o. En vi'a lok'o, mi tiel est'us parol'int'a.

       — Di'o mi'a, mi tio'n bon'e sci'as, respond'is la graf'o de Roŝbrulo, kiu mal'facil'e for'las'is si'a'j'n ide'o'j'n. Sed rigard'u la famili'o'n de larĝevilo. La fil'in'o en'am'iĝ'is burĝ'o'n. Oni ali'form'ig'is la bien'o'n en majorat'o'n, kaj la edz'iĝ'o tamen far'iĝ'is. La ge'id'o'j port'as la nom'o'n de si'a patr'in'o; kaj, per tiu rimed'o, nom'o fam'a ne fal'is en la forges'o'n.

       Viktor'o aŭskult'is tiu'n parol'ad'o'n tut'e-atent'e. Intern'e de si, li salt'ad'is pro ĝoj'o. Tiu'n ide'o'n pri majorat'o li kares'is de temp'o jam long'a. Sed kiel parol'i kun la markiz'o pri punkt'o tiel delikat'a ? La kapitan'o est'us kis'int'a tut'kor'e, kvankam li est'as tre mal'bel'a, tiu'n bon'a'n graf'o'n de Roŝbrulo, kiu al li al'port'is tia'n help'o'n. Ali'part'e la respond'o de sinjor'o de Ruvezo pruv'is ke, ĉu okaz'e la markiz'o decid'us efektiv'ig'i la konsil'o'j'n de si'a amik'o, la sav'int'o de Matildo ne est'os plu tim'ind'a.

       — Nu, respond'is sinjor'o de Prelong'o, tio est'us nur flank'a rimed'o. Fin'e, ĉar mi est'os dev'ig'at'a mi'n kontent'ig'i per bo'fil'o, est'as afer'o, kiu'n mi am'us trov'i en li: la mal'tim'ec'o. Mi dezir'us, ke li est'u tiel kuraĝ'a kiel sinjor'o de Ruvezo... aŭ kiel sinjor'o linŝard'o, li al'don'is, si'n turn'ant'e al tiu last'a.

       Viktor'o ruĝ'iĝ'is pro plezur'o. Ĉar oni kred'as facil'e tio'n, kio'n oni dezir'as, li imag'is, ke la parol'o'j de la markiz'o est'is invit'o mask'it'a. Kiam li re'supr'e'n'ir'is sur si'a'n ĉeval'o'n li dir'is al si, ke li'a'j afer'o'j trov'iĝ'as sur voj'o tiel bon'a, per ĉiu'j rimed'o'j li dev'os al'tir'i al si la bon'vol'o'n de Matildo; ĉar ŝi'a patr'o ŝajn'is tut'e konsent'a pri la efektiv'ig'o de li'a'j projekt'o'j.

       Pro tio la jun'ul'o tiel lert'e manovr'is, ke sen'rimark'it'e li al'proksim'iĝ'is la kaleŝ'o'n en kiu trov'iĝ'is la fraŭl'in'o ankoraŭ kuŝ'ant'a. Si'n klin'ant'e al la jun'ul'in'o, kiu nun ne pov'is li'n for'kur'i:
— Kred'ebl'e mi vi'n tre grav'e ofend'is, fraŭl'in'o, li murmur'is: sen tio mi ne sci'us kia'manier'e klar'ig'i vi'a'n sin'ten'ad'o'n pri mi. Mi vi'n pet'eg'as, dir'u al mi pro kio mi mal'plaĉ'is al vi, por ke mi pov'u ripar'i mi'a'n kulp'o'n, se ĝi est'as ripar'ebl'a.

       Tio est'is dir'it'a per ton'o tiel humil'a, tiel sub'met'it'a, ke ĝi kor'tuŝ'is fraŭl'in'o'n de Prelong'o. Lev'ant'e la kap'o'n, ŝi rigard'is rekt'e si'a'n inter'parol'ant'o'n kaj respond'is:
— Vi konsent'os kun mi, sinjor'o, ke vi'a kondut'o pri mi est'is tut'e mal'ĝentil'a. Oni ne persekut'as jun'ul'in'o'n tiel persist'e. Se mi'a viv'o est'is minac'it'a, mi dev'as kulp'ig'i nur vi'a'n obstin'o'n.

       — Sed, fraŭl'in'o, vi tut'e mal'kompren'is mi'a'j'n intenc'o'j'n.

       Mi persekut'is ne vi'n sed vi'a'n ĉeval'o'n, kiu frenez'iĝ'is kaj mi tio'n far'is nur por mal'ebl'ig'i danĝer'o'n, kiu'n mi sent'is ne'evit'ebl'a.

       — En la fin'o, jes; sed en la komenc'o.

       — Mi ĵur'as, fraŭl'in'o: mi est'is konvink'it'a, ke vi'a rajd'it'o subit'e terur'iĝ'is, kiel kelk'a'foj'e tio okaz'as ĉe iu'j ĉeval'o tim'em'a'j. Sen tio, mi ne est'us far'int'a ag'o'n, kiu, mi tio'n konfes'as, est'us nur ag'o de mal'nobl'ul'o.

       La jun'ul'in'o'n surpriz'is la ton'o de ver'ec'o, kiu de'ven'is de tiu last'a fraz'o. Cert'e ŝi sent'is por la kapitan'o nenia'n simpati'o'n, sed ŝi est'is tro just'em'a por li'n kulp'ig'i pri proced'o, kiu'n ŝi, malgraŭ'vol'e, juĝ'is tre korekt'a, kaj eĉ pro kio ŝi ŝuld'is sincer'a'j'n dank'o'j'n. Do propr'a'mov'e kaj tut'e afabl'e, ŝi prezent'is si'a'n man'o'n, dir'ant'e:
— Ĉar mi erar'is, pardon'u mi'n.

       La jun'ul'o ne pov'is kred'i, ke li'a'j orel'o'j bon'e aŭd'is. Trem'ant'e li tuŝ'et'is la fingr'o'j'n de la fraŭl'in'o. Al la salut'o kiu'n, si'n las'ant'e, li send'is, ŝi respond'is per rid'et'o tiel ĉarm'a, ke Viktor'o re'ven'is hejm'e'n, konvink'it'a, ke la batal'o est'as gajn'it'a.

       Tie li trov'is sinjor'o'n benojt'o'n, kiu ven'is por pet'i nov'aĵ'o'j'n. Sci'vol'a, kiel tiu'j, kiu'j hav'as neniu'n okup'o'n, la paroĥ'estr'o atend'is la re'ven'o'n de si'a jun'a amik'o, por aŭskult'i rakont'o'n pri la ĉas'o de la markiz'o. Kontent'ig'int'e la dezir'o'j'n de la abat'o, la jun'a oficir'o kon'ig'is al li si'a'j'n tim'o'j'n kaj si'a'j'n esper'o'j'n. La respekt'ind'a hom'o promes'is si'n inform'i, dum la vesper'o mem, ĉar li vesper'manĝ'is en la kastel'o. Pro la cirkonstanc'o, la markiz'o pens'is, ke li dev'is invit'i la pastr'o'n, kvankam tiu tag'o ne est'as dimanĉ'o.

       De la morgaŭ'a maten'o, tiu ĉi al'port'is la jen'a'j'n sci'ig'o'j'n: La duk'o de Blasan'o, kiu sekret'e dezir'is la man'o'n de Matildo, ne vid'is sen profund'a ĉagren'o la kuraĝ'a'n ag'o'n de si'a amik'o. De nun li hav'is en la graf'o konkur'ant'o'n tiel tim'ind'a'n, ke li juĝ'is sen'util'a la entrepren'o'n de milit'o, en kiu sen'batal'e li sent'is si'n venk'it'a. Pro tio la ĉagren'o kaj la ĵaluz'o li'n ver'e mal'san'ig'is; kaj li ne pov'is mal'supr'e'n'ir'i por la vesper'manĝ'o. Sed per unu vort'o sinjor'o de Ruvezo li'n trankvil'ig'is:
— Cert'e fraŭl'in'o de Prelong'o plen'e merit'as la am'o'n de honest'a vir'o. Sed mi don'is al ali'a mi'a'n kor'o'n; kaj mi ne dezir'as ĝi'n re'pren'i.

       Gaston'o'n iom mir'ig'is la ekzist'o de tiu sekret'a am'o, pri kiu neniam Frederik'o kun li parol'is. Sed la jun'ul'o est'is tiel feliĉ'a, ke li ne dezir'is profund'ig'i la klar'ig'o'n. Sinjor'o benojt'o cert'ig'is, ke li ĉerp'is tiu'j'n inform'o'j'n en fid'ind'a font'o; ĉar est'is laŭrent'o mem, la konfid'a serv'ist'o de sinjor'o de Blasan'o, kiu ili'n komunik'is.

       Tiam la kapitan'o decid'is ke li ag'os. En hipotez'o de majorat'o, est'is tut'e kred'ebl'e, ke la duk'o parol'os sam'e kiel li'a amik'o la graf'o. Kiam eĉ sinjor'o de Blasan'o konsent'us pro am'o la perd'o'n de si'a nom'o, tiam la titol'o de li posed'it'a hav'as neniu'n valor'o'n, kaj la batal'o okaz'as nur inter du vir'o'j. Sen mal'humil'ec'o, Viktor'o est'is konvink'it'a, ke inter Gaston'o kaj li la elekt'o de la markiz'o ne est'os dub'a. Neniu kompar'o est'is ebl'a inter tiu jun'ul'o pal'a, sen'barb'a, id'o degener'it'a de antikv'a ras'o, kaj la oficir'o jam fam'a, kiu pov'is bril'ig'i antaŭ okul'o'j de sinjor'o de Prelong'o antaŭ'vid'aĵ'o'n de mir'ind'a est'ont'ec'o.

       Sekv'e li skrib'is al la markiz'o leter'o'n laŭ tiu senc'o. Li uz'is la sam'a'j'n vort'o'j'n iam dir'it'a'j'n de li al sinjor'o benojt'o, kiam li far'is al la mal'jun'a pastr'o konfes'o'n de si'a'j projekt'o'j.

       La kapitan'o fin'is per tiu'j vort'o'j:
— Ĉar vi rev'as konserv'i la nom'o'n de vi'a'j pra'patr'o'j per la fond'o de majorat'o, mi pens'as, ke mi liver'is pruv'o'j'n sufiĉ'a'j'n de mi'a'j propr'a'j ind'o'j: do tio mi'n kuraĝ'ig'as por prov'i tia'n edz'ig'a'n pet'o'n.

       Post'e, zorg'e re'leg'int'e si'a'n leter'o'n por bon'e pes'i ĉiu'j'n ĝi'a'j'n termin'o'j'n, Viktor'o ĝi'n send'is al la patr'o de Matildo, kaj mal'trankvil'e atend'is la respond'o'n.

      

ĈAPITRO DUA

    Kvankam ĝi ne est'as klas'ig'it'a inter la histori'a'j monument'o'j, tamen la kastel'o de Prelong'o merit'as la vizit'o'n de kler'a vojaĝ'ant'o trans'ir'ant'a la land'o'n. Konstru'it'a sur arb'hav'a altaj'o, ĉe kies pied'o flu'as la river'o violan'o, ĝi ebl'ig'as, sur la supr'o de la alt'a tur'o, bel'eg'a'n vid'aĵ'o'n al vast'eg'a eben'aĵ'o, kiu desegn'as, ĝis la mal'proksim'o de dub'e'blu'a horizont'o, mult'kolor'a'n kvadrat'ar'o'n da divers'a'j kultur'aĵ'o'j. La verd'ec'o de herb'ej'o'j kontrast'ig'as la blond'ec'o'n de gren'kamp'o'j, dum la ter'aĵ'o'j nov'e plug'it'a'j ili'n pentr'e valor'ig'as per la nigr'a'ruĝ'a kolor'o de si'a'j argil'a'j sulk'o'j. Oni sent'as antikv'a'n agl'a'n nest'o'n de la feŭd'a epok'o, en kiu la sinjor'eg'o si'n kaŝ'is por observ'i pas'ant'o'j'n, el kiu li ek'al'flug'is bird'eg'e por ili'n mort'ig'i, al kiu li ĝoj'e re'ven'is ŝarĝ'it'a de l’akir'o rab'it'a. Sed hodiaŭ feliĉ'e la kutim'o'j est'as tut'e mal'sam'a'j: kaj kie trov'iĝ'is la iam'a nest'eg'o vid'iĝ'as nur princ'a dom'eg'o, kiu de mal'proksim'e al'tir'as la rigard'o'n per si'a bel'eg'ec'o.

       Ĝi'n konstru'is, mez'e de la XIII a jar'cent'o, kun'ul'o de Sankt'a-Ludovik'o, nom'it'a Vilhelm'o, kiu, dank’al si'a kuraĝ'o en Egipt'o est'is rimark'it'a kaj tre ŝat'it'a de la reĝ'o.

       Dum tiu mal'feliĉ'ul'o, mal'liber'ig'it'a de Saracen'o'j, atend'is pacienc'e la mon'o'n pag'ont'a'n li'a'n liber'ec'o'n, Vilhelm'o, komisi'it'a kun kelk'a'j ali'a'j kavalir'o'j por ĝi'n kolekt'i per ĉiu'j ebl'a'j rimed'o'j, re'ven'is en Franc'uj'o'n, for'port'ant'e kun si ĉiu'j'n riĉ'aĵ'o'j'n de li kapt'it'a'j'n dum la rab'ad'o de azi'a'j kaj afrik'a'j urb'o'j.

       Proviz'it'a de nobel'ec'a'j leter'o'j tut'e regul'a'j, li ricev'is de Blanche-de-Castille, kiu reg'is la reĝ'o'land'o'n dum la for'est'o de si'a fil'o, la propr'ec'o'n de bien'o nom'it'a les Prés Longs ( Long'a'j herb'ej'o'j ), pro la vast'ec'o de herb'ej'o'j border'ant'a'j la river'o'n, bien'o kiu'n, post tri jar'o'j, kiam li re'ven'is el la Sankt'a-Ter'o, Ludovik'o IX a ali'form'ig'is en markiz'land'o'n.

       Tiam sur la pli alt'a lok'o konstru'iĝ'is, per mult'a'j servut'o'j, tim'eg'ind'a kastel'o, miks'aĵ'o de mur'o'j ne'trans'ir'ebl'a'j, de minac'ant'a'j tur'o'j, proviz'it'a de ŝton'dent'o'j, kovr'it'a de pint'a'j tegment'o'j, kaj ĉirkaŭ'it'a de fos'aĵ'o, kiu'n plen'ig'is akv'o dub'e'verd'a. Oni ĝi'n trans'ir'is per lev'ebl'a pont'o, kiu mal'lev'iĝ'is nur por ebl'ig'i la al'ir'o'n aŭ la el'ir'o'n de ferar'mit'o'j rapid'ant'a'j al la rab'ad'o.

       Dum tri jar'cent'o'j tiu mal'lum'a loĝ'ej'o terur'is la land'o'n.

       En la vintr'a'j vesper'kun'ven'o'j, okaz'ant'a'j fund'e de garb'ej'o'j, oni mal'laŭt'e rakont'is terur'a'j'n histori'o'j'n: kavalir'o, mal'amik'o de Prelong'o'j, est'is en'mur'ig'it'a kun si'a arm'aĵ'o inter du mur'o'j; vir'in'o'j mal'respekt'eg'it'a'j est'is ĵet'it'a'j viv'a'j en forges'put'o'j'n; sub'ter'a'j galeri'o'j, kon'it'a'j nur de la sinjor'eg'o, ebl'ig'is, ke li al'ir'as ĝis mult'a'j mejl'o'j for de si'a dom'o, dum ĉiu kred'is, ke li ankoraŭ trov'iĝ'as en si'a kastel'o. Nur kiam la mal'proksim'a milit'o dev'ig'is la vasal'o'n sekv'i li'a'n estr'o'n, nur tiam la land'an'o'j ĝu'is iom da trankvil'ec'o.

       Sed tiu'j ferar'mit'o'j, rab'ist'o'j dum la pac'o, ali'form'iĝ'is sur la kamp'o batal'a en ver'a'j'n hero'o'j'n. Est'as Johan'o de Prelong'o, la fil'o de la famili'a kre'int'o, kiu per si'a kuraĝ'o ebl'ig'as la Mons-en-Puelle’an venk'o'n. Pli post'e, en batal'o'j kontraŭ Angl'uj'o, en Crécy, en Poitiers, la markiz'o'j de Prelong'o las'as mort'ig'i si'n, sed ne si'n liver'as. Inter kun'ul'o'j de la reĝ'o Johan'o, kiu'j li'n kun'ir'as London'o'n, trov'iĝ'as Filip'o de Prelong'o. Kaj kiam part'o de la franc'a nobel'ar'o akcept'is Henrik'o'n VI a, angl'a'n reĝ'o'n, kaj al li obe'is kiel al si'a rajt'a reĝ'o, Prelong'o'j rest'is fidel'a'j al la monarĥ'o venk'it'a, kaj ofer'is al Karl'o VII a si'a'n glav'o'n kaj si'a'n kor'o'n.

       Tia nobl'a kondut'o pluv'ig'is sur ili'n honor'o'j'n kaj riĉ'aĵ'o'j'n. Apog'iĝ'int'e sur la reĝ'a'n favor'o'n, ili'a mal'humil'ec'o far'iĝ'is tiel eg'a, ke iom post iom ili si'n konsider'is kiel la protekt'ant'o'j de la reĝ'o, kaj opini'is, ke la pere'o de unu Prelong'an'o est'as por Franc'uj'o mal'feliĉ'aĵ'o pli plor'ind'a ol mal'venk'o en batal'o. Pro tio, ili'a mir'eg'o grand'eg'iĝ'is, kiam, dum la komenc'o de la XVII a jar'cent'o, ili vid'is ke Richelieu pen'ad'is en'ĉen'ig'i tiu'n nobel'ar'o'n zum'ant'a'n kaj fanfaron'ant'a'n, kies ili est'is unu el plej fier'a'j specimen'o'j.

       Kulp'ig'it'a pro si'a part'o'pren'o en la Chalais’a konspir'o, gustavio da Prelong'o est'is sen'kap'ig'it'a: li'a'j'n bien'o'j'n oni konfisk'is; kaj, ĉar la pik'il'eg'o kaj la pik'fos'il'o ne pov'is dis'pec'ig'i la fortik'a'j'n mur'o'j'n de la kastel'o, kies cement'o, mal'fluid'ig'it'a de jar'o'j, akir'is ŝton'a'n mal'mol'ec'o'n, la terur'a kardinal'o ordon'is, ke oni plen'ig'u da pulv'o la sub'ter'a'j'n galeri'o'j'n de la mal'nov'a fortik'aĵ'o kaj la feŭd'a dom'eg'o eksplod'is unu'mas'e kun tondr'a bru'eg'o.

       Re'trov'int'e la favor'o'n de Ludovik'o XIV a, Ludovik'o de Prelong'o ricev'is de la reĝ'o la permes'o'n re'konstru'i la famili'a'n kastel'o'n, kies nur du tur'o'j, ne renvers'it'a'j de eksplod'o, star'is ankoraŭ ruin'e supr'e de la mont'et'o.

       Ter'fos'ist'o'j kaj mason'ist'o'j ek'for'pel'is la vespert'o'j'n el dis'romp'aĵ'o'j kaj la ran'o'j'n el fos'aĵ'o'j; oni for'port'is la unu'a'j'n kaj plen'ig'is la du'a'j'n, kaj en lok'o, en kiu minac'is la antikv'a fortik'aĵ'o, star'iĝ'is Re'nask'iĝ'o'stil'a palac'o, flank'it'a nord'e kaj sud'e de du tur'o'j, en'met'it'a'j intern'e de la nov'a'j konstru'aĵ'o'j, kiel post'sign'o ankoraŭ star'ant'a de est'int'ec'o mal'aper'int'a por ĉiam.

       Tiam nov'a ekzist'ad'o komenc'is por la Prelong'a'j an'o'j.

       Loĝ'ant'a ĉu en Versailles, ĉu en Pariz'o, en si'a hotel'o de la grenel'a strat'o, la mastr'o ven'is en si'a'n bien'o'n nur unu'foj'e dum la jar'o, por kontrol'i la kalkul'o'j'n de si'a intendant'o. La mod'o de l’epok'o est'is ruin'iĝ'i gaj'e, sinjor'eg'e, kiel oni dir'is; sed tio ne mal'help'is, ke la farm'bien'ul'o'j est'as pli mal'mol'e prem'eg'it'a'j de la sub'reg'ist'o, kiu pen'is si'n riĉ'ig'i per la mal'riĉ'iĝ'o de si'a mastr'o. Pro tio, antaŭ'tag'e de la Revoluci'o, la Prelong'a famili'o posed'is nur memor'o'n de si'a iam'a grand'ec'o. Unu vesper'o'n, Ludovik'o XVI a, si'n turn'ant'e al Roĝer'o de Prelong'o, dir'is:
— Vi'a markiz'a Moŝt'o, oni rakont'as ke vi hav'as mult'e da ŝuld'o'j.

       — La afer'o ne est'as ne'ebl'a, vi'a reĝ'a Moŝt'o, respond'is Roĝer'o: mi demand'os pri tio mi'a'n intendant'o'n, kaj mi hav'os la honor'o'n inform'i vi'a'n reĝ'a'n Moŝt'o'n.

       Nu, tiu intendant'o nom'iĝ'is linŝard'o. Jam de long'a temp'o, linŝard'o'j loĝ'is en la Prelong'a bien'o, kaj est'is la nask'it'serv'ist'o'j de la famili'o. Arm'serv'ant'o'j dum la Mez'epok'o, far'iĝ'int'e ter'labor'ist'o'j, kiam Eŭrop'o iom post iom pac'iĝ'is, ili hav'is en la kastel'o sid'o'n ne'disput'ebl'a'n kiel serv'ist'o'j, pord'ist'o'j, ĉambr'ist'o'j, dom'ist'o'j: fin'e la last'a el linŝard'o'j est'is alt'ig'it'a ĝis la intendant'a rang'o. Mal'kuraĝ'e humil'eg'a antaŭ la estr'o, li est'is kruel'a, sen'kompat'a, antaŭ la sub'ul'o'j kaj la farm'bien'ul'o'j: kaj dum li kontent'ig'is la mal'ŝpar'em'o'n de la sinjor'eg'o, li sukces'e pli'grand'ig'is ĉiu'tag'e si'a'n propr'a'n posed'aĵ'o'n, kiam eksplod'is la Revoluci'o.

       Dum la ge'markiz'o'j agoni'is sur la ekzil'a land'o, la hotel'o de la grenel'a strat'o kaj la Prelong'a bien'o est'is vend'it'a'j kiel naci'a'j bien'o'j. Per kelk'a'j mon'paper'o'j linŝard'o ili'n aĉet'is. Sed li zorg'e si'n ŝirm'is mal'antaŭ per'ul'o'j kaj postul'is, ke li'a nom'o ne est'u skrib'it'a mal'supr'e de la vend'o'kontrakt'o; ĉar li ne vol'is, ke oni sci'u en la land'o kia'manier'e li tromp'is la fid'o'n de la famili'o al kiu li ĉio'n ŝuld'is.

       Tiam mal'trankvil'ec'o li'n kor'tuŝ'eg'is. Kiam tiu period'o de politik'a'j konfuz'aĵ'o'j, kiu'n li sent'is nur provizor'a est'os fin'it'a; kiam la mastr'o'j, koler'a'j pri long'a ekzil'o kaj mal'afabl'ig'it'a'j de la mal'feliĉ'o, re'ven'os hejm'e'n, kaj li'n demand'os pri li'a administr'o, kio'n li respond'os ? Turment'it'a de tiu ide'o, kiu li'n tag'e kaj nokt'e mord'et'is linŝard'o pri'pens'is, ke se kastel'o kaj park'o est'as objekt'o'j mal'facil'e en'met'ebl'a'j en poŝ'o'n, tamen ili'a'j pec'o'j, ali'form'ig'it'a'j en bel'a'j'n sonor'ant'a'j'n mon'er'o'j'n, est'as facil'e kaŝ'ebl'a'j.

       Pro tio, ar'o da detru'ist'o'j okup'is la Prelong'a'n bien'o'n.

       La zink'o de de'flu'il'o'j kaj de tegment'o'j est'is vend'it'a laŭ'pez'e, la grand'valor'a'j mebl'o'j, art'a'j objekt'o'j, arm'il'o'j kaj arm'il'ar'o'j, transport'it'a'j en sen'risk'a'n lok'o'n, ĉe brokant'ist'o'n, komisi'it'a'n por ili'n re'vend'i detal'e: la pord'o'j, fenestr'o'j, skulpt'it'a'j en'kadr'aĵ'o'j, plafon'a'j kartuŝ'o'j, el'ig'it'a'j el mur'o'j, pli'grand'ig'is la amas'o'n: kaj kiam rest'is nenio kapt'ind'a kaj vend'ind'a, oni atak'is la park'o'n.

       La jar'cent'a'j'n arb'eg'o'j'n tranĉ'is hak'ist'ar'o: la alt'kresk'a'j kverk'o'j, sam'temp'ul'o'j de unu'a'j valois’oj, frakas'e fal'eg'is; kaj ili'a'j sen'branĉ'a'j trunk'o'j, ali'form'ig'it'a'j en trab'o'j'n kaj en tabul'o'j'n, sekv'is la sam'a'n voj'o'n ol ali'a'j rest'aĵ'o'j.

       Baldaŭ el tiu bel'eg'a sinjor'eg'a dom'o rest'is nur kvadrat'o da nud'a'j kaj plor'ind'a'j mur'o'j, intern'e difekt'it'a de la sun'o kaj de la pluv'o, kiu'j en'ir'is tra tegment'o romp'it'a kaj tra mal'ferm'eg'it'a'j fenestr'o'j, en'ten'ant'e du masiv'a'j'n tur'o'j'n kaj super'ant'e kort'o'n plen'a'n da sovaĝ'a'j herb'o'j kaj da arb'trunk'o'j putr'iĝ'ant'a'j sur la ter'o. Ĝi est'is la rest'aĵ'o de la antikv'a park'o.

       Sed per tiu'j sin'sekv'a'j komerc'ag'o'j, la posed'aĵ'o de linŝard'o ĉiu'tag'e pli'grand'iĝ'is. Li re'vend'is metal'mon'e tio'n, kio'n li est'is aĉet'int'a paper'mon'e, sci'is atend'i kaj ek'kapt'i okaz'o'n favor'a'n. Ĉar la mult'e'kost'a'j objekt'o'j est'is re'trov'ont'a'j si'a'n antikv'a'n valor'o'n nur sub reg'ist'ar'o iom mal'pli popol'a, li ĝoj'e salut'is la al'ven'o'n de l’Imperi'o. Franc'uj'o, lac'a pro la sang'a tragedi'o de Terur'o, re'trov'is rilat'a'n kviet'ec'o'n sub la fer'a man'o, kiu ĝi'n prem'eg'is, kaj ĝi pen'ad'is forges'i, dank’al ĝu'ad'o'j de luks'o kaj de facil'a'j plezur'o'j, la terur'a'n inkub'sonĝ'o'n de last'a'j jar'o'j. Riĉ'a da glor'o, sed mal'riĉ'a da vir'o'j, al ĝi mank'is labor'ist'o'j, manĝ'it'a'j de la milit'ad'o. Pro tio, la vend'o de art'a'j objekt'o'j kaj de mebl'o'j mal'oft'a'j est'is facil'a. Dank’al tiu far'manier'o, linŝard'o dek'obl'ig'is riĉ'aĵ'o'j'n, kiu'j'n neniu pov'is al li protest'i: kaj kiam la fal'o de Napoleon'o ebl'ig'is al ge'markiz'o'j ili'a'n re'ven'o'n en Franc'uj'o'n, li est'is pret'a ili'n akcept'i.

       Ĉar, kiel por la aĉet'o de la kastel'o, ĉiu'j tiu'j vend'ad'o'j est'is far'it'a'j sub nom'o de tri'a person'o fremd'a kaj ne'kon'it'a en la land'o, al kiu, por li'n re'kompens'i pro li'a serv'em'o, linŝard'o pag'is grav'a'n makler'o'n. Dank’al tiu kun'kulp'ec'o, la sub'skrib'o de l’eks'sub'reg'ist'o nenie trov'iĝ'is:
kaj est'is ne'ebl'e, ke la posed'ant'o ŝtel'it'a pov'os suspekt'i, ke li'a ruin'ig'int'o est'is li'a propr'a intendant'o.

       Kiam la vojaĝ'a kaleŝ'o, kiu vetur'ig'is Prelong'o'n la iam'a'j'n posed'int'o'j'n de la kastel'o, halt'is antaŭ li'a pord'o, la ruz'a fripon'o opini'is, ke al'ven'is la moment'o efektiv'ig'i projekt'o'n el'pens'it'a'n de temp'o jam long'a. Cert'e li'a hav'aĵ'o est'is ne'tuŝ'ebl'a: neniu rajt'e pov'is al li ĝi'n disput'i.

       Sed sam'temp'e li dir'is al si ke, ĉar la reĝ'ec'o est'as re'star'ig'it'a, sinjor'o de Prelong'o, re'far'iĝ'int'e potenc'a, favor'e aŭskult'at'a de la reĝ'o, pen'os, per ĉiu'j ebl'a'j rimed'o'j, re'pren'i la hered'bien'o'n de si'a'j pra'patr'o'j. La iam'a sub'reg'ist'o ne tim'is tuj'a'n re'pren'o'n; sed li'n terur'is ebl'a'j incit'et'o'j kaj enu'ad'o'j, kiu'j las'us al li neniu'n minut'o'n da ripoz'o: kaj, ĉar li sent'is si'n mal'jun'iĝ'ant'a'n, li vol'is ĝu'i pac'e la rab'it'a'n riĉ'aĵ'o'n.

       La per'ul'o, kiu'n li iam uz'is, est'is mal'viv'a jam de kelk'a'j jar'o'j; do li'n pov'is atak'i nenia mal'diskret'o: kaj li est'is cert'a, ke daŭr'os la publik'a estim'o, kiu ĝis nun li'n ĉirkaŭ'is, kaj kiu'n li ŝat'is tre'eg'e. Sed fam'a proces'o okaz'u, inform'iĝ'o far'iĝ'u, la tut'a trab'aĵ'o de li'a'j kombin'o'j, tiel pen'ad'e star'ig'it'a'j, subit'e fal'eg'os.

       Do linŝard'o kompren'is, ke est'as neces'e konsent'i mal'grand'a'n perd'o'n, kaj re'don'i al la markiz'o, sen esper'o de re'akir'o, tiu'n mal'nov'a'n kastel'o'n ruin'iĝ'ant'a'n, kiu'n li neniel pov'is util'ig'i.

       La antaŭ'a'n jar'o'n, li ŝajn'e ĝi'n re'aĉet'is, tiu'foj'e tre mal'kaŝ'e, grand'e mir'ig'ant'e si'a'j'n najbar'o'j'n, kiu'j dir'is inter si:
— Kio'n do li vol'as far'i per tiu'j dis'romp'aĵ'o'j ?

       La ruz'a vilaĝ'an'o efektiv'ig'is si'a'n projekt'o'n. Ag'ant'e lert'e, li esper'is mal'koler'ig'i sinjor'o'n de Prelong'o, kaj ali'form'ig'i en amik'o'n tiu'n iam'a'n mastr'o'n, kiu al'ven'os kun minac'o en la okul'o'j, kun riproĉ'o'j en la buŝ'o.

       La mal'jun'a fripon'o ne erar'is. Re'trov'int'e ruin'ig'it'a la pra'patr'a'n dom'eg'o'n, kiu'n li las'is sen'difekt'a antaŭ si'a el'ir'o, Roĝer'o sent'is si'a'n kor'o'n okup'it'a'n de mal'esper'o kaj de koler'o. Sed la sub'reg'ist'o, de temp'o jam long'a, prepar'is si'a'n defend'o'n.

       — Vi'a markiz'a Moŝt'o, li dir'is, mi ne pov'is mal'help'i, ke la revoluci'a rab'ad'o ne ruin'ig'u la kastel'o'n de vi'a'j pra'patr'o'j. Mi pov'is far'i nur unu afer'o'n: re'aĉet'i per mi'a'j ŝpar'aĵ'o'j tio'n, kio'n la sen'kulot'o'j bon'vol'is indulg'i. Tiu kastel'o al mi aparten'as; kaj mi ĝi'n re'don'as al vi.

       — Tio est'as tre bon'a; mi dank'as vi'n, respond'is Roĝer'o, far'ant'e grimac'o'n de mal'kontent'o, sed ĉu vi opini'as, ke est'as loĝ'ebl'a tiu amas'o da rub'o'j ?

       Tiam linŝard'o si'n lev'as, kaj dir'as per voĉ'o solen'a:
— Vi'a Prelong'a markiz'a Moŝt'o, ekzist'as supr'e de la pord'o, kiu en'ir'ig'as en la grand'a'n nord'a'n tur'o'n granit'a ŝton'plat'o, sur kiu est'as skulpt'it'a la blazon'ŝild'o de vi'a famili'o: tri leon'o'j pas'ant'a'j sur sinopl'a kamp'o. Ĉi tie'n met'it'a de la kre'int'o de vi'a ras'o, ĝi trans'ir'is la jar'cent'o'j'n sen'difekt'it'e, kaj ĝi ankoraŭ super'as la land'o'n laŭ tri'mejl'a radi'o. Unu'a'foj'e jam, dum epok'o de fam'a kardinal'o, Di'o ĝi'n protekt'is, ĉar ĝi'n mirakl'e ne romp'is la eksplod'o.

       Se mi ne est'us est'int'a fidel'a serv'ist'o, la kastel'o, fal'ant'e en ali'a'j'n man'o'j'n, dis'pec'iĝ'is sub la pik'il'eg'o de detru'ist'o'j.

       Sed feliĉ'e mi tie ĉi trov'iĝ'is, ĝi'n observ'ant'e. La rest'aĵ'o'j de la palac'o mal'mult'e mi'n interes'is: por mi, tiu sankt'a simbol'o nur est'is grav'a: kaj mi ĝi'n pren'is sub mi'a protekt'o, por ke la sang'o'kovr'it'a'j man'o'j de la Revoluci'o ne ĝi'n detru'u, ne ĝi'n mal'respekt'u.

       Tiu'j vort'o'j, el'parol'it'a'j per voĉ'o vibr'ant'a, al'ir'is rekt'e al la kor'o de la mal'jun'a nobel'ul'o, kaj kor'bat'ig'is la plej intim'a'j'n fibr'o'j'n de li'a ras'a mal'humil'ec'o. Do, rapid'ant'e al si'a iam'a intendant'o, li prem'is li'a'j'n man'o'j'n, kaj ek'kri'is:
— Dank'e, mi'a bon'a linŝard'o; dank'e, mi'a fidel'a serv'ist'o; mi vi'n mal'prav'e kulp'ig'is: pardon'u mi'n.

       Tuj oni al'ir'is al la notari'o por la don'kontrakt'o, per kiu la eks'sub'reg'ist'o donac'is al la iam'a posed'int'o de la kastel'o la ruin'o'j'n de ĝi, kaj la park'o'n ĝi'n ĉirkaŭ'ant'a'n. Kaj sur la notari'a paper'o stamp'it'a, registr'it'a, la sub'skrib'o de la Prelong'a markiz'o mal'volv'is si'a'n paraf'o'n, dum ĝi'n kontakt'ig'is la nom'o de li'a iam'a lake'o.

       El la mil'milion'o por migr'it'o'j la sen'bien'a nobel'ul'o est'is rajt'e ricev'ont'a grand'eg'a'n part'o'n. Do, post kelk'a'j tag'o'j, li al'ir'is Pariz'o'n, por far'i, ĉe la komisi'it'ar'o pro tio nom'it'a la neces'a'j'n klopod'o'j'n. Post mult'a'j mal'rapid'aĵ'o'j, post sen'fin'a'j inter'parol'ad'o'j, la mon'sum'o da ses milion'o'j al li est'is difin'it'a.

       linŝard'o, konserv'it'a en si'a'j intendant'a'j funkci'o'j, pren'is sur si'n ĉiu'j'n detal'a'j'n klopod'o'j'n, kiu'j'n absolut'e ne kompren'is la naiv'a markiz'o. Dank’al li, la hotel'o de la grenel'a strat'o est'is re'aĉet'it'a, kaj re'star'ig'it'a la Prelong'a kastel'o; dum Imperi'o'stil'a mebl'ar'o anstataŭ'is la antikv'a'j'n Ludovik'o'dek'kvin'a'j'n apog'seĝ'o'j'n, kiu far'iĝ'is ne'trov'ebl'a'j pro mal'oft'ec'o.

       Ĝarden'fabrik'ist'o met'is en la sen'arb'ig'it'a'n park'eg'o'n taĉment'o'n da labor'ist'o'j: kaj bel'et'a angl'o'stil'a park'et'o tre komb'it'a, tre bros'it'a, tre rast'it'a anstataŭ'is la bel'eg'a'n antikv'a'n arb'eg'ar'o'n.

       La kelk'a'j jar'cent'a'j kverk'o'j, kiu'j ne est'is fal'ig'it'a'j pro brak'o'mank'o, est'is pi'e konserv'it'a'j, kaj far'iĝ'is la centr'o kaj sam'temp'e la kaŭz'o de rav'a'j herb'ej'o'j, kies pal'a verd'aĵ'o ĝoj'ig'is la rigard'o'n. Font'et'o, kiu proksim'e flu'is, est'is kapt'it'a, kaj pov'is for'kur'i al la eben'aĵ'o nur kiam ĝi est'is frukt'ig'int'a la nov'a'n park'o'n, ĝi'n mal'sek'ig'ant'e per si'a'j mult'a'j kurb'iĝ'o'j, kaj far'ant'e de lok'o al lok'o bel'mov'a'j'n akv'o'fal'et'o'j'n sur ne'natur'a'j rok'aĵ'o'j mult'e'kost'e mason'it'a'j. Ĉi tie kaj tie natur'ŝajn'a'j pont'o'j ebl'ig'is la trans'ir'o'n super ĝi. Oni eĉ konstru'is per cement'o, en la part'o plej mal'proksim'a, ruin'aĵ'o'n tiel perfekt'e kaj tiel okul'tromp'e far'it'a'n, ke la pas'ant'o ne klar'ig'it'a rest'is konvink'it'a, ke li hav'as antaŭ li ver'a'n feŭd'a'n rest'aĵ'o'n, datum'ant'a'n de la Kruc'a'j milit'ir'o'j.

       La mon'o kiu, post tiu'j labor'o'j, rest'is el la mon'sum'o don'it'a kiel kompens'aĵ'o, est'is procent'e don'it'a de linŝard'o al la ŝtat'a prunt'o, por ke ĝi pag'u la rent'o'n.

       Cert'e inter la antikv'a'j Prelong'a'j markiz'o'j kaj la nun'a, neniu kompar'o est'is ebl'a: sed tamen li pov'is ankoraŭ figur'i en la mond'o, kaj en ĝi viv'ad'i kiel riĉ'a sen'okup'ul'o.

       Dum tiu temp'o, li'a fil'o Raŭl'o, graf'o de Prelong'o, nask'it'a en German'uj'o dum ekzil'o, plen'um'is apud la reĝ'o la funkci'o'j'n de nobel'gard'ist'o, funkci'o'j'n, al kiu'j li'a'j mult'a'j nobel'ec'a'j vic'o'j don'is rajt'o'n ne'diskut'ebl'a'n.

       La patr'o linŝard'o hav'is fil'o'n nom'it'a'n Andre'o, nask'it'a'n antaŭ la Revoluci'o kaj sekv'e iom pli mal'jun'a'n ol la graf'o Raŭl'o. De tiu temp'o flu'is du'dek ok jar'o'j, kaj la knab'o far'iĝ'is bel'a jun'ul'o, kiu est'is por si'a patr'o li'a sol'a ĝoj'o kaj sol'a fier'ec'o. Pro tio, afer'o, kiu'n la mal'jun'ul'o pli ŝat'is ol la riĉ'ec'o'n, est'is la estim'o kaj la am'o de si'a fil'o. Li est'u sol'a, la juĝ'o'j, kiu'j'n oni pov'us far'i pri li'a'j gest'o'j aŭ parol'o'j, li'n las'us tut'e indiferent'a; sed apud li trov'iĝ'is Andre'o, Andre'o, kiu star'iĝ'is antaŭ li kiel viv'a konscienc'o: kaj, ĉar la fil'a respekt'o mal'facil'e akord'iĝ'as kun la mal'estim'o publik'a, la cerb'o de linŝard'o el'pens'is ĉiu'tag'e mil kombin'o'j'n pli el'trov'em'a'j'n unu'j'n ol la ali'a'j'n, por ke neniu pov'u suspekt'i per kiu'j rimed'o'j li'a'j riĉ'aĵ'o'j est'is akir'it'a'j. Li sci'is ke, se li'a fil'o kon'us la ver'o'n, li est'us kapabl'a ĉio'n mal'akcept'i, kaj eĉ si'n vol'e kondamn'i al la mal'riĉ'ec'o, prefer'e ol uz'i riĉ'aĵ'o'j'n ne honest'e ricev'it'a'j'n.

       Kiam la eks'sub'reg'ist'o re'don'is al si'a iam'a mastr'o la ruin'o'j'n del la kastel'o, la jun'ul'o si'n ĵet'is al la kol'o de si'a patr'o, kaj ek'kri'is en mov'ad'o de sincer'a entuziasm'o:
— Est'as bel'a, tio kio'n vi far'as, est'as kuraĝ'a, est'as grand'anim'a; kaj mi pli ankoraŭ vi'n am'us se tio est'us ebl'a !

       Tamen tia mal'avar'ec'o ĉiu'j'n mir'ig'is. Oni al si ripet'is mal'laŭt'e, ke tia mal'profit'em'o tre mal'bon'e akord'iĝ'is kun la karakter'o de la mal'jun'a ruz'ul'o, kaj, ke ĝi kred'ebl'e est'is pli ŝajn'a ol ver'a. Fam'o'j mal'trankvil'ig'a'j ĉirkaŭ'ir'is pri la de'ven'o de tiu riĉ'ec'o; kaj, en si'a sen'ĉes'a marŝ'ad'o, la imag'o'j incit'it'a'j pli kaj pli antaŭ'e'n'ir'is kaj jam preskaŭ antaŭ'vid'is la ver'o'n.

       Tiam li opini'is, ke neces'e est'as frap'i grand'a'n bat'o'n kaj don'i al tiu'j lang'o'j, kiu'j vol'is sen'halt'e agit'iĝ'i, nutr'aĵ'o'n por inter'parol'ad'o'j, kaj util'ig'i por li'a sav'o tiu'j'n babil'ad'o'j'n, kiu'j, se li ne ili'n halt'ig'os, baldaŭ kaŭz'os li'a'n pere'o'n. Pro tio, pretekst'int'e, ke li bezon'as nov'model'a'n plug'il'o'n, li supr'e'n'ir'is en la publik'a'n vetur'il'o'n, kiu tri'foj'e semajn'e vetur'ig'is Pariz'o'n.

       Tuj kiam li est'is al'ven'int'a, li rapid'is si'n proviz'i de la kultur'il'o, ŝajn'a kaŭz'o de si'a vojaĝ'o: kaj kiam tiu aĉet'o est'is far'it'a, ĉar li hav'is dum kelk'a'j tag'o'j si'a'n temp'o'n tut'e liber'a'n, li komenc'is si'a'j'n klopod'o'j'n. Kiam li el'ir'is, li antaŭ'sci'ig'is Andre'o'n, ke kred'ebl'e li rest'os for'est'ant'a dum unu semajn'o, pretekst'ant'e, ke li ne re'vid'is Pariz'o'n de mult'a'j jar'o'j, ke grand'a'j ŝanĝ'o'j okaz'is en la ĉef'urb'o, kaj, ke li est'us kontent'a vizit'i la nov'a'j'n monument'o'j'n, kiu'j'n Napoleon'o konstru'ig'is dum si'a reg'ad'o.

       Sed anstataŭ si'n promen'ad'i al la Triumf'a ark'o, al la Magdalen'o, al la Karusel'a plac'o, kiu'j li'n neniel interes'is, li unu'e si'n proviz'is de ilustr'it'a katalog'o en'hav'ant'a la figur'o'j'n de antikv'a'j mon'er'o'j, kaj de nom'ar'o uz'at'a de mon'er'ist'o'j kaj de medal'kolekt'ist'o'j. Li zorg'e stud'is ĉiu'j'n, kiu'j est'is uz'it'a'j dum la epok'o de valois’oj: kaj kiam, dank’al si'a memor'ec'o ver'e rimark'ind'a, li gravur'ig'is en si'a'n cerb'o'n la figur'o'n de tiu'j mon'er'o'j tiel bon'e, ke neniu est'us kapabl'a li'n erar'ig'i, dum li kontraŭ'e pov'us lern'ig'i pri tio eĉ la plej kler'a'j'n special'ist'o'j'n, li konscienc'e ek'ekzamen'is unu post la ali'a ĉiu'j'n butik'o'j'n de brokant'ist'o'j kaj de komerc'ist'o'j por antikv'aĵ'o'j. Ĉiu'j'n mon'er'o'j'n de tiu epok'o, precip'e la kupr'a'j'n kaj la arĝent'a'j'n li aĉet'is, rifuz'ant'e sen'kompat'e, kaj neniel al'log'it'e de admon'o'j de la vend'ist'o, ĉiu'j'n, kiu'j aparten'as al pli nun'a'j temp'o'j. Moment'e li halt'is antaŭ du turnir'a'j mon'funt'o'j ( livres tournois ), mark'it'a'j per la profil'o de Karl'o IX a kaj admir'ind'e konserv'it'a'j. La komerc'ist'o pet'is tri cent frank'o'j'n por ĉiu mon'er'o. Dis'tir'it'a unu'flank'e de si'a avar'ec'o kaj ali'flank'e de si'a sukces'dezir'o, li ŝancel'iĝ'is, kiam subit'e li decid'iĝ'is:
— Nu, li dir'is, kiu vol'as la fin'o'n vol'as la rimed'o'j'n !

       Li pag'is ses'cent frank'o'j'n al la brokant'ist'o: kaj la du or'a'j mon'er'o'j kun'iĝ'is kun la ali'a'j en la sak'o'n en kiu'n li en'met'is si'a'j'n aĉet'aĵ'o'j'n. Kiam, post ok tag'o'j plen'ig'it'a'j de kur'ad'o'j tra Pariz'o el nord'o sud'e'n kaj el orient'o okcident'e'n, li est'is akir'int'a tia'manier'e cent'o'n da mon'er'o'j, li re'supr'e'n'ir'is en la vetur'il'o'n kaj re'ven'is Prelong'o'n kun si'a plug'il'o, kiu'n li montr'is al ĉiu, kaj si'a sak'et'o, kiu'n li vid'ig'is al neniu.

       Re'ven'int'e hejm'e'n, li unu'e parol'is entuziasm'e pri la pli'bel'ig'aĵ'o'j de la ĉef'urb'o, kiu'n li'a'j long'a'j klopod'o'j li'n dev'ig'is vizit'i preskaŭ malgraŭ'vol'e. Sed kiam li trov'iĝ'is sol'a kun najbar'o, kiu'n li sci'is babil'em'a, li el'tir'is el si'a poŝ'o, kun grand'a'j mister'a'j gest'o'j, la sak'et'o'n en'hav'ant'a'n la antikv'a'j'n mon'er'o'j'n: kaj li mal'laŭt'e rakont'is, ke iam, vizit'int'e la sub'ter'a'j'n galeri'o'j'n de la kastel'o, li trov'is en amas'o da rub'o'j kupr'a'n vaz'o'n plen'a'n da simil'a'j mon'er'o'j.

       Tia rakont'o kompren'ebl'e ek'bril'ig'is en okul'o'j de li'a inter'parol'ant'o flam'o'j'n de avid'ec'o. La du or'a'j mon'er'o'j precip'e entuziasm'ig'is tiu'j'n eĉ kiu'j ŝajn'is plej indiferent'a'j kaj plej mal'profit'em'a'j. Ne'util'e est'as al'don'i, ke, kiam li las'is si'a'n inter'parol'it'o'n, ĉiam al li li rekomend'is la plej absolut'a'n sekret'o'n.

       Post ok tag'o'j, nov'a legend'o rond'e'dir'iĝ'is ĉirkaŭ la land'o. Ĉiu'j hom'o'j, al kiu'j linŝard'o konfid'is si'a'n nov'a'n el'pens'o'n, rapid'e rakont'is al tiu'j, kiu'j bon'vol'is ili'n aŭd'i, sed ĉiam promes'ig'ant'e la plej grand'a'n diskret'ec'o'n, ke la eks'sub'reg'ist'o est'is trov'int'a trezor'o'n en la kel'o'j de la mal'nov'a kastel'o. Unu'e oni parol'is nur pri kelk'a'j cent'o'j da frank'o'j. Sed, post dek'kvin tag'o'j, la kupr'a vaz'o, konsider'it'a kiel tro et'a, kaj ne kontent'ig'ant'a la incit'it'a'j'n imag'o'j'n, est'is anstataŭ'it'a de barel'et'o; la barel'et'o far'iĝ'is barel'o; la barel'o, barel'eg'o; kaj fin'e la barel'eg'o ali'form'iĝ'is en uj'o'n tiel vast'a'n, ke neniu est'is vid'int'a tiel vast'eg'a'n uj'eg'o'n.

       Post unu monat'o, oni rakont'is mal'kaŝ'e, ke ekzist'as sub'ter'a galeri'o, pas'ant'a sub violan'o, kaj antaŭ'ir'ant'a en la kamp'ar'o'n ĝis du mejl'o'j el la kastel'o; ke, de mult'a'j jar'o'j, tiu galeri'o est'is ferm'it'a de mur'o, kaj ne komunik'iĝ'is plu kun la ali'a'j kel'o'j; ke, ia'n nokt'o'n, linŝard'o, arm'it'a de pik'fos'il'o, detru'is la bar'o'n, kaj, antaŭ'ir'ant'e sin'gard'em'e en la mal'larĝ'a'n koridor'o'n, fin'e en'ir'is en spec'o'n da ĉambr'o, kie trov'iĝ'is ord'ig'it'a'j grand'eg'a'j barel'o'j plen'a'j da or'a'j mon'er'o'j. Nur pri la kvant'o de tiu'j barel'o'j la opini'o'j divers'iĝ'is. Laŭ ia'j, la nombr'o est'is ne'preciz'a, sen'fin'a: la plej mal'imag'em'a'j cert'ig'is ke, laŭ la rakont'o de iu tre bon'e sci'ig'it'a, dek barel'o'j almenaŭ trov'iĝ'is en tiu sub'ter'a ĉambr'o.

       linŝard'o sekv'is tiu'n mov'ad'o'n kun mal'sincer'a indiferent'ec'o, sed fund'e de li'a brust'o li'a kor'o salt'eg'is pro ĝoj'o; ĉar li vid'is, ke li'a ruz'o sukces'is mult'e pli bon'e ol li est'us tio'n esper'int'a.

       — Nu, li dir'is, kiam li est'is sol'a, frot'ant'e si'a'j'n man'o'j'n unu kontraŭ la ali'a'n laŭ fortik'ec'o kapabl'a el'artik'ig'i si'a'j'n man'radik'o'j'n, nu, se la babil'ad'o'j est'as ĝeneral'e mal'bon'aĵ'o, tamen ili kelk'a'foj'e en'hav'as bon'aĵ'o'j'n... kiam oni sci'as ili'n util'ig'i.

       De tiu moment'o, est'is akcept'it'e, kiel ver'aĵ'o tut'e ne diskut'ebl'a, ke la riĉ'aĵ'o'j de l’eks'sub'reg'ist'o de'ven'is de trezor'o iam trov'it'a de li en la mal'nov'a'j sub'ter'a'j galeri'o'j.

       Tia est'is la last'a milit'o, kiu'n entrepren'is la patr'o linŝard'o. Sed post tiu sukces'o, li ne tim'is la est'ont'ec'o'n: li pov'is ek'dorm'i sur si'a'j laŭr'o'j, ĉar li ne est'is plu vund'ebl'a eĉ de la dub'o. La mal'jun'a batal'ant'o el'ir'is el la batal'o ankoraŭ venk'int'e.

       Tut'e re'kuraĝ'ig'it'a sur tiu flank'o, linŝard'o komenc'is la ekspluat'o'n de kamp'o'j, kiu'j iam aparten'is al li'a eks'mastr'o. En la bien'o dis'pec'ig'it'a, li apart'ig'is por si leon'a'n part'o'n: dank’al la persist'ec'o kaj la obstin'ec'o kamp'ar'an'a, kiu'j trov'iĝ'is fund'e de li'a karakter'o, li sukces'is ĉiu'tag'e pli'grand'ig'i ili'a'n valor'o'n. Oni dev'as al'don'i, ke li est'is lert'e help'it'a de si'a fil'o. Al mal'nov'a'j metod'o'j de antaŭ'a'j jar'cent'o'j, li anstataŭ'ig'is nov'a'j'n far'manier'o'j'n: dank’al li'a lert'ec'o, la ter'o produkt'is rent'o'n super'a'n, kiu'n neniam kon'is la antikv'a'j sub'reg'ist'o'j. Li est'is la plej riĉ'a posed'ant'o en la tut'a land'o: li'a opini'o al'trud'iĝ'is; kaj ĝis mult'a'j mejl'o'j ĉirkaŭ'e oni ĝi'n konsider'is kiel ver'a'n potenc'o'n.

       Dum la markiz'o, viv'ant'e sol'a en si'a kastel'o re'star'ig'it'a, aper'is antaŭ okul'o'j de ĉiu'j land'an'o'j nur kiel respekt'ind'a rest'aĵ'o de mal'aper'int'a'j jar'cent'o'j, li'a intendant'o, kiu dis'ig'is ĉirkaŭ si la mov'ad'o'n kaj la viv'o'n, far'iĝ'is, kaj preskaŭ sen'vol'e, la ver'a sinjor'eg'o de la land'o.

       Nur unu afer'o venen'ig'is li'a'n ĝoj'o'n. Li'a fil'o ne ŝajn'is dezir'i la edz'iĝ'o'n, kaj dir'is oft'e:
— Ni est'as nun tiel feliĉ'a'j: kial ŝanĝ'i ?

       La mal'jun'a patr'o sent'is kvazaŭ konscienc'riproĉ'o'n:
oft'e li si'n demand'is ĉu la mal'ŝat'o, kiu'n la jun'ul'o ŝajn'is sent'ad'i por rajt'a edz'iĝ'o, ne hav'as si'a'n font'o'n en la tro'grand'ig'o de fil'a am'o.

       Ĉar Andre'o est'is bon'a, ag'em'e bon'a. Neniam mal'riĉ'ul'o, si'n prezent'int'e en la farm'o'dom'o'n, el ĝi el'ir'is kun man'o'j mal'plen'a'j. Li'n oni konsider'is kiel la bon'far'ant'o'n de la land'o; kaj tiu fam'o nask'is okaz'aĵ'o'n, kiu hav'is por li'a est'ont'ec'o grav'eg'a'n influ'o'n. Iam li re'ven'is en si'a vetur'il'o, kiam li renkont'is sur la voj'o kvin'dek-aŭ ses'dek'jar'a'n vir'o'n, kiu ŝajn'is lac'eg'a.

       — Kie'n vi ir'as, kompat'ind'ul'o ? demand'is Andre'o.

       — Al la linŝard'a farm'o'dom'o.

       — Supr'e'n'ir'u en mi'a'n vetur'il'o'n.

       Post kvar'on'o da hor'o, Andre'o jam sci'is, ke li'a kun'vojaĝ'ant'o nom'iĝ'as Giulio Freĉio, de'ven'e Kors'a, kaj part'o'pren'is ĉiu'j'n milit'o'j'n de l’Imperi'o. Li'n vund'it'a'n en la batal'o de borodin'o kaj milit'kapt'it'a'n oni direkt'is al la Siberi'a land'lim'o kaj post'e en'ferm'is en fortik'aĵ'o'n, en kiu li viv'is dum kvar jar'o'j, kvazaŭ forges'it'a. Fin'e iam mal'ferm'iĝ'is la pord'o'j de li'a mal'liber'ej'o: li re'far'iĝ'is liber'a sed tut'e sen'mon'a. Tiam, pro grand'eg'a dezir'o re'vid'i Franc'uj'o'n, komenc'is por li ekzist'ad'o, kiu'n li ne pov'is sen'trem'e re'memor'iĝ'i. De urb'o en urb'o'n li re'ven'is pied'e el fund'o de Rus'uj'o: pro tio li'a'j fort'o'j est'is tut'e el'uz'it'a'j. Feliĉ'e tiu bon'a Andre'o li'n help'is: sen tio, li est'us mort'int'a pro mal'sat'o, fund'e de fos'aĵ'o.

       Post ok tag'o'j, Andre'o kaj Freĉio far'iĝ'is reciprok'a'j amik'o'j. La fil'o linŝard'o ne lac'iĝ'is, aŭd'ant'e si'a'n kun'ul'o'n, kiu parol'is pri si'a pentr'ind'a insul'o, pri la sovaĝ'a bel'ec'o de arb'et'ar'o'j ( maquis ), kun la mar'o blu'a ek'vid'it'a en la mal'proksim'o inter du mont'ar'o'j. Post'e la voĉ'o de la mal'jun'a eks'soldat'o pli'mol'iĝ'is: li memor'is pri vir'in'o iam de li am'it'a. Kiam li est'is dev'ig'it'a for'las'i la patr'a'n land'o'n, por batal'ad'i en kvar angul'o'j de Eŭrop'o, li las'is ŝi'n graved'a'n. Kia'j ambaŭ far'iĝ'is, ŝi kaj ŝi'a infan'o ? Pro tio, li est'is tre dezir'em'a re'vid'i Kors'uj'o'n. Ĉar Andre'o promes'is, ke li pag'os al li la vojaĝ'o'n, li instig'is si'a'n jun'a'n amik'o'n, ke li plen'um'u si'a'n promes'o'n.

       — Vi est'as tre feliĉ'a, dir'is iam la fil'o linŝard'o; vi baldaŭ re'vid'os bel'eg'a'n region'o'n, kiu'n mi ĉiam dezir'is kon'i.

       — Nu, ven'u kun mi: kio vi'n mal'help'as ? Mi est'us tiel feliĉ'a vi'n prezent'i al mi'a'j am'at'o'j, dir'ant'e: jen mi'a sav'int'o.

       — Ne est'as la dezir'o, kiu mank'as. Sed la farm'a'j labor'o'j dev'ig'as, ke mi tie ĉi ĉe'est'u, kaj mal'permes'as mi'a'n el'ir'o'n.

       — Ho ! por kelk'a'j semajn'o'j ! Ni trov'iĝ'as en moment'o de la jar'o, en kiu la kultur'o iom ripoz'as. Ceter'e ĉu vi ne hav'as sinjor'o'n vi'a'n patr'o'n por vi'n anstataŭ'i ?

       Andre'o far'iĝ'is rev'em'a, kaj nenio'n respond'is. Vesper'e, ĉe la manĝ'o'tabl'o, li dir'is pri tio kelk'a'j'n vort'o'j'n al si'a patr'o, kiu ek'kri'is gaj'e:
— Ir'u, mi'a kar'a infan'o, ir'u do. Vi sufiĉ'e labor'ad'as dum la tut'a jar'o: vi tre rajt'e pov'as pren'i unu aŭ du monat'o'j'n da liber'temp'o. Sinjor'o Freĉio est'as prav'a: ĉu mi ne rest'as tie ĉi por zorg'i pri ĉio ? Sed vi garanti'as por li, li admon'is, si'n turn'ant'e al la mal'jun'a soldat'o; oni rakont'as, ke en vi'a land'o pro ne'grav'aĵ'o oni mort'ig'as vir'o'n kiel hund'o'n.

       — Ne tim'u, sinjor'o linŝard'o. La venĝ'ad'o'j ( vendetta ), al kiu'j vi alud'as, est'as danĝer'a'j nur por la an'o'j de mal'amik'a'j famili'o'j. La fremd'ul'o kontraŭ'e est'as cert'a, ke li trov'os ĉie la plej ĝentil'a'n akcept'o'n. Est'as neces'e al'ir'i Kors'uj'o'n, aŭ ĉe sinjor'o'n Linŝardon, li al'don'is rid'et'ant'e, por bon'e kompren'i la senc'o'n de la vort'o gast'am'o.

       Post tiu'j parol'o'j ĉiu'j si'n lev'is kaj decid'is, ke la el'ir'o okaz'os la morgaŭ'a'n tag'o'n.

       Al'ven'int'e Ajaccio’n, post mar'vetur'o tut'e sen'danĝer'a, la du vojaĝ'ant'o'j al'ir'is al la kvartal'o, en kiu Freĉio viv'ad'is dum si'a jun'aĝ'o. Tie ili ek'sci'is, ke la iam'a am'ant'in'o de Giulio, Paolo Bold'in'o, nask'is fil'in'o'n, kaj re'ven'is sarten'o'n en si'a'n famili'o'n. Oni al'don'is mal'laŭt'e, ke Freĉio est'us sin'gard'em'a ne si'n montr'ant'e en tiu land'o; ĉar la frat'o'j de la jun'ul'in'o ĵur'is venĝ'i en la sang'o de la de'log'ist'o la insult'eg'o'n far'it'a'n al ili'a famili'o. Malgraŭ dudekkvin jar'o'j pas'int'a'j la vund'o ĉiam sang'o'don'is, kaj ne pardon'is la mal'pur'ig'it'a fier'ec'o de Bold'in'o'j. Sed la mal'jun'a milit'ist'o tro oft'e aŭd'is la kugl'o'j'n sibl'ant'a'j'n apud si'a'j orel'o'j, por obe'i la tim'o'plen'a'j'n rekomend'o'j'n de si'a'j iam'a'j kun'ul'o'j. Pro tio, post du tag'o'j uz'it'a'j por vizit'ad'i la urb'o'n kaj ĝi'a'j'n ĉirkaŭ'aĵ'o'j'n, Andre'o kaj Giulio en'ŝip'iĝ'is al sarten'o.

       En tiu urb'o ili tre facil'e trov'is la dom'o'n loĝ'at'a'n de la Bold'in'a famili'o, kiu en'hav'is la du frat'o'j'n pietr'o'n kaj giusep'o'n, ili'a'n frat'in'o'n paol'o'n, kaj ŝi'a'n fil'in'o'n Helen'o'n, la infan'in'o'n, kiu'n ŝi nask'is de Freĉio.

       Kiam ili si'n prezent'is, la serv'ist'in'o dir'is, ke sinjor'o'j Bold'in'o'j ambaŭ for'est'as, sed ke sinjor'in'o Paolo kaj la fraŭl'in'o trov'iĝ'as hejm'e.

       Aŭd'int'e la son'o'n de la sonor'il'o, Paolo lev'iĝ'is, mal'ferm'is la pord'o'n, kaj re'kon'ant'e si'a'n iam'a'n am'ant'o'n:
— Giulio ! ŝi ek'kri'is.

       — Mi'a kar'eg'a Paolo !

       Kaj la mal'jun'a'j ge'am'ant'o'j si'n ĵet'is reciprok'e en brak'o'j'n unu de ali'a.

       Kiam la unu'a'j am'atest'o'j iom kviet'iĝ'is, Freĉio, pren'int'e la man'o'n de Andre'o, kiu diskret'e si'n met'is flank'e'n, li'n prezent'is al si'a am'at'in'o, kaj rakont'is ĉiu'j'n serv'o'j'n de li ricev'it'a'j'n.

       La am'ant'o de Paolo ne halt'ig'is si'a'j'n laŭd'o'j'n, kaj el'flu'ig'is la dank'em'o'n, kies est'is plen'a li'a kor'o, kiam la pord'o mal'ferm'iĝ'is. Aper'is Helen'o.

       — Fil'in'o mi'a, dir'is grav'e ŝi'a patr'in'o, jen est'as vi'a patr'o, pri kiu tiel oft'e mi al vi parol'is. Kis'u li'n.

       La jun'ul'in'o rapid'e ekzamen'is tiu'n vizaĝ'o'n brul'it'a'n de du'dek-kvin milit'o'j kaj post'e, sen entuziasm'o, ŝi mal'varm'e prezent'is si'a'n frunt'o'n: sed Freĉio ŝi'n pren'is en si'a'j'n brak'o'j'n, kaj, ŝi'n sufok'ant'e per ĉirkaŭ'prem'o'j, ŝi'n kis'ad'is plen'lip'e.

       Sed Paolo, kiu'n la sent'o de la danĝer'o re'ven'ig'is al la real'ec'o, dir'is al si'a am'ant'o:
— Giulio, vi ne pov'as pli long'a'temp'e rest'i ĉi tie, ĉar Pietro kaj Giusepo ĵur'is vi'n mort'ig'i.

       — Ho ! ne tim'u, mi vid'is mult'a'j'n ali'aĵ'o'j'n. Mi intenc'as ripar'i la mal'bon'aĵ'o'n de mi far'it'a'n: mi vol'as edz'iĝ'i kun vi kaj rajt'ig'i mi'a'n fil'in'o'n. Pro tio, neces'eg'e est'as, ke mi vid'u pietr'o'n, la famili'a'n ĉef'o'n, por pet'i de li vi'a'n man'o'n. Mi tie ĉi atend'os li'a'n re'ven'o'n.

       — Sed, dir'is Andre'o, ĉu vi ne tim'as...?

       — Mi'a kar'a amik'o, oni tre bon'e vid'as, ke vi ne kon'as la kors'a'j'n kutim'o'j'n. Tiel long'e kiam mi rest'os en tiu dom'o, mi est'os gast'o; sekv'e nenio mi'n minac'os.

       Ja, kiam, dum la vesper'o, la frat'o'j Bold'in'o'j re'ven'is por la manĝ'o, Paolo, trem'ant'a pro kor'tuŝ'ec'o, al ili prezent'is si'a'n am'ant'o'n kaj li'a'n amik'o'n. Sen ia ŝancel'iĝ'o, la kvar vir'o'j prem'is reciprok'e si'a'j'n man'o'j'n. Eĉ Pietro pet'is Andre'o'n kaj giuli'o'n, ke ili bon'vol'u konsider'i li'a'n dom'o'n kiel si'a'n hejm'o'n dum la tut'a temp'o, kiu'n ili intenc'is rest'i en sarten'o. Unu'vort'e la akcept'o ŝajn'is tut'e kor'a.

       Sed linŝard'o tre klar'e vid'is, ke la palpebr'o'j de Bold'in'o'j mal'lev'iĝ'is, por kaŝ'i la mal'am'eg'a'n flam'o'n, kiu bril'is en ili'a'j okul'o'j.

       Post la vesper'manĝ'o, Freĉio prezent'is si'a'n pet'o'n. Post la unu'a'j vort'o'j, Pietro kaj Giusepo mal'facil'e si'n de'ten'is por ne ek'salt'eg'i. Vag'ist'o kiel Freĉio kuraĝ'is pet'i la man'o'n de boldinin'o, de vir'in'o en kies vejn'o'j flu'is unu el plej sen'miks'a'j kaj plej antikv'a'j sang'o'j de Kors'uj'o ! Sed ili kaŝ'is si'a'j'n sent'o'j'n; kaj Pietro respond'is per voĉ'o preskaŭ afabl'a:
— Ni re'parol'os pri tio. Nenio urĝ'as. Ĉar Paolo atend'is dum du'dek-kvin jar'o'j, ŝi pov'as ankoraŭ atend'i dum kelk'a'j tag'o'j.

       Andre'o kaj Giulio salut'int'e el'ir'is, kaj loĝ'iĝ'is en hotel'o de la urb'o.

       Ĉiu'tag'e Freĉio vizit'is si'a'n fianĉ'in'o'n dum kelk'a'j hor'o'j:
ĉar ambaŭ frat'o'j for'est'is dum la tut'a tag'o, nenio mal'trankvil'ig'is la kares'o'j'n kaj la rev'o'j'n al est'ont'ec'o de mal'jun'a'j ge'fianĉ'o'j.

       Iam Andre'o akompan'is si'a'n amik'o'n. La inter'parol'ad'o si'n turn'is al la natur'a'j bel'aĵ'o'j de la land'o. Paolo parol'is entuziasm'e pri sovaĝ'a faŭk'o sid'ant'a post kelk'a'j mejl'o'j el la urb'o. Ĉar linŝard'o ne ven'is en Kors'uj'o'n por vid'i du gem'al'jun'ul'o'j'n okup'it'a'j'n de mal'fru'a am'o, li propon'is, ke oni ĝi'n vizit'u: la propon'o est'is akcept'it'a ĝoj'e.

       Oni dung'is kaleŝ'o'n por la morgaŭ'a tag'o: kaj fru'maten'e Paolo, Andre'o, Giulio en ĝi'n lok'iĝ'is. Helen'o, iom mal'san'et'a pet'is, ke oni ŝi'n sen'kulp'ig'u.

       Al'ven'int'e en lok'o, kie la voj'o ne est'as vetur'ebl'a, la tri ge'vojaĝ'ant'o'j mal'supr'e'n'ir'is. De unu hor'o ĉirkaŭ'e ili marŝ'ad'is apud terur'ant'a profund'eg'aĵ'o, fund'e de kiu flu'is ŝaŭm'ant'a torent'o, kaj kiu'n la mal'larĝ'a voj'et'o el'star'is kornic'e, kiam paf'o bru'is. Giulio mort'ig'e frap'it'a fal'is en abism'o'n kaj en ĝi'n dis'pec'iĝ'is. Tuj sur rok'o alt'a aper'is la profil'o de Pietro minac'ant'a, dum, post tri paŝ'o'j pli mal'proksim'e, tiu de Giusepo desegn'iĝ'is sur la blu'a fund'o de la ĉiel'o.

       — Ha ! monstr'o'j, ek'kri'is Paolo frenez'a pro ĉagren'eg'o, buĉ'ist'o'j, rab'ist'o'j, vi mort'ig'is la vir'o'n, kiu'n mi am'as, la patr'o'n de mi'a infan'in'o ! Sed tiu krim'o ne rest'os sen'pun'a: mi vi'n denunc'os al la juĝ'ist'ar'o, mi vi'n liver'os al ekzekut'ist'o; kaj sur eŝafod'o, sur kiu fal'os vi'a'j kap'o'j, vi pag'os la sang'o'n de vi ek'verŝ'it'a'n !

       — Mal'nobl'eg'a fil'in'o, ek'kri'eg'is Giusepo, ebri'a pro koler'eg'o, ĉar vi pli am'as la hont'o'n ol la honor'o'n kaj vi'a'n mal'kuraĝ'a'n de'log'ist'o'n ol vi'a'n famili'o'n, nu, ir'u li'n re'trov'i.

       Rapid'e li cel'is kaj paf'is. La mal'feliĉ'a Paolo, frap'it'a en kor'o'n si'a'vic'e ŝancel'iĝ'is kaj ek'fal'is en abism'o'n. Andre'o, kapt'it'a de terur'o, vid'is la korp'o'n de la jun'a vir'in'o salt'eg'ant'a'n el rok'o al rok'o: en la ŝaŭm'ant'a'n ond'o'n la sang'plen'a'j pec'o'j sub'akv'iĝ'is kaj baldaŭ mal'aper'is.

       — Sinjor'o, dir'is Pietro al'proksim'iĝ'ant'e al linŝard'o kaj si'n apog'ant'e sur si'a'n paf'il'o'n ankoraŭ fum'ant'a'n, vi tuj ĉe'est'is just'ec'a'n ag'o'n, kiu'n ebl'e vi nom'os per ali'a vort'o.

       La afer'o ne est'as grav'a: ĉar vi'a opini'o ni'n tut'e indiferent'ig'as. Ĉiu est'as la sol'a juĝ'ist'o pri la manier'o uz'ot'a por venĝ'i si'a'n mal'respekt'eg'it'a'n honor'o'n. Mi dir'os nur unu vort'o'n; kaj mi pet'as, ke vi bon'vol'u ne ĝi'n forges'i. En ni'a'j famili'a'j mal'pac'o'j ni ne am'as la atest'ant'o'j'n, sekv'e mi kred'as, ke vi saĝ'e ag'us, re'ven'ant'e Franc'uj'o'n kiel ebl'e plej baldaŭ. Pri la knab'in'o Helen'o, frukt'o de tiu mal'ben'it'a am'o, se vi ŝi'n konduk'us en vi'a'n land'o'n, tio cert'e est'us la plej bon'a afer'o okaz'ebl'a por ni... kaj por ŝi.

       Post'e, salut'int'e la jun'ul'o'n kun la plej afabl'a ĝentil'ec'o, ambaŭ frat'o'j ĵet'is la paf'il'o'j'n sur si'a'j'n ŝultr'o'j'n, re'turn'e'n ir'is, kaj penetr'is en la arb'et'ar'o'n, en kiu'n ili baldaŭ mal'aper'is.

       De temp'o jam long'a ili est'is el'ir'int'a'j: kaj la mal'feliĉ'ul'o rest'is obstin'e sur la sam'a lok'o, star'ig'it'e de terur'o. Fin'e, iom post iom, la sent'ec'o re'ven'is: li re'memor'is la parol'o'j'n de Pietro, kiu'j unu'e zum'is en li'a'j orel'o'j tut'e konfuz'e. Li kompren'is, ke grav'a dev'o trud'iĝ'as al li: el'pren'i Helen'o'n el la koler'eg'o de ŝi'a'j onkl'o'j. Ĉu ŝi ne est'as la fil'in'o de li'a mal'jun'a amik'o ? Ĉar jam li sav'is la nask'int'o'n, ĉu la dev'o ne ordon'as, ke li far'u la sam'o'n por la nask'it'in'o ? Sed, por tio'n efektiv'ig'i, ekzist'is unu kaj sol'a rimed'o: de'konduk'i kun li la jun'ul'in'o'n. Kaj li ne sci'is ĉu ŝi tio'n akcept'os.

       Mal'volv'ant'e tiu'j'n pens'o'j'n en si'a cerb'o, li re'trov'is la kaleŝ'o'n, kiu atend'is fund'e de la val'o, rakont'is al la vetur'ig'ist'o ia'n histori'o'n por klar'ig'i la for'est'o'n de si'a'j vojaĝ'a'j ge'kun'ul'o'j, kaj re'ven'is sarten'o'n.

       Post mult'a'j ĉirkaŭ'parol'o'j la jun'a kors'in'o est'is sci'ig'it'a pri la mal'feliĉ'aĵ'o, kiu ŝi'n frap'is. Ŝi dir'is nenio'n kaj sur ŝi'a'j vang'o'j flu'is neniu larm'o. Sed ŝi'a'j nigr'a'j okul'o'j bril'is de strang'a fajr'o: antaŭ ili instinkt'e Andre'o mal'lev'is la si'a'j'n. Li pet'is de ŝi, kio'n ŝi intenc'as far'i, ĉu ŝi hav'as. rimed'o'j'n por ekzist'ad'o. Ĉar Helen'o ne'e sku'is la kap'o'n, linŝard'o dir'is:
— Mi ne pov'as vi'n las'i sol'a en la terur'a situaci'o, en kiu vi trov'iĝ'as: ĉu vi bon'vol'as mi'n kun'ir'i Prelong'o'n ?

       — Kiel vi vol'as, ŝi respond'is; ĉar mi est'as nur vir'in'o.

       Kaj nenio, dum kelk'a'j tag'o'j, est'is kapabl'a ŝi'n el'ir'ig'i el ŝi'a mut'ec'o.

       Dum la mar'vetur'o, li'a kun'ul'o, mir'ant'e pri la karakter'o strang'a kaj sovaĝ'a de tiu jun'ul'in'o, kiu tiel mal'simil'is tiu'n de ali'a'j fraŭl'in'o'j ĝis nun de li kon'it'a'j, demand'is ŝi'n, kial ŝi ne plor'is, ek'sci'int'e la pere'o'n de si'a'j ge'patr'o'j.

       — Ĉu tio pov'is util'i, ŝi murmur'is koler'e; ĉar mi est'as nur vir'in'o.

       Por la du'a foj'o, Andre'o aŭd'is tiu'n fraz'o'n el'ir'ant'a'n el ŝi'a buŝ'o.

       — Tiam se vi est'us vir'o, kio'n vi far'us ?

       — Mi ili'n venĝ'us.

       — Mi vid'as, Helen'o, ke vi part'o'pren'as mi'a'j'n sent'o'j'n, kaj, ke vi opini'as abomen'a la du'obl'a'n krim'o'n de vi'a'j onkl'o'j.

       — Mi'a'j onkl'o'j est'is prav'a'j. En ili'a lok'o, mi est'us ag'int'a kiel ili.

       — Di'o ! Ĉu vi'a patr'o...

       — Mi'a patr'o ! Li de'log'is fraŭl'in'o'n; li est'is krim'ul'o.

       — Sed vi'a patr'in'o...

       — Mi'a patr'in'o est'is de'log'it'a nur, ĉar ŝi tio'n bon'vol'is.

       — Tamen, mi'a kar'a infan'in'o...

       — Ne taŭg'as tamen. Kiam knab'in'o si'n las'as kapt'i, tio okaz'as nur, kiam ŝi konsent'as; do, ĉar mi'a patr'in'o konsent'is, ŝi est'as krim'ul'in'o.

       — Sed antaŭ'ne'long'e vi dezir'is ili'n venĝ'i.

       — Cert'e, se mi est'us vir'o, tio est'us mi'a dev'o: kaj mi ĝi'n ne mal'obe'us.

       Tiu'j respond'o'j mal'long'a'j, kruel'a'j, sed ne sen'ig'it'a'j da ia sovaĝ'a grand'ec'o, profund'e mir'ig'is Andre'o'n. Iom post iom, tiu jun'ul'in'o nask'is intern'e de li sent'o'n ĝis nun ne'kon'it'a'n. Li tiel bon'a, tiel kviet'a, tiel ĝust'e ekvilibr'at'a, ne sci'is kia'n sin'ten'ad'o'n konserv'i antaŭ tiu fraŭl'in'o kruel'a, koler'em'a, tut'e for'port'it'a de ŝi'a pasi'o.

       Al'ven'int'e Prelong'o'n, kiam la fil'o linŝard'o, prezent'int'e Helen'o'n al si'a patr'o, al li rakont'is si'a'n dram'a'n vojaĝ'o'n, ĉi tiu sku'is la kap'o'n, kiel vir'o pri'okup'at'a pri la est'ont'ec'o ĉar, laŭ li, la ĉe'est'o de tiu fremd'ul'in'o en la farm'o'dom'o en'hav'is mult'a'j'n tim'ind'a'j'n minac'o'j'n por la hejm'a feliĉ'ec'o.

       Ja Andre'o, kiu'n la am'o pli kaj pli okup'is, pen'ad'is prov'i apud la jun'ul'in'o tiu'j'n de'log'a'j'n rimed'o'j'n, kiu'j ĝis nun tiel oft'e sukces'is apud la ali'a'j: sed Helen'o sen'kompat'e li'n re'puŝ'is; kaj la am'ant'o pel'it'a est'is dev'ig'it'a mal'laŭt'e konfes'i, ke li est'as hont'ind'e venk'it'a.

       Ia'n nokt'o'n, frenez'a pro am'eg'o, decid'int'e triumf'i tiu'n mal'humil'a'n vir'in'o'n, kiu li'n sufer'ig'as, li puŝ'eg'is per frap'o de ŝultr'o la pord'o'n de ŝi'a ĉambr'o. Sed la jun'a kors'in'o si'n gard'is: arm'it'a de pez'a fajr'incit'il'o, ŝi rapid'is al li, ĝi'n sving'ant'e:
— Se vi far'as unu paŝ'o'n pli'e, mi romp'as vi'a'n kap'o'n, ŝi dir'is. Vi bon'e sci'as, ke iam mi dir'is:” Knab'in'o fal'as nur, kiam ŝi bon'vol'as ”. Mi sci'os tio'n pruv'i.

       Ŝi est'is du'on'vest'it'a. La jun'ul'o sent'is pasi'a'n ebri'ec'o'n, kiu ek'okup'eg'is li'a'n kor'o'n. Sen'ripar'ebl'e venk'it'a, li fal'is sur genu'o'j'n, antaŭ ŝi'a'j pied'o'j, ek'ĝem'ant'e:
— Kaj se mi edz'iĝ'us kun vi ?

       — Ha ! se vi edz'iĝ'us, tio est'us ali'a afer'o. Tia'manier'e mi konsent'us; sed ali'e, ne.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, Andre'o hav'is kun si'a patr'o grav'eg'a'n inter'parol'ad'o'n: la mal'jun'a linŝard'o fin'ant'e dir'is:
— Mal'feliĉ'a knab'o, mi pli am'us, ke mi'a bo'fil'in'o est'u sam'land'an'in'o, kiu vi'n kompren'us, kiu part'o'pren'us vi'a'j'n ide'o'j'n, kaj pli'e al vi al'port'us bel'a'n dot'o'n; ĉar tio nenio'n difekt'as. Kun Helen'o, vi hav'os neniu'n el tiu'j bon'aĵ'o'j: kaj mi tim'as, ke vi ne est'os feliĉ'a.

       — Nu, vi cert'e est'as prav'a; sed mi am'as ŝi'n.

       Kaj jen kial, post ses semajn'o'j, dum fund'e de Kors'uj'a'j arb'et'ar'o'j la Bold'in'a'j frat'o'j, persekut'it'a'j de la polic'ist'ar'o, el'pens'is ĉiu'tag'e mil nov'a'j'n ruz'o'j'n por erar'ig'i la ĝendarm'o'j'n, Helen'o, ili'a ne'vin'o, al'konduk'it'a al la altar'o de l’eks'sub'reg'ist'o de Prelong'o'j, rajt'e nom'iĝ'is sinjor'in'o linŝard'o.

       La patr'o'n de Andre'o ne tromp'is li'a'j antaŭ'sent'o'j. Tamen tia edz'in'iĝ'o est'us kontent'ig'int'a la plej ambici'em'ul'in'o'j'n, kaj preter'ir'is ĉiu'j'n rev'o'j'n far'ebl'a'j'n de la jun'a vir'in'o en ŝi'a sarten'a dom'et'o. Sen riĉ'aĵ'o'j, hav'ant'e kiel viv'rimed'o'j'n nur la ĉas'o'ŝtel'o'n, la Bold'in'a famili'o viv'is ŝpar'em'e, sen'proviz'e, laŭ la hazard'o de okaz'o'j. Subit'e la humil'a kors'in'o far'iĝ'is unu el plej riĉ'a'j Normand'a'j farm'o'mastr'in'o'j; kaj, ĉar Prelong'o'j nul'iĝ'is en la land'o, ŝi pov'is si'n konsider'i kiel la ver'a'n kastel'mastr'in'o'n... sen'kastel'a'n.

       Pro tio, ŝi'a koler'eg'o far'iĝ'is grand'eg'a, kiam ŝi sci'is, ke tiu bel'eg'a sinjor'eg'a loĝ'ej'o iam est'is propr'aĵ'o de ŝi'a bo'patr'o, kaj, ke ĉi tiu si'n sen'ig'is da ĝi, instig'it'a de ne'klar'ig'ebl'a mal'avar'ec'o.

       De tiu moment'o, la bel'a farm'o'dom'o, kiu'n ŝi loĝ'as, ŝajn'is al ŝi dom'et'o; kaj iam la mal'jun'a linŝard'o aŭd'is si'a'n bo'fil'in'o'n, kiu dir'is, minac'ant'e per pugn'o la kastel'o'n:” Ha ! mal'ben'it'a palac'o, el kiu oni mi'n for'pel'is, mi ĵur'as, ke iam mi re'en'ir'os en vi'n estr'in'e, aŭ mi pere'os de mi'a'j pen'ad'o'j.”.

       Sin'sekv'e ŝi nask'is du fil'o'j'n, Ludovik'o'n kaj Viktor'o'n, kiu'j'n ŝi vol'is mam'nutr'i mem, esperant'e trov'i en la ĝoj'o'j de la patr'in'ec'o nutr'aĵ'o'n al mal'kviet'a'j pasi'o'j, kiu'j bol'is en ŝi, kaj kiu'j'n ŝi'a edz'in'iĝ'o kun Andre'o ne kontent'ig'is.

       Ĉar Helen'o ne am'is si'a'n edz'o'n. Cert'e ŝi ne sent'is al li mal'am'o'n: kontraŭ'e ŝi volont'e konsent'is la firm'a'j'n kvalit'o'j'n, kiu'j far'is la fundament'o'n de li'a karakter'o. Sed tiu dik'a vir'o, tim'em'a, iom spirit'pez'a, bon'a ĝis la mal'sprit'ec'o, ne pov'is taŭg'i por ŝi'a ital'a natur'ec'o ard'ant'a kaj mal'humil'a.

       Sed ekzist'is iu al kiu sinjor'in'o linŝard'o sent'ad'is profund'a'n mal'am'o'n: ĉi tiu est'is ŝi'a bo'patr'o. Ŝi sci'is li'n tiel mal'dik'a, tiel ruz'a, tiel super'a, ke kelk'a'foj'e ŝi demand'is si'n ĉu pez'ul'o kiel Andre'o est'is nask'it'ebl'a de li. Ŝi est'us li'n am'eg'int'a, se li est'us ŝi'a edz'o. Sed, ĉar ŝi pov'is vid'i en li nur kontraŭ'pez'o'n kontraŭ la influ'o, kiu'n ŝi esper'is efik'ig'i, ŝi li'n tim'is kiel danĝer'a'n mal'amik'o'n; kaj ju pli ŝi li'n sincer'e admir'is, des pli ŝi li'n mal'am'is en la plej profund'a kaŝ'ej'o de ŝi'a kor'o.

       Jam de long'a temp'o Helen'o ĝust'e diven'is la ag'o'j'n de la mal'jun'a linŝard'o. Unu'e tio est'is nur instinkt'a suspekt'o, sed iom post iom, dank’al babil'ad'o'j de unu'j kaj de ali'a'j, ŝi kolekt'is ar'o'n da far'iĝ'et'o'j, kiu'j, fask'e grup'ig'it'a'j, liver'is sum'o'n plen'eg'a'n da ver'ŝajn'o. Tamen la histori'o de la trezor'o, kiu'n neniu mal'konsent'is, detru'is la teks'aĵ'o'n de ŝi'a'j kombin'o'j. Sed ŝi ne si'n konfes'is venk'it'a; kaj ŝi serĉ'is dum mult'a'j monat'o'j, ĉu ŝi ne trov'os ia'n skrib'aĵ'o'n pruv'ant'a'n, kiu rajt'ig'us ŝi'a'j'n konjekt'o'j'n.

       La hazard'o ŝi'n help'is. En amas'o da mal'nov'a'j ĵurnal'o'j datum'ant'a'j de la Revoluci'o, ŝi trov'is lig'aĵ'o'n da paper'o'j, kiu'j'n ŝi'a bo'patr'o kred'is detru'it'a'j de long'a temp'o. Ili est'is kelk'a'j leter'o'j, kiu'j'n li'a kun'kulp'ant'o al li send'is, kiam la kastel'o est'is vend'it'a kiel naci'a bien'o: kun tiu'j leter'o'j kun'iĝ'is la kvitanc'o'j de la brokant'ist'o, al kiu linŝard'o vend'is la mebl'ar'o'n.

       La hom'o mort'is: la patr'o linŝard'o kred'is, ke li'a sekret'o est'as kun li en'ferm'it'a en li'a tomb'o: kaj subit'e la kulp'ig'ant'a sub'skrib'aĵ'o post'viv'is kaj el'ir'is el la forges'o por li'n kondamn'i.

       Triumf'ant'e, Helen'o vol'is montr'i al si'a edz'o tiu'j'n paper'o'j'n, sed Andre'o ne trov'iĝ'is en la farm'o'dom'o.

       Ŝi li'n atend'is long'a'temp'e; kaj kiam li re'ven'is, li ŝajn'is pri'okup'at'a.

       Re'ven'ant'e vizit'i si'a'j'n rikolt'ist'o'j'n, li est'is preskaŭ renvers'it'a de kaleŝ'o, poŝt'e jung'it'a, kiu brul'ig'is la voj'o'n, mez'e de polv'a nub'o. Sed, kvankam ĝi rapid'eg'e rul'iĝ'is, la fil'o linŝard'o re'kon'is la vojaĝ'ant'o'n: li est'is la graf'o Raŭl'o.

       — Li, en Prelong'o, en tiu moment'o de la jar'o ! li murmur'is: kred'ebl'e okaz'as en Pariz'o io grav'eg'a.

       Ja est'is la fil'o de la markiz'o, kiu pag'is du'obl'a'j'n brid'o'j'n, dezir'ant'e anonc'i pli fru'e al si'a patr'o la ruin'ig'o'n de la monarĥ'ec'o kaj la Juli'a'n Revoluci'o'n.

       Andre'o ek'supr'e'n'ir'is al si'a ĉambr'o por anstataŭ'i si'a'j'n vest'o'j'n, kiam Helen'o dir'is, montr'ant'e si'a'n trov'aĵ'o'n:
— Nu, rigard'u.

       La fil'o linŝard'o ĵet'is rigard'o'n sur la paper'foli'et'o'j'n, kaj ĉio'n kompren'is. Tiam li fal'et'is en apog'seĝ'o'n, kaŝ'is la kap'o'n en si'a'j'n man'o'j'n, kaj ek'plor'eg'is.

       Aŭd'ant'e bru'o'n de plor'eg'o'j en la apud'a ĉambr'o, la patr'o, kiu ne pov'is suspekt'i la kaŭz'o'n de tiu'j larm'o'j, mal'ferm'is la pord'o'n komunik'ig'ant'a'n, dezir'ant'e pet'i de li la motiv'o'n, kaj li'n konsol'i.

       — Kio'n vi hav'as, mi'a kar'a infan'o, li dir'is; kiu pov'is vi'n ĉagren'i.

       — Nur vi.

       — Mi ! Vi sci'as, ke, por ke vi est'u feliĉ'a, mi don'us mi'a'n sang'o'n.

       — Ebl'e. Sed vi ne hav'is rajt'o'n liver'i la honor'o'n.

       — Andre'o, kiu pov'is dir'i al vi...?

       — Ne'util'e ruz'i nun, nek el'pens'i mensog'o'j'n; mi ne vi'n kred'us. Ceter'e mi sci'as ĉio'n.

       — Kio'n vi vol'as dir'i per tiu vort'o ĉio, balbut'is la mal'feliĉ'a patr'o, esperant'e si'n al'kroĉ'i al sav'ont'a'j branĉ'o'j.

       Ne respond'int'e, li'a fil'o montr'is la leter'o'j'n: la mal'jun'ul'o pal'iĝ'is.

       — Vi bon'e vid'as, dir'is la jun'ul'o, ke la riĉ'ec'o, kiu'n ni ĝu'as, est'as riĉ'ec'o ŝtel'it'a, ke la nom'o, kiu'n mi port'as, est'as nom'o mal'pur'ig'it'a.

       — Mal'feliĉ'a infan'o, ek'kri'is linŝard'o per ne hom'a voĉ'o, vi do ne sent'as, ke vi mi'n mort'ig'as ?

       — Tro mal'fru'e, respond'is Andre'o sen'kompat'e; la mal'bon'aĵ'o est'as ne'kurac'ebl'a. Ve ! kial vi ne mort'is antaŭ mi'a nask'iĝ'o.

       Nur per ĝem'ad'o respond'is la mal'jun'ul'o.

       — Mi est'as edz'o, mi est'as patr'o, daŭr'is Andre'o koler'eg'a. Antaŭ'e mi pov'is protest'i tiu'n riĉ'aĵ'o'n, ĝi'n re'don'i al ĝi'a ver'a posed'ant'o kaj post'e paf'i kugl'o'n en mi'a'n kap'o'n.

       Oni est'us kompren'int'a, ke mi abomen'as vi'a'j'n ag'o'j'n: de neniu mi est'us kulp'ig'ebl'a, konsider'ind'a kiel vi'a kun'kulp'ant'o. Sed nun la dev'o mi'n dev'ig'as konserv'i tiu'j'n riĉ'aĵ'o'j'n, mi'n dev'ig'as mensog'i pri ili'a de'ven'o, mi'n dev'ig'as unu'vort'e daŭr'ig'i vi'a'n rab'ist'a'n ag'o'n; ĉar mi ne vol'as, ke iam mi'a'j fil'o'j mi'n riproĉ'u, ke mi al ili hered'ig'is la hont'o'n sam'temp'e kun la mon'o, mi'n kulp'ig'u, ke mi ili'n dev'ig'as port'i la nom'o'n de hipokrit'ul'o kaj de ŝtel'ist'o.

       La mal'jun'ul'o ne pov'is pli'o'n aŭd'i. Li el'ir'is, si'n al'kroĉ'ant'e sur la mur'o'j: kaj li hav'is nur la temp'o'n en'ir'i en si'a'n ĉambr'o'n kaj si'n ĵet'i sur lit'o'n.

       Pri Andre'o, li est'is re'fal'int'a en si'a'n apog'seĝ'o'n. Per la brak'o'j li dolor'e kun'prem'is si'a'n brust'o'n por halt'ig'i la plor'eg'o'j'n, kiu'j minac'is li'n sufok'i. Intern'e de li io dis'ŝir'iĝ'is, la estim'o kaj la am'o, kiu'j'n li sent'is al si'a patr'o.

       Subit'e fal'eg'is long'a est'int'ec'o de feliĉ'ec'o. Ĉar li kompren'is, ke li'a edz'in'o kaŭz'is la mal'feliĉ'o'n per ŝi'a mal'am'em'a sagac'ec'o, ĉar li sent'is, ke li ne est'as am'at'a, sekv'e ke li ne pov'as ricev'i de ŝi la konsol'o'j'n, kiu'j'n li bezon'as, li ŝi'n riproĉ'is, ĉar ŝi dev'ig'is li'n mal'ferm'i li'a'j'n okul'o'j'n: kaj, sent'ant'e si'n sol'a en la mond'o, li mal'esper'is pri la est'ont'ec'o.

       Las'ant'e flu'i tiu'n larm'o'torent'o'n, kiu'n ŝi ne pov'is halt'ig'i, Helen'o el'ir'is. Aŭd'int'e stertor'i en la najbar'a ĉambr'o, ŝi en ĝi'n rapid'is. Ŝi'a bo'patr'o, sven'ant'a sur si'a lit'o, aŭd'ig'is tiu'n spir'ad'o'n fort'a'n kaj bru'a'n, kiu antaŭ'ir'as la agoni'o'n.

       — Rapid'e, la kurac'ist'o'n, ŝi dir'is al serv'ist'o. Kur'u kaj li'n ven'ig'u.

       Sed la vilaĝ'a doktor'o al'ven'is nur post du hor'o'j. Li trov'iĝ'is apud la markiz'o de Prelong'o, kiu est'is fal'int'a en la brak'o'j'n de Raŭl'o, ek'sci'ant'e la nov'aĵ'o'n, kiu'n al li kon'ig'is li'a fil'o.

       Per unu rigard'o, la praktik'ist'o juĝ'is la stat'o'n de la mal'san'ul'o.

       — Cerb'a sang'ad'o ! li dir'is al sinjor'in'o linŝard'o: li est'as sen'esper'e mort'ont'a.

       Post'e al'proksim'iĝ'ant'e al la lit'o, kaj stud'int'e la simptom'o'j'n:
— La viv'a'j centr'o'j ne est'as tuŝ'it'a'j; kred'ebl'e li viv'os ankoraŭ dum kelk'a'j tag'o'j; sed li ne re'san'iĝ'os.

       Kaj, far'int'e larĝ'a'n sang'el'tir'o'n, li el'ir'is, dir'ant'e, ke li re'ven'os dum la vesper'o.

       Tuj post tiu operaci'o, la patr'o linŝard'o mal'ferm'is si'a'j'n okul'o'j'n, ŝajn'is re'memor'i kaj pen'is si'n lev'i. Sed la paraliz'o li'n najl'is sur li'a lit'o mal'mov'ig'it'a'n.

       Post tri tag'o'j, ĉar la mal'san'ul'o aŭd'is sur la strat'o grand'a'n bru'o'n de kaleŝ'o'j kaj de ĉeval'o'j, miks'it'a'n kun religi'a'j kant'o'j:
— Petr'o, li dir'is al la farm'a knab'et'o ĉi tie met'it'a por li'n serv'i, kio do okaz'as ekster'e ?

       — Est'as la en'ter'ig'o de la markiz'o de Prelong'o.

       — Nu, la markiz'o mort'is, li murmur'is dolor'e; kial oni ne tio'n kon'ig'is al mi ?

       Petr'o kompren'is, ke li ek'dir'is mal'sprit'aĵ'o'n: sed, ĉar est'is tro mal'fru'e por ĝi'n mal'konfes'i, li daŭr'ig'is:
— Li mort'is subit'e, ek'sci'int'e, ke nov'a Revoluci'o okaz'is.

       — Ĉu li est'is sol'a en si'a kastel'o ?

       — Ho ! ne; sinjor'o Raŭl'o trov'iĝ'is apud li.

       — Li est'as feliĉ'eg'a, sopir'is la mal'jun'ul'o. Li mort'is, ĉirkaŭ'at'a de l’estim'o kaj de la respekt'eg'o de si'a fil'o: mi kun'port'os en la tomb'o'n nur la mal'ŝat'o'n kaj la mal'am'o'n de la mi'a.

       Li'a'j okul'o'j ferm'iĝ'is: kaj li ŝajn'is ek'dorm'i.

       Kiam la kurac'ist'o re'ven'is vesper'e, post kiam li al'proksim'iĝ'is al la lit'o, en kiu la mal'san'ul'o ĉiam ŝajn'is dorm'ant'a, li si'n turn'is al apud'est'ant'o'j, dir'ant'e:
— Mi'a ĉe'est'o nun sen'util'iĝ'as: ĉar sinjor'o linŝard'o est'as mal'viv'a de du hor'o'j almenaŭ.

       Est'is tio'n rimark'int'a'j nek Andre'o nek Helen'o.

       Post la mort'o de Roĝer'o de Prelong'o, Raŭl'o, li'a sol'a fil'o, natur'e hered'is li'a'n titol'o'n kaj li'a'j'n bien'o'j'n. Sed, ĉar la monarĥ'ec'o, kiu'n li'a'j famili'a'j tradici'o'j li'n dev'ig'is serv'i, est'as reprezent'at'a nur de sen'kron'a infan'o kaj de mal'jun'ul'o ekzil'it'a, la jun'a markiz'o si'n demand'is kor'tuŝ'e, kia do nun est'os la cel'o de li'a viv'o.

       Li trov'iĝ'is sol'a en la mond'o. Kelk'a'j'n jar'o'j'n post si'a re'ven'o en Franc'uj'o'n, li'a patr'in'o pere'is de mal'rapid'a mal'san'o ricev'it'a dum la ekzil'o.

       Nun, post kiam li est'is ofer'int'a al la mal'viv'a markiz'o la last'a'j'n honor'o'j'n, kio por Raŭl'o est'as far'ebl'a ?

       Ne'vol'e li ek'pri'pens'is al fraŭl'in'o suzan'o de Bel'voj'o, jun'ec'a amik'in'et'o, kiu'n de long'e li silent'e am'eg'is.

       Kompar'it'e kun tiu de Prelong'o'j, la nobel'ec'o de la baron'o de Bel'voj'o est'is ne'antikv'a. Ĝi datum'is nur de Henrik'o IV a; kaj en li'a genealogi'a arb'o trov'iĝ'is mult'e pli da Parlament'a'j konsil'ant'o'j ol da part'o'pren'ant'o'j de la Versailles’a kort'eg'o. Pro tio ĝis nun la ebl'ec'o de edz'iĝ'o kun la ĉarm'a suzan'o est'is por Raŭl'o nur rev'o ŝajn'e ne efektiv'ig'ebl'a.

       Li sci'is, ke la mal'jun'a markiz'o est'us akcept'int'a tre mal'entuziasm'e la hipotez'o'n de tia unu'iĝ'o, ĝi'n konsider'ant'e kiel mal'nobel'edz'ig'o'n: ĉar por li la rob'a nobel'ec'o de Bel'voj'o'j pov'is est'i nur mask'it'a burĝ'ec'o. Cert'e la graf'o Raŭl'o montr'is al si'a patr'o obe'em'o'n tiel respekt'em'a'n, ke li est'us pli am'int'a ĉio'n sufer'i ol sufer'ig'i la patr'a'n am'o'n per la dolor'o de mal'konsent'o; sed nun, ĉar la mal'jun'a nobel'ul'o ne ekzist'is plu, li'a fil'o si'n demand'is ĉu tiu'j mal'nun'a'j opini'o'j, kiu'j'n li respekt'is sed ne part'o'pren'is, est'is sufiĉ'e potenc'a'j por mal'feliĉ'ig'i li'a'n viv'o'n. La am'o parol'is estr'e en la kor'o de la jun'ul'o; post ok tag'o'j, li el'ir'is el si'a famili'a dom'eg'o, kaj re'ven'is Pariz'o'n.

       Kaj, post tri monat'o'j, en la preĝ'ej'o Saint Thomas d’Aquin, la tut'a alt'rang'a societ'o rapid'is don'i al Raŭl'o pruv'o'n de si'a estim'o, ĉe'est'ant'e ĉe li'a edz'iĝ'o kun fraŭl'in'o suzan'o de Bel'voj'o.

       Kiam eĉ la patr'o de Raŭl'o est'us est'int'a mil'foj'e prav'a, la nov'a markiz'in'o de Prelong'o, nur si'n vid'ig'ant'e, sen'kulp'ig'is kaj eĉ rajt'ig'is tiu'n mal'respekt'et'o'n kontraŭ antaŭ'juĝ'o'j de la antikv'a nobel'ec'a mal'humil'ec'o. Est'is mal'facil'e vid'i vir'in'o'n pli am'ind'a'n, pli afabl'a'n, proviz'it'a'n de vizaĝ'o pli simpati'a, pli ind'a'n unu'vort'e port'i la glor'a'n nom'o'n, kiu'n Raŭl'o ek'fal'ig'is en ŝi'a'n edz'in'iĝ'a'n korb'o'n. Pro tio, sent'ant'e la respond'ec'o'n, kiu pez'as sur ŝi'n, suzan'o montr'iĝ'is pli ĵaluz'a kaj pli fier'a pri ŝi'a titol'o ol ŝi'a edz'o mem: ŝi sen'bedaŭr'e kaj tut'kor'e est'us pli am'int'a la mort'o'n ol ĉia'n ajn far'iĝ'o'n kapabl'a'n, eĉ de mal'proksim'e, ĵet'i mal'pur'aĵ'o'n sur ŝi'a'n nov'a'n blazon'o'n.

       Ha ! tiu blazon'o ! Ŝi am'e ĝi'n rigard'ad'is dum mult'a'j hor'o'j, ne la mal'original'a'n kopi'o'n, kiu trov'iĝ'is desegn'it'a sur ŝi'a'j juvel'uj'o'j, ŝi'a arĝent'il'ar'o, la pec'o'j de ŝi'a vest'ar'o kaj la kartuŝ'o'j de ŝi'a'j kaleŝ'o'j, sed la sol'a'n ver'a'n, la sol'a'n histori'a'n, tiu'n, kiu trov'iĝ'is supr'e de la pord'o en'ir'ig'ant'a en la grand'a'n nord'a'n tur'o'n, tiu'n blazon'o'n unu'vort'e, kiu'n la antikv'a Vilhelm'o skulpt'ig'is sur granit'plat'o'n, kiam li re'ven'is el Palestin'o, kaj kiu'n li sigel'is por ĉiam sur la mur'o'n de si'a kastel'o.

       Ĉar ĝi est'is mirakl'e sav'it'a unu'a'foj'e dum Ludovik'o XIII a, kaj du'a'foj'e dum la Revoluci'o, tiu du'obl'a hazard'o don'is al tiu respekt'ind'a rest'aĵ'o grav'ec'o'n de talisman'o:
kaj la jun'a markiz'in'o, iom superstiĉ'a, sincer'e kred'is, ke la feliĉ'ec'o aŭ la mal'feliĉ'ec'o de la Prelong'a famili'o est'as ne'romp'ebl'e al'lig'it'a'j al tiu ŝton'o.

       Raŭl'o oft'e ŝi'n mok'et'is pri tiu tem'o.

       — Mi'a kar'a suzan'o, li dir'is, mi kelk'a'foj'e incit'et'is mi'a'n patr'o'n, dir'ant'e, ke li est'as pli reĝ'em'a ol la reĝ'o; sed rajt'e mi pov'us vi'n proklam'i pli Prelong'em'a ol mi mem, kaj precip'e ol la respekt'ind'a Vilhelm'o, la kre'int'o de ni'a famili'o. Ĉar ni supoz'u, ke tiu heraldik'a ŝton'o est'us est'int'a romp'it'a, kred'ebl'e la kun'ul'o de la sankt'a reĝ'o tut'e simpl'e est'us re'far'ig'int'a ali'a'n, kaj pri tio neniel est'us ĉagren'iĝ'int'a.

       — Ĉiu hav'as si'a'n sen'danĝer'a'n mal'prudent'aĵ'et'o'n: mi est'us rajt'a mi'a'vic'e mok'et'ant'e la pi'a'n zorg'o'n, per kiu vi konserv'as vi'a'n antikv'a'n flar'tabak'uj'o'n.

       — Ha ! tio est'as ali'a afer'o, respond'is Raŭl'o, far'iĝ'int'e subit'e ne'rid'em'a. Tiu tabak'uj'o est'as famili'a memor'aĵ'o, kiu'n la reĝ'o Ludovik'o XV a iam donac'is al mi'a av'o. Dum la ekzil'o, por neniu mon'sum'o mi'a patr'o konsent'is ĝi'n for'las'i. Por aĉet'i pan'o'n, li dis'met'is la diamant'o'j'n, kaj ili'n vend'is unu post la ali'a. Post'e, kiam nur rest'is la uj'o, ornam'it'a, kiel vi vid'as, per Watteau’a pentr'aĵ'o kaj ĉirkaŭ'at'a de or'rand'o hav'ant'a diamant'ĉel'o'j'n bedaŭr'ind'e mal'plen'a'j'n, li ĝi'n kaŝ'is zorg'e en angul'o'n de ŝrank'o, ĵur'ant'e sur la anim'o'j'n de Prelong'o'j glor'e mort'int'a'j por la reĝ'o kaj por Franc'uj'o, ke li pli am'us mort'i pro mal'sat'o ol si'n sen'ig'i da tiu juvel'o. Kaj vi vid'as, ke li respekt'is si'a'n parol'o'n.

       — Sed kial vi ne ĝi'n re'star'ig'as ?

       — Tial ke la difekt'iĝ'o mem de tiu juvel'o al mi memor'ig'as la kuraĝ'o'n montr'it'a'n de mi'a patr'o dum la mal'feliĉ'ec'o. Ĝi'n tuŝ'i ŝajn'us al mi mal'respekt'o, detru'o de memor'aĵ'o, Tia'n, kia ĝi est'as, mi ĉiam vol'as ĝi'n konserv'i, por ke ĝi al mi montr'u la ver'a'n voj'o'n sekv'ot'a'n, mi'n sub'ten'u, mi'n kuraĝ'ig'u, kaj, se est'us bezon'e, mal'help'u mi'a'n mal'venk'o'n.

       Post tiu'j parol'o'j ek'salt'is la kor'o de la jun'a markiz'in'o:
ĉar ŝi kompren'is, ke Raŭl'o al ŝi al'port'is ne nur la nobel'ec'o'n, kiu ŝi'n fier'ig'is, sed sam'temp'e la nobl'ec'o'n, kiu feliĉ'ig'as; ĉar la nobl'ec'o est'as mult'e pli mal'oft'a ol la nobel'ec'o.

       Feliĉ'e por ambaŭ ili si'n am'eg'is reciprok'e: ĉar nur tiu am'o fervor'a est'is kapabl'a toler'ig'i al ili tiu'n ted'ig'a'n viv'manier'o'n kvazaŭ monaĥ'a'n, kiu'n ili viv'ad'is en Prelong'o.

       Pro fidel'ec'o al la fal'int'a dinasti'o, Raŭl'o est'is dev'ig'at'a si'n de'ten'i de ĉiu okup'o, kiu ĉu de proksim'e ĉu de mal'proksim'e rilat'as kun la politik'o.

       Dum la last'a'j balot'o'j por la departement'a konsil'ant'ar'o, la pli'mult'o de voĉ'don'o'j ŝajn'is al'ir'ont'a al Andre'o linŝard'o. Ali'part'e la reg'ist'ar'o de Ludovik'o-Filip'o, dezir'ant'e re'ven'ig'i al si la dis'iĝ'ant'a'j'n er'o'j'n de l’antikv'a nobel'ar'o, sekret'e sci'ig'is Raŭl'o'n, ke, se li vol'us si'n prezent'i kiel kandidat'o'n, li'a elekt'o est'us cert'a.

       Ek'kon'int'e tiu'j'n mal'laŭt'a'j'n intrig'o'j'n, Andre'o, kiu'n manĝ'eg'is la konscienc'riproĉ'o'j, si'a'vic'e rifuz'is la mandat'o'n al li prezent'it'a'n: ĉar li ne konsent'is kontraŭ'batal'i la vir'o'n ŝtel'it'a'n de li'a patr'o.

       — Prezent'u do vi'n mal'tim'e, sinjor'o linŝard'o, dir'is tiam Raŭl'o, dezir'ant'e fin'ig'i tiu'n batal'et'o'n; kaj est'u cert'a, ke mi vi'n help'ad'os.

       Dank’al la protekt'o de la markiz'o, Andre'o est'is elekt'it'a per prem'eg'ant'a pli'mult'o.

       Ĉar la politik'o est'is ferm'it'a, sinjor'o de Prelong'o hav'is do nur unu ebl'a'n okup'ad'o'n, la meti'o'n de kamp'ar'a nobel'ul'o. Per la princ'a dot'o, kiu'n al li suzan'o al'port'is, li decid'is, ke li pli'vast'ig'os si'a'n bien'o'n por re'don'i al la kastel'o de Prelong'o re'bril'o'n de ĝi'a pas'int'a grand'ec'o.

       Li'n fort'e instig'is en tiu'n voj'o'n la markiz'in'o, kiu fervor'e akcept'is ĉio'n, kio pov'is pli'alt'ig'i la glor'o'n kaj la fam'o'n de la nom'o de ŝi port'at'a. Ŝi eĉ pet'is de si'a edz'o, ke li aĉet'u la Foli'er'aĵ'a'n arb'ar'o'n, mal'facil'e ekspluat'ebl'a'n, sed en'hav'ant'a'n mult'a'j'n ĉiu'spec'a'j'n ĉas'best'o'j'n.

       — Kiam oni nom'iĝ'as la markiz'o de Prelong'o, ŝi dir'is, oni dev'as prezent'i al si'a'j invit'it'o'j ĉas'o'j'n preskaŭ reĝ'a'j'n.

       Raŭl'o, kiu moment'e ŝancel'iĝ'is, rid'et'is kaj fin'e ced'is:
ceter'e ĉiam tia'manier'e fin'is la disput'o'j, kiam okaz'e ili inter si mal'konsent'et'is.

       La viv'ad'o est'is do tut'e unu'ton'a por la jun'a markiz'in'o, sed ŝi trov'is en si'a ne'konsum'ebl'a dis'don'em'o ĉiu'moment'a'n okup'ad'o'n. Ĉiu'tag'e ŝi jung'ig'is si'a'n kaleŝ'o'n; kaj mal'san'ul'o'j, mal'jun'ul'o'j, for'las'it'o'j ŝi'n vid'is al'ven'ant'a'n al ili'a lit'o, kie'n ŝi al'port'is konsol'a'j'n parol'o'j'n kaj kurac'il'o'j'n, esper'o'n kaj mon'er'o'j'n.

       Jam de du jar'o'j Prelong'a'j ge'sinjor'o'j est'is edz'iĝ'int'a'j, kaj ili ĉagren'iĝ'is: ĉar ili'a'n reciprok'a'n am'o'n ne kron'is la nask'o de infan'o. Sed, ia'n vesper'o'n, la bel'a suzan'o konfes'is al Raŭl'o, ke kred'ebl'e ili'a rev'o proksim'e far'iĝ'os real'aĵ'o.

       Dum la long'a'j vintr'a'j vesper'kun'ven'o'j antaŭ'est'ant'a'j la nask'iĝ'o'n de la id'o tiel dezir'eg'it'a, la ge'edz'o'j konstru'is sen'fin'a'j'n projekt'o'j'n pri la ekzist'ad'o de l’est'ont'a infan'o.

       Cert'e ambaŭ dezir'is knab'o'n, kiu daŭr'ig'os la Prelong'a'n ras'o'n: sed suzan'o li'n dezir'is mult'e pli obstin'e ol ŝi'a edz'o. Kiam la markiz'o incit'e dir'is, ke fil'in'o est'os sam'kor'e akcept'it'a de li, la jun'a vir'in'o ek'kri'is:
— Ho ! amik'o mi'a, se ĝi est'as fil'in'o, kaj se ni est'os tiel mal'feliĉ'a'j, ke ni ne nask'os ali'a'j'n id'o'j'n, ĉu vi ne trem'et'as pri'pens'ant'e, ke unu inter la plej fam'a'j franc'a'j nom'o'j mal'aper'os el histori'a'j tabel'o'j ?

       — Nu, kar'a amik'in'o, se tio okaz'os, ni dev'os ĝi'n akcept'i rezignaci'e.

       Kaj ĵus est'is tiu rezignaci'o iom mok'em'a, kiu koler'ig'is la kastel'mastr'in'o'n.

       Fin'e post la natur'a temp'o'lim'o, la tim'o'j de suzan'o efektiv'iĝ'is; kaj ŝi nask'is rav'a'n fil'in'et'o'n.

       Raŭl'o hav'is ĉas'gard'ist'o'n nom'it'a'n kamuŝ'o. La antaŭ'a'n jar'o'n li edz'iĝ'is kun jun'ul'in'o, Virgini'o burbant'o, kiu ĵus fin'is si'a'j'n akuŝ'ist'in'a'j'n stud'o'j'n. Pro am'o ŝi for'las'is klient'ar'o'n kontent'ig'e komenc'ant'a'n, kaj sen'bedaŭr'e en'tomb'iĝ'is fund'e'n de arb'ar'o'j. Oni decid'is, ke ŝi kurac'os sinjor'in'o'n de Prelong'o.

       Sed Virgini'o graved'iĝ'is dum la sam'a epok'o ol la markiz'in'o. Pro tio, ĉar la du akuŝ'o'j proksim'um'e koincid'os, oni est'is dev'ig'at'a for'las'i tiu'n projekt'o'n. Tri tag'o'j'n antaŭ suzan'o, la kamuŝ'a vir'in'o nask'is knab'o'n, kiu viv'is nur kelk'a'j'n hor'o'j'n. Ĉar ŝi hav'is mult'e da lakt'o, la kurac'ist'o opini'is, ke ŝi est'as nutr'ist'in'o tut'e ŝat'ind'a por la infan'in'o nask'it'a de la markiz'in'o. Virgini'o ĝoj'e akcept'is. Ŝi las'is la gard'ist'o'dom'o'n, kiu'n ŝi loĝ'is, kaj lok'iĝ'is en kastel'o'n por zorg'i pri si'a nutr'it'in'o.

       Kiam li vid'is tiu'n hom'a'n larv'o'n, kiu blek'et'is en si'a lul'il'o, la markiz'o sent'is unu'e mir'o'n miks'it'a'n kun ia ĉagren'et'o. Sen'konsci'e li ŝi'n riproĉ'is, ke ŝi ne real'ig'as la ne'konfes'it'a'n rev'o'n, kiu'n, malgraŭ li'a ŝajn'a sed mal'sincer'a ne'dezir'em'o, li am'e kares'is fund'e de si'a kor'o.

       Pri la markiz'in'o, kiu tuj diven'is la intim'a'j'n sent'o'j'n de si'a edz'o, ŝi est'is ĉagren'eg'a. Ŝi demand'is si'n, kaj ne sen mal'trankvil'ec'o, ĉu la am'o, kiu'n Raŭl'o sent'is al ŝi, ne sufer'os pro tia el'rev'iĝ'o, kaj ne pli'mal'grand'iĝ'os. Sed ŝi'a tim'o rapid'e vapor'iĝ'is: de la unu'a balbut'o, la ge'patr'o'j est'is tuj kapt'it'a'j de la venk'ant'a bel'et'ec'o de tiu infan'in'o, kiu rid'et'is al la viv'o kun la ne'konsci'a ĉarm'o de nov'nask'it'o'j.

       — Ĉar bedaŭr'ind'e, dir'is iam suzan'o, al tiu knab'in'et'o est'os mal'permes'at'a la port'o de ni'a nom'o, ni ŝi'n edz'in'ig'os kun alt'ras'a vir'o, kun unu el vi'a'j sam'nobel'ul'o'j, kiu daŭr'ig'os la tradici'o'n de vi'a'j pra'patr'o'j kaj sam'temp'e tiu'n de si'a'j.

       — Mi tut'e konsent'as kun vi, respond'is la jun'a patr'o:
sed mi pen'ad'os precip'e, ke ŝi edz'in'iĝ'u kun edz'o, kiu ŝi'n feliĉ'ig'os.

       Dum Prelong'a'j ge'sinjor'o'j esprim'is tiu'n dezir'o'n ebl'e iom antaŭ'temp'a'n, la knab'in'et'o kresk'is, kaj iom post iom ali'form'iĝ'is. Pro tio, kiam ŝi'a'j membr'o'j pli'long'iĝ'is, kiam ŝi'a inteligent'ec'o pli'vast'iĝ'is, far'iĝ'is ne'sent'it'a ŝanĝ'o en la kor'o de ge'patr'o'j. Post kelk'a'j monat'o'j, nenia kompar'o est'is ebl'a inter la iam'a embri'o, kies akr'a'j kri'ad'o'j ŝir'is la orel'o'n, pro kiu nenio ekzist'is en la mond'o krom la mam'o de ŝi'a nutr'ist'in'o, kaj la nun'a infan'in'o. La knab'in'et'o ili'n ambaŭ re'kon'is kaj el'ig'is ĝoj'a'j'n kri'et'o'j'n, prezent'ant'e si'a'j'n mal'fort'a'j'n brak'o'j'n. La markiz'o sent'is, ke ŝi ĉirkaŭ'pren'as li'a'n kor'o'n per ne'vid'ebl'a'j lig'il'o'j, el kiu'j ceter'e li neniel pen'is si'n liber'ig'i. Ĉiu'tag'e li al ŝi al'port'is kelk'a'n nov'a'n lud'il'o'n, interes'iĝ'is al ŝi'a'j plej et'a'j balbut'o'j; kaj kiam ŝi okaz'e tern'is, tuj li montr'is rid'ind'a'n terur'o'n, kiu rid'et'ig'is la doktor'o'n ĉiu'moment'e al'vok'it'a'n pro konsil'iĝ'o.

       Pri la markiz'in'o, antaŭ la infan'in'et'o blank'a kaj roz'a, ŝi fal'is en ver'a'j'n rav'o'j'n: kaj ŝi sincer'e si'n demand'is ĉu est'as ebl'e, ke trov'iĝ'as en la mond'o knab'in'et'o pli ĉarm'a kaj pli inteligent'a, laŭ si'a aĝ'o. Kaj ŝi est'is preskaŭ prav'a:
ĉar ĉiu'j, al kiu'j est'is permes'it'a la honor'o vizit'ad'i fraŭl'in'o'n de Prelong'o, sen'kaŝ'e konsent'is, ke kun si'a'j brun'or'a'j bukl'o'j, si'a'j grand'a'j blu'verd'a'j okul'o'j kaj si'a'j ruĝ'a'j lip'o'j, la mal'grand'a Matildo prezent'is rimark'ind'a'n kaj original'a'n vizaĝ'o'n.

       Raŭl'o pet'is de mal'nov'a amik'o de si'a patr'o, la graf'o de Gimbalo, ke tiu ĉi bon'vol'u est'i la bapt'o'patr'o de li'a fil'in'o. La graf'o respond'is sen'prokrast'e, ke tia honor'o ne rifuz'iĝ'as, sed ke li pov'os kontent'ig'i tiu'n dezir'o'n nur en la ven'ont'a jar'o.

       La sinjor'o de Gimbalo est'is guberni'estr'o de Guadelupo. Dev'ig'at'a rest'i en si'a ofic'o, li atend'is por re'ven'i Franc'uj'o'n ke est'us fin'it'a li'a komand'a temp'o. Pro tio, la infan'in'o est'is provizor'e nur ond'o'um'it'a: kaj oni atend'is sen'pacienc'e la tag'o'n elekt'it'a'n por la ceremoni'o.

       Tiam ĉio mov'iĝ'is en la land'o. La preĝ'ej'o est'is re'pentr'it'a de supr'e mal'supr'e'n: nov'a'j vitr'aĵ'o'j anstataŭ'is la mal'nov'a'j'n, mal'pur'ig'it'a'j'n de la polv'o: la antikv'a sonor'il'ej'o kvadrat'a kaj masiv'a, datum'ant'a de la dek'unu'a jar'cent'o est'is tut'e mir'ig'it'a, ĉar oni loĝ'ig'is en ĝi'n nov'a'j'n sonor'il'o'j'n, kiu'j vibr'ig'is atmosfer'o'n per gaj'a sonor'il'ar'o.

       Dum mult'a'j monat'o'j, labor'ist'o'j klopod'is, ordon'it'a'j de Raŭl'o. La kastel'o est'is re'ord'ig'it'a, kaj la mebl'ar'o tut'e ŝanĝ'it'a: ĉar la jun'a markiz'in'o plend'is, ke ŝi'a'j okul'o'j est'as sen'ĉes'e ofend'it'a'j de tiu'j Imperi'o'stil'a'j mebl'o'j, tiel pez'a'j, tiel mal'bel'a'j, per kiu'j la mal'jun'a linŝard'o iam plen'ig'is la ĉambr'ar'o'j'n; kaj ŝi esprim'is la dezir'o'n, ke ili est'u anstataŭ'it'a'j de mebl'ar'o pli nun'stil'a. Ĝis du'dek mejl'o'j rond'e, invit'o'j est'is send'it'a'j. La tut'a nobel'ar'o ĉirkaŭ'ant'a, dezir'ant'e, ke la markiz'o ricev'u pruv'o'n de ĝi'a amik'ec'o, rapid'e kon'ig'is si'a'n akcept'o'n. Pro tio ĉiu'tag'e riĉ'a'j kaleŝ'o'j vetur'ig'is la mult'a'j'n amik'o'j'n de Raŭl'o: kvankam la kastel'o est'as vast'a, tamen la markiz'o tim'is, ke ĝi ne pov'os ili'n ĉiu'j'n akcept'i.

       Fin'e al'ven'is la tag'o dezir'it'a. La sun'o, kiu bon'vol'is part'o'pren'i la fest'o'n, lev'iĝ'is en ĉiel'o sen'nub'a. Ĉar ĝi promes'is bel'a'n tag'o'n, la tut'a an'ar'o rapid'is al la voj'o, kiu el kastel'o konduk'as al la preĝ'ej'o. Ĉiu'j dom'o'j de la vilaĝ'o montr'iĝ'is girland'o'plen'a'j. La orel'o'j'n surd'ig'is la paf'o'j eksplod'ig'it'a'j de land'an'o'j, sign'e de ĝoj'eg'o. Kaj kiam komenc'is la sin'sekv'ad'o de vetur'il'o'j, kiam, post la kaleŝ'o'j de invit'it'o'j aper'is la grand'fest'a ĉar'o de Prelong'o'j, tren'at'a de kvar ĉeval'o'j,( ĉar'o, kiu'n la mort'int'a markiz'o feliĉ'e re'trov'is sen'difekt'a ĉe vetur'il'a komerc'ist'o en ale'eg'o de Champs Elysées ) tiam ripet'it'a'j aplaŭd'o'j kaj viv'u’oj salut'is la mal'grand'a'n matild'o'n, kiu tut'e mal'aper'is sub amas'o da punt'o'j kaj da ruband'o'j. Kaj la entuziasm'o est'is tiel frenez'a, la atent'o tiel koncentr'iĝ'ant'a al tiu sol'a punkt'o, ke oni eĉ ne rimark'is la kaleŝ'o'n de li'a episkop'a Moŝt'o, sinjor'o de Birmundo, Jerusalem'a episkop'o, special'e ven'int'a por tiu pi'a ceremoni'o.

       Dum la vesper'o, du'cent'manĝ'il'ar'a vesper'manĝ'o kun'ig'is ĉiu'j'n invit'it'o'j'n en la vast'a manĝ'o'ĉambr'o de la kastel'o. La park'o, lum'ig'it'a al giorno de kolor'a'j lum'pot'et'o'j kaj de veneci'a'j lantern'o'j, est'is liver'it'a al la an'ar'o, kiu ĝis la maten'o ĝoj'eg'e lac'eg'iĝ'is per plej sen'ripoz'a'j danc'o'j; dum ne'vid'ebl'a'j orkestr'o'j, kaŝ'it'a'j intern'e de kresk'aĵ'ar'o'j, pen'is ord'ig'i la paŝ'o'j'n de kvadril'o'j. La ne'natur'a ruin'aĵ'o, konstru'it'a fund'e de la ĝarden'o, ali'form'ig'it'a en bufed'o'n, en'hav'is barel'o'j'n plen'a'j'n da pom'vin'o: kvar kel'ist'o'j pen'is sed mal'facil'e sen'soif'ig'i la soif'ant'a'j'n danc'ant'o'j'n.

       Fin'e, kiam post la last'a lum'pot'et'o esting'it'a, post la last'a gut'o da pom'vin'o trink'it'a, la sun'o lev'iĝ'ant'e dev'ig'is la Prelong'an'o'j'n re'ven'i hejm'e'n, ĉiu'j tut'kor'e inter'konsent'is, ke neniam oni vid'is en la kastel'o fest'o'n tiel bon'e sukces'int'a'n.

       Sed, en tiu ĝeneral'a ĝoj'ec'o, est'is vir'in'o, kiu'n tiu'j entuziasm'a'j el'montr'o'j pal'ig'is pro ĵaluz'ec'o: ŝi est'is Helen'o.

       — Mal'nobl'a'j kamp'ar'an'o'j, ŝi balbut'is koler'e: kiam mi pens'as ke, pro la bapt'o de mi'a'j fil'o'j, neniu pens'is prezent'i al mi ia'n pruv'o'n de simpati'o.

       Moment'e la sci'vol'o venk'is: kiel ali'a'j, sinjor'in'o linŝard'o al'ir'is en la park'o'n. Tra la fenestr'o'j larĝ'e mal'ferm'it'a'j, ŝi ek'vid'is la bel'eg'a'n du'cent'manĝ'il'ar'a'n tabl'o'n, bril'ant'a'n per trink'vitr'aĵ'o'j kaj arĝent'il'o'j sub la hel'ec'o de lustr'o'j.

       Tiam la indign'o ŝi'n sufok'is: ŝi re'ven'is hejm'e'n, kie ŝi trov'iĝ'is sol'a: ĉar Andre'o profit'is tiu'n okaz'o'n, kaj konduk'is si'a'j'n du fil'o'j'n al la kastel'o, por ke ili salt'eg'u sur la herb'ej'o'j, en la lum'o de mult'kolor'a'j lantern'o'j.

       — Jes, murmur'is mal'laŭt'e la ambici'em'a kors'in'o, mi'a'j infan'o'j est'as knab'o'j, id'o'j far'iĝ'ont'a'j vir'o'j, dum tiu muŝ'in'et'o est'as nur knab'in'o... knab'in'o, ŝi ripet'is mal'atent'e.

       Subit'e pens'o trans'ir'is ŝi'a'n cerb'o'n kiel fajr'er'o.

       — Ho ! kia ide'o ! ŝi ek'kri'is. Cert'e hodiaŭ la afer'o ŝajn'us tut'e mal'ver'ŝajn'a; sed kiu sci'as ? Per lert'ec'o kaj persist'ec'o oni pov'as traf'i ĉiu'j'n cel'o'j'n.

       Dum mult'a'j hor'o'j, Helen'o rest'is en sam'a lok'o, sen'mov'a, pli'preciz'ig'ant'a si'a'n ide'o'n.

       Kiam Andre'o re'ven'is, li trov'is si'a'n edz'in'o'n sid'ant'a'n sur seĝ'o, okul'mal'ferm'e rev'ant'a'n.

       — Kio'n do vi far'as, tut'e sol'a en la sen'lum'aĵ'o ? li dir'is.

       Kial vi ne en'lit'iĝ'is ?

       Ŝi ek'salt'is, kiel iu subit'e vek'it'a.

       — Ha ! est'as vi ! ŝi respond'is. Ĉu est'is bel'a tiu fest'o ?

       — Bel'eg'a.

       — Ĉu la knab'o'j mult'e amuz'iĝ'is ?

       — Kiel petol'ul'o'j.

       — Nu, tre bon'e. Iam ebl'e la kastel'o de Prelong'o re'vid'os simil'a'n kun'ven'o'n: sed tiam est'os ni'a'j fil'o'j, kiu'j ĝi'n prezid'os.

       Andre'o rigard'is si'a'n edz'in'o'n kun mal'trankvil'a mir'o, si'n demand'ant'e ĉu, post li'a el'ir'o, subit'a sent'erar'o ne mal'ord'ig'is ŝi'a'n spirit'o'n.

      

ĈAPITRO TRIA

    Dum'e, post la tag'o'j post'ven'is ali'a'j tag'o'j. Por far'i semajn'o'j'n, monat'o'j'n kaj jar'o'j'n: kaj la infan'o'j kresk'ad'is.

       Ludovik'o linŝard'o, la famili'a unu'a'nask'it'o, far'iĝ'is bel'a fraŭl'o, la plej bel'a cert'e en la tut'a land'o. Vizaĝ'e viv'a portret'o de si'a patr'o, li pli ankoraŭ li'n simil'is sent'em'e kaj karakter'e. Pro tio li'n Andre'o prefer'is, ĉar li vid'is si'n re'viv'ant'a en si'a unu'a fil'o, kaj sent'is, ke li sol'a est'is ind'a daŭr'ig'i la linŝard'a'n ras'o'n.

       Post li'a nask'iĝ'o, vid'ant'e tiu'n bel'a'n knab'o'n, kiu pez'is dek funt'o'j'n kaj kiu kri'ad'is kiel diabl'o, Helen'o, kapt'it'e de admir'o, li'n frenez'e ek'am'eg'is; ĉar ŝi'n instig'is al tiu sent'o la mult'a'j kaj entuziasm'a'j el'montr'o'j de ĉiu'j person'o'j ĉe'est'ant'a'j ĉe ŝi'a akuŝ'o.

       Sed kiam la infan'a'j trajt'o'j, unu'e mal'preciz'a'j, el'fiks'iĝ'is kaj pli kaj pli simil'is tiu'j'n de Andre'o, kiam li'a'j em'o'j, li'a'j kapabl'ec'o'j kaj eĉ li'a voĉ'sonor'ad'o al ŝi memor'ig'is la vir'o'n kun kiu ŝi edz'in'iĝ'is, ŝi'a am'eg'o unu'e varm'et'iĝ'is, kaj iom post iom preskaŭ mal'aper'is, anstataŭ'it'a de tiu am'et'o iom komun'a, kiu'n patr'in'o ĉiam sent'as al infan'o, kiu'n ŝi graved'iĝ'is, nask'is kaj mam'nutr'is. Li ne est'is ŝi'a sang'o, sed nur fremd'ul'o, nur la infan'o de ŝi'a edz'o, kiu'n ŝi est'is nask'int'a.

       Kia diferenc'o por Viktor'o, ŝi'a du'a fil'o ! La nask'iĝ'o de ĉi tiu mult'e ŝi'n sufer'ig'is. Li est'is infan'et'o mal'fortik'a, mal'gras'a, mal'san'ad'a, por li'n viv'ig'i, por li'n pli'kresk'ig'i, Helen'o dev'is ĉerp'i en si'a'n patr'in'a'n kor'o'n trezor'o'j'n de sin'don'ad'o. Tag'e kaj nokt'e, mal'dorm'ant'e apud li'a lul'il'o, maten'e li'n tir'eg'ant'e el la mort'o, sed vesper'e tim'ant'e, ke li pere'os, mult'foj'e ŝi li'n ten'is sen'mov'a'n en si'a'j brak'o'j. La kurac'ist'o, sku'ant'e la kap'o'n kaj dir'ant'e parol'o'j'n nur ne'preciz'a'j'n, opini'is, ke kred'ebl'e li sav'os ŝi'a'n id'o'n sed ke ŝi tre mal'facil'e li'n pov'os konserv'i. Ali'a'n tag'o'n, li cert'ig'is, ke la situaci'o ne est'as mal'esper'ig'a, sed tamen ke nur mirakl'o pov'os li'n sav'i. La mal'feliĉ'a Helen'o dev'is si'n kontent'ig'i per tiu'j du'senc'a'j fraz'o'j, kiu'j, kvankam re'kuraĝ'ig'a'j, ne for'pel'is la tim'o'n, kvankam ne esper'ig'a'j, tamen mal'help'is, ke ŝi mal'esper'u.

       Dum dek ok monat'o'j, la viv'ad'o de l’infan'o flu'is tra sen'ĉes'a'j mal'kviet'aĵ'o'j: pro tio, la am'o, kiu'n li'a patr'in'o al li ofer'is, alt'iĝ'is ĝis la frenez'ec'o. Ŝi li'n gratul'is, ĉar li bon'vol'is viv'i; ŝi est'is dank'em'a, ĉar li permes'is, ke ne est'u sen'util'a'j ŝi'a'j kor'tuŝ'ec'o'j kaj mal'trankvil'ec'o'j.

       Sed kiam Viktor'o kresk'is, kiam la star'ig'o de li'a bon'fart'o unu'e provizor'a far'iĝ'is tut'e definitiv'a, kiam unu'vort'e la tim'o'j de Helen'o mal'aper'is, tiam ali'a kaŭz'o daŭr'ig'is la ag'o'n komenc'it'a'n de la mal'san'o.

       Mal'e de li'a frat'o Ludovik'o, la du'a'nask'it'o, kvankam fortik'a en si'a intim'a konstituci'o, tamen rest'is mal'grand'a, mal'dik'a, mal'moder'e nerv'incit'ebl'a.

       Helen'o re'trov'is en li si'a'n propr'a'n sang'o'n, la sang'o'n de Bold'in'o'j.

       Kiam ŝi li'n atent'e rigard'is, ŝi si'n kred'is re'turn'e'n'ir'int'a'n al epok'o dek'tri'jar'e pli antaŭ'temp'a: al ŝi ŝajn'is, ke trov'iĝ'as antaŭ ŝi'a'j okul'o'j ŝi'a onkl'o Pietro. Ŝi re'kon'is tiu'n sam'a'n dub'e'oliv'a'n vizaĝ'kolor'o'n, tiu'j'n flam'a'j'n okul'o'j'n, tiu'n rigard'o'n bor'ant'a'n, fos'ant'a'n, simil'a'n al pik'il'o, kiu tra'pik'us la karn'o'n. Sen'moder'e pasi'a, Viktor'o koler'is kontraŭ la bar'o, kaj ne akcept'is, ke vol'ad'o ali'a ol la li'a ordon'u en la lok'o, en kiu li trov'iĝ'is. Li'a'j koler'eg'o'j de knab'et'o tro mal'sever'e eduk'it'a tuj vest'is sovaĝ'ec'a'n kaj kruel'eg'ec'a'n karakter'o'n, kiu'j li'n tim'ig'is de ĉiu'j najbar'a'j infan'o'j. Li plezur'e sufer'ig'is la best'o'j'n: kaj li'a plej grand'a feliĉ'o est'is turment'i si'a'j'n kun'ul'o'j'n per kruel'a'j petol'aĵ'o'j.

       Ia'n tag'o'n, li al'lig'is al arb'o unu el si'a'j kuz'in'et'o'j nom'it'a'n Josefino brantin'o, kaj ŝi'n las'is en tiu lok'o malgraŭ ŝi'a'j kri'ad'o'j kaj ŝi'a'j larm'o'j. Kiam ŝi'a'j ge'patr'o'j mal'trankvil'a'j ĉar ili ne vid'is ŝi'n re'ven'int'a'n, ŝi'n pet'is al ĉiu'j eĥ'o'j, Viktor'o direkt'is mem la serĉ'ad'o'j'n, don'is al la patr'o brantin'o malv'er'a'j'n sci'ig'o'j'n, kaj li'n instig'is al direkt'o diametr'e kontraŭ'a: post'e rapid'eg'e ek'kur'ant'e, li real'ir'as la knab'in'et'o'n turment'it'a'n de tiu mal'sprit'a fantazi'o, ŝi'n mal'lig'as, ŝi'n re'konduk'as al la farm'o'dom'o kaj al ŝi mal'permes'as la rakont'o'n de l’histori'o, ŝi'n minac'ant'e de frap'ar'o, se ŝi li'n mal'obe'os. La mal'feliĉ'a infan'in'o, terur'it'a, tim'ant'a kiel fajr'o'n la minac'o'n de ŝi'a persekut'ant'o, sen'respond'e sufer'is la sur'vang'o'j'n de si'a'j ge'patr'o'j, konvink'it'a'j, ke ili'a fil'in'o ili'n mok'is, si'n serĉ'ig'int'e dum la tut'a tag'o.

       Ali'a'n tag'o'n, al'ven'is en vilaĝ'o'n trup'o de ĵongl'ist'o'j.

       Kompren'ebl'e la ge'knab'ar'o entuziasm'iĝ'is antaŭ la fals'ec'o de ĉar'a'j ornam'o'j, de malv'er'a'j perl'o'j, de mal'delikat'a'j punt'o'j, de kurten'o'j ruĝ'a'j kaj mal'pur'ig'it'a'j, kiu'j est'is por la ge'knab'o'j mir'eg'ant'a'j la plej alt'a montr'o de l’elegant'ec'o. Andre'o kaj Helen'o, kiu'j'n en Prelong'o ne lac'ig'is la distr'aĵ'o'j, konduk'is si'a'j'n infan'o'j'n en la bud'o'n de tiu'j teatr'ist'o'j.

       En ĝi oni lud'is spec'o'n de mir'teatr'aĵ'o, en kiu vid'iĝ'is mal'grand'a reĝ'o. Dum Ludovik'o tre'eg'e amuz'iĝ'is, kred'ant'e real'e, ke la histori'o est'as ver'a, Viktor'o rest'is mal'kontent'a, kaj de temp'o al temp'o ĵet'is al la aktor'et'o, kiu lud'is la rol'o'n de monarĥ'o ĵaluz'a'j'n rigard'o'j'n. Cert'e, se oni al li est'us propon'int'a inter'ŝanĝ'i li'a'n situaci'o'n kontraŭ tiu de la vag'ant'a ĵongl'ist'o, li est'us entuziasm'e tio'n akcept'int'a.

       El'ir'int'e, Andre'o demand'is si'a'j'n fil'o'j'n:— Nu, knab'o'j, ĉu vi mult'e amuz'iĝ'is ?

       — Ho ! jes, paĉj'o, respond'is Ludovik'o, rid'et'ant'e ankoraŭ pro la memor'o de afer'o'j vid'it'a'j.

       — Kaj vi, Viktor'o ?

       — Ne.

       — Kial ?

       — Mi vol'as est'i reĝ'o: kaj tiel long'e kiam mi ne est'os tia, mi mi'n sent'os mal'feliĉ'a.

       Kaj li ek'plor'eg'is.

       — Ho ! kar'ul'o mi'a, sek'ig'u vi'a'j'n larm'o'j'n; vi est'os reĝ'o iam, ek'kri'is sinjor'in'o linŝard'o, li'n pren'ant'e en si'a'j brak'o'j por li'n konsol'i.

       — Helen'o, dir'is Andre'o kun mal'koler'a riproĉ'o, kial vi don'as al tiu infan'o tia'j'n ide'o'j'n ? Vi sukces'os nur pli mal'dolĉ'ig'i por li, en est'ont'ec'o, la mal'super'ec'o'n de li'a situaci'o.

       — Kiu sci'as ? murmur'is la jun'a vir'in'o; kelk'a'foj'e oni vid'as afer'o'j'n tiel strang'a'j'n, kiu'j real'iĝ'as.

       — Nu, respond'is Andre'o per ton'o tiu'foj'e sever'a, vi preter'ir'as la permes'it'a'j'n lim'o'j'n. Mi al vi mal'permes'as, aŭskult'u mi'n, la ripet'ad'o'n de tia absurd'aĵ'o antaŭ ni'a'j fil'o'j.

       Helen'o silent'is. La re'ven'o est'is mal'gaj'a: sufer'is Andre'o. Li'n mal'trankvil'ig'is la karakter'o de li'a du'a fil'o.

       Se li'a edz'in'o ne re'kon'is si'a'n sang'o'n en si'a unu'a'nask'it'o, li si'a'vic'e ne re'kon'is la si'a'n en la du'a. Al la spirit'o rekt'em'a kaj konscienc'em'a de la farm'o'mastr'o, la natur'ec'o mal'humil'a kaj kruel'a de Viktor'o ŝajn'is spec'o de monstr'ec'o, kiu'n la famili'a eduk'ad'o est'as mal'potenc'a korekt'i. Nur la energi'a disciplin'o de la kolegi'o est'as kapabl'a dres'i tiu'n komand'em'a'n kaj koler'em'a'n karakter'o'n.

       Sed se oni escept'us Ludovik'o'n el tiu sever'a rimed'o, linŝard'o tim'is, ke rajt'a ĵaluz'ec'o ek'romp'os la bon'a'n amik'ec'o'n, kiu ĝis nun ĉiam est'ad'is inter la du frat'o'j: pro tio, kvankam tia ag'o est'is por li tre ĉagren'ig'a, li decid'is ke la du knab'o'j est'os met'it'a'j en lern'ej'o'n, dum la proksim'a re'komenc'o de klas'o'j. Ceter'e li tre ŝat'is la instru'ad'o'n; kaj li grand'e bedaŭr'is si'a'n ne'far'o'n de grav'a'j stud'ad'o'j. Sed tio ne est'is mir'ig'a; ĉar en li'a jun'aĝ'o ne ekzist'is tia'j kutim'o'j de lern'ig'o.

       Kiam li anonc'is al si'a edz'in'o la decid'o'n de li ek'pren'it'a'n, sinjor'in'o linŝard'o ek'koler'is, cert'ig'ant'e ke neniam ŝi konsent'os si'n sen'ig'i da si'a'j infan'o'j.

       Sed la sin'ten'ad'o de Andre'o est'is tiel firm'a, li'a parol'o tiel energi'a kaj plen'a da vol'ad'o tiel ne ŝancel'ebl'a, ke Helen'o kompren'is la sen'util'ec'o'n de ĉiu kontraŭ'batal'o.

       Pli am'ant'e ced'i tuj, ol est'i dev'ig'at'a si'n konfes'i venk'it'a, ŝi plor'ant'e sub'met'iĝ'is.

       Dum la Oktobr'a monat'o, Ludovik'o kaj Viktor'o en'ir'is en kolegi'o'n. De la unu'a'j tag'o'j la diferenc'o inter ili'a'j natur'ec'o'j klar'e montr'iĝ'is. La unu'a'nask'it'o pozitiv'a kaj praktik'a mir'e en'sorb'is la scienc'o'j'n; sed ĉio, kio dev'ig'as imag'a'n pen'ad'o'n, li'n trov'is mal'obe'ant'a. La pasi'a natur'ec'o de la du'a kontraŭ'e renkont'is en la stud'ad'o de literatur'aĵ'o'j la nutr'aĵ'o'n, kiu'n ĝi bezon'as; kaj li'a viv'eg'a karakter'o sign'is li'a'j'n lecion'o'j'n de fortik'a kaj propr'a sigel'o, kiu mir'ig'is li'a'j'n profesor'o'j'n.

       Fin'e Andre'o rajt'e pov'is est'i kontent'a pri la rezultat'o'j.

       Ĉe la dis'don'o de premi'o'j, ĉiu'j'n kron'o'j'n ricev'is li'a'j du fil'o'j: kaj Helen'o fier'e ili'n montr'is al la Prelong'a'j loĝ'ant'o'j kun rigard'o kiu ŝajn'is dir'i:
— Kiu el vi est'us kapabl'a nask'i tia'j'n id'o'j'n ?

       Dum la liber'temp'o, linŝard'o kred'is, ke li'a'j antaŭ'vid'o'j pri Viktor'o est'is real'ig'it'a'j, kaj ke la fer'a man'o de l’universitat'a aŭtoritat'o fin'e pli'fleks'ebl'ig'is la rigid'ec'o'j'n de tiu per'fort'a natur'ec'o. Ja la jun'ul'o ne hav'is plu tiu'j'n sovaĝ'a'j'n koler'o'j'n, kiu'j li'n simil'ig'is al frenez'ul'o, kiam li ĉio'n ek'romp'is ĉirkaŭ si. Li ŝajn'is saĝ'iĝ'int'a, kaj prezent'is kun ŝi'a patr'in'o spirit'a'n simil'ec'o'n nur tre mal'proksim'a'n.

       Ceter'e pri ia'j punkt'o'j li tut'e diferenc'is el Helen'o. Tiu'n ĉi tut'e ek'okup'is la influ'o de unu'a sent'o; kaj post'e ŝi antaŭ'e'n'ir'ad'is, ne pri'zorg'ant'e pri sekv'o'j kaj ebl'ec'o'j de sukces'o. Viktor'o kontraŭ'e, kun la sam'a viv'eg'ec'o de dezir'o, sci'is atend'i kaj kaŝ'i si'a'n avid'ec'o'n por ag'i nur cert'ec'e. Antaŭ mask'o tiel lert'e al'met'it'a, vir'o pli sagac'a al la bon'a Andre'o cert'e est'us est'int'a tre sen'kulp'ig'ebl'a, si'n las'ant'e erar'ig'i. Sed observ'ant'o pli atent'em'a sen mal'facil'o est'us re'kon'int'a la hered'ec'o'n de la mal'jun'a linŝard'o, ĉe kiu la ruz'o ne mal'help'is la sen'tim'ec'o'n; kaj li est'us kompren'int'a, ke en tiu mal'simpl'a anim'o la mal'humil'ec'o de la patr'in'o trov'is kiel batal'il'o'n la sin'gard'em'o'n de l’av'o.

       Se, kiel en tag'o'j de si'a infan'aĝ'o, Viktor'o ne dezir'is plu est'i reĝ'o, la soif'o far'iĝ'i fam'ul'o, est'i kaj ŝajn'i alt'rang'ul'o, li'n ĉiam sek'ig'is. La prudent'o, al'ven'ant'e kun la vir'aĝ'o, nur ali'form'ig'is li'a'n unu'a'n dezir'o'n, sed la fundament'o ne ŝanĝ'iĝ'is; kaj la ambici'o de la jun'ul'o est'is nur la sen'per'a sekv'o de rid'eg'ind'a'j rev'ad'o'j de l’infan'o. Sed oni dev'as dir'i, ke li'a patr'in'o pen'ad'is per ŝi'a'j tut'a'j fort'o'j por li'n kuraĝ'ig'i en tiu'n voj'o'n. Anstataŭ kviet'ig'i tiu'n manĝ'em'a'n febr'o'n, ŝi est'is feliĉ'a nur kiam ŝi trov'is la rimed'o'n, kiu bat'ig'as la mal'humil'a'n kor'o'n de ŝi'a fil'o agord'e kun la ŝi'a.

       Ili'a kutim'a promen'ad'o est'is la pentr'ind'a mont'et'o, sur kiu star'as la kastel'o. Ili am'is sekv'i la ekster'a'n mur'ad'o'n de la park'o, kaj post'e al'ven'i antaŭ la krad'eg'o, tra kiu subit'e sen'vual'iĝ'is la front'eg'o de la vast'a palac'o.

       — Viktor'o, dir'is iam sinjor'in'o linŝard'o, vi vid'as tiu'n luks'eg'a'n dom'eg'o'n. Ĝi dev'us est'i vi'a, se vi'a av'o ne est'us far'int'a la ne'kompren'ebl'a'n frenez'aĵ'o'n, mi eĉ dir'us la krim'o'n, vi'n sen'ig'i da ĝi. Ĵur'u ke vi far'os ĉio'n ebl'a'n por en ĝi'n iam re'en'ir'i.

       — Cert'e mi tut'kor'e konsent'as. Sed kio'n far'i ? Se oni atak'us la don'kontrakt'o'n ?

       — Mal'bon'a rimed'o. La paper'o est'as tut'e regul'a: iam mi sukces'is ĝi'n leg'i ĉe la notari'o. Tio nask'us proces'o'n, kiu'n cert'e ni mal'gajn'us kaj kiu ni'n kovr'us de rid'ind'ec'o.

       Pli'e ĝi ni'n sen'ripar'ebl'e mal'amik'ig'us kun Prelong'o'j; kaj tio est'us ne'ripar'ebl'a mal'prudent'aĵ'o. Kontraŭ'e est'as neces'e ke pli kaj pli ni ni'n ŝov'u en ili'a'j'n favor'o'j'n kaj ke ni kapt'u ili'a'n konfid'o'n. Vi ne suspekt'as la rev'o'n, kiu'n mi far'is ?

       — Ne; sed ĝi'n kon'ig'u.

       — Mi dezir'us ke vi edz'iĝ'u kun Matildo.

       Kvankam Viktor'o tre ĉef'is si'a'j'n sent'a'j'n el'montr'o'j'n, tamen li ne pov'is halt'ig'i ek'salt'o'n, aŭd'ant'e tiu'n pri'pens'o'n ŝajn'e tiel mal'saĝ'a'n.

       — Edz'iĝ'i kun Matildo, kar'a panj'o mi'a; ĉu ver'e vi tio'n pri'pens'is ? Cert'e la rimed'o est'us bon'eg'a, mi tio'n konfes'as, sed bedaŭr'ind'e tut'e ne efektiv'ig'ebl'a. Ĉu, eĉ moment'e, est'as konjekt'ebl'e, ke la markiz'o konsent'os akcept'i kiel bo'fil'o'n vir'o'n ne titol'it'a'n, fil'o'n de kamp'ar'an'o, nep'o'n de si'a iam'a sub'reg'ist'o. Van'e vi imag'os la plej favor'a'j'n cirkonstanc'o'j'n, la plej ne'ver'ŝajn'a'j'n koincid'o'j'n, neniam vi sukces'os tra'ir'i tia'n bar'eg'o'n.

       — Ĝi'n tra'ir'i, ne; sed ĝi'n ĉirkaŭ'ir'i.

       Kaj dum Viktor'o ŝajn'is zorg'ant'a pri la far'o de cigared'o, kiu'n li'a'j fingr'o'j trem'ant'a'j ne sukces'is rul'i, Helen'o daŭr'ig'is:
— Matildo est'as ankoraŭ nur infan'in'o: ŝi bezon'as temp'o'n por kresk'i. Vi, dum tiu temp'o, labor'u mult'e, far'iĝ'u abiturient'o, en'ir'u en Saint-Cyr 1. Kiam vi est'os oficir'o, pet'u, ke oni vi'n send'u en Alĝeri'o'n. Kondut'u kiel kuraĝ'a soldat'o, kiel inteligent'a ĉef'o: unu'vort'e montr'iĝ'u pli super'a ol ĉiu'j vi'a'j koleg'o'j. Kiam vi re'ven'os kun kapitan'a'j epolet'o'j, kun kruc'o de la honor'a legi'o, la knab'in'o est'os far'iĝ'int'a fraŭl'in'o: kaj vi tuŝ'os la fin'a'n sukces'o'n.

       Ceter'e mi intenc'as pet'i de la markiz'o, ke li bon'vol'u don'i al vi si'a'n protekt'o'n. Jam en ali'a cirkonstanc'o, li ni'n help'is. Se mi'a edz'o est'is nom'it'a departement'a konsil'ant'o, al sinjor'o de Prelong'o li tio'n ŝuld'as: kaj mi est'as cert'a, ke li ne rifuz'os far'i por la fil'o tio'n, kio'n li far'is por la patr'o. Real'ig'u li'a'j'n esper'o'j'n; montr'u al li, ke li'a serv'em'o, ke li'a konfid'o ne est'is sem'it'a'j en mal'bon'a'n ter'aĵ'o'n; kaj vi vid'os... vi vid'os... Ĉiam oni am'as tiu'j'n, kiu'j'n oni protekt'is.

       Viktor'o daŭr'ig'is silent'i. Kiam ĝi'a cigared'o est'is rul'it'a, li ĝi'n ek'brul'ig'is, aŭskult'ant'e la flam'ant'a'j'n parol'o'j'n de si'a patr'in'o, kaj sub'pes'ant'e ĉiu'j'n vort'o'j'n.

       — Ni, atend'ant'e, zorg'e prepar'u la voj'o'n. Mi vol'as ke la markiz'o trov'u mi'a'n pet'o'n tre akcept'ebl'a kaj ne ŝancel'ig'u ĝi'n efektiv'ig'i. Sekv'e, mi'a kar'a infan'o, neces'e est'as ke vi dres'u vi'a'n mal'afabl'a'n natur'ec'o'n, por ke, kiam oni parol'os pri vi, oni sam'temp'e est'u dev'ig'at'a proklam'i vi'a'j'n laŭd'o'j'n. Pri'pens'u ke ĉe la cel'o trov'iĝ'as la sukces'o.

      


1. Milit'ist'a lern'ej'o, apud Pariz'o, en kiu lern'ant'o'j stud'as por far'iĝ'i oficir'o'j
En tiu moment'o, vi star'as sur dis'du'iĝ'o de du voj'o'j. La unu'a vi'n konduk'os, flank'e de vi'a frat'o, al la hejm'a feliĉ'ec'o, en intim'ec'o de kamp'ar'an'a fil'in'o, kiu al vi don'os mult'a'j'n infan'o'j'n, kaj kies ideal'o est'os nur zorg'i mem pri la bon'a konserv'ad'o de ŝi'a'j stal'o'j: la ali'a kontraŭ'e vi'n for'port'os en la paradiz'o'n de vi'a'j rev'o'j, al la glor'o, la riĉ'ec'o, la nobel'ec'o kaj la potenc'o. Elekt'u.

       Helen'o silent'is: Viktor'o pri'pens'is. Kaj kiam li tia'manier'e pri'pens'is, oni pov'as est'i cert'a, ke tiu cerb'a labor'o ne rest'os sen'frukt'a.

       Kontent'a, ĉar ŝi konvert'is si'a'n fil'o'n al si'a'j ide'o'j, sinjor'in'o linŝard'o est'is dev'ig'it'a al si konfes'i, ke la plej mal'facil'a bar'o ne est'is ankoraŭ trans'irit'a. Ŝi dev'is ricev'i la konsent'o'n de si'a edz'o: kaj, en tiu flank'o, ŝi antaŭ'vid'is batal'o'n des pli furioz'a'n, ke Andre'o hav'is ali'a'j'n projekt'o'j'n. Cert'e Helen'o al li far'ig'is proksim'um'e ĉio'n, kio'n ŝi dezir'is en komun'a'j afer'o'j de l’ekzist'ad'o; sed ŝi bon'e kon'is tiu'n karakter'o'n mal'fort'a'n kaj sen'energi'a'n. Ŝi sci'is, ke kiam ia ide'o radik'iĝ'is sub li'a iom dik'a krani'o, neniu potenc'o en la mond'o est'is kapabl'a ĝi'n el'tir'eg'i: kaj jam en mult'a'j cirkonstanc'o'j ŝi est'is halt'ig'it'a de tiu ne'venk'ebl'a obstin'ec'o, form'o kiu'n vest'as la vol'ec'o ĉe hom'o'j sen'ig'it'a'j da vol'em'o.

       Ĉe la ali'a flank'o de la sol'a strat'o, kiu form'as la Prelong'a'n vilaĝ'o'n, preskaŭ kontraŭ'e, trov'iĝ'is la farm'o'dom'o de li'a kuz'o brantin'o. Tiu last'a hav'is du id'o'j'n, josefin'o'n jam jun'ul'et'in'o'n, kaj du'a'n fil'in'o'n ankoraŭ infan'aĝ'a'n, la mal'grand'a'n Ernest'in'o'n. Josefino est'is tiu mal'feliĉ'a knab'in'et'o, kiu'n Viktor'o plezur'e turment'is en si'a infan'aĝ'o, kaj al kiu li inspir'is ĉiu'moment'a'n terur'o'n. Kiam ŝi ek'kresk'is, tiu tim'o ali'form'iĝ'is, ĉe la jun'ul'in'o, en sent'o'n strang'a'n, kiu'n ŝi est'us est'int'a tre embaras'it'a difin'i mem. Unu'e ŝi ek'dediĉ'is al si'a kuz'o sovaĝ'a'n mal'am'o'n, far'it'a'n el memor'sent'o'j amas'ig'it'a'j: sed kiam al'ven'is tiu moment'o de la viv'o. kiam la kor'o ek'parol'as, ŝi malgraŭ si rimark'is, ke Viktor'o est'as vir'o terur'e fort'a, kaj ke la vir'in'o, kiu hav'os la feliĉ'ec'o'n edz'in'iĝ'i kun li, trov'os en li edz'o'n kapabl'a'n ŝi'n supr'e'n'i'rig'i ĝis la plej alt'a'j grad'o'j de la social'a skald'o.

       Pro tio, ŝi'a unu'a mal'am'o iom post iom ali'form'iĝ'is en tim'et'o'n unu'e respekt'em'a'n: post'e la tim'o mal'aper'is kaj est'is anstataŭ'it'a de estim'o kaj de admir'o. Fin'e, ia'n tag'o'n, kiam ŝi re'ven'is hejm'e'n, ŝi ek'vid'is mez'e de la voj'o la jun'ul'o'n, kiu estr'e korekt'is per sen'ĉes'a bat'ad'o alt'kresk'a'n fraŭl'o'n, du'foj'e pli fortik'a'n ol si, por li'n pun'i, ĉar ĉiam li incit'et'is la mal'fort'a'j'n infan'o'j'n. Antaŭ tia vid'aĵ'o, io intern'e de ŝi ek'salt'eg'is. Ŝi subit'e kompren'is, ke nun nenio rest'as el la iam'a mal'am'o: kaj la am'o en'ir'is en ŝi'a'n kor'o'n, am'o viv'eg'a, pasi'a, kapabl'a de ĉiu'j sin'don'o'j kaj eĉ de ĉiu'j krim'o'j por ricev'i la favor'o'j'n de l’am'eg'it'o. Si'a'flank'e Viktor'o, kiu rimark'is ke la knab'in'o ali'form'iĝ'is en bel'a'n jun'ul'in'o'n, montr'iĝ'is al ŝi plen'a da afabl'ec'o kaj da ĝentil'ec'o: dum la du patr'o'j, linŝard'o kaj brantin'o, observ'is plezur'e la amik'aĵ'o'j'n de ge'am'ant'o'j. Ĉar la jun'ul'o est'is por si'a kuz'in'o tre ŝat'ind'a edz'iĝ'ont'o; kaj tiu last'a, kvankam mal'pli riĉ'a ol li, star'is tamen inter la jun'ul'in'o'j, kiu'j'n la patr'in'o'j, hav'ant'a'j edz'ig'ebl'a'j'n fil'o'j'n, pli dezir'is hav'i kiel bo'fil'in'o'n.

       La afer'o'j est'is en tiu stat'o: oni konsider'is tiu'n edz'ig'o'n kvazaŭ ne'evit'ebl'a en la est'ont'ec'o, kiam la frat'o'j linŝard'o'j ambaŭ si'n prezent'is al la abiturient'a'j ekzamen'o'j. De la kvar'a klas'o Ludovik'o dis'du'iĝ'is por stud'i la kurs'o'j'n de special'a'j matematik'o'j, kaj li prepar'is la diplom'o'n de scienc'a abiturient'o; dum Viktor'o, fin'ant'e si'a'n hom'eduk'ad'o'n per la stud'ad'o de la parol'art'o kaj de la filozofi'o, si'n turn'is al la literatur'a diplom'o. Ambaŭ frat'o'j bril'e respond'is ĉiu'j'n demand'o'j'n, kaj est'is akcept'it'a'j de ĉiu'j ekzamen'ant'o'j kun la not'o: tre bon'e.

       Kiam ili re'ven'is Prelong'o'n, post la unu'a'j gratul'o'j kaj reciprok'a'j kis'ad'o'j, Andre'o ili'n demand'is:
— Nun, jun'ul'o'j, kio'n vi intenc'as far'i ? Nu, Ludovik'o, vi kiu est'as unu'a'nask'it'o, parol'u unu'e.

       — Mi opini'as, ke la kultur'art'o est'as tro for'las'it'a de instru'it'o'j, respond'is la jun'a abiturient'o, kaj mi vol'us util'ig'i mi'a'j'n kon'o'j'n en ĥemi'o, en fizik'o, en natur'a histori'o, por perfekt'ig'i la nun'a'j'n proced'o'j'n kaj, ĉu est'us bezon'e, kre'i nov'a'j'n. Mi dezir'us montr'i al la mond'o, predik'ant'e per ekzempl'o, ke ĉie trov'iĝ'as la hejm'o de la scienc'o, kaj ke ekzist'as neniu profesi'o, kiu'n ĝi ne est'as kapabl'a nobel'ig'i.

       — Tiu parol'o est'as or'a, ek'kri'is linŝard'o entuziasm'ig'it'a.

       — Antaŭ'ne'long'e oni fond'is ter'kultur'a'n lern'ej'o'n. Mi part'o'pren'os ĝi'a'j'n kurs'o'j'n: kaj kiam mi sent'os mi'n sufiĉ'e kler'a por pas'i el la teori'o al la praktik'ad'o, mi re'ven'os Prelong'o'n vi'n anstataŭ'i, kaj ebl'ig'i vi'a'n ripoz'o'n.

       — Tre bon'e, fil'o mi'a; vi cert'e marŝ'as sur la bon'a voj'o.

       Kaj vi, Viktor'o, kia'j est'as vi'a'j intenc'o'j ?

       — Mi dezir'us est'i milit'ist'o.

       — Kio ?

       — Mi vol'us en'ir'i en Saint-Cyr, kaj far'i mi'a'n profesi'o'n en la arme'o.

       — Strang'a ide'o ! murmur'is Andre'o, sulki'gant'e si'a'j'n brov'o'j'n. Fin'e ĉiu'j gust'o'j est'as en la natur'o. Mi promes'is, ke neniam mi kontraŭ'batal'os ia'n inklin'o'n. Ja tiu situaci'o est'as tre honor'ind'a; kaj kontraŭ ĝi mi pov'as kontraŭ'met'i opini'o'j'n nur propr'a'j'n. Far'iĝ'u soldat'o, infan'o mi'a, kaj pen'u al'port'i iom da glor'o en vi'a'j galon'kovr'it'a'j vest'o'j. Tio ne mult'e pez'as: sed tio valor'as pli ankoraŭ al nenio.

       Post tiu'j vort'o'j, la linŝard'a famili'o dis'iĝ'is: kaj ĉiu zorg'is pri si'a'j propr'a'j okup'o'j.

       Viktor'o ne forges'is la rekomend'o'j'n al li far'it'a'j'n de si'a patr'in'o, antaŭ la Prelong'a kastel'o: pro tio, subit'a kaj plen'a ali'form'iĝ'o okaz'is en li'a'j sin'ten'ad'o'j kaj li'a'j ag'o'j. Bon'a, human'a, dis'don'em'a, defend'ant'a la mal'fort'ul'o'j'n, li si'n am'ig'is de ĉiu'j an'o'j tiel grand'e kiel li iam est'is si'n mal'am'ig'int'a de ili. Sed tiu'j sen'valor'a'j fakt'o'j ne est'is sufiĉ'e potenc'a'j por laŭd'ig'i li'a'n nom'o'n per ĉiu'j buŝ'o'j. Li rev'is glor'a'n ag'o'n, kiu relief'ig'us li'a'n mal'avar'ec'o'n, li'a'n kuraĝ'o'n, li'a'n grand'anim'o'n, kiu li'n met'us sur piedestal'o'n, kaj dev'ig'us li'a'j'n sam'land'an'o'j'n kant'ad'i por li'a honor'o koncert'o'n de laŭd'o'j, kies eĥ'o dev'ig'e al'ven'us ĝis la orel'o'j de kastel'an'in'o'j. La ŝanc'o li'n favor'is; kaj antaŭ kiam li re'ven'os Pariz'o'n por si'n prepar'i al Saint-Cyr, la far'iĝ'o tiel dezir'it'a fin'e okaz'is.

       Unu el serv'ist'o'j de la brantin'a farm'o'dom'o, just'e kulp'ig'it'a re'vend'i part'o'n da gren'er'o'j, kiu'j'n al li oni don'is por en'sem'i, est'is hont'ind'e for'permes'it'a. Tiu last'a, koler'eg'a, ĉar li'n oni el'pel'is kiel ŝtel'ist'o'n, kaj dev'ig'is kuŝ'iĝ'i nokt'e sub la ĉiel'o stel'hav'a, ĵur'is ke li si'n venĝ'os. Dum ok tag'o'j, oni nenio'n aŭd'is pri li. Sed, ia'n nokt'o'n, linŝard'o'j est'is subit'e vek'it'a'j de ruĝ'a lum'et'o, kiu lum'ig'is al la ĉambr'o per danc'ant'a'j re'bril'o'j. Krak'et'ad'o'j simil'a'j al paf'ad'o surd'ig'is ili'a'j'n orel'o'j'n, dum fum'o pik'a kaj dens'a du'on'e mask'is la flam'o'j'n, kiu'j rekt'e supr'e'n'ir'is al la sen'nub'a ĉiel'o.

       Ek'brul'ig'it'e de man'o krim'a sed lert'a, la fajr'o nask'it'a en kvin mal'sam'a'j lok'o'j ĉiam pli'vast'iĝ'is: kaj tiu'j kvin apart'a'j brul'ad'o'j, flu'ant'a'j al la renkont'o unu de l’ali'a, minac'is kun'flu'iĝ'i post tre mal'long'a temp'o en vast'eg'a'n brul'eg'o'n. Est'is la brantin'a farm'o'dom'o, kiu brul'is.

       Si'n rapid'e vest'int'e, Andre'o, Ludovik'o kaj Viktor'o ek'kur'eg'is kiel ebl'e plej rapid'eg'e; sed, al'ven'int'e sur la lok'o'n de la katastrof'o, ili kompren'is. ke ĉiu klopod'o prov'it'a por halt'ig'i la ruin'ig'o'n est'os sen'util'a. La ĉeval'o'j en ĉeval'ej'o'j, la brut'o'j en stal'o'j, frenez'iĝ'int'a'j kaj blek'eg'ant'a'j, pen'is romp'eg'i la pord'o'j'n per korn'a'j kaj huf'a'j frap'eg'o'j. Tiu'j bat'o'j ripet'it'a'j, miks'it'a'j kun bov'in'a'j kri'ad'o'j, plend'o'j ŝaf'in'a'j, ronk'ad'o'j de la flam'ad'o, sonor'ig'is la atmosfer'o'n de surd'ig'ant'a kaj funebr'a bru'eg'o, kiu glaci'ig'is pro terur'o la anim'o'j'n de ĉe'est'ant'o'j.

       — brantin'o, li'a edz'in'o, li'a'j infan'in'o'j, kie ili est'as ? ek'kri'is Andre'o.

       Tiam li al'proksim'iĝ'is grup'o'n, kaj re'kon'is si'a'n kuz'o'n kuŝ'ant'a'n sur pajl'a fask'o, kun rip'o'j romp'it'a'j. Rapid'ant'e por help'i si'a'n edz'in'o'n kaj si'a'n du'a'n infan'in'o'n, la mal'feliĉ'ul'o est'is frap'it'a en brust'o'n de trab'o fal'ant'a. Flank'e de li, preskaŭ sen'vest'it'a, Josefino genu'fleks'ant'e plor'eg'is.

       — Kie nun est'as la in'o'j ? demand'is Andre'o.

       — Rest'it'a'j en la dom'o, sen'dub'e mal'viv'a'j. La trab'o fal'ant'a mi'n ĵet'eg'is en la kort'o'n.

       — Kiel, ek'kri'is Andre'o al la sci'vol'ul'o'j, vi sci'as ke vir'in'o kaj infan'in'o trov'iĝ'as en mort'ig'a danĝer'o. kaj vi tie rest'as, kiel mal'kuraĝ'ul'o'j, ne far'ant'e eĉ unu paŝ'o'n !

       Murmur'o'j ek'aŭd'iĝ'is:
— Ir'u mem.

       — Oni vid'os ĉu vi est'os pli lert'a ol la ali'a'j.

       — Est'us frenez'ul'o tiu, kiu risk'us si'a'n viv'o'n en tia brul'eg'o.

       — Tie'n mi ir'os, dir'is simpl'e Viktor'o. Nu, lok'o'n; kaj mi'n help'u, vi ali'a'j. Kvar fortik'a'j'n vir'o'j'n por ten'i ŝtup'et'ar'o'n je du'on'metr'o el la mur'o, por ke ĝi ne ek'flam'iĝ'u, kaj ke mi re'ven'ant'e pov'u ĝi'n re'trov'i.

       Parol'ant'e li hav'is ek'sku'a'n ton'o'n de super'a vir'o, kiu sci'as komand'i kaj si'n obe'ig'i.

       En moment'o, li'a'j ordon'o'j est'is plen'um'it'a'j, kaj la ŝtup'et'ar'o al'met'it'a sub fenestr'o'n, el kiu la flam'o'j ne ankoraŭ el'ir'is. Kaj ne sen prem'o de kor'o linŝard'o vid'is si'a'n fil'o'n ek'salt'ant'a'n sur ŝtup'et'o'j'n kaj mal'aper'ant'a'n mez'e'n de la fum'o.

       Viktor'o kon'is la brantin'a'n dom'o'n tiel bon'e kiel la si'a'n.

       Li ne bezon'is klar'e vid'i por sen'erar'e si'n direkt'i. Al'ven'int'e en la dorm'o'ĉambr'o'n, li ek'vid'is dank’al la lum'et'o de la brul'ad'o sinjor'in'o'n brantin'o'n genu'fleks'ant'a'n sur la plank'o, pal'eg'a'n, kun frenez'a'j okul'o'j, ŝajn'ant'a'n nenio'n kompren'i; dum la mal'grand'a Ernest'in'o, sen'per'e vek'it'a, el'ig'is akr'a'j'n kri'ad'o'j'n kaj en si'a lul'il'o prezent'is si'a'j'n mal'fort'a'j'n man'et'o'j'n al si'a sav'ont'o.

       Viktor'o rapid'e ŝi'n pren'is en si'a'j'n brak'o'j'n, kaj dir'is al la patr'in'o:
— Sekv'u mi'n.

       — Kial ? Ne'util'e. Ni est'as pere'ont'a'j.

       — Nu, mi ne hav'as temp'o'n diskut'i: sekv'u mi'n.

       — Ne el'ir'u; rest'u kun mi; mi ne vol'as mort'i sol'a; mi tro tim'as.

       Ŝi kramp'iĝ'is al la vest'o'j de la jun'ul'o. Ĉi tiu tuj kompren'is la situaci'o'n. Se li prokrast'as, babil'ant'e kun tiu mal'feliĉ'ul'in'o, kiu'n la terur'o frenez'ig'is, ĉiu'j tri est'os perd'it'a'j. Rapid'e li re'turn'e'n'ir'is, ŝi'n mal'delikat'e ek'kapt'is al la tali'o, ĵet'is sur si'a'j'n ŝultr'o'j'n tiu'n korp'o'n sen'mov'a'n, sven'ig'it'a'n de la per'fort'o de l’frap'o; kaj, en la ali'a man'o sving'ant'e per ŝi'a'j vest'o'j la mal'grand'a'n Ernest'in'o'n, kiu'n paraliz'is la terur'o, li rapid'is al la fenestr'o.

       — Nu, la fraŭl'o'j; rapid'e, la ŝtup'et'ar'o'n !

       Sed la fraŭl'o'j mal'aper'is. Nur surd'ig'ant'a bru'eg'o al li respond'as. La fenestr'o'j de la ter'etaĝ'o pec'et'e dis'flug'as; kaj flam'a kurten'o, supr'e'n'ir'ant'e el la kel'o ĝis dek'metr'a alt'ec'o, star'iĝ'as subit'e, kiel bar'o ne'trans'ir'ebl'a, inter la fil'o linŝard'o kaj la mond'o de viv'ant'o'j.

       Viktor'o si'n sent'is pere'ont'a.

       — Nu, li dir'is, laŭ la vol'o de Di'o !

       Ferm'ant'e la okul'o'j'n, streĉ'ant'e la poplit'o'j'n, li ek'salt'eg'is kiel best'o sovaĝ'a tra la brul'ad'o, kaj el alt'ec'o de unu'a etaĝ'o si'n ĵet'is en la kort'o'n.

       La sterk'aĵ'o sur kiu'n li feliĉ'e fal'is mal'pli'fort'ig'is la frap'o'n.

       Post li la fajr'o daŭr'ig'is si'a'j'n ruin'ig'o'j'n. La farm'o'dom'o tut'a brul'is kiel grand'eg'a torĉ'o. La vent'o kviet'iĝ'is; kaj la flam'a kolon'o unu'nur'a, vast'eg'a, alt'ec'e tri'dek'metr'a, rekt'e supr'e'n'ir'is al la ĉiel'o, kiu'n ĝi mal'lum'ig'is per si'a nigr'a fum'ad'o.

       Post'e subit'a krak'ad'o terur'ant'a ek'aŭd'iĝ'is. La tegment'o dis'fal'is mez'e de super'mezur'a garb'o de fajr'er'o'j: kaj ĉio fin'is. La brantin'a farm'o'dom'o est'is mal'aper'int'a.

       Kiam, post sven'o, kiu daŭr'is kelk'a'j'n hor'o'j'n, Viktor'o si'n re'trov'is en si'a lit'o, li'a unu'a parol'o est'is pri la in'o'j, kies viv'o'n li sav'is, risk'ant'e la si'a'n.

       Oni dir'is al li, ke sinjor'in'o brantin'o est'is mal'viv'a. Ĉar la kurac'ist'o konstat'is neniu'n ost'romp'o'n, oni konklud'is, ke ŝi'n pere'ig'is cerb'a sang'al'flu'o, kaŭz'it'a de la terur'o. Pri brantin'o, li'a stat'o ne est'is pli envi'ebl'a: kred'ebl'e antaŭ la vesper'o li est'os mort'int'a.

       La mal'grand'a Ernest'in'o prezent'is danĝer'a'j'n brul'vund'o'j'n; ĉar ŝi'a flug'ant'a ĉemiz'o el mal'dik'a tol'aĵ'o flam'iĝ'is dum ŝi'a tra'ir'o tra la fajr'o. Sol'a Josefino trov'iĝ'is sen'vund'a: sed ŝi'a mal'esper'o ĉiu'n kor'tuŝ'is.

       — Infan'o, dir'is Helen'o al si'a fil'o, li'n fervor'eg'e kis'ant'e, vi do ne pri'pens'is al vi'a patr'in'o, antaŭ kiam vi kontraŭ'star'iĝ'is kontraŭ tia danĝer'o ?

       — Jes, jes; kontraŭ'e mi al vi pri'pens'is. Ĉu vi ne rekomend'is, ke mi parol'ig'u pri mi laŭd'e ? Se, en la kastel'o, oni ne admir'as mi'a'n kuraĝ'o'n, mi ne sci'as kio'n far'i pli'e.

       — Sed neniam mi al vi instig'is, ke vi risk'u vi'a'n viv'o'n.

       — Kiu vol'as la fin'o'n vol'as la rimed'o'j'n, oft'e dir'is mi'a av'o. Mi sukces'os, mi tio'n ĵur'as, aŭ mi pere'os.

       Vid'ant'e tia'j'n el'montr'o'j'n de sovaĝ'a energi'o, sinjor'in'o linŝard'o silent'is. Ŝi tro admir'is si'a'n fil'o'n, por kuraĝ'i riproĉ'o'n. Eĉ, ĉar neniu danĝer'o jam est'is nun tim'ind'a, ŝi malgraŭ si mal'laŭt'e murmur'is:
— Tiu hero'aĵ'o tre'eg'e facil'ig'os la klopod'o'n, kiu'n mi intenc'as prov'i apud la markiz'o de Prelong'o.

       Vesper'e, laŭ la antaŭ'vid'o'j de la kurac'ist'o, la patr'o brantin'o mort'is. Post du tag'o'j, la mal'grand'a Ernest'in'o, kies tut'a korp'o ali'form'iĝ'is en unu sol'a'n vund'o'n, si'a'vic'e pere'is mez'e de terur'a'j sufer'eg'o'j. Josefino rest'is sol'a en la mond'o.

       Ĉar ŝi est'is ne'plen'aĝ'a, oni nom'is famili'a'n konsil'ant'ar'o'n, kaj oni komisi'is Andre'o'n pri la administr'ad'o de bien'o'j de la jun'ul'in'o, kies li far'iĝ'is zorg'ant'o. Sed kiam li de proksim'e stud'is tiu'n riĉ'ec'o'n, kiu'n oni kred'is tre grav'a, linŝard'o ek'vid'is terur'e ke brantin'o est'is riĉ'a nur ŝajn'e.

       Manĝ'eg'it'e de ambici'o, vol'ant'e tro rapid'e sukces'i, la patr'o de Josefino prunt'e'pren'is: kelk'a'j mal'bon'a'j rikolt'o'j mal'help'is la pag'o'n de li'a ŝuld'o: por ĝi'n efektiv'ig'i, li est'is dev'ig'it'a prunt'e'pren'i de'nov'e; kaj iom post iom la profund'eg'aĵ'o kav'iĝ'is. Nun ĝi trov'iĝ'is tut'e sen'fund'a; ĉar la brut'ar'o, la kultur'il'o'j, la garb'ej'o'j, unu'vort'e la tut'a ekspluat'a il'ar'o, est'is detru'it'a'j de la fajr'o: nur rest'is la terbi'en'o'j, kies valor'o mal'super'is la ŝuld'o'n. Do Josefino trov'iĝ'is sam'temp'e orf'in'a kaj tut'e ruin'ig'it'a.

       — Mal'feliĉ'a infan'in'o ! kia ŝi nun far'iĝ'os ? dir'is Andre'o ek'ĝem'ant'e.

       — Ŝi'n ni konserv'u ĉe ni'a hejm'o, se tio'n vi bon'vol'as, respond'is Helen'o.

       — Vi est'as bon'a, mi'a kar'a edz'in'o: kaj mi est'as feliĉ'a, vid'ant'e ke vi hav'as tia'n intenc'o'n; ĉar mi sam'e tio'n dezir'is.

       — Kio'n vi vol'as, amik'o mi'a ? Ni ne pov'as las'i sur la pavim'o tiu'n mal'feliĉ'a'n knab'in'o'n, kiu est'as ni'a parenc'in'o.

       Nur ŝajn'as al mi, ke, ŝi'n akcept'int'e hejm'e, ni far'as ĉio'n, kio'n ordon'as la dev'o. Neniu pov'as pet'i pli'o'n de ni.

       — Kio'n vi vol'as dir'i ?

       — Tio'n; nun vi'a edz'ig'a projekt'o est'as for'las'ot'a. Ni'a Viktor'o rajt'e pov'as trov'i edz'in'o'n pli ŝat'ind'a'n ol orf'in'o'n kompat'e akcept'it'a'n.

       — Sen'dub'e: sed se li ŝi'n am'as.

       — Ver'dir'e, mi ne kred'as, ke li sent'as al Josefino profund'a'n am'eg'o'n. Li ŝi'n trov'as bel'et'a, tio est'as ne'diskut'ebl'a; ceter'e ĉiu sam'manier'e opini'us. Sed post tia konstat'o halt'as li'a pasi'o. Se ni hav'us pli dezir'ind'a'n fianĉ'in'o'n propon'i al li, mi est'as cert'a, ke li ne ŝancel'iĝ'us.

       — Ĉu vi pri'pens'as al iu jun'ul'in'o ?

       — Jes.

       — Al kiu do ?

       — Diven'u.

       linŝard'o nom'is sin'sekv'e kelk'a'j'n najbar'a'j'n fraŭl'in'o'j'n.

       Per sku'o'j de kap'o ĉiam Helen'o mal'konsent'is. Fin'e ŝi dir'is !

       — Est'as ankoraŭ unu, kiu'n vi forges'as.

       — Kiu ?

       — Fraŭl'in'o de Prelong'o.

       — La fil'in'o de la markiz'o ! Sed vi est'as frenez'a, mi'a plend'ind'a edz'in'o. Ceter'e, li al'don'is kun mal'afabl'a rigard'o, kiam eĉ sinjor'o Raŭl'o konsent'us, kaj tio est'as tut'e ne'ebl'a, est'as mi, kiu mal'konsent'us tia'n edz'ig'o'n.

       — Vi ! kial do ?

       — Sed, ek'kri'is Andre'o eksplod'ant'e, vi do nenio'n kompren'as ! vi do memor'as nenio'n ! Tiu posed'aĵ'o, kiu est'as la mi'a, de'ven'as de mon'o ŝtel'it'a. Mi silent'is, mi ankoraŭ silent'as, ĉar mi ne vol'as, ke la kulp'o de l’av'o ŝpruc'ad'u sur la sen'kulp'a'n nep'o'n. Sed mi'n mord'et'as la konscienc'riproĉ'o, kaj mi sufer'as kiel infer'an'o. Kaj vi vol'us ke mi mi'a'vic'e part'o'pren'u tiu'n mal'glor'a'n artifik'ad'o'n, ke, por ind'e kron'i la mal'lum'a'n ag'o'n komenc'it'a'n de mi'a patr'o, mi ek'ĵet'u en brak'o'j'n de jun'ul'in'o la nep'o'n de tiu, kiu ŝi'n rab'ad'is, rab'int'e ŝi'a'n pra'patr'o'n, neniam, aŭd'u mi'n, Helen'o, neniam.

       — Sed, aŭskult'u do...

       — Ne, kri'eg'is linŝard'o, ne rimark'int'e la inter'romp'o'n, por mal'help'i tia'n monstr'ec'o'n, mi est'us kapabl'a ĉio'n far'i, eĉ konfes'i la ver'o'n al la markiz'o, kaj post'e paf'i kugl'o'n en mi'a'n cerb'o'n.

       — Nu, amik'o mi'a, vi tut'e mal'saĝ'iĝ'as. Mi eĉ mir'as, vid'ant'e, ke vir'o tiel inteligent'a kaj tiel praktik'a kiel vi, ne ankoraŭ diven'is, ke mi'a propon'o hav'as nur unu cel'o'n:
mal'aper'ig'i vi'a'j'n konscienc'riproĉ'o'j'n. Dank’al tiu edz'ig'o, vi pov'us re'don'i al la markiz'o la mon'o'n ŝtel'it'a'n de vi'a patr'o: kaj por tio'n plen'um'i, vi ne est'us dev'ig'at'a sufer'i la hont'o'n de ia konfes'o, nek antaŭ li, nek antaŭ iu ajn.

       — Mi ne vi'n kompren'as.

       — Nu, mi tre bon'e tio'n ek'vid'as. Ceter'e vi dir'is: neniam. Kaj mi sci'as, ke est'as ne'ebl'e vi'n re'ven'ig'i el vi'a'j decid'o'j. Pro tio mi silent'as.

       — Parol'u tamen. Mi obstin'as nur kiam mi kred'as mi'n prav'a: kiam oni montr'as sen'diskut'ebl'e, ke mi erar'is, mi ĉiam ced'as.

       — Tiam las'u mi'n klar'ig'i mi'a'n plan'o'n.

       — Ir'u; mi vi'n aŭskult'as.

       — Per vi'a kler'a administr'ad'o, ĉu la riĉ'aĵ'o'j las'it'a'j de vi'a patr'o ne est'as du'obl'iĝ'int'a'j ?

       — Vi eĉ pov'us dir'i: tri'obl'iĝ'int'a'j.

       — Tre bon'e. Sekv'e la du'on'o de vi'a tut'a posed'aĵ'o super'as tiu'n, kiu'n vi hered'is.

       — Cert'e: post'e ?

       — La mon'o, kiu'n vi posed'as hodiaŭ, ne est'as tut'e mon'o ŝtel'it'a. La rest'aĵ'o al vi rajt'e aparten'as: ĝi est'as frukt'o de vi'a labor'o.

       — La tem'o est'as diskut'ebl'a. Sed fin'e, kie'n vi vol'as al'ven'i ?

       — Al tio. Ĉar ĉiu el ni'a'j fil'o'j hered'os post ni'a mort'o la du'on'o'n de ni'a'j bien'o'j, la propr'a part'o de unu kaj de l’ali'a super'os ni'a'n unu'a'n riĉ'ec'o'n. Edz'iĝ'ant'e kun Matildo, Viktor'o re'don'as do al la markiz'o aŭ al li'a fil'in'o, kaj tio est'as sam'a afer'o, tiu'n mon'o'n, kies memor'o mal'trankvil'ig'as vi'a'n ekzist'ad'o'n. La rest'aĵ'o, kiu'n vi konserv'as, al vi aparten'as rajt'e: ĉar ĝi est'is gajn'it'a per la ŝvit'o de vi'a frunt'o.

       — Sed, por ke tio est'u efektiv'ig'ebl'a, neces'e est'us, ke ni mort'u ambaŭ.

       — Kio vi'n mal'help'as al li don'i tuj li'a'n part'o'n, sub form'o de antaŭ'temp'a hered'aĵ'o.

       — Tio est'as tre bel'a parol'e. Sed ni vend'as la fel'o'n de l’urs'o, kaj ni ankoraŭ ne ĝi'n mort'ig'is. Vi bon'e kompren'as, ke neniam la markiz'o konsent'os.

       Helen'o ne pov'is de'ten'i gest'o'n de triumf'o. Nenio'n suspekt'int'e, ŝi'a edz'o vid'ig'is, ke li est'is fal'int'a en la kapt'il'o'n de ŝi insid'it'a'n. Ŝi respond'is:
— Mi tio'n konfes'as. Mi ne dir'as, ke tiu rev'o ne est'as ĥimer'a: tio'n mi ne sci'as, ĉar al neniu aparten'as la est'ont'ec'o. Nur mi est'as feliĉ'a, trov'int'e rimed'o'n por kviet'ig'i vi'a'j'n mal'trankvil'ec'o'j'n: kaj mi pet'as vi'n, se okaz'e tiu edz'ig'o far'iĝ'us ebl'a, ke vi ne ĝi'n kontraŭ'batal'u. Jen est'as mi'a nur'a dezir'o.

       Tiu projekt'o ŝajn'is al Andre'o tiel iluzi'a, ke li ne kred'is mult'o'n konsent'i, promes'ant'e tio'n, kio'n dezir'is Helen'o. Sed la parol'o'j de li'a edz'in'o li'n profund'e kor'tuŝ'is, mult'e pli ol li vol'is tio'n konfes'i. La ebl'ec'o re'don'i al la markiz'o la riĉ'aĵ'o'j'n iam ŝtel'it'a'j'n de li'a patr'o li'n ĝoj'ig'is malgraŭ'vol'e. Pro tio, li si'n surpriz'is dezir'ant'a tiu'n edz'ig'o'n, kiu dev'os silent'ig'i la kri'ad'o'j'n de li'a konscienc'o: kaj ne sen bedaŭr'o li antaŭ'vid'is ĝi'a'n ne'ebl'ec'o'n.

       En tiu spirit'stat'o li akompan'is al la publik'a vetur'il'o si'a'j'n du fil'o'j'n, kiu'j re'ven'is Pariz'o'n, la unu'a por si'n prepar'i al Saint-Cyr, kaj la ali'a por en'ir'i en la ter'kultur'a'n lern'ej'o'n.

       Post du tag'o'j, Helen'o demand'ig'is al sinjor'o de Prelong'o, ĉu li bon'vol'os konsent'i inter'parol'ad'o'n.

       Ŝi ne ankoraŭ sid'iĝ'is, kaj jam al ŝi dir'is Raŭl'o:
— Antaŭ kiam mi kon'os la motiv'o'n de vi'a vizit'o, sinjor'in'o, permes'u, ke mi al vi kon'ig'u la grand'a'n admir'o'n de mi sent'it'a'n, kiam mi sci'is la kuraĝ'a'n ag'o'n ver'e super'hom'a'n de vi'a du'a fil'o. Vi est'as tre feliĉ'a; kaj rajt'e vi dev'as est'i fier'a.

       — Neniam vi sci'os, vi'a markiz'a Moŝt'o, kiel grand'e mi'n kor'tuŝ'as tiu'j estim'a'j el'montr'o'j. Ĉar ĵus por parol'i al vi pri Viktor'o, mi pren'is la liber'ec'o'n vi'n mal'help'i.

       — Vi'a ĉe'est'o tie ĉi neniel est'as por mi mal'help'a, sinjor'in'o.

       — Jen est'as, vi'a markiz'a Moŝt'o, la motiv'o de la klopod'o, kiu'n mi prov'as apud vi. Mi'a du'a'nask'it'o si'n difin'as por la arm'profesi'o. Li'a rev'o est'us en'ir'i en Saint-Cyr, el ĝi el'ir'i kiel oficir'o, kaj dediĉ'i li'a'n ekzist'ad'o'n al la defend'o de li'a patr'uj'o. Mi do ek'pet'as de vi ĉu, en la divers'a'j bar'o'j, kiu'j'n li dev'os trans'ir'i, li pov'os konfid'i al vi'a help'ad'o.

       — Cert'e, sinjor'in'o, li pov'os konfid'i. Kiam vir'o tiel jun'a montr'as tia'n sen'tim'ec'o'n, est'as preskaŭ dev'o plat'ig'i antaŭ li la mal'facil'aĵ'o'j'n de la komenc'o.

       La markiz'o ne forges'is si'a'n promes'o'n. Kvankam sistem'e li star'is absolut'e for de la politik'o, tamen li konserv'is en Pariz'o grav'a'j'n rilat'o'j'n kun politik'ul'o'j. Mal'nov'a'j amik'o'j, kiu'j ne hav'is la sam'a'j'n motiv'o'j'n ol li por si'n de'ten'i el ĉiu'j ag'em'aĵ'o'j, est'is tre kontent'a'j pruv'i al Raŭl'o, ke grand'a'n grav'ec'o'n en'hav'is por ili li'a rekomend'o.

       Dank’al tiu'j potenc'a'j rekomend'o'j unu'part'e, al si'a labor'o kaj al si'a real'a merit'o ali'part'e, Viktor'o est'is ricev'it'a en Saint-Cyr laŭ la numer'o unu'a. Andre'o kaj Helen'o naĝ'is en rav'o: kaj sinjor'o de Prelong'o mem montr'iĝ'is tre kontent'a pri si'a protekt'it'o. Tio pruv'is, ke la jun'ul'o'j, pri kiu'j li atent'ig'is la reg'ist'ar'o'n, est'as tut'e ind'a'j de tiu favor'o, kies li est'is iom avar'a.

       Inter la person'o'j, kiu'j en Prelong'o vizit'ad'is la markiz'o'n, la abat'o benojt'o, la vilaĝ'a paroĥ'estr'o, hav'is kompren'ebl'e si'a'n lok'o'n mark'it'a'n en la kastel'o. Ĉiu'dimanĉ'e li en ĝi vesper'manĝ'is. La Prelong'a paroĥ'o don'is al li okup'o'j'n nur tre mal'mult'a'j'n: kaj ĝeneral'e, kiam est'is dir'it'a li'a mes'o, li trov'iĝ'is liber'a ĝis la morgaŭ'a tag'o.

       Pro tio, ne sci'ant'e kia'manier'e pas'ig'i la temp'o'n, li star'is dum mult'a'j hor'o'j apud la river'o, hok'faden'o'n en la man'o. Li'a grand'a feliĉ'o est'is al'port'i vesper'e por la vesper'manĝ'o bon'eg'gust'a'n fiŝ'frit'aĵ'o'n, kiu'n li'a mastr'in'o sci'is kuir'i tut'e majstr'e. Tre mal'koler'em'a, tre bon'a, tre toler'em'a, vid'ant'e la mal'bon'aĵ'o'n nur kiam ĝi est'is efektiv'ig'it'a, unu'vort'e iom lim'ig'it'a, iom mal'sprit'et'a, kaj tut'e sen'ig'it'a da la sent'o de nuanc'o'j, sinjor'o benojt'o est'is, laŭ la tut'a ĝust'ec'o de la termin'o'j, bon'a hom'o kaj sankt'a pastr'o.

       Kiam, fin'int'e si'a'n unu'a'n jar'o'n en Saint-Cyr, Viktor'o re'ven'is Prelong'o'n, li'a unu'a vizit'o est'is por la markiz'o.

       Li dev'is li'n dank'i por li'a alt'a protekt'o: kaj li el'ir'is kontent'eg'a pri la akcept'o al li far'it'a de sinjor'o de Prelong'o.

       Raŭl'o al li parol'is per vort'o'j tiel flat'em'a'j por li'a mem'estim'o, ke la sukces'o ŝajn'is nur afer'o de temp'o.

       Tamen la jun'ul'o tut'e ne kon'is la sent'o'j'n de la markiz'in'o pri li. Nu, ĉiu sci'is en Prelong'o, ke Raŭl'o kaj suzan'o oft'e opini'is pri la sam'a tem'o laŭ manier'o'j diametr'e mal'a'j. Sed oni sci'is sam'e, ke la markiz'o ĉiam ced'is, unu'e pro am'o al li'a edz'in'o, kaj du'e, ĉar li konfuz'e sent'is, ke li ĝeneral'e vid'as la afer'o'j'n laŭ vid'punkt'o tro alt'a kaj tro filozofi'a, por ke ili est'u efektiv'ig'ebl'a'j, kiam oni ili'n fal'ig'as sur la ter'aĵ'o'n de la praktik'ad'o. Pro tio, mal'fid'ant'e si'a'n imag'o'n tro ideal'a'n, sinjor'o de Prelong'o kutim'is neniam konsent'i io'n grav'a'n, ne antaŭ'e konsil'iĝ'int'e kun suzan'o.

       Viktor'o tio'n kon'is: kaj li opini'is, ke est'as neces'eg'e hav'i en li'a lud'o iu'n, kiu est'us kapabl'a efik'i sur la markiz'in'o'n ĉiu'moment'a'n influ'o'n. Al tio li pri'pens'is, mal'supr'e'n'ir'ant'e el la kastel'o, kiam li renkont'iĝ'is kun la abat'o benojt'o, kiu al ĝi supr'e'n'ir'is. Est'is dimanĉ'o; kaj la bon'a paroĥ'estr'o antaŭ'temp'e lek'is si'a'j'n lip'o'j'n, pri'pens'ant'e la bon'gust'a'n manĝ'aĵ'o'n, kiu'n li baldaŭ gust'um'os.

       Li'n vid'ant'e, la jun'a Saint-Cyrien 1 sent'is, ke en li'a cerb'o lum'o subit'a ek'brul'iĝ'as; li kompren'is, ke li ek'renkont'as sur si'a voj'o la atut'o'n tiel long'e serĉ'it'a'n: pro tio, kun 1 Lern'ant'o en la lern'ej'o Saint-Cyr atest'o'j de la plej grand'a estim'eg'o li salut'is la respekt'ind'a'n pastr'o'n.

       Konfes'pren'ant'o de la markiz'in'o, penetr'ant'e en angul'o'j'n de ŝi'a anim'o ne'kon'it'a'j'n eĉ de ŝi'a edz'o, fin'e pov'ant'e met'i en si'a'n parol'o'n aŭtoritat'o'n, kiu'n ŝi'a direkt'at'in'o kred'as inspir'it'a'n de Di'o, la abat'o est'is ver'e la sol'a hom'o kapabl'a efik'i sur sinjor'in'o'n de Prelong'o tiu'n prem'ad'o'n, kiu'n bezon'is Viktor'o. Sed, por sukces'i, neces'e est'is, ke la ind'a pastr'o ag'u ne'sci'ant'e kaj est'u en la man'o'j de la jun'ul'o nur pup'o, kies li sci'us lert'e manovr'ig'i faden'o'j'n.

       Neces'e est'is, ke la pastr'o est'u al'lig'it'a al li de io potenc'a, ekzempl'e de sent'o de dank'em'o, por ke la dev'o mem dev'ig'u sinjor'o'n benojt'o'n far'iĝ'i li'a protekt'ant'o aŭ prefer'e li'a sen'konsci'a kun'kulp'ant'o.

       Cert'e unu'a'foj'e, kiam okaz'is la brul'ad'o de la brantin'a farm'o'dom'o, la hazard'o li'n mir'ind'e favor'is; sed Viktor'o est'is tro inteligent'a por ne kompren'i, ke tia'j ŝanc'o'j ne du'foj'e re'nov'iĝ'as. Li dir'is al si ke, kiam la far'iĝ'o ne ven'as al ni, oni dev'as al'ir'i al la far'iĝ'o kaj dev'ig'i ĝi'a'n nask'iĝ'o'n.

       Moment'e li rev'is montr'i subit'a'n kaj viv'eg'a'n kred'o'n al la religi'a'j mister'o'j, kaj plen'um'i praktik'aĵ'o'j'n de fervor'eg'a pi'ec'o. Sed kelk'a'j minut'o'j da pri'pens'ad'o al li pruv'is la mal'saĝ'ec'o'n de tia sistem'o. Ĉiu'j Prelong'an'o'j sci'is, ke neniam li en'ir'as en la preĝ'ej'o'n. Konvert'iĝ'o tiel rapid'a, mir'ig'ant'e ĉiu'n sed erar'ig'ant'e neniu'n, nur ebl'ig'us, ke iu ajn leg'u en li'a lud'o kaj ĉio'n kompromit'u.

       Kon'ant'e, kiel ĉiu'j Prelong'an'o'j, la pasi'o'n de l’abat'o benojt'o al la fiŝ'kapt'o, Viktor'o sent'is, ke kred'ebl'e tiu amuz'o en'hav'as por li io'n frukt'o'don'a'n, se li sci'os ĝi'n lert'e util'ig'i. Pro tio, de tiu tag'o, li komenc'is ŝajn'e indiferent'e spion'ad'i la viv'manier'o'n de la paroĥ'estr'o: kaj tio al li kost'is nek mult'e da temp'o nek mult'e da labor'o, ĉar la ekzist'ad'o de la bon'eg'a vir'o est'is libr'o mal'fermat'a, en kiu ĉiu pov'is leg'i.

       La divers'a'j river'et'o'j, al kiu'j al'flu'is la mal'pur'aĵ'o'j de la vilaĝ'o, ĉiu'j verŝ'iĝ'is en la mal'grand'a'n river'o'n el'ir'ant'a'n el la Prelong'a park'o. En lok'o, kie tiu al'flu'aĵ'o ĵet'iĝ'as en violan'o'n, sabl'al'met'aĵ'o'j oft'e produkt'iĝ'is. Nigr'a kaj mal'bon'odor'a kot'o, far'it'a el ĉiu'j sterk'aĵ'o'j de la land'o kelk'a'foj'e pli'long'iĝ'is delt'o'form'e laŭ'long'e de river'a'j bord'o'j.

       Por mal'aper'ig'i tiu'n mal'util'o'n, oni far'is oft'a'j'n skrap'o'j'n, difin'it'a'j'n por al'ĵet'i mez'e'n de la flu'o la bord'a'j'n sabl'aĵ'o'j'n.

       Por tio'n plen'um'i, la urb'estr'ar'o star'ig'is bar'il'o'n el lign'a trab'aĵ'o, kiu antaŭ'e'n'ir'is laŭ kelk'a'j metr'o'j en la kuŝ'uj'o'n de la river'o.

       Ĝi est'is la lok'o kutim'e elekt'it'a de l’abat'o benojt'o: kaj, ĉar Viktor'o al li de tio pet'is la tial'o'n:
— Tial ke, li respond'is, tiu'j akv'o'j plen'a'j da mal'pur'aĵ'o'j est'as por la fiŝ'o'j medi'o esenc'e nutr'ant'a. Pro tio, la fiŝ'ar'o pli mult'iĝ'as en tiu lok'o ol en ĉiu ajn ali'a punkt'o de la river'o.

       — Nu, sinjor'o paroĥ'estr'o, ĉu vi ven'as ĉi tie'n ĉiu'tag'e ?

       Ĉu neniam vi ir'as ali'lok'e'n ?

       — Tre mal'oft'e, amik'o mi'a; escept'e kiam mi est'as mal'help'at'a de temp'o'mank'o. Tiam mi ir'as fiŝ'kapt'i en rod'et'o'n pli proksim'a'n de la pastr'ej'o.

       — Kaj nun ?

       — Ho ! En somer'o est'as neniu religi'a fest'o. Mi pli am'as far'i kelk'a'j'n paŝ'o'j'n pli'e kaj re'ven'i kun ret'aĵ'o pli plen'a.

       Re'kuraĝ'ig'it'e pri tiu punkt'o, kaj cert'a ke, krom okaz'o ne antaŭ'vid'it'a, la morgaŭ'a'n tag'o'n la abat'o re'ven'os al la sam'a lok'o, Viktor'o el'ir'is pens'em'a. Al'ven'int'e hejm'e'n, li demand'is la kalendar'o'n. Vid'int'e ke oni trov'iĝ'as en la epok'o de la nov'a lun'o:
— Nu, li dir'is, tio mi'n favor'as. La nokt'o est'os nigr'a:
neniu mi'n vid'os.

       Dum la vesper'o, li supr'e'n'ir'is en si'a'n ĉambr'o'n kiel kutim'e. Post'e, kiam li est'is cert'a, ke ĉiu dorm'as en la dom'o kaj en la vilaĝ'o, li sen'ŝu'iĝ'is, mal'supr'e'n'ir'is silent'eg'e la ŝtup'ar'o'n, mal'ferm'is antaŭ'zorg'e la pord'o'n al la strat'o, sid'iĝ'is sur ŝtup'o'n, re'vest'is si'a'j'n ŝu'o'j'n. kaj re'puŝ'is la pord'o'n ĝust'e kontraŭ la fost'o'n, sed ĝi'n ne tut'e ferm'int'e:
post'e li si'n direkt'is al il'ej'o en kiu trov'iĝ'is ĉiu'j il'o'j, kiu'j'n oni bezon'as por urĝ'a'j ripar'o'j. Li pren'is seg'il'o'n, ĉiz'il'o'n kaj fortik'a'j'n pren'il'o'j'n. Tiam, proviz'it'a de tiu'j il'o'j, li traf'is la bar'il'o'n, si'n al'proksim'ig'ant'e kontraŭ la dom'o'j'n. La antaŭ'a'n tag'o'n li tre bon'e rimark'is la lok'o'n, kiu'n la abat'o ŝat'is prefer'e. Ĝi est'is spec'o de plat'aĵ'o, far'it'a el du tabul'o'j, sur kiu'j la pied'o'j de la fiŝ'kapt'ist'o ripoz'is pli oportun'e ol sur trab'o'j ne'regul'a'j kaj mal'delikat'e sen'ŝel'ig'it'a'j.

       Unu'e Viktor'o sin'gard'e ek'sid'iĝ'is sur unu el trab'o'j kiu'j form'is la trab'aĵ'o'n, dis'met'is si'a'n seg'il'o'n, kaj ŝov'is la ŝtal'a'n plat'o'n sub la tabul'o'j'n, met'int'e supr'e'n la seg'il'dent'o'j'n. Post'e, re'ord'ig'int'e la il'o'n, li ek'seg'is de mal'supr'e supr'e'n, laŭ saĝ'a mal'rapid'ec'o, por ke la grinc'ad'o de seg'il'o mord'ant'a la lign'o'n ne est'u aŭd'ebl'a de mal'proksim'e, en tiu grand'a silent'o, kiu nokt'e ŝajn'as pez'i sur la kamp'ar'o'n. Kiam la fend'o est'is sufiĉ'e profund'a por ke la rest'aĵ'o de la tabul'o est'u pli mal'dik'a ol rabot'aĵ'o, Viktor'o re'dis'met'is la il'o'n kaj el'pren'is la plat'o'n en'met'it'a'n en la fend'o'n. Post'e li kolekt'is iom da kot'o kaj per ĝi ŝmir'is la part'o'n de li seg'it'a'n, por ke, la morgaŭ'a'n tag'o'n, la freŝ'a tranĉ'o de la lign'o ne apart'iĝ'u blank'e el ali'a'j supr'aĵ'o'j nigr'ig'it'a'j de gudr'o aŭ verd'ig'it'a'j de la mal'sek'ec'o. Zorg'e ekzamen'int'e si'a'n labor'o'n per la pal'a lum'et'o de stel'o'j, li re'ven'is hejm'e'n kontent'a.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, li observ'is la paroĥ'estr'o'n. Kiam li vid'is li'n el'ir'ant'a'n kun li'a fiŝ'kapt'il'ar'o, Viktor'o uz'is ali'a'n voj'o'n pli long'a'n ol tiu'n, kiu'n elekt'is la mal'jun'a Pastr'o. Post'e, kiam li est'is tut'e cert'a, ke neniu pov'as li'n vid'i, li rapid'e ek'kur'eg'is por al'ven'i pli fru'e ol la abat'o en la lok'o'n, kie'n tiu ĉi last'a kutim'is ven'i ĉiu'tag'e.

       Kiam la jun'ul'o li'n ek'vid'is, li ŝajn'is atent'e serĉ'i io'n sub la salik'o'j border'ant'a'j la river'o'n. De temp'o al temp'o li rigard'is al la ali'a flank'o, met'is la man'o'n supr'e'n de si'a'j okul'o'j, kvazaŭ li vol'us ili'n protekt'i kontraŭ la sun'a re'bril'o, kaj pen'ad'is vid'i ĉu la objekt'o tiel dezir'it'a ne trov'iĝ'as sur ali'a bord'o. Viktor'o ŝajn'is tiel okup'at'a de si'a'j serĉ'ad'o'j, ŝajn'ig'ant'e ne suspekt'i, ke sinjor'o benojt'o trov'iĝ'as apud li, ke tiu ĉi last'a mir'ig'it'e met'is si'a'n man'o'n sur li'a'n ŝultr'o'n, ĝoj'e ek'kri'ant'e:
— Kio'n do vi serĉ'as tiel atent'e, amik'o mi'a ?

       — Nu, est'as vi, sinjor'o paroĥ'estr'o, respond'is la Saint Cyrien, ek'salt'ant'e kiel vir'o ne'atend'it'e surpriz'it'a. Ĉu vi sci'as kie'n grosklaŭd'o al'lig'as si'a'n boat'o'n ? Mi dezir'us, pro tiu bel'a veter'o, prov'i promen'ad'o'n en bark'o. De temp'o tiel long'a mi ne man'pren'is rem'il'o'j'n, ke mi ne sci'as ĉu mi pov'os ankoraŭ dec'e rem'i. De unu hor'o almenaŭ mi ir'as laŭ'long'e de la river'o, kaj trov'as nenio'n.

       — Tio ne est'as mir'ig'a, respond'is la paroĥ'estr'o. Tiu'maten'e, port'ant'e la bon'a'n Di'o'n al la patr'in'o Triŝardo, kiu mort'as pro mal'jun'ec'o, mi vid'is grosklaŭd'o'n, kiu sekv'is la flu'o'n de l’akv'o en si'a boat'o plen'a ĝis la rand'o'j. Mi opini'as, ke li ir'is al la urb'o vend'i si'a'n gren'o'n.

       violan'o est'as ŝip'ir'ebl'a nur por mal'grand'a'j boat'o'j. Pro tio ĝi'n uz'is kultur'ig'ist'o'j nur mal'mult'e riĉ'a'j. Tiu'j kiu'j, kiel Andre'o, dev'is transport'i mult'a'j'n rikolt'aĵ'o'j'n, pli am'is ili'n ŝarĝ'i sur grand'a'j'n vetur'il'o'j'n. Pro tio boat'o far'iĝ'is al ili tut'e sen'util'a.

       — Ha ! tiam mi kompren'as, ek'kri'is Viktor'o, kiu pri tiu punkt'o est'is tiel bon'e sci'ig'it'a kiel la pastr'o, ĉar li el'pens'is si'a'n histori'o'n nur vid'int'e grosklaŭd'o'n supr'e'n'ir'ant'a'n en si'a'n bark'o'n. Tiam, sinjor'o paroĥ'estr'o, vi ankoraŭ turment'ad'os tiu'j'n mal'feliĉ'a'j'n fiŝ'o'j'n dum la tut'a tag'o ?

       — Ho ! infan'o mi'a, ne dir'u tio'n: ĉar mi konfes'as, ke tiu pens'o, kiam mi halt'as sur ĝi'n, nask'as en mi'a konscienc'o ver'a'n riproĉ'o'n. Sed la hom'o ne est'a perfekt'a: kaj se mi pek'as, mort'ig'ant'e est'aĵ'o'j'n de Di'o kre'it'a'j'n, mi esper'as, ke li bon'vol'os mi'n pardon'i.

       Dir'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, la abat'o, kiu jam ne est'is jun'a, si'n supr'e'n'tir'is ĝis la bar'il'o, kaj al'proksim'iĝ'is mal'rapid'e al la lok'o, kiu'n Viktor'o prepar'is, la antaŭ'a'n nokt'o'n. La kor'o de la jun'ul'o bat'is romp'ebl'e: li ŝajn'ig'is rul'i cigared'o'n, sed li'a'j okul'o'j atent'eg'e sub'observ'is la plej mal'grand'a'j'n mov'et'o'j'n de la mal'jun'a pastr'o.

       Subit'e li aŭd'is kor'tuŝ'ant'a'n ek'kri'o'n. Nigr'a mas'o ŝancel'iĝ'is sur si'n mem, kaj la river'a'j ond'o'j mal'ferm'iĝ'is, ĵet'ant'e, de la lok'o, en kiu est'is fal'int'a la korp'o, mult'e'kolor'a'n garb'o'n, kiu re'fal'is pluv'e. Rapid'a kiel fajr'er'o, la Saint-Cyrien sub'akv'iĝ'is kun kap'o mal'supr'e en la lok'o'n mem, en kiu mal'aper'is sinjor'o benojt'o.

       Renkont'ant'e sub si'a man'o la korp'o'n de la pastr'o, kiu, tuŝ'int'e la fund'o'n, re'supr'e'n'ir'is al la supr'aĵ'o, Viktor'o rapid'e met'is li'a'n kap'o'n for de l’akv'o, por ke la abat'o pov'u spir'i. Post'e li'n sub'ten'ant'e per la mal'dekstr'a man'o, dum li si'n direkt'is per la ali'a, li li'n al'konduk'is al la bord'o.

       Viktor'o naĝ'is kiel fiŝ'o. Kiam li est'is knab'et'o, li tiel oft'e si'n ban'is en violan'o, ke li ĝi'n kon'is ĝis ĝi'a'j plej mal'grand'a'j tru'o'j. Pro tio, tiu sav'ad'o est'is por li ver'a infan'a lud'o. Nur li'a'j vest'o'j est'os mal'sek'ig'it'a'j; sed rapid'e ili'n sek'ig'os la varm'eg'a aŭgust'a sun'o. Ceter'e la dank'em'o de la paroĥ'estr'o ne est'us super'valor'e pag'it'a de sub'akv'iĝ'o.

       Pri la mal'feliĉ'a abat'o, kies pastr'a vest'o al'glu'iĝ'int'e al li'a'j membr'o'j mal'help'is la plej et'a'j'n mov'o'j'n, li'a stat'o ŝajn'is tut'e plend'ind'a. Kun vizaĝ'o pal'eg'a, kun okul'o'j for de la kap'o, kun korp'o sku'at'a de konvulsi'a'j trem'ad'o'j, li kuŝ'is sur la bord'o, balbut'ant'e, krak'ig'ant'e dent'o'j'n. Viktor'o pov'is disting'i nur tiu'j'n vort'o'j'n:
— Di'o mi'n pun'is... Ho ! mi'a sav'int'o... mi'a dank'em'o...

       Sed tiu'j balbut'o'j sufiĉ'is. Li kompren'is, ke li'a petol'aĵ'o sukces'is, kaj ke li ek'met'is en si'a'n lud'o'n atut'o'n tut'e grav'eg'a'n.

       Tamen la mizer'a paroĥ'estr'o ĉiam rest'is kuŝ'ant'a sur herb'o, sufok'iĝ'ant'e kiel karp'o el'tir'it'a el akv'o, kaj el'parol'ant'e nur ne'kompren'ebl'a'j'n vort'et'o'j'n. Li'a'j vest'o'j kaj tiu'j de Viktor'o fum'is sub la sun'o. Tiu last'a ĵet'is ĉirkaŭ si mal'esper'a'j'n rigard'o'j'n, kaj si'n demand'is de kiu ek'ven'os la help'ad'o. Est'is neces'eg'e, ke oni ven'ig'u vetur'il'o'n por transport'i la abat'o'n ne'kapabl'a'n si'n ten'i sur si'a'j krur'o'j:
ali'part'e la jun'ul'o ne pov'is las'i li'n sol'a, en la mal'ĝoj'a stat'o en kiu li trov'iĝ'is. Subit'e, pro rem'il'a bru'o, li turn'is la kap'o'n kaj ek'vid'is grosklaŭd'o'n, kiu re'konduk'is si'a'n mal'plen'a'n boat'o'n.

       — Ha ! amik'o mi'a, ni'n help'u, ek'kri'is la fil'o linŝard'o.

       Sinjor'o paroĥ'estr'o preskaŭ dron'is; feliĉ'e mi pov'is li'n sav'i: sed mi bezon'as vetur'il'o'n. Rapid'e kur'ad'u al la farm'o'dom'o kaj pet'u Ludovik'o'n aŭ mi'a'n patr'o'n aŭ iu'n ajn, ke li ven'u por ni'n vetur'ig'i.

       — Tuj mi ir'os, respond'is grosklaŭd'o salt'ant'e sur la bord'o'n, kiam mi est'os al'lig'int'a mi'a'n bark'o'n.

       Kaj ek'kur'ant'e, la kamp'ar'an'o si'n direkt'is al Prelong'o.

       Post unu kvar'on'o da hor'o, Ludovik'o al'ven'is en si'a vetur'il'o. En ĝi'n tre mal'facil'e oni supr'e'n'tir'is sinjor'o'n benojt'o'n. La du frat'o'j li'n de'met'is en li'a'n hejm'o'n, dum Gertrud'o lev'is al la ĉiel'o si'a'j'n brak'o'j'n, mir'eg'ig'it'a, ĉar ŝi vid'is ke ŝi'a mastr'o re'ven'as pal'a kiel mal'viv'ul'o kaj kovr'it'a de kot'aĵ'o'j.

       Kiam ili li'n vid'is en sen'risk'a lok'o, la fil'o'j linŝard'o'j vetur'is rapid'e al la farm'o'dom'o, kaj Viktor'o tuj supr'e'n'ir'is en si'a'n ĉambr'o'n por anstataŭ'i si'a'j'n vest'o'j'n. Andre'o kaj Helen'o for'est'is. Nur dum la vesper'o la famili'o ek'sci'is la nov'a'n sav'ad'o'n far'it'a'n de la jun'ul'o. Ceter'e tiu ĉi est'is tre mal'babil'em'a pri detal'o'j. Li rakont'is la okaz'int'aĵ'o'n laŭ manier'o tut'e simpl'a, kaj parol'is pri ĝi kiel pri afer'o tut'e ne'grav'a. Eĉ al si'a patr'in'o, al kiu tamen li plen'e fid'is, li ne vol'is kon'ig'i la ver'o'n.

       — La vir'in'o'j, li opini'is, eĉ la plej sin'don'em'a'j est'as oft'e babil'em'a'j: la plej bon'a rimed'o por konserv'i sekret'o'n est'as ankoraŭ ĝi'n konfid'i al neniu.

       Tia simpl'ec'o kaj tia modest'ec'o pli'grand'ig'is ankoraŭ la estim'o'n kaj la admir'o'n, kiu'n la Saint-Cyrien ĝu'is en la land'o. Kaj kiam, la ven'ont'a'n dimanĉ'o'n, la abat'o rakont'is en la kastel'o la danĝer'o'n de li evit'it'a'n, li fin'is per tiu'j vort'o'j:
— Rigard'u, sinjor'in'o, kiel la man'o de Di'o ĉie trov'iĝ'as.

       Li dir'is, en la komenc'o de temp'o'j:— Akv'o'j produkt'u dens'e best'o'j'n viv'ant'a'j'n kaj mov'iĝ'ant'a'j'n. Kaj li kre'is la fiŝ'o'j'n, dir'ant'e:” Kresk'u kaj obl'iĝ'u ”. Kaj mi krim'ul'o, ĉiu'tag'e mi detru'is plezur'e la ag'o'n de li'a'j man'o'j, ĉiu'tag'e mi mal'help'is ili'a'n kresk'ad'o'n kaj ili'a'n obl'iĝ'o'n. Sekv'e li vol'is mi'n pun'i pro mi'a kruel'ec'o kaj pro mi'a forges'o de li'a sankt'a parol'o. Sed se li est'as la etern'a just'ec'o, li est'as sam'temp'e la etern'a bon'ec'o; kaj li ne vol'is la mort'o'n de la pek'ul'o. Pro tio li instig'is al tiu kuraĝ'a jun'ul'o la ide'o'n de promen'ad'o en bark'o, por ke li, por la du'a foj'o, pov'u kondut'i kiel hero'o. Do, sinjor'in'o, mi admir'as la mister'a'j'n projekt'o'j'n de la Providenc'o, mi mi'n klin'as, kaj mi preĝ'as.

       Tiam suzan'o ek'kri'is per ton'o koler'a, kiu mir'eg'ig'is la bon'a'n pastr'o'n:
— Se tio daŭr'as, li baldaŭ sav'os unu post la ali'a ĉiu'j'n Prelong'a'j'n loĝ'ant'o'j'n: ne est'as hom'o tiu ĉi vir'o, sed Nov'ter'a hund'o !

      

ĈAPITRO KVARA

    De tiu tag'o, kiam Viktor'o sav'is la paroĥ'estr'o'n, Helen'o, dank’al tiu ne'erar'em'a instinkt'o de patr'in'o'j, sent'is ke ŝi'a fil'o al ŝi kaŝ'as la ver'o'n. Ĉar li trov'iĝ'is apud la pastr'o ĝust'e en la moment'o favor'a, tiu koincid'o ver'e mirakl'a, kiel plezur'e ripet'is la bon'a paroĥ'estr'o, al ŝi sam'e ŝajn'is tut'e ne klar'ig'ebl'a. Sed, ĉar ŝi ne akcept'is la hazard'o'n, ŝi dir'is fund'e de si, ke la propr'a ag'o de Viktor'o en tiu far'iĝ'o est'is kred'ebl'e mult'e pli ag'em'a ol tiu, kiu'n la jun'ul'o mal'babil'em'e konfes'is. Moment'e ŝi suspekt'is la demon'a'n artifik'o'n de si'a fil'o: sed tiu ide'o tra'ir'is ŝi'a'n cerb'o'n nur fulm'o'fajr'e kaj en ĝi ne halt'is. Tamen la lert'ec'o montr'it'a de la jun'ul'o ne est'is kapabl'a mal'pli'grand'ig'i ŝi'a'n am'o'n kaj ŝi'a'n admir'o'n: kontraŭ'e.

       Por daŭr'ig'i kaj sukces'ig'i la ag'o'n komenc'it'a'n sur la abat'o, Viktor'o opini'is ke, kvankam ĝis nun li el'montr'is neniu'n pi'ec'o'n, tamen li politik'e ag'us ĉe'est'ant'e ĉe la mes'o ĉiu'dimanĉ'e, vest'it'a de si'a uniform'o de Saint-Cyrien. Li do si'n prezent'is en la preĝ'ej'o'n ne kiel kred'em'ul'o prem'eg'it'a de religi'ec'o, sed kiel elegant'a bon'societ'ul'o, kiu, akompan'ant'e sinjor'in'o'n, far'as nur ag'o'n de ĝentil'ec'o. Li'a sin'ten'ad'o iom skeptik'a kvankam tre respekt'plen'a montr'is la super'ul'o'n, kiu ne kred'as mal'pli'alt'iĝ'i, konsent'ant'e ia'j'n fantazi'aĵ'o'j'n, ĉar li est'as cert'a, ke ĉiam li re'supr'e'n'ir'os, kiam tio'n postul'os la cirkonstanc'o'j.

       Iam per okul'o bril'a pro ĵaluz'ec'o sinjor'in'o linŝard'o vid'is, dum la dimanĉ'o, la markiz'in'o'n de Prelong'o en'ir'ant'a'n en la preĝ'ej'o'n por ĉe'est'i ĉe la Di'serv'o. Al'ven'int'e inter la unu'a'j en la kapel'o'n, Helen'o aŭskult'is la bru'ad'o'n de la blazon'kovr'it'a kaleŝ'o rul'iĝ'ant'a sur la plac'o, kaj halt'ant'a antaŭ la sojl'o de la sankt'ej'o. Ŝi rigard'ad'is la bel'a'n suzan'o'n al'ir'ant'a'n mez'e de la nav'o, ekzamen'is ŝi'a'j'n tualet'o'j'n, ŝi'a'j'n juvel'o'j'n, ŝi'a'n ĉapel'o'n, kalkul'is sur ŝi'a vest'ar'o la prez'o'n de ĉiu'j detal'aĵ'o'j; kaj ŝi sekv'is okul'e la jun'a'n vir'in'o'n cel'ant'a'n la sinjor'eg'a'n benk'o'n.

       Ha ! tiu benk'o blazon'hav'a, sur kies seĝ'o'dors'o vid'iĝ'is la nobel'ŝild'o de Prelong'o'j, kun ĝi'a'j kusen'o'j el ruĝ'a velur'o, proviz'it'a'j de or'a'j glan'o'j, Helen'o sol'a sci'is la sufer'o'j'n al ŝi de ĝi kaŭz'it'a'j'n. Ŝi sent'is la sang'o'n al'flu'ant'a'n al ŝi'a kap'o, pri'pens'ant'e ke neniam ŝi en ĝi'n en'ir'os, ke malgraŭ la super'ec'o de si'a inteligent'ec'o kaj de si'a vol'ec'o, ĉiam ŝi est'os mal'apart'ig'it'a kun la popol'amas'o. Tamen ĉu just'ec'e ne est'us ŝi, kiu dev'us sur ĝi'n sid'iĝ'i ? Helen'o si'n mal'san'ig'is, ĉiam mov'ant'e tiu'j'n sam'a'j'n ide'o'j'n.

       Tamen ĉiu'dimanĉ'e ŝi re'ven'is al la sam'a lok'o por sufer'i la sam'a'n turment'o'n, pri kiu ŝi parol'is al neniu: ĉar ŝi tim'is ke ŝi'a ambici'o ne'kompren'it'a ŝajn'us rid'ind'a kaj nask'us al ŝi ĉiu'spec'a'j'n mok'o'j'n en la tut'a land'o.

       Sed nun, ĉar la riĉ'a farm'o'mastr'in'o pov'is en'ir'i en la preĝ'ej'o'n, si'n apog'ant'e sur la brak'o'n de tiu, kiu'n la urb'o salut'is kiel hero'o'n, tiu mal'bon'a febr'o mal'aper'is; kaj ŝi ĵet'is al la sinjor'eg'a benk'o rigard'o'n nur mal'estim'a'n. Nun la markiz'in'o al'paŝ'is ne'rimark'it'e. Ĉiu'j okul'o'j direkt'iĝ'is al la bril'a Saint-Cyrien kaj al li'a mal'humil'a patr'in'o. Mal'laŭt'a'j parol'o'j ili'n akcept'is kiam ili en'ir'is; kaj Helen'o dir'is apart'e:
— Ni sol'a'j nun est'as la ver'a'j estr'o'j de la land'o !

       Tamen trov'iĝ'is en Prelong'o iu, kiu rigard'is Viktor'o'n per okul'o'j ankoraŭ pli am'plen'a'j. Ĝi est'is Josefino.

       De la terur'a brul'ad'o, kiu kaŭz'is la mort'o'n de ŝi'a'j ge'patr'o'j kaj la perd'o'n tut'a'n de ŝi'a'j posed'aĵ'o'j, la jun'ul'in'o viv'is en la linŝard'a farm'o'dom'o. Andre'o tim'is insult'i si'a'n kuz'in'o'n, al ŝi far'ig'ant'e la labor'o'j'n de serv'ist'in'o, ali'part'e Josefino, el kies kor'o el'flu'is la dank'em'o, pet'eg'is Helen'o'n, ke ŝi al ŝi don'u iu'n ajn task'o'n, por ke ŝi ne ŝajn'u sen'pag'e nutr'it'a. Kompren'ant'e, ke la orf'in'o obe'as al sent'o de tre ŝat'ind'a delikat'ec'o, linŝard'o permes'is, ke li'a edz'in'o util'ig'u ŝi'a'n bon'vol'o'n, kaj al ŝi far'ig'u kelk'a'j'n ne'grav'a'j'n labor'o'j'n.

       Sed sistem'e li ordon'is, ke la natur'o de ŝi'a task'o konstant'e ŝanĝ'u, por ke oni ne kred'u en la land'o, ke li sci'as lert'e ekspluat'i la mizer'ec'o'n de mal'riĉ'a knab'in'o, por, per tiu rimed'o, si'n proviz'i de mal'mult'e'kost'a serv'ist'in'o. La situaci'o de Josefino est'is do tre ne'preciz'a; nek serv'ist'in'o, nek hejm'id'o, ŝi pov'is vid'i de hodiaŭ al morgaŭ si'a'n sort'o'n balanc'iĝ'ant'a'n inter la du kontraŭ'a'j rand'o'j, laŭ la bon'vol'o aŭ la kapric'o'j de l’mastr'o'j, jen mal'supr'e'n'ir'i ĝis la plej mal'super'a'j labor'o'j, se ŝi mal'feliĉ'e mal'plaĉ'os, jen kontraŭ'e far'iĝ'i estr'in'o en la dom'o, se Viktor'o edz'iĝ'os kun ŝi.

       Post la unu'a'j moment'o'j de mal'konsci'o, kiu'j post'ven'is post la mal'feliĉ'eg'o, Josefino kompren'is nur tre mal'perfekt'e la sekv'o'j'n ebl'a'j'n de la ruin'ig'o, kiu ŝi'n tiel kruel'e frap'eg'is. Eĉ la ide'o ke ŝi viv'os ĉe Helen'o, ke ŝi hav'os konstant'e flank'e de si tiu'n kiu'n ŝi am'as, far'iĝ'is por ŝi'a anim'o vund'it'a potenc'a konsol'o. Sed post kelk'a'j tag'o'j, ŝi kompren'is, ke ŝi dev'as mult'e pli'mal'grand'ig'i si'a'j'n esper'o'j'n. Kvankam Andre'o ĉiam montr'iĝ'is tiel patr'a kiel antaŭ'e; kvankam, en la farm'o'dom'o, ĉiu intenc'e evit'is, en si'a inter'parol'ad'o, ĉiu'n alud'o'n kapabl'a'n ŝi'n iom'et'e ĉagren'i, tamen ŝi sent'is, per tiu'j mil ne'grav'aĵ'o'j de la ĉiu'tag'a viv'ad'o, ke oni ne ŝi'n konsider'is plu kiel la hered'ant'in'o'n de bel'a bien'o: kaj, kvankam oni neniel alud'is, ŝi kompren'is ke ŝi'a edz'in'iĝ'o kun Viktor'o far'iĝ'is rev'o tut'e ne efektiv'ig'ebl'a.

       Tamen ŝi li'n am'is. Li'n am'is ĉiu'j am'ec'o'j de ŝi'a pasi'a anim'o, ĉiu'j fervor'o'j de ŝi'a brun'har'a natur'ec'o, rev'ant'a super'natur'ec'o'n kaj super'hom'ec'o'n. Kiam ŝi ek'vid'is li'n salt'eg'ant'a'n tra la brul'eg'o, for'port'ant'a'n en li'a'j brak'o'j ŝi'a'n patr'in'o'n kaj ŝi'a'n frat'in'o'n, kiam ŝi vid'is li'n fal'int'a'n en la kort'o'n san'a kaj sen'vund'a, dum flank'e de ŝi ŝi'a'j parenc'o'j mort'is unu'j post la ali'a'j, ŝi memor'is la histori'o'n pri Daniel'o, kiu'n la bon'a paroĥ'estr'o al ŝi kon'ig'is, kiam ŝi est'is infan'aĝ'a, kaj ŝi ne'rid'em'e si'n demand'is ĉu Viktor'o ne est'is, kiel la bibli'a person'o, protekt'it'a de anĝel'o. Iom post iom, la am'o en'radik'ig'is en ŝi'a'n kor'o'n radik'o'j'n tiel profund'a'j'n, ke la orf'in'o sincer'e kred'is si'a'n kuz'o'n real'e ne'vund'ebl'a.

       La sav'ad'o de l’abat'o pli'grand'ig'is ankoraŭ tiu'n kvazaŭ religi'a'n entuziasm'o'n: kaj la sent'o, kiu'n ŝi met'is antaŭ la pied'o'j'n de la jun'ul'o, kiel ofer'o'n antaŭ pied'o'j'n de ia di'o, est'is far'it'a de la donac'o tiel absolut'a de ŝi'a tut'a person'ec'o, ke la ide'o ke ŝi pov'as si'n re'pren'i aŭ li'n kontraŭ'batal'i ne est'is en'ir'ebl'a en ŝi'a'n cerb'o'n. Kontraŭ Viktor'o ŝi ne kompren'is, ke ia diskut'o est'u ebl'a, eĉ dum unu minut'o; kaj ŝi'a am'eg'o traduk'iĝ'is per tiu'j du vort'o'j: aŭd'i kaj obe'i. Tamen la mal'feliĉ'a fraŭl'in'o sufer'is ĉiu'j'n turment'o'j'n de l’am'o ne part'o'pren'it'a: dank’al tiu instinkt'o nask'it'a de la ĵaluz'ec'o, ŝi diven'is ke io teks'iĝ'as kontraŭ ŝi'a feliĉ'ec'o, kaj ke la in'o ŝi'n anstataŭ'ont'a en la kor'o de l’estr'o jam est'is trov'it'a.

       La du'a jar'o viv'ot'a de Viktor'o en Saint-Cyr jam est'is preskaŭ fin'it'a: kaj al'ven'is la moment'o kiam la jun'a oficir'o ek'far'os si'a'j'n unu'a'j'n milit'ist'aĵ'o'j'n kun la sub'leŭtenant'a'j epolet'o'j.

       Dum la dank'a vizit'o, kiu'n li far'is al la markiz'o, ĉi tiu de'nov'e cert'ig'is la jun'ul'o'n ke li pov'os konfid'i al li'a protekt'o, por en'ir'i en la afrik'ĉas'ist'a'n skadr'ar'o'n. Tiu'n korpus'o'n elekt'is Viktor'o, por ke oni li'n send'u en Alĝeri'o'n.

       La jun'a oficir'o esper'is ke, en tiu land'o, en kiu la milit'ad'o est'as sen'ĉes'a, li trov'os pli oft'a'j'n okaz'o'j'n si'n rimark'ig'i ol en Franc'uj'o, kie oni viv'as nur en garnizon'o'j.

       Ĉar, dank’al sen'ripoz'a labor'ad'o li est'is rest'int'a en la unu'a lok'o de li okup'it'a, kiam li en'ir'is en Saint-Cyr, tio li'n rajt'ig'is elekt'i mem li'a'n korpus'o'n; kaj pro tio la protekt'o de sinjor'o de Prelong'o far'iĝ'is sen'util'a. Do, kiam ĉi tiu last'a al li propon'is ir'i mem Pariz'o'n por pet'i de la milit'a ministr'o tiu'n favor'o'n, la fil'o linŝard'o pen'is ŝanĝ'i li'a'n decid'o'n. Sed Raŭl'o insist'is: ĉar kiam li komenc'is afer'o'n, li est'is tiel dezir'em'a ĝi'n sukces'ig'i, ke nek paŝ'o'j'n nek klopod'o'j'n li mal'ŝpar'is. Vid'ant'e tia'n obstin'ec'o'n, la jun'ul'o pov'is nur si'n klin'i. Do tio'n li far'is.

       Kiam sinjor'o de Prelong'o trov'iĝ'is antaŭ la ministr'o, post kiam li kon'ig'is la motiv'o'n de si'a vizit'o:
— Di'o mi'a, sinjor'o, respond'is tiu alt'rang'a ofic'ist'o, pro li'a klas'ig'a numer'o, sinjor'o linŝard'o est'as sen'diskut'ebl'e rajt'ig'it'a elekt'i mem si'a'n regiment'o'n: kaj mi dev'as mi'n klin'i antaŭ li'a dezir'o. La jun'ul'o'j de vi protekt'it'a'j, li al'don'is malic'e, est'as tiel ekster'vic'a'j, ke ili eĉ ne bezon'as ia'n protekt'o'n.

       El'ir'int'e, Raŭl'o si'n sent'is okup'it'a'n de ne'difin'ebl'a impres'o. Li est'is fier'a pri si'a protekt'it'o kaj mal'kontent'a, ĉar nun li ne pov'os plu far'i io'n por li. Li preskaŭ riproĉ'is Viktor'o'n, ĉar la jun'ul'o est'is la ne'vol'a kaŭz'o de tiu sen'util'a vojaĝ'o: tial li kompren'is kial la jun'a oficir'o pen'is li'n de'turn'i el ĝi. Dev'ig'e li konfes'is al si mem, ke la sin'ten'ad'o de Viktor'o est'is tut'e korekt'a, kaj ke est'is ne'ebl'e ag'i pli delikat'e al far'is la fil'o linŝard'o; ĉar li ne pov'is mal'ĝentil'e dir'i:” Ne'util'e, sinjor'o, nun mi ne bezon'as plu vi'n.” Li dev'is kompren'i; kaj li, ne diven'int'e, si'n kulp'ig'is de mal'sprit'ec'o.

       Sed tiu ministr'a vizit'o hav'is tamen konsekvenc'o'n: ĝi mal'fort'e vund'et'is la amik'ec'o'n sent'it'a'n de la markiz'o al la fil'o linŝard'o. Ĉar ĉiam oni kulp'ig'as tiu'n, kiu, ne nur ne vol'e sed eĉ kontraŭ'vol'e, al ni lud'ig'as rol'o'n de mal'saĝ'ul'o.

       Pro tio, kiam li rakont'is al sinjor'in'o de Prelong'o la ne'grav'a'n mal'feliĉ'et'o'n al li okaz'int'a'n, li ne est'is mir'ig'it'a, aŭd'int'e ŝi'n, kiu dir'is:
— Kio'n vi vol'as ? Vi est'as iom kulp'et'a. Vi obstin'e prezent'as help'il'o'j'n al knab'o, kiu si'n trov'as sufiĉ'e grand'a por marŝ'i sol'a. Ha ! li ne bezon'as, ke oni li'n puŝ'u, tiu ĉi; li tre bon'e sci'os traf'i si'a'n cel'o'n sen vi'a help'o. Kaj mi pet'as de la ĉiel'o nur unu favor'o'n; ĝi est'as, ke tiu cel'o ne est'u por ni mal'feliĉ'ig'a.

       — Di'o mi'a ! mi'a kar'a suzan'o, mi ne kompren'as ke vi, tiel bon'a, tiel kompat'em'a al ĉiu, vi sent'as tiom da antipati'o kontraŭ plend'ind'a jun'ul'o, kiu neniam vi'n ofend'is.

       — Tio est'as ver'a, kaj vi prav'a; sed van'e mi kontraŭ'batal'as tiu'n sent'o'n. Kiam mi vid'as tiu'n fraŭl'o'n, mi'n ek'okup'as impres'o de re'puŝ'o. La last'a'n foj'o'n, kiam li ven'is Prelong'o'n, mi promen'ad'is pied'e kun Matildo, kiam li ni'n renkont'is: li ni'n salut'is tre ĝentil'e kaj tre respekt'em'e, mi tio'n sen'kaŝ'e konfes'as, sed paf'ant'e sur mi'n kaj precip'e sur mi'a'n fil'in'o'n rigard'o'n tiel bor'ant'a'n, ke mi far'iĝ'is tuj mal'trankvil'a. Matildo, kiu est'is el'ir'int'a gaj'a kaj rid'em'a, far'iĝ'is subit'e sen'parol'a: kaj sub la prem'o de melankoli'a sent'o ne'difin'ebl'a ni ambaŭ re'ven'is al la kastel'o.

       — Vi kaj vi'a fil'in'o est'as ambaŭ tro nerv'ekscit'ebl'a'j; kaj vi pli fid'as ne'raci'a'j'n instig'o'j'n ol pruv'o'j'n plej firm'e star'ig'it'a'j'n.

       La markiz'o si'n prepar'is daŭr'ig'i laŭ tiu ton'o, kiam li temp'e memor'is, ke la kurac'ist'o nepr'e rekomend'is:” Oni incit'u nek la markiz'in'o'n nek ŝi'a'n fil'in'o'n ”. Ĉar Matildo trov'iĝ'is en la maten'ruĝ'o de la viv'o, kiam la vir'in'ec'o komenc'as, kaj sinjor'in'o de Prelong'o en tiu vesper'ruĝ'o, kiam ĝi fin'as: kaj iom post iom ĉiu'tag'e for'flug'is tiu esper'o, tiel am'em'e kares'it'a dum ŝi'a tut'a ekzist'ad'o, don'i al Raŭl'o hered'ant'o'n de li'a nom'o kaj de li'a titol'o.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o est'is baldaŭ dek'ses'jar'a. En ek'flor'iĝ'o de ŝi'a virg'a bel'ec'o, ŝi alt'e'n port'is bel'eg'a'n frunt'o'n, kiu'n la dens'a'j tord'aĵ'o'j de flav'blond'a harar'o en'kadr'ig'is de or'a aŭreol'o. Ŝi'a'j grand'a'j okul'o'j, de ekster'mar'a verd'blu'ec'o, hav'is mal'kviet'ig'a'n klar'ec'o'n, kaj ili'a'j ŝanĝ'iĝ'ant'a'j re'bril'o'j suspekt'ig'is en tiu jun'ul'in'a anim'o abism'o'j'n pli ne'sond'ebl'a'j'n ol tiu'j'n de l’Ocean'o. La ideal'ec'o, kiu'n ŝi hered'is de si'a patr'o, ali'form'iĝ'is en art'a'n sent'o'n tre vast'ig'it'a'n. Ĉar ĝis nun ŝi est'is frap'it'a de neniu mal'feliĉ'aĵ'o, la jun'ul'in'o viv'is en sen'ĉes'a rev'o, kaj sent'is en si'a kor'o nur du am'o'j'n, al si'a'j ge'patr'o'j kaj al Di'o.

       Tamen en ia'j okaz'o'j ceter'e tre mal'oft'a'j, ŝi montr'is ne'venk'ebl'a'n energi'o'n. Kiam ŝi'n ekscit'is la koler'o, subit'e ŝi'a'j okul'o'j far'iĝ'is nigr'eg'a'j: la son'o de ŝi'a voĉ'o kutim'e tre dolĉ'a ali'form'iĝ'is en ton'o'n sek'a'n, mal'glat'a'n de sen'kompat'a vol'ec'o, kiu'n neniu prov'is kontraŭ'batal'i. La markiz'in'o est'is iom tim'ig'it'a, kiam, la unu'a'n foj'o'n, ŝi konstat'is tiu'j'n mal'trankvil'ig'a'j'n simptom'o'j'n; sed la markiz'o kontraŭ'e ĝoj'is pro ili. Ĉar li re'trov'is en si'a fil'in'o la ne'fleks'ebl'a'n karakter'o'n de si'a patr'o, la iam'a markiz'o, kiu neniam ŝancel'iĝ'is, kiam ordon'is la dev'o kaj la honor'o.

       Kun tia natur'ec'o, la eduk'ad'o est'us do renkont'int'a ne'venk'ebl'a'j'n mal'facil'aĵ'o'j'n; sed la ne'fleks'ebl'ec'o'n de tiu karakter'o kontraŭ'batal'is sen'lim'a bon'ec'o. Matildo ne pov'is vid'i iu'n plor'ant'a'n apud ŝi, kaj ne sufer'i pri ĝi'a ĉagren'o. Sinjor'in'o de Prelong'o sci'is, ke nur tie ĉi trov'iĝ'is la artik'o de la kiras'o: pro tio, en la mal'oft'a'j okaz'o'j, en kiu'j la jun'ul'in'o pen'is mal'konsent'i la postul'o'j'n de si'a patr'in'o, ĉi tiu ne prov'is al'trud'i si'a'n aŭtoritat'o'n: ŝi nur dir'is:
— Matildo, vi mult'e mi'n ĉagren'as.

       Tuj fraŭl'in'o de Prelong'o si'n ĵet'is en la brak'o'j'n de la markiz'in'o, kaj dir'is, ŝi'n kis'ant'e:
— Ne plor'u, panj'o, mi vi'n obe'os.

       Ĝis nun, Raŭl'o kaj suzan'o, help'it'e de special'a'j profesor'o'j, sufiĉ'is ŝi'a'n instru'ad'o'n. Tamen la markiz'o antaŭ'vid'is moment'o'n en kiu tiu eduk'ad'o, iom tro famili'a, far'iĝ'os ne'taŭg'a. Pri tiu punkt'o, long'a'j diskut'o'j okaz'is inter li kaj li'a edz'in'o Sed kiam li ek'sci'is, ke la reĝ'o de burĝ'o'j de'tron'it'a al'paŝ'is si'a'vic'e sur la voj'o al ekzil'o, sinjor'o de Prelong'o ne ŝancel'iĝ'is.

       La respublik'a form'o, per kiu Franc'uj'o vest'is si'a'n reg'ist'ar'o'n, ebl'ig'is, ke li real'ir'as Pariz'o'n, ĉar oni ne pov'is li'n kulp'ig'i, ke li al'port'as si'a'j'n serv'o'j'n al uzurp'ul'o. Sekv'e la pak'aĵ'o'j est'is far'it'a'j: kaj la hotel'o de la grenel'a strat'o, kiu de dek ok jar'o'j re'vid'is si'a'j'n ge'mastr'o'j'n nur inter kelk'a'j long'a'j inter'spac'o'j, mal'ferm'is antaŭ ili si'a'n du'obl'a'n pord'eg'o'n.

       En tiu nov'a ĉirkaŭ'aĵ'o, el'fin'ant'e si'a'n eduk'ad'o'n, perfekt'ig'ant'e tio'n, kio en ĝi trov'iĝ'is nur prepar'it'a, la ĉarm'a jun'ul'in'o triumf'e ek'en'ir'is en la alt'rang'a'n societ'o'n. Ar'o da ador'ant'o'j kun'ir'is post ŝi'a'j paŝ'o'j: kaj ĉiu'tag'e nov'a dezir'ant'o pet'ig'is al sinjor'o de Prelong'o la kor'o'n kaj la man'o'n de li'a fil'in'o. El'ĵet'int'e du'dek'o'n da ili, la ge'markiz'o'j inter si elekt'is la jun'a'n duk'o'n de Blasan'o, parol'ont'e pri li al Matildo nur kiam est'os al'ven'int'a la temp'o por la edz'in'ig'o.

       Inter la plezur'a'j art'o'j, kiu'j'n plej sukces'e kultur'is la jun'ul'in'o, sur la unu'a vic'o trov'iĝ'is la pentr'art'o. Ŝi'a'j akv'o'pentr'aĵ'o'j est'is ŝat'it'a'j eĉ de kler'ul'o'j. Iam, far'int'e kopi'o'n laŭ Watteau, ŝi hav'is glor'o'n aŭd'i pentr'am'ant'o'n, kiu propon'is grand'a'n mon'sum'o'n, ĉar li kred'is ke est'as original'o, tio kio trov'iĝ'as antaŭ li'a'j okul'o'j.

       Pro tio, ge'sinjor'o'j de Prelong'o, dezir'ant'e plezur'ig'i si'a'n fil'in'o'n, konsent'is ven'i ĉiu'jar'e en Pariz'o'n, dum kelk'a'j monat'o'j, por ebl'ig'i, ke Matildo perfekt'iĝ'u en art'o, kiu ŝi'n tre'eg'e interes'is. Ceter'e ili'n instig'is en tiu'n voj'o'n ŝi'a'j profesor'o'j mem, kiu'j antaŭ'dir'is al fraŭl'in'o de Prelong'o, en tre proksim'a est'ont'ec'o, la plej bril'a'j'n sukces'o'j'n.

       Inter la lern'ant'in'o'j, kiu'j vizit'ad'is la pentr'a'n kurs'o'n part'o'pren'it'a'n de Matildo, trov'iĝ'is jun'ul'in'o, iom pli mal'jun'a ol fraŭl'in'o de Prelong'o, kiu'n du'obl'a mal'feliĉ'o ek'far'is orf'in'o'n.

       valentin'o de Savinako vid'is si'a'n patr'o'n, mar'ist'a'n eks'oficir'o'n, al'port'it'a'n hejm'e'n kun brust'o bor'it'a de glav'a frap'o ricev'it'a en duel'o: kaj ŝi'a patr'in'o, kapt'it'a de subit'a frenez'o antaŭ la kadavr'o de tiu, kiu'n ŝi am'eg'is, est'is en'ferm'it'a en frenez'ej'o'n, en kiu, post tre mal'long'a temp'o, ŝi mort'is pro ĝeneral'a paraliz'o.

       Rest'int'e sol'a en la mond'o, kun mal'grand'a hered'aĵ'o, kiu apenaŭ liver'is la mon'o'n neces'a'n por ŝi'a viv'ad'o, valentin'o est'is fil'in'ig'it'a de mal'jun'a onkl'in'o, Artemis'o de Savinako, frat'in'o de ŝi'a patr'o; kaj ĉi tiu last'a kar'e pag'ig'is al si'a ne'vin'o, per si'a koler'em'a kaj mal'gaj'a karakter'o, la mal'dolĉ'a'n pan'o'n, kiu'n ŝi al ŝi don'is. Okup'it'a nur de bigot'aĵ'o'j, la mal'jun'a fraŭl'in'o viv'ad'is en monaĥ'ej'a'j parol'ej'o'j aŭ fund'e de preĝ'ej'a'j ofic'ej'o'j. Kia ajn est'u la hor'o de la tag'o, en kiu oni en'ir'is en ŝi'a'n hejm'o'n, oni est'is cert'a, ke en ŝi'a salon'o trov'iĝ'as ar'o da flat'em'a'j abat'o'j, kiu'j atent'e observ'is ne'evit'ebl'a'n hered'o'n.

       valentin'o sol'a sci'is tio'n, kio'n ŝi sufer'is en tia societ'o.

       Mal'bon'et'a art'ist'in'o, ŝi tamen obstin'e ĉe'est'is ĉe ĉiu'j desegn'a'j kurs'o'j; ĉar nur tie ĉi ŝi trov'is ali'a'n viv'manier'o'n, kiu ŝi'n ripoz'ig'is el la ekzist'ad'o unu'ton'a kaj monaĥ'a viv'it'a de ŝi ĉe ŝi'a onkl'in'o.

       Post kelk'a'j semajn'o'j, Matildo kaj valentin'o far'iĝ'is sen'dis'iĝ'a'j amik'in'o'j. Ĉi tiu rakont'is al si'a nov'a kun'ul'in'o ĉiu'j'n mal'feliĉ'aĵ'o'j'n, kiu'j sur ŝi'n ek'fal'eg'is. Fraŭl'in'o de Prelong'o est'is kor'tuŝ'it'a pro kompat'o, kiam ŝi vid'is tiu'n sen'lac'iĝ'o'n de la Fatal'o kontraŭ mal'feliĉ'a'n kaj sen'kulp'a'n knab'in'o'n: ŝi ŝi'n am'em'e kis'is, pet'ant'e de ŝi, ke ŝi bon'vol'u ŝi'n am'i kiel frat'in'o'n. La kor'o'n de valentin'o, prem'it'a'n de kelk'a'j monat'o'j, pli'larĝ'ig'is la varm'o de tiu nov'a am'el'montr'o; kaj ŝi ĵur'is al Matildo etern'a'n amik'ec'o'n.

       Preskaŭ ĉiu'tag'e valentin'o vesper'manĝ'is en la hotel'o de la grenel'a strat'o. Kiam la somer'o re'al'vok'is al Prelong'o la ge'markiz'o'j'n, Raŭl'o, ced'ant'e al la dezir'o'j de si'a fil'in'o, konsent'is klopod'i mem apud fraŭl'in'o'n Artemis'o'n, kaj ŝi'n pet'is, ke ŝi bon'vol'u al li prunt'i valentin'o'n ĝis la novembr'a monat'o, por ke li ŝi'n konduk'u en la kamp'ar'o'n.

       La mal'jun'a fraŭl'in'o opini'is, ke pro ĝentil'ec'o ŝi dev'as montr'i kelk'a'j'n ŝancel'iĝ'o'j'n. Sed fund'e de si'a kor'o, ŝi si'n sent'is kontent'eg'a, renkont'int'e tiu'j'n komplez'ul'o'j'n, kiu'j ŝi'n liber'ig'is el ŝi'a ne'vin'o. Ĉar dank’al la bel'ec'o viv'eg'a kaj brun'har'a de valentin'o, la vizaĝ'o de ŝi'a onkl'in'o ŝajn'is kompar'e ankoraŭ pli difekt'it'a, strek'et'it'a kvazaŭ mal'nov'a pom'o, dum mal'dens'a'j griz'a'j har'o'j ĝi'n super'is de mal'komb'it'a har'kron'o.

       La divers'a'j societ'rilat'o'j, kiu'j'n Raŭl'o re'al'lig'is dum li'a ĉe'est'o en Pariz'o, li'n dev'ig'is send'i mult'a'j'n invit'o'j'n al person'o'j, kiu'j larĝ'e mal'ferm'is antaŭ li la pord'o'j'n de si'a'j salon'o'j. Opini'ant'e, ke ne sufiĉ'as re'don'i en si'a hotel'o la ĝentil'aĵ'o'j'n de li ricev'it'a'j'n, la markiz'o decid'is, ke li organiz'os en si'a sinjor'eg'a kastel'o de Prelong'o grand'a'j'n kamp'ar'a'j'n fest'o'j'n, kun'ig'it'a'j'n de ĉas'o'j al la cerv'o. Li sam'temp'e pens'is, ke post ne'long'a temp'o al'ven'os la moment'o serĉ'i edz'o'n por li'a fil'in'o. Kvankam li jam elekt'is sinjor'o'n de Blasan'o, tamen li dezir'is, ke Matildo pov'u li'n kompar'i kun ali'a'j jun'ul'o'j.

       Fil'o unu'nur'a, port'ant'e unu el plej fam'a'j nom'o'j de la Franc'a nobel'ar'o, Gaston'o de Blasan'o tre bon'e real'ig'is tiu'n edz'o'n rev'it'a'n de suzan'o, kiam nask'iĝ'is ŝi'a fil'in'o. La karakter'o nobl'a kaj grand'anim'a de la jun'a duk'o plaĉ'is al Raŭl'o, kiu, kvankam part'o'pren'ant'e la ide'o'j'n de la markiz'in'o pri la nobel'ec'o de si'a bo'fil'o, postul'is sam'temp'e vir'o'n kun kiu Matildo kred'ebl'e est'os feliĉ'a. Pri tio li zorg'is, ke la nom'o de tiu jun'ul'o est'u skrib'it'a sur la unu'a etat'o de invit'it'o'j. Tut'e fier'a pri tia honor'o, kiu al li pruv'is, ke li'a'j esper'o'j est'as kuraĝ'ig'it'a'j, Gaston'o montr'iĝ'is unu el plej diligent'a'j inter tiu'j, kiu'j al'ven'is al la kastel'o.

       Li est'is jun'ul'o hav'ant'a bel'ec'o'n iom vir'in'a'n, preskaŭ mal'san'em'a'n. Li'a'j grand'a'j nigr'a'j okul'o'j, intern'iĝ'ant'a'j en la okul'ej'o'n, bril'is kelk'a'foj'e pro febr'a bel'o, kiu far'is ankoraŭ pli pal'a la sen'kolor'a'n pal'ec'o'n de li'a vizaĝ'o. Ĉar li est'is hered'ant'o de fam'a'j nobel'ec'a'j famili'o'j, kiu'j, por konserv'i la sen'miks'ec'o'n de si'a ras'o, nur inter si konsent'is ge'edz'iĝ'o'n, li'a nerv'ar'o delikat'iĝ'is, kaj ĉef'is estr'e mal'riĉ'ig'it'a'n sang'o'n.

       Li al'ven'is akompan'at'a de si'a serv'ist'o laŭrent'o, kiu neniam li'n el'las'is. Tiu obstin'ec'o trov'iĝ'i konstant'e en ombr'o de li'a mastr'o nask'is divers'a'j'n komentari'o'j'n pli konjekt'ebl'a'j'n unu'j ol la ali'a'j. Tiu'j babil'ad'o'j tut'e indiferent'ig'is la jun'ul'o'n: kaj por ne respond'i pri ili, li ŝajn'ig'is ili'n mal'kon'i.

       La fest'o'j est'is tre bril'a'j: Matildo kaj valentin'o tre'eg'e amuz'iĝ'is. Tamen, kiam la last'a invit'it'o est'is for'ir'int'a, fraŭl'in'o de Prelong'o sent'is kvazaŭ sent'o'n de ripoz'o.

       Ne van'e jun'ul'in'o kresk'is sol'a inter si'a patr'o kaj si'a patr'in'o, sen frat'in'o, sen amik'in'o. Ne'sent'ebl'e ŝi pren'as kutim'o'j'n, en kiu'j'n koncentr'iĝ'as ŝi'a melankoli'a karakter'o. Do kun plezur'o ŝi re'trov'is si'a'n kar'a'n sol'ec'o'n, kiu'n la amik'ec'o de valentin'o ĝoj'ig'is per sen'ĉes'a rid'et'o.

       Oft'e la cel'o de ili'a'j promen'ad'o'j est'is la kamuŝ'a gard'ist'o'dom'o. Tie Matildo re'trov'is si'a'n mal'jun'a'n nutr'ist'in'o'n, al kiu la al'ven'o de du jun'ul'in'o'j kaŭz'is ĝoj'o'n ĉiam nov'a'n. Ili ambaŭ petol'ant'e kaj rid'eg'ant'e en'glut'is plen'a'n tas'o'n da lakt'o en'sorb'it'a'n en griz'a'n pan'o'n, kaj post'e re'ven'is al la kastel'o.

       Ŝi sam'e re'komenc'is kun'e kun si'a patr'in'o kaj si'a elekt'a frat'in'o la ĉiu'tag'a'j'n vizit'o'j'n far'it'a'j'n al la mal'riĉ'ul'o'j kaj al la mal'san'ul'o'j. Kiam la vintr'o ŝi'n re'ven'ig'is en Pariz'o'n, la mal'feliĉ'ul'o'j, kiu'j'n ŝi las'is post si en Prelong'o, plor'is pro ŝi'a el'ir'o, kvazaŭ ĝi est'us mal'feliĉ'eg'o.

       La bon'ec'o de la jun'a kastel'mastr'in'o est'is tiel ag'em'a, ke ĝi si'n turn'is ne nur al hom'o'j sed okaz'e eĉ al best'o'j.

       Ia'n tag'o'n, ŝi vetur'is en kaleŝ'o laŭ'long'e de violan'o, kiam ŝi vid'is ar'o'n da mal'bon'a'j knab'o'j, kiu'j turment'is jun'a'n hund'o'n, per tiu kruel'ec'o special'a al la infan'ec'o. Ili romp'is unu el ĝi'a'j antaŭ'a'j pied'o'j, kaj, malgraŭ tiu vund'o, ĝi'n dev'ig'is kur'i, ĝi'n persekut'ant'e per ŝton'bat'o'j. La mal'feliĉ'a best'o terur'it'a pen'is, sed van'e, si'n liber'ig'i el si'a'j turment'ist'o'j; sed tuj kiam ĝi marŝ'is dum tri paŝ'o'j, salt'et'ant'e, sku'ant'e ĝi'a'n sang'o'plen'a'n pied'o'n, kiu pend'et'is kiel ĉifon'o, ĝi fal'is, flank'e'n rul'iĝ'ant'e, kaj puŝ'is dolor'a'j'n blek'eg'o'j'n. Tiam de'nov'e la ŝton'o'j ar'e pluv'is. Fin'e, lac'a'j pro tiu lud'o, kiu prezent'is ĉiam sam'a'n vid'aĵ'o'n, unu inter ili ek'kri'is.

       — Ni ĵet'u ĝi'n en akv'o'n.

       — Vi est'as prav'a; ni tre amuz'iĝ'os, respond'is ĥor'e la band'o.

       — Nu, fin'u tiu'n kruel'a'n petol'aĵ'o'n, ek'kri'is Matildo indign'ant'a, kaj las'u trankvil'a tiu'n mizer'a'n best'o'n.

       — Nu, fraŭl'in'o, respond'is la ĉef'o de la knab'ar'o, ĉu ni mal'diskret'e part'o'pren'as vi'a'j'n afer'o'j'n ? Kial do vi met'as vi'a'n naz'o'n en la ni'a'j'n, kiu'j neniel vi'n koncern'as ?

       — Silent'u, Nikola'o, dir'is ali'a. Ŝi est'as la kastel'a fraŭl'in'o. Ŝi montr'iĝ'is kompat'em'a al mi'a mal'jun'a patr'in'o, kiam ŝi romp'is si'a'n krur'o'n. Mi mal'permes'as, ke oni ŝi'n mal'respekt'u. Aŭd'u mi'n.

       Al'proksim'iĝ'ant'e respekt'em'e al Matildo:
— Di'o mi'a, fraŭl'in'o, li dir'is, ni ĵus est'is ĝi'n ĵet'ont'a'j en akv'o'n. Se vi ĝi'n vol'as, vi pov'as ĝi'n pren'i.

       La jun'ul'in'o ne dezir'is si'n embaras'i per tiu mal'pur'a hund'o, kovr'it'a de sang'o kaj de kot'o; sed tiu bon'far'o est'is la sol'a rimed'o por ĝi'n sav'i. Ali'part'e la mal'feliĉ'a best'o ŝi'n rigard'is per okul'o'j tiel pet'eg'ant'a'j, ke ŝi si'n las'is kor'tuŝ'i:
— Vi est'as prav'a, ŝi dir'is; ĝi'n al mi don'u.

       La vetur'ig'ist'o prunt'is si'a'n kovr'il'o'n por ke la kusen'o'j ne est'u mal'pur'ig'it'a'j: oni sur ĝi'n kuŝ'ig'is la vund'it'a'n kvar'pied'ul'o'n; kaj la kaleŝ'o re'ven'is kastel'e'n.

       Kiam Matildo montr'is al si'a'j ge'patr'o'j si'a'n nov'a'n protekt'it'o'n, ĉi tiu'j unu'e ek'grimac'is pro mal'ŝat'o. Sed ambaŭ tiel am'eg'is si'a'n fil'in'o'n, ke ili ŝi'n ŝerc'is nur moder'e, kontent'eg'a'j fund'e de si'a kor'o pro tiu ag'o, kiu unu foj'o'n pli'e montr'is la bon'ec'o'n de ŝi'a natur'ec'o.

       Oni ven'ig'is la best'kurac'ist'o'n. Kred'ant'e, ke unu el mult'e'kost'a'j ĉeval'o'j de Raŭl'o mal'san'iĝ'is, li rapid'e al'kur'is. Sed kiam li vid'is la strang'a'n klient'o'n al li montr'it'a'n, li mal'facil'e de'ten'is ironi'a'n rid'et'o'n.

       — Nu, por tiu mal'bel'eg'a best'o vi mi'n ven'ig'is, fraŭl'in'o, li dir'is. Laŭ mi'a opini'o, oni dev'us ĝi'n mort'ig'i. Vi est'us est'int'a prav'a las'int'e ĝi'n dron'ig'i.

       — Se vi mal'konsent'as ĝi'n kurac'i, dir'u tuj, respond'is sek'ton'e Matildo. Mi pet'os mi'a'n kurac'ist'o'n; kaj mi est'as cert'a ke, por mi'n plezur'ig'i, li konsent'os prov'i tiu'n re'san'ig'o'n.

       La best'kurac'ist'o kompren'is, ke li dir'is mal'sprit'aĵ'o'n.

       Oni ne perd'as pro petol'aĵ'o klient'o'n kiel sinjor'o'n de Prelong'o. Pro tio, li respond'is tre respekt'em'e:
— Ĉar vi tio'n absolut'e dezir'as, fraŭl'in'o, mi ĝi'n prov'os.

       Post kelk'a'j minut'o'j mi re'ven'os.

       Post du'on'o da hor'o li real'ir'is kun tol'aĵ'a banderol'o kaj botel'et'o plen'a da potas'a silikat'o. La ost'romp'o est'is re'ord'ig'it'a kaj star'ig'it'a per aparat'o sen'mov'ig'a.

       — Nun, fraŭl'in'o, nenio mov'iĝ'os, mi tio'n al vi cert'ig'as.

       De nun, vi pov'os pur'ig'i tiu'n best'o'n. Ĉar ĝi est'as tre jun'a, kred'ebl'e la ost'o'j perfekt'e kun'lut'iĝ'os.

       Zorg'e lav'it'a de la ĉambr'ist'in'o, la vund'it'o montr'iĝ'is kun fel'o tut'e blank'a. Oni ĝi'n sek'ig'is antaŭ flam'ant'a fajr'o: ĝi'a'j mal'dik'a'j har'o'j natur'e friz'iĝ'is.

       — Vid'u, patr'in'et'o, dir'is la jun'ul'in'o entuziasm'ig'it'a, ĝi'n port'ant'e al la markiz'in'o; rigard'u ĉu Di'o ne mi'n re'kompens'is pro mi'a bon'a ag'o. Ĉu vi jam vid'is hund'et'o'n pli rav'a'n ? Oni kred'us ke ĝi est'as mal'grand'a ŝaf'o.

       — Mi konsent'as, dir'is sinjor'in'o de Prelong'o, ke ĝi est'as bel'eg'a. Kiam vi ĝi'n al'port'is, ĝi montr'iĝ'is tiel mal'pur'a, ke neniu est'us suspekt'int'a ĝi'a'n bel'ec'o'n.

       Post ses semajn'o'j Ŝaf'o est'is tut'e re'san'ig'it'a. Sed Matildo tre'eg'e mir'is, vid'ant'e, ke li ĉiam kresk'ad'as. La monat'o'j flu'is, kaj ĝi ne ŝajn'is halt'ont'a. Kiam, post la vintr'o, la jun'ul'in'o re'ven'is Prelong'o'n, anstataŭ la mizer'a hund'et'o, kiu'n ŝi kred'is est'i sav'int'a, ŝi re'trov'is grand'ras'a'n Nov'ter'hund'o'n, kiu preskaŭ ŝi'n renvers'is per la fervor'o de si'a'j unu'a'j kares'o'j.

       De tiu moment'o Ŝaf'o ĉiam akompan'is si'a'n jun'a'n mastr'in'o'n. Ĝi ŝi'n sekv'is kvazaŭ ŝi'a ombr'o. Kiam ŝi sid'iĝ'is sur benk'o'n, ĝi ek'met'is sur la genu'o'j'n de la jun'ul'in'o si'a'n inteligent'a'n kap'eg'o'n. Aŭ ankoraŭ, kuŝ'ant'e antaŭ ŝi, la naz'o'n inter si'a'j antaŭ'a'j pied'o'j, ĝi rest'is tie dum mult'a'j hor'o'j, direkt'ant'e al ŝi si'a'n rigard'o'n am'em'a'n kaj kares'em'a'n, sen'mov'ig'it'a'n per mut'a ador'ad'o.

       La bel'a Matildo, am'eg'it'a de si'a'j ge'patr'o'j, de valentin'o si'a amik'in'o, de kamuŝ'a'j ge'edz'o'j kaj de Ŝaf'o si'a hund'o viv'is do tut'e feliĉ'a.

       Nun fraŭl'in'o'j de Savinako kaj de Prelong'o neniam las'is unu la ali'a'n. La dom'o de la markiz'o far'iĝ'is por la orf'in'o ŝi'a ver'a hejm'o: kaj la permes'o, kiu'n Raŭl'o persist'e pet'is ĉiu'jar'e de la mal'jun'a Artemis'o, est'is konsider'ind'a nur kiel simpl'a ĝentil'ec'a formul'o.

       Mez'e de la Foli'er'aĵ'a arb'ar'o, kiu'n sinjor'o de Prelong'o aĉet'is dum la unu'a'j monat'o'j de si'a edz'iĝ'o, trov'iĝ'is arb'et'ar'o'j far'it'a'j el arb'et'o'j mal'alt'a'j, kiu'j ne kresk'is pro la mal'bon'a natur'ec'o de la ter'aĵ'o. Ili far'is ne'al'ir'ebl'a'j'n dorn'arb'et'aĵ'o'j'n, kiu'j kompens'is per si'a dens'ec'o si'a'n mal'kresk'ec'o'n. Ia'n tag'o'n, Raŭl'o promen'ad'is kun kamuŝ'o en tiu part'o de l’arb'ar'o. Li'a gard'ist'o al li rimark'ig'is, ke tiu lok'o est'as tre favor'a por la eduk'ad'o de fazan'o'j.

       — Se vi'a markiz'a Moŝt'o tio'n permes'as, mi pren'os sur mi'n star'ig'i tie ĉi fazan'ej'o'n tut'e ŝat'ind'a'n. Tio ebl'ig'us divers'ig'i la plezur'o'j'n, prezent'ant'e al invit'it'o'j de vi'a Moŝt'o la amuz'aĵ'o'j'n de la ĉas'o per paf'o post la kor'tuŝ'ec'o'j de la ĉas'o per kur'ad'o.

       Raŭl'o vol'is unu'e pri'pens'i al tiu propon'o: post'e, ĉar suzan'o tio'n konsent'is, li don'is al kamuŝ'o la mon'o'n neces'a'n.

       Bor'ant'e unu'e laŭ'long'e kaj post'e laŭ'larĝ'e per voj'et'o'j rekt'angul'e kruc'iĝ'ant'a'j tiu'j'n mal'alt'a'j'n kaj ne'al'ir'ebl'a'j'n dorn'arb'et'aĵ'o'j'n, kamuŝ'o sukces'is ili'n ali'form'ig'i en bel'eg'a'j'n paf'ej'o'j'n. La kvadrat'o'j konserv'it'a'j est'is plen'ig'it'a'j da jun'a'j fazan'o'j. Trov'int'e en tiu'j arb'et'ar'o'j medi'o'n tre taŭg'a'n al si'a'j bezon'o'j, ili dev'is mult'e ar'iĝ'i, kaj liver'i al avid'a'j ĉas'ist'o'j ĉas'aĵ'o'n ne konsum'ebl'a'n.

       La eksperiment'ad'o sukces'is mult'e pli bon'e ol ĝi'n esper'is kamuŝ'o. La fazan'o'j okul'vid'e kresk'is. Sed kvankam ili'a kvant'o mult'e pli'grand'iĝ'is, tamen ili ne obl'iĝ'is tiel ar'e kiel ili est'us tio'n far'ont'a'j en tia'j kondiĉ'o'j. Ĉar la land'an'o'j, kiu'j trov'is en tiu fazan'ej'o sen'pag'a'n manĝ'aĵ'o'n, sen iu konscienc'dub'o ĉas'o'ŝtel'is en la bien'o de la markiz'o.

       Inter ili unu precip'e, sen'hejm'a sen'taŭg'ul'o, kuŝ'ant'a fund'e de arb'ar'o'j, viv'ant'a kiel sovaĝ'ul'o, pli klopod'ig'is kamuŝ'o'n kaj li'a'j'n sub'ul'o'j'n ol ĉiu'j ali'a'j. Kiam oni pet'is de tiu ĉas'ŝtel'ist'o, kia'j'n rimed'o'j'n li uz'is por evit'i sen'ĉes'e la sen'ripoz'a'n observ'ad'o'n de gard'ist'o'j tiel lert'a'j kiel tiu'j de la markiz'o, li respond'is ironi'e, lev'et'ant'e la ŝultr'o'j'n:
— Serĉ'u !

       Ĉar neniu kon'is li'a'n ver'a'n nom'o'n, nur per tiu mok'nom'o ĉiu li'n vok'is.

       Ia'n nokt'o'n, kamuŝ'o ne en'lit'iĝ'is, por spion'ad'i pli atent'e la mister'a'j'n ir'ad'o'j'n de la rab'ist'o; subit'e li aŭd'is paf'o'n eksplod'ant'a'n apud kelk'a'j paŝ'o'j. Rapid'a kiel lepor'o la gard'ist'o si'n ŝov'as intern'e'n de l’arb'et'aĵ'o: kaj kiam la ĉas'ŝtel'ist'o si'n prepar'as paf'i si'a'n du'a'n ŝarg'o'n, fer'a man'o fal'eg'as sur li'a'n ŝultr'o'n kaj mal'direkt'ig'as la arm'il'o'n. La paf'o eksplod'as, bor'et'ant'e per plomb'er'o'j nur la branĉ'o'j'n de l’apud'a arb'et'o. Antaŭ kiam li trov'is temp'o'n por re'turn'e'n'ir'i, serĉuo est'as buŝ'ŝtop'it'a, al'lig'it'a kaj ĵet'it'a kiel pak'aĵ'o sur la ŝultr'o'j'n de kamuŝ'o, kiu li'n al'port'as al la kastel'o.

       Li'a proces'o est'is rapid'e juĝ'it'a. Sed la kulp'ig'o de ĉas'ŝtel'o ne est'is pruv'ebl'a de la gard'ist'o, ĉar la paf'o mort'ig'is neniu'n ĉas'best'o'n. serĉuo est'is do kulp'ig'it'a nur de ne'leĝ'a arm'port'ad'o. Sed, ĉar li'a fam'o est'is mal'bon'eg'a, ĉar li trov'iĝ'is en stat'o de sen'ĉes'a vag'ad'o, la juĝ'ist'ar'o si'n montr'is sever'a, kaj li'n kondamn'is al du monat'o'j de mal'liber'ej'o.

       kamuŝ'o est'is mal'kontent'a pro tia juĝ'o. Li kompren'is ke, anstataŭ pli'bon'iĝ'i, serĉuo far'iĝ'os kontraŭ'e ankoraŭ pli mal'tim'em'a ol antaŭ'e, kaj el'ir'os el la mal'liber'ej'o kun soif'o al venĝ'ad'o. Tiam ne nur la ĉas'best'o'j sed li mem est'os minac'it'a'j. La rigard'o, kiu'n la rab'ist'o, aŭd'int'e si'a'n kondamn'o'n, send'is al la gard'ist'o, pruv'is sen'diskut'ebl'e, ke tiu ĉi neniel erar'is.

       Raŭl'o, kiu'n ted'eg'is tiu'j afer'o'j, ordon'is al kamuŝ'o ke li ne promen'ad'u nokt'e, uz'u observ'o'n nur ordinar'a'n pri la ali'a'j ĉas'ŝtel'ist'o'j pli tim'em'a'j, mal'pli tim'ind'a'j ol serĉuo, kaj fin'e las'u tiu'n vag'ist'o'n tut'e trankvil'a. Sed la gard'ist'o, kiu'n mal'nov'a mal'am'o koler'ig'is, ne vol'is aŭd'i. Li ĉagren'iĝ'is, pens'ant'e ke tiu bel'a fazan'ej'o, li'a propr'a kre'o, ebl'e mal'prosper'os pro la mal'bon'ec'o de sen'taŭg'ul'o. Unu foj'o'n eĉ sinjor'o de Prelong'o aŭd'is li'n, kiu murmur'is:
— Ha ! rab'ist'o, la proksim'a'n foj'o'n, kiam mi vi'n surpriz'os ĉas'ŝtel'ad'ant'a'n, vi pov'as est'i cert'a, ke mi paf'os kugl'o'n en vi'a'n kap'o'n.

       — Mi tio'n absolut'e mal'permes'as: aŭd'u mi'n. Mi pli am'as perd'i kelk'a'j'n fazan'o'j'n ol mi'n riproĉ'i pro la mort'o de iu ajn hom'o.

       — Tamen, vi'a Moŝt'o...

       — Aŭskult'u mi'n, kamuŝ'o, daŭr'ig'is Raŭl'o sever'ton'e. Vi sci'as, ke mi vi'n ŝat'as mult'eg'e, ĉar mi kon'as vi'a'n sin'don'em'o'n al mi. Sed, se serĉuo est'as mort'ig'it'a de vi, kaj se vi ne pov'as pruv'i, ke vi trov'iĝ'is en stat'o de rajt'a defend'o, mi vi'n for'permes'os.

       Kiam la ĉas'ŝtel'ist'o el'ir'is el la mal'liber'ej'o, kamuŝ'o re'komenc'is si'a'n nokt'a'n observ'ad'o'n, malgraŭ la mal'permes'o de la markiz'o: ĉar li ne'preciz'e esper'is, ke far'iĝ'os tiu okaz'o de rajt'a defend'o, kiu'n alud'is sinjor'o de Prelong'o.

       La paf'ej'o fin'is orient'e per krut'a mur'o, en kiu la geolog'o'j sen'ŝancel'e re'kon'is la antikv'a'n bord'o'n de antaŭ'temp'a mar'o. La skist'a * krut'aĵ'o est'is tiel krut'e tranĉ'it'a, ke vid'iĝ'is neniu ebl'ec'o, ke oni ĝi'n supr'e'n'grimp'ad'u. Ĝi prezent'is neniu'n tru'o'n sufiĉ'e larĝ'a'n, por ke oni pov'u en ĝi'n met'i pied'o'n: pli supr'e eĉ ĝi el'star'is. Ĝeneral'e al tiu flank'o fin'is la ĉas'o'j; ĉar tie la har'plen'a'j ĉas'best'o'j ne pov'is el'ir'i, kaj fal'is hajl'e sub la paf'o'j de invit'it'o'j. Ia'n nokt'o'n, kamuŝ'o sekv'is la voj'et'o'n, kiu border'as la fundament'o'n de tiu krut'aĵ'o. Li si'n sent'is tut'e sen'risk'a, ĉar li est'is cert'a, ke neniam serĉuo kuraĝ'os en'ir'i en tiu'n sen'el'ir'ej'o'n, kies li dev'is kon'i danĝer'o'j'n. Ceter'e li sin'gard'em'e port'is si'a'n paf'il'o'n en la man'o, anstataŭ'int'e per kugl'o'j la plumb'er'a'j'n kartoĉ'o'j'n. La krut'aĵ'o trov'iĝ'is dekstr'e: subit'e el mal'dekstr'a'j arb'et'aĵ'o'j ombr'o el'ir'is, kaj eksplod'is paf'o. La gard'ist'o vid'is ruĝ'a'n fajr'er'o'n pas'ant'a'n antaŭ li'a'j okul'o'j, dum varm'a vapor'o brul'ig'is li'a'n vizaĝ'o'n. Flank'e la ŝton'o'j de la krut'aĵ'o bru'e ek'salt'eg'is. La sen'vol'a ek'mov'o de re'turn'e'n'ir'o de li far'it'a li'n sav'is de ne'evit'ebl'a mort'o. Kvankam ne vund'it'a, por tromp'i si'a'n mal'amik'o'n, li ĵet'is kri'o'n kaj fal'et'is, ten'ant'e fort'e prem'it'a'j'n en si'a'j man'o'j la tub'o'n kaj la kap'o'n de si'a paf'il'o.

       * sĉista en la pres'it'a el'don'o de 1907


Li'a'j okul'o'j, blind'ig'it'a'j de la fajr'er'o, iom post iom re'kutim'iĝ'is al la sen'lum'ec'o. Kaj dum li rest'is sen'mov'a, li spion'ad'is la mov'ad'o'j'n de serĉuo, kiu kri'eg'ad'is:
— Vi nun est'as plen'e tuŝ'it'a ! Kiam mi ted'iĝ'is en mal'liber'ej'o, mi ĵur'is, ke vi pere'os nur de mi'a man'o. Mi real'ig'is mi'a'n parol'o'n.

       La lun'o ek'lev'iĝ'is, plen'e lum'ig'ant'e al la vizaĝ'o de la ĉas'ŝtel'ist'o, sed las'ant'e en ombr'o kamuŝ'o'n ĉiam sen'mov'a'n. Ĉi tiu kompren'is, ke est'is util'ig'ind'a tiu cirkonstanc'o tiel favor'a por li. Si'n apog'ant'e sur kubut'o'n kun mult'a'j antaŭ'zorg'o'j, li rapid'e cel'is. Sed pro la mal'oportun'a sin'ten'ad'o en kiu li trov'iĝ'is, li ne pov'is cel'i sufiĉ'e ĝust'e. Anstataŭ tra'bor'i la krani'o'n de serĉuo, la kugl'o iom'et'e klin'iĝ'is, plug'is la vang'o'n kaj form'et'is orel'o'n. La ŝtel'ist'o kri'eg'is pro dolor'o, dum li'a kontraŭ'ul'o, ek'star'iĝ'ant'e sur si'a'j pied'o'j, paf'is preskaŭ korp'o'tuŝ'e si'a'n du'a'n paf'il'ŝarg'o'n en mez'o'n de li'a brust'o.

       serĉuo fal'is mas'e: sed li'a man'o krisp'iĝ'ant'a ne fal'ig'is li'a'n paf'il'o'n, kies du'a tub'o est'is ankoraŭ kartoĉ'hav'a.

       Vol'ant'e cert'iĝ'i ĉu la vag'ist'o est'is sen'ripar'ebl'e kugl'o'frap'it'a, kaj ĉu li'a fal'o ne est'is milit'a ruz'o kompar'ebl'a al tiu jam uz'it'a de li mem, la venk'ant'o tre sin'gard'em'e si'n klin'is al si'a mal'amik'o. Kuŝ'ant'e sur dors'o, kun okul'o'j ferm'it'a'j, kun pal'eg'a vizaĝ'o, la rab'ist'o ŝajn'is ver'e mal'viv'a. Ruĝ'a makul'o, pli kaj pli dis'vast'iĝ'ant'a, mal'pur'ig'is li'a'n ĉemiz'o'n, en la lok'o de la kor'o. Tut'e re'kuraĝ'ig'it'a, kamuŝ'o ĵet'is sur si'a'n ŝultr'o'n si'a'n sen'util'a'n arm'il'o'n kaj jam ek'el'ir'is, kiam la mort'ant'o, subit'e star'iĝ'int'e de si'a tut'a alt'ec'o, salt'eg'is al la gard'ist'o, kiu hav'is nur temp'o'n si'n ĵet'i mal'antaŭ'e'n.

       Al'puŝ'it'a al la krut'aĵ'o, tut'e sen'arm'a antaŭ la rab'ist'o, kiu hav'is ankoraŭ du'a'n ŝarg'o'n eksplod'ebl'a'n, kamuŝ'o kompren'is, ke li est'as pere'ont'a. Sving'ant'e si'a'n paf'il'o'n per la tub'o, li flank'e'n ek'salt'eg'is al serĉuo, por romp'eg'i li'a'n krani'o'n per frap'eg'o de paf'il'kap'o; sed, rapid'a kiel fajr'er'o, la vag'ist'o prem'is la ĉan'o'n; kaj la mal'feliĉ'a gard'ist'o, ricev'int'e en la ŝultr'o'n tut'a'n ŝarg'o'n de kugl'et'o'j, fal'is flank'e'n de si'a mal'amik'o, kiu'n lac'eg'ig'is tiu last'a pen'eg'o.

       Dum la tut'a nokt'o, la lun'o lum'ig'is per si'a pal'a lum'et'o al tiu'j du korp'o'j ban'ant'a'j en sang'o.

       Kiam aper'is la maten'ruĝ'o, la mal'varm'et'a aer'o vek'is kamuŝ'o'n el la rigid'ig'o, kiu'n kaŭz'is la perd'o de li'a sang'o.

       Unu'e li mal'ferm'is la okul'o'j'n, mir'ant'e, ĉar li tie ĉi kuŝ'as, memor'ant'e nenio'n. Sed kiam li vol'is ek'mov'iĝ'i, akr'a dolor'o sent'it'a en la dekstr'a ŝultr'o li'n re'ven'ig'is al la real'ec'o, kaj vek'is li'a'n memor'o'n ankoraŭ ne'konsci'a'n. Li kompren'is ke, se li est'as ankoraŭ viv'ant'a, tio de'ven'as de ver'a mirakl'o. Mal'facil'e li si'n star'ig'is sur si'a'j krur'o'j, kiu'j al li ŝajn'is mal'firm'a'j kiel koton'o. Post'e, ĵet'int'e kompat'a'n rigard'o'n al si'a mal'amik'o kuŝ'ant'a post du paŝ'o'j, li re'ven'is en si'a'n hejm'o'n, mal'proksim'iĝ'ant'a'n de du kil'o'metr'o'j apenaŭ, uz'ant'e si'a'n paf'il'o'n kiel baston'o'n, sur kiu'n li si'n apog'is per la mal'dekstr'a man'o. Sed li est'is tiel lac'eg'a, ke li uz'is preskaŭ tri hor'o'j'n por traf'i si'a'n cel'o'n. De kvin paŝ'o'j al kvin paŝ'o'j li est'is dev'ig'at'a halt'i kaj si'n apog'i kontraŭ arb'o'n por spir'i. Hejm'e li hav'is nur temp'o'n si'n ĵet'i sur apog'seĝ'o'n: de'nov'e li sven'is, dum li'a edz'in'o ven'ig'is la kurac'ist'o'n, kaj tio'n sci'ig'is al sinjor'o de Prelong'o.

       Kiam al'ven'is la markiz'o, li'a vizaĝ'o est'is sever'a. Tamen li neniel riproĉ'is la vund'it'o'n, pli am'ant'e kon'ig'i al li si'a'n opini'o'n en moment'o pli favor'a. Sed kamuŝ'o leg'is si'a'n kondamn'o'n en la okul'o'j de Raŭl'o. Li kompren'is, ke ĉi tiu ne pardon'is li'a'n mal'obe'o'n. Kiam la kurac'ist'o ekzamen'is la vund'o'n, li cert'ig'is ke ĝi est'as danĝer'a kaj ke kred'ebl'e est'as far'ot'a la de'tranĉ'o de la brak'o.

       Pri serĉuo, sinjor'o de Prelong'o send'is serv'ist'o'j'n, kiu'j li'n pren'is kaj al'port'is al la mal'san'ul'ej'o de la proksim'a urb'o.

       Li mort'is la morgaŭ'a'n tag'o'n, ne re'konsci'iĝ'int'e. La korp'o'mal'ferm'ig'o pruv'is, ke la kamuŝ'a kugl'o li'n plen'e frap'is sur la brust'o'n, en la lok'o de la kor'o. Sed, de'klin'iĝ'int'e sur la sternum'o, ĝi trans'ir'is la hepat'o'n kaj halt'is en la intest'o. Tio klar'ig'is kial la vund'o, kvankam pere'ig'a, ne est'is tuj mort'ig'a.

       Kiam Raŭl'o ek'sci'is la mort'o'n de la vag'ist'o, li ven'is al la dom'o de si'a gard'ist'o.

       — kamuŝ'o, li dir'is sever'e, malgraŭ mi'a sen'diskut'ebl'a mal'permes'o, vi tamen de'nov'e persekut'is tiu'n mal'feliĉ'ul'o'n. Vi'a ag'o est'as do ver'a vol'mort'ig'o.

       — Sed, vi'a markiz'a Moŝt'o, mi trov'iĝ'is en okaz'o de rajt'a defend'o.

       — Ne: kaj mi tio'n al vi pruv'os. Vi'a paf'il'o en'hav'is kugl'o'j'n kaj tiu de serĉuo nur kugl'et'o'j'n. Vi do bon'e vid'as, ke li intenc'is mort'ig'i nur ĉas'best'o'j'n. Pli'e li paf'is al vi nur kiam li'n vund'is vi'a'j du paf'o'j. Ĉar se, de la komenc'o, vi est'us ricev'int'a la vund'o'n, kies vi sufer'as, ĉu post'e vi est'us pov'int'a uz'i vi'a'n arm'il'o'n ? Vi do atak'is kontraŭ'e, kaj li nur si'n defend'is. Mi dev'us vi'n send'i al la juĝ'ist'ar'o.

       Sed mi memor'as vi'a'n sin'don'em'o'n kaj tiu'n de vi'a edz'in'o: pro tio mi mal'obe'as la ordon'o'n de mi'a dev'o. Mi pet'is la imperi'a'n Kulp'ig'ist'o'n, ke li ne vi'n persekut'u. Li tiu'maten'e al mi respond'is ke, por pruv'i al mi si'a'n estim'o'n, li ĉes'ig'os la proces'o'n: ceter'e la mal'bon'eg'a fam'o de vi'a mort'ig'it'o klar'ig'as kaj ebl'ig'as tia'n komplez'o'n. Do oni vi'n las'os trankvil'a. Tiel long'e kiam vi'a fart'o postul'os special'a'j'n kurac'aĵ'o'j'n, vi rest'os tie ĉi; sed tuj kiam vi est'os re'san'ig'it'a, vi for'las'os tiu'n dom'o'n. De tiu moment'o, vi ne part'o'pren'as plu mi'a'n serv'ist'ar'o'n.

       Kaj la markiz'o el'ir'is, ne turn'int'e la kap'o'n.

       Aŭd'int'e tiu'j'n ne'ripar'ebl'a'j'n parol'o'j'n, kamuŝ'o flu'ig'is el si'a'j okul'o'j du larĝ'a'j'n larm'o'j'n. Ĉar neniu ĉe'est'ant'o vid'is la batal'o'n, li'n kulp'ig'is ĉiu'j ŝajn'o'j: li tio'n tro bon'e kompren'is.

       La nokt'o est'is mal'bon'a por la mal'san'ul'o. La morgaŭ'a'n tag'o'n, la du kurac'ist'o'j, vok'it'a'j pro konsil'iĝ'o, decid'is, ke est'as neces'eg'e operaci'i kiel ebl'e plej rapid'e la el'artik'ig'o'n de la ŝultr'o.

       kamuŝ'o'j hav'is en Matildo sin'don'em'a'n amik'in'o'n. La jun'ul'in'o ĉiam konserv'is al si'a nutr'ist'in'o sincer'a'n am'sent'o'n, kaj oft'e ŝi'n vizit'is. Al ŝi sol'a la ĉas'gard'ist'o akurat'e rakont'is la ver'aĵ'o'n pri la batal'o. Fraŭl'in'o de Prelong'o, kiu absolut'e fid'is al la sincer'ec'o de tiu vir'o, eĉ unu'moment'e ne dub'is pri li'a parol'o. Ŝi'n ĉagren'is la sever'a decid'o pren'it'a de ŝi'a patr'o: sed pro la respekt'o, kiu'n ŝi sent'is al li, ŝi ne kuraĝ'is li'n kritik'i.

       Tamen kiam ŝi ek'sci'is la terur'a'n operaci'o'n toler'ot'a'n de la mal'san'ul'o, operaci'o'n, kiu li'n sen'ripar'ebl'e kripl'ig'os, ŝi ne pov'is si'n de'ten'i, kaj, inter'parol'ant'e pri tio kun sinjor'o de Prelong'o:
— Paĉj'o mi'a, ŝi dir'is, la mal'feliĉ'a kamuŝ'o est'as mal'san'eg'a. Baldaŭ oni tranĉ'os li'a'n brak'o'n. Mi'a plend'ind'a nutr'ist'in'o plor'eg'as dum la tut'a tag'o: mi tim'as, ke ŝi mal'san'iĝ'os pro ĉagren'o. Ĉu vi permes'os, ke mi ili'n help'u per mi'a jun'ul'in'a mon'uj'et'o ?

       — Kar'a infan'in'o, ek'kri'is Raŭl'o kor'tuŝ'it'a. Ĉar ĝi de'ven'as de vi, tia pet'o ne mi'n mir'ig'as. Pro tio, ne nur mi ne kontraŭ'batal'as tiu'n mal'avar'a'n pens'o'n, sed kontraŭ'e mi vol'as ĝi'n part'o'pren'i. Konserv'u vi'a'j'n ŝpar'aĵ'o'j'n; mi liver'os al vi la tut'a'n mon'o'n, kiu'n vi bezon'os. Sed promes'u la sekret'o'n, ĉar mi tre'eg'e dezir'as, ke mi'a nom'o ne est'u el'parol'it'a.

       La markiz'o tiel facil'e konsent'is la pet'o'n de si'a fil'in'o nur ĉar, fond'e de li'a kor'o, li'n tre kontent'ig'is tiu inter'met'o. Li'n sufer'ig'is las'i en la mal'riĉ'ec'o vir'o'n kaj vir'in'o'n kiu'j'n, dum li'a tut'a viv'o, li ŝat'is kaj am'is, ĉiu'n pro mal'simil'a'j kaŭz'o'j. Ali'part'e la ordon'ant'a leĝ'o de la dev'o mal'permes'is, ke li ankoraŭ rilat'u eĉ iom'et'e kun hom'o, kiu'n li konsider'is kiel vol'mort'ig'int'o'n. Dank’al si'a inter'ven'o, Matildo mal'ŝarĝ'is la patr'a'n konscienc'o'n el grand'a pez'o, ebl'ig'ant'e li'a'n help'ad'o'n, sed laŭ manier'o tut'e anonim'a.

       Kiam la operaci'o est'is fin'it'a, la ĉas'gard'ist'o, dank’al si'a fortik'a natur'ec'o, ne est'is plu baldaŭ minac'it'a de ia danĝer'o. Tamen li rest'is ĉiam pal'a; kaj la fort'ec'o ne re'ven'is.

       Tio, kio pli'grand'ig'is li'a'n fizik'a'n dolor'o'n, est'is moral'a sufer'o: ne si'n sent'i en si'a hejm'o, ĉar la nov'a gard'ist'o, nom'it'a mareĉal'o, atend'is sen'pacienc'e, ke la loĝ'ej'o est'u mal'plen'a. Ĉar la kurac'ist'o'j cert'ig'is, ke la mar'a aer'o est'os por la mal'san'ul'o kurac'il'o potenc'a kaj rapid'ig'os li'a'n re'san'ig'o'n, Matildo decid'is, ke ŝi efektiv'ig'os projekt'o'n de kelk'a temp'o jam el'pens'it'a'n.

       Ĉerp'int'e en la patr'a'n kas'o'n, antaŭ ŝi larĝ'e mal'fermat'a'n de sinjor'o de Prelong'o, ŝi aĉet'is dom'et'o'n konstru'it'a'n supr'e de krut'aĵ'o. De tiu alt'a supr'aĵ'o, la rigard'o vast'iĝ'is super Ocean'o ĝis dek'mejl'a horizont'o; dum du'foj'e ĉiu'tag'e la mar'flu'o frap'is ĝi'a'n fundament'o'n per la sen'ĉes'a mov'ad'o de al'flu'o kaj de el'flu'o.

       Kiam ĉiu'j aranĝ'o'j est'is fin'it'a'j, fraŭl'in'o de Prelong'o akompan'at'a de valentin'o, si'a sen'dis'iĝ'a amik'in'o, vetur'ig'is ge-kamuŝ'o'j'n en si'a propr'a kaleŝ'o. La du jun'ul'in'o'j kun grand'a plezur'o loĝ'ig'is mem tiu'j'n bon'a'j'n ge'edz'o'j'n, kiu'j plor'is pro ĝoj'o, ili'n dank'ant'e.

       — Nun, ili dir'is, ni'a dank'em'o pere'os nur kun ni'a viv'o.

       Ĉu okaz'e vi bezon'os ni'n, ni est'as pret'a'j. Kio'n ajn vi pet'os, ni ĝi'n plen'um'os sen'ŝancel'e, kiam eĉ ni dev'us romp'i ni'a'j'n ost'o'j'n.

       Matildo kaj valentin'o rid'et'is. Ili ambaŭ sent'is si'n tiel ŝirm'it'a'j kontraŭ ia ajn mal'feliĉ'aĵ'o, ke kred'ebl'e neniam kamuŝ'o aŭ li'a edz'in'o trov'os okaz'o'n ekzerc'i si'a'n sin'don'em'o'n.

       Dum fraŭl'in'o de Prelong'o iom post iom ali'form'iĝ'is en jun'ul'in'o'n mir'ind'e bel'a'n, Ludovik'o linŝard'o fin'is si'a'j'n stud'ad'o'j'n en la ter'kultur'a lern'ej'o. Re'ven'int'e en si'a'n land'o'n, li edz'iĝ'is kun infan'ec'a amik'in'et'o, Eŭlalio grosklaŭd'o, kiu, post kvin jar'o'j da edz'in'iĝ'o jam nask'is kvar infan'o'j'n. Dum la jun'a'n edz'in'o'n okup'ad'is la zorg'o'j de la patr'in'ec'o, ŝi'a edz'o antaŭ'e'n'ir'ig'is la patr'a'n farm'o'dom'o'n per ne'atend'it'a puŝ'ad'o. Li anstataŭ'is la hom'a'j'n brak'o'j'n per vapor'maŝin'o'j nov'e el'pens'it'a'j kaj uz'is special'a'j'n ter'nutr'il'o'j'n. De li'a ĥemi'a labor'ej'o, en kiu li pas'ig'is la plej agrabl'a'j'n hor'o'j'n de si'a viv'o, el'ir'is produkt'aĵ'o'j ĝis nun ne'kon'it'a'j, kiu'j re'don'is al la ter'o ne'konsum'ebl'a'n frukt'o'donec'o'n, aŭ protekt'is la rikolt'o'j'n, detru'ant'e ili'a'j'n parazit'o'j'n. En la ter'kultur'a'j kun'ven'o'j, en la region'a'j ekspozici'o'j, li nepr'e ricev'is ĉiu'j'n premi'o'j'n, dank’al la super'a kvalit'o de si'a'j gren'er'o'j aŭ de si'a'j brut'ar'o'j. La reg'ist'ar'o, dezir'ant'e kuraĝ'ig'i la kultur'art'o'n, kaj montr'i, ke ĝi tre ŝat'as la labor'em'a'j'n hom'o'j'n, kiu'j ĝi'n pli'perfekt'ig'as, send'is al Andre'o la ruband'o'n de la Honor'a Legi'o.

       Dum la last'a'j balot'o'j por la ĝeneral'a konsil'ant'ar'o, preskaŭ ĉiu'j voĉ'don'o'j kolekt'iĝ'is sur li'a'n nom'o'n. Li'a'j politik'a'j amik'o'j eĉ li'n antaŭ'sci'ig'is, ke ĉu li dezir'us si'n prezent'i por la deput'at'ec'o, li hav'as mult'a'j'n ŝanc'o'j'n kaj kred'ebl'e est'os nom'it'a. Sed linŝard'o, kiu jam sufer'is, ĉar li est'is dev'ig'at'a port'i orden'o'n merit'it'a'n nur de li'a fil'o, mal'akcept'is tia'n propon'o'n, opini'ant'e ke la situaci'o de ĝeneral'a konsil'ant'o li'n fam'ig'as mult'e pli ol li tio'n dezir'us, kaj kaŭz'as al li sufiĉ'e da zorg'o'j.

       La nov'aĵ'o'j ricev'it'a'j de Afrik'o sam'e preter'ir'is li'a'j'n esper'o'j'n. Dank’al tiu sin'gard'a mal'tim'o, kiu'n li montr'is dum la brul'ad'o, Viktor'o plen'um'is ag'o'j'n de ne'kred'ebl'a kuraĝ'o, kiu'j, mult'a'j'n foj'o'j'n, sav'is el cert'a pere'o la korpus'o'n de li komandit'a'n. En okaz'o'j en kiu'j la kuraĝ'o est'is sen'util'a aŭ eĉ mal'util'a, li ne ŝancel'iĝ'is kaj uz'is la ruz'o'n, kiu sam'e bon'e taŭg'is. Pro tio li ĉiu'moment'e est'is nom'it'a sur la milit'a'j not'o'j; kaj oni li'n konsider'is, ĉe la ministr'aĵ'o, kiel unu el plej brav'a'j, plej inteligent'a'j, unu'vort'e plej sukces'ont'a'j oficir'o'j. Kiam oni kapt'is Konstantin'o'n, li ricev'is sur la batal'kamp'o la kruc'o'n de Honor'a Legi'o. Li'a'n rapid'a'n alt'grad'iĝ'o'n neniu ĵaluz'is, ĉar oni konfes'is, ke ĝi est'as plen'e merit'it'a. Nur du'dek'ses'jar'a, la fil'o linŝard'o jam est'is kapitan'o, kaj en'skrib'it'a sur la tabel'o por la komand'ant'a grad'o.

       Ekster'ordinar'e sever'a pri la disciplin'o, kiam oni manovr'is en milit'ag'o'j, li postul'is de si'a'j vir'o'j super'hom'a'n pen'ad'o'n, pro kiu ili ne plend'is, ĉar li ili'n instig'is ne nur per parol'o'j, sed per ekzempl'o, part'o'pren'ant'e ili'a'j'n danĝer'o'j'n kaj ili'a'j'n mal'komfort'aĵ'o'j'n. Sed kiam li ne trov'iĝ'is antaŭ la mal'amik'o, li montr'iĝ'is bon'karakter'a kaj patr'a:
kaj tia'manier'e li egal'sukces'e si'n tim'ig'is kaj sam'temp'e si'n am'eg'ig'is. Plezur'e oni ripet'is en tend'ar'o'j, ke la kapitan'o linŝard'o est'as tri'har'a kuraĝ'ul'o, tut'e bon'ul'o, sed kun kiu, Di'nom'e ! ne est'as saĝ'e petol'i.

       Helen'o pens'is, ke est'as al'ven'int'a la tiel dezir'it'a moment'o. Fraŭl'in'o de Prelong'o est'is edz'in'iĝ'ebl'a: Viktor'o, kapitan'o, kavalir'o en Honor'a Legi'o, atend'ant'e ĉiu'tag'e si'a'n elekt'o'n al la komand'ant'a grad'o, real'ig'is ĉiu'j'n rev'o'j'n, kiu'j'n ŝi'a ekscit'it'a imag'o iam kares'em'e nask'is. Pli long'a prokrast'o est'us ne'ripar'ebl'a mal'prudent'aĵ'o: sinjor'in'o linŝard'o tio'n kompren'is. Ŝi skrib'is al si'a fil'o, ke li re'ven'u kiel ebl'e plej rapid'e, dum la markiz'o ankoraŭ trov'iĝ'as en Prelong'o, kaj risk'u si'a'n edz'iĝ'a'n pet'o'n.

       Pretekst'ant'e ne'grav'a'n vund'et'o'n ricev'it'a'n dum la last'a batal'o, Viktor'o pet'is pro re'san'ig'o liber'temp'o'n, kiu'n li'a ĉef'o tuj konsent'is.

       Dum li trans'ir'is plen'vapor'e la kvin'cent mejl'o'j'n, kiu'j li'n dis'ig'is el si'a famili'o, li'a anim'o naĝ'is en la blu'aĵ'o: ĉar li vid'is si'n al'ven'int'a'n al la cel'o, kiu'n de si'a infan'aĝ'o li pen'ad'is traf'i. Kiam li al'ven'is Prelong'o'n, la akcept'o al li far'it'a de la markiz'o ŝajn'is plej kuraĝ'ig'a. Pro tio, kiam li decid'is, ke li send'os la leter'o'n, en kiu li respekt'e pet'is la man'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o, en li'a kor'o la esper'o super'is la tim'o'n.

       Kiam Raŭl'o fin'is la leg'ad'o'n de tiu leter'o, li rest'is moment'e mir'eg'ant'a. Ia linŝard'o kuraĝ'is lev'i okul'o'j'n al Prelong'in'o. Tia mal'tim'eg'o li'n sufok'is. Dum inter'parol'ad'o'j, por incit'et'i la markiz'in'o'n, li plezur'e propon'is paradoks'o'j'n, kaj tia'manier'e kred'ig'is, ke li est'as mult'e pli egal'ec'em'a ol li est'as real'e. Sed, en tiu moment'o, tiu'j teori'o'j, kiu'j'n li kred'is konsent'i, vapor'iĝ'is subit'e sub la puŝ'o de li'a mal'nov'a nobel'a sang'o, kiu supr'e'n'flu'is al li'a cerb'o.

       — Nu, sinjor'in'o, li dir'is, prezent'ant'e al la markiz'in'o la leter'o'n de Viktor'o, kio'n vi opini'as pri tio ?

       — Mi ĝi'n atend'is, respond'is sen'koler'e suzan'o, ĝi'n al li re'don'ant'e.

       — Sed fin'e, kio al vi pov'is kred'ig'i ke...

       — Nenio, amik'o mi'a, nur antaŭ'sent'o.

       — Sed kio'n respond'i ?

       — Sid'iĝ'u kaj skrib'u:

   ” Sinjor'o,

Est'as petol'aĵ'o'j, kiu'j preter'ir'as ĉiu'j'n lim'o'j'n; ĉar vi dev'us kompren'i, ke markiz'o de Prelong'o ne pov'as akcept'i kiel bo'fil'o'n la nep'o'n de si'a iam'a lake'o.

    RAŬLO, markiz'o de Prelong'o.”

ĈAPITRO KVINA

    Ĝi'n leg'int'e, Viktor'o si'n sent'is kvazaŭ ek'bat'it'a de baston'eg'o. La sang'o al'flu'is al li'a kap'o; li kred'is ke ĉiu'j objekt'o'j turn'as ĉirkaŭ li. Per rapid'a ek'mov'o li tir'eg'is si'a'n kravat'o'n por spir'i, ĉar li sufok'iĝ'is. Li'a'j krisp'iĝ'ant'a'j pugn'o'j direkt'iĝ'is al la mal'plen'aĵ'o, minac'ant'a'j.

       Balbut'o, raŭk'a kiel stertor'o, el'ir'is el li'a gorĝ'o:
— Mi mi'n venĝ'os ! Mi mi'n venĝ'os !

       Subit'e li lev'iĝ'is, promen'ad'is grand'paŝ'e tra si'a ĉambr'o, puŝ'eg'ant'e la mebl'o'j'n, tir'eg'ant'e la kurten'o'j'n, romp'ant'e, en li'a koler'eg'o, ĉiu'j'n objekt'o'j'n trov'iĝ'ant'a'j'n sub li'a man'o.

       Terur'it'e pro la bru'eg'o, kiu'n ŝi aŭd'is en la apartament'o de si'a fil'o, Helen'o rapid'e supr'e'n'ir'is. Mez'e de la ĉambr'o, Viktor'o, kun vest'o'j ŝir'it'a'j, inter la mebl'o'j romp'it'a'j kaj la kurten'o'j dis'pec'ig'it'a'j, agit'iĝ'is kiel frenez'ul'o: sku'at'e de koler'a'j mov'ad'o'j, hav'ant'e la okul'o'j'n for de la kap'o, la vizaĝ'o'n kun'tir'it'a'n de demon'a rid'et'o, la lip'o'n pend'ant'a'n kaj sput'et'ant'a'n, li est'is real'e mal'bel'eg'a. Sinjor'in'o linŝard'o ek'tim'is kaj for'kur'is. Sed ŝi aŭd'is la kapitan'o'n, kiu mal'antaŭ ŝi tromb'e mal'supr'e'n'ir'is la ŝtup'ar'o'n.

       Kiam ŝi vol'is li'n halt'ig'i, li ŝi'n brut'e re'puŝ'is, ek'kri'ant'e:
— Vi est'as mi'a mal'bon'a geni'o. Se mi ne est'us vi'n aŭskult'int'a, mi ne trov'iĝ'us en tia stat'o.

       Helen'o si'n apog'is kontraŭ la mur'o'n por evit'i fal'o'n.

       Ne pen'ant'e de'ten'i si'a'n fil'o'n, kiu for'kur'is rapid'eg'e, ŝi balbut'is:
— Sed kio'n do li hav'as ? Kio'n do li hav'as ? Ĉu li est'as frenez'a ?

       Por kon'i la kaŭz'o'n de tiu ne'klar'ig'ebl'a ekscit'eg'o, ŝi re'supr'e'n'ir'is al la ĉambr'o de si'a fil'o.

       Dum sinjor'in'o linŝard'o pen'ad'e re'ord'ig'is tiu'n el'renvers'it'a'n ĉambr'ar'o'n, ŝi ek'vid'is paper'a'n bul'et'o'n, kiu rul'iĝ'is ĝis la fenestr'o. Instinkt'o ŝi'n avert'is, ke en ĝi ŝi trov'os la vort'o'n de l’enigm'o. Ŝi do mal'lev'iĝ'is, pren'is la objekt'o'n, ĝi'n zorg'e mal'fald'is, leg'is kaj kompren'is. Ja ĝi est'is la markiz'a leter'o, ĉif'it'a de Viktor'o kaj mal'proksim'e'n ĵet'it'a.

       Si'a'vic'e la riĉ'a farm'o'mastr'in'o pal'iĝ'is: flav'a'j fajr'er'o'j el'ir'is el ŝi'a'j okul'o'j; ŝi'a'j'n man'o'j'n agit'is konvulsi'a trem'ad'o; sufok'iĝ'ant'e, ŝi est'is dev'ig'it'a sid'iĝ'i en apog'seĝ'o'n. Sed rapid'e ŝi re'san'iĝ'is: mal'am'eg'em'a, ŝi murmur'is:
— Ha ! markiz'o, vi pent'os pri vi'a arogant'a leter'o; iam vi kompren'os, ke vi est'us est'int'a pli prudent'a tranĉ'int'e vi'a'n man'o'n ol ĝi'n skrib'int'e.

       En tiu moment'o, Andre'o, kiu de mal'proksim'e ek'vid'is si'a'n fil'o'n kur'ad'ant'a'n kvazaŭ frenez'ul'o, sen'prokrast'e re'ven'is, tim'ant'e mal'feliĉ'aĵ'o'n. Kiam li vid'is si'a'n edz'in'o'n kun brov'o'j krisp'iĝ'ant'a'j, kun mal'bon'a vizaĝ'o, sid'ant'a'n mez'e de mebl'o'j du'on'romp'it'a'j do la Viktor'a koler'eg'o, li ek'kri'is:
— Kio do okaz'as ? Kio'n tio signif'as ?

       — Tio signif'as, kar'ul'o, ke por sinjor'o de Prelong'o vi est'as ĉiam nur la fil'o de li'a iam'a lake'o.

       Andre'o ek'salt'eg'is pro la insult'o.

       — Kiu dir'is tio'n ?

       — Leg'u.

       Helen'o prezent'is al si'a edz'o la leter'o'n de la markiz'o.

       Tiam ŝi dev'is liver'i klar'ig'o'j'n, ĉar linŝard'o ne kon'is la klopod'o'n prov'it'a'n de Viktor'o. De la unu'a'j vort'o'j, li respond'is, ke li'a fil'o est'as jun'a mal'humil'ul'o, kiu ricev'is nur tio'n, kio'n li merit'is. Tamen ge-Prelong'o'j pov'us uz'i termin'o'j'n mal'pli ofend'a'j'n. Ili est'as tre feliĉ'a'j, hav'int'e lake'o'n, kiu bon'vol'is al ili re'don'i ili'a'n aŭ prefer'e si'a'n kastel'o'n. Post'e li bedaŭr'is la ne'ebl'ec'o'n de tiu ge'edz'iĝ'o, kiu sol'a pov'is kviet'ig'i la riproĉ'o'j'n de li'a tro delikat'a konscienc'o.

       Vesper'e Viktor'o re'ven'is, romp'it'a de lac'eg'o. Dum la tut'a tag'o, li marŝ'is rekt'e'n antaŭ si, ne'sci'ant'e kie'n li ir'as.

       En li'a cerb'o ekscit'eg'it'a, la leter'o de la markiz'o est'is kvazaŭ fotograf'iĝ'int'a: li ĝi'n sen'ĉes'e re'leg'is. Do oni for'ĵet'is ne la milit'ist'o'n kiel ne sufiĉ'e glor'a'n, sed la nep'o'n de la iam'a lake'o. Tiom da labor'o'j, da pen'ad'o'j, da kuraĝ'o, da ruz'o'j est'is sen'util'a'j. Por la aristokrat'a mal'humil'aĉ'o de tiu'j nobel'ul'o'j, la mal'nobel'ec'o de la nom'o super'is la valor'o'n de la vir'o. Oni al li riproĉ'is de'ven'a'n makul'o'n, da kiu nenio pov'us li'n sen'ig'i; oni ĵet'is sur li'a'n vizaĝ'o'n antikv'a'n kot'aĵ'o'n, el kiu li kred'is si'n pur'ig'it'a de temp'o tre long'a, aŭ prefer'e kiu'n li neniam kon'is.

       Pere'ig'a'j projekt'o'j rul'iĝ'is en la kap'o de la jun'ul'o. El'ĵet'it'a'j kiel ne'efektiv'ig'ebl'a'j tuj kiam nask'it'a'j, ili est'is anstataŭ'it'a'j de ali'a'j, laŭ sen'ĉes'a rand'ir'ad'o.

       Unu'e la kapitan'o pens'is el'vok'i la markiz'o'n al duel'o; post'e, kompren'ant'e kiel est'us rid'ind'a duel'pet'o send'it'a al mal'jun'et'a vir'o, li vol'is tra'puŝ'i ponard'o'n en li'a'n gorĝ'o'n, brul'ig'i la kastel'o'n, aŭ prefer'e en'ir'i en la sub'ter'a'j'n galeri'o'j'n, ili'n plen'ig'i da pulv'o, kaj eksplod'ig'i la antikv'a'n dom'eg'o'n kun ĝi'a'j loĝ'ant'o'j.

       Sed iom post iom la aer'a blov'o kaj la marŝ'ad'o, lac'ig'ant'e li'a'j'n muskol'o'j'n, sam'temp'e kviet'ig'is la per'fort'o'n de li'a unu'a incit'eg'o. Kiam li re'ven'is en la farm'o'dom'o'n, li est'is preskaŭ trankvil'a.

       Helen'o li'n atend'is.

       — Aŭskult'u, ŝi dir'is; antaŭ'ne'long'e vi nom'is mi'n vi'a mal'bon'a geni'o; vi...

       — Ha ! patr'in'o, kiam vi sci'os.

       — Mi sci'as ĉio'n: mi trov'is la leter'o'n.

       — Kaj vi est'as kviet'a: vi do ne kompren'is ?

       — Jes; nur mi trov'is rimed'o'n por ĉio'n aranĝ'i.

       — Kiu'n ?

       — Neces'e est'as, ke la edz'in'iĝ'o far'iĝ'u ne'evit'ebl'a.

       — Sed kio'n far'i ? ek'kri'is la jun'ul'o mir'ant'e.

       — Ha ! ne est'as mi, kiu al vi tio'n klar'ig'os. Ĉar vi ne diven'is, ek'en'lit'iĝ'u kaj dorm'u. Morgaŭ vi'a spirit'o est'os pli kompren'em'a.

       Sinjor'in'o linŝard'o rigard'is si'a'n fil'o'n, rid'et'ant'e laŭ manier'o tiel mister'a, ke Viktor'o ek'salt'is, dir'ant'e:
— La rimed'o est'as mal'mult'e cert'a kaj tro danĝer'a.

       — Kio'n vi risk'as nun ? Neniel vi sukces'os ali'manier'e.

       Kiu vol'as la fin'o'n vol'as la rimed'o'j'n.

       — Est'as ver'e, patr'in'o.

       — Ni supoz'u, ke la edz'in'iĝ'o ne sekv'os, vi ĉiam hav'os la venĝ'o'n kiel konsol'o'n.

       — Vi est'as prav'a ! Ha ! mal'humil'a famili'o, vi sci'os kiel kar'e pag'ig'as insult'o'j'n la kapitan'o linŝard'o !

       Se la sent'o reg'ant'a en la farm'o'dom'o est'is la koler'eg'o, en la kastel'o ĝi est'is la mal'kviet'ec'o. Apenaŭ Raŭl'o send'is la leter'o'n, jam li est'us vol'int'a ĝi'n de'ten'i. Li prav'e pens'is, ke vir'o simil'a al Viktor'o neniam pardon'os la insult'o'j'n en ĝi en'hav'at'a'j'n. Pro tio, li vol'is don'i al Matildo kiel ebl'e plej rapid'e natur'a'n protekt'ant'o'n. De kvar jar'o'j, sinjor'o de Blasan'o vizit'ad'is en la kastel'o; do ambaŭ ge'jun'ul'o'j kred'ebl'e si'n reciprok'e stud'ad'is sufiĉ'e bon'e. La markiz'in'o, kiu'n li komisi'is por sond'i pri tio la kor'o'n de si'a fil'in'o, sen mal'facil'ec'o konstat'is, ke ĝis nun ĝi ne bat'is. Sed se la am'o est'is ankoraŭ nur burĝon'o, la temp'o en kiu ĝi flor'iĝ'os al'proksim'iĝ'as. Inter ĉiu'j ador'ant'o'j, kiu'j'n ŝi renkont'is, sinjor'o de Blasan'o est'is cert'e ĉi tiu, kiu'n ŝi plej vol'e est'us akcept'int'a kiel edz'o'n.

       Raŭl'o parol'is apart'e kun la jun'a duk'o, kaj al li dir'is ke, se la intenc'o'j iam el'montr'it'a'j de li ne ŝanĝ'iĝ'is, li pov'os pet'i si'a'n patr'in'o'n, la duk'in'o'n de Blasan'o, ke ŝi bon'vol'u vetur'i Prelong'e'n por far'i edz'iĝ'pet'o'n, kiu est'os favor'e akcept'it'a.

       Ebri'a pro ĝoj'o, Gaston'o skrib'is al si'a patr'in'o dum la vesper'o mem. Post du tag'o'j, sinjor'in'o de Blasan'o si'n prezent'is en la kastel'o'n, kaj pet'is por si'a fil'o la man'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o.

       Oni decid'is, ke la jun'a duk'o est'os permes'it'a al regul'a am'ind'um'o dum la kelk'a'j semajn'o'j ankoraŭ viv'ot'a'j en la kamp'ar'o. La ge'edz'iĝ'o fest'iĝ'os en Pariz'o, post la re'ven'o de la vintr'a sezon'o. Ĉar sinjor'in'o de Blasan'o est'is rest'ont'a en Prelong'o kun si'a fil'o, oni por ŝi prepar'is plen'a'n ĉambr'ar'o'n.

       Tim'ant'e unu el tiu'j ruz'o'j, kiu'j'n tiel oft'e kutim'is la kapitan'o linŝard'o, Raŭl'o rekomend'is, ke oni konserv'u pri tiu projekt'o la plej absolut'a'n sekret'o'n. Al neniu inter la invit'it'o'j ankoraŭ loĝ'ant'a'j en la kastel'o oni do far'is konfidenci'o'n.

       Oni escept'is nur la graf'o'n, intim'a'n amik'o'n de la duk'o, kaj fraŭl'in'o'n de Savinako, al kiu Matildo daŭr'e sent'is frat'in'a'n amik'ec'o'n.

       Ebl'e sinjor'o de Prelong'o est'us pli am'int'a milit'ist'a'n bo'fil'o'n, ekzempl'e sinjor'o'n de Ruvezo. Sav'int'e la viv'o'n de li'a fil'in'o, la jun'ul'o est'is preskaŭ rajt'ig'it'a pet'i ŝi'a'n man'o'n. Sed, kaj tio grand'e mir'ig'is Raŭl'o'n, li si'n de'ten'is el ĉiu klopod'o. Ceter'e, laŭ social'a vid'punkt'o, la graf'o mult'e mal'super'is si'a'n amik'o'n: cert'e li'a nobel'ec'o est'is tre rajt'a, sed ne kompar'ebl'a al tiu de Blasan'o'j, kiu est'is unu el plej antikv'a'j de Franc'uj'o, pli antikv'a eĉ ol tiu de Prelong'o'j. Pri la riĉ'ec'o, tiu de la jun'a duk'o est'is vast'eg'a, dum la graf'o trov'is nur ŝuld'o'j'n en la patr'a hered'o. Ceter'e la markiz'in'o ne ŝancel'iĝ'is. Ĉar sinjor'o de Blasan'o ja est'as perfekt'a kaj nobl'a nobel'ul'o, Raŭl'o al si dir'is, ke oni ne pov'as ĉio'n posed'i, ke ne est'as li kiu edz'iĝ'as sed li'a fil'in'o kiu edz'in'iĝ'as, kaj ke nur est'as cel'ot'a'j la ŝat'o'j de Matildo.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o akcept'is tiu'n edz'in'iĝ'a'n propon'o'n sen ĉagren'o sed sam'temp'e sen entuziasm'o. Sci'ant'e ke la sort'o de jun'ul'in'o, kiu al'proksim'iĝ'as la plen'aĝ'o'n, est'as edz'in'iĝ'i, ŝi akcept'is ferm'okul'e la edz'o'n al ŝi prezent'it'a'n, cert'a ke ge'sinjor'o'j de Prelong'o cel'is nur ŝi'a'n feliĉ'ec'o'n kaj ne pov'is erar'i.

       Ne est'is sam'e por valentin'o. Kun ver'a'j ĝoj'a'j el'montr'o'j ŝi ek'sci'is tiu'n nov'aĵ'o'n. Ĉar ne nur ŝi est'is ver'e feliĉ'a, vid'ant'e, ke ŝi'a amik'in'o far'os edz'in'iĝ'o'n, kiu'n mult'a'j jun'ul'in'o'j est'us envi'int'a'j, sed ankaŭ tiu fin'iĝ'o liber'ig'is ŝi'a'n konscienc'o'n el prem'ant'a pez'o. Moment'e, post la bel'a kondut'o de sinjor'o de Ruvezo, ŝi tim'is, ke Matildo en'am'iĝ'os al la jun'a oficir'o. Dum la kelk'a'j tag'o'j flu'int'a'j de la kur'ad'ĉas'o, ŝi atent'is la far'iĝ'o'j'n okaz'ant'a'j'n en la kastel'o kun ver'a kor'tuŝ'ec'o.

       Ve ! la plend'ind'a jun'ul'in'o am'is la jun'a'n graf'o'n: ŝi li'n tiel am'is, ke pro tio ŝi ne dorm'is plu, precip'e de tiu moment'o kiam ŝi kred'is, ke ŝi ne est'as mal'ŝat'at'a de li. Tio al'ven'is tuj'e, en la moment'o mem, kiam minac'is ŝi'a'n amik'in'o'n mort'ig'a danĝer'o, kiam ŝi vid'is Frederik'o'n rapid'ant'a'n al la apr'o kaj en'ig'ant'a'n en ĝi'a'n flank'o'n la tranĉ'il'o'n sving'at'a'n de li'a pugn'o. Ĉar la kor'o de valentin'o en'hav'is trezor'o'j'n de am'ec'o, kiu'j pet'is nur el'trov'ant'o'n. Mal'varm'ig'it'e de tiu tomb'a atmosfer'o, kiu'n oni spir'is ĉe ŝi'a onkl'in'o, ĝi est'is iom varm'et'ig'it'a de l’amik'ec'o de Matildo. Sed la natur'ec'o de la jun'ul'in'o, ard'ant'a kaj pasi'a, bezon'is sent'o'n mult'e pli viv'ig'a'n. Pro tio, kiam la jun'a venk'ant'o si'n prezent'is al ŝi, aŭreol'it'a de si'a triumf'o, tiu du'dek'jar'a kor'o eksplod'is.

       La man'prem'o, per kiu la jun'ul'in'o si'n don'is tut'a'n, ek'brul'ig'is sam'a'n am'eg'o'n en la kor'o'n de Frederik'o. Ĝis nun, kon'int'e nur garnizon'a'j'n am'rilat'o'j'n, la jun'a oficir'o est'is prepar'it'a al la ek'okup'o de tiu venk'ant'a sent'o, kiu si'n ofer'is kun sin'ten'ad'o'j de preĝ'ant'o.

       Dum fraŭl'in'o de Prelong'o pi'e met'is en akv'o'plen'a'n vaz'o'n la oficial'a'n blank'a'n buked'o'n, kiu'n ĉiu'vesper'e al ŝi al'port'is ŝi'a fianĉ'o; dum ŝi aŭskult'is kun rid'et'o iom sen'mov'a la korekt'a'j'n am'konfes'o'j'n, kiu'j'n la jun'a duk'o si'n kred'is dev'ig'at'a far'i al ŝi, antaŭ la konsent'a'j okul'o'j de ge'patr'o'j kun'sid'ant'a'j en la salon'et'o, Frederik'o kaj valentin'o, pretekst'ant'e, ke ili ne dev'as ĝen'i per si'a ĉe'est'o la am'el'montr'o'j'n de ge'am'ant'o'j ambaŭ re'en'ir'is en si'a'n ĉambr'o'n. Post'e, ĉar ili ambaŭ bezon'is spir'i aer'o'n, ili el ĝi el'ir'is iom sam'temp'e, kaj ne'evit'ebl'e si'n renkont'is en la park'o.

       Ĉar ambaŭ pen'is ne perfid'i si'a'j'n sent'o'j'n, kaj re'puŝ'is la viv'eg'a'j'n parol'o'j'n, kiu'j el ili'a'j kor'o'j supr'e'n'ir'is ĝis ili'a'j lip'o'j, ili rifuĝ'is mal'antaŭ fraz'o'j nur ĝentil'a'j kaj tut'e ne'grav'a'j. Kun element'o'j tiel sen'viv'a'j la inter'parol'ad'o ĉiu'moment'e halt'is, kaj est'is anstataŭ'it'a de pez'a silent'o, kiu'n nek unu nek ali'a kuraĝ'is romp'i.

       — La veter'o est'as tre bel'a, tiu'vesper'e, fraŭl'in'o.

       — Tre bel'a, sinjor'o.

       — Vi do ven'is spir'i aer'o'n sur la teras'o ?

       — Kiel vi vid'as.

       — Est'as tiel varm'e en apartament'o'j.

       — Oni sufok'iĝ'as.

       — Mi el'ir'is, ĉar mi tim'is, ke mi'a ĉe'est'o est'us mal'diskret'a.

       — Mi sam'e.

       — Oni ne dev'as ĝen'i ge'am'ant'o'j'n.

       Frederik'o rigard'is valentin'o'n; kaj la jun'ul'in'o ruĝ'iĝ'is.

       — Ja, ŝi respond'is.

       De'nov'e far'iĝ'is silent'o. Ambaŭ, si'n apog'int'e sur la balustrad'o'n, supr'e de kiu oni super'is la tut'a'n val'o'n, aŭskult'is tiu'j'n mal'preciz'a'j'n kaj melankoli'a'j'n bru'o'j'n, kiu'j est'as la voĉ'o de bel'a'j somer'a'j nokt'o'j. De la sen'lum'a kamp'ar'o, tra kiu violan'o lum'ig'at'a de la lun'o desegn'is long'a'n arĝent'a'n ruband'o'n, ili'a'j rigard'o'j supr'e'n'ir'is al la ĉiel'o bor'it'a de bril'a'j punkt'o'j, kiu'j'n la nokt'a astr'o esting'is unu post la ali'a, pli'alt'iĝ'ant'e el horizont'o.

       — Mi kred'as, ke la lun'o trov'iĝ'as en si'a unu'a kvar'on'o.

       — Ha ! vi kred'as.

       — Jes, mi tio'n vid'is hodiaŭ sur la kalendar'o. Kiel poezi'a est'as bel'a somer'a nokt'o.

       — Jes, sed iom mal'varm'et'a. Mi for'ir'as, daŭr'ig'is valentin'o, feliĉ'a, ĉar ŝi trov'is tiu'n rimed'o'n por romp'i embaras'ant'a'n inter'parol'ad'o'n. Mi est'as mal'dik'e vest'it'a; kaj mi tim'us mal'san'ig'o'n.

       Kaj ne eĉ vid'int'e la respekt'a'n kaj am'plen'a'n salut'o'n, kiu'n al ŝi send'is la jun'ul'o, ŝi for'kur'is, kiel frenez'ul'in'o, tra la park'o, kaj rapid'e ŝi si'n en'ferm'is en si'a'n ĉambr'o'n.

       Ŝi sufok'iĝ'is.

       Rest'int'e sol'a, sinjor'o de Ruvezo ek'brul'ig'is cigar'o'n.

       Dum li ĵet'is tra la spac'o odor'a'j'n fulm'el'spir'o'j'n, li las'is erar'i si'a'j'n okul'o'j'n al la nigr'a kamp'ar'o kuŝ'ant'a sub li'a'j pied'o'j. Kubut'apog'int'e sur la balustrad'o al kiu li re'ven'is, li pri'pens'is:
— Ne, li dir'is post iom da temp'o, tio est'as ne'ebl'a. Se mi est'as riĉ'a per nobel'ec'o, per mon'er'o'j kontraŭ'e mi trov'iĝ'as tut'e mal'riĉ'a. Mi hav'as nur mi'a'n sub-leŭtenant'a'n sold'o'n; kaj tio est'a mal'dik'a. Pri valentin'o, ĉu ŝi hav'as la postul'it'a'n dot'o'n ? Mi dub'as. Kun tia'j viv'rimed'o'j, ni ambaŭ mort'us pro mizer'o antaŭ la mal'plen'a teler'mebl'o.

       Post'e, ĉu mi pov'as ŝi'n tren'i el garnizon'o en garnizon'o'n, precip'e en Afrik'o ? Ĉu mi sci'as kie mi trov'iĝ'os post unu monat'o ? Ebl'e en laghonat, ebl'e pli mal'proksim'e. Ne, decid'e, mi ne pov'as edz'iĝ'i. Sed tiam, kio'n far'i ? Ŝi est'as diabl'e ebri'ig'a, tiu jun'ul'in'o; kaj mi am'eg'as ŝi'n kiel frenez'ul'o. Cert'e pli bon'e est'us for'ir'i morgaŭ. Sed kiu'n pretekst'o'n prezent'i ? Antaŭ la ĉas'o, mi promes'is, ke mi rest'os ankoraŭ dum dek'kvin tag'o'j, kaj ke mi post'e ir'os en mi'a'n famili'o'n, por en ĝi pas'ig'i mi'a'n last'a'n monat'o'n da liber'temp'o. Se li vid'us mi'n for'ir'ant'a'n nun, la markiz'o kred'us, ke mi tiel ag'as pro ĉagren'o, ĉar li'a fil'in'o edz'in'iĝ'as kun Gaston'o. Nu, ni en'lit'iĝ'u: la nokt'o al'port'os bon'a'n konsil'o'n.

       La graf'o ĵet'is mal'proksim'e'n la brul'ant'a'n pint'o'n de si'a cigar'o, kiu ek'salt'eg'ant'e el rok'o al rok'o nask'is en la nokt'o garb'ar'o'n de fajr'er'o'j.

       Dum li monolog'is en la park'o, valentin'o re'en'ir'int'e en si'a'n ĉambr'o'n, si'n ĵet'is en apog'seĝ'o'n, mord'ant'e si'a'n naz'tuk'o'n por mal'aŭd'ig'i si'a'j'n plor'eg'o'j'n.

       — Ha ! est'as fin'it'e ! Li ne mi'n am'as. Tiu'vesper'e li ne dir'is al mi tri parol'o'j'n: tamen est'is favor'a la okaz'o. Ĉu iam oni ĝi'n re'trov'os ? Ve ! mi kred'is, ke mi est'is leg'int'a am'o'n en li'a'j okul'o'j. Mi erar'is. Laŭ la fam'o, li est'as mal'riĉ'a, kiel mi: do por li mi ĉiam est'os nur la bird'et'o, kiu'n oni vund'as pas'ant'e, kiu'n oni forges'as, kaj kiu agoni'as en ne'kon'it'a angul'o. Ho ! Frederik'o mi'a, mi'a am'at'o, mi tio'n kompren'as; vi bezon'as, ne mal'riĉ'ul'in'o'n kiel mi'n, sed riĉ'a'n hered'ant'in'o'n kiu re'or'um'os vi'a'n blazon'o'n. Vi est'as prav'a; vi tio'n merit'as; tio'n al vi ŝuld'as la Fatal'o.

       Ĉar vi est'as la plej bel'a, la plej nobl'a, la plej kuraĝ'a: kaj mi est'us krim'ul'in'o, se mi vi'n embaras'us per mi'a mizer'o.

       Subit'e ŝi aŭd'is pord'o'n mal'ferm'iĝ'ant'a'n: est'is sinjor'o de Ruvezo, kiu re'en'ir'is. Ŝi aŭskult'is, de'ten'ant'e si'a'n spir'o'n, imag'ant'e, ke li al'ven'as por ŝi'n surpriz'i, por ŝi'n form'et'i. Ŝi est'as konvink'at'a, ke li trov'iĝ'as ĉi tie, mal'antaŭ la pord'o, aŭskult'ant'e. Ŝi dir'as tre laŭt'e, ke tia ag'o est'as tre mal'ĝentil'a, ke real'e li est'as nur komun'a de'log'ant'o, nur rab'ist'o de in'a honor'o. Sed, post tiu pens'o, ŝi'a kor'o salt'eg'is pro esper'o. Fin'e, ne pov'ant'e si'n de'ten'i, vol'ant'e montr'i al li, ke ŝi si'n gard'as, ke ŝi ne li'n tim'as, ŝi tir'is la rigl'il'o'n kaj tuj'e larĝ'e mal'ferm'is la pord'o'n. Sed ŝi'a lamp'o lum'ig'is nur al koridor'o tut'e sen'hom'a. Frederik'o est'is re'en'ir'int'a en si'a'n apartament'o'n, kaj ne pri'pens'is al ŝi. Ne, ver'e, li ŝi'n ne am'is.

       Larm'o'j de ĉagren'o supr'e'n'ir'is al la okul'o'j de la jun'ul'in'o. Kial li ven'is en la kastel'o'n ? Antaŭ kiam ŝi li'n renkont'is, ŝi est'is feliĉ'a en la societ'o de Matildo: la amik'ec'o de ŝi'a elekt'a frat'in'o sufiĉ'is al ŝi'a'j dezir'o'j. Dum nun, kio'n do ŝi bezon'as ? Nur pri'pens'ant'e al tio, ŝi ruĝ'iĝ'is.

       Ho ! nun ŝi vid'as klar'e en si'a anim'o. Tio, kio'n ŝi kred'is est'i am'o, est'as mal'am'o kontraŭ'e. Ŝi li'n mal'am'as, ĉar li ŝi'n mal'feliĉ'ig'is, ĉar li ŝi'n plor'ig'is, ĉar li si'n ŝov'is en ŝi'a'n est'aĵ'o'n tiel rapid'e, ĉar li penetr'is en ŝi'a'n kor'o'n tiel profund'e'n. ke li kaj li sol'a ĝi'n tut'a'n hodiaŭ okup'as. Jes, ŝi li'n mal'am'as, ŝi li'n mal'am'as fund'e de si'a anim'o.

       Subit'e ŝi memor'is, ke la ŝtup'ar'o konduk'ant'a al la ĉambr'o de la graf'o ne est'as la sam'a ol la ŝi'a. Pro sent'o de alt'a konven'ec'o, la markiz'in'o ne vol'is, ke la ge'jun'ul'o'j, kiu'j'n ŝi akcept'is en si'a kastel'o, est'u dev'ig'at'a'j toler'i la mal'agrabl'aĵ'o'j'n de sen'ĉes'a'j renkont'o'j tra la koridor'o'j.

       Por al'ir'i el la ĉambr'o de Frederik'o al tiu de valentin'o, oni est'is dev'ig'at'a ĉu mal'supr'e'n'ir'i en la kort'o'n, ĉu tra'ir'i la ĉambr'ar'o'n de sinjor'o de Prelong'o. Sed tiam tie kuŝ'is ne'sin'gard'em'o kaj sam'temp'e mal'konven'ec'o, kies est'is ne'kapabl'a sinjor'o de Ruvezo.

       Iom re'kuraĝ'ig'it'e de tiu ide'o, valentin'o en'lit'iĝ'is, kaj post iom da temp'o ek'dorm'is, far'ant'e or'a'j'n rev'o'j'n. Ŝi vid'is si'n glit'ant'a'n kun Frederik'o sur smerald'a mar'o, en ŝip'et'o ornam'it'a de mult'e'kost'a'j ŝton'o'j, proviz'it'a de vel'o'j purpur'a'j, de silk'a ŝnur'eg'ar'o. Kaj ili reciprok'e am'eg'is unu la ali'a'n; sen'lac'e ili al si tio'n konfes'is; ĉar ili trov'iĝ'is en la land'o de la rev'o, en kiu oni ne bezon'as mon'o'n por am'i kaj est'i feliĉ'a'j.

       La morgaŭ'a'n vesper'o'n, ili ambaŭ kompren'ebl'e si'n renkont'is en la sam'a lok'o.

       — Nu, ek'kri'is valentin'o, la hazard'o nask'as kelk'a'foj'e ne'kred'ind'a'j'n surpriz'o'j'n. Ni ni'n re'trov'as ĵus en la sam'a lok'o.

       Am'em'e la jun'ul'o respond'is:
— Mi konfes'as, ke tiu'n hazard'o'n mi iom help'et'is. Ĉu vi mi'n riproĉ'as ?

       — Ne, ĉar mi vol'as vid'i en vi'a ĉe'est'o nur nobl'a'n intenc'o'n. Kred'ebl'e vi tim'is, ke mi'n terur'us vespert'o'j, fantom'o'j aŭ ali'a'j tim'ig'il'o'j.

       — Aŭskult'ant'e nur mi'a'n kuraĝ'o'n, mi ven'is al'port'i al vi la help'ad'o'n de mi'a glav'o.

       La jun'ul'in'o rid'et'is. Tiam re'komenc'is la hieraŭ'a silent'o.

       Sed tiu'foj'e ĝi est'is tiel terur'e elokvent'a, ke la graf'o unu'a ĝi'n romp'is:
— Vi trov'iĝ'os tre sol'a, fraŭl'in'o, kiam vi'a amik'in'o est'os edz'in'iĝ'int'a. Kred'ebl'e tiu for'las'o vi'n instig'os imit'i ŝi'a'n ekzempl'o'n.

       La voĉ'o de Frederik'o mal'fort'e trem'et'is.

       — Di'o mi'a, respond'is valentin'o, ebl'e.

       — Ĉu mi pov'as kon'i la feliĉ'ul'o'n kiu...?

       — Ho ! sinjor'o, vi est'as mal'diskret'em'a.

       — Vi est'as prav'a, fraŭl'in'o: sed kiam mi aŭd'is de vi'a buŝ'o la konfes'o'n, ke vi am'as ali'ul'o'n, mi ne pov'is de'ten'i...

       — Kial do ? Ĉu mi'a'j sent'o'j, ĉu mi'a est'ont'ec'o pov'as vi'n kor'tuŝ'i ? Post kelk'a'j tag'o'j vi el'ir'os: kred'ebl'e neniam ni ni'n re'vid'os. Vi ne sav'is mi'a'n viv'o'n, kiel vi far'is al Matildo. Vi do vid'as, ke mi ŝuld'as al vi nenio'n, nek konfid'o'n, nek dank'em'o'n, nek eĉ memor'aĵ'o'n.

       Sinjor'o do Ruvezo diven'is, tra la mal'dolĉ'ec'o de tiu'j parol'o'j, la konfes'o'n, kiu'n preter'las'is la jun'ul'in'o. Tuj'e li pren'is ŝi'a'j'n man'o'j'n en la si'a'j'n, ek'kri'ant'e:
— Nu, mi ne konsent'as kun vi, kaj rajt'e mi interes'iĝ'as al vi'a est'ont'ec'o. Ĉar mi est'as dev'ig'at'a for'ir'i post kelk'a'j tag'o'j, mi ne vol'as tio'n far'i kaj antaŭ'e ne kon'ig'i al vi mi'a'j'n sent'o'j'n. Mi am'as vi'n, valentin'o; mi vi'n am'eg'as per profund'a kaj ne'pere'ebl'a am'o. Se mi hav'us feliĉ'o'n inspir'i al vi pasi'o'n egal'a'n al la mi'a ni ambaŭ est'us tre fort'a'j por batal'i kontraŭ la mal'facil'aĵ'o'j de la viv'o: ĉar sent'o tiel potenc'a kiel la mi'a facil'e triumf'as ĉiu'j'n bar'il'o'j'n.

       Parol'ant'e, Frederik'o ŝov'is si'a'n brak'o'n ĉirkaŭ la tali'o'n de la jun'ul'in'o kaj ŝi'n al'konduk'is al benk'o. Ebri'a pro ĝoj'o, valentin'o si'n demand'is ĉu tio ne est'as rev'o. Sed ŝi'a kor'o grand'frap'e bat'ant'a pruv'is, ke la real'ec'o preter'ir'as ŝi'a'j'n esper'o'j'n. Du'on'sven'ant'e, las'ant'e si'n fal'et'i inter la brak'o'j'n de la jun'ul'o, kiu ŝi'n pasi'e prem'is kontraŭ si'n, ŝi sent'is si'n tiel plen'e feliĉ'a, ke la ŝajn'ig'o de kontraŭ'batal'o ne eĉ ven'is en ŝi'a'n pens'o'n.

       En la ombr'o de la nokt'o, pli dens'ig'it'a ankoraŭ de l’ombr'o de arb'o'j, ili mal'laŭt'e daŭr'ig'is la balbut'ad'o'n de tiu'j am'a'j parol'o'j, mal'jun'a'j kiel la amas'o de jar'o'j, sed tamen etern'e jun'a'j, ĉar oni ili'n el'parol'as nur dum la du'dek'a. Ili rest'is tiel ĝis hor'o tre vesper'a, prem'ant'e reciprok'e si'a'j'n man'o'j'n, al si rid'et'ant'e, sent'ant'e sur si'n la pez'o'n de si'a'j rigard'o'j, kiu'j'n ili ne pov'is vid'i en la sen'lum'ec'o. Ŝaf'o, kiu'n post la ek'vesper'o oni liber'ig'is en la park'o'n por for'kur'ig'i la ĝarden'ŝtel'ist'o'j'n, mir'ant'e pro tiu'j du ombr'o'j sid'ant'a'j sur benk'o, kiu'j ŝajn'e far'is nur unu, ven'is ili'n flar'i: ili'n re'kon'int'e, ĝi kuŝ'iĝ'is antaŭ ili'a'j pied'o'j.

       Kiam, ne sen bedaŭr'o, ili est'is dev'ig'it'a'j re'en'ir'i, la jun'ul'o al'tir'is al si'a brust'o si'a'n nov'a'n amik'in'o'n. Am'em'e ŝi'n prem'int'e en si'a'j brak'o'j, li al'met'is sur la frunt'o'n de l’ador'at'in'o si'a'j'n varm'eg'a'j'n lip'o'j'n. valentin'o ek'trem'is, kaj rapid'e si'n de'met'is el la prem'ad'o ŝi'n ĉirkaŭ'ant'a.

       Fin'e, al si rid'et'int'e ankoraŭ dum iom da temp'o, la ge'am'ant'o'j sen'parol'e dis'iĝ'is.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, la jun'ul'in'o sent'is ankoraŭ sur si'a vizaĝ'o la prem'o'n de Frederik'a'j lip'o'j. Ŝajn'is al ŝi, ke tiu kis'ad'o profund'e penetr'is en ŝi'a'n karn'o'n, kaj ĝi'n mark'is kiel ruĝ'a fer'o. Ŝi est'is konvink'it'a, ke ĉiu'j, kiu'j ŝi'n renkont'as, dev'as ĝi'n ek'vid'i.

       Kelk'a'j tag'o'j flu'is. La lim'temp'o fiks'it'a de sinjor'o de Ruvezo por li'a el'ir'o jam est'is pas'int'a: tamen la graf'o ĉiam rest'is. Ĉiu'vesper'e la jun'a oficir'o kaj valentin'o las'is en la salon'o la reprezent'ant'o'j'n de l’oficial'a am'o, kaj rapid'e si'n kaŝ'is en mal'lum'a'n angul'o'n de la park'o, kie ili est'is cert'a'j, ke oni ne ili'n mal'help'os. Tiu lok'o trov'iĝ'is apud la ruin'form'a dom'et'o, konstru'it'a antaŭ jam kvar'dek jar'o'j de la av'o de Matildo.

       Intern'e de ĝi trov'iĝ'is ĉambr'o, okup'it'a de fraŭl'in'o de Prelong'o, kiu ĝi'n ali'form'ig'is en spec'o'n da bu'e'n-re'tir'o, por ŝi'a propr'a uz'ad'o. Oft'e la jun'ul'in'o ĉi tie pas'ig'is la varm'a'j'n hor'o'j'n de la tag'o.

       Vag'ig'ant'e si'a'j'n fingr'o'j'n sur la fortepian'a klav'ar'o, ŝi rigard'ad'is la bel'eg'a'n vid'aĵ'o'n, kiu, de tiu lok'o alt'a kaj el'star'ant'a, vast'iĝ'is sub ŝi'a'j okul'o'j. En angul'o, pentr'o'stabl'o; kontraŭ mur'o'j, pentr'o'tol'aĵ'o'j ne fin'it'a'j; sur la mebl'o'j, iom ĉie, kolor'skatol'o'j, paŝtel'o'j, muzik'a'j kajer'o'j, el'met'is tiu'n ĉarm'a'n mal'ord'o'n de l’art'ist'in'o, kiu si'n sent'as en si'a privat'ej'o, kaj kiu, cert'a ke ŝi ricev'os neniu'n vizit'o'n, ne perd'as en zorg'eg'a ord'ig'o de si'a'j labor'il'o'j, temp'o'n pli bon'e uz'at'a'n por la rev'ad'o. Fin'e, fund'e de la ĉambr'o, vid'iĝ'is larĝ'a turk'a kanap'o, sur kiu'n Matildo plezur'e kuŝ'iĝ'is, kiam ŝi est'is lac'a, aŭ kiam mank'is la inspir'ad'o.

       Ia'n vesper'o'n, valentin'o al'ven'is al la kun'ven'ej'o, nerv'incit'at'a, agit'at'a, mal'trankvil'a. La veter'o est'is sufok'ant'a.

       De pli ol du hor'o'j, pez'a'j nub'o'j kupr'o'kolor'a'j mal'lum'ig'is la atmosfer'o'n, rond'ir'is mal'rapid'e ĉirkaŭ la plat'aĵ'o, kaj ŝajn'is pez'i sur la ter'o'n kvazaŭ plumb'a kloŝ'o. Sinjor'o de Ruvezo dir'is al si'a amik'in'o ke, eĉ en Alĝeri'o, kiam blov'as sirok'o, li ne memor'is est'i spir'int'a aer'o'n tiel varm'eg'a'n.

       De kvar'on'o da hor'o apenaŭ ili sid'is, kiam subit'a fulm'o'fajr'o dis'ŝir'is la nub'o'n, tuj sekv'it'a de tondr'a frap'o sek'a, brut'a, krak'eg'ant'a, kiel kanon'a bru'eg'o eksplod'ant'a en orel'o. La jun'ul'in'o puŝ'is kri'o'n de terur'o; Frederik'o mem ek'salt'is.

       — Ni re'en'ir'u, ŝi dir'is; mi tim'as.

       Cert'e valentin'o est'is kuraĝ'a, eĉ tre kuraĝ'a kontraŭ ver'a danĝer'o. Sed est'is terur'o, kiu'n neniam pov'is venk'i ŝi'a vol'ec'o: ĝi est'is la terur'o pro la fulm'o'tondr'o. Kiam la tondr'o bru'eg'is, kiam la fulm'o'j blind'ig'is ŝi'a'j'n okul'o'j'n, ŝi si'n met'is en angul'o'n, kaŝ'is si'a'n kap'o'n inter si'a'j'n man'o'j'n kaj ne mov'iĝ'is plu. Ĉar sur ŝi'a'n natur'ec'o'n tro nerv'incit'ebl'a'n la atmosfer'a elektr'o ag'is laŭ ekster'ordinar'a potenc'o.

       — Ni re'en'ir'u, ŝi ripet'is; ni re'en'ir'u rapid'e.

       Jam lev'iĝ'int'e, la jun'ul'in'o ek'el'ir'is, kiam ver'a tromb'o fal'eg'is sur la teras'o'n. Blind'ig'it'e de fulm'o'fajr'o'j kaj de hajl'er'o'j, kiu'j skurĝ'is li'a'n vizaĝ'o'n, la graf'o hav'is nur temp'o'n mal'ferm'i la pord'o'n de la dom'et'o, kiu feliĉ'e ne est'is ŝlos'it'a, kaj dir'i al si'a amik'in'o:
— En'ir'u tie'n.

       Sed en la ĉambr'o reg'is plen'a sen'lum'ec'o. valentin'o, kiu kon'is ĝi'a'n aranĝ'o'n, traf'is palp'et'ant'e la larĝ'a'n turk'a'n kanap'o'n, sur kiu'n ŝi fal'et'is; dum la graf'o, kiu, kiel ĉiu'j fum'ant'o'j, port'is sur si alumet'o'j'n, ek'brul'ig'is unu el ili. De temp'o al temp'o la lum'eg'o de fulm'o'fajr'o, en'ir'ant'e tra la mez'epok'a'j fenestr'et'o'j, ek'lum'ig'is al la ĉambr'o, per re'bril'o dub'e'blu'a de brul'ig'it'a sulfur'o.

       Ĉar Matildo ven'is en si'a'n bu'e'n-re'tir'o'n nur dum la tag'mez'o, ŝi opini'is, ke est'as sen'util'e met'i en ĝi'n ia'n lum'ig'il'o'n. Tie do vid'iĝ'is nek lustr'o, nek kandelabr'o, nek eĉ lamp'o. Fin'e tamen, en unu el kandel'ing'o'j de la fortepian'o, Frederik'o trov'is mal'nov'a'n pec'et'o'n da kandel'o, ĉi tie forges'it'a'n kred'ebl'e de mult'a'j monat'o'j, kaj ne super'ant'a'n la vitr'o'ring'o'n de l’ing'o. Li ĝi'n ek'brul'ig'is.

       Lum'ig'it'e de tiu ŝancel'iĝ'ant'a flam'o, kies mal'fort'a lum'et'o ne pov'is kontraŭ'batal'i la lum'eg'o'n de la fulm'o'tondr'o, la angul'o de la ĉambr'o. en kiu trov'iĝ'is la turk'a kanap'o, rest'is en la du'on'ombr'o. La jun'ul'o tie'n si'n direkt'is, sid'iĝ'is apud si'a'n amik'in'o'n, kaj ŝi'n al'tir'is al si'a kor'o. Pro la ne'konsci'o kaŭz'it'a de la terur'o, valentin'o si'n kaŝ'is sub la vest'o'n de Frederik'o, apog'is si'a'n kap'o'n kontraŭ li'a'n brust'o'n kaj ferm'is la okul'o'j'n. El ŝi'a'j har'o'j, el ŝi'a tut'a person'o el'iĝ'is mal'kviet'ig'a parfum'o, kiu supr'e'n'ir'is al la cerb'o de la jun'ul'o kaj fin'e li'n mal'saĝ'ig'is. Li si'n klin'is, renvers'is mal'antaŭ'e'n la kap'o'n de la jun'ul'in'o, kaj al'met'is sur ŝi'a'j'n lip'o'j'n long'a'n kis'ad'o'n, kiu'n ŝi ne'vol'e re'don'is, kiam la kandel'o tut'e brul'it'a subit'e esting'iĝ'is.

       La fulm'o'tondr'o kviet'iĝ'is, aŭd'ig'ant'e nur post long'a'j inter'temp'o'j ia'n mal'proksim'a'n tondr'et'o'n. Post kelk'a'j minut'o'j valentin'o ek'puŝ'is grand'a'n kri'ad'o'n: kaj la silent'o re'fal'is, pez'a, prem'eg'ant'a, kiel tiu de tomb'o'j.

       Kiam, post du hor'o'j, la jun'ul'in'o el'ir'is sur la teras'o'n por el'met'i si'a'n varm'eg'a'n frunt'o'n al la mal'varm'a aer'o de la nokt'o, nur vid'ant'e ŝi'a'j'n bril'a'j'n okul'o'j'n, ŝi'a'j'n purpur'a'j'n vang'o'j'n kaj ŝi'a'n iom lac'et'a'n sin'ten'ad'o'n, est'is facil'e diven'i, ke en la am'a batal'o la ne'ripar'ebl'ec'o est'is plen'um'it'a, kaj ke ŝi el'ir'is estr'in'e el brak'o'j de tiu, kiu ŝi'n venk'is.

       Tri'a hor'o maten'a ek'son'is. De long'a temp'o est'is ferm'it'a'j la divers'a'j en'ir'ej'o'j en la kastel'o'n. Ĉar pro hont'o valentin'o est'us mort'int'a prefer'e ol mal'ferm'ig'i al ŝi la pord'o'n, ŝi re'en'ir'is en la dom'et'o'n, en kiu ŝi atend'is kun'e kun si'a am'ant'o la lev'iĝ'o'n de la maten'ruĝ'o. Kiam ekster'a'j bru'o'j al ili sci'ig'is, ke la serv'ist'ar'o est'as el'lit'iĝ'int'a, kaj sekv'e, ke la pord'o'j est'as mal'ferm'it'a'j, ambaŭ ge'am'ant'o'j, por real'ir'i al si'a ĉambr'o, al'paŝ'is si'n klin'ant'e al la ter'o kaj si'n kaŝ'ant'e mal'antaŭ la kresk'aĵ'ar'o'j, por evit'i, ke oni ili'n vid'u.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, sinjor'o de Blasan'o pet'is si'a'n fianĉ'in'o'n, ke ŝi bon'vol'u kant'i romanc'o'n, kiu'n li special'e ŝat'is. Por al li plezur'ig'i, Matildo serĉ'is en si'a'n muzik'aĵ'o'n la verk'o'n pet'it'a'n. Sed ĝi'n ne trov'int'e, ŝi memor'is, ke ŝi ĝi'n las'is en la ruin'aĵ'o. Do ŝi pet'is la duk'o'n, ke li bon'vol'u atend'i dum kelk'a'j minut'o'j, al'kur'is al si'a ĉambr'o, serĉ'is sed van'e en si'a'j poŝ'o'j kaj tir'kest'o'j la ŝlos'il'o'n de la dom'et'o, kiu'n ŝi kutim'e port'is sur si. Tiam ŝi pens'is, ke kred'ebl'e ŝi ĝi'n forges'is en la serur'o, mal'supr'e'n'ir'is en la park'o'n, kaj si'n direkt'is al la bu'e'n-re'tir'o. En'ir'int'e en si'a'n labor'ej'o'n, ŝi est'is tre mir'ig'it'a, konstat'ant'e post'sign'o'j'n de ne'klar'ig'ebl'a mal'ord'o. Ŝi dir'is al si, ke est'ont'ec'e ŝi est'os pli sin'gard'em'a, kaj ne las'os mal'ferm'it'a ĉambr'o'n, kiu est'us ebl'a rifuĝ'ej'o por ia ĝarden'ŝtel'ist'o. Post'e, cert'iĝ'int'e ke al ŝi oni ŝtel'is nenio'n, ŝi pren'is si'a'n muzik'aĵ'o'n, ferm'is la pord'o'n, kaj tiu'foj'e ne forges'is met'i la ŝlos'il'o'n en si'a'n poŝ'o'n.

       Tuj ŝi rakont'is tiu'n histori'o'n al fraŭl'in'o de Savinako.

       Feliĉ'e tiu jun'ul'in'o prezent'is si'a'n dors'o'n al la sun'lum'o:
sen tio Matildo est'us est'int'a tre mir'ig'it'a pro la sin'ten'ad'o de ŝi'a amik'in'o, ne kompren'ant'e kial subit'a ruĝ'iĝ'o kovr'is ŝi'a'j'n vang'o'j'n.

       Kiam vesper'e la ge'am'ant'o'j, ankoraŭ trem'et'ant'a'j pro la memor'o'j de l’antaŭ'tag'o, si'n ĵet'is en la brak'o'j'n unu de la ali'a, ili konsent'is ke, ĝis la el'ir'o de la jun'a oficir'o, ili'a'j sin'vid'o'j okaz'os, nokt'e kompren'ebl'e, en la ĉambr'o de valentin'o.

       Sinjor'o de Ruvezo est'is tre mal'kontent'a pro tiu kontraŭ'aĵ'o, kiu, ili'n sen'ig'ant'e da lok'o sen'hom'a kaj facil'e al'ir'ebl'a, mal'facil'ig'is ili'a'j'n am'renkont'o'j'n, kaj ili'n far'is tre danĝer'a'j. Ĉar por al'ir'i nokt'e al si'a am'ant'in'o tra la intern'a'j apartament'o'j, la graf'o dev'is tra'ir'i la tut'a'n ĉambr'ar'o'n de sinjor'o de Prelong'o, sekv'e pet'i de la markiz'o la du ŝlos'il'o'j'n, kiu'j'n li bezon'is por tio'n far'i. Kompren'ebl'e tia far'manier'o est'is tut'e ne'ebl'a. Ali'part'e por ŝi'n vizit'ad'i dum la tag'o, li dev'is unu'e mal'supr'e'n'ir'i li'a'n ŝtup'ar'o'n, post'e trans'ir'i la kort'o'n, fin'e supr'e'n'ir'i la ŝtup'ar'o'n de la jun'ul'in'o, kaj far'i tia'n kurb'aĵ'o'n tra koridor'o'j pli mal'pli plen'a'j da serv'ist'o'j. Li sent'is ke post tri tag'o'j de tia'j vojaĝ'o'j tra la kastel'o, ili'a kar'a sekret'o far'iĝ'os la tem'o de ĉiu'j inter'babil'ad'o'j. Do tiu du'a rimed'o est'is tiel ne'efektiv'ig'ebl'a kiel la unu'a.

       Sekv'e dum la tut'a tag'o Frederik'o promen'ad'is laŭ'long'e kaj laŭ'larĝ'e antaŭ la mal'nov'a konstru'aĵ'o, stud'ant'e tre atent'e ĉiu'j'n arĥitektur'a'j'n element'o'j'n, ornam'aĵ'o'j'n, kornic'o'j'n, balkon'o'j'n kaj el'star'aĵ'o'j'n: okul'e li mezur'is la alt'ec'o'n de etaĝ'o'j'n, not'ant'e en si'a memor'o la plej et'a'j'n kaj ŝajn'e plej sen'valor'a'j'n detal'o'j'n. Post'e li supr'e'n'ir'is en gren'ej'o'j'n kaj penetr'is ĝis la plej alt'a teras'o de la grand'a tur'o, de kiu li super'is la vast'a'n tut'ec'o'n de la tegment'ar'o. Li simil'is arĥitektur'ist'o'n stud'ant'a'n la element'o'j'n de arĥitektur'a plan'o. Sed sur tiu'n plan'o'n sinjor'o de Ruvezo not'is nur kelk'a'j'n part'o'j'n el'star'ant'a'j'n, neniel zorg'ant'e pri ĉiu'j ali'a'j detal'o'j, kiu'j li'n ne special'e interes'is.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, pretekst'ant'e ke li bezon'as sigel'ig'i si'a'n permes'aĵ'o'n per la milit'a estr'ar'o, li vetur'is Rouen’on kaj re'ven'is al'port'ant'e pak'aĵ'o'n, kiu'n li mister'e kaŝ'is en si'a'n ĉambr'o'n. Ĝi'n mal'ferm'int'e, li el'tir'is tuber'ŝnur'o'n, unu el tiu'j dik'a'j mantel'o'j por vetur'ig'ist'o'j, nom'it'a'j limuzin'o'j, kaj par'o'n da Strasburg'a'j lan'ŝu'o'j.

       Kiam al'ven'is la vesper'o, li pet'is valentin'o'n, ke ŝi las'u mal'ferm'it'a ĝis la maten'o ŝi'a'n tualet'ej'a'n fenestr'o'n, dir'ant'e ke ŝi ne mal'trankvil'iĝ'u se ŝi ne vid'as li'n aper'ant'a'n, ĉar la sukces'o de li'a entrepren'o ne est'as cert'a; sed tamen ke ŝi ne terur'iĝ'u se, dum ia hor'o de la nokt'o, vir'o paŝ'eg'as la apog'il'o'n de ŝi'a fenestr'o; ĉar tiu vir'o est'os li.

       La apartament'o loĝ'it'a de fraŭl'in'o de Savinako est'is lok'it'a en la part'o'n de l’antikv'a kastel'o, kiu'n ne fal'ig'is la eksplod'o ordon'it'a de la kardinal'o. Tuŝ'ant'e la grand'a'n nord'a'n tur'o'n, ĝi est'is kun ĝi konserv'it'a en la re'star'ig'o far'it'a de Ludovik'o de Prelong'o. La rond'a ĉambr'o, kiu'n form'is tiu tur'o ĉe ĉiu etaĝ'o est'is eĉ ali'form'ig'it'a de la jun'ul'in'o en tualet'ej'o'n. Ĝust'e mal'supr'e de la fenestr'o, kiu al ĝi lum'ig'is, trov'iĝ'is la fam'a blazon'o, kiu'n la markiz'in'o tiel am'e rigard'ad'is dum la unu'a'j monat'o'j de si'a edz'in'iĝ'o. Ĝi okup'is la tut'a'n spac'o'n ekzist'ant'a'n inter la supr'o de la en'ir'ej'a pord'o kaj la mal'supr'o de la fenestr'o valentin'a. La tri leon'o'j pas'ant'a'j skulpt'it'a'j en la granit'o far'is tri profund'a'j'n relief'aĵ'o'j'n, sur kiu'j'n la pied'o pov'is si'n apog'i. Pli'e la super'a rand'o de la larĝ'a ŝton'plat'o far'is sur la mur'o el'star'aĵ'o'n, sur kiu'n pov'is kramp'iĝ'i la man'o'j kaj si'n apog'i la genu'o'j de iu, kiu est'us dezir'int'a si'n supr'e'n'tir'i ĝis la fenestr'o.

       Kiam la graf'o est'is cert'a, ke ĉiu'j dorm'as en la kastel'o, li vest'is si'a'n limuzin'o'n super si'a'j vest'o'j, kaj ĝi'n prem'is per lig'il'o ĉirkaŭ si'a tali'o, por ke ĝi ne flirt'ad'u. Anstataŭ'int'e si'a'j'n pantofl'o'j'n per la Strasburg'a'j lan'ŝu'o'j, li volv'is la tuber'ŝnur'o'n kaj met'is la ring'eg'o'n tiel form'it'a'n ĉirkaŭ si'a'n brust'o'n, ĝi'n apog'int'e sur si'a'n mal'dekstr'a'n ŝultr'o'n. Tio'n far'int'e, li esting'is si'a'n lum'aĵ'o'n, mal'ferm'is la pord'o'n tre antaŭ'zorg'e, cert'iĝ'is ĉu la koridor'o est'as sen'hom'a, kaj sam'e sen'bru'e re'ferm'is la pord'o'n. Palp'et'ant'e per man'o'j etend'at'a'j, li traf'is la ŝtup'ar'o'n al la tegment'o, penetr'is en la gren'ej'o'n, kaj si'n direkt'is al fenestr'et'o, kiu'n, dum la antaŭ'tag'o, li special'e ekzamen'is tut'e atent'eg'e. Li sub'lev'is la vitr'aĵ'o'n, kiu mal'ferm'iĝ'is kiel kovr'il'o de tabak'uj'o. Ĉar la jun'ul'o est'is mal'dik'a kaj facil'mov'a, li sen mal'facil'ec'o penetr'is tra tiu mal'vast'a mal'ferm'aĵ'o, kaj si'n star'ig'is sur la mal'larĝ'a rand'aĵ'o.

       Nun li dev'is ek'kapt'i per ambaŭ man'o'j la rand'o'n de la tegment'o, kaj ek'salt'eg'i sur la azen'a'n dors'o'n sam'manier'e, kiel rajd'ant'o salt'eg'as sur si'a'n ĉeval'o'n, kiam li vol'as ĝi'n ek'rajd'i, ne uz'int'e la pied'ing'o'n. La entrepren'o est'is danĝer'a. La antaŭ'e'n'salt'o est'u mal'bon'e kalkul'it'a, okaz'os fal'o sur la tegment'o'n, rulad'o sur la krut'a dekliv'o, sekv'it'a de tim'eg'ind'a salt'eg'o en la mal'plen'aĵ'o'n, kun mort'o mal'supr'e'n. Frederik'o moment'e ŝancel'iĝ'is. Subit'e li ek'salt'is, turn'is sur si'a'j man'radik'o'j, kaj re'fal'is rajd'e sur la rand'o'n, ĝust'e sur la lok'o'n cel'it'a'n. La antaŭ'e'n'salt'o est'is bon'e kalkul'it'a.

       Tio'n far'int'e, li ĉiam rajd'e si'n direkt'is al la part'o de la tegment'o, kiu plej proksim'iĝ'is la grand'a'n tur'o'n. Ĝi'n traf'int'e, li mal'volv'is la tuber'ŝnur'o'n, firm'e al'lig'is unu el ĝi'a'j ekstrem'aĵ'o'j al la grand'a monument'a kamen'tub'o, datum'ant'a de la XIII a jar'cent'o, fiks'is la ali'a'n ekstrem'aĵ'o'n ĉirkaŭ si'a zon'o, por est'i cert'a ke, ĉu okaz'us du'on'sven'o, li ne est'us rapid'ig'it'a en la abism'o'n, kaj ĵet'is en la spac'o'n la ŝnur'rond'o'n tiel form'it'a'n.

       Tiam ek'kapt'int'e plen'man'e la ŝnur'eg'o'n, post'e ĝi'n prem'ant'e per si'a'j krur'o'j, li si'n las'is glit'i sur la dors'o, laŭ'long'e de la tegment'a dekliv'o, ĝis la de'flu'il'o. Sen la dik'a teks'aĵ'o per kiu li zorg'e si'n vest'is, li est'us al'ven'int'a mal'supr'e'n kun vest'o'j ŝir'it'a'j kaj sang'ig'a haŭt'o.

       Tie'n al'ven'int'e, li star'iĝ'is sur la zink'a de'flu'il'o, kiu iom fald'et'is sub li'a pez'o, sed ja est'is sufiĉ'e firm'a por li'n port'i: tiam li si'n sen'ig'is da si'a ŝnur'o kaj da si'a limuzin'o, kiu'j'n li zorg'e kun'rul'is kaj las'is en tiu lok'o, por ili'n re'trov'i, kiam li re'ven'os. Li al'paŝ'is laŭ'long'e de tiu danĝer'a voj'et'o, hav'ant'e dekstr'e la tegment'o'n kaj mal'dekstr'e nenio'n, la profund'eg'aj'o'n. En tiu lok'o la kastel'o est'is konstru'it'a sur la krut'eg'a rok'o, kies ĝi ŝajn'is est'i nur la daŭr'ig'o. Okaz'u mal'ĝust'a paŝ'o aŭ ardez'o glit'ig'a, kaj la jun'ul'o est'os rapid'ig'it'a el du'cent metr'o'j da alt'ec'o, trov'ant'e sub si'a man'o nenio'n al kio li pov'os al'kroĉ'iĝ'i.

       Mez'e de si'a voj'ir'o, li mal'fort'e frap'is la pint'o'n de si'a pied'o kontraŭ relief'aĵ'o'n far'it'a'n de kun'lut'aĵ'o. Li sent'is si'n ĵet'et'it'a antaŭ'e'n; li preskaŭ ek'fal'is: sed dank’al ek'pen'eg'o de si'a vol'ec'o, li si'n re'ĵet'is mal'antaŭ'e'n kaj re'trov'is si'a'n ekvilibr'o'n. Sed la sku'o est'is fort'a. Li est'is dev'ig'it'a halt'i moment'e por spir'i, kaj las'i al si'a kor'o grand'frap'e bat'ant'a la temp'o'n neces'a'n por kviet'iĝ'i.

       Tiam, palp'et'ant'e per la pied'o ĉiu'j'n mal'glat'aĵ'o'j'n, li mal'rapid'e daŭr'ig'is si'a'n ir'ad'o'n. Ĉar la Fatal'o favor'as la mal'tim'ul'o'j'n, li traf'is sen mal'facil'aĵ'o'j la angul'o'n re'en'ir'ant'a'n, form'it'a'n de la grand'a tur'o kaj de la kastel'a front'o rigard'ant'a la park'o'n. Tiu'n angul'o'n okup'is ŝtal'a ŝnur'eg'o, kiu est'is la konduk'ant'a faden'o de fulm'ŝirm'il'o star'ig'it'a sur tiu tur'o antaŭ du'dek jar'o'j. Tiu'n ŝnur'eg'o'n fiks'is kontraŭ la mur'o fortik'a'j kramp'o'j. La tut'aĵ'o ŝajn'ig'is ŝtup'et'ar'o'n, kies ŝtup'et'o'j est'us spac'ig'it'a'j el du al du metr'o'j. Frederik'o si'n las'is glit'i laŭ'long'e de tiu ŝnur'eg'o, si'n ripoz'ant'e dum unu sekund'o sur ĉiu el metal'a'j kramp'o'j, kaj traf'is la rond'a'n kornic'o'n, kiu ripet'iĝ'is ĉe ĉiu etaĝ'o de la tur'o. La vizaĝ'o'n kontraŭ la mur'o, la brak'o'j'n kruc'e ten'at'a'j'n, li mal'rapid'e flank'e'n'ramp'is. Al'ven'int'e antaŭ la blazon'o'n, li ek'kapt'is ĝi'a'n super'a'n rand'o'n, util'ig'is la leon'o'j'n kiel ŝtup'o'j'n, kaj per unu sol'a salt'eg'o rapid'is en la ĉambr'o'n de valentin'o, kiu mal'ferm'is si'a'j'n brak'o'j'n por li'n akcept'i.

       Du'dek foj'o'j'n la jun'a oficir'o lud'is si'a'n viv'o'n, sed en Afrik'o, li tiel oft'e ĝi'n risk'is, kvankam ne antaŭ'vid'ant'e al la cel'o feliĉ'o'n kompar'ebl'a'n al tiu, kiu li'n atend'is, ke li konsider'is tiu'n labor'o'n kvazaŭ ne'grav'aĵ'o'n, kompar'e kun la re'kompens'o promes'it'a.

       Efektiv'e, kiam, post tri hor'o'j, re'sek'vint'e laŭ mal'a direkt'o la voj'o'n de li tra'irit'a'n sur la tegment'o'j, Frederik'o re'trov'iĝ'is san'a kaj sav'it'a en si'a lit'o, li tuj ek'dorm'is, al si dir'ant'e, ke nun li'a ekzist'ad'o est'as fin'it'a. Ĉar li konsum'ad'is per unu sol'a trink'eg'o la tut'a'n pokal'o'n de super'eg'a'j feliĉ'aĵ'o'j, de nun la viv'o hav'as plu nenio'n al li prezent'i.

       La markiz'o iom mir'is, vid'ant'e ke sinjor'o de Ruvezo daŭr'ig'as si'a'n ĉe'est'ad'o'n en la kastel'o mult'e pli long'a'temp'e ol la jun'ul'o antaŭ'e tio'n intenc'is. Kiam el'ir'is la last'a'j invit'it'o'j, la mir'o de Raŭl'o pli'grand'iĝ'is. La fest'o'j est'is fin'it'a'j: nenio de'ten'is Frederik'o'n en Prelong'o. Nur kelk'a'j tag'o'j est'is ankoraŭ flu'ont'a'j ĝis la fin'o de li'a liber'temp'o. Ĉu li est'os dev'ig'at'a re'ven'i al si'a korpus'o, ne re'vid'int'e si'a'n famili'o'n ? Tio est'is ver'e tre strang'a. Sinjor'o de Prelong'o labor'ig'is si'a'n cerb'o'n por klar'ig'i tia'n kondut'o'n, sed li el'trov'is nenio'n. Cert'e la jun'a oficir'o pen'is ĉiu'tag'e el'pens'i ia'n nov'a'n pretekst'o'n, kiu ne tromp'is la markiz'o'n, sed kiu'n ĉi tiu ne kuraĝ'is protest'i pro ĝentil'ec'o. Ceter'e la markiz'in'o iam dir'is al la sav'int'o de si'a fil'in'o, ke de nun li dev'as konsider'i ŝi'a'n dom'o'n kiel si'a'n hejm'o'n. La graf'o uz'is la permes'o'n, kaj li est'is prav'a.

       La ge'kastel'mastr'o'j iom suspekt'is, ke la bel'a'j okul'o'j de fraŭl'in'o de Savinako lud'is ia'n rol'o'n en tiu afer'o: sed ili ĝoj'is pri tio. Kiam Matildo est'os edz'in'iĝ'int'a, ĉar ili ne pov'os konserv'i kun si la jun'ul'in'o'n, ili pli am'is ke ŝi edz'in'iĝ'u kun honest'a vir'o kiel Frederik'o, ol ŝi re'ven'u Pariz'o'n al si'a onkl'in'o Artemis'o.

       Ha ! jes, la graf'o est'is de'ten'it'a de la bel'a'j okul'o'j de si'a am'ant'in'o. Ĉiu'tag'e li sent'is si'n pli mal'larĝ'e en'volv'it'a.

       Anstataŭ mal'akcel'iĝ'i pro la reciprok'ec'o, li'a am'eg'o kontraŭ'e pli kaj pli kresk'is. Ĉiu'nokt'e li supr'e'n'ir'is sur la tegment'o'n, si'n las'is glit'i al la zink'a de'flu'il'o, ĝi'n sekv'is, mal'supr'e'n'ramp'is laŭ'long'e de la fulm'o'ŝirm'il'a ŝnur'eg'o, flank'e'n'ramp'is sur la mal'larĝ'a kornic'o de la tur'o, grimp'is sur la blazon'o de Prelong'o'j kaj de ĝi ek'salt'eg'is en la brak'o'j'n de valentin'o. Tiu aer'a promen'ad'o kiu, la unu'a'n foj'o'n, ŝajn'is al li ne'real'a, nun est'is por li nur infan'a lud'o, tiel'e al ĝi li kutim'is.

       Ia'n tag'o'n, li rimark'is, ke la granit'a ŝton'plat'o ne al'iĝ'is al la mur'o tiel firm'e kiel li tio'n kred'is. De ses'cent jar'o'j ĝi tie trov'iĝ'is, kaj la pluv'o, la varm'o, la frost'o iom post iom dis'pec'ig'is la cement'o'n; la ŝancel'o'j al ĝi trud'it'a'j de la jun'ul'o fin'is la difekt'o'n: kaj nun ĝi star'is nur propr'a'pez'e.

       Unu'foj'o'n eĉ ĝi tiel ŝancel'iĝ'is sur si'a fundament'o, ke Frederik'o tim'is, ke ĝi tut'e balanc'iĝ'os kaj fal'os, li'n for'port'ant'e kun si. Pro tio nun li ĝi'n ek'kapt'is nur tre sin'gard'e. Ĉar li kon'is la pi'a'n am'o'n, kiu'n al ĝi sent'is la markiz'in'o, li est'us dezir'int'a ŝi'n sci'ig'i pri tio: sed li ne pov'is tio'n far'i kaj sam'temp'e ne perfid'i si'a'j'n inter'vid'iĝ'o'j'n. Do, kvankam tio li'n mult'e ĉagren'is, li decid'is, ke li silent'os.

       Du tag'o'j'n nur sinjor'o de Ruvezo est'is ankoraŭ pas'ig'ont'a en Prelong'o. Pli long'a'temp'e prokrast'i est'us grav'a mal'prudent'aĵ'o, kiu li'n riproĉ'ig'us de li'a'j ĉef'o'j kaj mal'util'us li'a'n pli'alt'grad'iĝ'o'n. Kun profund'a mal'ĝoj'o li vid'is al'ven'ant'a la tag'o'n en kiu li el'iĝ'os el si'a ador'at'in'o: sed tio, kio pli'grand'ig'is li'a'n ĉagren'o'n, est'is la mal'cert'ec'o ĉu li ankoraŭ ŝi'n vid'os apart'e antaŭ si'a el'ir'o.

       Ĉar la vent'o subit'e mal'iĝ'is. Post la varm'a'j tag'o'j de la antaŭ'a semajn'o post'ven'is sen'ĉes'a pluv'ad'o, kiu dron'ig'is la kamp'ar'o'n en ocean'o'n de griz'a'j vapor'o'j. Ĉiel'o, horizont'o, kamp'o'j, ĉio uniform'iĝ'is en tiu'n unu'ton'a'n kolor'o'n, kiu ŝajn'as vest'i de funebr'a vual'o pens'o'j'n kaj objekt'o'j'n, kaj plen'ig'as anim'o'n da ne'kurac'ebl'a melankoli'o.

       valentin'o li'n pet'eg'is, ke li ne risk'u si'a'n viv'o'n en tia veter'o. Frederik'o nenio'n respond'is, kaj eĉ ŝi'n konsil'is, ke ŝi konserv'u mal'fermat'a si'a'n fenestr'o'n dum la tut'a nokt'o: tamen li ne sci'is ĉu li pov'os plen'um'i la promes'o'n, kiu'n li far'is al si mem.

       Tamen, vesper'e, li hav'is ek'mov'o'n de ĝoj'o. La ĉiel'o sen'nub'iĝ'is kaj la kot'o de voj'o'j sek'iĝ'is rapid'e. Sed kiam li trov'iĝ'is sur la tegment'o, li'a kontent'o ne long'e daŭr'is.

       La vent'o blov'is uragan'e; kaj tio klar'ig'is la rapid'a'n mal'aper'o'n de marĉ'aĵ'et'o'j. La popl'o'j de la park'o, tord'it'a'j de la vent'ad'o, bru'is kun funebr'a ĝem'ad'o. La orel'o de la jun'ul'o klar'e aŭd'is la fajf'ad'o'n de lokomotiv'o plen'vapor'e rul'iĝ'ant'a post du mejl'o'j for de Prelong'o. Moment'e Frederik'o si'n demand'is ĉu la sin'gard'em'o ne al li komand'e ordon'as la re'en'ir'o'n: sed la ĉarm'a vizaĝ'o de la jun'a vir'in'o, de kiu li si'n sent'is tiel sen'pacienc'e atend'it'a, prezent'iĝ'is al li'a pens'o. Li vid'is ŝi'n mal'kviet'a, kor'bat'ant'a pro esper'o kaj pro tim'o, prezent'ant'a al la fenestr'o si'a'j'n nud'a'j'n brak'o'j'n, kiu'j li'n tiel pasi'e al'tir'is, kiam li penetr'is en ŝi'a'n ĉambr'o'n. Li kompren'is ke, malgraŭ si'a'j mal'permes'o'j de l’antaŭ'tag'o, ŝi atend'as li'a'n vizit'o'n dum tiu vesper'o, kiel dum la ali'a'j tag'o'j.

       — Nu, li dir'is, mi ne mal'kuraĝ'u.

       Sed sur la akr'a rand'o li est'is dev'ig'it'a si'n al'kroĉ'i per ambaŭ man'o'j, kaj fort'e prem'i la tegment'o'n per si'a'j femur'o'j, kiel oni far'as por viv'eg'a ĉeval'o.

       — Kiam mi trov'iĝ'os en la de'flu'il'o, li pens'is, la tegment'o mem mi'n ŝirm'os. Tie ĉi mi hav'as nenio'n por mi'n protekt'i.

       La graf'o daŭr'ig'is mal'rapid'e, uz'ant'e eg'a'n fortik'ec'o'n por ke la vent'o ne li'n for'port'u. Kvankam la blov'o est'is mal'varm'a, li larĝ'gut'e ŝvit'ad'is. Al'ven'int'e apud la kamen'tub'o'n, li al'lig'is si'a'n ŝnur'o'n kiel kutim'e, ĝi'n volv'is ĉirkaŭ si'a korp'o: post'e, antaŭ kiam li las'os si'n glit'i, li atend'is kviet'iĝ'o'n de la vent'ad'o.

       Subit'e vent'eg'o pli fort'eg'a ol la ali'a'j fal'eg'is sur la kastel'o'n. Sub'lev'it'e kiel plum'o, Frederik'o etend'is la brak'o'j'n por si'n al'kroĉ'i al la ŝnur'o: sed li'a'j man'o'j ek'kapt'is nur la mal'plen'aĵ'o'n. La mal'feliĉ'a jun'ul'o, ĵet'it'e sur la dekliv'o'n de la tegment'o, ŝir'ant'e si'a'j'n ung'o'j'n por si'n de'ten'i sur la glit'ig'a'j ardez'o'j, rul'iĝ'is sen'halt'e ĝis la de'flu'il'o, ĝi'n preter'ir'is, kaj unu'salt'eg'e est'is rapid'ig'it'a en la profund'eg'aĵ'o'n.

       Sinjor'o de Ruvezo ne erar'is, opini'ant'e ke valentin'o ne en'lit'iĝ'os antaŭ kiam ŝi est'os ricev'int'a li'a'n vizit'o'n. Tuj kiam al'ven'is la nokt'o, la jun'ul'in'o star'iĝ'is apud si'a fenestr'o, kalkul'ant'e la minut'o'j'n. De du hor'o'j ŝi atend'is, kiam kor'tuŝ'ant'a kri'ad'o trans'ir'is la spac'o'n, kaj ŝi'n ek'frap'is en kor'o'n de bat'o tiel brut'a, ke ŝi sur ĝi'n al'met'is la man'o'n, sufok'iĝ'ant'e.

       Post'e ŝi aŭskult'is. Sed ŝi aŭd'is neniu'n bru'o'n, krom la regul'a tik-tak'o de l’horloĝ'o, krom la blek'ad'o'j de la vent'eg'o krak'ig'ant'a la arb'o'j'n. Mal'rapid'e la hor'o'j sonor'is post la hor'o'j. La vent'o mal'aper'is. Nun ŝi aŭd'is la unu ton'a'n kant'ad'o'n de pluv'a'j gut'o'j flu'ad'ant'a'j sur la foli'o'j.

       Kaj ŝi atend'is.

       Ŝi'a'j okul'o'j pen'ad'is sond'i la sen'lum'ec'o'n. Ĉiu'moment'e ŝi kred'is, ke nigr'a profil'o aper'as mal'supr'e de ŝi'a fenestr'o: ŝi si'n klin'is ekster'e'n por al ĝi prezent'i la brak'o'j'n.

       Sed ĝi est'is nur fantom'o kre'it'a de ŝi'a delir'ant'a imag'o. La hor'o'j daŭr'ig'is si'a'n sonor'ad'o'n unu'j post la ali'a'j. Li ne ven'is.

       Kaj ŝi atend'is.

       Ho ! ŝi li'n kon'as; ŝi kon'as si'a'n Frederik'o'n: ŝi sci'as kiel li est'as kuraĝ'a. Se li ne trov'iĝ'as tie ĉi, ŝi'n prem'ant'e en si'a'j brak'o'j, ŝi'n kovr'ant'e per pasi'a'j kis'ad'o'j, tio okaz'as nur ĉar est'as li, kiu antaŭ'ne'long'e puŝ'is tiu'n kri'ad'o'n, ĉar li glit'is, ĉar li fal'is, ĉar li mort'is.

       Li mort'is ! Li est'as mal'viv'a ! Ŝi tiel oft'e ripet'ad'is tiu'j'n tri vort'o'j'n, ke fin'e la senc'o de ili tut'e konfuz'iĝ'as en ŝi'a cerb'o. Ceter'e voĉ'o sekret'a dir'as al ŝi, ke tia afer'o est'as ne'ebl'a; ke, malgraŭ ŝi'a mal'trankvil'ec'o, ŝi cert'e est'us sent'int'a en si'a tut'a est'aĵ'o pli grand'a'n dis'ŝir'o'n. Tiam ŝi genu'fleks'as sur si'a'n preĝ'o'seĝ'o'n kaj, per ĉiu'j fervor'o'j de si'a anim'o entuziasm'a kaj kred'em'a, ŝi preĝ'eg'as la Di'o'n de si'a infan'aĝ'o. Iom re'kuraĝ'ig'it'e, ŝi dir'as al si ke bezon'e est'as varm'e rezon'i. Se ŝi'a am'ant'o est'us rapid'ig'it'a en la abism'o'n, ŝi est'us aŭd'int'a la bru'o'n de korp'o pez'a rul'ant'a el rok'o al rok'o. Sed van'e ŝi serĉ'as en si'a memor'o, ŝi nun est'as cert'a pri tio, ŝi nenio'n aŭd'is. Pli'e se Frederik'o est'as kuraĝ'a, li sam'e est'as tre sin'gard'em'a. Li ne est'us risk'int'a ne'evit'ebl'a'n mort'o'n, est'ant'e cert'a, ke li ŝi'n re'vid'os la morgaŭ'a'n tag'o'n. Ne; li ŝi'n obe'is: li trankvil'e rest'is en si'a lit'o. Sen'dub'e li ven'os baldaŭ: nun ŝi est'as cert'a pri tio.

       Kaj ŝi li'n atend'as.

       Kiam la graf'o sent'is si'n rul'iĝ'ant'a'n sur la dekliv'o de la tegment'o, ne pov'ant'e si'n de'ten'i, li kompren'is ke li est'as pere'ont'a. Sent'ant'e terur'a'n impres'o'n de mal'plen'aĵ'o, li sen'vol'e ek'puŝ'is grand'a'n kri'o'n, tuj halt'ig'at'a'n de kruel'eg'a dolor'o, kiu ĉes'ig'is li'a'n spir'o'n. Est'is la ŝnur'eg'o, al'lig'it'a ĉirkaŭ li'a zon'o kiu tuj'e, brut'e, halt'ig'is li'a'n fal'eg'o'n.

       Du'on'sven'ant'e, sufok'iĝ'ant'e, Frederik'o ĝi'n ek'kapt'is instinkt'e. Subit'e la horizont'o ŝajn'is rapid'e turn'iĝ'ad'i ĉirkaŭ li, dum li sent'is si'n balanc'it'a'n en la spac'o per la vent'o, kiu daŭr'is fort'eg'a'n blov'ad'o'n. Unu'e li neniel kompren'is tio'n, kio okaz'as: sen'mov'a, li toler'is, ferm'ant'e la okul'o'j'n, la du'obl'a'n mov'ad'o'n, kiu li'n sku'is. Sed subit'e la ver'o lum'ig'is al li'a spirit'o: kaj, malgraŭ li'a kuraĝ'o, varm'a ŝvit'o perl'iĝ'is el la radik'o de li'a'j har'o'j. La ŝnur'o est'is streĉ'it'a de la pez'o de li'a korp'o sur la tranĉ'ant'a rand'o de la de'flu'il'o: en la lok'o mem sur kiu ĝi fald'iĝ'is, la sen'ĉes'a mov'ad'o de el'ir'o kaj de al'ir'o nask'is sen'ĉes'a'n frot'ad'o'n, kiu ĝi'n rapid'e el'uz'is. Ĝi tranĉ'iĝ'is. Ĉiu'foj'e kiam romp'iĝ'is ŝnur'er'o, la ŝnur'eg'o mal'tord'iĝ'is, kaj est'is tiu mal'tord'iĝ'o, kiu ĝi'n turn'iĝ'a'dig'is. Kaj supr'e de abism'o de du'cent'metr'a profund'ec'o li'n pend'ig'is tiu romp'ebl'a lig'il'o, kiu pli kaj pli mal'dik'iĝ'is. De temp'o al temp'o, mal'grand'a sku'et'o li'n avert'is, ke ek'romp'iĝ'as unu el faden'o'j, kiu'j ankoraŭ li'n de'ten'is al la viv'o.

       Per tiu super'hom'a fort'ec'o, kiu'n nask'as la instinkt'o por la konserv'ad'o, la graf'o febr'e ek'kapt'is la ŝnur'eg'o'n, kaj si'n supr'e'n'tir'is sur ĝi per la fortik'ec'o de si'a'j man'radik'o'j, ne zorg'ant'e pri ek'sku'o'j, kiu'j'n li al ĝi trud'is, kaj kiu'j rapid'ig'is ĝi'a'n romp'ebl'ec'o'n. Kiam li traf'is la de'flu'il'o'n, li sur ĝi'n si'n fort'e al'kroĉ'is per la mal'dekstr'a man'o, dum li'a man'o dekstr'a ek'kapt'is la ŝnur'o'n supr'e de la lok'o tranĉ'it'a. Feliĉ'e ne est'is tro mal'fru'e. Sed post kelk'a'j sekund'o'j, la ŝnur'eg'o, mal'pli'larĝ'ig'it'a ĝis dik'ec'o de ŝnur'et'o, est'us romp'iĝ'int'a definitiv'e, las'ant'e la mal'feliĉ'a'n jun'ul'o'n fal'i kaj prem'eg'iĝ'i en la profund'eg'aĵ'o'n.

       Kiam, post last'a pen'ad'o, Frederik'o si'n vid'is en la de'flu'il'o, li'a'j fort'o'j est'is el'uz'it'a'j. Li'a'j orel'o'j zum'is; flam'o'j pas'is antaŭ li'a'j okul'o'j. Tim'ant'e, ke li sven'os, li kuŝ'iĝ'is en la de'flu'il'o'n, en kiu li trov'iĝ'is ŝirm'at'a kontraŭ la vent'o, kaj sekv'e sen'risk'a. Li ferm'is okul'o'j'n, kaj sent'is si'n ek'okup'it'a'n de sen'sent'a rigid'ec'o.

       Post unu hor'o li'n vek'is sent'o de glaci'a mal'varm'o, kiu li'n penetr'is ĝis ost'o'j. La pluv'o ek'fal'is. Ĉar li okup'is la tut'a'n fund'o'n de la de'flu'il'o, li bar'is la akv'a'n flu'o'n, kiu pov'is el'ir'i, nur pas'int'e sur li'a korp'o. Feliĉ'e li konserv'is si'a'n limuzin'o'n, kies dik'a teks'aĵ'o li'n ŝirm'is kontraŭ la mal'sek'ec'o, sed nur ne'perfekt'e. Tiu hor'o da ripoz'o al li re'don'is nov'a'j'n fort'o'j'n. Li mal'al'lig'is la ekstrem'aĵ'o'n de la ŝnur'o, kiu pend'is el li'a zon'o, re'al'lig'is ĉirkaŭ si la ekstrem'aĵ'o'n sen'difekt'a'n, kiu, de la kamen'tub'o ĝis la de'flu'il'o, kuŝ'is sur la tegment'o, kaj komenc'is si'a'n supr'e'n'ir'o'n sur la glit'ig'a'j ardez'o'j. Kiam li al'ven'is sur la tegment'a'n rand'o'n, ĉar la vent'o ne blov'is plu, ĉiu danĝer'o mal'aper'is.

       Li re'trans'ir'is tra la fenestr'et'o. Kaj kiam li est'is re'en'ir'int'a en si'a'n ĉambr'o'n, li si'n ĵet'is sur si'a'n lit'o'n, kaj dank'is la Di'o'n de l’Am'o, kiu li'n tiel vid'ebl'e protekt'is. Sed, mez'e de si'a dorm'et'o, la jun'ul'o est'is okup'it'a de unu nur'a ide'o:
vek'iĝ'i sam'temp'e kun la serv'ist'ar'o. Ĉar li vol'is mal'supr'e'n'ir'i en la kort'o'n, tuj kiam la afer'o est'os ebl'a, por re'kuraĝ'ig'i valentin'o'n.

       La sun'o jam est'is lev'it'a, kiam pord'o mal'ferm'iĝ'is por tra'pas'ig'i la taĉment'o'n de ĝarden'ist'o'j. La jun'ul'in'o ĉiam trov'iĝ'is apud si'a fenestr'o, kiu'n ŝi ne for'las'is dum la tut'a nokt'o. Subit'e, apud kurb'iĝ'o de ale'o, ŝi ek'vid'is vir'o'n rapid'e marŝ'ant'a'n kaj al ŝi si'n direkt'ant'a'n. Kvankam ŝi ne pov'is vid'i li'a'n vizaĝ'o'n kaŝ'it'a'n de kresk'aĵ'ar'o, ŝi'a kor'o ek'salt'eg'is. Tiu vir'o est'as li, ŝi tio'n sent'is; li est'as ŝi'a Frederik'o. Kiam ŝi li'n re'kon'is, ebl'e iom pal'a'n, sed real'e viv'a'n, la mal'feliĉ'a knab'in'o kiu, dum tiu tut'a long'a nokt'o plen'a da kor'tuŝ'aĵ'o'j, ne verŝ'is unu larm'o'n, subit'e ek'plor'eg'is. Fal'ant'e sur si'a'j'n genu'o'j'n, antaŭ si'a krucifiks'o, ŝi ek'kri'is;.

       — Dank'e, Di'o mi'a, dank'e !

       Kaj ŝi sen'prokrast'e mal'ferm'is la pord'o'n. La graf'o trov'iĝ'is jam en la koridor'o. Li rapid'is en la ĉambr'o'n de valentin'o, sub'lev'is si'a'n am'ant'in'o'n en si'a'j brak'o'j, kaj ŝi'n kis'ad'is, kiel oni kis'as tiu'j'n, kiu'j'n oni ne kred'is re'vid'i.

       — Ha ! mi'a ador'at'in'o !

       — Fin'e, mi'a am'eg'at'o, vi est'as ĉi tie; mi vi'n sent'as; vi ne est'as mal'viv'a.

       — Ho ! mi pov'as dir'i sen'metafor'e, ke mi'a viv'o est'is de'ten'it'a nur de unu faden'o.

       — Kio do okaz'is ?

       Al'tir'int'e la jun'ul'in'o'n sur si'a'j'n genu'o'j'n, la graf'o al ŝi rakont'is la danĝer'o'j'n de li risk'it'a'j'n, kaj per kiu manier'o ver'e mirakl'a li est'is sav'it'a.

       valentin'o, pend'ant'e al li'a'j lip'o'j, trink'is li'a'j'n parol'o'j'n, dum trem'et'o de terur'o ŝi'n sku'ad'is tra ŝi'a tut'a korp'o.

       Subit'e ŝi pal'iĝ'is, ek'kri'ant'e:
— Plend'ind'a kar'eg'ul'o, kiel kruel'e vi sufer'is ? Kaj tio est'is pro mi. Ho ! se vi est'us mort'int'a, mi ne vi'n post'viv'us.

       — Ni ne parol'u pri tio, kar'ul'in'o. Vi sci'as, ke mi el'ir'os morgaŭ, ve ! Sed antaŭ mi'a el'ir'o, mi vol'us vi'n vid'i apart'e unu'foj'o'n ankoraŭ. Nun ne est'os ebl'a re'ven'o per la tegment'o'j.

       — Ho ! ne, mi tio'n mal'permes'as.

       — Mi, por tio'n far'i ne hav'us plu kuraĝ'o'n. Vi dir'os ke mi est'as tim'ul'o, kaj vi est'os prav'a; ĉar nun la tim'o ĉef'as mi'a'n vol'ec'o'n. Post tio, kio okaz'is, mi antaŭ'sent'as terur'o'n, kiu paraliz'us mi'a'j'n mov'ad'o'j'n kaj sen'ripar'ebl'e kaŭz'us mi'a'n pere'o'n. Est'as idiot'e, sed est'as tiel'e.

       — Ne, kar'a am'at'o; tio ne est'as idiot'a, sed nur prudent'a.

       — Jen est'as tio, kio'n vi far'os. Tag'e mi ne pov'as ven'i ĉi tie'n. En tiu moment'o, ni far'as grand'eg'a'n mal'prudent'aĵ'o'n. Vi'a ĉambr'ist'in'o pov'as al'ven'i kaj ni'n surpriz'i. Mi for'kur'os tuj kiam mi est'os dir'int'a per du vort'o'j tio'n, kio est'as far'ot'a de vi. Prov'u vi'n proviz'i, por la ven'ont'a nokt'o, de la ŝlos'il'o de la ne'natur'a ruin'aĵ'o. Ĉar ne nur tiu lok'o est'as tre taŭg'a, sed pli'e mi sent'us mi'n ver'e feliĉ'a, dir'ant'e al vi adiaŭ sur la turk'a kanap'o, sur kiu mi vi'n am'is la unu'a'n foj'o'n.

       Tio'n memor'ant'e, valentin'o ruĝ'iĝ'et'is, kaj respond'is rid'et'ant'e:
— Fid'u mi'n; mi hav'os la ŝlos'il'o'n.

       — Nun, kat'in'et'o mi'a, ek'en'lit'iĝ'u, kaj dorm'u. Mi'a'flank'e mi sam'e ag'os. Ĉar vi est'as re'kuraĝ'ig'it'a, rapid'e, al la lit'o.

       Bedaŭr'ind'e la jun'ul'in'o est'is tre mal'mult'e vest'it'a:
konfuz'a pro feliĉ'o, rapid'int'e por re'vid'i pli fru'e tiu'n, kiu'n ŝi am'as, ŝi neniel atent'is si'a'n tualet'o'n. Ŝi'n kis'ant'e, antaŭ kiam li el'ir'os, Frederik'o pli kaj pli mal'fru'iĝ'is.

       Pli'e li ek'puŝ'is mem la rigl'il'o'n, murmur'ant'e:
— Nu, mi risk'as.

       Post unu hor'o, la ĉambr'ist'in'o frap'is sur la pord'o'n, mir'ant'e ĉar ĝi est'as ŝlos'it'a. En'ir'ig'int'e si'a'n am'ant'o'n en larĝ'a'n ŝrank'o'n mal'plen'a'n, trov'iĝ'ant'a'n fund'e de si'a tualet'ej'o, valentin'o mal'ferm'is al la serv'ist'in'o, kaj al ŝi rakont'is, ke ŝi est'is tim'ig'it'a de bru'o aŭd'it'a en la koridor'o.

       Post'e al ŝi komisi'int'e ia'n tuj'a'n aĉet'ad'o'n, por ke ŝi for'ir'u, ŝi liber'ig'is la jun'ul'o'n, kiu, las'ant'e si'a'n am'ant'in'o'n, murmur'is en ŝi'a'n orel'o'n:
— Nu, kar'ul'in'o, malgraŭ tio, tamen pet'u la ŝlos'il'o'n.

       La jun'ul'in'o dorm'is ĝis la tag'mez'o. Kiam sinjor'in'o de Prelong'o, mir'ant'e ĉar ŝi ne mal'supr'e'n'ir'as, pet'is sci'ig'o'j'n pri ŝi, la ĉambr'ist'in'o respond'is ke fraŭl'in'o pet'eg'as de ŝi'a markiz'in'a Moŝt'o, ke ŝi bon'vol'u ŝi'n sen'kulp'ig'i, se ŝi ne montr'iĝ'as por la tag'manĝ'o; sed iom mal'san'et'a pro kap'dolor'o, ŝi pli am'as ripoz'i.

       La serv'ist'in'o iom mensog'is. Ŝi'a mastr'in'o nenio'n dir'is pri tio, ĉar antaŭ kiam la ĉambr'ist'in'o est'is re'ven'int'a el si'a komisi'o, jam valentin'o dorm'is pugn'o'ferm'e. Tiam tiu sin'don'em'a knab'in'o, vid'ant'e la jun'ul'in'o'n sen'mov'ig'it'a'n de dorm'o profund'a, kompat'em'e ne kuraĝ'is ŝi'n vek'i.

       Kiam, glut'int'e en si'a ĉambr'o kelk'a'j'n manĝ'aĵ'o'j'n al ŝi al'port'it'a'j'n de la kuir'ofic'ej'o, fraŭl'in'o de Savinako mal'supr'e'n'ir'is en la salon'o'n, ŝi hav'is okul'o'j'n tiel lac'a'j'n kaj mien'o'n tiel pal'a'n, ke inter la ĉe'est'ant'o'j neniu dub'is; kaj ĉiu est'is konvink'it'a, ke la jun'ul'in'o, dir'ant'e ke ŝi est'as mal'san'et'a, dir'is nur la ĝust'a'n ver'o'n.

       Por for'kur'i la atest'o'j'n de simpati'o, kiu'j'n oni al ŝi mal'ŝpar'is, sed kiu'j pli'grand'ig'is ŝi'a'n embaras'o'n, valentin'o al'tir'is matild'o'n apart'e'n. Pretekst'ant'e, ke la mal'san'et'o, kiu'n ŝi sufer'as, ne est'as ankoraŭ tut'e re'san'ig'it'a, ŝi pet'is, ke ŝi bon'vol'u al ŝi komisi'i la ŝlos'il'o'n de la dom'et'o, por ke ŝi pov'u ripoz'i dum la tut'a tag'o, for de mal'diskret'a'j rigard'o'j.

       — Cert'e, mi'a kar'a valentin'o; jen est'as ĝi. Nur, kiam vi el'ir'os, zorg'e ferm'u la pord'o'n.

       — Trankvil'iĝ'u; mi ne forges'os la rekomend'o'n.

       La salon'o mal'plen'iĝ'is. Kiam sinjor'in'o de Prelong'o est'is sol'a kun si'a fil'in'o:
— Kie do est'as valentin'o ? ŝi demand'is.

       — Ŝi pet'is de mi la ŝlos'il'o'n de la ruin'aĵ'o, respond'is Matildo. Kred'ebl'e ŝi trov'iĝ'as en ĝi.

       La markiz'in'o nenio'n respond'is, sed rest'is rev'em'a. Tiu mal'san'et'o de fraŭl'in'o de Savinako, kiu ordinar'e ĝu'is bon'eg'a'n fart'o'n, tiu bezon'o al la sol'ec'o tiel mal'bon'e rilat'ant'a kun ŝi'a karakter'o pozitiv'a kaj praktik'a, ĉio tio ŝajn'is al ŝi tre strang'a. Ali'part'e, la morgaŭ'a'n tag'o'n el'ir'os sinjor'o de Ruvezo. Dev'ig'e suzan'o star'ig'is inter tiu'j du far'iĝ'o'j sen'per'a'n rilat'o'n.

       Dum la maten'o, oni al'port'is en la kastel'o'n bel'eg'a'n kolekt'o'n da azale'o'j, kiu'j'n la graf'o de Roŝbrulo, kler'a flor'am'ant'o, donac'is al sinjor'in'o de Prelong'o. La ĉef'ĝarden'ist'o ven'is avert'i ŝi'a'n markiz'in'a'n Moŝt'o'n, ke la flor'o'j est'is met'it'a'j en la flor'ej'o'n, kaj atend'is ŝi'a'n vizit'o'n.

       Ŝi do mal'supr'e'n'ir'is en la park'o'n. Ŝi pas'is antaŭ la dom'et'o, kiam subit'e ŝi halt'is, sen'mov'ig'it'a de mir'o kaj de admir'o, aŭd'ant'e, el'ir'ant'a'j'n el la labor'ej'o de ŝi'a fil'in'o, sonor'o'j'n de melodi'o plen'um'it'a per ne'ordinar'a majstr'ec'o. Ĝi est'is la tri'a Nokt'aĵ'o de Chopin. Cert'e valentin'o est'is sufiĉ'e bon'a muzik'ist'in'o; sed ĉu en muzik'art'o, ĉu en pentr'art'o, ŝi neniam montr'is tre super'a'n talent'o'n; kaj tio, kio'n aŭd'is la markiz'in'o, ŝajn'is al ŝi ver'a mal'kovr'aĵ'o.

       La jun'ul'in'o, kred'ant'e si'n sol'a, si'n liver'is al la impres'o'j de si'a anim'o: kaj sub ŝi'a'j fingr'o'j la mal'esper'ig'a'j fraz'o'j de la majstr'o kor'tuŝ'e plor'eg'is.

       — Nu, murmur'is suzan'o, mi ne erar'is. Por ke neniu vid'u ŝi'a'j'n larm'o'j'n, valentin'o vol'is pas'ig'i tiu'n tag'mez'o'n en la bu'e'n-re'tir'o. Ŝi am'as Frederik'o'n, la plend'ind'a knab'in'o; ŝi am'as li'n profund'kor'e, kaj li'a el'ir'o ŝi'n mal'san'ig'as. Ali'part'e tiu am'o est'as cert'e part'o'pren'it'a: sen tio la ĉe'est'o tre daŭr'a de sinjor'o de Ruvezo est'us ne'klar'ig'ebl'a.

       Di'o mi'a, ŝi al'don'is rid'et'ant'e, ili est'as ĉarm'a'j; bedaŭr'ind'e ambaŭ posed'as neniu'n riĉ'aĵ'o'n.

       Post kelk'a'j hor'o'j, ĉar fraŭl'in'o de Prelong'o dir'is, ke ŝi dezir'as real'ir'i al ŝi'a amik'in'o, en la dom'et'o'n, por fin'i desegn'aĵ'o'n komenc'it'a'n de la antaŭ'tag'o, la markiz'in'o rimark'ig'is:
— Ĉar valentin'o pet'is de vi por la hodiaŭ'a tag'o la ĝu'o'n de vi'a labor'ej'o, laŭ mi'a opini'o, est'us mal'delikat'e, ke vi ŝi'n mal'help'u en ŝi'a'j okup'o'j per vi'a ĉe'est'o.

       Matildo silent'is: ŝi'a patr'in'o parol'is, kaj tio sufiĉ'is. Tamen ŝi mir'is pro tiu pri'pens'o. Ĉar la amik'ec'o, kiu al'lig'is la du amik'in'o'j'n est'is tiel sen'per'a; ili hav'is unu por la ali'a tiom mal'mult'e da sekret'o'j, ke laŭ la opini'o de Matildo, nenia mal'diskret'o est'is ebl'a inter ili.

       Dum tiu temp'o fraŭl'in'o de Savinako tualet'ig'is si'a'n am'a'n nest'o'n. Ŝi amas'ig'is en angul'o'n muzik'a'j'n kajer'o'j'n, pastel'a'j'n skatol'o'j'n, pentr'o'tol'aĵ'o'j'n kaj skiz'o'j'n. Nov'a'j'n kandel'o'j'n ŝi met'is en la kandel'ing'o'j'n de la fortepian'o; dum dek'du'o da buked'o'j, freŝ'e kolekt'it'a'j en la bed'o'j, balzam'um'is la aer'o'n per si'a'j ebri'ig'a'j parfum'o'j. La am'ej'o est'is pret'a: la am'at'o pov'is al'ven'i.

       Dum la vesper'o, kiam la ge'am'ant'o'j re'trov'iĝ'is en la mal'larĝ'a ĉambr'o, ili'a reciprok'a am'o alt'iĝ'is al delir'o ne ankoraŭ kon'it'a de ili. Sed kiam tiu febr'o est'is iom kviet'ig'it'a; kiam ambaŭ sid'iĝ'is sur la turk'a'n kanap'o'n kiel mal'nov'a'j ge'amik'o'j, inter'parol'ad'o pli grav'a komenc'is inter ili:
— Ne, kar'ul'in'o, dir'is la jun'ul'o: tio, kio'n vi pet'as, est'as ne'ebl'a: mi ne pov'as skrib'i al vi. Ĉiu'j leter'o'j, kiu'j'n vi ricev'as, dev'ig'e est'as vid'at'a'j de sinjor'o de Prelong'o aŭ de la markiz'in'o, kiu'j ord'ig'as mem la leter'ar'o'n, antaŭ kiam oni ĝi'n dis'don'os.

       — Est'as ver'e, sopir'is valentin'o ĉagren'a. Kio'n far'i ? Sed aŭskult'u, katet'o mi'a: ĉu vi oft'e skrib'as al sinjor'o de Blasan'o.

       — Ni est'as tre amik'em'a'j unu al la ali'a. Tamen, pro reciprok'a mal'labor'em'o, ni mal'oft'e korespond'as.

       — Nu, vi dev'os kontraŭ'e skrib'i al li oft'e, tre oft'e. Vi met'os en vi'a'n leter'o'n vort'o'n ĝentil'a'n al ĉiu loĝ'ant'o de la kastel'o. Pro tio la duk'o est'os dev'ig'at'a parol'i pri tiu'j amik'aĵ'o'j. Sinjor'o de Prelong'o pet'os nov'aĵ'o'j'n: kaj, dank’al tiu per'a rimed'o, mi ĉiam sci'os tio'n, kio'n vi far'as, kaj en kiu lok'o vi trov'iĝ'as.

       — Est'as tre bon'e. Ceter'e tio ne long'a'temp'e daŭr'os. Mi klopod'os por inter'ŝanĝ'i kun koleg'o, kaj rest'i en Franc'uj'o. Mi est'as cert'a, ke post ses monat'o'j ni est'os ge'edz'o'j.

       Subit'e terur'a'j boj'ad'o'j, miks'it'a'j kun bru'o'j de batal'o, son'is en la park'o. Obe'ant'e nur si'a'n kuraĝ'o'n, sinjor'o de Ruvezo rapid'is ekster'e'n. Post kelk'a'j metr'o'j el la dom'et'o, antaŭ du paŝ'o'j apud la mur'o, kiu ferm'as la ĝarden'o'n, li ek'vid'is Ŝaf'o'n flar'ant'a'n la korp'o'n de vir'o ter'e kuŝ'ant'a kaj ban'ant'a en sang'o.

       — Ŝaf'o, Ŝaf'o, ven'u ĉi tie'n, tuj, ek'kri'is komand'ton'e la jun'a oficir'o.

       La hund'o obe'is sed koler'e kaj ĵet'ant'e al la ne'kon'at'ul'o mal'bon'a'n rigard'o'n.

       La graf'o si'n klin'is kaj rigard'is. Kvankam al li lum'ig'is nur la pal'a lum'et'o, kiu fal'as el stel'o'j, li vid'is, ke antaŭ li trov'iĝ'as la korp'o de vir'o ankoraŭ jun'a, mez'e'kresk'a, vest'it'a kiel kamp'ar'an'o. Sur ĉiu flank'o de li'a kol'o du profund'a'j vund'o'j larĝ'e sang'don'is, dum la vizaĝ'o, kiu ŝajn'is tranĉ'it'a de tranĉ'il'et'a'j frap'o'j, est'is kovr'it'a sur divers'a'j lok'o'j de dub'e'nigr'a mask'o el sang'o mal'mol'iĝ'int'a. Tio est'is mal'bel'eg'a vid'aĵ'o.

       valentin'o terur'it'a si'a'vic'e el'ir'is el la dom'et'o. La ge'am'ant'o'j forges'is pro kia special'a kaŭz'o ili ĉe'est'is en tiu lok'o, kaj ne ŝajn'is suspekt'i la ne'sin'gard'em'o'n de si'a kondut'o.

       — Tamen ni ne pov'as las'i tiu'n mal'feliĉ'ul'o'n en la stat'o en kiu li trov'iĝ'as, kaj ne li'n help'i, dir'is la jun'ul'in'o.

       — Nu ! ia ŝtel'ist'o, kiu ricev'is tio'n, kio'n li merit'as, respond'is Frederik'o, kiu sur la batal'kamp'o'j jam vid'is tiom da kadavr'o'j kaj tiom da vund'it'o'j, ke tia vid'aĵ'o li'n mal'mult'e impres'is.

       — Tio pruv'as nenio'n. Se li est'as ŝtel'ist'o, nur la juĝ'ist'ar'o dev'os tio'n juĝ'i, sed ne ni.

       — Vi est'as prav'a kiel ĉiam, ador'at'a kat'in'et'o mi'a. Atend'u; mi li'n ek'sub'lev'os.

       Star'ig'int'e per la ŝultr'o'j la korp'o'n kovr'it'a'n de kot'o kaj de sang'o, Frederik'o li'n al'tir'is al la mur'o, kaj kontraŭ ĝi'n li'n dors'apog'is.

       — Est'as mir'ind'e, li dir'is al valentin'o; li simil'as la kapitan'o'n.

       — Viktor'o linŝard'o ! ek'kri'is la jun'ul'in'o. Kio'n li far'us en la park'o, dum la nokt'o, sub mal'propr'a vest'o ?

       — Est'as ver'e. Kred'ebl'e mi erar'as. Tamen tre ŝajn'as al mi, ke mi li'n re'kon'as. Aŭskult'u: kaŝ'u vi'n en arb'et'aĵ'o'n; post'e mi kri'os:, Al help'ad'o !’ Kiam oni mal'ferm'os la pord'o'j'n, vi pov'os vi'n ŝov'i en la kastel'o'n, ne vid'it'e.

       — Tre bon'e.

       La bel'mov'a jun'ul'in'o for'ir'is kur'ant'e, kaj baldaŭ mal'aper'is en dens'a'n arb'et'ar'o'n.

       valentin'o est'is tut'e kaŝ'it'a for de rigard'o'j, sed ŝi pov'is vid'i tio'n, kio okaz'as. Do ŝi'a mir'o est'is grand'eg'a, kiam ŝi ek'vid'is blank'a'n form'o'n, kiu pen'ad'e al'tren'is al il'ej'o pez'a'n ŝtup'et'ar'o'n. La sci'vol'o venk'is la sin'gard'em'o'n: ŝi al'proksim'iĝ'is kaj re'kon'is fraŭl'in'o'n de Prelong'o.

       — Nu, Matildo, ĉu est'as vi ? Kio'n vi far'as en la park'o, kaj kial vi tren'as tiu'n ŝtup'et'ar'o'n ?

       — Nu, kaj vi mem ? ek'kri'is la jun'ul'in'o, koler'a kaj mal'trankvil'a, ĉar oni ŝi'n re'kon'is. Bon'e; vi re'ven'as el la dom'et'o.

       Ŝi'a'j rigard'o'j al'ir'is al la ŝlos'il'o, kiu'n valentin'o konserv'is en si'a man'o: ĉar ĉiu'j tiu'j okaz'int'aĵ'o'j al ŝi forges'ig'is ĉiu'n sin'gard'em'o'n.

       — Jes, respond'is ĉi tiu, si'a'vic'e konfuz'a. Mi en ĝi ek'dorm'is, kaj nur antaŭ moment'o mi vek'iĝ'is. Mi tiel sufer'is dum la tut'a tag'o.

       Sed subit'e ŝi est'is inter'romp'it'a de kri'o'j:” Al help'ad'o !

       al help'ad'o !” puŝ'it'a'j de sinjor'o de Ruvezo.

       Post kelk'a'j sekund'o'j, la fenestr'o'j de la kastel'o lum'iĝ'is; ombr'o'j kur'is sur la kurten'o'j; kaj tra pord'o'j rapid'e mal'ferm'it'a'j tra'ir'is sinjor'o de Prelong'o sekv'it'a de mult'a'j serv'ist'o'j.

       La du jun'ul'in'o'j profit'is tiu'n moment'o'n por re'en'ir'i:
neniu ili'n rimark'is.

       — Kio okaz'as ? kio okaz'as ? ek'kri'is la markiz'o.

       — Est'as vir'o mort'ig'it'a, kiu'n mi trov'is en la ĝarden'o, respond'is la graf'o. Li simil'as la kapitan'o'n.

       Frederik'o al'konduk'is sinjor'o'n de Prelong'o al la lok'o en kiu'n li met'is la ne'kon'at'ul'o'n.

       La kastel'mastr'o li'n ekzamen'is dum kelk'a'j moment'o'j, kaj respond'is:
— Est'as ver'e. Sed li trov'iĝ'as tiel mal'pur'ig'it'a, ke oni pov'as nur konjekt'i, sed ne cert'ig'i. Kred'ebl'e ŝajn'o ni'n erar'ig'as.

       — Mi sam'e opini'is, respond'is la graf'o.

       La markiz'o ordon'is, ke oni tuj prepar'u provizor'a'n port'il'o'n, kaj ke oni sur ĝi'n met'u la vund'it'o'n.

       Dum la serv'ist'o'j al li ek'obe'is, Raŭl'o rimark'int'e lum'o'n, kiu filtr'is tra la fenestr'o'j de la ne'natur'a ruin'aĵ'o, al ĝi si'n direkt'is. Sed antaŭ'e li pren'is revolver'o'n en si'a poŝ'o, kaj sin'gard'e el'ig'is la verg'et'o'n.

       Kompren'ant'e li'a'n intenc'o'n, Frederik'o trem'is en ĉiu'j si'a'j membr'o'j; sed ĉar, por ŝanĝ'i la decid'o'n de sinjor'o de Prelong'o, neniu bon'a klar'ig'o est'is don'ebl'a de li, li rezignaci'e sekv'is la markiz'o'n.

       Al'ven'int'e apud la dom'et'o, Raŭl'o rekomend'is al la jun'ul'o, ke li far'u neniu'n bru'o'n. Al'proksim'iĝ'ant'e sin'gard'e, li mal'rapid'e turn'is la serur'a'n buton'o'n, kaj, direkt'ant'e antaŭ si la tub'o'n de si'a arm'il'o, li rapid'e en'puŝ'is la pord'o'n. Kompren'ebl'e la ĉambr'o est'is mal'plen'a. Sur la fortepian'o brul'is kandel'o'j. Sur la mebl'o'j, sur la seĝ'o'j, iom ĉie, ar'o da buked'o'j amas'iĝ'is, fal'is eĉ, en ia'j lok'o'j, sur la tapiŝ'o'n, balzam'um'ant'e la aer'o'n per tiu fort'a odor'o, kiu'n el'las'as la velk'ant'a'j flor'o'j. Raŭl'o, kiu kred'is penetr'i en rab'ist'a'n nest'eg'o'n, trov'iĝ'is en salon'et'o ornam'it'a kiel por fest'o.

       — Tre strang'a, li murmur'is.

       Al'paŝ'ant'e, li dir'is al si'a kun'ul'o:
— Sed pro kia kaŭz'o vi trov'iĝ'as en la park'o, dum hor'o tiel nokt'a ?

       — Mi est'is en mi'a ĉambr'o, respond'is balbut'ant'e la graf'o, mi ord'ig'is mi'a'j'n pak'aĵ'o'j'n por est'i pret'a, kiam morgaŭ mi el'ir'os; subit'e mi aŭd'is bru'o'n de batal'o. Mi'a fenestr'o est'is mal'ferm'it'a: ĉar ĝi trov'iĝ'as sur la unu'a etaĝ'o, mi sen mal'facil'ec'o salt'is en la kort'o'n, uz'ant'e la spalir'o'j'n.

       — Por far'i tia'n gimnast'ik'o'n, tio pruv'as, ke vi est'as tre'eg'e facil'mov'a, respond'is sinjor'o de Prelong'o.

       Sed, ĉar la klar'ig'o est'is kred'ind'a, la markiz'o ĝi'n akcept'is.

       Ili re'ven'is al la lok'o en kiu'n Frederik'o met'is la sang'o'kovr'it'a'n korp'o'n de la ne'kon'at'ul'o; sed tie, nov'a mir'o ili'n atend'is.

       La serv'ist'o'j komisi'it'a'j far'i port'il'o'n rapid'e plen'um'is si'a'n labor'o'n. Sed kiam ili re'ven'is por pren'i la vund'it'o'n, ili ne li'n re'trov'is. Ili do mir'ant'e pet'is de si'a mastr'o ĉu, dum ili'a for'est'o, li ne don'is ali'a'j'n ordon'o'j'n al ali'a'j serv'ist'o'j.

       — Ne, ne, dir'is Raŭl'o; ni serĉ'u. En la stat'o en kiu ni li'n vid'is, tiu individu'o ne pov'is ir'i tre mal'proksim'e'n.

       La park'o est'is ekzamen'it'a en ĉiu'j lok'o'j: oni demand'is ĉiu'j'n arb'et'ar'o'j'n unu'j'n post la ali'a'j. Sed kiam, post du hor'o'j, la tut'a serv'ist'ar'o lac'eg'a re'ven'is al la lok'o en kiu sinjor'o de Prelong'o kaj la graf'o atend'is, oni est'is dev'ig'it'a akcept'i la evident'ec'o'n.

       La mort'ig'it'a vir'o est'is mal'aper'int'a.

      

ĈAPITRO SESA

    Ia'n maten'o'n, post la tag'o en kiu Viktor'o send'is al sinjor'o de Prelong'o si'a'n fam'a'n edz'iĝ'pet'o'n, la paroĥ'estr'o en'ir'is en la farm'o'dom'o'n, kiel li kutim'is far'i ĉiu'maten'e, de la tag'o kiam la kapitan'o est'is re'ven'int'a el Alĝeri'o. Sed li'n en'ir'ant'a'n mir'ig'is la ĉagren'a mien'o pentr'it'a sur ĉiu'j vizaĝ'o'j. Viktor'o precip'e ŝajn'is pli mal'rid'em'a kaj pli koler'em'a ol la ali'a'j farm'o'loĝ'ant'o'j, kaj hav'is mal'bon'a'n rigard'o'n, kiu'n la pastr'o ne vid'is ankoraŭ.

       — Kio do okaz'as ? demand'is la mal'jun'ul'o.

       — Ni ĉiu'j est'as mok'eg'it'a'j, sinjor'o benojt'o, vi kiel la ali'a'j. Ĉar fin'e vi part'o'pren'is mi'a'j'n esper'o'j'n: est'as vi, kiu al mi konsil'is la prov'o'n de tiu aventur'o.

       — Mi ne kompren'as.

       La bon'a abat'o ŝajn'is tiel mir'ant'a, ke Viktor'o met'is sub li'a'j'n okul'o'j'n la leter'o'n ĉif'it'a'n, dir'ant'e:
— Ĉu vi kompren'as, nun ?

       — Ho ! ek'kri'is la bon'a paroĥ'estr'o, sufok'iĝ'ant'e pro indign'o. Est'as tre mal'bon'a tio, kio'n ili far'is. Mi ne kred'is, ke ili est'as kapabl'a'j plen'um'i ag'o'n tiel mal'krist'an'a'n, Sed mi parol'os kun ŝi'a markiz'in'a Moŝt'o; mi ŝi'n riproĉ'os.

       — Dir'u nenio'n, sinjor'o benojt'o; vi ĉio'n difekt'us. Est'as afer'o fin'it'a; ni ne pri'pens'u al ĝi. Mi far'is bel'a'n rev'o'n, ebl'e efektiv'ig'ebl'a'n de la kapitan'o linŝard'o, se, kun si'a kuraĝ'o kaj si'a inteligent'ec'o, li est'us prezent'int'a ia'n pec'et'o'n da nobel'titol'et'o, sed kiu pov'is est'i nur utopi'o por la nep'o de l’iam'a lake'o.

       — Nu, dum vi konsol'iĝ'as tiel saĝ'e, vi est'as tut'e prav'a.

       Kaj ver'dir'e, laŭ mi'a opini'o, est'as pli bon'e por ĉiu'j, ke la afer'o fin'u tia'manier'e.

       La abat'o el'ir'ont'a trov'iĝ'is sur la sojl'o de la pord'o, kiam la kaleŝ'o de la markiz'in'o pas'is rapid'eg'e, sekv'it'a de Ŝaf'o, kiu salt'eg'is dekstr'e'n kaj mal'dekstr'e'n. Ek'vid'int'e sinjor'o'n benojt'o'n, la hund'o petol'ant'e vol'is lek'i li'a'j'n vang'o'j'n, kaj pro tio met'is si'a'j'n larĝ'a'j'n man'eg'o'j'n sur li'a'j'n ŝultr'o'j'n.

       Kiam la paroĥ'estr'o vid'is kontraŭ si'a vizaĝ'o tiu'n buŝ'eg'o'n larĝ'e mal'fermat'a'n, arm'it'a'n de du'obl'a vic'o da tim'eg'ind'a'j dent'eg'o'j, la mal'feliĉ'a pastr'o kred'is, ke li'a last'a hor'o est'as al'ven'int'a, kaj preskaŭ sven'is pro tim'eg'o. Sed Ŝaf'o, sent'ant'e ke la kaleŝ'o ĉiam rul'iĝ'as, for'las'is sinjor'o'n benojt'o'n pal'a'n pro terur'o, kaj al'kur'is al la vetur'il'o, kiu'n ĝi traf'is post kelk'a'j salt'eg'o'j.

       Dum'e la plend'ind'a mal'jun'ul'o, fal'int'e sur seĝ'o'n, iom post iom re'pren'is si'a'n spir'ad'o'n, dum Helen'o dir'is:
— Ĉu est'as prudent'e las'i liber'a tia'n best'eg'o'n ? Ĉu tia'ras'a'n kaj tia'kresk'a'n hund'o'n oni ne dev'us ĉiam en'ĉen'um'i ? Sed tio tre bon'e pentr'as tiu'j'n nobel'ul'o'j'n. Por kontent'ig'i unu el ili'a'j kapric'o'j ĉio taŭg'as: kaj por ili est'as indiferent'e, ke unu el ili'a'j lake'o'j ĉu iam'a'j ĉu nun'a'j est'u mort'ig'it'a.

       — Ho ! sinjor'in'o, mi kred'as, ke vi tro'grand'ig'as. Sinjor'in'o de Prelong'o est'us ĉagren'eg'a se mal'feliĉ'o okaz'us al iu pro ŝi'a kulp'o.

       — Fin'e, sinjor'o paroĥ'estr'o, dir'is Viktor'o si'n inter'met'ant'e, vi'n preskaŭ vund'is tiu grand'eg'a best'o. Se vi parol'us pri tio en la kastel'o, kred'ebl'e oni aŭskult'us kaj konsent'us vi'a'n pet'o'n.

       Ja, dum la unu'a vizit'o, kiu'n sinjor'o benojt'o far'is al la markiz'in'o kaj al Matildo, li rakont'is la okaz'int'aĵ'o'n laŭ si'a propr'a vid'manier'o. Ĉar li ne pov'is suspekt'i la tre laŭd'ind'a'j'n intenc'o'j'n al kiu'j obe'is la honest'a kvar'pied'ul'o, li parol'is per ton'o tiel dram'a, ke Matildo kaj ŝi'a patr'in'o est'is konvink'it'a'j, ke la pastr'o for'kur'is ver'a'n danĝer'o'n.

       — Est'as mir'ind'e, dir'is la jun'ul'in'o: ĝis nun Ŝaf'o est'is tiel pac'em'a kiel la best'o, kies ĝi port'as nom'o'n.

       — Oni ne dev'as tro fid'i al tiu'j ŝajn'o'j, respond'is la markiz'in'o. Kiam tiu'j grand'a'j hund'o'j mal'jun'iĝ'as, oft'e ili'a karakter'o ŝanĝ'iĝ'as: tiam ili far'iĝ'as tiel kruel'eg'a'j kiel ili est'is antaŭ'e bon'a'j. Mi dank'as vi'n, sinjor'o paroĥ'estr'o, ĉar vi mi'n avert'is. Mal'feliĉ'o tiel rapid'e al'ven'as, ke neniam oni erar'as, uz'ant'e antaŭ'zorg'o'j'n. De nun, Ŝaf'o est'os en'ĉen'um'it'a kaj ne for'las'os si'a'n dom'et'o'n.

       Aŭd'int'e tiu'j'n vort'o'j'n, Matildo sent'is, ke ŝi'a'j okul'o'j plen'iĝ'as da larm'o'j: sed, fund'e de si'a anim'o, ŝi tro bon'e kompren'is la saĝ'o'n de motiv'o'j al kiu'j obe'is ŝi'a patr'in'o por kuraĝ'i ia'n protest'o'n.

       Instig'ant'e sinjor'o'n benojt'o'n, ke li riproĉ'os la markiz'in'o'n pri ŝi'a hund'o, Viktor'o sekv'is si'a'n ide'o'n. Pro tio, li est'is tre feliĉ'a, kiam li ek'sci'is ke, en la dram'o prepar'it'a de li, la paroĥ'estr'o bon'eg'e plen'um'is la rol'et'o'n, kiu'n li lud'ig'is al li ne'sci'ant'a.

       Ĉar, kvankam li est'is ne'diskut'ebl'e tre kuraĝ'a, tamen la kapitan'o iom tim'is la Nov'ter'hund'o'n: kaj ebl'e li ne est'is tut'e mal'prav'a. Kiam fraŭl'in'o de Prelong'o dir'is ke ŝi'a hund'o est'as tiel mal'kruel'a kiel ŝaf'o, tio est'is ver'a por ĉiu hom'o krom por la jun'ul'o.

       Ĉiu'foj'e kiam Viktor'o bezon'is ven'i en la kastel'o'n, ĉiam la hund'eg'o li'n akcept'is per tim'ig'a'j gorĝ'blek'et'o'j. Kiam ĝi li'n ek'vid'is, ĝi'a'j har'o'j star'iĝ'is, ĝi'a'j okul'o'j plen'iĝ'is da sang'o. Van'e per kares'o'j, frand'aĵ'o'j, suker'pec'o'j, la fil'o linŝard'o pen'is ĝi'n mal'sovaĝ'ig'i; nenio sukces'is. La hund'o akcept'is la suker'o'n sed mal'akcept'is la kares'o'j'n. Kaj kiam ĝi plen'buŝ'e est'is en'glut'int'a ĉiu'j'n bon'a'j'n manĝ'aĵ'o'j'n, kiu'j'n Viktor'o al ĝi ĵet'is de mal'proksim'e tra la krad'eg'o, de'nov'e ĝi li'n rigard'is oblikv'okul'e, kaj re'komenc'is si'a'j'n gorĝ'blek'et'o'j'n. Instinkt'o ĝi'n avert'is, ke trov'iĝ'as antaŭ ĝi mal'amik'o al ĝi'a jun'a estr'in'o, kaj ke ĉiu'okaz'e est'as prudent'e mal'fid'i. Pro tio, la kapitan'o frot'is si'a'j'n man'o'j'n unu kontraŭ la ali'a, ek'sci'ant'e ke de nun la Nov'ter'hund'o ne pov'os plu mal'util'i iu'n. Li murmur'is, mok'rid'et'ant'e:
— Nu, tio tre bon'e komenc'as: se tio daŭr'as, ni tre'eg'e amuz'iĝ'os.

       La mur'o, kiu ferm'is la park'o'n, datum'is part'e de Ludovik'o XIV a. Kiam mort'is la markiz'o Roĝer'o, ĝi est'is preskaŭ ruin'iĝ'int'a kaj ek'fal'ont'a. Dum la unu'a'j jar'o'j, kiu'j flu'is post la mort'o de li'a patr'o, Raŭl'o ĝi'n re'star'ig'is, sed nur laŭ ia long'o, kaj ordon'is ke la mason'ist'o'j re'far'u la part'o'j'n plej difekt'it'a'j'n. Est'is ĵus sur la eben'a kamp'ar'o, tio est'as en la lok'o'j plej facil'e al'ir'ebl'a'j el la ekster'o, ke tiu labor'o est'is konsider'it'a kiel plej neces'a.

       Por ke nokt'a'j vag'ist'o'j ne pov'u penetr'i en la intern'o'n, oni kovr'is la rand'o'n de la mur'o per tim'ind'a ar'o da botel'fund'o'j akr'e star'ant'a'j. Pri la part'o, kiu super'as la du'cent'metr'a'n profund'aĵ'o'n, fund'e de kiu flu'as violan'o, en tiu lok'o la rok'o est'as tiel krut'a, ke oni opini'is sen'util'a entrepren'o'n de ia labor'o. Ĉar oni est'is konvink'it'a, ke la ŝtel'o de kelk'a'j pom'o'j ne est'as al'log'o sufiĉ'a por ke ŝtel'ist'o'j risk'u si'a'n viv'o'n tra voj'o tiel danĝer'a. Pro tio, laŭ ia long'o, la mur'o prezent'is larĝ'a'j'n tru'o'j'n, tra kiu'j vir'o facil'mov'a kaj mal'dik'a pov'is facil'e tra'ir'i.

       Dum du tag'o'j, Viktor'o sekv'is de'nov'e kaj tre atent'e la voj'o'n, kiu'n tiel oft'e li tra'ir'is kun si'a patr'in'o, kiam li est'is infan'o. Post kiam li not'is en si'a memor'o la plej mal'grand'a'j'n detal'o'j'n de la mur'o, li dir'is al si:
— Flank'e de la krut'aĵ'o, la tra'ir'o de la mur'o est'as nur lud'o; sed oni unu'e dev'as ĝi'n traf'i: tie kuŝ'as la mal'facil'aĵ'o. Plen'nokt'e oni risk'as la romp'o'n de si'a'j ost'o'j. Flank'e de la kamp'ar'o kontraŭ'e, la afer'o est'as mult'e pli simpl'a. Cert'e trov'iĝ'as la botel'fund'o'j: sed mi sci'os ili'n mal'aper'ig'i.

       Dum la vesper'o mem, li vetur'is en ĉar'et'o, fund'e de kiu li kaŝ'is mal'grand'a'n ŝtup'et'ar'o'n, halt'ig'is si'a'n ĉeval'o'n, antaŭ kelk'a'j paŝ'o'j, apud la lok'o de li elekt'it'a; kaj per bat'o'j de martel'o li fal'ig'is kaj pulvor'ig'is, laŭ unu'metr'a long'o, la vitr'a'j'n romp'aĵ'o'j'n en'met'it'a'j'n en la gips'o'n. Post'e li mal'supr'e'n'ir'is el si'a ŝtup'et'ar'o, ĝi'n kaŝ'is en la fos'aĵ'o'n, zorg'e ĝi'n kovr'is per herb'o'j, kaj najl'is sur la mur'o pec'o'n da ĉifon'aĵ'o, por ke li facil'e re'kon'u la lok'o'n kaj ne bezon'u ĝi'n long'a'temp'e serĉ'i, kiam li pli post'e ĉi tie'n re'ven'os.

       En tiu lok'o, la mur'o de la park'o star'is apud gren'kamp'o aparten'ant'a al li'a patr'o. Dum la tag'o, Ludovik'o en ĝi'n konduk'ig'is mekanik'a'n draŝ'il'o'n, difin'it'a'n al la sen'ŝel'ig'o de garb'o'j de'ven'ant'a'j de la last'a rikolt'o, kiu'j, en la vast'a kamp'o nov'e falĉ'it'a, amas'iĝ'is sub form'o de alt'eg'a'j garb'ar'o'j.

       La labor'o urĝ'is pro la mal'bon'a veter'o: la rikolt'ist'o'j est'is mal'dorm'ont'a'j dum part'o de la nokt'o. Tiu'n detal'o'n tre bon'e kon'is Viktor'o. Pro tio, li ne hazard'e elekt'is tiu'n vesper'o'n, prefer'e al ali'a, por prepar'i si'a'n mal'lum'a'n entrepren'o'n. Li esper'is ke, mez'e de la terur'eg'a bru'eg'o far'it'a de la maŝin'o, la mal'sonor'a'j bru'o'j de li'a martel'o pist'ant'a la vitr'aĵ'o'j'n, est'os mask'it'a'j de la mekanik'a bru'o, kaj pro tio ne aŭd'it'a'j. Tio ceter'e real'iĝ'is.

       Kiel ĉiu'j Prelong'an'o'j, la jun'ul'o kon'is la part'o'n de la kastel'o en kiu trov'iĝ'as la ĉambr'ar'o de Matildo, kaj inter ĉiu'j fenestr'o'j tru'ig'ant'a'j la front'o'n, tiu'n kiu aparten'as al ŝi'a dorm'o'ĉambr'o. Nun li dev'is romp'i vitr'aĵ'o'n de tiu fenestr'o, ne vid'it'e, kaj eĉ ne suspekt'it'e.

       Dum la tut'a nokt'o, li kav'ig'is si'a'n cerb'o'n, serĉ'ant'e ide'o'n: sed maten'e, li est'is trov'int'a ankoraŭ nenio'n. Li el'lit'iĝ'is, far'ont'a si'a'n kutim'a'n promen'ad'o'n, kaj kompren'ebl'e si'n direkt'is al la mal'nov'a dom'eg'o. Kiam li trov'iĝ'is antaŭ la krad'eg'o, li kalkul'is ke la inter'spac'o, dis'ig'ant'a la fenestr'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o el la ekster'a punkt'o plej proksim'a, est'as almenaŭ cent'o da metr'o'j.

       Pli'e, arb'o'j ankoraŭ foli'hav'a'j star'is, kiel kurten'o, inter tiu kastel'a flug'il'o kaj la ekster'o de krad'o'j. Li ne pov'is esper'i, ke li sukces'os per ŝton'o ĵet'it'a. Kugl'o de paf'il'o cert'e traf'us la cel'o'n, sed la bru'o de l’eksplod'o li'n perfid'us. Li pri'pens'is al tio, tra'ir'ant'e plac'et'o'n, kiu est'is apart'ig'it'a el la vast'a kastel'a kort'o nur de la krad'eg'o, kiam li renkont'is band'o'n de knab'o'j, inter kiu'j trov'iĝ'is la infan'o'j de li'a bo'frat'in'o.

       Tiu'j knab'o'j est'is tiel okup'at'a'j de lud'o nov'a, ke ili ne rimark'is la ĉe'est'o'n de si'a onkl'o. Unu el ili, la plej alt'kresk'a en la ar'o, est'is ricev'int'a donac'e bel'a'n paf'ark'o'n pentr'it'a'n per bril'a'j kolor'o'j, kun'ir'ant'a'n kun sag'uj'o plen'a da sag'et'o'j. Li amuz'iĝ'is, prov'ant'e si'a'n lert'ec'o'n antaŭ si'a'j kun'ul'o'j, kaj cel'ant'e cel'tabul'o'n al'kroĉ'it'a'n sur arb'o. Tiu lud'o far'iĝ'is por la kapitan'o montr'o lum'ig'a.

       Tamen la solv'o de la problem'o ne est'is ankoraŭ trov'it'a: neniam sag'o, ĵet'it'a de tia lud'il'et'o hav'us sufiĉ'e da fort'o por romp'i vitr'aĵ'o'n post cent metr'o'j da inter'spac'o.

       Pli'e la cel'ad'o est'is tre mal'facil'a; kaj, por sukces'ig'i si'a'n projekt'o'n, la kapitan'o ne pov'is korekt'i si'a'n paf'ad'o'n, kiel far'is la infan'o'j. Li hav'is nur unu sag'et'o'n paf'ebl'a'n; kaj ĉi tiu ĵet'aĵ'o sen'ŝancel'e dev'is est'i la tra'font'a. Li moment'e pri'pens'is, kaj subit'e frap'is si'a'n frunt'o'n: li est'is trov'int'a.

       Li al'proksim'iĝ'is la ĝoj'a'n band'o'n. Dum li juĝ'is la sag'paf'o'j'n kaj don'is konsil'o'j'n, li lert'e ŝtel'is unu el plum'hav'a'j verg'et'o'j, kiu'j trov'iĝ'is ankoraŭ en la sag'uj'o, intenc'ant'e in petto don'i al la posed'ant'o sufiĉ'a'n kompens'o'n, kiam okaz'o prezent'iĝ'os. Post kelk'a'j minut'o'j, li las'is la knab'ar'o'n kaj re'ven'is al la farm'o'dom'o.

       Tuj li supr'e'n'ir'is en la gren'ej'o'n, por vid'i ĉu li ne trov'os antikv'a'n mez'epok'a'n paf'ark'o'n, datum'ant'a'n de kruc'a'j milit'ir'o'j. Iam ĝi est'is propr'aĵ'o de unu el li'a'j pra'patr'o'j, kiam linŝard'o'j sekv'is en la milit'o la Prelong'a'j'n sinjor'eg'o'j'n kiel arm'serv'ant'o'j. Viktor'o memor'is, ke li ĝi'n vid'is iam, kiam li est'is infan'o: tamen li ne kuraĝ'is pet'i de iu ĉu ĝi ekzist'as ankoraŭ, kaj en kiu lok'o ĝi trov'iĝ'as. Sed en provinc'o, ĉar la spac'o ne mank'as, oni facil'e est'as konserv'em'a. Post kelk'a'j serĉ'ad'o'j, la kapitan'o trov'is tio'n, kio'n li dezir'is, mal'antaŭ mal'nov'a'j kest'o'j, mez'e de arane'aĵ'o'j. La arm'il'o est'is tre rust'it'a kaj tre mal'pur'a, sed tut'e sen'difekt'a laŭ ĉiu'j si'a'j part'o'j. Ĝi'n viŝ'int'e kaj zorg'e pur'ig'int'e, li streĉ'is la paf'ark'o'n, cel'is, prem'is la risort'o'n, kaj ĝoj'e konstat'is, ke ĝi funkci'as tiel bon'e kiel dum la valois’a epok'o.

       La jun'ul'o re'ven'is apud la knab'o'j'n, kiu'j pli kaj pli ŝajn'is okup'it'a'j de si'a lud'o. Li si'n kaŝ'is mal'antaŭ larĝ'a arb'trunk'o, cert'iĝ'is ĉu neniu li'n vid'as, met'is la sag'et'o'n ŝtel'it'a'n en la fend'o'n de la paf'ark'o, streĉ'is la ŝtal'a'n ark'o'n, cel'is, prem'is la risort'o'n. La sag'o ek'flug'is sibl'ant'e, tra'ir'is la foli'ar'o'n, kaj, romp'int'e la fenestr'a'n vitr'aĵ'o'n, pik'iĝ'is en la har'lig'aĵ'o'n de la ĉambr'ist'in'o, kiu ord'ig'is la ĉambr'ar'o'n de si'a mastr'in'o. Tiu knab'in'o puŝ'is terur'a'n kri'o'n, mal'supr'e'n'ir'is kvar'ŝtup'e la ŝtup'ar'o'n, las'ant'e stern'iĝ'ant'a'j sur si'a'j ŝultr'o'j si'a'j'n har'o'j'n mal'al'lig'it'a'j'n, el kiu'j pend'is ankoraŭ la sag'et'o, kiu preskaŭ ŝi'n mort'ig'is; kaj ŝi rapid'is kiel frenez'ul'in'o en la kajut'o'n de la pord'ist'o.

       Ek'pren'int'e la kulp'il'o'n, la cerber'o salt'eg'is mez'e'n de infan'o'j, kri'ant'e:
— Ar'o da bub'o'j, al kiu aparten'as tiu sag'et'o ?

       — Al mi, sinjor'o, respond'is la posed'ant'o de la sag'uj'o.

       — Petol'ul'o, vi preskaŭ mort'ig'is fraŭl'in'o'n klemenc'o'n; vi romp'is vitr'aĵ'o'n en la fenestr'o de ŝi'a fraŭl'in'a Moŝt'o:
vi tio'n el'pag'os al mi.

       Tiam li ek'kapt'is per la orel'o la mal'feliĉ'a'n knab'et'o'n, kiu nenio'n pri tio kompren'is, kaj kri'eg'is:
— Ne est'as mi, sinjor'o; mi al vi ĵur'as, ke ne est'as mi.

       Kaj li sen'prokrast'e li'n al'konduk'is al li'a'j ge'patr'o'j. Post la rakont'o far'it'a de la pord'ist'o, malgraŭ la protest'o'j de la sen'kulp'a knab'o, ĉi tiu'j opini'is, ke ili dev'as li'n pun'i per grav'a sur'vang'ar'o.

       — Nu, dir'is la pord'ist'o re'ven'ant'e, post kiam li est'is avert'int'a la vitr'aĵ'ist'o'n, neniam mi suspekt'is, ke tia lud'il'et'o hav'us tia'n fortik'ec'o'n. Est'as tre mal'prudent'e las'i arm'il'o'n tiel danĝer'a'n en man'o'j de dek'jar'a knab'et'o.

       Tuj kiam li paf'is si'a'n sag'et'o'n, Viktor'o sin'gard'e for'ir'is, kaŝ'int'e si'a'n paf'ark'o'n. Sed kompren'ebl'e li pov'is rest'i en la lok'o en kiu li trov'iĝ'is; ĉar neniu est'us suspekt'int'a, ke vir'o tiel mal'petol'em'a kiel li, est'us kapabl'a de tia'j infan'aĵ'o'j.

       Post unu hor'o, la vitr'aĵ'ist'o anstataŭ'is la vitr'aĵ'o'n romp'it'a'n.

       Nun, ĉar li bon'e prepar'is la batal'a'n kamp'o'n, Viktor'o opini'is, ke est'is al'ven'int'a la moment'o por ag'i: do, dum la vesper'o mem, li prov'os la aventur'o'n.

       Dum la tag'o, li si'n proviz'is de kamp'ar'an'a vest'ar'o, por ke oni ne li'n re'kon'u, ĉu okaz'e li renkont'us iu'n. Kiam li opini'is, ke ĉiu dorm'as en la farm'o'dom'o, li vest'is si'a'n mask'ant'a'n vest'o'n kaj for'las'is sen'bru'e la patr'a'n loĝ'ej'o'n.

       Li si'n direkt'is, per la plej mal'long'a voj'o, al la lok'o de la mur'o, kiu'n li mark'is antaŭ'tag'e; kaj facil'e li ĝi'n re'trov'is, malgraŭ la sen'lum'ec'o. Ĉar la rikolt'ist'o'j de li'a patr'o fin'is si'a'n labor'o'n dum la hodiaŭ'a tag'o, li est'is preskaŭ cert'a, ke li renkont'os neniu'n. Li mal'supr'e'n'ir'is en la fos'aĵ'o'n, palp'et'is tra la herb'o'j, kaj re'trov'is si'a'n ŝtup'et'ar'o'n, kiu'n li apog'is kontraŭ la mur'o'n. Al'ven'int'e supr'e'n, li rajd'is la rand'o'n sur la lok'o sur kiu ne trov'iĝ'is plu la botel'fund'o'j, ĉar li ili'n romp'is antaŭ'tag'e. Ek'pren'int'e si'a'n ŝtup'et'ar'o'n, li ĝi'n al'tir'is al si, ĝi'n re'turn'e'n'ir'ig'is, ĝi'n mal'rapid'e re'met'is sur la ali'a'n flank'o'n, kaj mal'supr'e'n'ir'is en la park'o'n, far'int'e neniu'n bru'o'n. Ĉar li esper'is re'ven'i per la sam'a voj'o, li re'met'is si'a'n ŝtup'et'ar'o'n ter'e'n, laŭ'long'e de la mur'o, por ke ĝi ne al'tir'u la rigard'o'j'n de serv'ist'o mal'fru'iĝ'int'a. Tio'n far'int'e, Viktor'o re'star'iĝ'is kaj long'e spir'is.

       Li trov'iĝ'is en la fortik'aĵ'o. Li sci'is, ke Ŝaf'o est'as en'ĉen'um'it'a; do li ne tim'is, ke ĝi li'n mal'help'u. Ĉar, ne est'int'e cert'a pri tio, ebl'e li est'us for'las'int'a si'a'n entrepren'o'n.

       La kapitan'o orient'iĝ'is kaj si'n direkt'is lup'paŝ'e, marŝ'ant'e laŭ'long'e de la kresk'aĵ'ar'o'j, al il'ej'o en kiu la ĝarden'ist'o'j lok'is si'a'j'n il'o'j'n. Li est'is cert'a, ke li trov'os en ĝi ali'a'n ŝtup'et'ar'o'n mult'e pli long'a'n al tiu'n, kiu'n li al'port'is kun si: ĉar tiu il'o ne sufiĉ'is por ating'i ĝis alt'ec'o de unu'a etaĝ'o. Li facil'e trov'is tio'n, kio'n li serĉ'is, star'ig'is la ŝtup'et'ar'o'n kontraŭ la mur'o'n, en lok'o kie la kastel'a flug'il'o, far'ant'e angul'o'n kun la front'o, nask'is part'o'n mal'lum'a'n, pli mal'lum'ig'it'a'n ankaŭ, per tiu nokt'o sen lun'o, sub nub'kovr'it'a ĉiel'o. Supr'e'n'ir'int'e ĝis la unu'a etaĝ'o, la jun'ul'o si'n ŝov'is sur la kornic'o ĝis la fenestr'o ankoraŭ lum'ig'it'a, ĵet'is intern'e'n rapid'a'n rigard'o'n, kaj, kontent'a pro tio, kio'n li ek'vid'is, li atend'is.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o est'is en si'a apartament'o, kaj si'n prepar'is al la en'lit'iĝ'o. Klemenco, ŝi'a ĉambr'ist'in'o, al'ir'is kaj el'ir'is tra la ĉambr'o, ord'ig'ant'e la nokt'a'n tualet'o'n de si'a jun'a mastr'in'o. Ĉar dum la tut'a tag'o la veter'o est'is varm'eg'a pro fulm'o'tondr'o, la fenestr'o rest'is du'on'ferm'it'a. Pro tio, la kapitan'o perd'is neniu'n vort'o'n de l’inter'parol'ad'o.

       — Ĉu vi'a fraŭl'in'a Moŝt'o ne en'lit'iĝ'os tuj, pet'is la ĉambr'ist'in'o.

       — Post unu moment'o, knab'in'o. Antaŭ'e mi vol'as ekzamen'i tiu'n tabak'uj'o'n, kiu'n mi'a patr'o al mi komisi'is, por ke mi ĝi'n re'star'ig'u. De kiam sinjor'o de Blasan'o mi'n am'ind'um'as, mi hav'as plu unu minut'o'n da liber'temp'o.

       — Vi'a Moŝt'o ne est'as plend'ind'a. Ĉiu'j edz'in'iĝ'ont'a'j fraŭl'in'o'j est'us feliĉ'a'j, se ili pov'us dir'i simil'a'n parol'o'n.

       — Est'as ver'e. Sed fin'e mi promes'is, kaj mi ne plen'um'as mi'a'n promes'o'n. Am'ind'a patr'et'o ! Kiel li est'as bon'a kaj pacienc'em'a. Li ne ankoraŭ pet'is de mi tiu'n juvel'o'n, kaj tamen Di'o sci'as, ke li mult'e ĝi'n ŝat'as.

       Klemenco daŭr'ig'is si'a'j'n klopod'o'j'n tra la ĉambr'o.

       — Kial do vi est'as tiel mal'rapid'a, tiu'vesper'e ? al ŝi dir'is Matildo.

       — Ne pli ol kutim'e, vi'a Moŝt'o. Ceter'e, post unu moment'o, mi est'os fin'int'a. Mi tuj ek'ferm'os la fenestr'a'j'n kovr'il'o'j'n, kaj post'e mi el'ir'os.

       Viktor'o, kiu aŭskult'is per si'a'j tut'a'j orel'o'j, ek'trem'is, aŭd'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n: ferm'i la kovr'il'o'j'n. Li kred'is si'n kalkul'int'a ĉio'n, kaj li ne zorg'is pri tiu grav'a afer'o. Sed tiam, kiam la ferm'il'o'j est'os al'lig'it'a'j, li'a entrepren'o rid'ind'e mal'sukces'os; kaj li est'os dev'ig'at'a re'far'i la voj'o'n tra'irit'a'n, hont'em'a kiel vulp'o venk'it'a de kok'in'o.

       Tiam al li ven'is subit'a inspir'o. Risk'ant'e, ke oni li'n ek'vid'u, li si'n ŝov'is ĝis la fenestr'a kovr'il'o, kaj ekzamen'is ĝi'a'n fer'il'ar'o'n.

       Sur ĝi'a mal'super'a part'o est'is fiks'it'a en la lign'aĵ'o ĉen'et'o, el kiu pend'is najl'eg'o. Mal'supr'e trov'iĝ'is, en'met'it'a en la mason'aĵ'o, fer'a plat'aĵ'o mal'larĝ'a, proviz'it'a de tru'o, en kiu'n oni fal'ig'is la najl'eg'o'n, por halt'ig'i la ferm'il'o'n kontraŭ la mur'o.

       Kvankam li'a ŝajn'o est'is mal'fortik'a, tamen Viktor'o hav'is ŝtal'a'j'n muskol'o'j'n. Li puŝ'eg'is la fer'a'n verg'et'o'n en la tru'o'n mal'super'a'n laŭ fortik'ec'o tiel grand'a, ke nun li est'us ne'kapabl'a ĝi'n tir'i mem per si'a man'o kaj dev'ig'at'a uz'i martel'o'n. Tio'n far'int'e, ĉar Klemenco al'proksim'iĝ'is, li real'ir'is en ombr'o'n.

       La ĉambr'ist'in'o larĝ'e mal'ferm'is la fenestr'o'n kaj si'n klin'is por mal'al'lig'i la halt'ig'il'o'j'n de fenestr'o'kovr'il'o'j. Por la dekstr'a la afer'o far'iĝ'is tre facil'a: sed kiam ŝi vol'is al'tir'i la mal'dekstr'a'n, ŝi van'e tir'is la ĉen'et'o'n; la najl'eg'o rest'is sen'mov'a.

       — Nu, knab'in'o, el'uz'u vi'a'j'n ung'o'j'n, murmur'is mal'laŭt'e la jun'ul'o.

       — Kio'n do vi far'as en tiu fenestr'o ? ek'kri'is Matildo. De kvin minut'o'j almenaŭ vi star'as apud ĝi. Oni ne bezon'as tri hor'o'j'n por ferm'i du kovr'il'o'j'n.

       — Nu, mi ne pov'as; mi ĝi'n for'las'as, balbut'is la serv'ist'in'o spir'eg'ant'e.

       — Vi kred'ebl'e ne ag'as sufiĉ'e lert'e. El'ir'u; mi ek'prov'os.

       Dum kelk'a'j sekund'o'j, la jun'ul'in'o si'a'vic'e pen'is tir'eg'i la najl'eg'o'n en'puŝ'eg'it'a'n de Viktor'o. Vid'ant'e ke est'as van'a'j ŝi'a'j klopod'o'j:
— Nu, ŝi dir'is, ni las'u ĝi'n tiel, tiu'vesper'e.

       — Se mi ir'us avert'i la ĝarden'ist'o'n, dir'ant'e ke li ven'u kun si'a'j il'o'j ?

       — Ne'util'e. Mi ne est'as tim'em'a; vi tio'n sci'as. Mi ne mort'os, ĉar unu'foj'e mi dorm'os kun ŝirm'il'o'j mal'ferm'it'a'j. Oni vid'os morgaŭ.

       La ĉambr'ist'in'o el'ir'is.

       Rest'int'e sol'a, fraŭl'in'o de Prelong'o pren'is la tabak'uj'o'n, kaj dum long'a temp'o ŝi ekzamen'is la difekt'it'a'n pentr'aĵ'o'n.

       En arb'et'ar'o, paŝt'ist'in'o vest'it'a de blu'a jup'o, de ruĝ'a korsaĵ'o, kun ŝultr'o'j nud'a'j, kvazaŭ ŝi est'us ir'ont'a al kort'eg'a bal'o, rev'em'e sid'is apud river'et'a bord'o. Ŝi'a'j pied'et'o'j preskaŭ tremp'is en la klar'a ond'o, plen'ig'it'a da akv'a'j kresk'aĵ'o'j. Per la dekstr'a kubut'o si'n apog'ant'e sur rok'o'n, kies pied'e est'is ĵet'it'a ŝi'a ĉapel'o, ŝi sub'ten'is en si'a man'o kap'o'n iom bel'et'a'n ornam'it'a'n per ornam'aĵ'o kolekt'it'a en la apud'a kamp'o, kiel la boileau’a paŝt'ist'in'o. Ŝi'a mal'dekstr'a man'o, mal'labor'em'e kuŝ'ant'a sur ŝi'a'j genu'o'j, ten'is frukt'o'n ia'n, kiu'n ŝi ne zorg'is gust'um'i. Flank'e de ŝi, du ŝaf'o'j manĝ'et'is kelk'a'j'n ne'preciz'a'j'n herb'aĵ'o'j'n. Mal'antaŭ la rev'ant'in'o, paŝt'ist'o al'ven'is ne'atend'it'e, kaj tikl'is per pajl'a trunk'et'o ŝi'a'n kol'o'n por ŝi'n surpriz'i.

       — Nu, dir'is Matildo, mi tim'is, ke mi tro'o'n promes'is:
sed ne. La figur'o'j est'as ankoraŭ tre ŝat'ind'a'j. Nur la rand'o'j de la pentr'aĵ'o difekt'iĝ'is. Mi pov'os tio'n ripar'i; kaj neniu ĝi'n suspekt'os.

       La jun'ul'in'o mal'ferm'is la skatol'et'o'n ankoraŭ plen'a'n da tabak'o.

       — Puah ! ŝi ek'kri'is, sent'ant'e si'n ek'okup'it'a'n de tern'bezon'o. Ĉu est'as ebl'e, ke oni met'as en si'a'n naz'o'n tia'n mal'pur'aĵ'o'n.

       Ŝi mal'plen'ig'is sur angul'o'n de la tabl'o la en'hav'o'n de la tabak'uj'o, ĝi'n mal'fort'e tapet'ant'e, por ke neniu grajn'o rest'u en la intern'o.

       — Morgaŭ, ŝi dir'is, mi ĝi'n port'os en mi'a'n labor'ej'o'n, kaj ordon'os al Klemenco, ke ŝi ĵet'u tiu'n mal'bon'odor'a'n pulvor'o'n.

       Tamen la kapitan'o ĉiam sid'ant'e sur la mal'larĝ'a kornic'o, kun krur'o'j pend'ant'a'j, kun dors'o apog'iĝ'ant'a kontraŭ la mur'o, hav'ant'e nenio'n al kio li al'kroĉ'iĝ'us, se okaz'e li glit'us, ne for'las'is per okul'o'j la fenestr'o'n ĉiam lum'ig'it'a'n. Ĉar tra la muslin'a'j kurten'o'j de la jun'ul'in'o, li perd'is neniu'n el ŝi'a'j mov'o'j, li mal'kontent'e murmur'is:
— Sed kio'n do ŝi far'as kun tiu tabak'uj'o, kiu'n, de preskaŭ unu hor'o, ŝi ĉiu'manier'e man'um'as.

       Fin'e Matildo lev'iĝ'is.

       — Ne est'as tro fru'e, opini'is Viktor'o.

       Sed la jun'ul'in'o ven'is al la fenestr'o, kaj ĝi'n larĝ'e mal'ferm'is, vol'ant'e aer'um'i si'a'n ĉambr'o'n antaŭ la dorm'ad'o.

       Ŝi kubut'apog'iĝ'is sur la balustrad'o'n, pen'ant'e sond'i per la rigard'o la mal'lum'aĵ'o'j'n ŝi'n ĉirkaŭ'ant'a'j'n. Sed la nokt'o est'is tiel dens'a, ke kastel'o, park'o, vilaĝ'o, konfuz'iĝ'is en la unu'ton'ec'o de nigr'a vast'ec'o. Nur la lum'o de ŝi'a lamp'o, al'ĵet'it'a de la lum'ŝirm'il'o, far'is mal'supr'e de la dom'a mur'o kvazaŭ'lum'a'n makul'o'n. En tiu part'o lum'ig'it'a trov'iĝ'is la pied'o de la ŝtup'et'ar'o, kiu'n uz'is Viktor'o:
la rest'aĵ'o perd'iĝ'is en ombr'o'n.

       — Nu, dir'is Matildo laŭt'e: jen ŝtup'et'ar'o.

       Aŭd'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, la kapitan'o, forges'ant'e en kiu lok'o li trov'iĝ'as, far'is tre danĝer'a'n kaj preskaŭ pere'ig'a'n ek'salt'o'n. Sed li fort'eg'e al'kroĉ'iĝ'is, dum la jun'ul'in'o murmur'is mal'laŭt'e:
— Mason'ist'o'j ven'is tiu'tag'mez'e; kred'ebl'e ili ĝi'n tie forges'is. Nu, mi ne est'as ŝanc'em'a hodiaŭ: vitr'aĵ'o romp'it'a, fenestr'a kovr'il'o kiu ne ferm'iĝ'as, ŝtup'et'ar'o antaŭ du paŝ'o'j de mi'a fenestr'o, se mi est'us tim'em'a, mi hav'us tre bon'a'j'n motiv'o'j'n por trem'i.

       Dum ŝi, sen'mov'ig'it'e de tiu'j pri'pens'o'j, spir'is la varm'et'a'n aer'o'n de la nokt'o, ŝi direkt'is si'a'j'n rigard'o'j'n al la ne'natur'a ruin'aĵ'o, kiu ŝajn'is lum'ig'it'a, kvankam ŝi ne pov'is klar'ig'i pro kiu kaŭz'o kaj per kiu manier'o.

       — Di'nom'e ! blasfem'is Viktor'o inter si'a'j dent'o'j, ĉu ŝi ne baldaŭ en'lit'iĝ'os; ĉu ŝi atend'ig'os mi'n ĉi tie ĝis morgaŭ maten'e ?

       La kapitan'o mal'trankvil'iĝ'is, ĉar li sent'is si'n ek'okup'it'a'n de rigid'ig'ec'o, kiu komenc'is en li'a'j pied'o'j. Se li ne konserv'as sen'difekt'a la uz'o'n de si'a'j membr'o'j, ĉu li pov'os el'ir'i el la lok'o mal'oportun'a en kiu li trov'iĝ'as.

       Sed post kvar'on'o da hor'o, fraŭl'in'o de Prelong'o re'e'n ir'is kaj ferm'is la fenestr'o'n.

       — Fin'e, maĉ'ad'is la jun'ul'o: feliĉ'e ne est'as tro mal'fru'e.

       Sed li dev'is atend'i ankoraŭ, dum du'on'o da hor'o, ke la jun'ul'in'o, kiu ne rapid'is, est'as si'n sen'vest'ig'int'a kaj kuŝ'ig'int'a en si'a'n lit'o'n.

       Viktor'o ne perd'is unu detal'o'n de tiu por'nokt'a tualet'o, kaj sent'is en li'a'j vejn'o'j la ek'brul'iĝ'o'n de dezir'eg'a febr'o. Ĉar fraŭl'in'o de Prelong'o est'is tiel bel'eg'a korp'e kiel bel'et'a vizaĝ'e. Ĝis nun, krom ŝi'a patr'in'o kaj ŝi'a ĉambr'ist'in'o, neniu pov'is fanfaron'i, ke li kon'as bel'aĵ'o'j'n, kiu'j'n ne eĉ suspekt'is la kapitan'o. Hieraŭ li'n instig'is al tiu entrepren'o nur la dezir'o al la venĝ'o; sed nun est'is la am'o, kiu li'n ekscit'is al ĝi'a tuj'a plen'um'o, am'o brut'a kaj volupt'am'a, est'as ver'e, sed pro tio pli per'fort'a.

       Fin'e la lamp'o esting'iĝ'is. La ĉambr'o de Matildo est'is lum'ig'it'a nur de nokt'o'lamp'o, kies la opal'a vitr'o'glob'o lum'ig'is al ĉiu'j objekt'o'j, kiel lun'a blank'a radi'ad'o.

       La jun'ul'o re'ir'is al si'a ŝtup'ar'o, mal'supr'e'n'ir'is ter'e'n, kaj ĝi'n re'met'is mal'supr'e'n de la fenestr'o. Ĉar Matildo est'is en'lit'iĝ'int'a, nun li ne tim'is plu surpriz'o'n: pro tio li opini'is ke la al'ir'o est'os pli facil'a per la ŝtup'et'ar'o sen'per'e star'ant'a sub la fenestr'o ol per la kornic'o. Sed li atend'is ankoraŭ dum du'on'o da hor'o, por ke ŝi'a sufer'ont'in'o hav'u la tut'a'n temp'o'n neces'a'n por ek'dorm'i.

       Tiam li supr'e'n'ir'is.

       La vitr'aĵ'o, romp'it'a dum la maten'o kaj anstataŭ'it'a dum la tag'mez'o, est'is sub'ten'it'a nur de mastik'o ankoraŭ freŝ'a, kiu'n sen mal'facil'ec'o li form'et'is per la pint'o de si'a tranĉ'il'o. Post'e pren'int'e en si'a poŝ'o mal'grand'a'n pren'il'o'n, kies li zorg'e si'n proviz'is, li el'tir'is delikat'e la najl'et'o'j'n, kiu'j fiks'is ankoraŭ la vitr'aĵ'o'n, ĝi'n tut'a'n form'et'is, ĝi'n pren'is per si'a dekstr'a man'o, en'ir'ig'is si'a'n brak'o'n mal'dekstr'a'n tra la mal'ferm'aĵ'o, kapt'is la fenestr'ofer'mil'o'n kaj ĝi'n turn'is. La fenestr'o sen'bru'e mal'ferm'iĝ'is. La kapitan'o re'puŝ'is la du du'on'fenestr'o'j'n kaj en'ir'is en la ĉambr'o'n, ĉiam ten'ant'e la vitr'aĵ'o'n en si'a man'o. Li rapid'e ĝi'n apog'is kontraŭ la mur'o'n, ĉar ĝi li'n embaras'is: post'e, ferm'int'e la fenestr'o'n, li moment'e pri'pens'is.

       La jun'ul'in'o dorm'is. Sed anstataŭ est'i kviet'a kiel kutim'e, ŝi'a dorm'o ŝajn'is mal'trankvil'a kaj febr'a, kvazaŭ ŝi sufok'iĝ'us sub la prem'o de inkub'sonĝ'o. Tiu'j ek'sku'a'j gest'o'j, tiu'j ne'kompren'ebl'a'j parol'o'j el'ir'ant'a'j el ŝi'a'j lip'o'j kun ton'o de terur'o, pruv'is ke, en si'a sonĝ'o, ŝi pen'is re'puŝ'i sed sen'sukces'e ne'vid'ebl'a'n mal'amik'o'n furioz'ant'a'n kontraŭ ŝi'n. Tio est'is la sekv'o de pri'pens'ad'o'j de ŝi far'it'a'j, kiam ŝi en'lit'iĝ'is. Kvankam ŝi est'as tre kuraĝ'a, tamen ŝi est'is impres'it'a pro la far'iĝ'o'j okaz'int'a'j dum la tag'o, mult'e pli ol ŝi kred'is. Kaj tio re'en'ag'is en ŝi'a dorm'o.

       Viktor'o si'n prepar'is, kaj jam est'is ŝi'n ek'kapt'ont'a en si'a'j'n brak'o'j'n, kaj halt'ig'ont'a per kis'ad'o sur la buŝ'o'n la kri'o'n, kiu'n cert'e ŝi ek'puŝ'os vek'iĝ'ant'e, kiam subit'e Matildo, mal'ferm'ant'e la okul'o'j'n, star'iĝ'is kaj sid'iĝ'is. Vid'ant'e antaŭ si, vest'it'a'n kiel kamp'ar'an'o'n, tiu'n vir'o'n kiu, pro li'a malv'er'a vest'o, est'is mal'facil'e re'kon'ebl'a, ŝi vol'is kri'i.

       La terur'o paraliz'is ŝi'a'n lang'o'n; kaj nur raŭk'a son'o el'ir'is el ŝi'a gorĝ'o. Ceter'e ŝi ne est'is cert'a ĉu ŝi ne ankoraŭ dorm'as. En ŝi'a cerb'o du'on'vek'it'a du'on'dorm'ant'a, la sonĝ'aĵ'o kaj la real'aĵ'o tiel konfuz'iĝ'is, ke ŝi kred'is daŭr'ig'i la sonĝ'o'n komenc'it'a'n.

       La jun'ul'o profit'is tiu'n sekund'o'n da ŝancel'iĝ'o. Li rapid'is al la lit'o, sub'lev'is la kovr'il'o'j'n kaj jam ek'kapt'is la jun'ul'in'o'n per si'a'j fortik'a'j brak'o'j, kiam la mal'feliĉ'a infan'in'o, subit'e vek'it'a de la mal'varm'o, re'kon'is si'a'n atak'ant'o'n. Barakt'ant'e, ŝi ek'kri'is:
— Viktor'o linŝard'o !

       — Jes, bel'ul'in'o mi'a, Viktor'o linŝard'o kiu ci'n am'as, kaj kiu tio'n ek'pruv'os al ci. Ĉar mi ne pov'as est'i ci'a edz'o, mi far'iĝ'os ci'a am'ant'o: la afer'o est'os sam'a.

       Tiu mal'ĝentil'eg'a ci'dir'o impres'is matild'o'n ebl'e pli dolor'e ol la rest'aĵ'o. Ŝi pen'is si'n liber'ig'i el li'a'j ĉirkaŭ'prem'o'j kaj al'vok'i help'ad'o'n, sed van'e.

       Ĉar dum li re'komenc'is si'a'n atak'o'n, prem'eg'ant'e per si'a tut'a pez'o la korp'o'n de si'a sufer'ant'in'o, la mal'nobl'ul'o al'met'is si'a'n man'o'n sur ŝi'a'n buŝ'o'n por halt'ig'i ŝi'a'j'n kri'o'j'n.

       — Ci'a sin'ten'ad'o est'os ver'e fier'a, li mok'e murmur'et'is en ŝi'a'n orel'o'n, kiam ci est'os vek'int'a la tut'a'n loĝ'ant'ar'o'n.

       Oni ven'os al ni; oni ci'n trov'os inter mi'a'j brak'o'j. Jen est'as bel'a vid'aĵ'o prezent'ot'a al sinjor'o de Blasan'o, ŝi'a fianĉ'o.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o sufok'iĝ'is, eĉ stertor'is sub la brut'a'j kares'o'j de si'a atak'ant'o. Sed ŝi hav'is en vejn'o'j sang'o'n de antikv'a'j ferar'mit'a'j hero'o'j; kaj ŝi ne perd'is kuraĝ'o'n.

       Konsider'int'e ke la situaci'o est'us pere'ig'a por ŝi'a fam'o, se oni ŝi'n surpriz'us kun Viktor'o, ŝi kompren'is, ke la kapitan'o est'as prav'a, sekv'e ke ŝi dev'as si'n defend'i sol'a. Ĉar la jun'ul'o prem'eg'is ŝi'a'n buŝ'o'n per soldat'aĉ'a kis'ad'o, ŝi mord'is li'a'n lip'o'n ĝis sang'o. linŝard'o aŭd'ig'is mal'sonor'a'n ĝem'ad'o'n kaj rapid'e star'iĝ'is. Profit'ant'e tiu'n moment'o'n da mal'atent'o, Matildo li'n re'puŝ'is kontraŭ la mur'o'n, kaj per unu salt'eg'o ek'salt'is el la lit'o. Vol'ant'e ŝi'n re'ek'kapt'i, Viktor'o streĉ'is la brak'o'n: sed li'a'j fingr'o'j nur pren'is la nokt'a'n vest'o'n el mal'dik'a tol'aĵ'o, kiu ŝir'iĝ'is kaj rest'is en li'a'j man'o'j, las'ant'e la jun'ul'in'o'n tut'e sen'vest'it'a'n.

       Vid'ant'e tiu'n virg'in'a'n korp'o'n subit'e sen'vual'ig'it'a'n, la kapitan'o puŝ'is blek'eg'o'n. Kun konvulsi'a'j trajt'o'j, kun gest'o'j de frenez'ul'o, li rapid'is al la mal'feliĉ'ul'in'o. Ŝi, en la ekscit'eg'o en kiu ŝi trov'iĝ'is, nur zorg'ant'e pri la minac'ant'a danĝer'o, ne ek'vid'is ke ŝi'a'j plej sekret'a'j ĉarm'o'j est'is kaŝ'at'a'j de nenio, kaj perd'is la bar'il'o'n, kiu pov'is ankoraŭ ili'n protekt'i.

       Persekut'ad'o sen'halt'a komenc'is. Uz'ant'e ĉiu'n mebl'o'n kiel rempar'o'n, si'n ŝov'ant'e kiel kolubr'o en inter'spac'o'n kuŝ'ant'a'n inter ili, ĝis nun Matildo sukces'e glit'is for de la man'o'j de si'a persekut'ant'o: sed li ne lac'iĝ'is.

       La mal'feliĉ'a infan'in'o sent'is, ke ŝi'a'j fort'o'j el'uz'iĝ'as. Ŝi antaŭ'vid'is la moment'o'n en kiu ŝi fal'os kiel sen'viv'aĵ'o en la brak'o'j'n de si'a mal'amik'o, kiam subit'a inspir'o tra'ir'is ŝi'a'n cerb'o'n. Pas'ant'e apud la tabl'o, ŝi pren'is plen'man'e amas'et'o'n da tabak'o. Dum Viktor'o, ne rimark'int'e ŝi'a'n gest'o'n, pen'is util'ig'i tiu'n mov'o'n por ŝi'n ek'kapt'i mal'antaŭ'e, ŝi per ek'salt'eg'o re'turn'e'n'ir'is, kaj, al'met'ant'e si'a'n pugn'o'n al li'a vizaĝ'o, ŝi frot'is li'a'n frunt'o'n kaj plen'ig'is li'a'j'n okul'o'j'n per la brul'ant'a pulvor'o. La kapitan'o kri'eg'is, for'las'is si'a'n sufer'ant'in'o'n, embaras'is si'a'j'n pied'o'j'n en la nokt'o'vest'o dis'ŝir'it'a ter'e kuŝ'ant'a, perd'is ekvilibr'o'n kaj kun kap'o mal'supr'e ek'fal'is en la vitr'aĵ'o'n, kiu'n en'ir'int'e li est'is met'int'a kontraŭ la mur'o'n.

       Tio okaz'is tiel subit'e, ke Matildo rest'is sen'mov'a, rigard'ant'e, ne kompren'ant'e. Cert'e, ĵet'ant'e pulvor'o'n en okul'o'j'n de si'a atak'ant'o, ŝi esper'is, ke ŝi iom paraliz'os li'a'j'n fort'o'j'n; sed ŝi ne kred'is, ke pren'et'o da tabak'o est'us kapabl'a nask'i tiel subit'eg'a'j'n rezultat'o'j'n.

       La rol'o'j inter'ŝanĝ'iĝ'is: Viktor'o linŝard'o ne est'is plu tim'ind'a: fraŭl'in'o de Prelong'o el'ir'is triumf'e el tiu mal'nobl'eg'a kaj ne'egal'a batal'o, dank’al si'a kuraĝ'o kaj si'a spirit'ĉe'est'o. Tiam nur ŝi ek'vid'is, ke vest'o neniu ŝi'n kovr'as. Ruĝ'iĝ'ant'e pro indign'o kaj pro hont'o, ĉar vir'o ŝi'n vid'is en tia stat'o, ŝi rapid'e en'ir'is en si'a'n tualet'ej'o'n, en kiu ŝi vest'is la unu'a'n negliĝ'o'n trov'iĝ'ant'a'n sub ŝi'a man'o.

       Dum tiu temp'o, la venk'it'o mal'facil'e re'lev'iĝ'is. Kiam Matildo re'ven'is, ŝi vid'is Viktor'o'n star'ant'a'n mez'e de la ĉambr'o, kun brak'o'j etend'at'a'j, al'paŝ'ant'a'n kiel blind'ul'o.

       Li'a vizaĝ'o, tranĉ'et'it'a de vund'et'o'j far'it'a'j de la vitr'a'j dis'romp'aĵ'o'j, est'is kun'tir'it'a de ne'esprim'ebl'a sufer'o: inter li'a'j palpebr'o'j flu'et'is du larm'o'j nigr'a'j pro tabak'o, kiu'j miks'iĝ'is kun sang'o flu'ant'a el li'a'j vund'o'j. En tiu stat'o, li ŝajn'is al fraŭl'in'o de Prelong'o tiel rid'ind'e mal'bel'eg'a, ke ŝi, forges'ant'e tio'n, kio okaz'is antaŭ'moment'e, ne pov'is de'ten'i rid'eg'o'n bru'a'n kaj tiel mal'estim'ant'a'n, ke ĝi frap'is la kapitan'o'n kiel vip'et'a bat'o.

       — Nu, sinjor'o, ŝi dir'is, kio'n vi far'as ? Mi bon'vol'as kred'i, ke vi ne intenc'as rest'i ĉi tie.

       Mal'laŭt'a balbut'o est'is la respond'o de Viktor'o.

       — Ha ! mi kompren'as, daŭr'ig'is la mal'kompat'em'a jun'ul'in'o; vi ne klar'e vid'as, ĉar la tabak'o vi'n blind'ig'is. Etend'u la man'o'n; ir'u dekstr'e'n; halt'u; nun, mal'dekstr'e'n: nu, jen la fenestr'o: ĝi'n paŝ'eg'u kaj el'ir'u rapid'e. Precip'e zorg'u, ke vi ne fal'u. Ĉar se morgaŭ oni trov'us vi'n mal'supr'e de mi'a fenestr'o, kun krur'o romp'it'a, mi est'us ĝen'at'a por klar'ig'i vi'a'n ĉe'est'o'n.

       Prem'eg'it'a de dolor'o kaj de hont'o, Viktor'o mal'supr'e'n'ir'is mal'rapid'e sur la ŝtup'et'ar'o. Kiam li trov'iĝ'is sur la ter'o, fraŭl'in'o de Prelong'o, kiu li'n observ'is, al li ĵet'is, per ton'o de ne'traduk'ebl'a ironi'o, tiu'j'n mok'eg'a'j'n vort'o'j'n:
— ir'u, nep'o de lake'o; kaj memor'u, ke ĉiam Prelong'o'j dev'ig'os linŝard'o'j'n al la mal'lev'iĝ'o de la kap'o.

       — Mal'ben'o ! ĉiam tiu sam'a insult'o, murmur'is koler'e la kapitan'o, kiu pen'ad'e du'on'mal'ferm'is si'a'j'n okul'o'j'n por si'n direkt'i.

       La tabak'o, kiu ili'n plen'ig'is, sam'temp'e flu'is kun la larm'o'j. Kvankam li ankoraŭ sent'is impres'o'n de kruel'eg'a brul'um'o, tamen la jun'ul'o pov'is sub'lev'i si'a'n palpebr'o'n sufiĉ'e por si'n konduk'i.

       Li melankoli'e sekv'is la voj'o'n tiel ĝoj'e al'ir'it'a'n de li antaŭ kelk'a'j hor'o'j, kiam mal'sonor'a gorĝ'blek'et'o, antaŭ tri paŝ'o'j de li, li'n ek'salt'ig'is.

       — Ŝaf'o liber'a ! li ek'kri'is; mi est'as pere'ont'a.

       Antaŭ kiam la for'kur'ant'o trov'is la temp'o'n neces'a'n por pren'i revolver'o'n en si'a poŝ'o, la grand'eg'a best'o rapid'as sur li'n, al'met'as si'a'j'n man'eg'o'j'n sur li'a'j'n ŝultr'o'j'n, kaj mal'ferm'as si'a'j'n tim'ind'a'j'n makzel'o'j'n por puŝ'eg'i en li'a'n kol'o'n si'a'j'n akr'a'j'n dent'eg'o'j'n. Viktor'o kontraŭ'batal'as la atak'o'n, ek'kapt'as la hund'o'n per ĝi'a dik'a fel'o, kaj pen'as re'puŝ'i la minac'ant'a'n buŝ'eg'o'n, kies li sent'as el'spir'aĵ'o'n varm'ig'ant'a'n li'a'n vizaĝ'o'n.

       La kapitan'o est'is facil'mov'a kaj kuraĝ'a, sed Ŝaf'o pli. Ĝi salt'eg'is kontraŭ la jun'ul'o'n per tia per'fort'o, ke ĉi tiu, sent'ant'e si'a'j'n lumb'o'j'n fald'iĝ'ant'a'j'n kaj krak'ant'a'j'n fal'is mal'antaŭ'e'n, kun la hund'o sur li'a brust'o. Tut'e sen'arm'a kontraŭ mal'amik'o, kiu ĉiam hav'is si'a'j'n natur'a'j'n arm'il'o'j'n, Viktor'o sent'is en si'a kol'o kruel'eg'a'n dolor'o'n, kiu li'n sufok'is. La kri'o, kiu'n li vol'is ek'puŝ'i, perd'iĝ'is en stertor'o'n:
kaj li sven'is.

       Tamen Matildo, dezir'ant'e cert'iĝ'i ĉu ŝi'a mal'amik'o ver'e el'ir'is, star'is ankoraŭ apud si'a fenestr'o, kiam ŝi aŭd'as la furioz'a'j'n boj'ad'o'j'n de Ŝaf'o bru'ant'a'j'n en la nokt'aĵ'o. Ŝi trem'et'as. Kon'ant'e la mal'am'o'n, kiu'n la hund'eg'o sent'as al la kapitan'o, ŝi kompren'as, ke terur'a dram'o okaz'as post kelk'a'j metr'o'j el la kastel'o, kaj ke la fil'o linŝard'o est'os baldaŭ sen'kompat'e sufok'it'a.

       Malgraŭ la monstr'a atenc'o en kiu'n ŝi preskaŭ fal'is, ŝi sent'as si'a'n kor'o'n prem'at'a'n, pens'ant'e ke ŝi est'os ebl'e la sen'vol'a kaŭz'o de hom'mort'ig'o. Tuj ŝi el'ir'as el si'a ĉambr'o, mal'supr'e'n'ir'as rapid'e la mal'grand'a'n ŝtup'ar'o'n rekt'e konduk'ant'a'n en la park'o'n, kaj tir'as la rigl'il'o'j'n de la pord'o. Por mal'ebl'ig'i mal'feliĉ'o'n, se tamen la afer'o est'as ankoraŭ ebl'a, ŝi vol'as al'vok'i si'a'n hund'o'n, kiam ŝi ek'vid'as du ombr'o'j'n, kiu'j si'n klin'as supr'e'n de korp'o ter'e kuŝ'ant'a. Flank'e de ili, Ŝaf'o ŝajn'is tut'e kviet'a kaj eĉ ĝoj'e salt'ad'is. Ĉar la pac'em'a sin'ten'ad'o de la Nov'ter'hund'o al ŝi pruv'is, ke tiu'j ombr'o'j est'as kastel'loĝ'ant'o'j, fraŭl'in'o de Prelong'o tim'is, ke oni ŝi'n surpriz'os. Ŝi vol'is mal'aper'ig'i ĉia'n post'sign'o'n de la Viktor'a vizit'o; ĉar ŝi kompren'is ke, se ĝi est'us kon'it'a, ne'evit'ebl'e ĝi mal'pur'ig'us ŝi'a'n bon'a'n fam'o'n: do, pro tio, ŝi rapid'e el'pren'is la pez'a'n ŝtup'et'ar'o'n, kaj ĝi'n tren'is ĝis la il'ej'o.

       En tiu moment'o ŝi est'is renkont'it'a de fraŭl'in'o de Savinako, kiu re'ven'is el si'a am'kun'ven'ej'o. La du jun'ul'in'o'j ambaŭ reciprok'e mir'ant'a'j, ĉar ili trov'iĝ'as en la park'o dum hor'o tiel nokt'a, re'en'ir'is ĉiu en si'a'n ĉambr'o'n, rezerv'ant'e al la morgaŭ'a tag'o la klar'ig'o'n pri tiu'j strang'a'j okaz'int'aĵ'o'j.

       Re'ven'int'e en si'a'n apartament'o'n, fraŭl'in'o de Prelong'o fal'et'is sur apog'seĝ'o'n, si'n demand'ant'e ĉu tio, kio okaz'is est'is ver'e real'a; ĉu tio prefer'e ne est'us la memor'o de terur'a inkub'sonĝ'o ? Sed ŝi rimark'is sur la tapiŝ'o si'a'n nokt'o'vest'o'n dis'ŝir'it'a'n kaj la sang'o'plen'a'j'n dis'romp'aĵ'o'j'n de la vitr'aĵ'o. Tiu vid'aĵ'o ŝi'n re'ven'ig'is al la real'ec'o.

       Nun, kio'n ŝi far'os ? Kompren'ebl'e ŝi ĉio'n rakont'os al si'a'j ge'patr'o'j.

       Tia est'is ŝi'a unu'a ide'o. Sed tiam ŝi dev'os parol'i pri mal'nobl'eg'a'j detal'o'j, kies nur memor'o pal'ig'as la mal'feliĉ'a'n infan'in'o'n. Kaj sinjor'o de Blasan'o, ŝi'a fianĉ'o, kio'n li dir'os, kio'n li pens'os pri tio ? Ĉu li kred'os, ke fraŭl'in'o de Prelong'o est'is ver'e mal'respekt'eg'it'a ? Ebl'e li est'os turment'it'a de dub'o; ebl'e li opini'os, fund'e de si'a kor'o, ke ŝi est'is konsent'int'a. Ĉar la jun'ul'in'o est'as tro fier'a por toler'i eĉ la plej mal'grand'a'n suspekt'et'o'n, ŝi decid'is, ke ŝi silent'os kaj sekv'e ŝajn'os tut'e ne'sci'ant'a pri la far'iĝ'o'j okaz'int'a'j dum la nokt'o.

       Tiu'n decid'o'n pren'int'e, Matildo zorg'e kolekt'is ĉiu'j'n vitr'a'j'n er'o'j'n, kaj ili'n ĵet'is for de si'a fenestr'o: morgaŭ, por klar'ig'i la romp'o'n de tiu vitr'aĵ'o, ŝi si'n kulp'ig'os de mal'zorg'em'o. Ŝi kaŝ'is la nokt'o'vest'o'n dis'ŝir'it'a'n kaj en'lit'iĝ'is, romp'it'a de lac'iĝ'o kaj de kor'tuŝ'ec'o'j, sed kontent'a pri la decid'o de ŝi pren'it'a.

       Post'e la vizaĝ'o de valentin'o tra'ir'is ŝi'a'n pens'o'n. Ŝi si'n demand'is kial ŝi'a amik'in'o trov'iĝ'is en la park'o dum hor'o preskaŭ maten'a, kun la ŝlos'il'o de la dom'et'o en si'a man'o. Fin'e ĉio konfuz'iĝ'is en ŝi'a cerb'o, kaj post kelk'a'j minut'o'j ŝi ek'dorm'is.

       Kiam sinjor'o de Ruvezo apog'is kontraŭ la mur'o'n la korp'o'n sen'mov'a'n de la kapitan'o, ĉi tiu ek'el'ir'is el si'a sven'o.

       Li si'n prepar'is parol'i, gest'ig'i, pet'i help'o'n, kiam la voĉ'o de la markiz'o, al'kur'ant'a al la kri'o'j puŝ'it'a'j de Frederik'o, frap'is li'a'n orel'o'n. Kun la viv'o re'nask'iĝ'is la instinkt'o por la konserv'ad'o. Tuj kiam li pov'is mal'konfuz'e disting'i la parol'o'j'n dir'it'a'j'n ĉirkaŭ li, li kompren'is ke, dank’al la kamp'ar'an'a vest'o, kiu ŝanĝ'is li'a'n ŝajn'o'n, dank’al la vund'o'j, kiu'j mal're'kon'ig'is li'a'n vizaĝ'o'n, li'a ident'ig'o, kvankam suspekt'it'a, ne est'is cert'ig'it'a. Li est'u mal'tim'a, kaj nenio est'os mal'esper'ig'a.

       La part'o de la mur'o, kontraŭ kiu li trov'iĝ'is, est'is ĵus tiu, kiu datum'is de Ludovik'o XIV a, kaj kies re'far'o'n oni opini'is sen'util'a, ĉar ĝi super'is krut'aĵ'o'n du'cent'metr'e profund'a'n. Sub'lev'int'e mal'larĝ'e si'a'j'n palpebr'o'j'n, Viktor'o observ'is la plej et'a'j'n mov'o'j'n de li'a'j ĉirkaŭ'ant'o'j.

       Unu'e la serv'ist'o'j el'ir'is, ek'serĉ'ont'a'j port'il'o'n; post'e sam'e ag'is Raŭl'o kaj sinjor'o de Ruvezo. Moment'e la fil'o linŝard'o trov'iĝ'is sol'a, for de mal'diskret'a'j rigard'o'j: tiu moment'o sufiĉ'is.

       Li rimark'is en la mur'o, post kelk'a'j paŝ'o'j, fend'o'n plen'ig'it'a'n per urtik'o'j. La temp'o mal'aper'ig'is ĉiu'n post'sign'o'n de morter'o, kaj la ŝton'o'j rest'is unu sur la ali'a nur pro si'a pez'o. Por ke sinjor'o de Prelong'o pov'u suspekt'i nenio'n, kiam li re'ven'os, Viktor'o de'klin'ig'is la kurten'o'n el kresk'aĵ'o'j kiu mask'is la mal'ferm'aĵ'o'n, re'puŝ'is ekster'e'n kelk'a'j'n ŝton'o'j'n por iom ĝi'n pli'larĝ'ig'i, kaj si'n ŝov'is kun kap'o mal'supr'e tra la mal'larĝ'a fend'o, dum la urtik'o'j kaj la konvolvul'o'j re'pren'is si'a'n lok'o'n, kaj mask'is al ne'atent'a observ'ant'o la voj'o'n de li sekv'it'a'n.

       La herb'o'j trem'is ankoraŭ, kiam re'ven'is Raŭl'o akompan'at'a de la graf'o. La markiz'o esprim'is laŭt'e si'a'n mir'o'n, trov'int'e la ne'natur'a'n ruin'aĵ'o'n plen'a'n da flor'o'j, kiel por am'kun'ven'o, kaj serĉ'is, ne ĝi'n trov'ant'e, klar'ig'o'n, pri kiu sinjor'o de Ruvezo sin'gard'em'e silent'is. Mal'antaŭ si'a mur'o, Viktor'o, sam'e mir'ant'e pro tiu'j ne'atend'it'a'j nov'aĵ'o'j, sed ek'antaŭ'vid'and'e la ver'o'n, ne perd'is unu vort'o'n de l’inter'parol'ad'o.

       Tuj kiam li aŭd'is, ke sinjor'o de Prelong'o, mir'ig'it'a ĉar li ne li'n trov'is plu, ordon'is, ke oni li'n serĉ'u, la kapitan'o las'is si'n glit'i sur la dekliv'o de la profund'aĵ'o, si'n al'kroĉ'ant'e hazard'e al la plej mal'grand'a'j el'star'aĵ'o'j de la rok'o, al herb'a'j tuf'o'j, kiu'j'n li renkont'is sub si'a man'o. Kiam li est'is knab'et'o, oft'e li efektiv'ig'is tiu'n ekvilibr'aĵ'o'n, pro kiu li ricev'is mult'eg'a'j'n sur'vang'ar'o'j'n de Helen'o, kiam li re'ven'is kun kitel'o dis'ŝir'it'a, kun pantalon'o ali'form'ig'it'a en ĉifon'aĵ'o'n.

       Feliĉ'e li konserv'is la facil'mov'ec'o'n de si'a infan'aĝ'o, dank’al la aktiv'a ekzist'ad'o viv'it'a de li en Alĝeri'o; ĉar li al'ven'is sen'difekt'e mal'supr'e'n de la terur'a dekliv'o. Sed li'a'j dors'o, man'o'j kaj vizaĝ'o far'iĝ'is nur unu vund'o, kies brul'um'o li'n kruel'eg'e sufer'ig'is. Rapid'e li sub'akv'iĝ'is en violan'o'n, sent'ant'e ne'esprim'ebl'a'n sen'dolor'ig'o'n, kiam la akv'o de la river'o glit'is sur li'a haŭt'o kaj mal'varm'et'ig'is li'a'n sufer'ant'a'n kaj sang'ig'a'n korp'o'n.

       Antaŭ kiam li re'en'ir'os en la kastel'o'n, la markiz'o ĉirkaŭ'ir'is mem la park'o'n, laŭ'long'e de la mur'o ĝi'n ferm'ant'a.

       Tiam li trov'is la mal'grand'a'n ŝtup'et'ar'o'n las'it'a'n de Viktor'o. Lev'int'e la okul'o'j'n, li rimark'is ke la botel'fund'o'j est'is mal'aper'int'a'j sur la rand'o de la mur'o.

       Ĉiu'j tiu'j detal'o'j est'is sign'o de antaŭ'medit'o, kiu'n oni vid'as tre mal'oft'e ĉe la simpl'a'j ĝarden'ŝtel'ist'o'j. Ĉar li kred'is si'n prav'a, rilat'ig'ant'e la nokt'a'n supr'e'n'ramp'o'n kun la fest'a'j prepar'aĵ'o'j el'trov'it'a'j de li en la ruin'aĵ'o, li obstin'e sekv'is post'sign'o'n, kiu fatal'e li'n mal'proksim'ig'is for de la ver'o. Fin'e, antaŭ kiam li supr'e'n'ir'os en si'a'n apartament'o'n, li met'is en la ĝarden'o'n serv'ist'o'j'n, kies komisi'o est'is observ'ad'i, dum la tut'a nokt'o; kaj li decid'is ke li lert'e demand'os valentin'o'n kaj si'a'n fil'in'o'n; ĉar li dezir'is sci'i ĉu la ŝajn'o, suspekt'it'a de li inter la vund'it'o kaj la kapitan'o, est'as prav'ig'it'a aŭ nur iluzi'a.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, sinjor'o de Ruvezo dir'is adiaŭ al la Prelong'a famili'o kaj el'ir'is al Alĝeri'o. Li sent'is si'a'n kor'o'n tre ĝem'o'plen'a'n, dis'iĝ'ant'e el la ĉarm'a jun'ul'in'o, kiu'n li pli pasi'e am'eg'is ol antaŭ'e: sed li firm'e esper'is, ke baldaŭ li ŝi'n re'vid'os kaj ne for'las'os plu. Sed tiu el'ir'o ĵet'is valentin'o'n en plor'ig'a'n mal'ĝoj'o'n.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o, sent'ant'e si'a'n kap'o'n ankoraŭ plen'a'n da memor'o'j de la terur'a nokt'o, serĉ'is si'a'n amik'in'o'n, dezir'ant'e sent'i apud si iu'n, kiu ŝi'n distr'us el ŝi'a'j mal'gaj'a'j pens'o'j: ĉar ŝi trov'is ŝi'n en neniu lok'o, ŝi supr'e'n'ir'is al ŝi'a ĉambr'o kaj frap'is sur la pord'o'n.

       Fraŭl'in'o de Savinako ne respond'is. Ĉar la ŝlos'il'o trov'iĝ'is en la serur'o, Matildo en'ir'is kaj vid'is si'a'n amik'in'o'n plor'e'gant'a'n. Al la amik'em'a'j demand'o'j de la jun'a kastel'mastr'in'o valentin'o unu'e respond'is per klar'ig'o'j nur ne'preciz'a'j. Sed instig'it'e de la jun'ul'in'o, bezon'ant'e verŝ'i en ali'a'n kor'o'n kompat'em'a'n la ĉagren'o'n, kies ŝi'a kor'o super'flu'is, fin'e dezir'ant'e parol'i pri la vir'o de ŝi am'at'a, ŝi ĉio'n konfes'is, pet'ant'e kompren'ebl'e la plej grand'a'n sekret'o'n. Sed rakont'ant'e la histori'o'n de si'a'j am'aĵ'o'j kun la graf'o, ŝi zorg'e kaŝ'is ia'j'n detal'o'j'n tro pasi'a'j'n, kiu'j'n, ŝi tio'n kompren'is, ne est'us aprob'int'a fraŭl'in'o de Prelong'o:
tia'manier'e ĉi tiu last'a rest'is konvink'it'a, ke ĉiu'j kares'o'j okaz'int'a'j inter la ge'am'ant'o'j est'is ne'kulp'ig'ebl'a'j de la plej sever'a moral'o. Fraŭl'in'o de Savinako eĉ konfes'is sen ia hont'o, ke nur por hav'i last'a'n kun'ven'o'n kun Frederik'o ŝi pet'is la ŝlos'il'o'n de la dom'et'o, ornam'int'e per flor'o'j la kun'ven'ej'o'n por ĝi'n bel'ig'i kaj por ĝi'n parfum'i.

       Tiam, memor'ant'e pri la strang'a labor'o far'it'a de Matildo, kiam ŝi ŝi'n renkont'is, valentin'o si'a'vic'e pet'is kio'n ŝi far'is kun ŝi'a ŝtup'et'ar'o. Fraŭl'in'o de Prelong'o mult'e ruĝ'iĝ'is. Sed la konfid'o nask'as la konfid'o'n. Ĉar la jun'ul'in'o sam'e bezon'is part'o'pren'ig'i si'a'n amik'in'o'n pri la sekret'o ŝi'n sufok'ant'a, ŝi rakont'is la prov'o'n de mal'respekt'eg'o en kiu'n ŝi preskaŭ fal'is. Sam'temp'e ŝi al'don'is, ke ŝi intenc'as fal'ig'i en la forges'o'n la memor'o'n de tiu mal'gaj'a aventur'o. Fraŭl'in'o de Savinako laŭt'e laŭd'is matild'o'n pri ŝi'a kuraĝ'o, ŝi'a spirit'ĉe'est'o kaj precip'e pri la decid'ec'o de ŝi ek'pren'it'a.

       Ili do decid'is ke nek unu nek ali'a parol'os. Si'n las'int'e, ambaŭ jun'ul'in'o'j si'n kis'ad'is kun ver'a'j amik'el'montr'o'j; ĉar nun du'obl'a sekret'o ekzist'is inter ili. Tiu mister'o pov'is nur kun'tir'i pli mal'larĝ'e ankoraŭ ol antaŭ'e la lig'il'o'j'n tamen tre mal'vast'a'j'n de l’amik'ec'o, kiu ili'n unu'ig'is.

       La markiz'o vol'is ili'n demand'i apart'e; sed li ricev'is respond'o'j'n neniel kontent'ig'a'j'n. Ambaŭ cert'ig'is ke ili nenio'n aŭd'is. Kiam Raŭl'o pet'is de si'a fil'in'o kial la vitr'aĵ'o, re'met'it'a dum la tag'o, est'is de'nov'e romp'it'a, Matildo respond'is, ke kred'ebl'e oni ĝi'n mal'bon'e fiks'is; ĉar, ferm'ant'e. si'a'n fenestr'o'n ebl'e tro mal'delikat'e, ŝi vid'is ĝi'n dis'iĝ'ant'a'n kaj fal'ant'a'n en la ĝarden'o'n. Kaj tiu'n respond'o'n plen'e cert'ig'is la ekzamen'o de vitr'a'j dis'romp'aĵ'o'j trov'it'a'j pied'e de la mur'o.

       Nun rest'is punkt'o klar'ig'ot'a. Kia est'is tiu ne'kon'at'ul'o ?

       Sed kiam sinjor'o de Prelong'o, dank’al sci'ig'o'j sekret'e kolekt'it'a'j, ek'sci'is ke Viktor'o est'as mal'san'a kaj danĝer'e vund'it'a, li ne dub'is plu.

       Jen est'as kia'manier'e li re'star'ig'is la dram'o'n:
La kapitan'o si'n en'konduk'is en la park'o'n, intenc'ant'e de'log'i unu el jun'ul'in'o'j. Li trov'is rimed'o'n por mal'ferm'i la ruin'aĵ'o'n, kiu est'is la lok'o elekt'it'a de li por la plen'um'o de li'a mal'nobl'a projekt'o. Sen'dub'e li sukces'is kaj al'tir'is si'a'n sufer'int'in'o'n per proced'o ia: sen tio, tiu'j prepar'aĵ'o'j ne est'us klar'ig'ebl'a'j. Sed tiam, kaj ne'vol'e la markiz'o al'ven'is al tiu ne'diskut'ebl'a konklud'o: unu el ili konsent'is, ĉu valentin'o, ĉu... Matildo.

       Pro tiu pens'o, mal'varm'a ŝvit'ad'o flu'is el li'a kol'o al li'a'j kalkan'o'j: kaj li ek'kri'is, tord'ant'e si'a'j'n brak'o'j'n:
— Sed tiam, kiu el ambaŭ ? kiu el ambaŭ ?

      

ĈAPITRO SEPA

    Mal'varm'et'ig'int'e en akv'o'j'n de violan'o si'a'n sang'o'n brul'ig'it'a'n de febr'o, Viktor'o real'ir'is mal'facil'eg'e la patr'a'n farm'o'dom'o'n. La pord'o, kiu'n li nur du'on'ferm'is, est'is nun tut'e ferm'it'a. Li dev'is frap'i por ĝi'n mal'ferm'ig'i.

       — Kiu est'as tie ĉi ? pet'is Andre'o.

       — Mi, Viktor'o, mal'ferm'u rapid'e, respond'is la jun'ul'o mal'laŭt'e.

       — Tuj. Kial vi trov'iĝ'as ekster'e, en tia hor'o ?

       Parol'ant'e, Andre'o tir'is la rigl'il'o'j'n.

       — Di'o mi'a ! Kio do al vi okaz'is ? Kiu vi'n met'is en tia'n stat'o'n ?

       — Antaŭ'sci'ig'u mi'a'n patr'in'o'n, mi pet'as. Mi respond'os post moment'o.

       Helen'o rapid'e al'ven'is. Ŝi'a instinkt'o al ŝi dir'is, ke ŝi'a fil'o re'ven'as el la kastel'o: sed ŝi konserv'is en si'a kor'o si'a'j'n pri'pens'o'j'n.

       Kiam la kapitan'o, post mult'a'j pen'ad'o'j, est'is tir'eg'int'a, pec'o'n post pec'o, la mal'sek'a'j'n vest'o'j'n, al'glu'iĝ'int'a'j'n sur li'a haŭt'o, Helen'o re'en'paŝ'is terur'it'a. La korp'o de ŝi'a fil'o est'is nur unu vund'o.

       — Sed fin'e ĉu oni pov'as sci'i, murmur'is Andre'o, kiu ne for'las'is la ĉambr'o'n.

       — Post moment'o, kiam mi est'os en'lit'iĝ'int'a, respond'is Viktor'o.

       Kiam li trov'iĝ'is en si'a lit'o, mal'sek'ig'int'e si'a'j'n vund'o'j'n por kviet'ig'i la dolor'o'n, li opini'is ke, por si'n liber'ig'i el trud'em'ul'o'j, neces'e est'as, ke li far'u kiel ebl'e plej rapid'e rakont'o'n ia'n, por prav'ig'i li'a'n fart'o'n.

       — Nu, li dir'is, mi est'is ĉas'ont'a en embusk'o sovaĝ'a'j'n anas'o'j'n.

       — Vi bon'e sci'as, ke ne est'as ankoraŭ la sezon'o.

       — Jes, ili al'ven'as.

       — Mi ne ankoraŭ ili'n rimark'is.

       — Vi ebl'e, sed mi ili'n ek'vid'is. Do mi atend'is flug'ad'o'n de tiu'j bird'o'j, kiam grand'eg'a lup'o rapid'is al mi.

       — Vi vid'is lup'o'n, ek'kri'is la patr'o: tio mi'n tre'eg'e mir'ig'as. De mi'a nask'iĝ'o neniam mi vid'is vost'o'n de lup'o.

       Iam, dum la infan'aĝ'o de mi'a patr'o, ili far'iĝ'is tre mal'oft'a'j; kaj de kvin'dek jar'o'j ili tut'e mal'aper'is el la land'o.

       — Kred'ebl'e, respond'is Viktor'o sen'pacienc'a, unu almenaŭ rest'is, ĉar est'as ĝi, kiu mi'n vund'is tiel kruel'e.

       — Nu, est'as ebl'e, murmur'is Andre'o. Daŭr'ig'u.

       — La tim'eg'ind'a best'o mi'n ek'kapt'is al la gorĝ'o, mi'n dis'ŝir'is per si'a'j ung'eg'o'j. Por mi'n liber'ig'i el ĝi'a'j atak'o'j, mi hav'is nur rimed'o'n: mi'n ĵet'i en la river'o'n. Mi tio'n far'is; kaj ĝi ne kuraĝ'is mi'n persekut'i tie'n. Nun, patr'o mi'a, ĉar vi'a sci'vol'o est'as kontent'ig'it'a, las'u mi'n, mi pet'as. Mi tro bezon'as dorm'o'n.

       Andre'o el'ir'is el la ĉambr'o kun ŝajn'o ne'kred'em'a, murmur'ant'e:
— Sovaĝ'a'j anas'o'j dum septembr'o; lup'o en Prelong'a'j herb'ej'o'j; tio est'as tre strang'a. Cert'e oni al mi mal'konfes'as io'n.

       Prem'eg'it'e pro lac'iĝ'o, Viktor'o ek'dorm'is. Helen'o mal'trankvil'a sid'iĝ'is apud li'a lit'o, kiu'n ŝi las'is nur maten'e.

       Nur kiam la maten'ruĝ'o ek'aper'is, oni ven'ig'is la kurac'ist'o'n; ĉar, por ke oni ne babil'u en la land'o, la kapitan'o mal'konsent'is, ke oni li'n al'vok'u pli fru'e.

       La ekzamen'o de tiu'j strang'a'j vund'o'j kaŭz'is al la honest'a praktik'ist'o unu el plej grand'a'j mir'o'j sent'it'a'j de li dum li'a viv'o. Skrib'int'e si'a'n recept'o'n pri la kurac'ad'o plen'um'ot'a kaj pri la bandaĝ'o'j al'met'ot'a'j, li si'n direkt'is al si'a kabriolet'o, kiu li'n atend'is apud la pord'o, kiam Andre'o star'iĝ'is antaŭ li:
— Nu, doktor'o, kio'n vi opini'as ?

       — Est'as tre danĝer'e, respond'is la kurac'ist'o. Trov'iĝ'as en la kol'o du vund'o'j penetr'ant'a'j, kiu'j mi'n mal'trankvil'ig'as. Ambaŭ okul'o'j est'as okup'at'a'j de brul'um'o tre'eg'e fort'a. Nur la vund'et'o'j de la vizaĝ'o kaj la kontuz'o'j de la dors'o ŝajn'as ne'grav'a'j. Mi kred'as ke li re'san'iĝ'os; sed la mal'san'o daŭr'os long'a'temp'e.

       — Do, komenc'is Andre'o, la du dent'o'j de la lup'o...

       La kurac'ist'o mal'facil'e de'ten'is ne'kred'em'a'n rid'et'o'n.

       Si'n klin'ant'e al la orel'o de linŝard'o:
— Konfidenci'e, li dir'is, ĉu vi kred'as tia'n histori'o'n ?

       — Sen'dub'e, ĉar li ĝi'n cert'ig'as. Kia'n profit'o'n li ricev'us per mensog'o ?

       — Jes, jes, vi est'as prav'a, murmur'is la doktor'o, kiu ne vol'is protest'i; ĉar li tre dezir'is konserv'i la amik'ec'o'n de ĉiu'j si'a'j klient'o'j.

       Ne al'don'int'e unu vort'o'n, li supr'e'n'ir'is en si'a'n vetur'il'o'n. Sed, dum li incit'is si'a'n mal'jun'a'n ĉeval'o'n per fort'a vip'frap'o, li pens'is mal'laŭt'e:
— Tio est'as tre strang'a. Fin'e oni est'as dev'ig'at'a el'pens'i rakont'o'j'n, kiam oni ne vol'as dir'i la ver'o'n.

       Post du tag'o'j, oni parol'is en la vilaĝ'o nur pri la kapitan'o kaj pri li'a lup'o. Ĉar la serv'ist'o'j de la markiz'o ne mister'ig'is pri la nokt'a atak'o, okaz'int'a en la kastel'o, oni tre facil'e rilat'ig'is la du far'iĝ'o'j'n. Ili tro akurat'e koincid'is, por ke Viktor'o ne est'u konsider'it'a kiel la supr'e'n'ramp'int'o.

       La sprit'aĵ'ul'o de la land'o, nom'it'a blagard'o, trov'is la vort'o'n fin'a'n, dir'ant'e:
— Tiu linŝard'o, kia ŝerc'ul'o ! Li'a lup'o est'as nur ŝaf'o.

       Ĉiu'j rid'eg'is: oni gratul'is la el'trov'int'o'n de la lud'vort'o, dir'ant'e, ke ĝi est'as tre bon'e paf'it'a. Sed tiam ali'a demand'o trud'iĝ'is:
— Kio'n la jun'ul'o far'is en la park'o ?

       Tamen oni ne pov'is kulp'ig'i oficir'o'n, ke li supr'e'n'ramp'is mur'o'n por ŝtel'i pir'o'j'n.

       — Nu, nu, mok'rid'et'is la el'pens'int'o de la sprit'aĵ'o, kiu ne vol'is halt'i sen'respond'e, trov'iĝ'as en la kastel'o ali'a'j frukt'o'j ol tiu'j de la ĝarden'o.

       — Kio'n vi vol'as dir'i ?

       — En ĝi loĝ'as du bel'ul'in'o'j; kaj kred'ebl'e la kapitan'o est'as frand'em'a de tia'j bon'gust'aĵ'o'j.

       — Nu, ĉu vi kred'as ?

       — Oni vid'is afer'o'j'n pli strang'a'j'n. Viktor'o sufiĉ'e si'n fam'ig'is por bat'ig'i la kor'o'n de unu el tiu'j jun'ul'in'o'j.

       Post tiu'j vort'o'j oni dis'iĝ'is. Re'ven'ant'e hejm'e'n, ĉiu pri'pens'is al la parol'o'j de tiu petol'ant'a blagard'o.

       — Oft'e oni dir'as la ver'o'n rid'ant'e, rimark'ig'is la fort'a'j kap'o'j de la vilaĝ'o.

       — Sed tiam, se tio est'as ver'a, por kiu li ven'is ?

       Kaj, kiel sinjor'o de Prelong'o, oni ripet'is:
— Kiu el ambaŭ ?

       La doktor'o ne erar'is, cert'ig'ant'e, ke la kapitan'o est'is grav'e tuŝ'it'a, kaj antaŭ'vid'ant'e, ke li'a mal'san'o est'os long'e'daŭr'a. Dum la vesper'o, fort'a febr'o nask'iĝ'is. En la delir'o kaŭz'it'a de la cerb'a ekscit'eg'o, ĉiam la sam'a vid'aĵ'o prezent'iĝ'is antaŭ la okul'o'j de la jun'ul'o incit'it'a: Matildo tut'e sen'vest'ig'it'a, bril'ig'ant'a en la opal'a lum'o de la nokt'o'lamp'o la perlamot'a'j'n re'bril'o'j'n de si'a virg'in'a haŭt'o, aŭ la skulpt'a'j'n form'aĵ'o'j'n de antikv'a Galate'o, kiu est'us anstataŭ'int'a per viv'a karn'o la sen'viv'a'n marmor'o'n. Jen li ŝi'n persekut'is, kred'ant'e ŝi'n ek'kapt'i: sed la ĉarm'a aper'aĵ'o vapor'iĝ'is inter li'a'j brak'o'j, re'aper'is pied'e de li'a lit'o, kaj mok'e rid'et'is, dir'ant'e ĉiam:” Ne ”. Jen kontraŭ'e, ŝajn'is al li, ke li sent'as sur si'a'j lip'o'j la kontakt'o'n de buŝ'o freŝ'a kaj parfum'it'a, sur si'a tut'a korp'o la impres'o'n de silk'a epiderm'o, kiu apenaŭ li'n tuŝ'et'as de sen'halt'a kaj volupt'a kares'o. Tiam li lev'iĝ'is, prezent'is la man'o'j'n al la ne'vid'it'in'o, jen rid'et'is, jen plor'eg'is, kaj fin'e re'fal'is sur la kap'kusen'o'n, sufok'iĝ'ant'e, ban'iĝ'ant'e en ŝvit'o, kaj ek'kri'ant'e:
— Ven'u, ven'u; mi am'as vi'n: est'u al mi por ĉiam.

       Ia'n vesper'o'n, kiam Josefino li'n fleg'is, sid'ant'e apud li'a lit'o, observ'ant'e li'a'n spir'o'n, Viktor'o si'n turn'is al ŝi. Kred'ant'e, ke ŝi est'as fraŭl'in'o de Prelong'o, li ŝi'n ek'kapt'is en si'a'j'n brak'o'j'n. Tiam li mal'ŝpar'is al si'a infan'ec'a amik'in'o la plej pasi'a'j'n kares'o'j'n, kaj sam'temp'e li balbut'is al ŝi konfes'o'j'n tiel varm'eg'a'j'n, ke la plend'ind'a knab'in'o sent'is grand'eg'a'n ĝoj'o'n plen'ig'ant'a'n ŝi'a'n kor'o'n, kaj re'don'is procent'eg'e al si'a amik'o la frenez'a'j'n ŝmac'ad'o'j'n per kiu'j li ŝi'n kontuz'is.

       Tamen la nerv'a ekscit'eg'o, kiu sufer'ig'is la vund'it'o'n iom post iom kviet'iĝ'is: ĉiu'tag'e mal'pli'iĝ'is la febr'o. La kurac'ist'o, kiu komenc'e respond'is nur tre rezerv'em'e al la sen'ĉes'a'j demand'o'j de Helen'o, fin'e cert'ig'is, ke nun la kapitan'o est'as konsider'ot'a kiel sav'it'a el tuj'a danĝer'o.

       — Nur, li al'don'is, la re'san'iĝ'o est'os long'e'daŭr'a, pli long'a ol la mal'san'o.

       La fort'o'j re'nask'iĝ'is, sed sam'temp'e la memor'o de la terur'a nokt'o. Tio simil'is sieĝ'ad'o'n. Tuj kiam li ek'dorm'is, la jun'ul'o est'is cert'a, ke li re'vid'us la ador'ind'a'n virg'ul'in'o'n, star'ant'a'n antaŭ li en la glor'o de si'a venk'ant'a sen'vual'iĝ'o. La sonĝ'o ŝajn'is tiel real'a, ke la real'ec'o ne est'us gravur'ig'int'a en li'a'j'n nerv'o'j'n impres'o'n pli sent'it'a'n, pli materi'ig'it'a'n. Pro la ne'ebl'ec'o posed'i si'a'n ĥimer'o'n, Viktor'o tord'is si'a'j'n brak'o'j'n per krisp'iĝ'o de ĉiu'j si'a'j muskol'o'j, kaj post'e fal'is en mal'vigl'ec'o'n, kiu kelk'a'foj'e daŭr'is dum mult'a'j hor'o'j.

       De kiam la fil'o linŝard'o est'is mal'san'a, Josefino apenaŭ for'las'is la ĉambr'o'n de tiu, kiu'n ŝi konsider'is kiel estr'o'n kaj ador'is kiel di'o'n. Dum la unu'a'j tag'o'j, Helen'o vol'is tio'n mal'permes'i, pretekst'ant'e tre laŭt'e, ke la ĉe'est'o de jun'ul'in'o, en ĉambr'o, en kiu kuŝ'as ŝi'a fil'o, est'as tre'eg'e mal'konven'a. Sed tut'e ali'a est'is la ver'a motiv'o de ŝi'a kondut'o: ŝi tim'is, ke Viktor'o sent'os re'nask'iĝ'i si'a'j'n iam'a'j'n am'sent'o'j'n al si'a amik'in'et'o. Ĉar nun li'a edz'iĝ'o kun Matildo ŝajn'is ne'ebl'a, la jun'ul'o est'us kapabl'a edz'iĝ'i pro ĉagren'o kun tiu mal'riĉ'ul'in'o kompat'e akcept'it'a.

       Sed la kapitan'o ne pov'is toler'i ali'a'n fleg'ist'in'o'n ol josefin'o'n. Tiu man'o mal'pez'a kaj am'em'a est'is la sol'a kiu, tuŝ'ant'e li'a'j'n vund'o'j'n, ne li'n kri'ig'as. Ĉar la kurac'ist'o rekomend'is, ke precip'e oni al li evit'u ĉiu'n ĉagren'o'n, ĉar li al'don'is, ke koler'a ek'mov'o ebl'e est'us pere'ig'a, sinjor'in'o linŝard'o dev'ig'e obe'is kaj ced'is sub prem'o pli fort'a ol ŝi'a vol'o.

       Sed kiam al'ven'is la re'san'iĝ'o, kiam la sen'per'a'j kurac'aĵ'o'j ne tiel urĝ'is kiel antaŭ'e, la jun'ul'in'o est'is dev'ig'at'a mal'pli'daŭr'ig'i si'a'j'n vizit'o'j'n al si'a amik'o. Kiam ŝi pov'is moment'e tromp'i la aktiv'a'n observ'ad'o'n de Helen'o, ŝi supr'e'n'ir'is en si'a'n ĉambr'o'n, aŭskult'is ĉu ŝi aŭd'as en tiu de Viktor'o bru'o'n de inter'parol'ad'o: kaj kiam ŝi est'is cert'a, ke la jun'ul'o trov'iĝ'as sol'a, ŝi pas'ig'is en li'a intim'ec'o la plej agrabl'a'j'n hor'o'j'n de si'a viv'o. Ia'n tag'o'n, la kapitan'o dir'is al ŝi:
— Ĉar vi ĉiam tim'as surpriz'o'n kaj riproĉ'o'j'n, kial do vi ne trans'ir'as per la pord'o komunik'ig'ant'a ? Ĉar ĝi est'as ferm'it'a de dek kvin jar'o'j, ĉiu forges'is ĝi'a'n ekzist'o'n.

       — Sed ĝi est'as najl'it'a.

       — Tiu'vesper'e, al'port'u do al mi pren'il'o'n.

       Kiam la jun'ul'o est'is sol'a, li el'tir'is unu post la ali'a ĉiu'j'n najl'o'j'n, sen ia pens'o kaŝ'it'a, nur por far'i ŝerc'o'n al si'a patr'in'o: ĉar, li'n sen'ig'ant'e da fleg'o'j de Josefino, Helen'o li'n tre'eg'e ted'is. Ne vol'ant'e far'iĝ'i kaŭz'o de mal'konsent'o en la hejm'o, li est'is tre feliĉ'a pro tiu aranĝ'o, kiu ĉio'n simpl'ig'is.

       Ia'n nokt'o'n, la re'san'iĝ'ant'o vek'iĝ'is, ban'iĝ'ant'e en mal'varm'a ŝvit'ad'o. Li sonĝ'is, ke fin'e li posed'as la objekt'o'n de si'a'j dezir'o'j kaj ke Matildo bon'vol'as kontent'ig'i li'a'n am'o'n. Sed ŝi'n pren'ant'e por edz'iĝ'i kun ŝi, li sent'is en ŝi'a kontakt'o nur naŭz'ig'a'n impres'o'n de glaci'a karn'o. La jun'ul'in'o kuŝ'ant'a sur la lit'o konserv'is sen'mov'ec'o'n de statu'o. Por ŝi'n viv'ig'i, li lac'eg'iĝ'is per van'a'j pen'ad'o'j, kaj fin'e ek'vid'is, ke li prem'as sur si'a'j'n lip'o'j'n nur lip'o'j'n de kadavr'o jam rigid'a. Tiam li rul'iĝ'is sur si'a lit'o, ĝem'ant'e kaj plor'ant'e. La bru'o de li'a'j plor'eg'o'j est'is tiel fort'a, ke ĝi vek'is josefin'o'n tra la mur'et'o. Konvink'it'a, ke ŝi'a am'at'o sufer'as sed vol'as mal'help'i neniu'n, ŝi pet'is tra la tru'o de la serur'o ĉu li bezon'as io'n. Viktor'o ĉiam dorm'ant'a ne respond'is. Tiam Josefino, en nokt'o'vest'o, kun pied'o'j nud'a'j en pantofl'o'j, ten'ant'e en man'o kandel'ing'o'n, mal'rapid'e mal'ferm'et'is la komunik'ig'ant'a'n pord'o'n, kaj ĵet'is en la ĉambr'o'n rapid'a'n rigard'o'n.

       Vid'int'e ke la jun'ul'o ĉiam dorm'et'as kaj ke li parol'is nur pro sonĝ'o, ŝi ek're'en'ir'is al si'a lit'o, kiam la lum'o, frap'int'e la okul'o'j'n de la dorm'ant'o, li'n tuj'e vek'is. Tiu blank'a aper'aĵ'o, kiu li'n rigard'is per tim'ig'it'a'j okul'o'j, ŝajn'is al li fantom'o. Li rapid'is al Josefino, ek'kri'ant'e:
— Demon'o ! Vi do el'ir'as el vi'a tomb'o por mi'n tent'i ankoraŭ ? Nu ! viv'a'n aŭ mal'viv'a'n mi vi'n hav'os !

       Tiam, ek'kapt'int'e en si'a'j'n brak'o'j'n la jun'ul'in'o'n terur'it'a'n, li ŝi'n ĵet'is sur la lit'o'n kaj ŝi'n am'is.

       Ŝi toler'is tiu'n am'o'n sen kri'o, sen protest'o, kun sent'o de natur'a afer'o atend'it'a de temp'o tre long'a. La estr'o parol'is, ŝi dev'is nur obe'i. Josefino tre bon'e kompren'is ke, ĉar ŝi ne pov'is far'iĝ'i li'a edz'in'o, ĉu unu ĉu ali'a'n tag'o'n ŝi dev'ig'e far'iĝ'os li'a am'ant'in'o. Ŝi do akcept'is rezignaci'e kiel ne'evit'ebl'aĵ'o'n la ag'o'n plen'um'it'a'n.

       Ne est'is sam'e por Viktor'o. Kiam, tut'e re'konsci'iĝ'int'e, la jun'ul'o ek'vid'is, ke li est'is la lud'il'o de sent'erar'o, li montr'is grand'eg'a'n konfuz'o'n. Li sent'is ver'a'n konscienc'riproĉ'o'n, mal'respekt'int'e tiu'n infan'in'o'n, kiu neniam prov'is ia'n kontraŭ'batal'o'n, kaj kiu'n kontraŭ'e li est'us dev'int'a protekt'i eĉ kontraŭ ŝi'n mem. Li'a pent'o kaj li'a'j bedaŭr'o'j est'is sincer'a'j. Li ŝajn'is tiel ĉagren'a, ke la jun'ul'in'o met'is si'a'n man'o'n sur li'a'n buŝ'o'n por halt'ig'i parol'o'j'n, kiu'j'n ŝi tim'is aŭd'i, dir'ant'e ke ŝi li'n am'as, ke de long'a temp'o ŝi al li aparten'as, ke, ŝi'n pren'ant'e, li uz'is nur posed'rajt'o'n al li don'it'a'n de ŝi sur ŝi'a person'o, kaj fin'e ke ne nur ŝi hav'as nenio'n por al li riproĉ'i, sed ke kontraŭ'e est'as ŝi, kiu nun trov'iĝ'as la plej feliĉ'a inter vir'in'o'j.

       De tiu tag'o, la komunik'ig'ant'a pord'o ĉiu'nokt'e rest'is mal'fermat'a.

       La am'o al Josefino iom kviet'ig'is en Viktor'o la tro'ec'o'j'n de si'a pasi'a febr'o. Kiam li el'ir'is el brak'o'j de si'a am'ant'in'o, li ek'dorm'is tuj, kaj dorm'ad'is ĝis la maten'o dorm'o'n sen'sonĝ'a'n kaj sen'inter'mank'a'n. Tiu inter'met'o li'n sav'is; ĉar sen ĝi, li'a nerv'a sistem'o est'us tut'e difekt'iĝ'int'a.

       Li'n tro lac'eg'ig'is mult'nombr'a'j kor'tuŝ'ec'o'j: atend'ad'o sur la kornic'o, ekscit'eg'o'j de la batal'o, rid'ind'a mal'sukces'o de li'a entrepren'o, korp'a'j vund'o'j, kaj fin'e pen'eg'o'j de li far'it'a'j kiam li glit'is sur la dekliv'o de la krut'aĵ'o. Sen tiu potenc'a ali'direkt'o, li'a tut'a inteligent'ec'o est'us dron'int'a en la frenez'ec'o'n.

       Pro tio, la re'san'iĝ'o tre rapid'e progres'is, tiel rapid'e ke la doktor'o mem mir'is pri tio, ne suspekt'ant'e la mister'a'n kurac'il'o'n, kiu'n uz'is li'a klient'o.

       Pro fenomen'o tre oft'a ĉe tiu'j, kiu'j'n manĝ'eg'as unu'nur'a pasi'o, ne est'is Josefino, kiu'n vid'is kaj al kiu pens'is la jun'a oficir'o, kiam li ŝi'n prem'is inter si'a'j brak'o'j; ne, ĝi est'is Matildo. Tuj kiam li ferm'is la okul'o'j'n, tuj li re'vid'is la en'sorĉ'ant'a'n figur'o'n. Nur post long'a temp'o li fin'e konsent'is ili'n mal'ferm'i, tiel potenc'a est'is li'a iluzi'o. Tiam ne'vol'e li oft'e montr'iĝ'is brut'a kaj mal'ĝentil'a por si'a kuz'in'o. kiu nenio'n kompren'is pri tio kaj mal'laŭt'e plor'eg'is.

       Ve ! ĉu li ne hav'is kontraŭ ŝi la plej grav'a'n el ĉiu'j kulp'ig'o'j, la sen'per'a'n re'ven'ig'o'n al la real'ec'o.

       Krom tiu'j ne'egal'ec'o'j de karakter'o, kiu'j'n ŝi kred'is kaŭz'it'a'j de la mal'san'o, Josefino est'is plen'e feliĉ'a. Ŝi kred'is, ke ŝi'n mem am'as Viktor'o. Kaj kiam ŝi vid'is si'a'n am'ant'o'n for'port'it'a'n tra la sen'fin'ec'o per unu el tiu'j ĉarm'o'plen'a'j el'montr'o'j, kiu'j ŝi'n entuziasm'ig'is, ŝi ne suspekt'is, ke al ali'ul'in'o li balbut'is tiu'j'n flam'a'j'n parol'o'j'n, kaj ke ŝi est'is nur pup'o, kiu'n li vest'is per si'a rev'o.

       Ia'n tag'o'n, sinjor'o benojt'o far'is al la mal'san'ul'o si'a'n ĉiu'tag'a'n vizit'o'n. La inter'parol'ad'o direkt'iĝ'is al la far'iĝ'o'j okaz'ant'a'j en la kastel'o.

       — Kred'ebl'e vi aŭd'is, kapitan'o, pri la last'a prov'o de supr'e'n'ramp'o.

       — Jes, respond'is Viktor'o, kiu ne pov'is de'ten'i rid'et'o'n; mi ĝi'n kon'as laŭ ĉiu'j ĝi'a'j detal'o'j.

       — Nu, tiu'n nokt'o'n, simil'a afer'o ankoraŭ okaz'is.

       — Rakont'u tio'n al mi. Neniam vi sci'os, kiel vi mi'n interes'as.

       — Tiu'maten'e, oni trov'is en la dom'et'o de Ŝaf'o pantalon'a'n post'aĵ'o'n sang'o'plen'a'n. La ŝtel'ist'o'j en'ir'is per la part'o de la mur'o en kiu nun mank'as la botel'fund'o'j. Pro tio, sinjor'o de Prelong'o ordon'is al si'a ĉef'mason'ist'o, ke li ili'n re'met'u.

       — Sed iam, sinjor'o benojt'o, respond'is la re'san'iĝ'ant'o per voĉ'o iom koler'ton'a, vi cert'ig'is al mi, ke Ŝaf'o est'is en'ĉen'um'it'a.

       — Di'o mi'a, mi ripet'is tio'n, kio'n ŝi'a markiz'in'a Moŝt'o dir'is al mi mem. Kred'ebl'e la Nov'ter'hund'o, en'ĉen'um'at'a dum la tag'o, est'as sen'ĉen'a dum la nokt'o.

       Tio est'is ver'a. Kiam al'ven'is la vesper'o, oni liber'ig'is Ŝaf'o'n en la ĝarden'o'n.

       Se Viktor'o ne li'n renkont'is al'ir'ant'e, est'is kulp'ig'ot'a pri tio la serv'ist'o komisi'it'a zorg'i pri la hund'o: tiu vir'o, halt'int'e en la kuir'ofic'ej'o kaj babil'ad'int'e kun si'a'j kun'ul'o'j, liber'ig'is Ŝaf'o'n mult'e pli mal'fru'e ol li dev'is tio'n far'i. Sen tiu serv'ist'a mal'zorg'o, ebl'e la fil'o linŝard'o est'us for'las'int'a si'a'n abomen'a'n entrepren'o'n: tiam li ne port'us, sur la du flank'o'j de la kol'o, tiu'j'n profund'a'j'n cikatr'o'j'n, kiu'j'n la dent'eg'o'j de Ŝaf'o kav'ig'is en li'a'n karn'o'n.

       Ha ! tiu'j cikatr'o'j ! Oft'e la kapitan'o si'n met'is antaŭ spegul'o. Tie li pas'ig'is hor'o'j'n, ili'n rigard'ant'e, ili'n palp'ant'e, sent'ant'e si'a'n mal'nov'a'n mal'am'o'n supr'e'n'ir'ant'a'n al li'a cerb'o, pli varm'eg'a'n, pli sen'kompat'a'n ol antaŭ'e. Do ne nur oni li'n vund'is en li'a'n mem'estim'o'n, en li'a'n ind'ec'o'n, sed ankaŭ en li'a'n karn'o'n; kaj oni ricev'is tiu'n rezultat'o'n, ke la vund'o post si'a re'san'iĝ'o las'os ne'for'ig'ebl'a'n post'sign'o'n. Ha ! Prelong'o'j vol'is, ke li ne forges'u: ili est'os kontent'a'j. Kiam sonor'os la hor'o al la venĝ'o, li sci'os memor'i:
tiam, mal'feliĉ'o al ĉiu'j ! Oni li'n insult'is, mok'eg'is, sufer'ig'is, mark'is sen'ripar'ebl'e: tio kapital'iĝ'as, form'as grand'eg'a'n sum'o'n. Li al si promes'is, ke li pag'os cent'obl'e la procent'o'j'n amas'ig'it'a'j'n. La kors'a sang'o de Bold'in'o'j bol'eg'is en la vejn'o'j de la jun'a oficir'o. En li'a mal'am'o la tut'a famili'o est'is en'hav'it'a, Matildo, tiel fier'a, tiel insult'em'a, pli ebl'e al la ali'a'j. Li ŝi'n mal'am'is tiom kiom li ŝi'n dezir'is.

       La plej grand'a ĝu'o, kiu'n li antaŭ'vid'is, est'is jen'a: re'nov'ig'i li'a'n prov'o'n de l’ali'a nokt'o, tiu'foj'e sukces'i, kaj el'ĵet'i post'e for de si la jun'ul'in'o'n kontuz'it'a'n kaj graved'ig'it'a'n, port'ant'a'n en ŝi'a intern'aĵ'o bastard'o'n kaj hont'o'n.

       Ali'foj'e li ruĝ'iĝ'is, sent'ant'e la mal'nobl'ec'o'n de tia'j dezir'o'j, rev'ant'e, ke li si'n ĵet'as antaŭ ŝi'a'j'n genu'o'j'n, ke li ŝi'n ricev'as nur de ŝi mem. Sed kiam hazard'e la spegul'o al li re'send'is li'a'n figur'o'n, kaj li'n dev'ig'is re'vid'i li'a'j'n cikatr'o'j'n, tiam la mal'am'o re'supr'e'n'ir'is en li'a'n kor'o'n. Se iam fraŭl'in'o de Prelong'o fal'os en li'a'n potenc'o'n, la turment'eg'o far'iĝ'os por li il'o de volupt'o: kaj en sang'o, kaj en larm'o'j, li kontent'ig'os si'a'n pasi'o'n.

       Feliĉ'e por Prelong'o'j la koler'eg'o de l’kapitan'o pov'is nur vapor'iĝ'i per sen'frukt'a'j riproĉ'eg'o'j. Ili tro alt'e star'is sur la social'a skald'o, por ke ili'n mal'trankvil'ig'u la mal'amik'a'j projekt'o'j el'pens'it'a'j de la fil'o linŝard'o. Tio'n Viktor'o tre bon'e kompren'is: nun li hav'is la man'o'j'n lig'it'a'j.

       De la aventur'o, kiu est'is preskaŭ mort'ig'a por la kapitan'o, la park'o est'is observ'it'a, dum la nokt'o, de gard'ist'o, kies funkci'o est'is sen'ĉes'a promen'ad'o tra ĝi. Kiam li'a'j du hor'o'j de observ'ad'o est'is fin'it'a'j, ali'a vir'o li'n anstataŭ'is. Pli'e sinjor'o benojt'o rakont'is al la jun'ul'o kiel potenc'e tiu gard'o'star'ant'o est'is help'at'a de la Nov'ter'hund'o, kiu sen'ŝancel'e puŝ'eg'is si'a'j'n dent'eg'o'j'n en la karn'hav'a'j'n part'o'j'n de tiu'j, kiu'j'n ĝi renkont'is. Viktor'o est'is tro larĝ'e pag'it'a por tio'n forges'i.

       Tamen voĉ'o sekret'a al li dir'is, ke la last'a vort'o ne est'as ankoraŭ el'parol'it'a. En la dev'ig'at'a sen'okup'ad'o, al li trud'it'a de li'a re'san'iĝ'o, li'a cerb'o, mult'e klopod'int'e en la mal'plen'aĵ'o, fin'e al'kroĉ'iĝ'is al ide'o. En la kastel'o okaz'is mister'aĵ'o'j. La mir'o de la markiz'o trov'ant'a la ruin'aĵ'o'n lum'ig'it'a est'is por li lum'a montr'o. La kapitan'o hav'is grav'a'j'n motiv'o'j'n por est'i cert'a, ke oni ne pov'is pri tio kulp'ig'i matild'o'n; sinjor'in'o de Prelong'o preter'ir'is la aĝ'o'n de am'ind'um'a'j intrig'o'j: do rest'is valentin'o. Oni ne pov'is suspekt'i sinjor'o'n de Blasan'o tro am'em'a'n al li'a fianĉ'in'o:
sed la graf'o tie trov'iĝ'is. Jam Viktor'o rimark'is, ke li daŭr'ig'is si'a'n ĉe'est'o'n preter la lim'temp'o anonc'it'a de li al li mem, dum la tag'o de la kur'ad'ĉas'o. Ĵus, dum la antaŭ'tag'o de li'a el'ir'o, inter'vid'iĝ'o kred'ebl'e am'a okaz'is en la dom'et'o. Cert'e, akcept'ant'e kiel ver'a am'intrig'o'n inter sinjor'o de Ruvezo kaj fraŭl'in'o de Savinako, Viktor'o ne antaŭ'vid'is ĉu li pov'as el'tir'i el ĝi ia'n profit'o'n: sed li opini'is, ke ekzist'as neniu diferenc'o inter la persekut'ad'o al venĝ'o aŭ al korpus'o. Lert'a arme'a ĉef'o dev'as atent'eg'e stud'i la kamp'o'n, kaj ne mal'zorg'i pri la cirkonstanc'o'j ŝajn'e plej sen'valor'a'j, antaŭ kiam li sur ĝi'n konduk'os si'a'j'n batalion'o'j'n.

       Du monat'o'j flu'is: la foli'o'j ek'flav'iĝ'is kaj fal'is, anonc'ant'e la al'ven'o'n de la vintr'o. Laŭ la decid'o'j antaŭ'e pren'it'a'j, ĉiu'j kastel'loĝ'ant'o'j pret'iĝ'is por al'ir'i Pariz'o'n, kaj por tie fest'i la ge'edz'iĝ'o'n de la duk'o de Blasan'o kun Matildo de Prelong'o. Pro tio, post la fest'o de ĉiu'j Sankt'ul'o'j, la serv'ist'o'j rapid'e en'pak'is en vast'a'j'n kest'o'j'n ĉiu'j'n objekt'o'j'n, kiu'j'n ebl'e la kastel'mastr'o'j bezon'os en Pariz'o:
kaj la el'ir'o est'is difin'it'a al la morgaŭ'a tag'o.

       Du kaleŝ'o'j est'is vetur'ig'ont'a'j al la staci'dom'o ĉiu'j'n vojaĝ'ant'o'j'n. En unu lok'iĝ'is la jun'ul'ar'o: Matildo, valentin'o kaj Gaston'o; en la ali'a, la serioz'ul'o'j, tio est'as la duk'in'o de Blasan'o, la markiz'in'o kaj Raŭl'o. La vetur'il'o'j atend'is antaŭ la peron'o. Sur la sid'ej'o trov'iĝ'is vetur'ig'ist'o kaj pied'lake'o, mal'rid'em'a'j, grav'a'j, korekt'a'j, sen'mov'a'j kvazaŭ ili est'us vaks'o'pup'o'j. La ĉeval'o'j, kiu'j de kelk'a'j tag'o'j ne promen'ad'is pro la mal'bon'a veter'o, sen'pacienc'e frap'is la ter'o'n per si'a'j huf'o'j, subit'e sku'ad'is si'a'j'n kap'o'j'n kaj al'ĵet'is sur la pavim'o'n la ŝaŭm'o'n, kiu blank'ig'is ili'a'j'n en'buŝ'aĵ'o'j'n.

       Ĉiu'j est'is kun'iĝ'int'a'j supr'e de la ŝtup'o'j: oni atend'is por el'ir'i nur sinjor'in'o'n de Blasan'o. Ĉi tiu al'kur'is, ĉagren'et'a, ĉar ŝi mal'fru'iĝ'is. La lake'o, mal'supr'e'n'ir'int'e el si'a sid'ej'o, mal'ferm'is la kaleŝ'pord'o'n. Sed en moment'o kiam la mal'jun'a sinjor'in'o met'is la pied'o'n sur la ĉar'o'ŝtup'o'n, la ĉeval'o'j, mal'pacienc'a'j pro tro long'a sen'mov'ec'o, far'is antaŭ'e'n ne'atend'it'a'n ek'mov'o'n. La duk'in'o, per'fort'e frap'it'a de la pord'o, est'is rapid'ig'it'a sur la ŝtup'o'j'n: la rad'o, supr'e'n'ir'is sur ŝi'a'n krur'o'n, kiu tuŝ'is nur la rand'o'n de la ŝtup'o sed ne kontakt'iĝ'is kun la plat'a supr'aĵ'o, kaj ĝi'n romp'is tuj'e kun sek'a bru'o, kiu est'is aŭd'it'a de ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j. Van'e la vetur'ig'ist'o al'tir'is la brid'o'j'n: est'is tro mal'fru'e. Pli'e tiu mov'ad'o mal'antaŭ'e'n ir'ig'is la vetur'il'o'n, kiu du'a'foj'e pas'is sur la membr'o romp'it'a, pli'grav'ig'ant'e la vund'o'n far'it'a'n. Sinjor'in'o de Blasan'o puŝ'is terur'a'n kri'eg'o'n kaj sven'is. Oni rapid'is al ŝi; kun mult'a'j antaŭ'zorg'o'j oni ŝi'n re'al'port'is en ŝi'a'n ĉambr'o'n, kaj sen'prokrast'e oni ven'ig'is la kurac'ist'o'n. Ne'util'e al'don'i, ke la vojaĝ'o est'is re'met'it'a al epok'o tut'e ne'kon'it'a.

       La doktor'o sku'is la kap'o'n, vid'ant'e ost'romp'o'n tiel mal'simpl'a'n. Moment'e eĉ li parol'is pri la ebl'ec'o de membr'a de'tranĉ'o. Sed, al'met'int'e unu'a'n provizor'a'n bandaĝ'o'n, li konsil'is, ke oni tuj telegraf'u Pariz'e'n, kaj ke oni ven'ig'u por konsil'iĝ'o unu el majstr'o'j de la ĥirurgi'o, la profesor'o'n nelatonon.

       La scienc'princ'o opini'is la sam'a'j'n mal'cert'ig'o'j'n ol si'a provinc'a koleg'o, kaj li konsil'is la sam'a'n kurac'manier'o'n.

       Post'e, klar'ig'int'e ke, se la re'san'iĝ'o ne est'as ne'ebl'a, tamen ĝi plen'um'iĝ'os nur post tre long'a temp'o, li el'ir'is, rekomend'ant'e, ke oni tuj li'n sci'ig'u, ĉu okaz'e al'ven'us ia mal'trankvil'ig'a simptom'o.

       Dum la unu'a'j tag'o'j, kiu'j post'ven'is post la akcident'o, la jun'a duk'o sent'is ĉagren'o'n tiel plor'ig'a'n pro la mal'feliĉ'o frap'int'a li'a'n patr'in'o'n, ke li eĉ ne pri'pens'is al la prokrast'o, kiu'n tiu mal'san'o trud'os al li'a edz'iĝ'o. Sed post kelk'e da temp'o, kiam la unu'a'j ek'tim'o'j est'is iom mal'aper'int'a'j, li tim'em'e parol'is pri tio kun la markiz'o.

       Ĉi tiu tre facil'e al li kompren'ig'is ke, kvankam li'a mal'pacienc'o est'as tre rajt'a, tamen ne est'us konven'e, ke oni fest'u tiu'n ceremoni'o'n, tiel long'e kiam sinjor'in'o de Blasan'o est'os ne'kapabl'a ĉe'est'i ĉe ĝi.

       — Prokrast'o de kelk'a'j monat'o'j, daŭr'ig'is Raŭl'o, est'as konsider'ot'a kiel ne'grav'aĵ'o, kiam oni hav'as antaŭ si long'a'n viv'ad'o'n por est'i feliĉ'a'j.

       Kaj la semajn'o'j post'ven'is post la semajn'o'j. La ost'romp'o firm'iĝ'is, sed mal'rapid'eg'e; ĉar mult'a'j ost'er'o'j nask'is ĉiu'moment'e nov'a'j'n absces'o'j'n, kiu'j prokrast'is la re'san'iĝ'o'n. Tamen la ĝeneral'a fart'o ĉiam montr'iĝ'is kontent'ig'a; kaj la tim'o'j esprim'it'a'j de la fam'a kirurg'o ne efektiv'iĝ'is. Tio, klar'ig'is la doktor'o de la land'o, de'ven'as de la grand'a pur'ec'o de l’aer'o spirit'a en Prelong'o.

       Se la prokrast'o trud'it'a al la ge'edz'iĝ'o mult'e ĉagren'is la jun'a'n duk'o'n, ne est'is sam'e por Matildo. De la abomen'ind'a atak'o de Viktor'o, ŝi ne pov'is pens'i sen'trem'et'e ke, kiam ŝi est'os edz'in'o, Gaston'o hav'os sur ŝi'a person'o ne'protest'ebl'a'j'n rajt'o'j'n, kaj ke ŝi est'os dev'ig'it'a vol'e konsent'i tio'n, kio'n la kapitan'o prov'is propr'ig'i al si per la per'fort'o. Pro tiu pens'o, ŝi sent'is si'n trem'et'ant'a. Ŝi ne pov'is kompren'i kia'manier'e simpl'a formul'o civil'a kaj religi'a pov'as konven'ig'i kaj eĉ moral'ig'i ag'o'n tiel ted'eg'ig'a'n, kaj ali'form'ig'i en dev'o'n afer'o'n, kiu al ŝi aper'is laŭ ĝi'a plej mal'bel'eg'a vid'aĵ'o. Ŝi oft'e parol'ad'is pri tio kun valentin'o, sed kompren'ebl'e per vort'o'j mal'preciz'a'j. Instru'it'a de l’eksperiment'ad'o, fraŭl'in'o de Savinako malic'e rid'et'is, kaj nur respond'is, ke iam ŝi kon'is inter ŝi'a'j amik'in'o'j kelk'a'j'n nov'edz'in'iĝ'int'o'j'n, kiu'j trov'is en la edz'in'ec'o neniu'n afer'o'n ted'ig'a'n, kontraŭ'e.

       De si'a el'ir'o el Prelong'o, sinjor'o de Ruvezo skrib'is regul'e al Gaston'o long'a'n kaj ĉiu'semajn'a'n leter'o'n, kiu'n la jun'a duk'o diligent'e leg'is antaŭ la kun'iĝ'ant'a famili'o. Kiam li ricev'is la unu'a'j'n leter'o'j'n, la jun'ul'o est'is iom mir'ig'it'a pri tiu bezon'o al korespond'ad'o, kiu mal'bon'e rilat'is kun la kutim'o'j de li'a amik'o. Sed, ĉar sinjor'o de Blasan'o est'is proviz'it'a de tre delikat'a sprit'ec'o, li tre rapid'e kompren'is, ke Frederik'o uz'as li'n kiel risort'plank'o'n, difin'it'a'n re'send'i al la cel'it'in'o la esprim'o'n de sent'o'j, al kiu'j Frederik'o alud'is, per konfuz'a'j fraz'o'j, dum la vesper'o de la kur'ad'ĉas'o. Kun la plej ĝentil'a afabl'ec'o Gaston'o part'o'pren'is tiu'n lud'o'n. Kiam li respond'is al sinjor'o de Ruvezo, neniam li forges'is al'don'i post'skrib'e, ke fraŭl'in'o de Savinako ĉiam ĝu'as bon'eg'a'n fart'o'n, kaj ke ŝi ŝajn'e aŭskult'is la leg'ad'o'n de li'a last'a leter'o kun la plej vid'ebl'a interes'o.

       Subit'e ĉes'is la al'ven'o de graf'a'j leter'o'j al la kastel'o.

       Unu'e oni kred'is, ke la poŝt'o mal'fru'iĝ'as, kaj oni ne est'is tro mal'trankvil'a pro tio. Post la unu'a semajn'o, la amik'o'j de la graf'o far'iĝ'is iom mal'kviet'a'j. Sed kiam la monat'o est'is tut'e flu'int'a, dum kiu neniu leter'o al'ven'is al Prelong'o, sinjor'o de Blasan'o kaj la markiz'o est'is cert'a'j ke dev'ig'e tia silent'o kaŝ'as grav'aĵ'o'j'n. Pri valentin'o, ŝi ne viv'is plu. Ĉiu'maten'e, kiam la pord'ist'o don'is al la ĉambr'ist'o la leter'ar'o'n trov'it'a'n en la skatol'o, ŝi trov'iĝ'is tie kaj ĵet'is rapid'a'n rigard'o'n sur la plet'o'n plen'a'n da kovert'o'j.

       Ĉar neniam ŝi re'kon'is la skrib'ec'o'n de Frederik'o, ŝi rapid'is al si'a ĉambr'o kaj en ĝi'n si'n en'ferm'is, por plor'i sol'a dum mult'a'j hor'o'j. Ŝi sci'is kiel ŝi est'is am'at'a: sed sam'e ŝi sci'is kiel ŝi'a am'ant'o est'is kuraĝ'a kaj mal'ŝat'is la danĝer'o'n. Se li ne skrib'as, tio de'ven'as ne de indiferent'ec'o, ne de forges'o: tio okaz'as nur ĉar li si'n ĵet'is en milit'a'n aventur'o'n, simil'a'n al tiu'j, kiu'j'n li al ŝi iam rakont'is, kaj kiu'j'n ŝi ne pov'is aŭskult'i ne pal'iĝ'ant'e. Malgraŭ aŭ prefer'e pro li'a mal'tim'o li ne re'ven'is el ĝi.

       Fin'e la fart'o de la jun'ul'in'o vid'ebl'e difekt'iĝ'is. Ŝi ne perd'is si'a'n dik'ec'o'n, kiu kontraŭ'e ŝajn'is pli'grand'iĝ'i; sed ŝi'a'j trajt'o'j lac'a'j, ŝi'a'j okul'o'j kav'a'j, ŝi'a pal'a mien'o perfid'is la moral'a'j'n sufer'o'j'n, kiu'j'n ŝi toler'is sen'plend'e, kaj kiu'j ŝi'n iom post iom mal'san'ig'is, dum la long'a'j hor'o'j de ŝi'a'j sen'dorm'a'j nokt'o'j. Tio far'iĝ'is tiel vid'ebl'a, ke la markiz'in'o est'is kor'tuŝ'it'a.

       — Mi'a kar'a infan'in'o, ŝi dir'is iam, vi sufer'as, vi eĉ mult'e sufer'as. Dir'u al mi kio'n vi hav'as.

       — Sed nenio'n, sinjor'in'o.

       — Vi est'as la intim'a amik'in'o de mi'a fil'in'o: kaj vi sci'as, ke ni ĉiu'j vi'n am'as mult'e.

       — Ho, jes ! tio'n mi sci'as. Sed, kred'u mi'n, mi ne est'as mal'dank'em'a. Mi'a kor'o super'flu'as pro dank'ec'o.

       — Nu, kial vi ne konfid'as al mi kiel al du'a patr'in'o ? Kial vi ne konfes'as la sekret'o'n, kiu vi'n sufok'as ?

       — Kiu al vi kred'ig'as, ke mi hav'as sekret'o'n ? Ŝajn'as, ke mi'a sin'ten'ad'o...

       — Infan'in'o ! Vi do ne vid'as, ke mi sci'as ĉio'n.

       Aŭd'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, valentin'o preskaŭ sven'is pro mir'o kaj mal'trankvil'ec'o. Kio'n signif'as tiu'j parol'o'j dir'it'a'j de sinjor'in'o de Prelong'o:” Mi sci'as ĉio'n ”?

       Rid'et'ant'e, la markiz'in'o daŭr'ig'is:
— Vi am'as sinjor'o'n de Ruvezo. Kiam vi kred'is, ke vi kaŝ'is vi'a'n sekret'o'n en la plej profund'a'n part'o'n de vi'a kor'o, vi ne ek'vid'is ke per vi'a'j parol'o'j, per vi'a'j gest'o'j, eĉ per vi'a'j silent'o'j, vi ĝi'n perfid'is ĉiu'moment'e. Tiel ceter'e ag'as ĉiu'j am'ant'o'j. Ĉar vi ne hav'as sci'ig'o'j'n pri la graf'o, jen est'as pro kio vi mal'san'iĝ'as. Vi li'n kred'as en danĝer'o, ebl'e mal'viv'a. Tiu dub'o vi'n pere'ig'as.

       La jun'ul'in'o ek'plor'eg'is.

       — Vi do vid'as, mi'a kar'a valentin'o, ke mi diven'is. Sinjor'o de Ruvezo est'as perfekt'a ĝentil'hom'o: la grand'eg'a serv'o de li far'it'a al ni li'n far'is ni'a'n amik'o'n. Mi opini'as, ke li est'as tut'e ind'a de la am'o, kiu'n li al vi inspir'is.

       Post tiu'j vort'o'j, fraŭl'in'o de Savinako spir'is: la markiz'in'o kon'is nur part'o'n de la ver'o.

       — Kial mal'esper'i ? daŭr'ig'is sinjor'in'o de Prelong'o. Tiu mal'est'o de leter'o'j pruv'as nenio'n. En la last'a, kiu'n ni ricev'is de li, ĉu li ne dir'is ke kred'ebl'e li est'os send'it'a al El Goléa. Sed tiu antaŭ'gvardi'a posten'o trov'iĝ'as mez'e de la dezert'o. Preskaŭ ĉiam mank'as la komunik'rimed'o'j. Oni hav'as nur karavan'o'j'n tro oft'e rab'it'a'j'n de Tuareg'o'j. Dum vi ĉagren'iĝ'as, ebl'e sinjor'o de Ruvezo est'as tre trankvil'a en si'a fortik'aĵ'o, hav'ant'e kiel mal'amik'o'n mort'ig'ot'a'n de li nur la temp'o'n, kiu flu'as tro mal'rapid'e laŭ li'a dezir'o. Nu, infan'in'o mi'a, sek'ig'u vi'a'j'n larm'o'j'n, kis'u mi'n kaj esper'u.

       Kaj ŝi met'is am'em'a'n kis'ad'o'n sur la frunt'o'n de valentin'o, kiu pli'mult'ig'is ankoraŭ si'a'j'n plor'ad'o'j'n: sed tiu'foj'e ili est'is larm'o'j de dank'em'o.

       Malgraŭ tiu'j konsol'a'j parol'o'j, la jun'ul'in'o rest'is mal'gaj'a; kaj ŝi'a fart'o far'iĝ'is pli kaj pli mal'bon'a. Nun ŝi sufer'is vom'a'j'n bezon'o'j'n, kiu'j ŝi'n ek'kapt'is subit'e, eĉ mez'e de manĝ'ad'o'j, kaj ŝi'n dev'ig'is las'i la tabl'o'n, aŭ ne'venk'ebl'a'n lac'ec'o'n kun'ir'ant'a'n kun sen'ĉes'a dorm'bezon'o. La morgaŭ'a'n tag'o'n ĉiu'j tiu'j fenomen'o'j mal'aper'is; kaj ili'n anstataŭ'is ĉu sen'kaŭz'a bezon'o de kur'ad'o'j tra la kamp'ar'o, ĉu strang'a'j gust'o'j, kiu'j neniel rilat'is kun la delikat'ec'o de ŝi'a eduk'ad'o.

       Ia'n tag'o'n, fraŭl'in'o de Savinako promen'ad'is en la kamp'o'j kun Matildo kaj la markiz'in'o. Ŝi vid'is kamp'ar'an'o'j'n, kiu'j manĝ'is lard'a'n sup'o'n. Ŝi tiel fort'e dezir'is far'i la sam'o'n, ke moment'e ŝi tim'is, ke tiu bezon'o ne est'os venk'ebl'a de ŝi. Post kelk'a'j paŝ'o'j, ĉar tiu dezir'o ŝi'n tro sufer'ig'is, ŝi serĉ'is en si'a poŝ'o kvazaŭ ŝi est'us perd'int'a io'n, kaj pet'eg'is sinjor'in'o'n de Prelong'o kaj ŝi'a'n fil'in'o'n, ke ili daŭr'ig'u si'a'n promen'ad'o'n, al'don'ant'e ke ŝi re'kun'iĝ'os ili'n post kelk'a'j minut'o'j: tiam ŝi re'ven'is kur'ant'e apud la kamp'ar'an'o'j'n. Met'int'e en ili'a'n man'o'n mon'er'o'n da dek frank'o'j, ŝi pet'is la permes'o'n gust'um'i ili'a'n lard'o'sup'aĵ'o'n. Komenc'int'e, ŝi ĝi'n manĝ'eg'is ĝis la last'a pan'pec'et'o, bedaŭr'ant'e ke ne trov'iĝ'as pli'o en la kaserol'o.

       Strang'a afer'o ! Ŝi'a mal'fort'a stomak'o, kiu antaŭ'tag'e ne pov'is toler'i fluid'a'n ov'o'n, tre facil'e digest'is la dens'a'n mastik'o'n, kaj pro tio ne eĉ mal'san'et'iĝ'is.

       Mult'a'j'n foj'o'j'n, la markiz'in'o esprim'is la dezir'o'n, ke valentin'o konsil'iĝ'u kun la doktor'o, kiam li far'as si'a'n ĉiu'tag'a'n vizit'o'n al sinjor'in'o de Blasan'o. Sed ĝis nun la jun'ul'in'o obstin'e rifuz'is li'a'n ekzamen'o'n. Eĉ, por ke li ne ŝi'n renkont'u, ĉiu'tag'e ŝi el'pens'is nov'a'n pretekst'o'n por for'ir'i la kastel'o'n dum la hor'o de li'a vizit'o.

       La fart'o de la duk'in'o ĉiam pli'bon'iĝ'is sed tiel mal'rapid'e, ke ne est'is ankoraŭ antaŭ'vid'ebl'a la epok'o en kiu la ge'edz'iĝ'o est'os ebl'a. Cert'e sinjor'in'o de Blasan'o dir'is:
— Oni tre bon'e pov'as ĝi'n fest'i, kvankam mi ne ĉe'est'os en ĝi: mi don'os skrib'e mi'a'n konsent'o'n.

       Sed Matildo respond'is sen'ŝancel'e al si'a bo'patr'in'o:
— Mi ne vol'as, ke la ag'o la plej grav'a de mi'a viv'o okaz'u en kondiĉ'o'j tiel mal'gaj'a'j. La neces'o uz'i tiu'n rimed'o'n difekt'us mi'a'n ĝoj'o'n.

       Fund'kor'e feliĉ'a pro tiu sent'a delikat'ec'o, la duk'in'o ĉiu'tag'e montr'is al si'a bo'fil'in'o amik'em'o'n pli kaj pli kresk'ant'a'n. Sol'a Gaston'o est'is iom ĉagren'a, vid'ant'e kiel mal'fort'e li'a fianĉ'in'o dezir'as la edz'in'iĝ'o'n. Tamen, ĉar li kred'is, ke tiu decid'o de'ven'as de ĝentil'ec'a sent'o ebl'e tro'grand'ig'it'a, li al ŝi facil'e pardon'is, ĉar tiu sent'o el'montr'iĝ'is pro li'a patr'in'o. Se la mal'feliĉ'a fraŭl'o est'us suspekt'int'a la ver'a'n motiv'o'n, kiu instig'is la jun'ul'in'o'n, kred'ebl'e ne nur li est'us prokrast'int'a si'a'n unu'iĝ'o'n kun ŝi, sed pli'e li est'us kompren'ig'int'a al la markiz'o, ke tiu projekt'o de long'a temp'o kultur'it'a, far'iĝ'is rev'o tut'e ne efektiv'ig'ebl'a.

       Se la re'san'iĝ'o de sinjor'in'o de Blasan'o mal'rapid'iĝ'is, ne est'is sam'e por tiu de Viktor'o. Dank’al si'a jun'ec'o kaj la am'o de Josefino, la kapitan'o est'is tut'e re'san'ig'it'a.

       Sed, ĉar li'a fart'o iom mal'fort'ig'it'a de la mal'san'o, ne ebl'ig'is la re'pren'o'n de milit'serv'o tiel lac'eg'ig'a kiel tiu de l’Afrik'a milit'ad'o, li skrib'is al si'a regiment'estr'o kaj pet'is de li daŭr'ig'o'n de si'a liber'temp'o, kiu al'ven'is al la fin'o.

       Por klar'ig'i si'a'j'n vund'o'j'n, kompren'ebl'e li rakont'is histori'o'n tut'e fantazi'a'n.

       Post'e li al'ir'is al la urb'o por pet'i atest'o'n de la milit'kurac'ist'o: li al'don'is al si'a leter'o tiu'n neces'eg'a'n skrib'aĵ'o'n kaj send'is la tut'o'n al si'a hierarki'a ĉef'o.

       La respond'o de la regiment'estr'o ne mal'fru'iĝ'is. Dezir'ant'e montr'i al la kapitan'o, ke li tre mult'e li'n ŝat'as, ne nur li konsent'is li'a'n pet'o'n, sed pli'e li vol'is, ke tiu permes'aĵ'o est'u al'port'it'a de unu el koleg'o'j de Viktor'o, la leŭtenant'o karadel'o, kiu re'ven'is Franc'uj'o'n.

       — Ĉar vi est'as dev'ig'at'a tra'ir'i Prelong'o'n, por al'ir'i al vi'a famili'o, li dir'is iam al la jun'a oficir'o, est'u do sufiĉ'e afabl'a por halt'i en tiu urb'o, kaj kon'ig'i al la kapitan'o linŝard'o la ĉagren'o'n, kiu'n mi sent'is, kiam mi ek'sci'is la mal'feliĉ'o'n al li okaz'int'a'n.

       Kompren'ant'e ke tiu pet'o est'as nur komand'o mask'it'a, karadel'o respond'is al la regiment'estr'o, ke li trankvil'iĝ'u, ĉar la komisi'o est'os plen'um'it'a.

       Viktor'o est'is tre flat'it'a de tia proced'o. Dum la kelk'a'j tag'o'j, kiu'j'n la leŭtenant'o viv'is en Prelong'o, ĉiu'j farm'o'loĝ'ant'o'j klopod'is, por ke la send'it'o de la regiment'estr'o, re'ven'int'e al si'a korpus'o, for'port'u la plej bon'a'n memor'o'n de la gast'ad'o de li ricev'it'a.

       Ek'sci'int'e ke ĉe'est'as en la vilaĝ'o oficir'o de l’Afrik'a arme'o, valentin'o ek'trem'et'is. Ŝi pens'is ke ebl'e tiu jun'ul'o pov'os don'i al ŝi sci'ig'o'j'n pri la vir'o, kiu'n ŝi am'as. Pro tio, ŝi pet'eg'is matild'o'n, ke ŝi instig'u si'a'n patr'o'n al inter'vid'iĝ'o kun la leŭtenant'o. La markiz'o, kiu si'a'vic'e est'is pli kaj pli mal'trankvil'a pri la sort'o de Frederik'o, akcept'is sen'protest'e la propon'o'n de si'a fil'in'o. Do li skrib'is al karadel'o leter'o'n en kiu li dir'is:
— Mi est'us tre feliĉ'a inter'parol'ad'i kun vi pri afer'o kiu'n mi kon'ig'os. Do est'u sufiĉ'e afabl'a por far'i al mi la honor'o'n akcept'i vesper'manĝ'a'n invit'o'n en la kastel'o.

       La leŭtenant'o ĝoj'e konsent'is. La manĝ'ad'o est'is tre kor'a. La vesper'o pas'iĝ'is en la vintr'o'ĝarden'o, en kiu la markiz'in'o prezent'ig'is la te'o'n.

       Sinjor'o de Prelong'o sprit'e parol'is pri mult'a'j afer'o'j; post'e, si'n turn'ant'e al karadel'o:
— Je Di'o, leŭtenant'o, li dir'is, mi est'as ne'kon'it'a de vi.

       Kred'ebl'e mi'a invit'o ŝajn'is al vi tre strang'a: tamen las'u mi'n vi'n dank'i pro vi'a akcept'o.

       karadel'o si'n klin'is, ne respond'ant'e kaj atend'ant'e tio'n, kio'n oni pet'os de li.

       En tiu moment'o, Matildo al'proksim'iĝ'is fraŭl'in'o'n de Savinako kaj dir'is mal'laŭt'e:
— Ven'u do; mi vol'us montr'i al vi kiel delikat'e la tabak'uj'o est'as re'star'ig'it'a. Neniam mi far'is pentr'aĵ'o'n pli ŝat'ind'a'n. Est'as ne'ebl'e ek'vid'i eĉ la plej mal'grand'a'n ripar'o'n.

       — Mi dank'as vi'n, Matildo, respond'is valentin'o rid'et'ant'e mal'ĝoj'e. Vi est'as bon'a kiel ĉiam. Ĉar vi antaŭ'vid'as mal'bon'a'n nov'aĵ'o'n, vi vol'as mi'n for'ir'ig'i.

       — Sed mi ĵur'as...

       — Ne ĵur'u; vi dir'us mensog'o'n.

       — Nu, kiam eĉ tio est'us real'a ? Por ke la ver'o est'u pli facil'e kon'it'a, ĉu ne est'as pli bon'e, ke vi for'est'u ? Ebl'e vi'a ĉe'est'o ĝen'os tiu'n sinjor'o'n, kaj mal'help'os, ke li parol'u liber'e.

       — Ho ! amik'in'o mi'a, vi ne kred'as eĉ unu vort'o'n pri parol'o'j de vi dir'it'a'j. Vi sci'as ke la leŭtenant'o karadel'o tut'e ne sci'as la natur'o'n de lig'il'o'j, kiu'j mi'n jung'as kun Frederik'o. Do iel mi ne pov'as li'n ĝen'i. Ceter'e, daŭr'ig'is la jun'ul'in'o ekscit'iĝ'ant'e, tia ne'cert'ec'o mi'n mort'ig'as. Mi pli am'as kon'i la ver'o'n tuj, kia ajn dolor'ig'a ĝi est'u.

       La du amik'in'o'j, kiu'j, por parol'i pli sen'mal'help'e, est'is al'ir'int'a'j ĝis la fund'o de la ĝarden'o, re'ven'is apud la tabl'o'n, sur kiu lini'iĝ'is mal'dik'a'j tas'o'j el porcelan'o. En tiu moment'o, la markiz'o dir'is al si'a gast'o:
— Vi kred'ebl'e kon'is jun'a'n sub-leŭtenant'o'n nom'it'a'n Frederik'o de Ruvezo.

       — Ho, jes, tre bon'e.

       Pro tiu'j vort'o'j la kor'o de valentin'o bat'is romp'ebl'e.

       Ŝi'a'j bel'a'j okul'o'j paf'is al la fremd'ul'o rigard'o'n tiel bor'ant'a'n, ke ĝi ŝajn'is fos'ont'a li'a'n cerb'o'n tra la krani'o, por ĉerp'i li'a'n pens'o'n, antaŭ kiam li ĝi'n el'ir'ig'os.

       — Li est'as unu el ni'a'j amik'o'j, daŭr'ig'is Raŭl'o. Ĝis tiu'j last'a'j semajn'o'j, ni regul'e ricev'is sci'ig'o'j'n pri li. Sed li'a'j leter'o'j subit'e ĉes'is. Ni ne sci'as tio'n, kio li far'iĝ'is. Ĉu vi tio'n kon'as, sinjor'o, kaj ĉu vi pov'as ni'n sci'ig'i pri tio ?

       Aŭd'int'e tiu'j'n parol'o'j'n, la frunt'o de la jun'a oficir'o vid'ebl'e mal'ĝoj'iĝ'is.

       — Ne, sinjor'o: nek mi, nek iu inter mi'a'j koleg'o'j est'as kapabl'a cert'ig'i akurat'e tio'n, kio'n Ruvezo far'iĝ'is.

       valentin'o pal'eg'iĝ'is: el'tir'int'e si'a'n poŝ'tuk'o'n, ŝi plen'dent'e ĝi'n mord'is por halt'ig'i la plor'eg'o'j'n. Ĉiu'j silent'is kor'tuŝ'e. Fin'e la markiz'in'o re'nask'is la inter'parol'ad'o'n, dir'ant'e:
— Ĉu est'us mal'diskret'e pet'i de vi en kiu lok'o li trov'iĝ'is kaj kio'n li far'is, la last'a'n foj'o'n kiam vi li'n vid'is ?

       — Ne, sinjor'in'o. Mi parol'os pri Ruvezo tiel pli volont'e, ke tio, kio'n mi rakont'os, est'os tut'e laŭd'plen'a por li.

       — Parol'u, sinjor'o, parol'u.

       — Est'is maten'e. Trov'iĝ'is en El-Goléa du skadr'o'j de Afrik'ĉas'ist'o'j, kiu'j'n mi part'o'pren'is, kaj la infanteri'a regiment'o, en kiu vi'a amik'o est'as oficir'o. La antaŭ'a'n nokt'o'n est'is atak'it'a'j la antaŭ'posten'o'j. La regiment'estr'o, kiu komand'as la fortik'aĵ'o'n, decid'is ke li prov'os milit'el'ir'o'n por far'i ekzempl'o'n. Part'o de la garnizon'o antaŭ'e'n'ir'is.

       Ĉar la mal'amik'o si'n mal'vid'ig'is, la ĉef'o halt'ig'is la korpus'o'n kaj de'met'is korpus'er'o'n, al kiu li komisi'is la re'kon'o'n de marabut'o star'ant'a post kelk'a inter'spac'o. Oni opini'is ke tiu konstru'aĵ'et'o kred'ebl'e liver'is rifuĝ'ej'o'n al la for'kur'ant'o'j. Al Ruvezo, kiu ĉef'is la mal'grand'a'n band'o'n, oni ordon'is sen'kompat'a'n batal'o'n. Mi trov'iĝ'is kun mi'a'j rajd'ist'o'j, en la flug'il'o'j, por li'n help'i, se li est'us atak'it'a. Subit'e ar'o da Arab'o'j, ne ek'vid'it'a'j de ni pro fald'o de l’eben'aĵ'o, rapid'is al ni. Post paf'ad'o mult'a kaj korp'o'tuŝ'e paf'it'a, ili for'kur'is sam'manier'e kiel ili est'is al'ven'int'a'j, galop'e de si'a'j mal'grand'a'j ĉeval'o'j, las'ant'e sur la batal'kamp'o kelk'a'j'n mort'ant'o'j'n kaj vund'it'o'j'n. La infanteri'o sam'e est'is grav'e tuŝ'it'a: ĝi eĉ est'is dev'ig'it'a iom re'en'ir'i mal'antaŭ'e'n pro la per'fort'o de l’atak'o. Pro tio, kiam, persekut'int'e la for'kur'ant'o'j'n, mi re'ven'is al ĝi por ĝi'n kolekt'i, mi ĝi'n re'trov'is nur mal'proksim'e de la lok'o en kiu okaz'is la batal'o. Mir'ant'e, ĉar mi ne renkont'is la oficir'o'n, kiu ĝi'n ĉef'as, mi pet'is de ĉef'serĝent'o, ĉu sinjor'o de Ruvezo est'is mort'ig'it'a dum la batal'o. Tiu vir'o respond'is, ke li ne sci'as, ĉar li est'is tro okup'it'a pro la mem'defend'o, por atent'i al tio, kio okaz'is ĉirkaŭ li. Dev'ig'at'a pren'i la komand'o'n de la tut'a korpus'o, ĉar mank'is ĝi'a ĉef'o, mi provizor'e dev'is for'las'i ia'n serĉ'ad'o'n, kaj al'konduk'i al la tend'ar'o tio'n, kio rest'is el la mal'grand'a band'o. La morgaŭ'a'n tag'o'n nur ni pov'is al'ir'i al la batal'kamp'o, kaj en'ter'ig'i ni'a'j'n mal'viv'ul'o'j'n.

       — Tiam sinjor'o de Ruvezo ne trov'iĝ'is inter ili ? pet'is sinjor'o de Prelong'o.

       — Ne, sinjor'o; ni mal'kovr'is neniu'n post'sign'o'n pri tiu mal'feliĉ'a oficir'o.

       — Kial vi parol'as tia'manier'e ? respond'is la markiz'in'o.

       Ĉar vi trov'is neniu'n diven'ig'aĵ'o'n pri la sort'o de ni'a amik'o, kred'ebl'e li'n oni milit'kapt'is. Do rest'as esper'o.

       — Ve ! sinjor'in'o, mi vol'us ĝi'n part'o'pren'i. Sed mi kon'as ruvez'o'n: li ne est'as vir'o, kiu'n oni kapt'as sen'batal'e. Kred'ebl'e li kar'e vend'is si'a'n viv'o'n; li fal'is, nur post kiam li est'is far'int'a ĉirkaŭ si amas'o'n da kadavr'o'j. Kiam li est'is vund'it'a sufiĉ'e grav'e por ke iu defend'o est'u ne'ebl'a de li, tiam sed nur tiam, li est'is kapt'it'a kaj for'port'it'a.

       — Tio sen'valor'iĝ'as, dum li est'as ĉiam viv'a.

       — Ve ! respond'is la oficir'o per voĉ'o mal'laŭt'a, si'n turn'ant'e al la markiz'o por est'i aŭd'at'a nur de li, Arab'o'j hav'as abomen'ind'a'n kutim'o'n: ili tranĉ'as la kap'o'n de vund'it'o'j.

       Kvankam karadel'o tre mal'laŭt'e parol'is, tamen valentin'o aŭd'is. Ŝi subit'e star'iĝ'is, puŝ'is ek'ĝem'o'n halt'ig'it'a'n de sufok'o, frap'is la aer'o'n per si'a'j brak'o'j kaj fal'is mal'antaŭ'e'n sur la sabl'o'n de l’ale'o. Ĉiu'j lev'iĝ'is, klopod'ant'e por don'i al ŝi la neces'a'j'n fleg'o'j'n. Ŝi'a sven'o daŭr'is almenaŭ dum kvar'on'o da hor'o. Fin'e kiam ŝi est'is iom'et'e re'san'iĝ'int'a, oni met'is la mal'san'ul'in'o'n sur apog'seĝ'o'n, kiu'n du fortik'a'j serv'ist'o'j port'is en ŝi'a'n ĉambr'o'n.

       Matildo kun ruĝ'a'j okul'o'j mal'ĝoj'e sekv'is si'a'n amik'in'o'n. Sinjor'in'o de Prelong'o ŝi'n kun'ir'is por cert'iĝ'i mem, ĉu al la jun'ul'in'o nenio mank'as. Kiam ŝi est'is trankvil'a pri ŝi'a fart'o, ŝi propon'is al si'a fil'in'o, ke ambaŭ real'ir'u al la ĝarden'o, sed, ĉar Matildo pet'is de si'a patr'in'o la permes'o'n rest'i apud si'a amik'in'o, la markiz'in'o mal'supr'e'n'ir'is sol'a.

       Dum ŝi'a for'est'o, sinjor'o de Prelong'o inform'is karadel'o'n pri la situaci'o, al li sci'ig'ant'e, ke fraŭl'in'o de Savinako est'as la fianĉ'in'o de la graf'o. La jun'a oficir'o grand'e si'n kulp'ig'is, dir'int'e parol'o'n, kiu en li'a buŝ'o hav'is terur'a'n ver'ŝajn'ec'o'n. La vesper'o fin'is silent'e; kaj kun profund'a mal'ĝoj'o la leŭtenant'o prem'is la man'o'n al li prezent'it'a'n de la markiz'o:
— Permes'u al mi, li dir'is al Raŭl'o, ke mi re'ven'u morgaŭ mi'n inform'i pri la jun'ul'in'o, kiu'n mi'a mal'prudent'a fraz'o frap'is tiel kruel'e.

       Kiam valentin'o est'is en'lit'ig'it'a, ŝi fal'is en rigid'a'n mal'vigl'ec'o'n: kaj Matildo tim'ig'it'a vol'is, ke la ĉambr'ist'in'o pet'u help'ad'o'n. Sed fraŭl'in'o de Savinako prem'is la man'o'n de si'a amik'in'o per prem'o tiel elokvent'a, ke ĉi tiu kred'is kompren'i, ke la mal'san'ul'in'o dezir'as rest'i sol'a por plor'i sen'mal'help'e. Ŝi do ek'el'ir'is, kiam valentin'o ŝi'n al'tir'is al si, kaj dir'is mal'laŭt'e:
— El'ir'ig'u Celest'in'o'n; mi dezir'us parol'i kun vi konfidenci'e.

       La serv'ist'in'o est'is send'it'a al la farmaci'ist'o por aĉet'i eter'o'n. Tuj kiam ŝi est'is for'ir'int'a, la du amik'in'o'j si'n reciprok'e rigard'is mal'ĝoj'e. Matildo tre bon'e kompren'is, ke valentin'o est'as rakont'ont'a al ŝi tre grav'a'n sekret'o'n, sed ke ŝi ne sci'as kia'manier'e komenc'i.

       — Nu, kar'ul'in'o mi'a, dir'is fraŭl'in'o de Prelong'o, vi ne dev'as tiel mal'esper'e vi'n ĉagren'i. Mi aŭskult'is tre atent'e, mi al vi cert'ig'as, la rakont'o'n de la leŭtenant'o: kaj en ĝi trov'iĝ'as tre konsol'ant'a afer'o: sinjor'o de Ruvezo ne est'as mort'ig'it'a.

       — Sed se li trov'iĝ'as inter la kapt'it'o'j, la afer'o est'as sam'a; ĉar Arab'o'j tranĉ'as ili'a'j'n kap'o'j'n.

       — Tio ne est'as tut'e cert'a. Mi akcept'os tiu'n mal'feliĉ'o'n nur kiam oni est'os re'trov'int'a la korp'o'n de Frederik'o, aŭ kiam oni hav'os ali'a'j'n pruv'o'j'n, ke li ne ekzist'as plu.

       — Sed, ni konjekt'u, ke li viv'as ankoraŭ, li'a kapt'it'ec'o kred'ebl'e est'os long'e'daŭr'a.

       — Ebl'e; sed tio ne'grav'iĝ'as. Kiam vi hav'os la cert'ec'o'n, ke li est'as sav'it'a, vi tre bon'e pov'os atend'i, ke vi'a fianĉ'o est'u re'don'it'a al vi. Ĉu mi ne atend'as por edz'in'iĝ'i, ke la fart'o de sinjor'in'o de Blasan'o est'u re'star'ig'it'a ?

       — Ho ! por vi, Matildo, la afer'o ne est'as sam'a. Facil'e vi pov'as prokrast'i vi'a'n unu'iĝ'o'n kun la duk'o. Pri mi, est'as ne'ebl'e.

       — Kial ?

       — Promes'u al mi, Matildo, ĵur'u sur tio'n, kio est'as al vi plej sankt'eg'a, ke vi absolut'e silent'os pri tio, kio'n mi al vi ek'konfid'os, kaj tio en kia ajn cirkonstanc'o.

       La jun'a kastel'mastr'in'o mir'e rigard'is si'a'n amik'in'o'n:
neniam ŝi est'is vid'int'a sur ŝi'a vizaĝ'o ŝajn'o'n tiel solen'a'n.

       Kor'tuŝ'it'a mem de la ĵur'o, kiu'n valentin'o pet'is de ŝi, ŝi prezent'is la man'o'n al krucifiks'o, dir'ant'e:
— Mi ĵur'as sur la anim'o'j'n de Prelong'o'j, mi'a'j pra'patr'o'j, kiu'j mort'is por la reĝ'o kaj por Franc'uj'o, ke neniam mi perfid'os la sekret'o'n, kiu'n vi al mi ek'konfid'os, kaj tio en kia ajn cirkonstanc'o.

       — Kaj ĉu vi ĵur'as sam'e, daŭr'ig'is valentin'o, ke vi ĉiam mi'n am'os, ke neniam vi mi'n mal'ben'os, ke neniam vi mi'n el'ĵet'os for de vi ?

       — Sed cert'e, kar'ul'in'o, kaj tut'kor'e; mi tio'n cert'ig'as. Sed fin'e kial tiu'j mister'o'j, kial tiu'j teatr'aĵ'o'j ?

       — Matildo, respond'is fraŭl'in'o de Savinako, kaŝ'ant'e si'a'n kap'o'n sur la brust'o'n de si'a amik'in'o, mi tro am'is sinjor'o'n de Ruvezo; kaj post ses monat'o'j, mi est'os patr'in'o.

      

ĈAPITRO OKA

    Tiu konfes'o frap'is fraŭl'in'o'n de Prelong'o kiel fulm'o'bat'o. Moment'e ŝi rest'is sen'respond'a: fin'e ŝi plekt'is la man'o'j'n, kaj ek'kri'is:
— Vi, kulp'a, valentin'o. Ha ! mi ĵur'as, mi est'is dub'int'a pri ĉiu ajn, sed ne pri vi.

       — Ho ! Di'o mi'a, mi est'as sufiĉ'e mal'feliĉ'a: ne mi'n mal'ben'u.

       — Sed fin'e, kio'n vi far'os ?

       — Mi ne sci'as.

       — Mi'a patr'in'o est'as bon'konsil'a: ŝi mult'e am'as vi'n. Mi est'as cert'a ke, malgraŭ vi'a kulp'o, ŝi vi'n pardon'os. Kial vi ne konfes'us al ŝi la ver'o'n ?

       — Matildo, memor'u ke vi ĵur'is sur la anim'o'j'n de Prelong'o'j, ke vi ne mi'n perfid'os.

       — Mi ĵur'is, kaj mi respekt'os mi'a'n ĵur'o'n, kio ajn al'ven'os. Sed kio mal'permes'as al vi tiu'n konfes'o'n ?

       — La honor'o de la nom'o, kiu'n mi port'as.

       Apud la lit'o de fraŭl'in'o de Savinako trov'iĝ'is skatol'et'o el koromandela lak'o: la jun'ul'in'o ĝi'n pren'is. Ĝi'n mal'ferm'int'e, ŝi el ĝi el'tir'is sin'sekv'e divers'a'j'n ali'land'a'j'n objekt'o'j'n, kiu'j'n ŝi pi'e met'is apud si'n. Fraŭl'in'o de Prelong'o rigard'is ŝi'n ag'ant'a'n, mir'ig'it'e. Fin'e, en la fund'o, valentin'o trov'is tio'n, kio'n ŝi serĉ'as. Ĝi est'is strang'form'a ponard'o, hav'ant'a lign'a'n pren'il'o'n kaj tranĉ'ant'o'n ond'o'lini'a'n: la pint'o est'is kovr'it'a de flav'brun'a ŝmir'aĵ'o simil'ant'a la rezin'o'n. Esplor'ist'o est'us facil'e re'kon'int'a en ĝi malajs'a'n kris'o'n.

       — Tiu skatol'et'o, dir'is respekt'em'e fraŭl'in'o de Savinako, en'hav'as ĉiu'j'n memor'aĵ'o'j'n, kiu'j'n mi'a patr'o kun'port'is de si'a vojaĝ'o al Sumatr'a. Ia'n tag'o'n, li est'is persekut'it'a de land'an'o: li re'turn'e'n'ir'is, li'n atend'is sen'ŝancel'e kaj li'n mort'ig'is korp'o'tuŝ'e per revolver'a kugl'o. Post'e li kapt'is tiu'n kris'o'n, per kiu la sovaĝ'ul'o pen'is li'n pere'ig'i, kaj ĝi'n konserv'is kiel memor'aĵ'o'n de l’okaz'int'aĵ'o. Nu; mi tio'n ĵur'as al vi, kar'ul'in'o mi'a, se iam mi'a hont'o est'as kon'at'a ne nur de vi sed pli'e de ali'a person'o, tiam mi puŝ'eg'os tiu'n ponard'o'n en mi'a'n brust'o'n.

       Parol'ant'e, ŝi ĝi'n sving'is: fraŭl'in'o de Prelong'o vol'is ĝi'n tir'eg'i el ŝi'a'j man'o'j:
— Zorg'u, Matildo; ne tuŝ'u ĝi'n. Ĝi est'is venen'ig'it'a de l’upas'a suk'o. Grat'aĵ'o, eĉ simpl'a pik'vund'et'o, est'as rapid'e mort'ig'a.

       Terur'it'a, la jun'a kastel'mastr'in'o re'en'ir'is. Sed dum ŝi'a amik'in'o re'lok'is la kris'o'n en la skatol'et'o'n, ŝi sincer'e admir'is tiu'n energi'o'n, kiu'n pli ol ĉiu ajn ŝi est'is kapabl'a kompren'i.

       Post silent'o, ŝi dir'is:
— Ha ! kiel vi dev'as li'n mal'am'i.

       — Kiu'n do ?

       — Sed tiu'n, kiu kaŭz'is vi'a'n mal'feliĉ'o'n.

       — Infan'in'o ! ek'kri'is valentin'o, kun rid'et'o de ne'difin'ebl'a kompat'o. Sed mi li'n am'as, sed mi li'n am'eg'as pli ankoraŭ ol kiam li est'is tie ĉi, mi'n kovr'ant'e per kis'ad'o'j.

       Ebl'e mi tren'os dum mi'a tut'a viv'o mizer'a'n ekzist'ad'o'n; ebl'e mi pro tio mort'os: neniam mi mal'ben'os la memor'o'n de Frederik'o, neniam mi blasfem'os tiu'n nom'o'n, kiu'n mi balbut'is mez'e de mi'a'j plej feliĉ'a'j am'el'montr'o'j.

       Kia ajn est'os la est'ont'ec'o al mi difin'ot'a, neniam mi pag'os tro kar'e la hor'o'j'n de ebri'ig'a'j plezur'eg'o'j, kiu'j'n mi pas'is inter li'a'j brak'o'j.

       Matildo far'iĝ'is rev'em'a. Kia do est'is tiu sent'o sufiĉ'e potenc'a por venk'i la mal'feliĉ'o'n, kaj or'um'i tut'a'n ekzist'ad'o'n ! Kaj kial ĝi est'as ne'kon'at'a de ŝi ?

       Post moment'o, ide'o tra'ir'is ŝi'a'n cerb'o'n.

       — Ĉar vi ne vol'as parol'i kun mi'a patr'in'o pri vi'a stat'o, ebl'e vi ne est'us sam'manier'e mal'konsent'ant'a pri mi'a mal'jun'a nutr'ist'in'o. Vi sci'as ke, antaŭ ŝi'a edz'in'iĝ'o, ŝi est'is akuŝ'ist'in'o. Kred'ebl'e ŝi vid'is mult'a'j'n simil'a'j'n okaz'o'j'n, kaj pov'os montr'i al ni la voj'o'n sekv'ot'a'n.

       — Ĉu vi est'as cert'a pri ŝi'a diskret'o ?

       — Vi sci'as mem, ke ĉiam ŝi est'is al mi sin'don'em'eg'a.

       Pli'e, de la mal'feliĉ'o okaz'int'a al kamuŝ'o, ŝi ŝuld'as al mi ĉio'n. Ĉar mi'a'j ge'patr'o'j sistem'e rifuz'as ĉiu'n kun'rilat'o'n kun ŝi kaj kun ŝi'a edz'o, vi pov'as est'i cert'a, ke ili ne perfid'os ni'n.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o tiel part'o'pren'is la interes'o'j'n de si'a amik'in'o, ke ŝi dir'is ni anstataŭ vi, ne tio'n rimark'ant'e.

       En tiu moment'o Celest'in'o re'ven'is, al'port'ant'a la eter'o'n aĉet'it'a'n de ŝi ĉe la farmaci'ist'o. La inter'parol'ad'o tiam halt'is.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, Matildo jung'ig'is si'a'n kaleŝ'o'n.

       Ĉar la markiz'in'o, demand'int'e valentin'o'n pri ŝi'a fart'o kaj ŝi'a dorm'ad'o dum la nokt'o pas'int'a, pet'is de jun'ul'in'o'j la cel'o'n de ili'a promen'ad'o, fraŭl'in'o de Prelong'o respond'is:
— Ni esper'as vetur'i ĝis la mar'o. Post la terur'a sku'ad'o sent'it'a hieraŭ de mi'a plend'ind'a amik'in'o, ŝajn'as al mi, ke la ocean'a blov'ad'o ŝi'n re'san'ig'os. Ni tag'manĝ'os ĉe mi'a nutr'ist'in'o, ĉar vi permes'as ke mi kelk'a'foj'e ŝi'n vizit'u, kaj nj re'ven'os por la vesper'manĝ'o.

       — Tre bon'e. Agrabl'e promen'ad'u.

       La kaleŝ'o el'ir'is, rapid'e tir'it'a de la markiz'a'j trot'ist'o'j.

       Kiam la patr'in'o kamuŝ'o ek'vid'is si'a'n jun'a'n protekt'ant'in'o'n kaj si'a'n amik'in'o'n, ŝi lev'is si'a'j'n brak'o'j'n al la ĉiel'o, aŭd'ig'ant'e kri'ad'o'j'n de bru'ant'a ĝoj'o.

       Dum la jun'ul'in'o'j mal'supr'e'n'ir'is el la kaleŝ'o, ŝi ek'kri'is:
— Nu, ĉu est'as vi, fraŭl'in'o'j: kiel afabl'a'j vi est'as ambaŭ, ven'ant'e vizit'i mal'jun'ul'in'o'n kiel mi'n. Sed en'ir'u do: kio'n mi pov'us prezent'i al vi ?

       — Unu'e tag'manĝ'o'n, mi'a bon'a nutr'ist'in'o, respond'is Matildo, post'e vi'a'n amik'ec'o'n, vi'a'n sin'don'em'o'n kaj vi'a'n diskret'o'n: ĉar kred'ebl'e ni bezon'os ĉiu'j'n tiu'j'n afer'o'j'n.

       — Pet'u de mi tio'n, kio'n vi vol'os; mi vi'n obe'os. Ha ! mi ne forges'is, mi'a kar'a infan'in'o, ke se mi manĝ'as pan'o'n, mi ĝi'n ŝuld'as al vi.

       En tiu moment'o, ŝi'a rigard'o fal'is sur valentin'o'n. La mal'jun'a akuŝ'ist'in'o ŝi'n ekzamen'is de la kap'o ĝis la pied'o'j. Ŝi'a mal'grand'a griz'a okul'o ŝajn'is ŝi'n esplor'i tiel detal'e, ke la jun'ul'in'o sent'is ruĝ'o'n de hont'o, kiu kovr'is ŝi'a'n vizaĝ'o'n.

       Al'tir'int'e matild'o'n apart'e'n, la mal'jun'ul'in'o dir'is en ŝi'a'n orel'o'n:
— Kial vi ne dir'is, ke vi'a amik'in'o est'as nun edz'in'o ?

       Antaŭ moment'o, mi ŝi'n vok'is: fraŭl'in'o. Ebl'e mi ne'vol'e ŝi'n ofend'is.

       — Sed per kio vi vid'as tio'n ? respond'is fraŭl'in'o de Prelong'o mir'ig'it'a.

       — Per kio, per kio, maĉ'ad'is la patr'in'o kamuŝ'o: ne est'as mal'facil'e diven'i per kio.

       Sed, memor'ant'e ke ŝi parol'as kun jun'ul'in'o:
— Nu, ŝi dir'is, supoz'u ke mi dir'is nenio'n. Mi nur konjekt'is.

       — Nu, mi'a bon'a nutr'ist'in'o, vi mal'bon'e konjekt'is; kaj antaŭ'ne'long'e vi est'is tut'e prav'a, ŝi'n vok'ant'e kiel vi far'is.

       La akuŝ'ist'in'o puŝ'is unu Ha ! tiel plen'a'n da mir'eg'o, ke valentin'o, kiu aŭd'is ĉio'n, ek'plor'eg'is.

       — Mi ĝust'e vid'is, murmur'is la edz'in'o de l’eks'gard'ist'o.

       Oni ne erar'ig'as mal'jun'a'n batal'ĉeval'in'o'n kiel mi'n. Kvankam mi ne kurac'is de temp'o tre long'a, tamen mi ne forges'is mi'a'n iam'a'n profesi'o'n. Mal'feliĉ'a fraŭl'in'o, ŝi al'don'is sopir'ant'e, mi mult'e vi'n plend'as.

       — Ho ! jes, ek'kri'is fraŭl'in'o de Savinako, al'proksim'iĝ'ant'e la mal'jun'a'n akuŝ'ist'in'o'n, mi est'as mizer'eg'a. Pro tio mi ven'as, por ke vi don'u al mi bon'a'n konsil'o'n.

       — Aŭd'u, dir'is Virgini'o, pri'pens'ant'e dum kelk'a'j minut'o'j: se vi trov'os rimed'o'n por klar'ig'i vi'a'n for'est'o'n dum ses monat'o'j, vi pov'os ven'i ĉi tie'n. La loĝ'ej'o ne est'as luks'a kiel en la kastel'o; sed fin'e, dank’al la mal'avar'ec'o de vi'a amik'in'o, nenio mank'as al ni. Mi pov'as cert'ig'i al vi, ke vi est'os bon'e fleg'at'a. Kiam al'ven'os la moment'o, mi vi'n liber'ig'os. Mi far'os mem la deklaraci'o'n en la urb'o'dom'o: mi eĉ sen'ŝancel'e el'pens'os rakont'o'n, se la ofic'ist'o'j montr'iĝ'as tro sci'vol'a'j. Ne tim'u, ŝi al'don'is, vid'int'e ke la jun'ul'in'o'j trem'et'is, aŭd'ant'e la vort'o'n ” urb'o'dom'o ”; ne tim'u: mi kon'as ĉiu'j'n el'ir'ej'o'j'n de tiu ŝajn'a sen'el'ir'ej'o. Post'e ni vart'ig'os la infan'o'n per nutr'ist'in'o. Tia'manier'e neniu suspekt'os io'n.

       — Sed ĉu vi ne tim'as ke vi'a edz'o...

       — kamuŝ'o ! Ha ! ne est'as konjekt'ebl'e, ke li mi'n mal'help'os pruv'i al vi mi'a'n dank'em'o'n. Kiam vi lok'is ĉi tie'n ni'n ambaŭ, ni ĵur'is, ke vi pov'os konfid'i al ni, kia ajn est'u la cirkonstanc'o. Prezent'iĝ'as okaz'o al vi pruv'i ni'a'n sin'don'em'o'n: tio sufiĉ'as. Vi pov'as fid'i al ni.

       En tiu moment'o, kamuŝ'o en'ir'is, flirt'ig'ant'e la dekstr'a'n manik'o'n de si'a vest'o, kiu'n ne pov'is plen'ig'i li'a for'est'int'a brak'o. Li jam ek'dir'is kelk'a'j'n fraz'o'j'n ĝentil'a'j'n por esprim'i al la fraŭl'in'o'j, kiel li est'as kor'tuŝ'at'a pro la honor'o, kiu'n al li ili far'as, ven'int'e li'n vizit'i, kiam li'a edz'in'o, halt'ig'ant'e li'a'j'n afabl'aĵ'o'j'n, li'n for'tir'is en apud'a'n ĉambr'o'n, dir'ant'e:
— Ven'u, mal'jun'ul'o mi'a; mi vol'as inter'parol'i kun vi.

       Rest'int'e sol'a'j, la du jun'ul'in'o'j si'n kubut'apog'is sur la fenestr'o'n, kiu rigard'as la mar'o'n. Dum ili vag'ig'is si'a'j'n okul'o'j'n al la horizont'a'j mal'proksim'aĵ'o'j, ili si'n sent'is tiel okup'at'a'j de si'a'j reciprok'a'j pens'o'j, ke ili ne el'parol'is eĉ unu vort'o'n.

       Post kvar'on'o da hor'o, kamuŝ'o re'en'ir'is.

       — Fraŭl'in'o, li dir'is, si'n turn'ant'e al valentin'o, kiu'n li salut'is tre respekt'e, mi'a edz'in'o al mi ĉio'n rakont'is. Vi bezon'as ni'n; vi pov'as ni'n uz'i. Se mi part'o'pren'us ankoraŭ la serv'ist'ar'o'n de li'a markiz'a Moŝt'o, mi dir'us:” ne ”:
ĉar tia ag'o est'us perfid'o al la mastr'o. Sed li mi'n for'pel'is kiel hund'o'n: mi ŝuld'as al li nenio'n. Mi bon'e sci'as ke li'n erar'ig'is la ŝajn'o'j: pro tio, mi ne li'n riproĉ'as mal'am'e:
sed nur tiu'n sen'kulp'ig'o'n mi pov'as don'i al li. Sed kontraŭ'e mi ĉio'n al vi ŝuld'as, vi'a fraŭl'in'a Moŝt'o, li al'don'is, si'n turn'ant'e al Matildo: kaj mi sci'os pruv'i ke, help'int'e la mal'jun'a'n kamuŝ'o'n, vi ne far'is komplez'o'n al mal'dank'em'ul'o.

       Post la tag'manĝ'o, la du jun'ul'in'o'j dank'is la eks'gard'ist'o'n kaj li'a'n edz'in'o'n, al'don'int'e ke baldaŭ valentin'o ven'os loĝ'i ĉe ili, tuj kiam ŝi est'os trov'int'a taŭg'a'n rimed'o'n por klar'ig'i si'a'n el'ir'o'n el la Prelong'a dom'o. La kaleŝ'o ek'rul'iĝ'is rapid'eg'e kaj re'ven'is al la kastel'o.

       Cert'e valentin'o est'is tre kulp'a, tro obe'ant'e la instig'o'j'n de si'a kor'o. Sed io trov'iĝ'is, kio proces'is por ŝi la profit'o'n de sen'kulp'ig'a'j cirkonstanc'o'j. Ŝi ne hav'is patr'in'o'n por zorg'i pri ŝi. Est'ant'e ankoraŭ infan'in'o, ŝi perd'is si'a'n patr'o'n kaj oni pov'as al'don'i si'a'n patr'in'o'n sam'tag'e, ĉar sinjor'in'o de Savinako est'is frap'it'a de frenez'ec'o pro ĉagren'eg'o. Pli'e la intim'a karakter'o de tiu jun'ul'in'o est'is antaŭ ĉio esenc'e in'a, tio est'as pasi'a. Oft'e sinjor'in'o de Prelong'o rimark'is, ne sen mal'trankvil'ec'o, la instig'ec'o'j'n de tiu viv'eg'a natur'ec'o, kiu ag'is unu'e kaj antaŭ'pens'is nur post'e.

       Se valentin'o est'us est'int'a ŝi'a fil'in'o, ebl'e ŝi est'us pen'int'a halt'ig'i la fervor'o'j'n iom tro mal'prudent'a'j'n de tia organ'ec'o. Sed la markiz'in'o hav'is sur ŝi'n neniu'n rajt'a'n aŭtoritat'o'n. Kvankam ja la jun'ul'in'o part'o'pren'is la famili'o'n, tamen ŝi trov'iĝ'is en Prelong'o nur kiel gast'in'o, kiel invit'it'in'o. La patr'in'o de Matildo tim'is ke, per mal'lert'a inter'met'o, ŝi vund'us la karakter'o'n iom ofend'sent'em'a'n de fraŭl'in'o de Savinako, ebl'e ŝi'n instig'us el'ir'i for de la kastel'o, kaj sekv'e sen'ig'us si'a'n fil'in'o'n da la sol'a amik'in'o al kiu ŝi sent'is ver'a'n amik'ec'o'n. Loĝ'int'e Frederik'o'n kaj valentin'o'n, ĉiu'n en la plej apart'ig'it'a'j part'o'j de la kastel'o, sen ebl'a komunik'aĵ'o, sinjor'in'o de Prelong'o kred'is, ke tio sufiĉ'as.

       Fin'e la fatal'o si'n inter'met'is. Dev'ig'it'a, pro ŝi'a'j dev'o'j de mastr'in'o kaj de fianĉ'in'a patr'in'o, zorg'i nur pri sinjor'in'o de Blasan'o kaj pri ŝi'a fil'o, la kastel'mastr'in'o dank'is fund'kor'e fraŭl'in'o'n de Savinako pro ŝi'a diskret'ec'o, ĉar ŝi ne ĉe'est'is ĉe intim'a'j vesper'kun'ven'o'j rezerv'it'a'j nur al la famili'o. Sin'sekv'a'j far'iĝ'o'j sen'depend'a'j de la vol'ec'o, ekzempl'e la fulm'o'tondr'o, vind'is la jun'ul'in'o'n en ret'o'n, kies maŝ'o'j ĉiu'tag'e kun'tir'iĝ'is: kaj la mal'feliĉ'a infan'in'o, ne'konsci'a sufer'ant'in'o de si'a natur'ec'o kaj de cirkonstanc'o'j, est'is nun sol'a por sub'port'ad'i la pez'o'n de ĉiu'j tiu'j amas'iĝ'int'a'j okaz'int'aĵ'o'j.

       Al'ven'int'e en la kastel'o'n, valentin'o trov'is la markiz'in'o'n, kiu ŝi'n atend'is. Tuj post la el'ir'o de du jun'ul'in'o'j, sinjor'in'o de Prelong'o trov'is en la leter'ar'o leter'o'n stamp'it'a'n de Pariz'o, adres'it'a'n al fraŭl'in'o de Savinako, kaj port'ant'a'n tiu'j'n vort'o'j'n skrib'it'a'j'n sur la kovert'o:” Urĝ'a kaj propr'a ”.

       La leg'ad'o de tiu leter'o mult'e kor'tuŝ'is la jun'ul'in'o'n; kaj ŝi ĝi'n montr'is al la markiz'in'o, pet'ant'e de ŝi konsil'o'n.

       Amik'o de ŝi'a onkl'in'o Artemis'o ŝi'n sci'ig'is, ke la mal'jun'a pi'ul'in'o est'as mal'san'eg'a, kaj ke valentin'o dev'os rapid'i, se ŝi dezir'as kis'i si'a'n parenc'in'o'n unu'foj'e ankoraŭ antaŭ kiam ŝi mort'os. Kvankam fraŭl'in'o'n de Savinako ne tre kontent'ig'is la proced'o'j, kiu'j'n la mal'jun'ul'in'o uz'is al ŝi, tamen ĉi tiu est'is ŝi'a onkl'in'o, la frat'in'o de ŝi'a patr'o. Fraŭl'in'o Artemis'o akcept'is si'a'n ne'vin'o'n kiam ŝi far'iĝ'is orf'in'o, kaj ĝis la tag'o en kiu ŝi renkont'is matild'o'n, la jun'ul'in'o hav'is kiel hejm'o'n nur la dom'o'n de ŝi'a onkl'in'o.

       — Vi'a dev'o est'as ne'diskut'ebl'a, infan'in'o mi'a, dir'is la markiz'in'o. Ordon'u ke Celest'in'o far'u tuj vi'a'n valiz'o'n, kaj for'vetur'u per la unu'a vagon'ar'o.

       — Tia est'is mi'a intenc'o, sinjor'in'o. Mi est'as feliĉ'a, vid'ant'e ke vi sam'e opini'as. Mi supr'e'n'ir'as por ĉio'n prepar'ig'i.

       — Mi vi'n akompan'as, valentin'o, al'don'is fraŭl'in'o de Prelong'o. Tio ebl'ig'os ke mi kun'est'u pli long'a'temp'e kun vi.

       Dum la ĉambr'ist'in'o, rest'int'a en la tualet'ej'o, en'pak'is en vojaĝ'kest'o'n tol'aĵ'o'j'n kaj vest'o'j'n, la du amik'in'o'j, rifuĝ'int'e en la ĉambr'o'n de fraŭl'in'o de Savinako, inter'parol'ad'is mal'laŭt'e:
— Kio'n far'i ? dir'is valentin'o: tiu mal'san'o ĝen'as ĉiu'j'n ni'a'j'n projekt'o'j'n.

       — Kontraŭ'e, kar'ul'in'o mi'a, ĝi ili'n help'as.

       — Kia'manier'e ?

       — Aŭskult'u mi'n tre atent'e, kaj obe'u liter'e mi'a'j'n konsil'o'j'n.

       En apud'a ĉambr'o Celest'in'o daŭr'ig'is si'a'n en'pak'ig'o'n, puŝ'ant'e la mebl'o'j'n, mal'ferm'ant'e la tir'kest'o'j'n. Por ke tiu knab'in'o ne ŝi'n aŭd'u, fraŭl'in'o de Prelong'o al'proksim'iĝ'is al la orel'o de ŝi'a amik'in'o. Dum kvar'on'o da hor'o almenaŭ ŝi parol'is mal'laŭt'e.

       De temp'o al temp'o valentin'o sku'is la kap'o'n, sign'e de aprob'o. Moment'e ŝi preskaŭ ek'rifuz'is, sed Matildo insist'is: fraŭl'in'o de Savinako ŝajn'is akcept'i la motiv'o'j'n, kiu'j'n ŝi'a amik'in'o klar'ig'is al ŝi. Fin'e ili ambaŭ lev'iĝ'is, dum valentin'o dir'is:
— Tia'manier'e la afer'o est'as perfekt'a. Tut'e cert'e, dank’al la rimed'o montr'it'a de vi, vi'a'j ge'patr'o'j ne vol'os plu eĉ aŭd'i pri mi. Sed neniam vi sci'os kiel profund'kor'e mi sufer'as, ŝajn'ig'ant'e pag'i per mal'dank'ec'o la bon'far'o'j'n per kiu'j ili ĉiam mi'n plen'ig'is.

       — Mi kompren'as, mi eĉ part'o'pren'as tiu'n sent'o'n. Sed kio'n vi vol'as ? Est'as la neces'o, kiu ni'n dev'ig'as uz'i tia'j'n rimed'o'j'n. Tio daŭr'os nur dum mal'long'a temp'o. Oni vi'n mal'just'e juĝ'u dum ses monat'o'j, la afer'o ne est'as grav'a, kiam mi sci'as pri tio la plen'a'n ver'o'n. Kiam tiu temp'lim'o est'os pas'int'a, vi facil'e sen'kulp'ig'os vi'n; kaj neniam oni re'parol'os pri tiu'j mal'ĝoj'a'j okaz'int'aĵ'o'j.

       La kaleŝ'o atend'is en la precip'a kort'o. Glut'int'e rapid'e mal'grand'a'n manĝ'et'o'n, la du amik'in'o'j lok'iĝ'is en la vetur'il'o'n. Al'ven'int'e en la staci'dom'o'n, ili si'n reciprok'e kis'ad'is amik'em'e. valentin'o akompan'at'a de Celest'in'o supr'e'n'ir'is en la vagon'o'n: la vagon'ar'o ek'rul'iĝ'is. Dum kelk'a'j minut'o'j Matildo sekv'is per la okul'o'j la blank'a'n fum'o'n de la lokomotiv'o, kiu vetur'ig'is fraŭl'in'o'n de Savinako al Pariz'o, tio est'as al la ne'kon'at'o.

       De kvar jar'o'j, la du jun'ul'in'o'j ne si'n for'las'is. Du'obl'a far'iĝ'o sam'temp'a, la edz'in'iĝ'o de l’unu'a, la kulp'o de la du'a ili'n baldaŭ dis'ig'os. Kio al'ven'os ? Ĉu ili pov'os ĉerp'i en si mem sufiĉ'e da mal'tim'o, sufiĉ'e da spirit'ĉe'est'o por taŭg'e lud'i la rol'o'n, kiu'n al ili trud'as la cirkonstanc'o'j, sed por kies plen'um'o tre mal'bon'e ili'n prepar'is ili'a eduk'ad'o ?

       Kiam fraŭl'in'o de Savinako al'ven'is Pariz'o'n por dir'i al si'a onkl'in'o last'a'n adiaŭ'o'n, est'is tro mal'fru'e. Du hor'o'j'n antaŭ'e, fraŭl'in'o Artemis'o est'is el'spir'int'a si'a'n last'a'n blov'o'n.

       La posed'aĵ'o de la mort'int'in'o est'is rilat'e grav'a. Oni tuj al'met'is la sigel'o'j'n. Atend'ant'e ke oni ili'n form'et'u, kaj ke oni mal'ferm'u la testament'o'n, valentin'o, ĉiam akompan'it'a de si'a ĉambr'ist'in'o, lok'iĝ'is en apud'a'n hotel'o'n. Ŝi skrib'is al la markiz'in'o mal'long'a'n leter'et'o'n, por ŝi'n sci'ig'i pri la mort'o de si'a mal'jun'a parenc'in'o. Sam'temp'e ŝi skrib'is ali'a'n leter'o'n long'a'n, plen'a'n da detal'o'j, super'flu'ant'a'n de amik'ec'o, kiu'n ŝi send'is al la kamuŝ'a'j ge'edz'o'j, kun tiu sur'skrib'o ” Por re'don'i al fraŭl'in'o de Prelong'o ”.

       suzan'o est'is iom mir'ig'it'a pri la sek'ec'o de valentin'a'j fraz'o'j. Pro tio, sent'ant'e si'n ofend'et'it'a, ŝi respond'is mal'varm'a'n bilet'o'n de simpl'a kondolenc'o, ŝi'n sen'kulp'ig'ant'e, ĉar, pro ŝi'a fart'o, ŝi ne pov'as ĉe'est'i ĉe la en'tomb'ig'o de fraŭl'in'o Artemis'o. La jun'ul'in'o ek'plor'is, ricev'int'e tiu'n leter'o'n.

       — Nu, ŝi dir'is, Matildo est'is prav'a. Tiu neces'eg'a sed mal'ĝoj'eg'a komedi'o pli bon'e sukces'as ol mi est'us tio'n dezir'int'a. Ve ! kiel mi est'as mal'feliĉ'a, dev'ig'it'e al tia'j hipokrit'aĵ'o'j.

       La testament'o est'is verk'it'a laŭ termin'o'j jam antaŭ'vid'it'a'j de ĉiu'j, kiu'j vizit'ad'is la mal'jun'a'n pi'ul'in'o'n. Ŝi tut'e mal'hered'is si'a'n ne'vin'o'n kaj don'is si'a'j'n riĉ'aĵ'o'j'n al monaĥ'in'ej'o'j ia'j. Tamen, pro rest'aĵ'o de hont'em'o, kiu mir'ig'is ĉiu'j'n ĉe'est'ant'o'j'n, la jun'ul'in'o est'is en'skrib'it'a por dum'viv'a rent'o da dek mil frank'o'j, kiu ebl'ig'is ke ŝi manĝ'os kaj ne kon'os la mizer'ec'o'n.

       Ĉiu'tag'e valentin'a sci'ig'is matild'o'n pri tio, kio okaz'is, kaj al ŝi skrib'is long'a'n leter'o'n, kiu'n ŝi adres'is al ŝi ĉe kamuŝ'o'n. Kiam la hered'a'j afer'o'j est'is fin'it'a'j, la jun'ul'in'o kompren'is, ke est'is al'ven'int'a la moment'o plen'um'i la projekt'o'n koncert'e el'pens'it'a'n inter ŝi kaj ŝi'a amik'in'o.

       Mult'e plor'ad'int'e, pet'int'e de Di'o pardon'o'n pro la mensog'o, kiu'n ŝi est'os dev'ig'it'a far'i, ŝi sid'iĝ'is antaŭ si'a'n tabl'o'n kaj skrib'is al sinjor'in'o de Prelong'o. Sed ŝi sin'sekv'e dis'ŝir'is mult'a'j'n leter'prov'aĵ'o'j'n, antaŭ kiam ŝi est'is sukces'int'a unu, kiu ŝi'n kontent'ig'as. Ĉiam sen'vol'e en'ŝov'iĝ'is kelk'a'j am'em'a'j aŭ dank'em'a'j vort'o'j, kiu'j'n, laŭ si'a projekt'o, ŝi dev'is sen'kompat'e for'ĵet'i. Fin'e ŝi decid'is, ke ŝi re'kopi'os la mal'plej mal'bon'a'n: ĝi est'is verk'it'a laŭ jen'a'j termin'o'j:
Sinjor'in'o, Hodiaŭ, ĉar mi trov'iĝ'as sen'famili'a, plen'aĝ'a, sekv'e sol'a ĉef'ant'in'o de mi'a'j ag'o'j, mi decid'as, ke mi dediĉ'os mi'n al Di'o, kaj en'ir'os en monaĥ'in'ej'o'n. Sed mi ne vol'is tio'n fal'i, ne vi'n dank'int'e antaŭ'e pro la afabl'a gast'ig'o, kiu'n de kvar jar'o'j vi al mi don'is. Antaŭ kiam mi est'os mal'viv'a por la mond'o, mi vol'is dir'i al vi etern'a'n adiaŭ'o'n.

       Vol'u prezent'i al sinjor'o de Prelong'o tiu'n last'a'n montr'o'n de mi'a respekt'plen'a dank'em'o. Pri vi, sinjor'in'o, kred'u ĉiam al la fil'in'a am'ec'o de la mal'nov'a amik'in'o de vi'a fil'in'o.

       VALENTINODESAVINAKO.

       Post'skrib'o.

       Est'u sufiĉ'e bon'a por pet'i de fraŭl'in'o de Prelong'o, ke ŝi bon'vol'u en'pak'ig'i ĉiu'j'n objekt'o'j'n al mi aparten'ant'a'j'n, kiu'j'n mi las'is en la kastel'o. Ili'n ŝi al mi send'os en la pak'aĵ'ej'o'n de la Sankt'a-Lazar'a staci'dom'o. Tio est'as la last'a komplez'o, kiu'n mi kuraĝ'as pet'i de vi. De nun mi vi'n dank'as.

       valentin'o vol'is re'leg'i si'a'n leter'o'n; sed unu'e ŝi ne pov'is, tim'ant'e ke la larm'o'j, kiu'j flu'is, gut'o'n post gut'o, el ŝi'a'j vang'o'j, fal'os sur la paper'o'n kaj ĝi'n makul'ig'os. Ĉar est'is mal'permes'at'e ke iu sign'o de ĉagren'o dolĉ'ig'u la sek'ec'o'n de ŝi'a'j fraz'o'j. Tamen ŝi kviet'iĝ'is, viŝ'is si'a'j'n okul'o'j'n, ili'n re'freŝ'ig'is per mal'varm'et'a akv'o, rapid'e tra'leg'is si'a'n leter'o'n, kaj decid'is, ke ŝi ĝi'n send'as sen'ŝanĝ'e.

       — Ve ! kiel ili mi'n kred'as mal'dank'em'a kaj sen'kor'a. Ha !

       se ne est'us krim'o, mi pli am'us fin'i mi'a'n viv'o'n tuj'e.

       Instinkt'e ŝi mal'ferm'is si'a'n skatol'et'o'n, kiu'n ŝi est'is al'port'int'a kun si, kaj el ĝi el'tir'is la ponard'o'n.

       — Ne, ŝi dir'is post kelk'a moment'o: tio est'us mal'kuraĝ'aĵ'o kaj sam'temp'e ego'ism'aĵ'o al mi mal'permes'at'a. Mi port'as en mi'a intern'aĵ'o est'aĵ'et'o'n, kies viv'o, al'lig'it'a al la mi'a, rilat'as kun ĝi sen'per'e. Mi'n mort'ig'i est'us pli ol mem'mort'ig'o, tio est'us ali'mort'ig'o. Nu, mi far'is kulp'o'n, de ĝi nun mi toler'as la sekv'o'j'n: est'as just'e. Mi ne pov'as kulp'ig'i iu'n, ne eĉ li'n. Ĉar mi li'n am'is, kaj li ne pren'is mi'n per'fort'e. Mi kuraĝ'e pen'os traf'i la cel'o'n; kaj se mi fal'as sur la voj'o, lac'eg'ig'it'a, mi almenaŭ hav'os kiel kompens'o'n la sent'o'n, ke mi far'is ĝis la fin'o mi'a'n tut'a'n dev'o'n, kaj ke mi ne liver'is al la mok'o'j de la mond'o la sen'makul'a'n nom'o'n al mi las'it'a'n de mi'a patr'o.

       Post'e re'sid'iĝ'int'e al si'a skrib'o'tabl'o, la mal'feliĉ'a vir'in'o skrib'is al Matildo ali'a'n leter'o'n, en kiu'n ŝi met'is si'a'n tut'a'n anim'o'n. Ha ! ĝi est'is long'a, tiu ĉi: kaj ŝi ne bezon'is leter'prov'aĵ'o'n.

       De la el'ir'o de valentin'o, Matildo fervor'e amuz'iĝ'is per ekzerc'o'j de rajd'art'o. Sinjor'in'o de Prelong'o est'is tre feliĉ'a pro tio. Ja ŝi demand'is si'n kor'tuŝ'e ĉu ŝi'a fil'in'o ne sufer'os pro enu'o, ĉar nun fraŭl'in'o de Savinako ne trov'iĝ'as plu apud ŝi por ŝi'n distr'i. Pro tio, ŝi'a mir'o est'is grand'a, kiam ŝi konstat'is la ne'atend'it'a'n kuraĝ'o'n per kiu Matildo toler'is la for'est'o'n de ŝi'a amik'in'o. Ĉiu'tag'e post la tag'manĝ'o la jun'ul'in'o el'ir'is rajd'e, kaj re'ven'is nur por la vesper'manĝ'o.

       Plej oft'e, sinjor'o de Blasan'o ŝi'n akompan'is. Sed la jun'ul'o est'is mal'bon'et'a rajd'ist'o. Ĉar li'a fianĉ'in'o hav'is kelk'a'foj'e ne'ordinar'a'j'n kapric'o'j'n, instig'ant'e si'a'n ĉeval'o'n al rapid'eg'a'j galop'ad'o'j, la duk'o ĝoj'is, kiam pretekst'o tre akcept'ind'a kaj pov'ant'a nenia'manier'e mal'util'i li'a'n fam'o'n de ĝentil'hom'o ebl'ig'is, ke li ne ŝi'n sekv'u.

       Ne sen motiv'o'j tiel ag'is la malic'a jun'ul'in'o. Ĉar ŝi dezir'is si'n liber'ig'i el atest'ant'o, kiu'n cert'e ŝi am'et'is, se kiu est'us far'iĝ'int'a tre ĝen'ant'a, obstin'ant'e ŝi'n sekv'i en ĉiu'j'n lok'o'j'n en kiu'j'n ŝi intenc'is al'ir'i.

       La jun'a duk'o rimark'is tiu'n sin'ten'ad'o'n; kaj pro tio li sent'is si'n mal'ĝoj'a.

       — Kio'n do vi hav'as hodiaŭ, sinjor'o Gaston'o, dir'is iam li'a fianĉ'in'o; vi est'as melankoli'a kiel London'a nebul'o.

       — Ha ! fraŭl'in'o Matildo, mi sent'as grand'a'n ĉagren'o'n.

       — Sen mal'diskret'o, ĉu oni pov'as de ĝi kon'i la kaŭz'o'n ?

       — Vi ne am'as mi'n.

       — Vi ne est'as sagac'a, mi'a kar'a fianĉ'o. Kontraŭ'e mi sent'as al vi sincer'a'n amik'ec'o'n. Kio'n vi vol'as pli'e ? Nu, ĉu mi far'is io'n, kiu rajt'ig'as vi'a'j'n kulp'ig'o'j'n ?

       — Ho ! jes. Sed tio est'as tiel ne'grav'a, ke mi ne kuraĝ'as ĝi'n konfes'i. Mi sent'as, ke mi ŝajn'us rid'ind'a.

       — Dir'u tamen: mi promes'as, ke mi ne est'os mok'em'a.

       — Ĉar vi nun kuraĝ'ig'as, mi risk'as mi'a'n pet'o'n. Kial, kiam ni rajd'as amik'e, flank'o'n kontraŭ flank'o, vi amuz'e instig'as tuj vi'a'n rajd'it'o'n al rapid'eg'a'j galop'o'j kaj al sen'fin'a'j kur'ad'o'j ?

       — Al mi est'as ne'toler'ebl'e ĉiam rajd'i paŝ'e, kiel vend'ist'in'o de ĉeriz'o'j.

       — Vi est'as prav'a: kaj mi'a pri'pens'o al vi ŝajn'as rid'ind'a.

       — Ne, amik'o mi'a. Nur est'as afer'o, kiu'n vi ne kuraĝ'as konfes'i. La rajd'ad'o vi'n lac'ig'as: sed vi est'as tro ĝentil'hom'o por tio'n konsent'i; kaj vi pli am'as vi'n pere'ig'i ol mi'n for'las'i. Nu, jen est'as tio, kio'n mi al vi propon'as. Ĉar tiu ekzerc'ad'o tre taŭg'as al mi'a fart'o, mi rajd'os ĉiu'j'n du'a'j'n tag'o'j'n, kaj mi don'os al vi la tag'o'n intermez'a'n: vi mem decid'os pri la distr'aĵ'o'j de la post'tag'mez'o. Ĉu tio plaĉ'as al vi ?

       — Vi est'as anĝel'in'o, kar'a ador'at'in'o. Ho ! kiel sen'pacienc'e mi atend'as la moment'o'n en kiu mi far'iĝ'os vi'a edz'o: tiam mi vi'n apud'est'os sen'ĉes'e kaj ne dum kelk'a'j hor'o'j ĉiu'du'tag'e.

       — Tio ven'os; neniu for'kur'as si'a'n fatal'o'n. Tuj kiam sinjor'in'o de Blasan'o est'os tut'e re'san'ig'it'a...

       — Sed ŝi'a fart'o far'iĝ'as mult'e pli bon'a. Tiu'maten'e la kurac'ist'o dir'is, ke baldaŭ ŝi pov'os si'n lev'i kaj paŝ'i.

       — Jes, kun lam'baston'o'j. Konsent'u, amik'o mi'a, ke sinjor'in'o vi'a patr'in'o ne pov'as figur'i tia'manier'e en sekv'ant'ar'o. Hav'u pacienc'o'n.

       Tio, kio est'is dir'it'a, est'is far'it'a.

       La markiz'in'o mult'e sufer'is, dev'ig'at'a viv'i dum la tut'a vintr'o en tiu'j grand'a'j kastel'a'j ĉambr'o'j, kiu'j'n arb'trunk'o'j tag'e kaj nokt'e brul'ant'a'j en vast'a'j kamen'o'j, varm'ig'is nur tre ne'perfekt'e. Dum la tut'a tag'o, ŝi rest'is frost'sent'em'e sid'ant'a antaŭ si'a fajr'o. Pro tio, Matildo ŝi'n anstataŭ'is en la dis'don'o de ŝi'a'j almoz'o'j. La jun'ul'in'o rapid'e plen'um'is si'a'n task'o'n: post'e, galop'eg'ig'ant'e si'a'n ĉeval'o'n, ŝi kur'ad'is sen'halt'e ĝis la kamuŝ'a dom'o, por pren'i la leter'o'n de valentin'o.

       La unu'a'n tag'o'n, kiam ŝi rajd'is ne akompan'at'a de si'a fianĉ'o, la markiz'o vol'is ke Josefo, lake'o en kiu li tut'e fid'is, sekv'u si'a'n jun'a'n mastr'in'o'n laŭ respekt'a inter'spac'o, por help'i al ŝi, ĉu danĝer'o ia ŝi'n minac'us. Dum ŝi galop'is, Matildo serĉ'is rimed'o'n por si'n liber'ig'i el la lake'o, kiam ŝi memor'is ke, laŭ la fam'o, li iom tro ŝat'is la trink'ad'o'n. Al'ven'int'e en Blaz'urb'o, mal'grand'a komun'um'o sid'ant'a inter Prelong'o kaj la mar'o, Matildo halt'is.

       — Josefo, ŝi dir'is, al'vok'ant'e al ŝi la lake'o'n, mi est'as vizit'ont'a mal'san'ul'o'n en la apud'aĵ'o'j. Ebl'e mi rest'os ĉe li dum iom da temp'o. Ĉar vi pov'us mal'san'iĝ'i, mi'n atend'ant'e sur la strat'o en tiel mal'varm'a veter'o, mi al vi permes'as en'ir'i en tiu'n trink'ej'o'n, kaj trink'i glas'o'n da io ajn por mi'a fart'o. Re'ven'ant'e, mi vi'n re'pren'os.

       Dir'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, ŝi met'is mon'er'o'n en li'a'n man'o'n.

       — Vi'a fraŭl'in'a Moŝt'o est'as tre kompat'em'a, respond'is la lake'o. Mi ne rifuz'as. Sed, se li'a markiz'a Moŝt'o tio'n ek'sci'as...

       — Est'u diskret'a; mi ne vi'n perfid'os.

       La lake'o si'n klin'is, mal'supr'e'n'ir'is el la ĉeval'o, kaj si'n direkt'is al la ĉeval'ej'o de la gast'ej'o. Dum tiu temp'o, la jun'ul'in'o re'for'ir'is rapid'eg'e.

       Dum fraŭl'in'o de Prelong'o galop'is sur la voj'o mal'fluid'ig'it'a de la frost'o, Josefo en'ir'is en la trink'ej'o'n. Tie, trink'et'ant'e glas'et'o'n da brand'o, li maĉ'ad'is inter si'a'j dent'o'j:
— Nu, nu, mi tre fort'e dezir'us sci'i ĉu sinjor'o de Blasan'o est'us tre kontent'a, ek'kon'int'e tiu'n detal'o'n. Mal'san'ul'o vizit'ont'a ! Je Di'o, oni tre facil'e diven'as la natur'o'n de li'a mal'san'o, al tiu ŝerc'ul'o. Tamen sen'rid'e ŝi est'as rav'a la knab'in'o; kaj mi ne plend'as la fraŭl'o'n, kiu trov'is rimed'o'n si'n fleg'ig'i de ŝi.

       Kaj, en'glut'int'e plen'gorĝ'o'n da brand'o, la petol'em'a lake'o tuj ek'rid'eg'is.

       Ĉiu'du'tag'e, fraŭl'in'o de Prelong'o re'far'is la sam'a'n voj'ir'o'n, akompan'at'a de Josefo, kiu'n ŝi las'is en Blaz'urb'o: kaj la serv'ist'o trov'is tiel grand'a'n profit'o'n en la diskret'ec'o, ke li kompren'ebl'e ne rakont'is al iu ajn la aventur'o'n.

       Ricev'int'e la leter'o'n mal'varm'e ĝentil'a'n al ŝi send'it'a'n de fraŭl'in'o de Savinako, la markiz'in'o est'is mir'eg'ig'it'a. valentin'o, la jun'ul'in'o, kiu'n ŝi plej am'is post si'a fil'in'o, al ŝi skrib'is laŭ tia stil'o. Sed kia muŝ'o ŝi'n pik'is ? Post la mult'a'j amik'aĵ'o'j al ŝi far'it'a'j de ŝi'a edz'o kaj de ŝi mem, sinjor'in'o de Prelong'o rajt'e esper'is kiel re'kompens'o'n ali'a'n afer'o'n al tia'n mal'dank'em'o'n.

       Ŝi montr'is tiu'n leter'o'n al Raŭl'o:
— Nu, amik'o mi'a, kio'n vi opini'as pri tio ?

       — Mi absolut'e nenio'n kompren'as, respond'is la markiz'o. Ebl'e vi ŝi'n ofend'is, ne ĉe'est'ant'e ĉe l’en'tomb'ig'o de ŝi'a onkl'in'o.

       — Ne est'as ebl'e. valentin'o sci'is ke fraŭl'in'o Artemis'o est'is al mi tut'e antipati'a. Ŝi mem sent'is al si'a parenc'in'o amik'em'o'n nur tre mal'varm'a'n: tio'n ceter'e sufiĉ'e pruv'is ŝi'a kondut'o, ĉar mez'e de ni ŝi pas'ig'is si'a'n viv'o'n.

       — Nu, mi vid'as tiam nur unu klar'ig'o'n. Ŝi hered'is: hav'ant'e sufiĉ'e da mon'o por ne tim'i la mal'riĉ'ec'o'n, ŝi nun vol'as viv'i sen'depend'a. Por tio'n plen'um'i, sent'ant'e si'n ĝen'at'a de ni'a amik'em'a zorg'ant'ec'o, ŝi re'pren'as si'a'n liber'ec'o'n kaj ni'n for'las'as.

       — Sed se la ide'o de vi esprim'it'a est'as ver'a, tia mal'dank'em'o ŝajn'as al mi tut'e monstr'a.

       Malgraŭ si'a'j pen'ad'o'j, sinjor'in'o de Prelong'o ne pov'is de'ten'i si'a'j'n larm'o'j'n.

       En tiu moment'o, la abat'o benojt'o en'ir'is en la salon'o'n.

       — Vid'u, sinjor'o paroĥ'estr'o, dir'is suzan'o ĉagren'ton'e, jen kia'manier'e oni est'as re'kompens'it'a, kiam oni far'as bon'aĵ'o'j'n.

       Kaj ŝi al li montr'is la leter'o'n de ŝi ricev'it'a'n.

       — Sed, sinjor'in'o, respond'is la mal'jun'a pastr'o, mi vid'as en ĝi neniu'n ofend'o'n al vi. Tiu leter'o est'as tre ĝentil'a kaj tre respekt'plen'a. Fraŭl'in'o de Savinako dir'as ke ŝi vol'as si'n dediĉ'i al Di'o. Kompren'ebl'e ne est'as mi, kiu ŝi'n riproĉ'os pri tio.

       — Mi est'as tre mir'ig'it'a. sinjor'o benojt'o. Neniam mi rimark'is ĉe ŝi ia'n inklin'o'n al la religi'a viv'o.

       — Ĉu vi ne dir'is al mi, ke fraŭl'in'o valentin'o am'is sinjor'o'n de Ruvezo ? Ĉar bedaŭr'ind'e tiu brav'a jun'ul'o kred'ebl'e pere'is, ŝi pren'as vual'o'n: sed tio ĉiu'tag'e vid'iĝ'as.

       Fund'e, la tri kvar'on'o'j de religi'a'j em'o'j est'as kaŭz'it'a'j de am'a'j ĉagren'o'j. Tiu sent'o mal'aper'u, preskaŭ ĉiu'j monaĥ'in'ej'o'j far'iĝ'os tuj sen'monaĥ'in'a'j.

       — Sed vi bon'e vid'as, ke ŝi ne am'as ni'n, ke ŝi neniam am'is ni'n: sen tio, ŝi est'us pet'int'a de ni konsil'o'n, ŝi est'us invit'int'a ni'n al si'a vual'pren'o. Kontraŭ'e, ŝi eĉ ne kon'ig'as al ni si'a'n adres'o'n. Est'as evident'e, ke ŝi vol'as romp'i ĉiu'n rilat'o'n kun ni.

       — Ŝi obe'as sent'o'n, kiu'n mi kompren'as kaj aprob'as.

       Vi'n vid'int'e, ebl'e ŝi tim'us ŝancel'iĝ'o'n. Por rest'i fort'a en la ofer'o de si'a viv'o romp'it'a, kiu'n ŝi vol'as prezent'i al Di'o, ŝi antaŭ ĉio dezir'as est'i influ'it'a de nenia memor'o, de nenia amik'ec'o.

       Tiu parol'o de la paroĥ'estr'o don'is al la leter'o de fraŭl'in'o de Savinako senc'o'n ne'atend'it'a'n sed ironi'a'n. Sinjor'in'o de Prelong'o respond'is:
— Ebl'e vi est'as prav'a, sinjor'o paroĥ'estr'o. Sen'dub'e est'as pro tro'o da dank'ec'o, ke valentin'o montr'iĝ'as tiel mal'dank'em'a.

       — Ekstrem'aĵ'o'j tuŝ'iĝ'as, respond'is sentenc'e la abat'o, ne'sci'ant'e ke li tiel ĝust'e parol'is.

       Oni ek'sid'iĝ'is al la tabl'o. Matildo ne est'is ankoraŭ re'ven'int'a.

       — Est'as tre ne'sin'gard'em'e, dir'is la markiz'in'o, mal'fru'iĝ'i tiel vesper'e, en tiu jar'epok'o, kiam la nokt'o al'ven'as tiel rapid'e.

       — Mi'a kar'a suzan'o, respond'is Raŭl'o, mi est'as neniel mal'trankvil'a. Ĉar ni'a'n fil'in'o'n akompan'as Josefo, ŝi risk'as neniu'n danĝer'o'n.

       En tiu moment'o, fraŭl'in'o de Prelong'o en'ir'is, ten'ant'e en man'o si'a'n vip'et'o'n, re'lev'ant'e la tren'aĵ'o'n de si'a rajd'o'rob'o. La aer'blov'ad'o kaj la rapid'ec'o de la kur'ad'o ruĝ'ig'is ŝi'a'j'n vang'o'j'n. Ŝi'a'j okul'o'j bril'is de ne'kutim'a hel'o: en ili oni pov'is leg'i la kontent'o'n de la triumf'o.

       — Ebl'e mi mal'fru'iĝ'is, ŝi dir'is gaj'e: sen'kulp'ig'u mi'n. Rapid'e mi ŝanĝ'os mi'a'n vest'ar'o'n kaj tuj re'ven'os.

       La jun'ul'in'o el'ir'is kur'ant'e.

       — Mal'feliĉ'a infan'in'o, sopir'is la markiz'in'o. La for'las'o de ŝi'a amik'in'o ŝi'n fort'eg'e kor'tuŝ'os. Mi ne sci'as kia'manier'e tio'n anonc'i al ŝi. Kaj ĵus, de l’el'ir'o de valentin'o neniam mi vid'is ŝi'n tiel gaj'a: tio pli mal'facil'ig'os mi'a'n task'o'n.

       — Ŝi'a anim'o est'as fort'a, sinjor'in'o, respond'is la paroĥ'estr'o. Mi kred'as, ke vi pov'os sen'tim'e parol'i: sen'ŝancel'e ŝi ricev'os la bat'o'n ŝi'n frap'ont'a'n.

       — Ni tio'n esper'u, sinjor'o benojt'o, respond'is suzan'o.

       Kiam fraŭl'in'o de Prelong'o est'is sci'ig'it'a pri la situaci'o:
— Ĉu trov'iĝ'as en tiu leter'o, ŝi dir'is, io, kio'n mi ne dev'as leg'i ?

       — Nenio. Eĉ la post'skrib'o en'hav'as vort'o'n, kiu vi'n special'e koncern'as.

       — Ĉu vi permes'as, ke mi ĝi'n leg'u ?

       — Cert'e. Nu, fil'in'o mi'a, jen est'as ĝi.

       Matildo stud'is atent'eg'e la fraz'o'j'n de si'a amik'in'o.

       Kontent'a pri la redakt'ad'o, kiu'n ŝi inspir'is mem, ŝi sen'kor'tuŝ'e re'don'is la leter'o'n al la markiz'in'o.

       — Nu, kar'ul'in'o mi'a, dir'is ŝi'a patr'in'o, ĉu vi ne indign'as pri la kondut'o de tiu person'o ?

       — Mi garanti'as la kor'o'n de valentin'o. Tiu leter'o mi'n tre mir'ig'as sed ne mi'n ofend'as. Mi est'as cert'a, ke sub tiu'j ŝajn'o'j kuŝ'as nur mal'bon'kompren'aĵ'o, kiu vapor'iĝ'os tuj kiam ni est'os ĝi'n klar'ig'int'a'j inter ni ambaŭ.

       — Sed ĉu vi kred'as, infan'in'o mi'a, ke est'us ind'a de ni kaj eĉ de vi ia pet'o de klar'ig'o ? Se fraŭl'in'o de Savinako nun rifuz'as ĉiu'n kun'rilat'o'n kun la Prelong'a famili'o, ŝi est'as tut'e liber'a. Ceter'e ŝi tio'n dir'as al ni sufiĉ'e klar'e.

       Matildo pov'is tre mal'facil'e de'ten'i rid'et'o'n.

       La markiz'in'o daŭr'ig'is:
— Kiam eĉ ni intenc'us sub'ir'i ĝis tiu pet'o, ni ne pov'us tio'n far'i, ĉar ŝi ne las'is al ni si'a'n adres'o'n.

       — Patr'in'o mi'a, al'ven'as al mi ide'o. Antaŭ kelk'a temp'o, vi konsil'is al mi naŭt'ag'a'n religi'a'n en'ferm'iĝ'o'n en monaĥ'in'ej'o, kiam la fart'o de sinjor'in'o de Blasan'o est'os sufiĉ'e bon'a, por ke oni pov'u decid'i en kiu dat'o far'iĝ'os mi'a edz'in'iĝ'o. Ĉu vi tio'n memor'as ?

       — Jes, mi ne forges'is. Sed ĉu est'as ia rilat'o inter...

       — Kiu mi'n mal'help'as elekt'i la monaĥ'in'ej'o'n en kiu valentin'o far'as si'a'n novic'ec'o'n ?

       — Sed bedaŭr'ind'e, mi'a kar'a infan'in'o, ĵus ni ne kon'as tiu'n monaĥ'in'ej'o'n.

       — Pardon'u mi'n, ĉar mi insist'as. For'las'ant'e Prelong'o'n, valentin'o neniel intenc'is far'iĝ'i monaĥ'in'o. Do, dev'ig'e ŝi est'is influ'it'a. Per kiu ? La respond'o ne est'as dub'a: per la ĉirkaŭ'ant'o'j de ŝi'a onkl'in'o. Sed fraŭl'in'o Artemis'o est'is intim'a amik'in'o kun la Super'ul'in'o de Ursul'in'o'j; per ŝi mi hav'os cert'e la sci'ig'o'j'n, kiu'j al ni mank'as.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o, kiu parol'ant'e ekscit'iĝ'is, neniam est'is pli rav'a. Raŭl'o ŝi'n rigard'ad'is admir'e kaj mal'laŭt'e murmur'is:
— Kia kap'o ! kia potenc'o al rezon'ad'o ! kial bedaŭr'ind'e ŝi ne est'as fraŭl'o ?

       — Tia'manier'e, daŭr'ig'is Matildo, mi kred'as ke la afer'o'j plej bon'e aranĝ'iĝ'os. Vi'a ind'ec'o mal'help'as, ke vi far'u la unu'a'n paŝ'o'n. Ne est'as sam'e por mi, pli jun'a ol ŝi. Ceter'e mi ne persekut'as ŝi'n: mi ŝi'n renkont'as hazard'e sur kamp'o neŭtr'a. Ni reciprok'e klar'ig'as al ni la mal'bon'kompren'aĵ'o'j'n: kaj vi vid'os, ke mi est'as prav'a, cert'ig'ant'e, ke ŝi al ni re'ven'os.

       — Mi cert'ig'as al vi, ke mi est'us tre feliĉ'a pri tio, ĉar de kvar jar'o'j mi al ŝi amik'iĝ'is. Se ŝi, pet'ant'e pardon'o'n, re'ven'us al mi, mi sent'as, ke mi plezur'e al ŝi mal'ferm'us mi'a'j'n brak'o'j'n.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o ŝajn'is subit'e tre okup'it'a al la dis'tranĉ'ad'o de flug'il'o fazan'a en si'a teler'o. Ĉar neces'e est'is, ke ŝi kaŝ'u al ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j la ĝoj'a'n fajr'er'o'n, kiu bril'is en ŝi'a'j okul'o'j. Ŝi est'is sukces'int'a: de nun ŝi'a amik'in'o ne tim'is plu ia'n danĝer'o'n; kaj ŝi pov'is rigard'ad'i la est'ont'ec'o'n per okul'o trankvil'a.

       Tuj kiam ŝi'a leter'o est'is skrib'it'a, fraŭl'in'o de Savinako met'is en la man'o'n de si'a ĉambr'ist'in'o bank'a'n bilet'o'n da cent frank'o'j, por don'i kompens'aĵ'o'n pro la domaĝ'o al ŝi kaŭz'it'a, kaj ŝi'n for'permes'is, dir'ant'e, ke ŝi en'ir'as en monaĥ'in'ej'o'n. Post'e valentin'o for'las'is Pariz'o'n per la Nord'a staci'dom'o, kaj, far'int'e kurb'iĝ'o'n, al'ir'is nokt'e al la kamuŝ'a dom'o, ne rimark'it'e.

       Kompren'ebl'e fraŭl'in'o de Prelong'o est'is avert'it'a. Ĉar ŝi antaŭ'ne'long'e ĵus est'is vid'int'a si'a'n amik'in'o'n tut'e san'a'n kaj sukces'e plen'um'int'a'n ŝi'a'n mal'simpl'a'n vojaĝ'o'n, pro tio vid'iĝ'is sur ŝi'a vizaĝ'o tiu ŝajn'o de kontent'o, kiu'n tre bon'e rimark'is la okul'o sagac'a de la markiz'in'o.

       La akcept'o, trov'it'a de fraŭl'in'o de Savinako ĉe la kamuŝ'a'j ge'edz'o'j, est'is tia, kia'n dezir'is Matildo. Tiu'j ge'bon'ul'o'j fervor'e klopod'is, trans'lok'is si'a'n tut'a'n mebl'ar'o'n, kompren'ebl'e don'is al si'a bel'et'a loĝ'ant'in'o la plej bel'a'n ĉambr'o'n, kaj ĝi'n ornam'is per ĉiu'j objekt'o'j iom luks'a'j, de ili posed'it'a'j. Sed terur'a mal'amik'o atend'is la jun'ul'in'o'n: ĝi est'is la enu'o. Por evit'i la mal'diskret'a'j'n rigard'o'j'n de mal'oft'a'j pas'ant'o'j, kiu'j promen'ad'is en tiu lok'o, valentin'o dev'ig'e rest'is en'ferm'it'a dum la tut'a tag'o.

       Nur dum la vesper'o, ŝi pov'is iom el'ir'i por spir'i la viv'ig'a'n aer'o'n, el'blov'at'a'n el la mar'alt'o. Ver'dir'e, dum la vintr'o la nokt'o al'ven'as rapid'e, kaj la mal'dolĉ'ec'o de la veter'o ig'as la promen'ad'o'j'n mal'mult'e agrabl'a'j.

       La patr'in'o kamuŝ'o far'is ĉio'n ebl'a'n por ŝi'n distr'i: sed ŝi'a sen'ĉes'a babil'ad'o pli lac'ig'is valentin'o'n ol ĝi ŝi'n amuz'is; escept'e tamen kiam Virgini'o parol'is pri si'a mal'nov'a meti'o, kaj rakont'is aventur'o'j'n simil'a'j'n al tiu'j de la jun'ul'in'o, aventur'o'j'n kies ŝi est'is sol'a atest'ant'in'o. La stat'o en kiu trov'iĝ'is fraŭl'in'o de Savinako ebl'ig'is, ke la mal'jun'a akuŝ'ist'in'o penetr'u en detal'o'j'n, kiu'j'n ŝi ne est'us kuraĝ'int'a rakont'i, en la ĉe'est'o de Matildo. Tia'manier'e la hor'o'j pas'is mal'rapid'e, tre mal'rapid'e, sed pas'is tamen en la dom'et'o konstru'it'a sur la krut'aĵ'o.

       La rimed'o, kiu'n plej oft'e uz'is valentin'o por kontraŭ'batal'i la enu'o'n, est'is la leg'ad'o. Sed la libr'ar'o de kamuŝ'o, tre mal'dens'a, en'hav'is nur libr'o'j'n de ĉas'art'o. Tiu de Matildo est'is baldaŭ leg'it'a ĝis la last'a libr'o. Cert'e trov'iĝ'is la grand'a libr'ej'o de la kastel'o, kiu est'us en'hav'ant'a ne'konsum'ebl'a'n libr'ar'o'n, se al fraŭl'in'o de Prelong'o oni est'us permes'int'a en'ir'i en ĝi'n liber'e. Sed kred'ebl'e en ĝi trov'iĝ'is libr'o'j, kiu'j ne taŭg'as al jun'ul'in'o, ĉar la markiz'o ĉiam ŝlos'is zorg'e tiu'n ĉambr'o'n kaj Matildo ne kuraĝ'is pet'i de li la ŝlos'il'o'n. Fin'e ŝi trov'is kelk'a'j'n libr'o'j'n pri natur'a histori'o, kiu'j'n ŝi al'port'is triumf'e al fraŭl'in'o de Savinako. Ne hav'ant'e pli amuz'a'n leg'aĵ'o'n, ŝi ili'n en'glut'is ĝis la last'a lini'o, kaj tia'manier'e si'n ne'vol'e instru'is.

       Sen'sent'ebl'e ŝi interes'iĝ'is al fenomen'o'j, kiu'j'n ŝi hav'as konstant'e sub si'a'j okul'o'j. Ŝi lern'is kia'manier'e la ond'o'j trans'lok'as la kontinent'o'j'n sur la supr'aĵ'o de la glob'o, iom post iom, molekul'o'n post molekul'o. Tiam ŝi observ'is interes'e tiu'n sen'ĉes'a'n lud'o'n de l’ond'eg'o detru'ant'a la krut'aĵ'o'n, dum ĉiu mar'al'flu'o, kaj ĝi'n transport'ant'a pli mal'proksim'e'n sub form'o de ŝton'et'o'j kaj de sabl'er'o'j: kaj tio sen'halt'e, sen'ripoz'e, sen'lac'e. Oft'e, akompan'at'a de kamuŝ'o kaj de Virgini'o, ŝi mal'supr'e'n'ir'is sur la mar'bord'o'n, al ili klar'ig'is fenomen'o'j'n, kiu'j ili'n mir'ig'is, kaj rimark'ig'is detal'o'j'n, kiu'j'n ili vid'is ĉiu'tag'e, sed kiu'j'n ili ek'vid'is, dank’al ŝi, nur por la unu'a foj'o.

       Ia'n vesper'o'n, dum la mar'el'flu'o, la lun'o bril'is plen'e: la bord'o kaj la mar'o est'is lum'ig'at'a'j de arĝent'a lum'o: oni vid'is tiel klar'e kiel en la tag'o. Rond'ir'int'e ĉirkaŭ ŝton'eg'o, valentin'o el'trov'is la en'ir'ej'o'n de kavern'o, kiu ŝajn'e penetr'is profund'e'n sub la krut'aĵ'o. Obe'int'e ŝi'a'n pet'o'n, kamuŝ'o supr'e'n'ir'is hejm'e'n, kaj re'al'port'is pak'et'o'n da kandel'o'j. Ili tri'op'e en'ir'is en la grot'o'n. La ĉas'gard'ist'o, li'a edz'in'o kaj la jun'ul'in'o est'is mir'eg'ig'it'a'j pro la alt'ec'o de ark'aĵ'o'j, el kiu'j pend'is stalaktit'o'j. Mal'supr'e de ili grand'a'j stalagmit'o'j, star'iĝ'int'a'j el la ter'o, al'ir'is al la renkont'o de tiu'j pend'aĵ'o'j: ĉe la lok'o'j en kiu'j ili kun'iĝ'is, la long'a'j kolon'o'j rekt'a'j, far'it'a'j de la kalk'a karbon'o mal'rapid'e al'met'it'a, kred'ig'is, ke tiu kav'aĵ'o est'as la nav'o de ia fantazi'a preĝ'ej'o.

       — Est'as tut'e strang'e, dir'is kamuŝ'o; neniam mi aŭd'is pri tiu kavern'o. Neniu ĝi'n kon'as, kaj ni est'as la unu'a'j hom'o'j, kiu'j ĝi'n vizit'as; mi est'as cert'a pri tio. Tamen oni pov'as facil'e en'ir'i en ĝi'n.

       — La klar'ig'o est'as tre simpl'a, respond'is fraŭl'in'o de Savinako. Tiu grot'o ekzist'as de mult'a'j mil'o'j da jar'o'j; sed kred'ebl'e natur'a mur'o mal'mult'e dik'a ĝi'n apart'ig'is el la mar'o. La last'a vent'eg'o detru'is tiu'n bar'il'o'n: kaj ebl'e ni est'as la unu'a'j hom'o'j kiu'j, de la epok'o de tiu dis'romp'o, pas'as en tiu lok'o.

       — Vi cert'e est'as prav'a, fraŭl'in'o. Mi memor'as ke, dum la last'a septembr'o, la grand'a ekvinoks'a mar'al'flu'o est'is terur'a. Nu ! mi nun kompren'as, li al'don'is si'n turn'ant'e al si'a edz'in'o; vi memor'as ke, ĵus de tiu epok'o, ni aŭd'is sub ni'a dom'o tiu'j'n terur'ig'a'j'n bru'ad'o'j'n, kiu'j kelk'a'foj'e al ni kred'ig'is ke ĝi est'as vizit'at'a de fantom'o'j. Je Di'o ! est'as simpl'e la mar'o kiu, dum la vent'eg'o'j, en'profund'iĝ'as en la kavern'o'n.

       — Tio est'as cert'e la plej scienc'a klar'ig'o, kiu'n oni pov'as prezent'i pri tiu'j bru'o'j, respond'is la jun'ul'in'o.

       La tri ge'esplor'ant'o'j, al'ir'int'e ĝis la fund'o de la grot'o re'ven'is per la sam'a voj'o. Post'e ili supr'e'n'ir'is la serpent'iĝ'ant'a'n voj'et'o'n konduk'ant'a'n supr'e'n de la krut'aĵ'o, kaj re'en'ir'is hejm'e'n por en'lit'iĝ'i.

       Malgraŭ la interes'o, kiu'n ŝi ĉerp'is el si'a'j leg'ad'o'j, valentin'o est'us sek'iĝ'int'a pro enu'eg'o en la sol'ec'o en kiu ŝi trov'iĝ'is, se, tri'foj'e en semajn'o, ŝi ne est'us ricev'int'a la vizit'o'n de ŝi'a amik'in'o. Matildo al'ven'is galop'e de si'a ĉeval'o, ĵet'is la brid'o'n al kamuŝ'o, kiu ĉiam ŝi'n atend'is sur la sojl'o de la pord'o, kaj kur'is kis'i fraŭl'in'o'n de Savinako, Dum du hor'o'j, la jun'ul'in'o'j ne lac'iĝ'is, ripet'ant'e ĉiam la sam'a'n demand'o'n.

       — Ĉu ĝi est'os knab'o ? ĉu knab'in'o ? kiu'n nom'o'n ĝi ricev'os ?

       Kelk'a'foj'e ili rest'is mal'antaŭ la vitr'aĵ'o'j de la fenestr'o, kaj rigard'ad'is la ŝaŭm'ig'a'n vent'eg'o'n, al'kur'ant'a'n el la fund'o de l’horizont'o, kaj romp'eg'ant'a'n si'a'j'n ond'eg'o'j'n pied'e'n de la krut'aĵ'o, sub fum'o'kolor'a ĉiel'o.

       Ia'n tag'o'n, Ocean'o est'is trankvil'a. Sur bark'o fortik'e al'lig'it'a al pec'o de rif'o, labor'ist'o'j pen'is fiks'i sur la sabl'a'n fund'o'n long'a'n fer'a'n stang'o'n, sur kies pint'o vid'iĝ'is skrib'it'a tabul'o.

       Mir'ant'e la du amik'in'o'j dir'is al kamuŝ'o:” Kio'n do ili far'as ?

       — Ili met'as stang'o'n por montr'i ke la lok'o est'as danĝer'a. Tie trov'iĝ'as terur'a flu'o, kiu border'as la bord'o'n dum kvin cent metr'o'j, kaj post'e supr'e'n'ir'as al la mar'alt'o.

       Kred'ebl'e vi rimark'is, ke neniam ŝip'o kuraĝ'as naĝ'i tie.

       — Nu, vi est'as prav'a.

       — Ĝi tim'us la flu'o'n. Ĉiu bark'o, kiu ne'sin'gard'e en ĝi'n en'ir'us, est'us minac'at'a de tuj'a romp'eg'o kontraŭ la rif'o'j'n.

       Rigard'u, fraŭl'in'o'j; la labor'ist'o'j zorg'e al'lig'is si'a'n boat'o'n, kaj la ŝnur'eg'o'j est'as fort'eg'e streĉ'it'a'j.

       Dum kelk'a'j minut'o'j ankoraŭ Matildo rigard'is interes'e tiu'n vid'aĵ'o'n nov'a'n por ŝi. Post'e, ĉar sonor'is la hor'o por la re'ven'o, ŝi kis'is si'a'n amik'in'o'n, ek'salt'is sur si'a'n ĉeval'o'n kaj for'kur'is rapid'eg'e.

       Dum ŝi galop'is al Prelong'o, la jun'ul'in'o sent'is si'n okup'it'a'n de mal'gaj'a'j pens'o'j. Kvankam ŝi kon'as la kaŭz'o'n, tamen la ŝanĝ'o'j okaz'int'a'j en ŝi'a amik'in'o ĉiu'tag'e ŝi'n pli mir'ig'is. La mal'san'et'o'j sent'it'a'j de valentin'o, dum la komenc'o, tut'e mal'aper'is; neniam eĉ ŝi'a fart'o est'is tiel bon'a. Sed Matildo memor'is, ke ŝi iam kon'is jun'ul'in'o'n alt'kresk'a'n, bel'mov'a'n, mal'dik'tali'a'n, hav'ant'a'n kolubr'a'j'n ond'o'lini'o'j'n; kaj nun ŝi re'trov'is vir'in'o'n dik'a'n, pez'a'n, gras'iĝ'ant'a'n, mal'facil'e mov'iĝ'ant'a'n; dum ŝi'a vizaĝ'o, iam tiel ĉarm'a, est'is kovr'it'a de flav'a'j makul'o'j, kiu'j ĝi'n mal'bel'ig'is.

       — Do, ŝi pens'is, post kelk'a'j monat'o'j mi est'os edz'in'o.

       Kompren'ebl'e Gaston'o vol'os far'iĝ'i mi'a edz'o; mi ne pov'os tio'n mal'konsent'i. Tiam ĉiu'moment'e mi'n minac'os la ebl'ec'o de la stat'o en kiu valentin'o hodiaŭ trov'iĝ'as. Nu !

       kia abomen'o !

       Vesper'e, ŝi'n sen'vest'ig'ant'e, Klemenco al ŝi dir'is:
— Vi'a fraŭl'in'a Moŝt'o sci'as sen'dub'e ke Johan'o re'ven'is.

       — Johan'o ? Kiu est'as tiu Johan'o ?

       — Sed mi'a fianĉ'o, tiu, kun kiu mi est'as edz'in'iĝ'ont'a.

       — Ho ! jes; mi memor'as: vi al mi parol'is pri li, antaŭ kelk'a temp'o.

       — Li'a milit'ist'a serv'o est'as fin'it'a; li re'ven'as en la patr'o'land'o'n. Dum la tag'mez'o, kiam vi'a Moŝt'o promen'ad'is, li ven'is en la kastel'o'n por re'memor'ig'i mi'a'n promes'o'n.

       — Kio'n vi far'os ?

       — Mi est'as tre embaras'at'a. Mi est'us dezir'int'a for'las'i vi'a'n Moŝt'o'n nur post ŝi'a edz'in'iĝ'o; sed ĉar oni ne sci'as ankoraŭ en kiu epok'o ĝi efektiv'iĝ'os...

       — Mi vi'n kompren'as; vi mal'pacienc'iĝ'as; vi ne vol'as atend'i.

       — Ne est'as mi, vi'a Moŝt'o, sed Johan'o. Li dir'as ke de sep jar'o'j li kalkul'as la tag'o'j'n: nu ! li lac'iĝ'as pro atend'o.

       — Mi'a bon'a Klemenco, mi sent'us konscienc'riproĉ'o'n, prokrast'ant'e vi'a'n feliĉ'o'n. Mi vi'n bedaŭr'os, ĉar mi sci'as, ke vi est'as al mi kor'al'lig'it'a. Nun, kiu'n oni met'os en vi'a lok'o ?

       — Se vi'a Moŝt'o konsent'us mi'n aŭd'i, ebl'e mi hav'us ĉambr'ist'in'o'n tre propon'ind'a'n.

       — Kiu'n do ?

       — josefin'o'n brantin'o'n, la kuz'in'o'n de linŝard'o'j.

       — Nu ! ŝi vol'as far'iĝ'i serv'ist'in'o.

       — Jes, vi'a Moŝt'o. Ŝi est'as bon'a knab'in'o kaj tre mal'feliĉ'a, mi tio'n cert'ig'as. linŝard'o'j ŝi'n for'pel'is; kaj, ĉar ŝi est'as sen'mon'a, ŝi ne sci'as en kiu lok'o ŝi dorm'os kaj trov'os manĝ'aĵ'o'j'n.

       — Ho ! tiu'j linŝard'o'j ! ek'kri'is fraŭl'in'o de Prelong'o indign'ant'a: de'ven'ant'e de ili, tia kondut'o ne mi'n mir'ig'as; est'as neniu'j mal'nobl'aĵ'o'j, kies ili ne est'as kapabl'a'j. Klemenco, vi'a protekt'it'in'o mi'n mult'e interes'as. Ĉu vi sci'as en kiu lok'o ŝi nun trov'iĝ'as ?

       — Ŝi rifuĝ'is ĉi tie'n.

       — Ŝi est'is prav'a. Ŝi dorm'u tiu'n nokt'o'n en la kastel'o.

       Morgaŭ al'konduk'u ŝi'n al mi: mi kun ŝi inter'parol'os.

       — Ho ! vi'a Moŝt'o est'as tre bon'kor'a; kaj la mal'feliĉ'a infan'in'o tre feliĉ'iĝ'os.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, kiam Josefino trov'iĝ'is antaŭ fraŭl'in'o de Prelong'o, ŝi rakont'is, ne ke oni ŝi'n for'pel'is, kiel dir'is Klemenco, sed ke ŝi est'is tre mal'feliĉ'a ĉe si'a'j kuz'o'j. Ili ŝi'n uz'is por la plej mal'ŝat'ind'a'j labor'o'j, kaj tamen ili sen'ĉes'e riproĉ'is al ŝi la pan'o'n, de ŝi manĝ'it'a'n.

       Tiam ŝi prefer'is el'ir'i el tiu hejm'o kaj gajn'i honest'e si'a'n viv'o'n: tia'manier'e ŝi ne bezon'os pet'i io'n de iu ajn.

       Matildo ŝi'n gratul'is pro ŝi'a decid'o, kaj ŝi'n dung'is tuj.

       — Atend'ant'e la el'ir'o'n de Klemenco, ŝi al'don'is, vi loĝ'os en la kastel'o. Dum tiu temp'o, vi pov'os lern'i la detal'o'j'n de vi'a'j nov'a'j okup'o'j.

       Josefino si'n klin'is respekt'e kaj el'ir'is.

       Jen est'as kia'manier'e la am'ant'in'o de la kapitan'o linŝard'o far'iĝ'is la ĉambr'ist'in'o de fraŭl'in'o de Prelong'o.

      

ĈAPITRO NAŬA

    Oft'e kontakt'iĝ'as en la sam'a hom'o super'a inteligent'ec'o kaj moral'a sent'o tut'e mal'super'a. Tiu kun'lig'o renkont'iĝ'is en Viktor'o. Li'n instig'is nur li'a mal'humil'ec'o kaj li'a'j pasi'o'j. Por kontent'ig'i la unu'a'n kaj la ali'a'j'n, ĉiu'j rimed'o'j al li ŝajn'is taŭg'a'j. Est'as tio, kio li'n far'is tiel tim'ind'a; en tio li ĉerp'is la preskaŭ tut'ec'o'n de si'a'j fort'o'j.

       En okaz'o'j en kiu'j vir'o pli honest'a est'us halt'ig'it'a de la riproĉ'o'j de si'a konscienc'o, Viktor'o, kiu ne eĉ suspekt'is, ke tia sent'o hav'as real'a'n ekzist'o'n, antaŭ'e'n'ir'is kaj sukces'is. Dum la kor'o'n de li'a'j soldat'o'j kaj de oficir'o'j, li'a'j koleg'o'j, bat'ig'is la vort'o'j ” honor'o ” kaj ” patr'uj'o ”, li ne pov'is ili'n aŭd'i kaj sam'temp'e ne sent'i si'a'j'n lip'o'j'n kun'tir'it'a'j'n de ironi'a rid'et'o. Tamen li ne mal'ŝat'is la uz'o'n de tiu'j esprim'o'j; kontraŭ'e ĉiam li ili'n hav'is en la buŝ'o, ĉar li kon'is la grand'eg'a'n influ'o'n, kiu'n li pov'is ekzerc'i, ili'n el'parol'ant'e en moment'o'j taŭg'a'j. Sed por li tiu'j termin'o'j est'is vort'o'j senc'e mal'preciz'a'j; por li, ili simil'is tiu'j'n kabal'a'j'n formul'o'j'n, kiu'j'n la mez'epok'a'j sorĉ'ist'o'j kred'is proviz'it'a'j de super'natur'a potenc'o, kaj kiu'j'n ili uz'is prepar'ant'e si'a'j'n mal'bon'far'aĵ'o'j'n, kvankam ili ne kon'is ili'a'n ver'a'n signif'o'n.

       Est'is sam'e pri li'a kuraĝ'o. Cert'e la jun'ul'o montr'is en mult'a'j cirkonstanc'o'j ne'ordinar'a'n mal'tim'ec'o'n; tamen tre mal'oft'e li rapid'is antaŭ'e'n, ne zorg'e prepar'int'e el'ir'a'n pord'o'n. En okaz'o'j en kiu'j oficir'o pli sincer'e kuraĝ'a ne ŝancel'iĝ'is kaj mort'is por la honor'o de la standard'o, la kapitan'o linŝard'o pli ŝat'is la uz'o'n de la ruz'o, kaj re'konduk'is al la tend'ar'o la korpus'o'n de li ĉef'it'a'n, ne sufer'int'e grav'a'j'n difekt'o'j'n. El la batal'et'o, en kiu Frederik'o sen'dub'e est'is mort'ig'it'a, kred'ebl'e Viktor'o est'us el'ir'int'a san'a kaj sav'it'a. Ĉar li tre ŝat'is si'a'n haŭt'o'n, kaj li ĝi'n risk'is nur kiam la premi'o egal'valor'is la labor'o'n. Sed tiam li rapid'is kun kap'o antaŭ'a, kaj frap'is la mal'amik'o'n per mal'tim'a'j bat'ad'o'j tiel ne'kred'ind'a'j, ke ili'n admir'is ne nur li'a'j super'ul'o'j, sed ankaŭ li'a'j konkur'ant'o'j.

       Pen'ant'e si'n glor'ig'i sur la Alĝeri'a'j batal'kamp'o'j, Viktor'o cel'is unu nur cel'o'n: mir'ig'i la markiz'o'n de Prelong'o.

       Sed la kapitan'o est'is persist'em'a. Ĉar li ne sukces'is per la honor'ant'a'j rimed'o'j, neces'e est'is ke li re'komenc'u per ali'a'j proced'o'j.

       La re'ven'o en Afrik'o'n pov'is nun neniel li'n util'i: eĉ tre mal'util'us li'n la mal'proksim'ec'o for de li'a ag'o'kamp'o: pro tio pli taŭg'is la rest'ad'o en Franc'uj'o kaj precip'e en Pariz'o. Li'a nom'o far'iĝ'is sufiĉ'e fam'a, por ke li, dank’al ĝi, est'u akir'int'a grav'a'j'n protekt'ant'o'j'n: li kompren'is ke li'a pli'alt'grad'ig'o pli rapid'os, se li montr'iĝ'as konstant'e antaŭ la okul'o'j de la reg'a'j potenc'ul'o'j, ol se li risk'as si'a'n viv'o'n en ia antaŭ'posten'a batal'o, fund'e de l’dezert'o.

       Viktor'o decid'is, ke li uz'os la kelk'a'j'n tag'o'j'n de liber'temp'o al li ankoraŭ rest'ant'a'j'n, por pet'i aŭdienc'o'n de la ministr'o, kaj prov'i si'a'n inter'ŝanĝ'o'n kun koleg'o, pretekst'ant'e si'a'n mal'bon'a'n fart'o'n. Li'a'j cikatr'o'j est'is util'ig'ot'a'j de li: ĉar ili ŝajn'ig'is erar'ig'e la al'ir'a'j'n kaj el'ir'a'j'n tru'o'j'n far'it'a'j'n de kugl'o, kiu est'us tra'ir'int'a la gorĝ'o'n, ne vund'int'e ia'n grav'a'n organ'o'n.

       Sed antaŭ si'a el'ir'o, Viktor'o vol'is klar'ig'i detal'o'n, de li suspekt'it'a'n, sed pri kiu li ne est'is sufiĉ'e cert'a.

       Kompren'ebl'e karadel'o al li rakont'is kia'manier'e fraŭl'in'o de Savinako sven'is, ek'sci'ant'e la kred'ind'a'n mort'o'n de sinjor'o de Ruvezo. Tiu rakont'o ŝanĝ'is en cert'ec'o'n la dub'o'j'n jam aper'int'a'j'n en la cerb'o'n de la fil'o linŝard'o.

       — valentin'o, li pens'is, est'as el'ir'int'a pro la en'tomb'ig'o de si'a onkl'in'o; tre bon'e. Sed ŝi ne re'ven'is; kial ? Oni dir'as ke ŝi vol'as far'iĝ'i monaĥ'in'o: tio'n mi tre mal'facil'e kred'as. Ĵus de ŝi'a el'ir'o la bel'a Matildo ĉiu'du'tag'e far'as rajd'e long'a'n promen'ad'o'n kaj re'ven'as nur nokt'e. Kie'n ŝi ir'as ? Mi tio'n vol'as sci'i; mi tio'n sci'os.

       Por sekv'i la jun'ul'in'o'n inter'spac'e, Viktor'o pen'is ali'form'ig'i en rajd'at'o'n unu el plug'ĉeval'o'j de la farm'o'dom'o.

       Sed la fortik'a best'o ne pov'is kontraŭ'batal'i rapid'ec'e kontraŭ la viv'eg'a ĉeval'o de fraŭl'in'o de Prelong'o; la jun'ul'o est'is dev'ig'at'a for'las'i tiu'n projekt'o'n. Tamen tiu unu'a prov'o ne est'is sen'frukt'a, ĉar ĝi ebl'ig'is, ke li re'kon'u la direkt'o'n sekv'it'a'n de Matildo.

       Kiam li halt'ig'is en Blaz'urb'o si'a'n rajd'it'o'n sufok'iĝ'ant'a'n, por ke ĝi ripoz'u manĝ'ant'e aven'aĵ'o'n, li est'is tre mir'ig'it'a si'n trov'ant'e antaŭ Josefo, kiu trink'et'is glas'et'o'n da brand'o. La kapitan'o rapid'e turn'is si'a'n dors'o'n, por ke la lake'o ne li'n re'kon'u. Sed tiu sen'signif'a fakt'o cert'ig'is li'a'j'n suspekt'o'j'n per nov'a pruv'o. Fraŭl'in'o de Prelong'o ir'is en lok'o'n, kiu'n ŝi ne vol'is ke ŝi'a lake'o kon'u. Tiam, serĉ'int'e dum long'a temp'o en si'a cerb'o ĉiu'j'n lok'o'j'n kuŝ'ant'a'j'n en la ĉirkaŭ'aĵ'o'j, la fil'o linŝard'o memor'is ke, post tri kil'o'metr'o'j de Blaz'urb'o, trov'iĝ'as la dom'et'o loĝ'at'a de kamuŝ'o. Nur en tiu'n lok'o'n pov'is ir'i la jun'ul'in'o.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, dum la maten'ruĝ'o, Viktor'o re'e el'ir'is kaj si'n direkt'is sen'ŝancel'e al la dom'o de l’eks'gard'ist'o. Al'ven'int'e antaŭ kvin'cent metr'o'j, li si'n kaŝ'is kun si'a ĉeval'o en arb'et'aĵ'o'n, kaj okul'cel'ant'e la en'ir'ej'a'n pord'o'n, li atend'is.

       La dom'o ŝajn'is ne loĝ'at'a.

       La tag'o pas'is. Ĉar la kapitan'o est'is ne manĝ'int'a de la maten'o, li sent'is ke li'a stomak'o energi'e postul'as nutr'aĵ'o'n. Tamen li obstin'e rest'is sen'mov'a sub la akr'a vent'et'o, kiu tranĉ'et'is li'a'n vizaĝ'o'n kaj li'n frost'ig'is ĝis ost'o'j. Li kred'is si'n en milit'ag'o, observ'ant'e la mal'amik'o'n: kaj real'e tio est'is ali'spec'a mal'amik'o, kiu'n sen'ripoz'e li persekut'is.

       Fin'e dum la vesper'o la pord'o mal'ferm'iĝ'is. Tri hom'o'j, du vir'in'o'j kaj unu vir'o el'ir'is el la dom'o. Viktor'o vid'is ili'n mal'supr'e'n'ir'ant'a'j'n al la mar'bord'o per la dekliv'a voj'et'o.

       Tuj, al'lig'int'e si'a'n ĉeval'o'n al arb'et'o, la kapitan'o si'a'vic'e si'n ŝov'is al la mar'ŝton'et'ar'o per ali'a voj'o. Ĉar la tri ge'promen'ant'o'j si'n direkt'is al li, la jun'ul'o si'n kaŝ'is mal'antaŭ ŝton'eg'o. La lun'o ek'lev'iĝ'is, kaj ili'a'j vizaĝ'o'j est'is disting'ebl'a'j. Li unu'e re'kon'is kamuŝ'o'n kaj li'a'n edz'in'o'n:
pri ili'a kun'ul'in'o, la fil'o linŝard'o unu'e dub'is, ĉar valentin'o est'is tiel ŝanĝ'it'a, ke li mal'facil'e ŝi'n re'kon'is: sed tiu ŝancel'iĝ'o ne daŭr'is long'a'temp'e. Tut'e rajt'ig'it'a'j trov'iĝ'is li'a'j suspekt'o'j. Fraŭl'in'o de Savinako est'is graved'a: ĉar la mal'aper'o de sinjor'o de Ruvezo mal'ebl'ig'is, ke ŝi ripar'u si'a'n kulp'o'n, ŝi ven'is ĉe kamuŝ'o'n por ĉi tie nask'i sekret'e; kaj fraŭl'in'o de Prelong'o, kon'ant'e la ver'o'n, far'iĝ'is la kun'kulp'ant'in'o de si'a amik'in'o.

       La kapitan'o ĝoj'e frot'is si'a'j'n man'o'j'n, ĉar demon'a ide'o tra'ir'is li'a'n spirit'o'n. Nun li est'as cert'a, ke li efektiv'ig'os si'a'n venĝ'o'n, kaj real'ig'os si'a'n rev'o'n pri Matildo. La am'o al Josefino, kiu moment'e li'n kviet'ig'is, li'n tromp'int'e, far'iĝ'is ŝarĝ'o hodiaŭ, kaj pli fort'ig'is li'a'j'n am'sent'o'j'n al la jun'a kastel'mastr'in'o.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, Viktor'o est'is el'ir'ont'a el Prelong'o.

       Helen'o zorg'e rekomend'is al Josefino, ke ŝi est'u pret'a tre fru'e por ŝi'n help'i en la last'a'j prepar'ad'o'j, neces'ig'it'a'j de l’el'ir'o de la kapitan'o. Ŝi mem, el'lit'iĝ'int'e antaŭ la sun'aper'o, direkt'is al objekt'o'j aparten'ant'a'j al si'a fil'o last'a'n rigard'o'n, sen'pacienc'a ĉar la jun'ul'in'o ne si'n montr'as.

       — Kio'n ŝi pov'as fabrik'i en si'a ĉambr'o ? ŝi pens'is: tamen mi al ŝi dir'is, ke sen'prokrast'e ŝi mal'supr'e'n'ir'u tre fru'maten'e: kaj ŝi promes'is, ke ŝi tio'n far'os.

       Helen'o atend'is ankoraŭ dum dek minut'o'j; sed Josefino ne montr'iĝ'is.

       Fin'e sinjor'in'o linŝard'o koler'e supr'e'n'ir'is. Dum ŝi frap'is sur la pord'o'n, ŝi kri'is tra la tru'o de la serur'o:
— Rapid'u do, mal'labor'em'a knab'in'o: vi tamen sci'as, ke mi bezon'as vi'n mal'supr'e.

       Neniu respond'is.

       Helen'o sent'is trem'et'o'n tra'kur'ant'a'n tra si'a dors'o. Viktor'o el'ir'is. Ĉu la mal'feliĉ'a infan'in'o re'komenc'is mem'mort'ig'a'n pruv'o'n, simil'a'n al la ali'a ?

       La farm'o'mastr'in'o, kiu'n terur'is tia ide'o, turn'is la buton'o'n, kaj per'fort'e puŝ'is la pord'o'n.

       La ĉambr'o est'is mal'plen'a kaj la lit'aĵ'o ne mal'ord'ig'it'a.

       Sed kun mir'eg'o la patr'in'o de Viktor'o rimark'is, ke la pord'o iam kondamn'it'a est'as larĝ'e mal'fermat'a. Sinjor'in'o linŝard'o trans'ir'is la sojl'o'n kaj en'ir'is en la ĉambr'o'n de si'a fil'o. Sed antaŭ la vid'aĵ'o prezent'iĝ'ant'a sub ŝi'a'j okul'o'j, ŝi rest'is kun brak'o'j ĉiel'e'n lev'it'a'j, kun buŝ'o vast'e mal'fermat'a pro mir'o.

       La antaŭ'tag'o'n, Josefino re'ig'is la komunik'aĵ'o'n inter la du ĉambr'o'j, kiel ŝi kutim'is far'i ĉiu'vesper'e, kiam ĉiu'j dorm'as en la dom'o. Ŝi'a am'ant'o ŝi'n akcept'is brak'o'mal'ferm'e. Ĉar tiu nokt'o est'is la last'a, kiu'n ambaŭ ge'jun'ul'o'j est'is viv'ont'a'j kun'e, ili'a'j kis'ad'o'j far'iĝ'is tiel oft'a'j, ke unu kaj la ali'a est'is okup'it'a'j de dorm'o nur dum la maten'o.

       La sun'o bril'is jam de long'a temp'o; kaj, mal'e de si'a kutim'o, la jun'ul'in'o est'is ankoraŭ apud Viktor'o, kaj dorm'is sen'mov'a, ĉirkaŭ'ant'e per brak'o'j la kol'o'n de la jun'ul'o. La mal'pez'a blov'et'o, el'ir'ant'a el ŝi'a'j am'em'a'j lip'o'j, tuŝ'et'is la vang'o'n de la kapitan'o, kiu ronk'ad'is kiel bas'ul'o.

       Ili est'is sen'per'e vek'it'a'j de la voĉ'o koler'a de Helen'o, kiu fin'e re'trov'int'e la parol'o'n, kri'eg'is en la orel'o'j'n de la jun'ul'in'o:
— Mizer'ul'in'o ! sen'taŭg'ul'in'o ! mal'pur'ul'in'o ! ĉu vi ne hont'as tia'n kondut'o'n ? Mi ĉiam suspekt'is, ke tio fin'os tia'manier'e: jen est'as kial mi ne vol'is las'i vi'n sol'a kun li.

       Est'as indign'e tiel perfid'i la bon'aĵ'o'j'n al vi far'it'a'j'n. Por mi'n re'kompens'i, vi far'as mal'konven'aĵ'o'j'n en mi'a dom'o, kun la fil'o de vi'a bon'far'ant'o. Sed est'as fin'it'e nun. La last'a'n pan'pec'et'o'n de linŝard'o'j vi manĝ'is hieraŭ. Nu, lev'iĝ'u, el'lit'iĝ'u, el'ir'u pli rapid'e, liber'ig'u mi'n el vi'a ĉe'est'o, ir'u krev'i kie'n vi vol'os.

       Parol'ant'e, Helen'o al'tir'is al si josefin'o'n, kiu barakt'is inter ŝi'a'j brak'o'j, kaj ek'kri'is plor'ant'e:
— Las'u mi'n, las'u mi'n: vi mi'n dolor'as.

       Ĝis nun la kapitan'o ne halt'ig'is si'a'n patr'in'o'n eksplod'ig'ant'a'n ŝi'a'n koler'o'n, kaj ne pen'is ŝi'n inter'romp'i. Sed kiam li vid'is, ke ŝi lev'as la brak'o'n por sur'vang'i la jun'ul'in'o'n, li star'iĝ'is, ek'kapt'is la man'o'n pas'ant'a'n, kaj mal'delikat'e prem'ant'e ŝi'a'n man'radik'o'n per si'a'j fortik'a'j fingr'o'j:
— Las'u ŝi'n, li dir'is simpl'e.

       — Nu, kri'eg'is la farm'o'mastr'in'o, vi defend'as tiu'n fripon'in'o'n, tiu'n...

       — Las'u ŝi'n, ripet'is la kapitan'o.

       Dum Josefino hont'em'a, si'n kaŝ'is sub kovr'il'o'n, la jun'ul'o daŭr'ig'is:
— Vi vol'as, ke ŝi el'ir'u; ŝi el'ir'os. Mi ne pov'as ordon'i, ĉar mi ne est'as mastr'o ĉi tie. Sed atend'ant'e mi mal'permes'as, ke vi ŝi'n frap'u; aŭd'u mi'n, patr'in'o, mi tio'n mal'permes'as. Nun el'ir'u: mi vol'as parol'i kun ŝi.

       — Ha ! je Di'o ! ĉu vi kred'as, ke mi las'os vi'n ambaŭ...

       — Ĉu nun tio est'as grav'a ? Ĉu vi pov'as mal'efektiv'ig'i tio'n, kio efektiv'iĝ'is ? Ne. Post unu hor'o ŝi est'os las'int'a tiu'n dom'o'n; mi mem for'vetur'os per la unu'a vagon'ar'o.

       Las'u ni'n, mi ripet'as. Ceter'e est'as mal'fru'e; kaj mi bezon'as vest'i mi'n.

       Venk'it'e de la ton'o ordon'ant'a de l’kapitan'o, sinjor'in'o linŝard'o el'ir'is, maĉ'ad'ant'e:
— Nu, ili aranĝ'u tio'n inter si.

       En si'a koler'o, Helen'o hav'is neniu'n riproĉ'a'n vort'o'n al si'a fil'o. Li, je Di'o ! far'is si'a'n meti'o'n de jun'ul'o. Li trov'is sub si'a man'o bel'a'n knab'in'o'n, kiu pet'is sen'hont'e, ke oni ŝi'n pren'u; kaj li ŝi'n pren'is. Nenio pli natur'a. Sur la sol'a'n josefin'o'n ŝi fal'ig'is la tut'a'n pez'o'n de ŝi'a mal'amik'ec'o, kaj ŝi ag'is des pli koler'em'e, ke ŝi sat'is mal'jun'a'n mal'am'o'n amas'ig'it'a'n de long'a temp'o, mal'am'o'n kiu'n la kondut'o de la jun'ul'in'o bedaŭr'ind'e tro rajt'ig'is.

       Fund'e de si'a kor'o, la patr'in'o de Viktor'o sent'is strang'a'n kontent'o'n, en kiu miks'iĝ'is la mal'humil'ec'o kaj la venĝ'o fin'e sat'it'a. Ŝi memor'is, kiel mal'facil'e ŝi iam re'puŝ'is la atak'o'j'n de Andre'o. Tio kuŝ'is en la sang'o de linŝard'o'j: la fil'o valor'is la patr'o'n. Sed ŝi ne ced'is: pro tio, dank’al ŝi'a obstin'ec'o, ŝi far'iĝ'is sinjor'in'o linŝard'o. Feliĉ'e la mal'riĉ'a kuz'in'o ne hav'is ŝi'a'n energi'o'n: sen tio ŝi'a fil'o, blind'ig'it'e de la pasi'o, ebl'e est'us edz'iĝ'int'a kun ŝi.

       — Nu, ŝi dir'is konklud'e: ĉio plej bon'e aranĝ'iĝ'as. Nun, ĉar ŝi don'is al li ĉio'n, li ne bezon'os edz'iĝ'i kun ŝi por hav'i la rest'aĵ'o'n. Mi almenaŭ trov'as bon'eg'a'n pretekst'o'n por for'pel'i el mi'a dom'o tiu'n almoz'ul'in'o'n; ĉar mi ĉiam tim'is, ke mi est'os dev'ig'at'a nom'i ŝi'n iam: mi'a fil'in'o.

       Ne sen motiv'o la kapitan'o ne prov'is ia'n klopod'o'n al si'a patr'in'o, por ke ŝi bon'vol'u konserv'i josefin'o'n. La mal'permes'o de la jun'ul'in'o est'is element'o de la projekt'o el'pens'it'a de li, kiam li re'ven'is el Blaz'urb'o. Ĉar li intenc'is far'i al si'a am'ant'in'o propon'o'n tiel mal'facil'e akcept'ebl'a'n, ke li antaŭ'vid'is tuj'a'n rifuz'o'n, neces'e est'is ke ŝi est'u dev'ig'at'a ĝi'n konsent'i, kaj, pro tio, ke li'a patr'in'o koler'eg'a, ne'konsci'e instig'it'a de li, ŝi'n ĵet'u sur la pavim'o'n; tia'manier'e, li ten'is ŝi'n tut'a'n en li'a pov'o.

       Do, kvankam li nun sent'is al ŝi am'o'n nur moder'a'n, li opini'is, ke la sol'a rimed'o ebl'a est'as ebri'ig'i ŝi'n per am'o.

       Arm'it'a de vol'ad'o mal'mult'e komun'a, li trov'is en si sufiĉ'e da fort'o por re'nov'ig'i unu el dek'du Herkul'a'j labor'o'j: kaj la mal'feliĉ'a knab'in'o, sen'mov'ig'it'a de mult'nombr'a'j kis'ad'o'j kiel de dorm'ig'il'o, ek'dorm'is en brak'o'j de si'a am'ant'o, kaj est'is vek'it'a nur de koler'eg'a'j kri'ad'o'j puŝ'it'a'j de Helen'o.

       — Kio'n vi far'os nun ? dir'is Viktor'o, kiam ili trov'iĝ'is sol'a'j.

       — Ĉu mi sci'as ? ŝi respond'is plor'e'gant'e.

       — Vi hav'as neniu'n mon'o'n: vi est'os dev'ig'at'a serv'i ĉe iu.

       — Est'os neces'eg'e.

       — Aŭskult'u; mi far'os al vi propon'o'n.

       — Kiu'n ?

       — Vi memor'as ke, post kiam vi est'is prov'int'a vi'a'n mem'mort'ig'o'n, la morgaŭ'a'n tag'o'n mi pet'is de vi, ke vi mi'n help'u; kaj eĉ mi al'don'is, ke ebl'e vi mem far'iĝ'os kastel'mastr'in'o de Prelong'o.

       — Jes, mi memor'as. Pri tio mi ne kred'is eĉ unu vort'o'n; sed la afer'o ne est'as grav'a. Daŭr'ig'u.

       — Mi bezon'us person'o'n fid'ind'a'n kaj sin'don'em'a'n, kiu mi'n sci'ig'us pri ĉio, kio okaz'as en la kastel'o.

       — Nu, spion'in'o'n.

       — Josefino, ne dir'u do mal'bel'a'j'n vort'o'j'n. Nu, jen est'as la afer'o al kiu mi pens'is. Kial vi ne far'iĝ'us la ĉambr'ist'in'o de fraŭl'in'o de Prelong'o ?

       — Mi ! en'ir'i en la kastel'o'n kiel serv'ist'in'o...

       — Tiu meti'o ne est'as pli mal'super'a al tiu de farm'o'dom'a knab'in'o, respond'is mal'afabl'e la kapitan'o.

       La mal'feliĉ'a infan'in'o de'nov'e ek'plor'is.

       — Aŭskult'u, jo'nj'o, dir'is Viktor'o per ton'o iom pli ĝentil'a. Se mi rest'us ĉi tie, vi ne bezon'us labor'ad'i; nenio mank'us. al vi. Sed mi for'ir'as hodiaŭ, ebl'e por long'a temp'o; mi ne est'os apud vi por vi'n protekt'i. Vi do dev'as zorg'i pri vi'a est'ont'ec'o. La mal'mult'a mon'o, kiu'n mi las'os al vi, ne long'a'temp'e daŭr'os; kaj vi ne pov'as viv'i sen nutr'aĵ'o, tio est'as sen mon'o. Nu, est'u prudent'a: rigard'u la real'ec'o'n per okul'o mal'tim'a. Se vi bon'e plen'um'os mi'a'j'n ordon'o'j'n, vi pov'as est'i cert'a ke, ĉu de proksim'e ĉu de mal'proksim'e, mi vi'n sub'ten'os. Ia'n tag'o'n, vi ĉef'os estr'in'e en tiu dom'o, en kiu'n vi est'os en'ir'int'a serv'ist'in'e. Ĉu tia rev'o ne est'as bel'a ? Nu, vi tre facil'e pov'os ĝi'n real'ig'i.

       — Sed pro tio neces'e est'as, ke la ofic'o est'u ne okup'at'a.

       — Klemenco est'as edz'in'iĝ'ont'a kun Johan'o. Ir'u al ŝi kaj pet'u, ke ŝi bon'vol'u vi'n prezent'i kiel si'a'n anstataŭ'ant'in'o'n. Lert'e ag'ant'e, vi sukces'os sen mal'facil'ec'o.

       — Post'e kio'n mi far'os ?

       — Vi skrib'os al mi ĉiu'semajn'e long'a'n leter'o'n, en kiu vi rakont'os ĉio'n, kio'n vi est'os vid'int'a, aŭd'int'a kaj eĉ suspekt'int'a. Vi zorg'e kapt'ad'os la konfid'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o.

       — Far'ant'e kio'n ?

       — Dir'ant'e pri mi tiom da mal'afabl'aĵ'o'j kiom vi pov'os.

       La jun'ul'in'o mir'eg'it'a mal'ferm'is grand'a'j'n okul'o'j'n.

       — Jes, la afer'o est'as tia, cert'ig'is Viktor'o. La bel'a Matildo sent'as al mi sovaĝ'a'n mal'am'o'n, kiu'n mi tut'kor'e re'don'as al ŝi.

       — Ĉu tio est'us ver'a ? ek'kri'is la ĵaluz'em'a Josefino; ĉu vi ĵur'as, ke vi ne am'as ŝi'n ?

       — Infan'in'o, murmur'is la jun'ul'o kun ne'difin'ebl'a rid'et'o: iam mi persekut'is la sukces'o'n; hodiaŭ, la venĝ'o'n.

       — La venĝ'o'n ! Est'as ne'ebl'e.

       — Jes. Ekzist'as inter ni mal'nov'a kont'o regul'ig'ot'a pli post'e, daŭr'ig'is mal'varm'e la kapitan'o. Far'u akurat'e tio'n, kio'n mi al vi konsil'as; kaj vi ne pent'os pri tio.

       Post'e, kis'int'e am'em'e si'a'n am'ant'in'o'n, kaj far'int'e si'a'j'n adiaŭ'o'j'n al si'a famili'o, Viktor'o en'vagon'iĝ'is kaj al'ir'is al Pariz'o.

       Por evit'i ĉiu'n skandal'o'n, Helen'o parol'is nek al Andre'o, nek al si'a unu'a'nask'it'o pri la maten'a aventur'o. Est'is Josefino mem, kiu ŝajn'e for'ir'is propr'a'mov'e. En la dom'o ĉiu'j, krom sinjor'in'o linŝard'o, pen'is ŝi'n kontraŭ'batal'i; sed ŝi ne ced'is. Dum la vesper'o mem, ŝi kuŝ'is en la kastel'o; kaj, dum la morgaŭ'a maten'o, ŝi komenc'is si'a'n serv'o'n apud fraŭl'in'o de Prelong'o.

       — Fin'e, kial do vi for'las'is la farm'o'dom'o'n ? sen'ĉes'e demand'is la jun'a kastel'mastr'in'o al si'a nov'a ĉambr'ist'in'o.

       — Tio'n mi jam dir'is al vi'a Moŝt'o: oni far'is al mi viv'o'n tro mal'agrabl'a'n.

       — Sed ĉu sinjor'o Viktor'o ne vi'n defend'is ?

       — Li ! Li prefer'e est'us instig'int'a la ali'ul'o'j'n, por ke ili mi'n ĉagren'u.

       — Tamen oni cert'ig'is al mi, ke li mult'e am'as vi'n.

       — Kiam mi est'is riĉ'a, ebl'e; sed tuj kiam mi est'is ruin'ig'it'a, li'a'j sent'o'j ŝanĝ'iĝ'is. Feliĉ'e li for'ir'is.

       — Nu, ĉu la kapitan'o ne trov'iĝ'as plu en Prelong'o ?

       — Nun, vi'a Moŝt'o, li kred'ebl'e loĝ'as en Pariz'o.

       — Ha ! bon'e, bon'eg'e ! ek'kri'is la jun'ul'in'o per ton'o tiel el'kor'iĝ'int'a, ke Josefino pens'is:
— Viktor'o ne mensog'is. Ŝi ne pov'as li'n toler'i.

       Ja, la el'ir'o de la fil'o linŝard'o el'ig'is el Matildo grand'a'n pez'o'n. Malgraŭ si'a kuraĝ'o kaj si'a fid'o al la rapid'ec'o de si'a ĉeval'o, ŝi ne ĉiam est'is tut'e sen'tim'a, kiam ŝi rajd'is sol'a sur la voj'o el Blaz'urb'o al la kamuŝ'a dom'o. Oft'e ŝi tim'is, ke la kapitan'o subit'e montr'iĝ'os sur ia angul'o de la voj'o, si'n ĵet'os al la kap'o de ŝi'a rajd'it'o kaj re'nov'ig'os si'a'n antaŭ'a'n abomen'a'n prov'o'n. Moment'e ŝi pens'is si'n akompan'ig'i de Ŝaf'o; kun tia kun'ul'o, ŝi est'us sent'int'a si'n tut'e sen'risk'a. Sed la markiz'in'o sen'diskut'ebl'e mal'permes'is, ke la Nov'ter'hund'o el'ir'u el si'a dom'et'o: por tio'n plen'um'i, la jun'ul'in'o est'us dev'ig'it'a liver'i ĉiu'spec'a'j'n klar'ig'o'j'n. La for'ir'o de la kapitan'o ĉio'n aranĝ'is.

       Jam de mult'a'j semajn'o'j Viktor'o trov'iĝ'is en Pariz'o, pas'ig'ant'e si'a'n temp'o'n ĉu en vizit'o'j ĉe la general'o'j, ĉu en atend'ad'o'j ĉe la ministr'a'j antaŭ'ĉambr'o'j, kiam unu tag'o'n, sur angul'o de strat'o, li est'is ne'vol'e frap'it'a de vir'o, vest'it'a de ĉifon'aĵ'o'j, de sen'kalkan'a'j ŝu'o'j kaj de gras'plen'a ĉap'et'o.

       — Mal'sprit'ul'o ! vi do ne pov'as atent'i, murmur'is la jun'ul'o koler'a.

       — Nu ! Kio okaz'as ? Ĉu la strat'o ne aparten'as al ĉiu, nun ? Ek'sci'u, mal'grand'ul'o mi'a, ke van'e vi port'as tub'ĉapel'o'n kaj ĵak'o'n; ne est'as ci kiu tim'ig'os mi'n ! Ha ! ne, ne.

       Kaj la vag'ist'o, ferm'ant'e la pugn'o'j'n kaj ne el'ir'ant'e, ĉiam okup'is la larĝ'ec'o'n de la trotuar'o.

       — Ĉu vi mi'n las'os pas'i, fin'e ? Nu, lok'o'n. Mi ne hav'as temp'o'n.

       La ĉifon'aĵ'ul'o si'n prepar'is al la vort'batal'o, kaj jam ek'vom'is kelk'a'j'n mal'ĝentil'eg'aĵ'o'j'n, kiam li'a vizaĝ'o subit'e afabl'iĝ'is. Prezent'ant'e la man'o'n al la kapitan'o, li ek'kri'is ĝoj'e.

       — Nu, est'as linŝard'o, tiu brav'a linŝard'o ! Kiel ci fart'as, mal'jun'ul'o mi'a.

       Viktor'o ek'salt'eg'is mal'antaŭ'e'n. Tiu vir'o li'n kon'u, la afer'o ne est'is strang'a, sed tiu sen'taŭg'ul'o kuraĝ'u ci'dir'i al li, li'n vok'int'e per li'a nom'o, tiam la afer'o preter'ir'is ĉiu'j'n lim'o'j'n. Pro tio, per ton'o de koler'o mal'facil'e mal'akcel'it'a, li dir'is:
— Mi tre dezir'us sci'i en kio vi ĉerp'as la motiv'o'j'n de tia sen'ĝen'ec'o. Preter'ir'u; mi ne vi'n kon'as.

       — Ci ne est'as afabl'a, Viktor'o, respond'is la sen'ŝu'ul'o, per voĉ'o mal'rapid'a de post'urb'ul'o, ver'e ci ne est'as afabl'a. La alt'rang'aĵ'o'j ci'n difekt'is, ci rifuz'as re'kon'i ci'a'j'n amik'o'j'n, kiam ili'n prem'as la mal'feliĉ'o.

       — Fin'e, kiu vi est'as ? pet'is la fil'o linŝard'o, memor'ant'e sed mal'preciz'e, ke li iam vid'is tiu'n vizaĝ'o'n, kaj aŭd'is tiu'n voĉ'o'n.

       — Kiu mi est'as ? Sed dupont'o, ci'a mal'jun'a lice'a kun'ul'o.

       — dupont'o ! ek'kri'is la jun'ul'o; tre bon'e, mi memor'as.

       Sed ĉu est'is ebl'e vi'n re'kon'i sub tiel mal'pur'a kaj ŝir'it'a vest'ar'o ?

       — Kio'n ci vol'as, respond'is dupont'o, ĵet'ant'e mal'gaj'a'n rigard'o'n al la ĉifon'aĵ'o'j li'n kovr'ant'a'j; ĉiu'j ne ŝanc'e sukces'is kiel ci.

       Komenc'e, kelk'a'j sci'vol'ul'o'j, al'tir'it'a'j de la kri'ad'o'j de ambaŭ inter'parol'ant'o'j, jam ek'halt'is post kelk'a'j paŝ'o'j, esperant'e batal'o'n. Ted'it'e, ĉar oni li'n ek'vid'is kun tia kun'ul'o, Viktor'o el'tir'is el si'a paper'uj'o bilet'o'n da cent frank'o'j kaj vizit'kart'o'n; post'e, don'int'e al dupont'o la du objekt'o'j'n, li blov'is en li'a'n orel'o'n:
— Mi vol'us dir'i al vi io'n. Jen est'as mi'a adres'o. Ven'u al mi tiu'vesper'e, je la kvin'a. Tiu mon'o al vi pag'os vest'ar'o'n pli konven'a'n.

       — Kompren'it'e, bon'hom'o mi'a. Oni ne vol'as ruĝ'iĝ'i pri antikv'a koleg'o.

       Li ankoraŭ parol'is; sed la kapitan'o jam for'kur'is mal'proksim'e'n.

       La unu'a zorg'o de l’amik'o dupont'o est'is obe'i la ordon'o'j'n de si'a mal'nov'a kun'ul'o. Sed antaŭ kiam li en'ir'os en ŝtof'magazen'o'n por ali'form'ig'i en nov'a'j'n vest'o'j'n si'a'j'n mal'pur'eg'a'j'n almoz'ul'a'j'n ĉifon'aĵ'o'j'n:
— Minut'o'n ! li dir'is, frap'ant'e si'a'n kap'o'n. Unu'e mi dev'os ali'form'ig'i en mon'er'o'j'n mi'a'n bank'a'n bilet'o'n. La ofic'ist'o'j mir'us, vid'ant'e mi'n tiel riĉ'a'n. Ili est'us kapabl'a'j ven'ig'i la polic'ist'o'j'n. Strang'e ! tamen. Jen est'as bilet'o kiu al mi rajt'e aparten'as; mi ne ĝi'n ŝtel'is, ĉi tiu'n; ĉar est'as linŝard'o mem kiu propr'a'mov'e ĝi'n al mi don'is: nu ! ĵus pro tio mi est'us arest'it'a. Ha ! est'u do honest'a vir'o.

       dupont'o si'n direkt'is al mal'luks'a trink'ej'o, kiu'n li oft'e vizit'ad'is. La kas'ist'in'o, dik'a vir'in'o, don'is al li mon'er'o'j'n.

       anstataŭ li'a bilet'o, kun okul'klin'o kiu ŝajn'is dir'i:
— Ia'n ŝtel'o'n sukces'it'a'n, nu ?

       — Ne, ne, patr'in'o rodiero, vi erar'as. Est'as amik'o, kiu antaŭ'ne'long'e ĝi'n al mi don'is.

       — Iom malgraŭ'vol'e, kred'ebl'e, respond'is la trink'ej'estr'in'o.

       Kiam dupont'o est'is sur la strat'o, li maĉ'ad'is inter si'a'j dent'o'j:
— Strang'eg'e ! Nur kiam oni dir'as la ver'o'n, nur tiam oni ne est'as kredit'a.

       Tamen li opini'is, ke ne est'us prudent'e en'ir'i en unu el tiu'j potenc'a'j firm'o'j, kiu'j proviz'as ne nur Pariz'o'n sed ankaŭ la tut'a'n mond'o'n. Pro tio, li si'n direkt'is al Templ'e 1. Tie li elekt'is plen'a'n vest'ar'o'n griz'a'n preskaŭ nov'a'n, ĉapel'o'n, ŝu'o'j'n, tol'aĵ'o'j'n. Vest'int'e si'a'j'n nov'a'j'n aĉet'aĵ'o'j'n, li est'is tiel ali'form'ig'it'a, ke li ne re'kon'is si'n mem.

       — Nu, li dir'is, Viktor'o est'os kontent'a: mi li'n honor'os.

       Sed kial do li montr'is tia'n mal'avar'ec'o'n ? Kio'n do li est'as dir'ont'a al mi ? Kred'ebl'e ne nur por al mi plezur'ig'i li el'spez'is bank'a'n bilet'o'n. Li bezon'as mi'n, evident'e; kaj ne mal'pli evident'e, la serv'o, kiu'n li pet'os de mi, ne est'as ag'o re'kompens'ind'a de la Monthyon’a premi'o 2. Nu, duponto, amik'o mi'a, mal'ferm'u la okul'o'n, kaj la bon'a'n; kaj precip'e zorg'u, ke oni ne vi'n tromp'u kiel naiv'eg'ul'o'n.

       Kred'ebl'e tie kuŝ'as profit'a entrepren'o, kiu al vi gajn'ig'os mult'e da mon'o, se vi ne est'as tro mal'lert'a.

      


1 Vend'ej'o hodiaŭ detru'it'a. en kiu oni far'is la komerc'o'n de mal'nov'a'j vest'o'j.

       2 Ĉiu'jar'a premi'o don'it'a al ge'virt'ul'o'j. est'os cert'a, ke li pov'as fid'i al tiu nov'a kun'kulp'ant'o.

      


Est'is nur la tri'a de la tag'mez'o. dupont'o el'spez'is nur part'o'n de la mon'o don'it'a de Viktor'o. Ĉar la mal'nov'a kun'ul'o de la kapitan'o sent'is en si'a poŝ'o kelk'a'j'n mon'er'o'j'n, afer'o kiu ne oft'e okaz'is.

       — Atend'ant'e la hor'o'n, li pens'is, mi en'met'us volont'e en mi'a'n stomak'o'n pec'o'n da ia manĝ'aĵ'o kaj vin'botel'o'n vaks'o'ŝtop'it'a'n. Tio pas'ig'os al mi la temp'o'n.

       Mal'riĉ'a manĝ'ej'o trov'iĝ'is antaŭ li: li en ĝi'n en'ir'is.

       Dum tiu temp'o, linŝard'o, en'fermat'a en si'a skrib'o'ĉambr'o, ek'brul'ig'is cigared'o'n kaj pri'pens'is. Li bezon'is vir'o'n fid'ind'a'n kaj sam'temp'e sen'konscienc'a'n. Ĉu dupont'o est'as la vir'o taŭg'a ?

       Li kompren'is, ke li dev'os lud'i lert'eg'e, kaj ne si'n perfid'i per konfes'o'j tro antaŭ'temp'a'j, antaŭ kiam li est'os cert'a, ke li pov'as fid'i al tiu nov'a kun'kulp'ant'o.

       Je la kvin'a akurat'e, la sonor'il'o aŭd'iĝ'is. La serv'soldat'o frap'is sur la pord'o'n de si'a super'ul'o.

       — Kapitan'o, est'as civil'ul'o, kiu vol'us parol'i kun vi.

       — Ĉu li dir'is si'a'n nom'o'n ?

       — Sinjor'o dupont'o.

       — Tre bon'e; en'ir'ig'u. Se iu ven'as, antaŭ kiam tiu sinjor'o est'os el'ir'int'a, vi dir'os al ĉiu ajn, vi bon'e mi'n aŭd'as, Bel'ard'o, al ĉiu ajn, ke mi ne trov'iĝ'as hejm'e.

       — Jes, kapitan'o.

       dupont'o, bel'eg'a en si'a'j nov'a'j vest'o'j, en'ir'is en la fum'ej'o'n, en kiu'n Viktor'o li'n atend'is.

       — Vi est'as akurat'a, li dir'is; tre bon'e. Mi ŝat'as la akurat'ec'o'n. Sid'iĝ'u, kaj ni inter'parol'u. Kio'n vi far'is, de la lice'o ?

       — Nu, kaj vi ?

       — Mi ? Ĉiu kon'as mi'a'j'n ag'ad'o'j'n: mi ne ili'n kaŝ'as. Sed mi est'as cert'a, ke vi ne pov'us sam'e parol'i.

       dupont'o si'n sent'is iom tim'ig'it'a de la komand'a ton'o de l’kapitan'o. Tamen li ne mal'kuraĝ'iĝ'is facil'e.

       — Tio'n kio'n mi far'is, li respond'is; afer'o'j'n ne tre bon'a'j'n. Mi prov'is mi'n riĉ'ig'i; sed mi sukces'is nur mi'n mal'riĉ'ig'i.

       — Ŝajn'as, ke mi vi'n vid'is en Cayenne ( Kaj'e'n ).

       Pro tiu'j vort'o'j, dupont'o ruĝ'iĝ'is, pal'iĝ'is, kaj fin'e balbut'is:
— Vi do mar'vetur'is Cayenne’on ?

       — Sen'dub'e, ĉar mi vi'n vid'is tie.

       La kapitan'o mensog'is: li vojaĝ'is nur en Alĝeri'o.

       Hazard'e cert'ig'ant'e la malv'er'o'n por kon'i la ver'o'n, li ĵet'is tiu'n fraz'o'n kiel diplomat'aĵ'o'n. Li pov'is ĝoj'i; ĉar li'a eksperiment'o plen'e sukces'is.

       Post moment'o, li daŭr'ig'is:
— Kial oni vi'n send'is tie'n ?

       — Mi est'as la sufer'int'o de juĝ'ist'a erar'o, respond'is dupont'o fanfaron'ton'e.

       Tiam la mal'nov'a kondamn'it'o rakont'is histori'o'n tiel mal'simpl'a'n, ke la fil'o linŝard'o kompren'is nur unu afer'o'n: por kaŝ'i est'int'aĵ'o'j'n mal'mult'e honor'ind'a'j'n, li'a inter'parol'ant'o el'pens'is alt'fantazi'a'n fabel'o'n. Li est'is konscienc'o vend'ebl'a, sekv'e aĉet'ebl'a; kaj tiu aĉet'o depend'us nur de la prez'o konsent'it'a.

       dupont'o est'is la fil'o de honor'ind'a'j komerc'ist'o'j, kiu'j rapid'e riĉ'iĝ'is en la komerc'ad'o de sap'o'j. Orf'a tro fru'e, li hered'is, en si'a plen'aĝ'o, preskaŭ unu milion'o'n. Dezir'ant'e ĝu'eg'i la viv'o'n, hav'ant'e apud si neniu'n kiu li'n direkt'as, tre rapid'e li mal'ŝpar'is tiu'n grav'a'n kapital'o'n en ĉiu'spec'a'j mal'saĝ'aĵ'o'j, kaj en mal'nobl'a'j ĝu'ad'o'j. Fin'e, ruin'iĝ'int'e, sed vol'ant'e spit'e de si'a ruin'o daŭr'ig'i viv'manier'o'n, kiu far'iĝ'is ne'ebl'a pro mank'o de mon'o, li far'is fals'a'j'n sub'skrib'aĵ'o'j'n. La juĝ'ist'ar'o li'n kondamn'is al kvin jar'o'j da publik'labor'o'j. De ses monat'o'j, li est'is fin'int'a si'a'n pun'o'n, kiam Viktor'o li'n renkont'is. De si'a re'ven'o en Franc'uj'o'n, li viv'is nur de hazard'aĵ'o'j, far'ant'e ĉiu'j'n meti'o'j'n, bon'a'j'n aŭ mal'bon'a'j'n, sed pli oft'e la du'a'j'n ol la unu'a'j'n.

       Tamen la fund'o de li'a natur'ec'o ne est'is tut'e mal'virt'a. En la lice'o, li est'is am'it'a de si'a'j koleg'o'j. Kvankam lern'ant'o ne rimark'ind'a, tamen li ne est'is lok'it'a inter la mal'labor'eg'ul'o'j. Sed la fundament'a difekt'o de li'a karakter'o est'is la inerci'a fort'ec'o. Bon'e direkt'it'a, li est'us far'iĝ'int'a bon'eg'ul'o. Simil'a al bul'o met'it'a sur la rand'o'n de tegment'o, li bezon'is nur tre mal'fort'a'n ek'puŝ'o'n por rul'iĝ'i ĉu dekstr'e'n ĉu mal'dekstr'e'n. Bedaŭr'ind'e li fal'is mal'dekstr'e'n. Unu'e mal'rapid'a, la kur'ad'o pli kaj pli akcel'iĝ'is; kaj post'e li rul'iĝ'is sur la dekliv'o de la mal'virt'o laŭ rapid'ec'o tiel terur'a ke fin'e li fal'is en la por'krim'a'n juĝ'ist'ar'o'n, kaj de tie salt'eg'is ĝis la publik'labor'ej'o.

       — Nu, mi'a mal'nov'a kun'ul'o, ek'kri'is la kapitan'o, kio'n vi dir'us, se mi propon'us al vi gajn'o'n da mil frank'o'j ?

       Viktor'o kred'is, ke li akcept'os la propon'o'n entuziasm'e; sed la mal'nov'a kun'ul'o rest'is sen'mov'a.

       — Ĉu vi ne aŭd'is ?

       — Jes, jes, tre bon'e.

       — Tiam, kial vi ne respond'as ?

       — Ĉar mi supoz'as, ke vi ne propon'is al mi tia'n mon'sum'o'n nur por ĵet'i leter'o'n en la poŝt'skatol'o'n, antaŭ kiam mi respond'os, mi vol'as sci'i tio'n, kio'n vi pet'as de mi.

       Viktor'o ŝajn'is ĉagren'a: ĉar li est'us dezir'int'a, ke dupont'o konsent'u, antaŭ kiam li konfid'os al li si'a'j'n sekret'o'j'n.

       Sed la ruz'a fripon'o atent'e observ'is si'a'n kun'parol'ant'o'n. La kapitan'o kompren'is ke, se li vol'as sukces'i, li unu'e dev'as sci'ig'i si'a'n kun'kulp'ant'o'n pri la afer'o. Li cert'iĝ'is, ĉu neniu pov'as ili'n aŭskult'i. Dum du'on'o da hor'o, li parol'is mal'laŭt'e.

       Kiam li est'is fin'int'a:
— Tio est'as tre bon'e, respond'is dupont'o: sed tio, kio'n vi pet'as valor'as tri'dek mil frank'o'j'n, sen rabat'o. Mi risk'as re'ven'o'n al la fremd'a'j land'o'j. Nu, la koloni'o'j'n mi sufiĉ'e vid'is. Mi am'as mi'a'n patr'uj'o'n, kaj mi ne ŝat'as la vojaĝ'o'j'n, eĉ pag'it'a'j'n de la Regn'o.

       — Ne'ebl'e, mi'a kar'a amik'o, respond'is la fil'o linŝard'o.

       Vi dev'os ĉu pren'i, ĉu las'i: elekt'u. Sed mi ne pov'as don'i tio'n, kio'n vi pet'as; mi ne hav'as ĝi'n.

       Fin'e post mult'a'j diskut'ad'o'j, la prez'o est'is fiks'it'a por du'dek mil frank'o'j: dek mil tuj pag'it'a'j, dek mil post la afer'o fin'it'a. Pli'e la kapitan'o pag'is per si'a mon'o la tra'mar'vetur'o'n de dupont'o ĝis Aŭstrali'o. Ĉar malgraŭ si'a am'o al la patr'uj'o, la fripon'o pli am'is, post la sukces'o de l’entrepren'o, ne rest'i en Franc'uj'o pli long'a'temp'e.

       — En kiu epok'o la afer'o okaz'os ?

       — Proksim'um'e en la juni'a monat'o; sed mi ne sci'as ankoraŭ la ĝust'a'n dat'o'n. Kiam mi est'os plen'ig'int'a mi'a'j'n sci'ig'o'j'n, mi vi'n avert'os. En kiu lok'o vi loĝ'as ?

       — Ha ! jen est'as. En la komenc'o, mi transport'is mi'a'j'n penat'o'j'n sub la unu'a'n ark'aĵ'o'n de la Pont-Royal ( Pont'o Reĝ'a ), sur mal'dekstr'a river'bord'o. Sed mi dir'is al mi ke, ĉar la riĉ'ul'o'j kaj la bon'societ'ul'o'j loĝ'as sur la bord'o dekstr'a, mi ne kompren'is kial mi ne far'us la sam'o'n. Pro tio, mi trans'ir'is la akv'o'n. Mi kuŝ'as nun pied'e de Tuileries 1 sub Pont'o-Reĝ'a, aŭ pont'o de la Karusel'o aŭ pont'o de l’Art'o'j. Mi divers'ig'as mi'a'j'n loĝ'ej'o'j'n.

       — Tamen mi ne pov'as send'i leter'o'n al tia adres'o. Vi dev'us est'i pli serioz'a, dupont'o; se ne, mi vi'n for'las'os kaj komisi'os ali'a'n.

       — Nu, Viktor'o, mal'grand'ul'o mi'a, kial do vi dir'as sen'senc'aĵ'o'j'n ? Ĉu oni for'las'as vir'o'n al kiu oni konfes'is histori'o'j'n simil'a'j'n al tiu'j, kiu'j'n vi rakont'is ?

       — Nu, sopir'is la kapitan'o, prezent'ant'e al li du'a'n bilet'o'n, serĉ'u kaj trov'u ia'n mebl'it'a'n ĉambr'o'n. Tuj kiam vi loĝ'os en konven'a apartament'o, tio'n al mi sci'ig'u.

       — Je Di'o, mal'jun'ul'o mi'a, neces'e est'as, ke mi dir'u mi'a'n opini'o'n pri vi. Ĉar vi akcept'as filozof'e tio'n, kio'n vi ne pov'as mal'help'i, tio pruv'as ke vi est'as diabl'e fort'a.

       La ind'a'j amik'o'j dis'iĝ'is.

       Josefino plen'um'is la promes'o'n far'it'a'n al Viktor'o. Ĉiu'semajn'e ŝi skrib'is al si'a am'ant'o leter'o'n long'e detal'it'a'n.

       La kapitan'o kon'is ĉio'n, kio okaz'is en la kastel'o pli bon'e ol se li ĉe'est'us en Prelong'o.

       Li sci'is ke sinjor'in'o de Blasan'o est'is tut'e re'san'ig'it'a. Ŝi nun paŝ'is sen lam'baston'o'j, kvankam ŝi iom lam'et'is. Sed la mal'jun'a sinjor'in'o est'is ankoraŭ koket'a. Kiam ŝi trov'iĝ'is antaŭ hom'o'j, ŝi si'n rigid'ig'is sufiĉ'e por ke ŝi'a kripl'ec'o ne est'u tro rimark'it'a. Nenio nun kontraŭ'star'is la ge'edz'iĝ'o'n de ŝi'a fil'o kun Matildo. Ĉi tiu demand'it'e fiks'is mem la dat'o'n al la tri'dek'a de Juni'o.

      


1 Palac'o de antikv'a'j franc'a'j reĝ'o'j, konstru'it'a sur la lok'o de brik'fabrik'ej'o'j ( franc'e tuileries ) kaj hodiaŭ detru'it'a.


Antaŭ'e fraŭl'in'o de Prelong'o est'is far'ont'a en monaĥ'in'ej'o tiu'n naŭt'ag'a'n en'ferm'iĝ'o'n, kiu est'is, ŝi dir'is, la plen'um'o de promes'o far'it'a al Di'o. Ŝi pet'is de si'a patr'in'o la permes'o'n vetur'i Pariz'o'n kun Josefino por si'n inform'i al la Super'ul'in'o de Ursul'in'o'j pri la monaĥ'in'ej'o en kiu valentin'o far'as si'a'n novic'ec'o'n. Tiu pet'o est'is tre bon'vol'e konsent'it'a de la markiz'in'o. Pri Gaston'o, li ĝoj'e ek'sci'is, ke li'a prov'temp'o de am'ind'um'ant'o est'os baldaŭ fin'it'a, ĉar tiu en'ferm'iĝ'o de li'a fianĉ'in'o est'os la ag'o, kiu en'tomb'ig'os ŝi'a'n ekzist'ad'o'n de fraŭl'in'o.

       Kun la printemp'o re'ven'is la long'e'daŭr'a'j tag'o'j. Matildo ili'n profit'is por rest'i kun si'a amik'in'o kiel ebl'e plej long'a'temp'e. Viktor'o sci'is, ke fraŭl'in'o de Prelong'o ĉiam mal'fru'iĝ'is por la vesper'manĝ'o.

       — Tamen, cert'ig'is la ĉeval'zorg'ist'o al la serv'ist'ar'o, ne est'as kulp'ig'ot'a ŝi'a ĉeval'o. Kiam ĝi re'ven'as, mi est'as dev'ig'at'a ĝi'n viŝ'eg'i, tiel fort'e ĝi ŝvit'as. Se ŝi'a fraŭl'in'a Moŝt'o daŭr'ig'as tia'j'n kur'ad'o'j'n dum kelk'a temp'o ankoraŭ, la mal'feliĉ'a best'o rapid'e mal'san'iĝ'os pro lac'eg'ec'o.

       — Kie'n do ŝi pov'as ir'i ĉiu'du'tag'e ? dir'is la serv'ist'ar'o.

       Josefo demand'it'e pov'is nenio'n respond'i, ĉar li sci'is nenio'n. Ne'vol'ant'e konfes'i, ke fraŭl'in'o de Prelong'o li'n las'as en Blaz'urb'o kaj pag'as larĝ'e la trink'aĵ'o'n, kiu'n li mal'rapid'e englut'et'as, la lake'o rid'et'is parol'ant'e, mister'iĝ'is, kaj supoz'ig'is, ke li est'as posed'ant'o de grav'a sekret'o, kies li'a konscienc'o mal'help'as dis'kon'ig'o'n. Tio ŝajn'is tiel strang'a, ke laŭrent'o, la ĉambr'ist'o de la duk'o de Blasan'o, opini'ant'e, ke la dev'o al li ordon'as la rakont'o'n de tiu'j kuir'ofic'ej'a'j mal'diskret'aĵ'o'j, ili'n kon'ig'is al si'a mastr'o, ia'n vesper'o'n, kiam li help'is li'n por li'n sen'vest'ig'i.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, kiam fraŭl'in'o de Prelong'o sid'iĝ'is sur si'a'n sel'o'n, Gaston'o, kiu prezent'is si'a'j'n man'o'j'n plekt'it'a'j'n por facil'ig'i al ŝi la supr'e'n'ir'o'n, dir'is, kiam ŝi est'is sur'sel'iĝ'ant'a.

       — Ver'e, Matildo, konfes'u, ke se mi est'us ĵaluz'em'a, mi hav'us bel'a'n okaz'o'n por ekzerc'i tiu'n mal'bel'a'n mal'kvalit'o'n.

       — Vi est'as prav'a ne hav'ant'e tia'n mal'virt'o'n. Ĉar neniam mi konsent'us edz'in'iĝ'i kun vir'o, kiu ne tut'e fid'us al mi, kia'j ajn est'u la ŝajn'o'j.

       Kaj la jun'ul'in'o rapid'e ek'galop'is, las'ant'e sinjor'o'n de Blasan'o tut'e konfuz'a'n.

       Josefino, kiu trov'iĝ'is sur la ŝtup'o'j de la peron'o, ne perd'is unu vort'o'n de tiu dialog'o. Kompren'ebl'e post du tag'o'j, la kapitan'o ĝi'n kon'is.

       — Nu, li dir'is, ĉio marŝ'as tre bon'e. Se ĉi tiu'n foj'o'n mi ne sukces'as, ĝi est'os ĉar la diabl'o kontraŭ'star'os kontraŭ mi.

       Post kelk'a'j tag'o'j, en moment'o kiam fraŭl'in'o de Prelong'o ek'for'las'is valentin'o'n, la patr'in'o kamuŝ'o frap'is diskret'e sur la pord'o'n.

       Ŝi en'ir'int'e dir'is al la jun'ul'in'o'j:
— La moment'o de la liber'ig'o al'proksim'iĝ'as: post kelk'a'j tag'o'j ĉio est'os fin'it'a. Se vi vol'as ĉe'est'i ĉi tie por kuraĝ'ig'i vi'a'n amik'in'o'n, ŝi dir'is si'n turn'ant'e al Matildo, vi hav'as nur la temp'o'n neces'a'n por vi'n prepar'i.

       — Ho ! kar'ul'in'o mi'a, mi ne vol'as, ek'kri'is fraŭl'in'o de Savinako. Ĉu vi ne far'is por mi pli ol la plej sin'don'em'a amik'ec'o pov'as liver'i. Vi ne dev'as risk'i vi'a'n fam'o'n. Pli'e vi'a ĉe'est'o est'as neniel neces'eg'a, ĉar sinjor'in'o kamuŝ'o tie trov'iĝ'as. Ŝi'a sin'don'em'o ne est'as diskut'ebl'a.

       — valentin'o, respond'is grav'ton'e fraŭl'in'o de Prelong'o, mi ir'os ĝis la fin'o. Mi'a konscienc'o neniel mi'n riproĉ'as; ĉar mi sent'as, ke mi far'as bon'a'n ag'o'n. Oni dir'as, ke vi sufer'os terur'a'j'n dolor'o'j'n. Nu, mi ne vol'as, ke vi sent'u vi'n sol'a, for'las'it'a, kiam vi dev'os ili'n toler'i. Ĉar vi hav'as neniu'n famili'o'n, ĉar la cirkonstanc'o'j dev'ig'as, ke ni ag'u en la plej grand'a mister'o, almenaŭ mi vol'as, ke vi'a plej bon'a, mi dir'os eĉ vi'a sol'a amik'in'o trov'iĝ'u apud vi, por inspir'i al vi kuraĝ'o'n kaj por vi'n konsol'i.

       Aŭd'int'e tiu'j'n am'plen'a'j'n parol'o'j'n, fraŭl'in'o de Savinako sent'is ke flu'o de larm'o'j ŝi'n sufok'as. Sen'fort'a por pli long'e insist'i, ŝi ĵet'is si'n en la brak'o'j'n de Matildo, murmur'ant'e tiu'n simpl'a'n vort'o'n:
— Dank'e.

       Re'ven'int'e hejm'e'n, fraŭl'in'o de Prelong'o ven'ig'is si'a'n ĉambr'ist'in'o'n.

       — Josefino, ŝi dir'is, kvankam vi mi'n serv'as nur de mal'long'a temp'o, mi kred'as, ke vi est'as sin'don'em'a al mi.

       — Vi'a Moŝt'o est'as prav'a: ŝi pov'as fid'i al mi.

       — Se mi konfid'us al vi sekret'o'n, ĉu vi est'us kapabl'a ĝi'n konserv'i ?

       — Ho ! vi'a Moŝt'o ! ek'kri'is Josefino per ton'o indign'ant'a tre bon'e lud'it'a.

       — Ĉu sinjor'o Viktor'o est'as ĉiam en Pariz'o ?

       — Jes, vi'a Moŝt'o.

       — Kia'manier'e vi sci'as tio'n ?

       Josefino rest'is iom konfuz'it'a. Ŝi kompren'is ke, respond'int'e tro rapid'e, ŝi dir'is mal'sprit'aĵ'o'n. Tamen ŝi re'kuraĝ'iĝ'is kaj daŭr'ig'is:
— Hieraŭ mi renkont'is Ludovik'o'n, kiu dir'is ke li'a frat'o ne ankoraŭ sukces'is kaj daŭr'ig'as si'a'j'n klopod'o'j'n al la ministr'o.

       — Ha ! tre bon'e. Ĉu vi tim'us, rest'ant'e sol'a dum naŭ tag'o'j en urb'o mal'proksim'a de Prelong'o ?

       — Mi ? vi'a Moŝt'o; tut'e ne.

       — Nu, jen est'as la afer'o. Vi sci'as, ke mi vetur'os Pariz'o'n por far'i en tiu urb'o religi'a'n en'ferm'iĝ'o'n en monaĥ'in'ej'o; kaj vi dev'as mi'n akompan'i ĉi tie'n. Sed mi intenc'as halt'i en Blaz'urb'o: vi daŭr'ig'os sol'a vi'a'n vojaĝ'o'n. Ir'u kie'n vi vol'os; tio mi'n indiferent'ig'as: sed ir'u mal'proksim'e'n de Prelong'o, por ke dum tiu'j naŭ tag'o'j vi ne est'u re'kon'ebl'a de iu ajn. Kiam tiu inter'temp'o est'os flu'int'a, ni ni'n re'trov'os en la staci'dom'o de Blaz'urb'o, kaj ni re'ven'os kun'e en la kastel'o'n, kvazaŭ vi ne est'us mi'n for'las'int'a.

       Sed vi neniam klopod'os por sci'i en kiu'n lok'o'n mi ir'is, kaj tio'n, kio'n mi en ĝi far'is: ĉar tie kuŝ'as terur'a sekret'o, kiu ne est'as la mi'a. Nur unu afer'o'n mi pov'as al vi cert'ig'i, kaj mi vol'as ke vi est'u konvink'it'a pri la ver'ec'o de mi'a'j parol'o'j: mi far'as nenio'n kulp'ig'ind'a'n. Se mi mi'n kaŝ'as, ne est'as por mal'bon'a ag'o. Jen est'as mon'o, ŝi al'don'is, met'ant'e en la man'o'j'n de Josefino paper'uj'et'o'n plen'a'n da bank'bilet'o'j. Mi kred'as, ke tiu mon'sum'o sufiĉ'os por pag'i ĉiu'j'n vi'a'j'n bezon'aĵ'o'j'n dum vi'a vojaĝ'o. Mi eĉ est'as cert'a, ŝi daŭr'ig'is rid'et'ant'e, ke vi konserv'os tre grav'a'n rest'aĵ'o'n. Ĝi far'iĝ'os mal'grand'a dot'o, kiu'n vi plezur'e re'trov'os, kiam vi edz'in'iĝ'os.

       Tio'n dir'int'e, fraŭl'in'o de Prelong'o for'ir'ig'is si'a'n ĉambr'ist'in'o'n tut'e mir'ig'it'a'n.

       Re'ven'int'e en si'a'n ĉambr'o'n, Josefino rapid'e mal'ferm'is la paper'uj'et'o'n. Ĝi en'hav'is bilet'o'j'n nur mil'frank'a'j'n. La jun'ul'in'o kalkul'is: ili est'is dek.

       — Dek mil frank'o'j ! ŝi ek'kri'is. Ja, neces'e est'as ke ŝi'a sekret'o est'u tre grav'a, por ke ŝi konsent'u ĝi'n pag'i per tia prez'o. Nu, mi vid'as ke la konsil'o de Viktor'o est'is tre ŝat'ind'a. La ofic'o est'as bon'eg'a.

       Por aĉet'i la silent'o'n de si'a serv'ist'in'o kaj util'i si'a'n amik'in'o'n, Matildo sen'ŝancel'e for'las'is si'a'j'n tut'a'j'n ŝpar'aĵ'o'j'n de fraŭl'in'o. De la monat'a budĝet'o, kiu'n la markiz'o donac'is al si'a fil'in'o por pag'i la mal'grand'a'j'n aĉet'aĵ'o'j'n, kiu'j koncern'is nur ŝi'n mem, ŝi ne el'spez'is la tut'ec'o'n. La rest'aĵ'o, amas'iĝ'int'e de mult'a'j jar'o'j, far'is tiu'n mal'grav'a'n kapital'o'n, kiu est'is ŝi'a ne'disput'ebl'a propr'aĵ'o, kaj kies neniu suspekt'is ekzist'o'n.

       Josefino rapid'e sci'ig'is la kapitan'o'n pri la inter'parol'ad'o okaz'int'a inter ŝi kaj ŝi'a jun'a mastr'in'o: sed ŝi opini'is, ke ne'util'e est'as parol'i pri la dek mil frank'o'j. Al ŝi sol'a Matildo far'is tiu'n mir'ind'a'n donac'o'n: Viktor'o ne bezon'is tio'n sci'i.

       Tuj kiam li ricev'is la leter'o'n de si'a amik'in'o, la fil'o linŝard'o skrib'is sur vizit'kart'o tiu'j'n du vort'o'j'n:” Ven'u tuj ’’, ĝi'n met'is en kovert'o'n kun tiu sur'skrib'o:” Sinjor'o dupont'o, strat'o Sinjor'o-la-Princ'o ( monsieur-le-Princ'e ), kaj al'vok'is si'a'n serv'soldat'o'n:
— Bel'ard'o, li dir'is, vi uz'os kaleŝ'o'n, port'os tiu'n leter'o'n al ĝi'a adres'o, ĝi'n re'met'os en la propr'a'j'n man'o'j'n de l’adres'at'o, kaj li'n re'konduk'os al mi kun vi. Se li ne est'as hejm'e, kaj se la pord'ist'in'o sci'ig'as vi'n kie'n li ir'is, vi port'os tiu'n leter'o'n en la lok'o'n en kiu li trov'iĝ'as. Se vi ne pov'as ricev'i iu'n sci'ig'o'n, vi li'n atend'os kaj re'ven'os nur kun li. Ĉu vi kompren'is ?

       — Jes, bon'eg'e, kapitan'o.

       — Nu, ir'u.

       — Tuj, kapitan'o.

       — Nu, murmur'is la jun'ul'o, al'proksim'iĝ'as la moment'o en kiu la bel'a Matildo sci'os kiel mult'e kost'as la mok'eg'o'j al linŝard'o.

       Kiam la vetur'il'o uz'it'a de Bel'ard'o al'ven'is al la adres'o montr'it'a, ĵus dupont'o el'ir'is el si'a dom'o.

       — Sinjor'o dupont'o, pet'is la serv'o'soldat'o al la pord'ist'in'o.

       — Li tuj el'ir'as.

       — Mi dev'as don'i al li leter'o'n urĝ'a'n.

       — Vid'u do. Kred'ebl'e li ne est'as ankoraŭ tre mal'proksim'e.

       El'ir'int'e el si'a kajut'o, la pord'ist'in'o al'ven'is sur la trotuar'o'n ĵus en la moment'o kiam ŝi'a loĝ'ant'o si'n turn'is al la angul'o de la strat'o.

       — Jen est'as li, ŝi dir'is al Bel'ard'o. Kur'u; vi li'n real'ir'os.

       Kur'ant'e gimnast'ik'o'paŝ'e, la serv'soldat'o rapid'is mal'antaŭ la promen'ant'o, kri'ant'e:
— Sinjor'o dupont'o ! Sinjor'o dupont'o !

       — Nu, kio'n ? respond'is la mal'nov'a kondamn'it'o, kiu, kiel ĉiu'j hom'o'j, kies konscienc'o ne est'as trankvil'a, ĉiam est'is vigl'a.

       — Leter'o'n de mi'a kapitan'o.

       — Ha ! est'as vi, Bel'ard'o; tre bon'e, respond'is dupont'o tut'e re'kuraĝ'ig'it'a. Don'u tuj. Kio okaz'as ?

       — Mi ne'sci'as, sinjor'o.

       — Est'as prav'e.

       Tra'leg'int'e la vort'o'n rapid'e skrib'it'a'n de Viktor'o:
— Ĉu vi hav'as kaleŝ'o'n ? li pet'is de la serv'soldat'o.

       — Ĝi halt'is post du paŝ'o'j.

       — Rapid'e ni el'ir'u.

       Kiam li est'is al'ven'int'a ĉe la fil'o'n Linŝardon, ĉi tiu li'n en'ir'ig'is en si'a'n fum'ej'o'n, ferm'is la pord'o'n, kaj el'tir'is el tir'kest'o de si'a skrib'o'tabl'o fotograf'aĵ'o'n de Josefino, kiu'n li montr'is al li.

       — Vi vid'as tiu'n portret'o'n, dupont'o: rigard'u ĝi'n tre atent'e kaj konserv'u, por ke vi pov'u re'kon'i la original'o'n.

       Ĝi est'as jun'ul'in'o nom'it'a Josefino brantin'o. Vi tuj vetur'os al Blaz'urb'o per la unu'a vagon'ar'o. Tie'n al'ven'int'e, vi ne el'ir'os el la staci'dom'o. Ĉar en ĝi ne trov'iĝ'as manĝ'ej'o, vi zorg'os kun'pren'i nutr'aĵ'o'n; ĉar oni ne dev'as vi'n vid'i en la land'o. En ĉiu vagon'ar'o al'ven'int'a el Prelong'o vi tre atent'e ekzamen'os ĉiu'j'n unu'a'klas'a'j'n vojaĝ'ant'in'o'j'n: ili est'os mal'mult'a'j. Re'kon'int'e la jun'ul'in'o'n de la portret'o, vi rimark'os, ke ŝi ne est'as sol'a. Kred'ebl'e la vojaĝ'ant'in'o'j mal'supr'e'n'ir'os ambaŭ; sed cert'e la kun'ul'in'o de Josefino for'las'os si'a'n vagon'o'n. Vi don'os tiu'n leter'o'n al fraŭl'in'o brantin'o, ne dir'ant'e unu vort'o'n, kaj vid'it'e de neniu. Post'e vi ne atent'os plu ĉi tiu'n, sed vi sekv'os la ali'a'n en kiu'n ajn lok'o'n, kie'n ŝi ir'os. Mi ĝi'n konjekt'as; sed mi vol'as est'i cert'a. Kiam vi est'os tut'e cert'iĝ'int'a pri tiu punkt'o, vi re'ven'os Pariz'o'n. Nu, rapid'u. Jen mon'o.

       Viktor'o don'is al si'a kun'kulp'ant'o cilindr'o'n el du'dek'frank'a'j mon'er'o'j.

       Dres'it'e de la komand'a ton'o de l’kapitan'o, dupont'o si'n klin'is nenio'n respond'int'e, salt'is en la kaleŝ'o'n kiu li'n al'konduk'is, kaj al'ir'is al la staci'dom'o.

       Dum tiu temp'o. Matildo tuj'e decid'is, ke ŝi plen'um'os si'a'n religi'a'n promes'o'n: kaj la markiz'in'o, kvankam mir'ig'it'a pri tiu rapid'a determin'o, al ŝi don'is la permes'o'n.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, fraŭl'in'o de Prelong'o vetur'is al Pariz'o, akompan'at'a de Josefino. La markiz'o mem kun'ir'is kun si'a fil'in'o al la staci'dom'o, kaj pren'ig'is la du bilet'o'j'n per si'a ĉambr'ist'o.

       — Precip'e, li dir'is al Matildo, ŝi'n am'em'e kis'int'e, tuj kiam vi est'os al'ven'int'a, ne forges'u skrib'i al ni.

       La jun'ul'in'o ruĝ'iĝ'is, ĉar ŝi ne pri'pens'is tiu'n detal'o'n tamen tre antaŭ'vid'ebl'a'n. Sed ŝi respond'is mal'tim'e:
— Ho ! patr'o mi'a, vi pov'os fid'i al mi.

       La vagon'ar'o ek'rul'iĝ'is.

       En la Blaz'urb'a staci'dom'o, la du vojaĝ'ant'in'o'j ne rimark'is vir'o'n, vest'it'a'n de jak'o el griz'a drap'o, kiu sci'vol'e ekzamen'is la intern'o'n de ĉiu'j unu'a'klas'a'j fak'eg'o'j. Al'ven'int'e al tiu en kiu trov'iĝ'is la jun'ul'in'o'j, li puŝ'is unu Ha !

       de kontent'o; kaj li'a vizaĝ'o ek'lum'iĝ'is. Ekzamen'int'e tre atent'eg'e fraŭl'in'o'n de Prelong'o, kiu mal'supr'e'n'ir'is sur la fervoj'a'n trotuar'o'n, tiu individu'o rigard'is rapid'e ĉirkaŭ si. Vid'int'e ke neniu li'n rimark'as:
— Fraŭl'in'o brantin'o, li pet'is mal'laŭt'e.

       — Est'as mi, respond'is la vojaĝ'ant'in'o mir'ig'it'a, ĉar al ŝi parol'is tiu vir'o tut'e ne'kon'it'a de ŝi.

       — Leter'o'n por vi, li dir'is, ĵet'ant'e la kovert'o'n al li komisi'it'a'n de Viktor'o.

       Kaj li mal'aper'is mez'e'n de la vojaĝ'ant'ar'o.

       Josefino pli kaj pli mir'eg'ig'it'a si'n mal'lev'is por kolekt'i la leter'o'n, kaj serĉ'is okul'e la send'it'o'n. Sed dupont'o, jam plen'um'int'e la unu'a'n part'o'n de si'a task'o, zorg'is pri la efektiv'ig'o de la du'a.

       — Leter'o de Viktor'o, murmur'is la jun'ul'in'o. Kio'n li pov'as dir'i al mi ? Ni vid'u.

       Ŝi leg'is:
Mi'a kar'a Josefino, Ne for'las'u vi'a'n vagon'o'n. Ĉar vi'a bilet'o taŭg'as por Pariz'o, daŭr'ig'u vi'a'n vojaĝ'o'n. Ven'u al mi, ĉe la strat'o de l’Universitat'o, kie mi loĝ'as. Mi vol'as parol'i kun vi. Mi vi'n kis'as.

       VIKTOROLINŜARDO.

       — Per kiu rimed'o li sci'is, ke mi trov'iĝ'os en tiu vagon'ar'o kaj ne en ali'a, murmur'is mal'laŭt'e Josefino. Ho ! ŝi ek'kri'is entuziasm'eg'e, kia super'a inteligent'ec'o ! Ĉu est'as ebl'a ia kontraŭ'batal'o kontraŭ li ?

       — La vojaĝ'ant'o'j al Pariz'o, en vagon'o'n, kri'is la ofic'ist'o'j.

       — Sed, sinjor'in'o, dir'is la kontrol'ist'o al Matildo, rapid'u: la vagon'ar'o ek'el'ir'as.

       — Mi forges'is io'n, ŝi respond'is trankvil'e. Mi re'ven'as por ĝi'n pren'i.

       — Sed vi'a bilet'o ne taŭg'os plu.

       — Tio mi'n indiferent'ig'as.

       — Kaj mi'n sam'e, respond'is la ofic'ist'o.

       Dum la vagon'ar'o ek'rul'iĝ'is for'port'ant'e josefin'o'n al Pariz'o, la kontrol'ist'o fin'e permes'is, ke fraŭl'in'o de Prelong'o el'ir'u el la staci'dom'o.

       dupont'o al'paŝ'is sen'per'e mal'antaŭ ŝi.

       La jun'ul'in'o uz'is omnibus'o'n, kiu rilat'ig'as ĉiu'j'n vilaĝ'o'j'n sid'ant'a'j'n sur la bord'o de l’mar'o. La eks'kondamn'it'o ŝi'n imit'is. Al'ven'int'e antaŭ kvin'cent metr'o'j de la kamuŝ'a dom'o, ŝi halt'ig'is kaj mal'supr'e'n'ir'is. dupont'o rest'is ankoraŭ dum kelk'a temp'o sur la pez'a vetur'il'o, sed ne perd'is okul'e la profil'o'n de Matildo, kiu pli kaj pli far'iĝ'is mikroskop'a, dank’al la mal'proksim'ec'o. Post kurb'iĝ'o de la voj'o, la kun'kulp'ant'o de Viktor'o si'a'vic'e mal'supr'e'n'ir'is.

       Li re'turn'e'n ir'is, si'n zorg'e kaŝ'ant'e mal'antaŭ ĉiu arb'o, ĉiu arb'et'aĵ'o; kaj li vid'is la jun'ul'in'o'n en'ir'ant'a'n en la dom'o'n.

       Li rest'is observ'ant'e dum du hor'o'j almenaŭ.

       Ĉar fraŭl'in'o de Prelong'o ne re'aper'is, li opini'is ke li'a task'o est'as plen'um'it'a, kaj ke li nun dev'as re'ven'i al Blaz'urb'o. Al'ven'int'e al la staci'dom'o, li pren'is bilet'o'n al Pariz'o, kaj, dum la vesper'o mem, li sonor'ig'is ĉe la pord'o de Viktor'o, al kiu li rakont'is si'a'n vojaĝ'o'n.

       — Vi bon'e plen'um'is vi'a'n komisi'o'n, dir'is la kapitan'o.

       dupont'o, mi est'as kontent'a de vi. Nun mi vi'n re'kon'ig'os kun person'o, kiu'n vi jam vid'is.

       Mal'ferm'int'e la pord'o'n de si'a dorm'o'ĉambr'o, li li'n konduk'is antaŭ josefin'o'n.

       — Fraŭl'in'o brantin'o, ek'kri'is dupont'o mir'ant'a.

       — Est'as tiu sinjor'o, kiu don'is al mi vi'a'n leter'o'n, dir'is si'a'vic'e la am'ant'in'o de l’kapitan'o.

       — Vi est'as tut'e prav'a'j ambaŭ. Ĉar, en la est'ont'ec'o, vi ag'os kun'e kaj koncert'e, pro tio mi vi'n prezent'as reciprok'e unu al la ali'a. Post'e vi hav'os sufiĉ'e da temp'o por pli intim'e inter'rilat'ig'i inter vi. Vi ek'el'ir'os kun mi'a amik'o dupont'o, daŭr'ig'is Viktor'o, si'n turn'ant'e al la jun'ul'in'o; kaj vi obe'os al li, sam'manier'e kiel vi far'us al mi mem.

       — Kia do est'os mi'a task'o ? pet'is Josefino.

       — Li tio'n dir'os al vi. Li ricev'is ĉiu'j'n mi'a'j'n ordon'o'j'n, kiu'j'n ceter'e mi ek'plen'ig'os.

       Post'e, si'n turn'ant'e al si'a kun'ul'o:
— Vi vetur'os al Bel'urb'o. Tiu urb'et'o est'as fiŝ'kapt'ist'a haven'o, en kiu vi aĉet'os bark'o'n: post'e vi mar'vetur'os sur tiu bark'o ĝis la kamuŝ'a dom'o. Mi tiel ag'as por ke, en la land'o, neniu vid'u vi'n kun Josefino. Prefer'e vi vojaĝ'os nokt'e. Tie'n al'ven'int'e, vi tre sin'gard'e direkt'os vi'a'n boat'o'n, ĉar la flu'o est'as terur'a en tiu lok'o. Mal'dekstr'e trov'iĝ'as rod'et'o, ne vid'ebl'a de la dom'o; ĉar ĝi'n kaŝ'as ŝton'eg'a amas'o de'ven'ant'a de el'fal'eg'o de la krut'aĵ'o. Tie vi halt'ig'os vi'a'n ŝip'et'o'n, kaj ĝi'n tre fortik'e al'lig'os. Post'e, tut'e kaŝ'at'e de la rif'o'j, ambaŭ vi atend'os la far'iĝ'o'j'n. Ne est'as risk'o ke oni vi'n vid'u; ĉar neniu pas'as en tiu lok'o. Pri la rest'aĵ'o, mi jam al vi montr'is tio'n, kio'n vi dev'os far'i: nenio est'as ŝanĝ'it'a.

       — Sed tiu rest'aĵ'o, kia ĝi est'as, murmur'is la jun'ul'in'o sen'pacienc'a.

       — Nu, pac'o'n ! ek'kri'is la kapitan'o. Mi'a amik'o ĝi'n al vi kon'ig'os, kiam est'os al'ven'int'a la moment'o. Ia pec'et'o da temp'o ne est'as perd'ot'a. El'ir'u tuj.

       Post'e, don'int'e al si'a kun'kulp'ant'o la mon'sum'o'n neces'a'n al la sukces'o de l’entrepren'o, pli'e de dek mil frank'o'j jam pag'it'a'j de li, Viktor'o rekomend'is, ke li neniel de'klin'iĝ'u el la kondut'lini'o jam montr'it'a. Sed antaŭ kiam li el'ir'ig'os dupont'o'n kaj josefin'o'n, li al'tir'is la jun'ul'in'o'n apart'e'n, kaj al ŝi dir'is mal'laŭt'e:
— Kred'ebl'e vi kompren'os nenio'n al tio, kio okaz'os; sed fid'u mi'n. En tiu moment'o mi prov'as decid'ig'a'n batal'o'n. Se mi venk'os, mi ĵur'as, ke mi far'os vi'n kastel'mastr'in'o de Prelong'o.

       Kaj frenez'ig'int'e si'a'n am'ant'in'o'n de ebri'ig'a'j kis'ad'o'j por el'ig'i el ŝi tut'a'n ebl'ec'o'n de pri'pens'ad'o, Viktor'o mem konduk'is al la staci'dom'o ŝi'n kaj ŝi'a'n kun'vojaĝ'ant'o'n, kaj al ili ambaŭ li dezir'is bon'a'n ŝanc'o'n.

       Tuj kiam li est'is al'ven'int'a Bel'urb'o'n, dupont'o aĉet'is fiŝ'kapt'ist'a'n bark'o'n, arm'it'a'n de mast'o kaj de tri'angul'a vel'o. Sam'temp'e li si'n proviz'is de kvant'o da manĝ'aĵ'o'j sufiĉ'a por liver'i al ambaŭ nutr'ad'o'n dum ok'o da tag'o'j.

       Pli'e li aĉet'is matrac'o'n.

       Ĉar Josefino mir'ant'a pet'is de li klar'ig'o'j'n pri tiu'j strang'a'j prepar'ad'o'j.

       — Ni viv'os kiel sovaĝ'ul'o'j, li dir'is, ne komunik'ant'e kun la rest'aĵ'o de la mond'o. Do ni bezon'os sufiĉ'e da nutr'aĵ'o'j por viv'i dum tiu temp'o. Pri la matrac'o, mi ĝi'n aĉet'is por vi; ĉar vi est'as tro delikat'a por kuŝ'i fund'e de la bark'o aŭ sur la sabl'o. Post du'dek-kvar hor'o'j, vi est'us mal'san'a pro lac'eg'ec'o.

       Tiu'j'n prepar'ad'o'j'n fin'int'e, dupont'o kaj Josefino en'bark'iĝ'is. La eks'kondamn'it'o, est'int'e iam unu el fervor'a'j buĝival'a'j 1 boat'ist'o'j sci'is manovr'i ŝip'et'o'n. Li orient'ig'is si'a'n vel'o'n; kaj la bark'o, puŝ'it'a de l’vent'o, rapid'e direkt'iĝ'is al la kamuŝ'a dom'o.

      


1 bougival ( el'parol'u Buĵival ) est'as urb'et'o apud Pariz'o, ĉe la bord'o de la river'o seine, en kiu kun'ven'as boat'em'ul'o'j.

      


Mult'a'j fiŝ'kapt'ist'a'j vel'ŝip'et'o'j sulk'ad'is la mar'o'n: dank’al tio, ili trans'ir'is ne rimark'it'e. Pli'e dupont'o est'is zorg'e skrap'int'a la nom'o'n de la bark'o kaj de ĝi'a kutim'a haven'o, por mal'facil'ig'i la inform'iĝ'o'j'n, se pli post'temp'e ili est'us surpriz'it'a'j.

       Al'ven'int'e al unu kil'o'metr'o de la promontor'o sur kiu est'is konstru'it'a la dom'o de l’eks'gard'ist'o, dupont'o al'proksim'iĝ'is al la mar'bord'o, al'lig'is si'a'n bark'o'n kaj atend'is la nokt'o'n. Kiam la sun'o est'is sub'ir'int'a, li mal'lev'is la vel'o'n kaj pren'is la rem'il'o'j'n. Naĝ'ant'e tre sin'gard'em'e, li si'n direkt'is inter la ŝton'eg'o'j dis'sem'it'a'j en la mar'o, kaj traf'is sen okaz'int'aĵ'o'j la rod'et'o'n montr'it'a'n de Viktor'o.

       Tie'n al'ven'int'e, li est'is tre'eg'e mir'ig'it'a, trov'ant'e antaŭ si pord'eg'o'n larĝ'e mal'fermat'a'n, kiu ebl'ig'is la al'ir'o'n en kavern'o'n, kies kapitan'o kred'ebl'e ne kon'is ekzist'o'n, ĉar li ne parol'is pri ĝi.

       Ĉar la mar'o est'is alt'a, la bark'o facil'e penetr'is en ĝi'n.

       Sent'ant'e ke li est'as ŝirm'it'a for de ĉiu'j mal'diskret'a'j rigard'o'j, dupont'o ek'brul'ig'is lantern'o'n, kaj ne pov'is kaŝ'i si'a'n ĝoj'o'n, vid'ant'e la el'trov'o'n de li far'it'a'n.

       — Ni est'os en ver'a palac'o, li dir'is al si'a kun'ul'in'o. Ni pov'os atend'i tut'e sen'risk'e, ke la far'iĝ'o est'u plen'um'it'a.

       Almenaŭ ni est'as cert'a'j, ke ni ne dorm'os sub la ĉiel'a'j stel'o'j: tio ne est'as mal'ŝat'ind'a.

       La mar'o rapid'e mal'alt'iĝ'is. Post du'on'o da hor'o, la boat'o pli kaj pli klin'iĝ'is, kaj fin'e flank'e'n kuŝ'iĝ'is sur kuŝ'uj'o'n el mal'dik'a sabl'o. dupont'o ĝi'n fortik'e al'lig'is al unu el kolon'o'j kiu'j sub'port'is la ark'aĵ'o'n. Post'e el'tir'int'e el sak'o la nutr'aĵ'o'j'n difin'it'a'j'n al la vesper'manĝ'o, li etend'is sur lok'o'n sek'a'n la matrac'o'n de Josefino, dezir'is al la jun'ul'in'o bon'a'n nokt'o'n, kaj el'ir'is el la grot'o.

       Supr'e'n ramp'int'e ĝis la supr'o de la krut'aĵ'o, li vag'is ĉirkaŭ la dom'o.

       Ĉio silent'is. Pord'o kaj fenestr'o'j est'is fermat'a'j: neniu lum'o filtr'is tra la fend'o'j.

       — Bon'e, li dir'is; mi pov'as dorm'i trankvil'e. La afer'o ne okaz'os dum tiu nokt'o.

       Re'en'ir'int'e en la kavern'o'n, li kuŝ'iĝ'is sen'per'e sur la sabl'o'n, en'volv'iĝ'is en mantel'o kaj rapid'e ek'dorm'is.

       Kiam maten'iĝ'is, li est'is vek'it'a de mal'laŭt'a ronk'ad'o, dum impres'o de mal'sek'a varm'o li'n frost'ig'is ĝis ost'o'j.

       Est'is la mar'al'flu'o, kiu de'nov'e penetr'is en la grot'o'n. Li rapid'e vek'is josefin'o'n, kiu nenio'n sent'is, ĉar ŝi'a matrac'o, kuŝ'ant'a sur lok'o pli alt'a, ne est'is ankoraŭ ating'it'a de la ond'o. Sen'prokrast'e ili traf'is la boat'o'n. Post du'on'o da hor'o, la bark'o sub'lev'it'a de l’akv'o, kies nivel'o pli'alt'iĝ'is, de'nov'e flos'iĝ'is inter la kvar centr'a'j kolon'o'j, inter kiu'j ĝi ŝajn'is en'niĉ'it'a.

       La tag'o pas'is, kaj la nokt'o re'ven'is sen okaz'int'aĵ'o. Sin'gard'e dupont'o konsil'is al la jun'ul'in'o, ke ŝi lok'u si'a'n matrac'o'n fund'e de la bark'o kaj sur ĝi'n kuŝ'iĝ'u. Ceter'e li sam'e dorm'is en la boat'o. Nun, la mar'al'flu'o al'ven'u, ili ne tim'is ia'n danĝer'o'n.

       La morgaŭ'a'n vesper'o'n, dupont'o vag'is ĉirkaŭ la dom'o, kiam li aŭd'is kor'tuŝ'ant'a'j'n kri'ad'o'j'n, kiu'j el'ir'is el unu'a'etaĝ'a ĉambr'o. Mal'e de la hieraŭ'a'j kaj antaŭ'hieraŭ'a'j kutim'o'j, la dom'o est'is ĉie lum'ig'at'a. La plend'o'j ĉes'is moment'e, kaj re'komenc'is pli akr'a'j, pli koler'a'j ol antaŭ'e. Tra la kurten'o'j de la fenestr'o'j, kies ne est'is ferm'it'a'j kovr'il'o'j, lum'o'j pas'is rapid'a'j kaj kvazaŭ frenez'a'j.

       Instru'it'e de dupont'o pri la rol'o lud'ot'a de ŝi, Josefino est'is pret'a. De temp'o al temp'o ŝi'a kun'ul'o maĉ'ad'is inter si'a'j dent'o'j:
— Bon'e, bon'eg'e. Ni'a jun'a sinjor'in'o kri'as kaj kri'ad'as.

       Nun la afer'o ne mal'fru'iĝ'os.

       Subit'e kri'eg'o long'a, ŝir'ant'a, terur'a, en'hav'ant'a la tut'a'n sum'o'n da dolor'o'j, kiu'j'n hom'a est'aĵ'o pov'as sufer'i sen mort'o, inter'romp'is la eks'kondamn'it'o'n. Post'e ĉio silent'is: kaj ali'a kri'o mal'fort'a sed sam'temp'e akr'eg'a, tut'e mal'simil'ant'a la unu'a'n, anonc'is al la ĉe'est'ant'o'j, ke nov'a hom'o komenc'is si'a'n viv'ad'o'n.

       Jam de du hor'o'j, la veter'o, kiu ĝis nun est'is bel'eg'a, subit'e kaj minac'e ŝanĝ'iĝ'is, kiel tio oft'e okaz'as dum la solstic'a'j epok'o'j. La vent'o blov'is per'fort'e, al'port'ant'e de la fund'o de l’horizont'o ĉifon'aĵ'o'j'n de nub'o'j, kiu'j rapid'e for'kur'is, puŝ'it'a'j de la vent'eg'o. La mar'o est'is agit'at'a de mal'trankvil'ig'a mov'ad'o.

       — Kia mal'bon'eg'a veter'o, murmur'is dupont'o. Se tio daŭr'ig'as, neniam, post la plen'um'o de l’afer'o, ni pov'os el'ir'i per la boat'o.

       Li atend'is ankoraŭ dum du'on'o da hor'o. Sed anstataŭ kviet'iĝ'i, la agit'ad'o de ond'o'j ali'form'iĝ'is en ver'a'n renvers'eg'o'n.

       — Aŭskult'u, li dir'is al Josefino; la mar'o est'as tro koler'eg'a. Vi kur'ad'os sen'halt'e ĝis la Blaz'urb'a staci'dom'o. Vi re'ven'os Pariz'o'n, zorg'e kaŝ'ant'e vi'a'n pak'aĵ'o'n kaj vual'ant'e vi'a'n vizaĝ'o'n, kvankam nokt'e neniu kred'ebl'e vi'n re'kon'os. La moment'o al'ven'is. Atent'u.

       Sen'ŝancel'e dupont'o si'n sub'akv'ig'is tut'e vest'it'a en la mar'o'n. Li el ĝi el'ir'is tremp'it'a ĝis la haŭt'o, al'konduk'is al si'a vizaĝ'o si'a'j'n har'o'j'n mal'sek'a'j'n, por ke ili far'iĝ'u mask'o, kaj akompan'at'a de Josefino, rapid'e supr'e'n'ramp'is, la dekliv'o'n de da krut'aĵ'o. La jun'ul'in'o si'n kaŝ'is en ombr'o de la dom'o, apud fenestr'o, dum ŝi'a kun'kulp'ant'o frap'is mal'delikat'e sur la pord'o'n.

       — Kiu est'as tie ? demand'is la voĉ'o de kamuŝ'o.

       — Ŝip'pere'ul'o kiu pet'as rifuĝ'ej'o'n. Mal'ferm'u; mi est'as mort'ont'a.

       Ŝip'pere'ul'o ! Ĉu ekzist'as en la tut'a mond'o mal'human'a hom'o, kiu respond'us:
— Pas'u sur la voj'o; mi ne vi'n kon'as.

       Do la eks'gard'ist'o ne ŝancel'iĝ'is eĉ unu sekund'o'n. Li larĝ'e mal'ferm'is la pord'o'n. Vid'ant'e tiu'n vir'o'n, kies vest'o'j dis'flu'ant'a'j cert'ig'is mal'mensog'ec'o'n, li dir'is tiu'n simpl'a'n vort'o'n:
— En'ir'u, mi'a mal'feliĉ'a amik'o.

       En la super'a'j ĉambr'o'j, ĉiu'j ripoz'is. valentin'o, sen'mov'ig'it'e de lac'eg'ec'o ĝu'ad'is, kiel ne'esprim'ebl'a'n feliĉ'o'n, la ĉes'o'n de si'a'j dolor'o'j. Matildo re'en'ir'int'e en si'a'n ĉambr'o'n dorm'is pugn'o'ferm'e. Pri la akuŝ'ist'in'o, ĵet'int'e al la patr'in'o kaj al la infan'o rapid'a'n rigard'o'n, kaj kontent'a pri tiu ekzamen'o, ŝi mal'supr'e'n'ir'is, al'vok'it'a de si'a edz'o kiu kri'ad'is:
— Virgini'o, jen est'as ŝip'pere'ul'o. Don'u al li tas'o'n da varm'ig'it'a vin'o kaj vest'o'j'n sek'a'j'n. Dum tiu temp'o, mi ir'os en la lign'ej'o'n, kaj re'al'port'os branĉ'ar'o'n.

       La patr'in'o kamuŝ'o al'ir'is al la kuir'ej'o, dum la eks'gard'ist'o mal'ferm'is la pord'o'n konduk'ant'a'n al la ĝarden'o.

       Sen'prokrast'e dupont'o el'ig'is si'a'j'n ŝu'o'j'n, salt'eg'is kiel tigr'o ĝis la ĉambr'o de valentin'o kaj form'et'is el ĝi'a lul'il'o la dorm'ant'a'n infan'o'n. Post'e li mal'supr'e'n'ir'is al la manĝ'o'ĉambr'o, mal'ferm'is la fenestr'o'n, en'ŝov'ig'is si'a'n ŝarĝ'o'n en la brak'o'j'n de Josefino kaj salt'is mem sur la ter'o'n. La jun'ul'in'o kapt'is la nov'nask'it'o'n, kiu daŭr'ig'is si'a'n dorm'ad'o'n. Ĝi'n port'ant'e delikat'e por ke ĝi ne vek'iĝ'u, ŝi rapid'is al Blaz'urb'o kaj baldaŭ mal'aper'is en la nokt'aĵ'o'n.

      

ĈAPITRO DEKA

    Apenaŭ al'ven'int'e ĉe kamuŝ'o'n, Matildo rapid'is al la ĉambr'o de valentin'o. Feliĉ'a, ĉar ŝi'a amik'in'o fart'as kiel ebl'e plej san'e, ŝi kon'ig'is pri'okup'ad'o'n, kiu ŝi'n ĉagren'as de post ŝi'a el'ir'o el Prelong'o.

       — Mi'n kis'ant'e, kiam li dir'is al mi adiaŭ, mi'a patr'o tre insist'e pet'is, ke mi al li skrib'u. Kio'n far'i, ĉar mi trov'iĝ'as ĉi tie ? Ne ricev'int'e sci'ig'o'j'n pri mi, li inform'iĝ'os al la Super'ul'in'o de Ursul'in'o'j, kiu pov'os don'i neniu'n klar'ig'o'n.

       — Ja, respond'is valentin'o, la afer'o est'as embaras'ant'a.

       Mi vid'as nur unu rimed'o'n, mi'a kar'a amik'in'o: re'ven'u Prelong'o'n, kaj dir'u ke, ne mi'n trov'int'e, vi for'las'as vi'a'n projekt'o'n de en'ferm'iĝ'o.

       — Ve ! mi est'os dev'ig'at'a tio'n konsent'i, se ekzist'as neniu esper'o venk'i tiu'n mal'facil'aĵ'o'n. Sed antaŭ'e mi vol'us konsil'iĝ'i kun mi'a nutr'ist'in'o.

       La patr'in'o kamuŝ'o, sci'ig'it'a pri la situaci'o, iom mok'et'e rid'et'is:
— Infan'in'o mi'a, ŝi dir'is, vi embaras'iĝ'as pro ne'grav'aĵ'o'j.

       Feliĉ'e mi trov'iĝ'as apud vi. Skrib'u vi'a'n leter'o'n, kvazaŭ vi est'us real'e ĉe Ursul'in'o'j: sinjor'in'o vi'a patr'in'o ĝi'n ricev'os sen'per'e de Pariz'o.

       — Sed per kia rimed'o ? Ĉu vi special'e far'os la vojaĝ'o'n ?

       — Ho ! ne. Mi tut'e simpl'e skrib'os al akuŝ'ist'in'o kiu'n mi kon'is dum la pas'int'a temp'o, kaj mi rakont'os al ŝi ia'n histori'o'n. Vi met'os vi'a'n leter'o'n sigel'it'a'n, stamp'it'a'n, kun la adres'o al vi'a'j ge'patr'o'j, en la kovert'o'n en kiu'n mi met'os la mi'a'n; kaj mi'a amik'in'o ĝi'n ĵet'os en la skatol'o'n de la poŝt'ofic'ej'o, kiu trov'iĝ'as apud la monaĥ'in'ej'o.

       — Bon'eg'a ide'o ! Ĉu est'as vi, kiu tio'n el'pens'is ?

       — Di'o mi'a ! ne, respond'is modest'e la patr'in'o kamuŝ'o; mi ne hav'as sufiĉ'e da imag'o. Sed tio est'as rimed'o ĉiu'tag'e uz'at'a. Mi nur imit'as tio'n, kio'n mi vid'is mult'foj'e far'it'a'n ĉirkaŭ mi.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o skrib'is al si'a patr'in'o, ke ŝi'a'j antaŭ'vid'o'j ne ŝi'n erar'ig'is. Ŝi trov'is valentin'o'n far'ant'a'n si'a'n novic'ec'o'n ĉe Ursul'in'o'j; sed ĉiu'j monaĥ'in'o'j kaj precip'e la Super'ul'in'o est'as konvink'it'a'j, ke ŝi ne hav'as la inklin'o'n. Ŝi ced'is al prem'ad'o; sed ŝi decid'is, ke ŝi baldaŭ el'ir'os el tiu monaĥ'in'ej'o, en kiu'n ŝi en'ir'is dev'ig'it'e kaj tut'e ne'vol'e. Matildo al'don'is, ke ŝi ne pov'as rakont'i en leter'o ĉio'n, kio'n ŝi'a amik'in'o al ŝi konfid'is: sed ŝi est'is prav'a, ne'suspekt'int'e ŝi'a'j'n kor'sent'o'j'n.

       — Kred'ebl'e est'os valentin'o mem, dir'is la jun'ul'in'o fin'ant'e, kiu kon'ig'os si'a'n histori'o'n, kiam ŝi re'ven'os Prelong'o'n por ĉe'est'i ĉe mi'a edz'in'iĝ'o.

       Tiu leter'o, send'it'a al Pariz'o, kaj re'send'it'a el Pariz'o al la kastel'o, mult'e ĝoj'ig'is la markiz'in'o'n. Ĉar ĉiam dolor'as la mal'estim'o kaj la mal'ben'o al tiu'j, kiu'j'n oni mult'e am'is.

       Pri Matildo, ŝi est'is tre feliĉ'a; ĉar ŝi antaŭ'vid'is la fin'o'n de sufer'o'j kaj la re'ven'o'n al Prelong'o, konvink'at'a ke neniu suspekt'is la sen'nombr'a'j'n kor'tuŝ'ec'o'j'n sent'it'a'j'n de ili ambaŭ, dum tiu'j ses long'a'j monat'o'j.

       Pri valentin'o, kvankam ŝi sam'e est'is tre feliĉ'a, sent'ant'e si'n baldaŭ liber'ig'ot'a, tamen tiu'n feliĉ'o'n venen'ig'is la cert'ec'o, kiu'n ŝi nun hav'as pri la mort'o de Frederik'o.

       Kiam Matildo ne trov'iĝ'is apud ŝi, oft'e ŝi plor'is dik'a'j'n larm'o'j'n, pri'pens'ant'e ke tiu et'ul'o, kiu'n ŝi sent'as en si'a intern'aĵ'o tiel mov'iĝ'ant'a'n kaj tiel viv'em'a'n, est'os for'las'it'a de si'a nask'iĝ'o, ĵet'it'a en la ne'kon'at'o'n, kaj pas'ig'os si'a'n tut'a'n viv'ad'o'n, mal'ben'ant'e la ge'patr'o'j'n, kiu'j ĝi'n nask'is.

       Sed ŝi konserv'is intern'e de si tiu'j'n mal'ĝoj'a'j'n pens'o'j'n:
Matildo ne est'ant'e patr'in'o ne pov'is ŝi'n kompren'i.

       Tamen est'us mal'facil'e renkont'ebl'a sin'don'em'o pli plen'a ol tiu de fraŭl'in'o de Prelong'o al ŝi'a mal'feliĉ'a kun'ul'in'o. Dum valentin'o tord'iĝ'is sur si'a dolor'a lit'o, Matildo star'is apud ŝi, viŝ'is per si'a poŝ'tuk'o la ŝvit'gut'o'j'n perl'iĝ'ant'a'j'n sur la frunt'o de la jun'a vir'in'o, kaj ŝi'n kis'ant'e murmur'is mal'laŭt'e:
— Kuraĝ'u, mi'a plend'ind'a amik'in'o, kuraĝ'u: post unu moment'o ĉio est'os fin'it'a.

       Fin'e, la patr'in'o kamuŝ'o ek'kri'is:
— Ĝi est'as knab'o.

       Por bon'e li'n vid'ig'i al la du amik'in'o'j, ŝi alt'ig'is la nov'nask'it'o'n, kiu kri'eg'is per la tut'a fort'o de si'a'j mal'grand'a'j pulm'o'j.

       — Ho ! kiel li est'as bel'a ! ek'kri'is valentin'o, instig'it'a de patr'in'a am'o.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o ne sam'e opini'is: kontraŭ'e ŝi grimac'is pro ted'o. Ĉar, por la unu'a foj'o ŝi vid'is infan'o'n en'ir'ant'a'n en la viv'o'n, tiu et'ul'o ruĝ'a, mal'pur'a, kun pir'form'a kap'o, kun prem'eg'it'a naz'o, kun buŝ'o fend'it'a ĝis la orel'o'j, ŝajn'is al ŝi monstr'o. Ŝi esper'is ke, se iam ŝi nask'os infan'o'n, la ŝi'a est'os pli bel'a ol tiu de valentin'o.

       — Ver'e, ŝi pens'is, se, por traf'i tia'n rezultat'o'n, oni sufer'as tiom da moral'a'j kaj fizik'a'j dolor'o'j, ne est'as kompens'aĵ'o.

       Pro tio, ŝi est'is sam'temp'e mir'ig'it'a kaj sen'iluzi'ig'it'a, aŭd'ant'e la akuŝ'ist'in'o'n kiu dir'is:
— Cert'e li est'as bel'a. Dev'us el'lit'iĝ'i tre fru'e tiu kiu vol'us renkont'i knab'o'n pli bon'e organiz'it'a'n kaj pli firm'e konstru'it'a'n. Ho ! li est'as muskol'hav'a kaj en'spir'as la viv'o'n.

       Li'n vid'ant'e, la patr'in'o kamuŝ'o li'n turn'is kaj de'turn'is per lert'a man'o.

       — Nu, ŝi dir'is; li hav'as sign'o'n mal'antaŭ la dekstr'a orel'o. Jen est'as mark'o, kiu'n oni ne forges'os not'i sur li'a pri'skrib'o, kiam li est'os milit'ist'o.

       valentin'o si'n klin'is por ĝi'n ekzamen'i, kaj ruĝ'iĝ'is ĝis la orel'o'j. Ĝi est'is framb'kolor'a makul'o, larĝ'a kiel lent'o.

       Fraŭl'in'o de Savinako memor'is, ke ŝi vid'is ĉe Frederik'o, sur la sam'a lok'o, unu makul'o'n tut'e simil'a'n. Ŝi tio'n konfes'is al Matildo, kiu sent'is si'n konfuz'it'a, pri'pens'ant'e al la mister'aĵ'o'j de la nask'ec'o.

       Tiam la jun'a patr'in'o. delikat'e re'kuŝ'ig'it'a en pur'a'n lit'o'n, dank'is matild'o'n pro ŝi'a sin'don'em'o, kaj ŝi'n kis'ad'is per ĉirkaŭ'prem'o en kiu'n ŝi met'is si'a'n tut'a'n anim'o'n; kaj fraŭl'in'o de Prelong'o re'ir'is al si'a ĉambr'o. Ĉio okaz'is tre bon'e; oni ne jam bezon'is ŝi'n: ĉar ŝi sent'is si'n romp'it'a de lac'ec'o, ŝi en'lit'iĝ'is kaj rapid'e ek'dorm'is.

       Dum'e kamuŝ'o re'ven'is en la manĝ'o'ĉambr'o'n, kurb'iĝ'ant'a sub la pez'o de grand'eg'a branĉ'ar'o.

       — Per ĝi, li dir'is, vi pov'os sek'ig'i vi'a'j'n vest'o'j'n: kaj kiam vi est'os en'glut'int'a varm'a'n trink'aĵ'o'n... Nu, kie do li est'as ? murmur'is la eks'gard'ist'o, ek'vid'ant'e ke la ne'kon'at'ul'o ne tie ĉe'est'as.

       Sam'temp'e al'ven'is Virgini'o, port'ant'a tas'o'n plen'a'n da fum'ant'a vin'o.

       — Nu, kio li far'iĝ'is ? ŝi pet'is si'a'vic'e.

       — Ĉu mi sci'as ? Mi kred'is li'n en la kuir'ej'o kun vi.

       — Ne; mi pens'is ke li atend'as mi'n ĉi tie.

       — Tio est'as tre strang'a, opini'is kamuŝ'o.

       Ekster'e la uragan'o pli'fort'ig'is si'a'n per'fort'o'n. La blov'eg'o'j kaj la vent'frap'ad'o'j post'ven'is unu la ali'a'n sen'inter'romp'e. La blek'eg'ant'a'j ond'eg'o'j, en'profund'iĝ'ant'e en la kavern'o'n, supr'e de kiu est'is konstru'it'a la dom'o, nask'is sen'paŭz'a'n ronk'ad'o'n, kiu supr'e'n'ir'is el la ter'a'j intern'aĵ'o'j, mal'aŭd'ig'ant'e la parol'o'j'n de kamuŝ'o kaj de li'a edz'in'o.

       Ili ambaŭ est'is dev'ig'at'a'j kri'i reciprok'e en si'a'j'n orel'o'j'n tio'n, kio'n ili vol'is dir'i.

       — Kia tim'eg'ind'a vent'eg'o, murmur'is la eks'gard'ist'o. Mi kred'as, ke neniam mi vid'is tia'n renvers'o'n de ond'o'j.

       — Nu, dir'is Virgini'o; nun, ĉar mi sci'as, ke ni'a dom'o est'as konstru'it'a ĵus supr'e de la kavern'o, mi ne est'as kviet'a, se ĝi el'fal'us.

       — Ho ! ne est'as ebl'e. Fraŭl'in'o valentin'o dir'is antaŭ'ne'long'e, ke tiu grot'o ekzist'as de mult'a'j mil'o'j da jar'o'j.

       Ne tim'u, edz'in'o mi'a; ĝi daŭr'os pli long'a'temp'e ol ni.

       — Ni esper'u; sed tamen mi tre'eg'e tim'as. Est'os mult'a'j la ŝip'pere'o'j pro tia veter'o. Ceter'e tiu ŝip'pere'ul'o tio'n pruv'as.

       — Sed ni inter'babil'ad'as; kaj ni ne sci'as kie'n li si'n kaŝ'is.

       — Tamen ĉu li est'as ver'a ŝip'pere'ul'o, ek'kri'is la patr'in'o kamuŝ'o, ek'okup'it'a de suspekt'o, vid'ant'e ke la fenestr'o de la manĝ'o'ĉambr'o est'as du'on'mal'ferm'it'a.

       La eks'gard'ist'o hav'is la sam'a'n ide'o'n. Ambaŭ rapid'e supr'e'n'ir'is al la ĉambr'o de valentin'o, kaj rest'is mut'a'j pro mir'eg'o antaŭ la lul'il'o mal'plen'a.

       kamuŝ'o ek'mal'ferm'is la buŝ'o'n por kri'i; li'a edz'in'o ĝi'n ŝtop'is per si'a man'o.

       — Silent'u, ŝi dir'is: tia ek'sku'eg'o ŝi'n mort'ig'us. Unu'e mi antaŭ'sci'ig'os pri tio fraŭl'in'o'n de Prelong'o, por ke ŝi prepar'u si'a'n amik'in'o'n. Pri vi, ir'u ekster'e'n, kaj esplor'u la ĉirkaŭ'aĵ'o'j'n. Tiu mal'ben'it'a ŝtel'ist'o kred'ebl'e ne est'as ankoraŭ tre mal'proksim'a.

       En tiu moment'o, nov'a amas'o da ond'o'j frap'eg'is la krut'aĵ'o'n kaj en'glut'iĝ'is en la kavern'o'n per tia per'fort'o, ke la dom'o ŝancel'iĝ'is. kamuŝ'o est'is dev'ig'it'a al'kroĉ'iĝ'i sur mebl'o'n, por ke la ter'trem'o ne li'n ĵet'u sur la kahel'ar'o'n. valentin'o sen'per'e vek'it'a ek'pet'is klar'ig'o'j'n pri la okaz'ant'aĵ'o, kiam ŝi sent'is si'a'n lit'o'n balanc'iĝ'ant'a'n kaj flank'e'n klin'iĝ'ant'a'n. Subit'e la plank'o mal'ferm'iĝ'is, aper'ig'ant'e profund'a'n tru'o'n. De la fund'o de l’abism'o supr'e'n'blov'is terur'a vent'o, kiu esting'is ĉiu'j'n lum'o'j'n; kaj la dom'o fend'iĝ'is el supr'o mal'supr'e'n. Dum la mur'o'j dis'pec'ig'it'a'j el'artik'iĝ'is dekstr'e'n kaj mal'dekstr'e'n, ĉio kio'n ili en'hav'is, mebl'o'j kaj hom'o'j, unu'mas'e el'fal'eg'is en la mal'ferm'it'a'n profund'eg'aĵ'o'n. Grand'eg'a ond'o sur kies dors'o naĝ'is la dupont'a bark'o, mez'e de ĉiu'spec'a'j flos'aĵ'o'j, el'fin'is la ruin'ig'ant'a'n labor'o'n de l’ond'o'j: kaj kiam la mar'el'flu'o ĝi'n re'al'port'is al la mar'alt'o, la lok'o en kiu, antaŭ kelk'a'j sekund'o'j, star'is la kamuŝ'a dom'o, ali'form'iĝ'is en grand'eg'a'n sen'tegment'a'n du'on'cirk'o'n, kun flank'o'j krut'eg'a'j, fund'e'n de kiu Ocean'o koler'eg'e en'glut'iĝ'is.

       Frap'eg'it'a'j de l’ond'eg'ar'o, la kalk'a'j kolon'o'j, sub'port'ant'a'j la kavern'a'n ark'aĵ'o'n, ced'is unu post la ali'a. Post la romp'o de la last'a, la ter'o, sur kiu star'is la dom'o, est'ant'e sub'ten'it'a de nenio, ek'fal'eg'is en ond'o'j'n, kun ĉio, kio'n ĝi sub'port'is.

       dupont'o, kiu for'kur'is al Blaz'urb'o, est'is renvers'it'a de la per'fort'a trem'eg'o. Re'lev'iĝ'int'e, li unu'e rest'is mir'eg'ant'a per tiu vid'ŝanĝ'o simil'ant'a teatr'a'n artifik'aĵ'o'n. Li kompren'is la natur'o'n de la dram'o okaz'ant'a apud kelk'a'j metr'o'j de li, kaj sent'is retro'aktiv'a'n trem'et'o'n, kiu li'n frost'ig'is ĝis kor'o, pri'pens'ant'e la danĝer'o'n kiu'n, pro unu minut'o de prokrast'o, li est'us risk'int'a.

       — Nu, li dir'is, mi est'is tre bon'e inspir'it'a, salt'ant'e tra la fenestr'o. Unu moment'o da ŝancel'iĝ'o mi'n pere'ig'is. Mi tre dezir'us sci'i tio'n, kio'n la kapitan'o pens'os pri tio; ĉar tiu ruin'iĝ'o ne part'o'pren'is li'a'n program'o'n. La du in'o'j kaj la du gem'al'jun'ul'o'j nun en'glut'ad'as terur'a'n trink'aĵ'o'n en la tas'eg'o: sol'a la et'ul'o est'as sav'it'a, kaj dank’al mi. Nu, neniam mi est'us suspekt'int'a, ke mi far'is bon'a'n ag'o'n.

       Subit'e fulm'o'fajr'o zigzag'ant'a, long'eg'a, blind'ig'ant'a, dis'ŝir'is la nub'o'n, lum'ig'ant'e kiel plen'tag'e al la mar'o kaj al la krut'aĵ'o. dupont'o, kiu rigard'is al la mar'alt'o, kred'is vid'i, kiel en apoteoz'a re'bril'o, bark'o'n rapid'eg'e for'kur'ant'a'n. Fund'e aper'is blank'aĵ'o kuŝ'ant'a, kaj sen'mov'a.

       La sen'lum'aĵ'o'j jam re'fal'is pli nigr'a'j pli prem'eg'ant'a'j ol antaŭ'e; kaj la eks'kondamn'it'o murmur'is:
— Strang'e: ŝajn'as ke mi re'kon'is mi'a'n boat'o'n. Sed mi don'us tut'kor'e re'kompens'o'n al tiu, kiu al mi kon'ig'us la natur'o'n de la blank'aĵ'o trov'iĝ'int'a en ĝi.

       Tondr'o'bat'o halt'ig'is li'a'n pri'pens'o'n. Tiu bat'o dev'is est'i la last'a. La vent'o tuj'e ŝanĝ'iĝ'is kaj la vent'eg'o kviet'iĝ'is, kvazaŭ, est'ant'e kontent'a ĉar ĝi plen'um'is si'a'n ruin'ig'ant'a'n ag'o'n, ĝi opini'is nun sen'util'a pli long'a'n daŭr'ig'o'n de si'a koler'eg'o.

       La ĉiel'o pur'iĝ'is kaj la stel'o'j re'aper'is nun post la ali'a.

       Rest'is nun, post la terur'a atak'o de ond'o'j, nur mal'fort'a agit'et'o tuŝ'et'ant'a la pied'o'n de la krut'aĵ'o kaj ĝi'n kares'ant'a de si'a sen'ĉes'a al-kaj el'ir'o ritm'it'a kaj murmur'ant'a.

       — Nu, tio est'as bon'a, opini'is dupont'o. Sed se mi trov'us lok'o'n en kiu mi pov'us mi'n sek'ig'i kaj mi'n varm'ig'i, tio est'us ankoraŭ pli bon'a. Kia'n klar'ig'o'n prezent'i ? Ĉar mi ne kuraĝ'as re'komenc'i histori'o'n de ŝip'pere'ul'o. Je Di'o ! kial do ne ? ne mi'n perfid'os ali'a'j: en tiu hor'o, ili'n tro okup'as ili'a inter'babil'ad'o kun la fiŝ'o'j.

       Tiel monolog'ant'e, li traf'is fiŝ'kapt'ist'a'n dom'et'o'n, en kiu loĝ'is tut'a famili'o. Li rakont'is al tiu'j bon'ul'o'j ke grand'eg'a ond'eg'o, bala'int'e la ferdek'o'n de la ŝip'o sur kiu li trov'iĝ'is, li'n ĵet'is en la mar'o'n. Nur al mirakl'a hazard'o li ŝuld'is la viv'o'n.

       — Pli'e, al'don'is la mastr'o, vi renkont'is la flu'o'n: tio pruv'as ke vi est'as lert'eg'a naĝ'ist'o.

       — Jes, mi naĝ'as sufiĉ'e bon'e, respond'is duponto, kiu ne vol'is si'n kompromit'i.

       Tiu'j bon'a'j mar'ist'o'j al li don'is unu el si'a'j kostum'o'j, kiu'n li vest'is kun grand'a plezur'o. Post'e en'glut'int'e brand'a'n glas'et'o'n por varm'ig'i si'a'n intern'aĵ'o'n, li kuŝ'iĝ'is en angul'o de la dom'et'o, kaj ripoz'is ĝis la maten'o.

       Nenio sek'iĝ'as pli mal'facil'e ol la mar'a akv'o. Do, ĉar li'a'j vest'o'j est'is ankoraŭ tro mal'sek'a'j, dupont'o pet'is de l’edz'in'o ĉu ŝi bon'vol'us vend'i la vest'ar'o'n de si'a edz'o. Por re'kompens'i tiu'n honest'a'n famili'o'n, kiu li'n tiel kor'e akcept'is, li pag'is la tut'ec'o'n mult'e super'prez'e. Post'e li el'ir'is el la dom'et'o, en kiu li pas'ig'is la nokt'o'n, kaj si'n direkt'is al la lok'o de la katastrof'o. Ĉar li est'is sci'vol'a vid'i ĉu li ne kolekt'os ia'j'n nov'aĵ'o'j'n, kiu'j'n la kapitan'o est'us kontent'a kon'i.

       De mal'proksim'e li ek'vid'is grand'a'n an'ar'o'n. La omnibus'o, kiu rilat'ig'as ĉiu'j'n fiŝ'kapt'ist'a'j'n vilaĝ'o'j'n, star'is sen'mov'a post kelk'a'j paŝ'o'j.

       Al'proksim'iĝ'int'e al la grup'o, li vid'is hom'o'j'n gest'ig'ant'a'j'n: baldaŭ, kiam li est'is pli proksim'e, li aŭd'is:
— Sed tamen oni ne pov'as las'i ŝi'n tiel.

       — Est'as terur'a tia situaci'o.

       — Per ia ajn rimed'o est'as neces'eg'e ricev'i help'ad'o'n.

       — Nur ŝnur'o'j'n oni bezon'as.

       — Jes, sed rapid'u. Por al'ir'i al Blaz'urb'o kaj re'ven'i, neces'a'j est'as tri kvar'on'o'j da hor'o. Dum tiu temp'o, la plend'ind'a knab'in'o du'dek'foj'e risk'as en'ĵet'iĝ'o'n en la mar'o'n.

       — Ho ! ne est'as danĝer'e; ŝi est'as firm'e fiks'it'a. Ĉar la rok'o ne ced'is pro la fal'eg'o, tio pruv'as ke ĝi ne'romp'ebl'e star'as.

       — Sed oni bezon'us vetur'il'o'n.

       — Ĉu la omnibus'o ne tie ĉi trov'iĝ'as ?

       — Sed la deĵor'o mal'permes'as.... rimark'ig'is la vetur'ig'ist'o.

       — La deĵor'o ! Oni si'n sen'ig'os da ĝi. Tamen oni ne pov'as las'i vir'in'o'n mort'ant'a'n, kaj nenio'n far'i por help'i al ŝi.

       Obe'ant'e la ordon'o'n don'it'a'n de ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j, la vetur'ig'ist'o re'supr'e'n'ir'is sur si'a'n sid'ej'o'n. Rapid'e tir'it'a de la du ĉeval'o'j sen'paŭz'e vip'it'a'j, la pez'a vetur'il'o el'ir'is al la urb'o.

       dupont'o al'proksim'iĝ'is kaj sin'gard'em'e rigard'is mal'supr'e'n. De la mar'a eben'aĵ'o ĝis la ter'o sur kiu li paŝ'as, la nov'a krut'aĵ'o rekt'e star'is ĝis ses'dek metr'o'j da alt'ec'o.

       Mez'e de tiu nov'a mur'o, vir'in'o, kies nokt'o'vest'o dis'ŝir'it'a vid'ig'is la sang'o'kovr'it'a'n korp'o'n, rajd'is sur el'star'aĵ'o el'ir'ant'a kiel spron'o el la krut'a supr'aĵ'o. Ĝi est'is rest'aĵ'o de antikv'a'j stalagmit'o'j dis'sem'it'a'j tra la kavern'o.

       Post atent'a ekzamen'o, dupont'o fin'e re'kon'is la jun'ul'in'o'n sekv'it'a'n de li, kiam ŝi vetur'is el la Blaz'urb'a staci'o ĝis la dom'o kamuŝ'a. Ĉar li'a mar'ist'a kostum'o sufiĉ'e ali'form'ig'is li'a'n ŝajn'o'n, la eks'kondamn'it'o ne ŝancel'iĝ'is kaj rest'is kun la ali'a'j sci'vol'ul'o'j por vid'i kia'manier'e tio fin'iĝ'os. Dum tiu temp'o, sur si'a rok'o, la mal'feliĉ'a for'las'it'in'o, simil'a al ia antikv'a Andromed'o, paraliz'it'a de terur'o kaj de lac'eg'ec'o, sufer'ant'a kruel'eg'a'n dolor'o'n, kiu'n ne pov'is suspekt'i la ĉe'est'ant'o'j, direkt'is al ili pet'eg'ant'a'j'n okul'o'j'n, ne hav'ant'e la fort'o'n sufiĉ'a'n por puŝ'i eĉ unu kri'o'n.

       — Do, pens'is dupont'o, ni est'as je la sep'a maten'e; la el'fal'eg'o okaz'is je la dek'unu'a vesper'e: de ok hor'o'j ŝi trov'iĝ'as sur tiu ĉi sid'o. Brrr !! nur pri'pens'ant'e al tio, mi sent'as mal'varm'o'n tra'kur'ant'a'n tra mi'a dors'o.

       Ja, ŝi est'is Matildo. En moment'o de la mar'frap'eg'o, kiu renvers'is la plafon'o'n de la kavern'o, la jun'ul'in'o dorm'is profund'e. Ŝi vek'iĝ'is nur sent'ant'e si'n fal'ant'a'n en la mal'plen'aĵ'o'n, mez'e de rok'o'j turn'iĝ'ad'ant'a'j ĉirkaŭ ŝi kaj ŝi'n kontuz'ant'a'j pas'ant'e. Kun membr'o'j etend'it'a'j, kun pens'o for'est'ant'a, ŝi glit'is sur la dekliv'o de la profund'eg'aĵ'o, kiam per'fort'a frap'o ŝi'n halt'ig'is subit'e. Instinkt'e ŝi al'kroĉ'iĝ'is al la el'star'aĵ'o de la ŝton'eg'o kaj rest'is sen'mov'a, dum ĉiu'spec'a'j rub'o'j, daŭr'ig'int'e ĉirkaŭ ŝi si'a'n pluv'ad'o'n, en'glut'iĝ'is fund'e'n de la mar'o kun bru'o mal'sonor'a.

       La dens'eg'a sen'lum'ec'o ŝi'n ĉirkaŭ'ant'a ig'is ankoraŭ pli terur'a la terur'ig'ec'o'n de ŝi'a situaci'o. Sed ŝi pri tio neniel atent'is. Ŝi toler'is fatal'o'n, kiu'n ŝi ne pov'is klar'ig'i: tio ŝajn'is al ŝi inkub'sonĝ'o, kiu far'iĝ'us real'aĵ'o.

       De kiom da hor'o'j ŝi trov'iĝ'is tie ? Tio'n ŝi ne eĉ suspekt'is. Per rest'aĵ'o de instinkt'a energi'o, en kiu ŝi'a vol'ec'o ne part'o'pren'is, ŝi daŭr'ig'is si'a'n al'kroĉ'iĝ'ad'o'n sur la rok'o, kaj pen'is al la konserv'ad'o de si'a ekvilibr'o, kiam la maten'ruĝ'o ek'kolor'is de roz'a re'bril'o la blank'a'j'n mur'o'j'n de la nov'a du'on'cirk'o. Tiam nur ŝi kompren'is. Ŝi pend'is mez'e de la krut'aĵ'o. Mal'supr'e, la ŝaŭm'ant'a mar'o; supr'e la blu'a ĉiel'o; inter tiu'j du ekstrem'aĵ'o'j, la krut'a kaj blank'a mur'eg'o. Bru'o de vetur'il'o lev'ig'is al ŝi la okul'o'j'n: kap'o'j klin'iĝ'is super ŝi, tre supr'e, tre mal'proksim'e, tiel mal'grand'a'j kiel pup'a'j kap'o'j. Ŝi ĵet'is al ili rigard'o'n sen'viv'a'n, sen'dezir'a'n, ne konsci'ant'e tio'n kio'n ŝi far'as, eĉ pens'ant'e nek al'vok'i, nek pet'i help'ad'o'n.

       Tamen vetur'il'o al'ven'is, al'port'ant'e de Blaz'urb'o ŝnur'eg'o'j'n kaj ŝtup'et'ar'o'j'n. Ali'part'e fiŝ'kapt'ist'o'j avert'it'a'j, flos'int'e si'a'j'n bark'o'j'n, plen'velar'e si'n direkt'is al la rod'et'o obstrukc'it'a de rub'o'j. Vir'o bon'vol'a sin'don'em'e risk'is si'a'n viv'o'n por sav'i tiu'n de la jun'ul'in'o. Al'lig'int'e ĉirkaŭ si'a zon'o kaj sub si'a'j sub'brak'o'j firm'a'j'n ŝnur'o'j'n, li si'n ŝov'is laŭ'long'e de la mur'o, dum dek fortik'a'j brak'o'j li'n mal'supr'e'n'ir'ig'is mal'rapid'e. Al'ven'int'e apud la rok'a'n el'star'aĵ'o'n, sur kiu Matildo rajd'as al'kroĉ'iĝ'ant'e, li kri'is ke oni halt'ig'u, ek'kapt'is la ekstrem'aĵ'o'n de ŝnur'eg'o, kiu'n oni ĵet'is al li de supr'e, kaj ĝi'n volv'is ĉirkaŭ la tali'o de la jun'ul'in'o. Sed kiam li vol'is ek'pren'i en si'a'j'n brak'o'j'n la mal'feliĉ'a'n infan'in'o'n, kaj ŝi'n el'ig'i el la rok'a spron'o sur kiu ŝi rajd'is, Matildo puŝ'is kri'eg'o'n terur'a'n, ne'hom'a'n, ver'a'n blek'eg'o'n. Ĉar la akr'a pint'o de la stalagmit'o est'is penetr'int'a en ŝi'a'n karn'o'n: kaj ŝi'a sav'ant'o, por ŝi'n liber'ig'i, est'is dev'ig'at'a ĝi'n dis'ŝir'i profund'e. La rok'o, sur kiu ŝi pas'ig'is la tut'a'n nokt'o'n. est'is ruĝ'a de ŝi'a sang'o, kiam ŝi ĝi'n las'is.

       Sed kiam la plend'ind'a vund'it'in'o est'is kuŝ'ig'it'a en la boat'o'n, kiu ŝi'n atend'is mal'supr'e; kiam la mar'ist'o'j mal'al'lig'is la ŝnur'o'n kiu pli'grand'ig'is la dolor'o'n de kontuz'o'j per la prem'ad'o de si'a'j tuber'o'j; kiam fin'e ŝi sent'is si'n sav'it'a, la ne'natur'a kuraĝ'o, kiu ŝi'n sub'ten'is dum tiu'j ok hor'o'j da turment'eg'o'j, subit'e for'flug'is; kaj la jun'ul'in'o sven'is.

       Dum'e, la markiz'o de Prelong'o, avert'it'a ke katastrof'o okaz'is post kelk'a'j kil'o'metr'o'j de la kastel'o, sur punkt'o de la bord'o loĝ'it'a de kamuŝ'o, tuj jung'ig'is si'a'n kaleŝ'o'n. Pri'pens'ant'e ke kred'ebl'e trov'iĝ'os mizer'ul'o'j help'ot'a'j kaj almoz'o'j dis'don'ot'a'j, li si'n proviz'is de mon'sum'o sufiĉ'e grav'a. Pli'e li pet'is la kurac'ist'o'n, ke li bon'vol'u li'n akompan'i: ĉar ebl'e vund'it'o'j bezon'os li'a'j'n fleg'o'j'n.

       Li al'ven'is sur la lok'o'n de la el'fal'eg'o ĵus kiam la boat'o vetur'ig'ant'a matild'o'n post'ir'is la promontor'o'n, por al'bord'iĝ'i en lok'o'n de la bord'o, kie la krut'aĵ'o pli al'ir'ebl'a facil'ig'os la transport'o'n de la jun'ul'in'o. Antaŭ la markiz'o al'ven'ant'a, ĉiu'j kap'o'j mal'kovr'iĝ'is mal'ĝoj'e: pez'a silent'o li'n akcept'is.

       — Nu, kio do okaz'as ? li demand'is, mir'ant'e pro la ŝajn'o kompat'em'a de ĉe'est'ant'o'j.

       — Est'as la kamuŝ'a dom'o kiu, tiu'n nokt'o'n, el'fal'eg'is.

       — Ho ! ge'mizer'ul'o'j ! li murmur'is, sent'ant'e ke li'a mal'jun'a amik'ec'o re'aper'as pro la mal'feliĉ'o. Sed kie ili trov'iĝ'as ?

       — Oni ne sci'as, vi'a Moŝt'o. Kred'ebl'e ili dron'is.

       En tiu moment'o unu el ĉe'est'ant'o'j ek'kri'is:
— Rigard'u mal'proksim'e'n kadavr'o'n, kiu'n la mar'o rul'as.

       Tri mar'ist'o'j rapid'is al la sabl'a bord'o per la por'kapr'in'a voj'et'o plej proksim'a. En'ir'int'e en la akv'o'n ĝis la genu'o'j, ili al'tir'is al si vir'a'n korp'o'n.

       Ĝi est'is kamuŝ'o.

       — Ne est'as mir'ig'e se la mal'feliĉ'ul'o dron'is, dir'is voĉ'o.

       Kiam brak'o mank'as, ne est'as facil'a la naĝ'ad'o.

       — Sed li'a edz'in'o ? ripet'is la markiz'o.

       — Li'a edz'in'o, ek'kri'is unu el mar'ist'o'j, kiu'j trov'iĝ'is sur la bord'o, se vi dezir'as ŝi'n vid'i, ŝi kuŝ'as tie.

       — Ĉu mal'viv'a ? demand'is Raŭl'o.

       — Kred'ebl'e: oni mort'us pro kontuz'o mal'pli grav'a.

       Kvankam la mal'supr'e'n'ir'o est'is mal'facil'aĵ'o por vir'o jam mal'jun'et'a, tamen sinjor'o de Prelong'o sekv'is al la bord'o ĉiu'j'n ĉe'est'ant'o'j'n. Sed antaŭ la vid'aĵ'o prezent'iĝ'ant'a, li ne'vol'e sent'is si'n trem'et'ant'a pro terur'o. inter du rif'o'j kuŝ'is la mal'jun'a nutr'ist'in'o de li'a fil'in'o, nur re'kon'ebl'a per si'a'j vest'o'j. Ĉar ŝi'a kap'o, prem'eg'it'a de pez'eg'a rok'pec'o el'iĝ'int'a el la krut'aĵ'o est'is ali'form'ig'it'a en dub'e'ruĝ'a'n mol'aĵ'o'n ne hav'ant'a'n hom'a'n form'o'n.

       — Ge'mal'feliĉ'ul'o'j ! murmur'is Raŭl'o, Di'o akcept'u ili'a'j'n anim'o'j'n !

       Post'e, si'n turn'ant'e al la fiŝ'kapt'ist'o'j:
— Al'port'u tiu'j'n du korp'o'j'n supr'e'n de la krut'aĵ'o. Iu rest'u apud ili, kaj ili'n gard'u, ĝis kiam la administraci'a aŭtoritat'o est'os sci'ig'it'a. Al kiu aparten'as la plej proksim'a dom'o ?

       — Al mi, respond'is la mar'ist'o, kiu jam don'is rifuĝ'ej'o'n al dupont'o.

       — Nu, amik'o mi'a, dir'is Raŭl'o, met'ant'e du'dek'frank'a'n mon'er'o'n en li'a'n man'o'n; ĉar tiu'j ge'mizer'ul'o'j ne hav'as plu si'a'n hejm'o'n, ĉu vi bon'vol'as prunt'i la vi'a'n ?

       — Tut'kor'e, vi'a Moŝt'o.

       — Ĉu ne trov'iĝ'is en tiu dom'o ali'a hom'o ol kamuŝ'o kaj li'a edz'in'o ? daŭr'ig'is sinjor'o de Prelong'o.

       — Di'o mi'a, vi'a Moŝt'o, ĝis hieraŭ ni pens'is, ke ili trov'iĝ'is sol'a'j. Sed kred'ebl'e ni erar'is: ĉar antaŭ moment'o oni sav'is jun'ul'in'o'n, kiu ŝajn'as grav'e vund'it'a.

       — Jun'ul'in'o ! ek'kri'is Raŭl'o, kiu, influ'it'a de ne'klar'ig'ebl'a antaŭ'sent'o, sent'is tuj si'a'n kor'o'n prem'it'a kiel en prem'il'eg'o.

       — Ceter'e rigard'u tie'n, ŝi al'ven'as.

       Ja la mar'ist'o'j, konstru'int'e per rem'il'o'j, vel'tol'aĵ'o'j kaj lit'kovr'il'o'j spec'o'n de port'il'o, kuŝ'ig'is sur ĝi'n matild'o'n ĉiam sven'ant'a'n. Far'int'e long'a'n kurb'iĝ'o'n por trov'i voj'o'n pli larĝ'a'n kaj pli oportun'a'n, ili re'ven'is al si'a el'ir'a punkt'o, intenc'ant'e si'n direkt'i al Blaz'urb'o.

       — Ho ! ŝi est'as mal'feliĉ'a infan'in'o, komenc'is unu el ĉe'est'ant'o'j.

       — Silent'u do, blov'is ali'a en li'a'n orel'o'n.

       — Kial ?

       — Ŝi est'as li'a fil'in'o, murmur'is la unu'a, re'kon'int'e fraŭl'in'o'n de Prelong'o.

       — Nu, ĉu vi est'as cert'a pri tio ? La afer'o ŝajn'as tiel ne'ver'ŝajn'a.

       — Silent'u, re'dir'is la du'a inter'parol'ant'o.

       Al'proksim'iĝ'ant'e al Raŭl'o:
— Ne rest'u tie ĉi, vi'a Moŝt'o, li murmur'is.

       — Kial ?

       — Re'ven'u al la kastel'o.

       — Sed kial do ? Ĉu tiu jun'ul'in'o est'as kon'it'a de mi ?

       — Ve ! jes...

       — Sed kio'n vi vol'as dir'i ?

       Ĉar nun la port'ist'o'j trov'iĝ'is nur al kelk'a'j paŝ'o'j, Raŭl'o salt'eg'is al ili. Re'kon'int'e en tiu pal'eg'a vizaĝ'o, tiu'n de si'a unu'nur'a id'in'o, li ek'kri'is per plend'o simil'ant'a la blek'ad'o'n de sovaĝ'best'o vund'it'a:
— Mi'a fil'in'o ! Matildo, mal'viv'a !

       — Ne, sinjor'o, re'kuraĝ'ig'u vi'n, dir'is la kurac'ist'o, ek'vid'int'e per unu nur rigard'o, ke fraŭl'in'o de Prelong'o ĉiam spir'ad'as. Ŝi viv'as, mi tio'n cert'ig'as.

       Kaj, ŝi'n rapid'e aŭskult'ad'int'e:
— Mi eĉ kred'as, li al'don'is, ke ŝi hav'as neniu'n danĝer'a'n vund'o'n. Sed, ĉar mi pov'os cert'iĝ'i pri tio nur far'int'e grav'a'n ekzamen'o'n, pet'u ke tiu'j bon'ul'o'j bon'vol'u ŝi'n re'al'port'i sur la port'il'o ĝis la kastel'o. Tio est'os pli bon'a ol la kaleŝ'o, pro la ek'sku'o'j. Iu ni'n antaŭ'ir'os por delikat'e avert'i sinjor'in'o'n de Prelong'o, kiu'n tro fort'a kor'tuŝ'ec'o ebl'e mal'san'ig'us.

       La markiz'o aprob'is per sku'o de kap'o, ne hav'ant'e fort'o'n el'parol'i unu vort'o'n. Re'pren'int'e si'a'n ŝarĝ'o'n, la port'ist'o'j antaŭ'ir'is. Raŭl'o kaj la kurac'ist'o marŝ'is apud la vund'it'in'o, dum la rest'aĵ'o de la ar'o sekv'is.

       Sur la dezert'a eben'aĵ'o, sen'frukt'ig'it'a de la mar'a vent'o, tiu ar'o da mal'gaj'a'j hom'o'j serpent'e long'iĝ'is kiel funebr'a sekv'ant'ar'o.

       Preter'ir'int'e Blaz'urb'o'n, tiu'j kiu'j al'est'is al tiu kor'tuŝ'ant'a vid'aĵ'o ek'vid'is la kaleŝ'o'n de la markiz'o rapid'eg'e re'ven'ant'a'n. Aŭd'int'e la mal'preciz'a'j'n klar'ig'o'j'n de la vetur'ig'ist'o, sinjor'in'o de Prelong'o mal'pacienc'iĝ'is. Manĝ'eg'it'e de mal'trankvil'ec'o, pli am'ant'e sci'i tuj tio'n kio okaz'is, ŝi sent'is ke ŝi ne hav'os kuraĝ'o'n atend'i kviet'e en si'a hejm'o la re'al'port'o'n de si'a fil'in'o sur port'il'o. Ĉar la vetur'il'o trov'iĝ'is ankoraŭ jung'at'a en la kort'o, ŝi el'ir'is, antaŭ'sci'ig'int'e neniu'n, nek sinjor'in'o'n de Blasan'o nek la duk'o'n, kaj ordon'is, ke la vetur'ig'ist'o instig'u la ĉeval'o'j'n kiel ebl'e plej rapid'e.

       Kiam ŝi renkont'is la funebr'a'n sekv'ant'ar'o'n, ŝi ne pov'is atend'i la halt'o'n de la kaleŝ'o, sed malgraŭ si'a mal'jun'aĝ'o, ŝi ek'salt'is el la ĉar'pord'o, kaj trov'iĝ'is antaŭ Matildo ĉiam sen'mov'a.

       — Fin'e, Raŭl'o, klar'ig'u al mi.

       — Ve ! amik'in'o mi'a, mi ne est'as pli inform'it'a ol vi. Oni trov'is ni'a'n fil'in'o'n al'kroĉ'it'a'n sur el'star'aĵ'o de la krut'aĵ'o, kaj tre mal'facil'e oni ŝi'n el'ig'is el tiu lok'o. Jen est'as ĉio, kio'n mi kon'as: kaj inter la bon'ul'o'j ni'n ĉirkaŭ'ant'a'j neniu don'os al vi sci'ig'o'j'n pli detal'it'a'j'n.

       — Kial Josefino ne est'as kun ŝi ?

       — Mi ne sci'as.

       — Vi ŝi'n sav'os, doktor'o, ĝem'is la markiz'in'o, plekt'ant'e si'a'j'n man'o'j'n: promes'u ke vi ŝi'n sav'os.

       — Mi pen'os per mi'a'j tut'a'j fort'o'j, sinjor'in'o; kaj mi esper'as ke mi sukces'os: ĉar fraŭl'in'o de Prelong'o ŝajn'as pli lac'eg'a ol danĝer'e vund'it'a.

       — Mi pet'as vi'n, suzan'o, dir'is Raŭl'o si'n inter'met'ant'e, re'supr'e'n'ir'u en kaleŝ'o'n: ĝis Prelong'o la voj'o est'as ankoraŭ long'a. Tut'e sen'util'e vi konsum'us vi'a'j'n fort'o'j'n; kaj vi ili'n bezon'os por ŝi'n fleg'i, li al'don'is mal'gaj'e.

       La markiz'in'o obe'is tiu'n amik'a'n ordon'o'n de si'a edz'o.

       Kaj kiam oni vid'is tiu'n luks'a'n kaleŝ'o'n, kiu paŝ'e sekv'is la port'il'o'n, la iluzi'o est'is tiel plen'a, ke la pas'ant'o'j sen'vest'ig'is si'a'j'n kap'o'j'n, kred'ant'e ke tio est'as en'ter'ig'o.

       Al'ven'int'e en la kastel'o'n, Matildo est'is al'port'it'a en si'a'n ĉambr'o'n, kaj, post mil delikat'a'j zorg'o'j, kuŝ'ig'it'a sur si'a'n lit'o'n. Ŝi ne ankoraŭ re'konsci'iĝ'is; sed ŝi'a'j vang'o'j de'nov'e kolor'iĝ'is: oni sent'is ke la viv'o re'ven'as. Fin'e ŝi sub'lev'is si'a'j'n palpebr'o'j'n. Ŝi'a patr'in'o, kiu kor'tuŝ'e observ'is ĉiu'j'n ŝi'a'j'n ek'mov'o'j'n, puŝ'is ĝoj'a'n kri'o'n. Sed ŝi'a feliĉ'o ne long'a'temp'e daŭr'is. Fraŭl'in'o de Prelong'o rul'is ĉirkaŭ si sovaĝ'a'j'n okul'o'j'n, kaj ŝajn'is re'kon'i neniu'n. La frap'ad'o est'is tro fort'a por la plend'ind'a infan'in'o; kaj ŝi'a cerb'o martel'um'it'a de la terur'eg'o ne pov'is sen'difekt'e kontraŭ'star'i. La markiz'in'o fal'is sur genu'o'j, kaŝ'ant'e si'a'n kap'o'n inter la man'o'j. Ŝi sent'is si'n ek'okup'at'a de ver'a terur'o, vid'ant'e fiks'it'a al ŝi tiu'n sen'viv'a'n rigard'o'n, kiu'n la anim'o ŝajn'is for'las'int'a.

       — Kuraĝ'u, sinjor'in'o, dir'is la kurac'ist'o. Tio est'as nur nerv'a stat'o, kiu re'san'iĝ'os post kelk'a'j tag'o'j da absolut'a ripoz'o. Permes'u ke mi pri'zorg'u pri afer'o'j pli urĝ'a'j kaj ekzamen'u la vund'o'j'n.

       Help'it'e de la patr'in'o de Matildo, la kurac'ist'o konstat'is, ke trov'iĝ'as nur simpl'a'j kontuz'o'j. Neniu organ'o neces'eg'a por la viv'o est'is tuŝ'it'a. Li do pov'is cert'ig'i, ke la mal'san'o tre kontent'ig'e fin'os, kaj ke la re'san'iĝ'o est'os cert'a post unu monat'o.

       Tamen, re'supr'e'n'ir'int'e en si'a'n vetur'il'o'n, la honest'a praktik'ist'o ŝajn'is mal'trankvil'a.

       — Feliĉ'e, li pens'is, la duk'o de Blasan'o kon'as si'a'n fianĉ'in'o'n jam de long'a temp'o. En tia'j kondiĉ'o'j la pruv'o'j moral'a'j sufiĉ'as: ĉar se li postul'us la fiziologi'a'j'n pruv'o'j'n, la mal'feliĉ'a infan'in'o est'us nun tut'e ne'kapabl'a ili'n prezent'i.

       Dum tiu'j far'iĝ'o'j okaz'is en Prelong'o, Josefino atend'is trankvil'e en Pariz'o. ke la semajn'o est'u tut'e flu'int'a, dezir'ant'e fund'e de si'a kor'o ke la last'a tag'o neniam al'ven'u.

       For'las'int'e la kamuŝ'a'n dom'o'n, ŝi kur'is sen'halt'e ĝis la Blaz'urb'a staci'o. Kaŝ'ant'e si'a'n vizaĝ'o'n sub dens'a vual'o, kaj la nov'nask'it'o'n sub larĝ'a vojaĝ'a mantel'o, ŝi al'ven'is ĝust'a'temp'e por uz'i la last'a'n vagon'ar'o'n direkt'iĝ'ant'a'n al Pariz'o. La fak'eg'o en kiu'n ŝi supr'e'n'ir'is est'is mal'plen'a. Ne bezon'ant'e plu tromp'i iu'n pri la natur'o de la strang'a pak'aĵ'o, kiu'n ŝi port'as, ŝi si'n liber'ig'is el si'a mantel'o kaj kuŝ'ig'is la infan'o'n sur la kanap'o'n. En staci'dom'o en kiu trov'iĝ'is manĝ'ej'o, ŝi aĉet'is glas'o'n, kuler'et'o'n, botel'et'o'n de oranĝ'flor'a akv'o, suker'o'n kaj litr'o'n mal'plen'a'n, kiu'n ŝi plen'ig'is da akv'o per la fontan'o de la staci'dom'o.

       Cert'a nun, ke ŝi pov'os kviet'ig'i la ĝem'ad'o'j'n de l’et'ul'o, kies stomak'o kri'ad'is pro mal'sat'o, ŝi re'supr'e'n'ir'is tut'e gaj'a en si'a'n vagon'o'n. Josefino si'n okup'is pri tiu'j prepar'aĵ'o'j tre natur'e, instig'at'a de tiu patr'in'a instinkt'o kiu dorm'et'as fund'e de kor'o de ĉiu'j vir'in'o'j, eĉ de tiu'j, kiu'j neniam est'is patr'in'o'j. Kiam, dum la maten'o, ŝi al'ven'is Pariz'o'n, la fil'o de valentin'o, super'sat'ig'it'a de suker'akv'o, dorm'is en ŝi'a'j brak'o'j tiu'n profund'a'n infan'a'n dorm'o'n, kiu'n nenio pov'as vek'i.

       Ŝi sonor'ig'is ĉe la pord'o de l’kapitan'o; kaj li mem ĝi'n mal'ferm'is; ĉar la antaŭ'tag'o'n li don'is al Bel'ard'o tri'tag'a'n permes'o'n, ne vol'ant'e, ke okul'o mal'diskret'a direkt'iĝ'u al li'a'j ag'o'j.

       — Nu, Viktor'o, ŝi dir'is, jen est'as la et'ul'o.

       — Ĉu vi sukces'is ? ek'kri'is la jun'ul'o, kies okul'o est'is sulk'at'a de flav'a'j re'bril'o'j.

       — Sen'dub'e, ĉar jen est'as li.

       — Tre bon'e: ven'u kun mi.

       — Kio'n vi intenc'as far'i al tiu infan'o, murmur'is Josefino terur'it'a: mi esper'as, ke vi ne li'n dolor'os.

       Jam la kapitan'o est'is mal'ferm'int'a la pord'o'n.

       — Nu, rapid'u, li dir'is al si'a am'ant'in'o. Se vi vol'as ke li viv'u, ni dev'os sen'prokrast'e li'n proviz'i de nutr'ist'in'o.

       Kiam li trov'iĝ'is sur la strat'o, li si'n direkt'is al la preĝ'ej'o Saint-Germain-des-Prés ( Sankt'a-German'o-de-Herb'ej'o'j ).

       — Vi en'ir'os per tiu pord'o, li dir'is al Josefino: dum tiu temp'o mi tra'paŝ'os per ali'a. Ĉar est'as ankoraŭ tre fru'e, trov'iĝ'as en la preĝ'ej'o mal'mult'e da preĝ'ant'o'j. Tamen vi tre atent'os, ke neniu vi'n vid'u; kaj kiam vi est'os cert'a pri tio, vi tut'e simpl'e met'os la et'ul'o'n en konfes'ej'o'n.

       — Post'e ?

       — Post'e vi rapid'e for'kur'os kaj mi'n atend'os hejm'e.

       — Sed la infan'o ?

       — Ne mal'trankvil'iĝ'u; tio mi'n koncern'as.

       La grand'a preĝ'ej'o est'is mal'lum'a, preskaŭ mal'plen'a.

       Nur unu pastr'o dir'is si'a'n mes'o'n en flank'a kapel'o. Ĝi'n aŭskult'is kelk'a'j serv'ist'o'j, kiu'j, el'lit'iĝ'int'e antaŭ la maten'ruĝ'o, ĉe'est'is ĉe ĝi, ne sci'ig'int'e pri tio si'a'j'n ge'mastr'o'j'n. Josefino tre facil'e trov'is en kapel'o tut'e sen'hom'a la mal'lum'a'n angul'o'n dezir'at'a'n de ŝi. Turn'int'e la kap'o'n dekstr'e'n kaj mal'dekstr'e'n, kaj sent'int'e si'n observ'it'a nur de la kapitan'o, ŝi rapid'e met'is la infan'o'n sur la plank'o'n, kaj for'kur'is, ne rigard'ant'e mal'antaŭ si. Sed, malgraŭ ŝi, ŝi'a kor'o, kiu ne est'is difekt'it'a, salt'eg'is en ŝi'a brust'o, kaj kun larm'o'plen'a'j okul'o'j ŝi el'ir'is el Saint-Germain-des Prés.

       Tamen Viktor'o promen'ad'is tie ĉi kaj tie en la preĝ'ej'o, leg'ant'e la nom'o'j'n sur'skrib'it'a'j'n sur la konfes'ej'o'j. Vid'int'e ke tiu, kiu trov'iĝ'as en la kapel'o, en kiu'n est'is met'it'a la infan'o, aparten'as al vikari'o nom'it'a frikart'o, li al'paŝ'is al la pedel'o.

       — Ĉu la sinjor'o abat'o frikart'o est'as en si'a konfes'ej'o ?

       li pet'is ĝentil'e.

       — Mi ne kred'as, sinjor'o; sed vi pov'as cert'iĝ'i mem pri tio.

       — Ĉu vi pov'us mi'n konduk'i ? Mi ne kon'as la preĝ'ej'o'n.

       — Nu, ĝi trov'iĝ'as tie, respond'is la ofic'ist'o kun montr'a gest'o mal'pacienc'a.

       — Dank'e, sinjor'o.

       Post unu sekund'o, li re'ven'is al la pedel'o, al kiu li dir'is per mir'ig'it'a ton'o:
— Sinjor'o, mi kred'as, ke trov'iĝ'as en la kapel'o infan'o for'las'it'a.

       — Ĉiel'o ! Kio'n ni far'os de ĝi ?

       — Ĉar Di'o met'is tiu'n infan'o'n sur mi'a'n voj'o'n, dir'is solen'e la kapitan'o, mi vol'as obe'i tio'n, kio'n mi konsider'as kiel ordon'o'n de la Super'ul'o. Mi'n ĝi'n pren'as sub mi'a protekt'o. Ĉu vi pov'as don'i al mi du'on'o'n da hor'o kaj pet'i de unu el vi'a'j koleg'o'j, ke li bon'vol'u mi'n kun'ir'i por mi'n apud'est'i kiel atest'ant'o ?

       Parol'ant'e, la jun'ul'o met'is du'dek'frank'a'n mon'er'o'n en la man'o'n de la pedel'o.

       — Tut'e plezur'e, respond'is la ofic'ist'o. Kiam oni propon'as al mi bon'a'n ag'o'n far'ot'a'n, ĉiam oni mi'n trov'as pret'a.

       Mi pet'os de la svis'o, ke li ven'u: kaj kred'ebl'e li ne rifuz'os.

       La svis'o, ricev'int'e ali'a'n sam'valor'a'n mon'er'o'n, konsent'is. La tri vir'o'j si'n direkt'is al la urb'o'dom'o de la ses'a kvartal'o. Tie la du ofic'ist'o'j de la preĝ'ej'o cert'ig'is, ke tiu infan'o est'is trov'it'a en unu el kapel'o'j de Saint-Germaindes-Prés. La kapitan'o far'is si'a'n deklaraci'o'n, ripet'ant'e la fraz'o'n jam dir'it'a'n al la pedel'o kaj al la svis'o.

       Do la akt'o konstat'ant'a la nask'iĝ'o'n de l’infan'o, kiu'n nask'is Frederik'o de Ruvezo kaj valentin'o de Savinako, est'is en'skrib'it'a en la urb'o'dom'o de la ses'a kvartal'o sub tiu titol'o bedaŭr'ind'e tro oft'a: ne'kon'it'a'j ge'patr'o'j.

       Proviz'it'a de tiu neces'eg'a paper'o, Viktor'o si'n direkt'is al ofic'ej'o por nutr'ist'in'o'j, elekt'is hazard'e unu el tiu'j in'o'j, kaj ŝi'n tuj'e dung'is.

       Tuj kiam tiu vir'in'o est'is prezent'int'a si'a'n mam'o'n al la infan'o mal'sat'a, ĉi tiu rapid'is al ĝi, kaj ĝi'n avid'e suĉ'ad'is.

       Kiam la kapitan'o re'ven'is hejm'e'n, li trov'is josefin'o'n li'n atend'ant'a'n.

       — Kio'n vi far'is de l’infan'o ? ŝi pet'is.

       — Mi li'n konfid'is al nutr'ist'in'o.

       — Ĉu vi ne mensog'as ?

       — Pro kio mi mensog'us ? Se mi li'n ŝtel'ig'is, mi tio'n far'is nur ĉar mi bezon'as, ke li viv'u por util'i mi'a'j'n projekt'o'j'n.

       — Sed kia'j do est'as tiu'j projekt'o'j ?

       — Vi ili'n kon'os, kiam est'os al'ven'int'a la moment'o.

       Sed, dum la vesper'o, Viktor'o ricev'is vizit'o'n kiu fort'eg'e li'n ŝancel'is kaj moment'e li'n dub'ig'is pri la ebl'ec'o de la venĝ'o de li prepar'it'a.

       dupont'o, ne're'kon'ebl'a sub si'a'j mar'ist'a'j vest'o'j, fal'is kiel bomb'o en li'a'n fum'ej'o'n, kaj rakont'is sen'paŭz'e la katastrof'o'n ĉe kiu li ĉe'est'is.

       Vid'int'e ke la markiz'o re'kon'as si'a'n propr'a'n fil'in'o'n en tiu plend'ind'a infan'in'o tiel mal'facil'e el'tir'it'a el la mort'o, dupont'o kompren'is, ke nun la afer'o la plej urĝ'a est'as sci'ig'i li'a'n mastr'o'n pri tiu'j okaz'int'aĵ'o'j. Pro tio, li rapid'e al'kur'is al la staci'dom'o kaj supr'e'n'ir'is en la unu'a'n vagon'ar'o'n vetur'ant'a'n al Pariz'o.

       — Do, dir'is la kapitan'o, fraŭl'in'o de Prelong'o est'as sav'it'a.

       — Jes; sed mi kred'as ke ŝi fart'as mal'bon'eg'e.

       — Kaj ge-kamuŝ'o'j ?

       — Ambaŭ mal'viv'a'j. Oni re'trov'is ili'a'j'n kadavr'o'j'n.

       — Kaj tiu'n de valentin'o ?

       — La mar'o ne ankoraŭ ĝi'n re'don'is. Je Di'o ! Ĉu ŝi ne est'us tiu blank'aĵ'o, kiu'n mi vid'is fund'e de la bark'o, ek'kri'is la eks'kondamn'it'o, frap'it'a de subit'a ide'o.

       Kaj li rakont'is al la fil'o linŝard'o la fantazi'a'n aper'aĵ'o'n, kiu'n li kred'is ek'vid'i en la re'bril'o de fulm'o'fajr'o.

       — Iluzi'o, kar'ul'o mi'a, nur iluzi'o, ek'kri'is la kapitan'o kun kompat'a rid'et'o. Vi mem est'is frenez'iĝ'int'a: kaj vi'a mal'san'a cerb'o al vi montr'is fantom'o'n.

       — Est'as ebl'e, respond'is dupont'o, ĉar la impres'o est'is tiel rapid'a, ke mi pov'as nenio'n cert'ig'i.

       — Aŭskult'u, Josefino, dir'is Viktor'o, si'n turn'ant'e al si'a am'ant'in'o, vi re'e el'ir'os tuj.

       — Jam, sopir'is Josefino: mi kred'is ke mi rest'os ok tag'o'j'n kun vi.

       — Mi sam'e: sed vi vid'as ke ne'atend'it'a'j cirkonstanc'o'j dev'ig'as mi'n al la tut'plen'a ŝanĝ'o de mi'a taktik'o. Est'as neces'eg'e ke fraŭl'in'o de Prelong'o vi'n trov'u apud si'a lit'o kiel ebl'e plej rapid'e. Vi bezon'os inter'parol'ad'i kun'e por klar'ig'i al ŝi'a'j ge'patr'o'j ŝi'a'n ĉe'est'o'n ĉe la kamuŝ'a dom'o kaj vi'a'n for'est'o'n dum la moment'o de l’el'fal'eg'o. Neces'e est'as, ke vi konserv'u la konfid'o'n de vi'a jun'a mastr'in'o: ŝi gratul'os vi'n, ĉar vi re'ven'is en okaz'o tiel mal'facil'a por ŝi.

       — Sed ŝi pet'os kia'manier'e mi est'is sci'ig'it'a: ĉar mi pov'os prezent'i al ŝi neniu'n taŭg'a'n klar'ig'o'n, ŝi mi'n suspekt'os de spion'ad'o. Mal'bon'a rimed'o, kar'ul'o mi'a, por al'tir'i al si la konfid'o'n.

       Viktor'o pri'pens'is dum kelk'a'j minut'o'j.

       — Vi est'as prav'a, li dir'is. Pro tio, vi pas'ig'os la nokt'o'n tie ĉi, kaj el'ir'os nun morgaŭ maten'e.

       — Ho, dum la semajn'o ne est'os flu'int'a, la situaci'o ĉiam rest'os sam'a.

       — Ne; ĉar de nun ĝis morgaŭ mi el'pens'os io'n.

       La kapitan'o pren'is paper'foli'o'n, skrib'is sur ĝi dek'du'o'n da lini'o'j, kaj ĝi'n fald'int'e, ĝi'n met'is en si'a'n paper'uj'et'o'n.

       Pren'int'e si'a'n ĉapel'o'n, li ek'lev'iĝ'is.

       — Ĉu vi el'ir'as ? dir'is sam'temp'e Josefino kaj dupont'o.

       — Jes; mi est'os for'est'ant'a dum unu hor'o apenaŭ.

       Atend'u mi'n.

       Kiam li trov'iĝ'is sur la strat'o, li si'n direkt'is al la ofic'ej'o'j de la ĵurnal'o Figar'o. Trans'ir'int'e la sojl'o'n:
— Ĉu sinjor'o kroziero est'as ankoraŭ en la ĵurnal'ej'o ? li pet'is de ofic'ist'o.

       — Jes, sinjor'o, kred'ebl'e li ĉe'est'as ĉe la redakci'ej'o.

       — Ĉu vi bon'vol'as don'i al li mi'a'n vizit'kart'o'n ?

       Sub si'a nom'o, la kapitan'o krajon'is:
— Por grav'eg'a komunik'aĵ'o.

       Post kvar'on'o da hor'o, la serv'ist'o re'ven'is kaj dir'is respekt'e al la fil'o linŝard'o:
— Se vi bon'vol'as en'ir'i, sinjor'o, vi est'as atend'at'a.

       Kiel dupont'o, krozier'o est'is mal'nov'a lice'a koleg'o.

       Sed mal'e de l’eks'kondamn'it'o, li sukces'is, kaj sekv'is en la ĵurnal'ism'o voj'o'n bril'a'n kaj rapid'a'n. La kapitan'o tre bon'e sci'is ke li'a'n amik'o'n sieĝ'ad'as ĉiu'spec'a'j pet'ad'o'j. Do, se, por ricev'i tio'n, kio'n li intenc'is pet'i, li est'us prezent'ont'a nur la mal'jun'iĝ'int'a'n memor'o'n de ili'a iam'a koleg'ec'o, tre kred'ebl'e la rekomend'aĵ'o ne sufiĉ'us. Sed Viktor'o hav'is pli bon'a'j'n sukces'il'o'j'n. La frat'o de krozier'o, mal'prudent'a jun'ul'o, far'iĝ'is milit'ist'o incit'it'e de sen'pri'pens'a ek'mov'o, kaj est'is ankoraŭ nur sub'oficir'o. Ĉar li trov'iĝ'is en la skadr'o ĉef'it'a de la fil'o linŝard'o, la protekt'o de li'a super'ul'o li'n fort'e util'is por gajn'i la epolet'o'n. Pro tio, la kapitan'o esper'is ke, dank’al la fervor'eg'a am'o de la mal'jun'a frat'o al la jun'a, li pov'us ĉerp'i en tiu sent'o la il'o'n neces'a'n al la sukces'o de si'a'j projekt'o'j.

       — Kiel, mi'a kar'a amik'o, dir'is la ĵurnal'ist'o, ĉu est'as vi ?

       Sed en'ir'u do: kia est'as la kaŭz'o de vi'a agrabl'a vizit'o ?

       — Ĉu de long'a temp'o vi ricev'is sci'ig'o'j'n pri vi'a frat'o ?

       — Tiu'maten'e, kar'ul'o mi'a, tiu'maten'e.

       — Ĉu ili est'as bon'a'j ?

       — Bon'eg'a'j.

       — Nu, tio mi'n tre kontent'ig'as. Brav'a jun'ul'o, vi'a frat'o; ebl'e iom mal'tim'em'a: sed en la arme'o tio est'as kvalit'o.

       Ha ! mi opini'as, ke li rapid'e alt'grad'iĝ'us, se li est'us sufiĉ'e protekt'it'a.

       — Sed vi, mi'a kar'a amik'o, vi kiu hav'as tiom da amik'o'j inter la super'ul'o'j, ĉu vi ne pov'us iom li'n help'i ?

       — Mi ne atend'is vi'a'n pet'o'n por ag'i. Ĵus tiu'maten'e mi parol'is pri li kun super'a oficir'o.

       — Ĉu ver'e vi far'is tio'n ? Ho ! tio est'as tre amik'em'a. Neniam vi sci'os kia'n dank'em'o'n mi sent'as al vi.

       — Nu, tio est'as ne'grav'aĵ'o: ni ne parol'u pri tio, Vi'a frat'o mi'n interes'as; kaj, zorg'ant'e pri li, mi far'as nur mi'a'n dev'o'n. Mi ven'is al vi.

       — Ja, vi est'as prav'a: ne por parol'i pri Eduard'o vi trov'iĝ'as en la ĵurnal'ej'o.

       Viktor'o el'ig'is el si'a paper'uj'et'o la verk'et'o'n de li skrib'it'a'n hejm'e, antaŭ du'on'o da hor'o...

       — Ĉu vi pov'us, kar'ul'o mi'a, pres'ig'i tiu'n not'o'n ?

       — Tre facil'e, respond'is krozier'o leg'int'e; ĉar mi supoz'as, ke vi garanti'as la real'ec'o'n de l’okaz'int'aĵ'o.

       — Tut'e. Mi ek'sci'is tuj tiu'n nov'aĵ'o'n de vid'int'a ĉe'est'int'o. Ne'ebl'e est'os kulp'ig'i la ĵurnal'o'n pro mensog'o.

       — Tre bon'e. Tiam ni ĝi'n pres'ig'os tuj kiam ni hav'os lok'o'n.

       — Mi'a kar'a krozier'o, dir'is Viktor'o, rigard'ant'e si'a'n amik'o'n en la blank'aĵ'o'n de li'a'j okul'o'j, pro motiv'o'j grav'a'j kaj propr'a'j, mi dezir'us, ke tiu nov'aĵ'o est'u pres'it'a en la morgaŭ'a'n numer'o'n.

       — Diabl'o ! Sed la kompost'o de la foli'o est'as tut'e fin'it'a.

       — Ĉu la pres'ad'o komenc'is ?

       — Ne ankoraŭ.

       — Nu, ĉu est'us ne'ebl'e el'ig'i unu artikol'o'n mal'mult'e interes'a'n, kaj ĝi'n anstataŭ'ig'i per la mi'a.

       — Di'o mi'a, la afer'o est'as ebl'a. Atend'u iom; mi mi'n ek'inform'os.

       Post kelk'a'j moment'o'j krozier'o re'ven'is.

       — Mi dir'is unu vort'o'n pri tio al la direktor'o: ĉar la sci'ig'o est'as interes'a kaj ne'kon'it'a, li konsent'as: ĉar ni dezir'as kon'ig'i la nov'aĵ'o'j'n pli fru'e al la ali'a'j ĵurnal'o'j. Vi ricev'os ekzempler'o'n morgaŭ maten'e.

       — Dank'e, dank'e, dir'is la kapitan'o. Est'u cert'a ke baldaŭ vi'a frat'o est'os nom'it'a sub-leŭtenant'o.

       — Mi fid'as al vi kaj al vi'a mal'nov'a amik'ec'o, respond'is la ĵurnal'ist'o, prem'ant'e li'a'n man'o'n.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, Josefino apenaŭ vek'iĝ'is kaj hav'is okul'o'j'n ankoraŭ dorm'o'plen'a'j'n, kiam Viktor'o, dis'ŝir'int'e la banderol'o'n de Figar'o antaŭ moment'o ricev'it'a, leg'is laŭt'e artikol'o'n tiel titol'it'a'n:

    De ni'a special'a korespond'ant'o.

    ELFALEGO DE KRUTAĴO.

       Terur'a katastrof'o ek'ĵet'is la konstern'o'n en la loĝ'ant'ar'o'n de normand'a'j mar'bord'o'j. Dum la last'a vent'eg'o, apud Blaz'urb'o, tut'a krut'aĵ'o ek'fal'eg'is, for'tir'ant'e en si'a fal'o dom'o'n, en kiu loĝ'is, kun si'a edz'in'o, mal'nov'a ĉas'gard'ist'o de la markiz'o de Prelong'o. Tiu'maten'e la mar'o re'al'port'is sur la sabl'o'n ili'a'j'n dis'pec'ig'it'a'j'n kadavr'o'j'n.

       Plor'ig'a detal'o: la propr'a fil'in'o de la markiz'o, kiu,— dank’al ne'klar'ig'ebl'a fatal'o, pas'ig'is la nokt'o'n en tiu dom'o izol'it'a, est'is retro'vit'a, dum la maten'ruĝ'o, al'kroĉ'it'a sur rok'a el'star'aĵ'o kaj ban'ant'a en si'a sang'o. Ŝi'a'j vund'o'j est'as tre grav'a'j: oni tim'as ke la mal'san'ul'in'o ne re'san'iĝ'os. La mal'esper'o de ge'patr'o'j est'as tut'e kor'tuŝ'ant'a.

       — Nun, kar'ul'in'o mi'a, ĉu vi kompren'as ? daŭr'ig'is la kapitan'o: kiam la bel'a Matildo pet'os de vi klar'ig'o'j'n, vi montr'os la artikol'o'n. Vi zorg'e al'don'os ke, ĝi'n leg'int'e, vi tuj re'ven'is por help'i al ŝi. Tiam anstataŭ riproĉ'o, ŝi dank'ec'o'n al vi ŝuld'os.

       Josefino neniel respond'is, kaj nur lev'is la okul'o'j'n al la ĉiel'o, kun'plekt'ant'e la man'o'j'n. Ĉu est'is ebl'a kontraŭ'batal'o kontraŭ vir'o kiel Viktor'o, kiu sukces'e lud'is kun mal'facil'aĵ'o'j ŝajn'e plej ne'venk'ebl'a'j.

       — Nun, daŭr'ig'is la kapitan'o, ĉio est'as antaŭ'vid'ot'a.

       Ebl'e fraŭl'in'o de Prelong'o ne ankoraŭ parol'is: ebl'e, kiam vi al'ven'os en la kastel'o'n, oni vi'n unu'e demand'os. En tiu okaz'o, jen est'as tio, kio'n vi rakont'os.

       Kaj, far'int'e al la jun'ul'in'o tre klar'e kaj tre preciz'e ŝi'a'n lecion'o'n, la fil'o linŝard'o el'ir'ig'is si'a'n am'ant'in'o'n: kaj la mal'feliĉ'a knab'in'o re'far'is mal'gaj'e la vojaĝ'o'n al Prelong'o.

       Viktor'o ĝust'e diven'is, konjekt'ant'e ke Matildo ne ankoraŭ parol'is. De kiam ŝi est'is al'port'it'a en si'a'n ĉambr'o'n, la plend'ind'a jun'ul'in'o ne el'ir'is el la sen'mov'ig'a rigid'ig'o, en kiu'n ŝi'n ĵet'is la cerb'a frap'ad'o. Ŝi'a'j ge'patr'o'j mal'esper'is, kred'ant'e, ke tio est'as simptom'o'j de frenez'ec'o. La doktor'o ili'n re'kuraĝ'ig'is kiel ebl'e plej bon'e; sed li mem ne est'is tut'e konvink'it'a. Pri la vund'o'j ekster'a'j, ĉar ili tuŝ'et'is nur la haŭt'o'n, dank’al konven'a'j bandaĝ'o'j ili rapid'e cikatr'iĝ'is.

       La markiz'in'o sid'is apud la lit'o de si'a fil'in'o, kiam ŝi'a ĉambr'ist'in'o al'kur'is sufok'iĝ'ant'e.

       — Vi'a Most'o, ŝi dir'is, vi'a Moŝt'o; jen Josefino kiu al'ven'as.

       Ja, ŝi est'is la kuz'in'o de Viktor'o, kiu re'ven'is el Pariz'o.

       De kiam ŝi est'is el'ir'int'a el Prelong'o kun si'a jun'a mastr'in'o, ŝi viv'is ekzist'ad'o'n tut'e ne'ordinar'a'n, kuŝ'ant'e nokt'e sur la matrac'o de la bark'o, sur la kanap'o de l’vagon'o'j, aŭ en la loĝ'ej'o de si'a am'ant'o, kaj tio ne mult'e ŝi'n ripoz'ig'is. Pro tio, kiam ŝi al'ven'is en la kastel'o'n, ŝi'a'j bistr'a'j okul'ej'o'j, ŝi'a'j kun'tir'it'a'j trajt'o'j, kaj ŝi'a pal'iĝ'ant'a vizaĝ'o montr'is sufiĉ'e la pruv'o'n de ŝi'a lac'eg'ec'o.

       Ŝi'n vid'ant'e, la markiz'in'o sent'is impres'o'n de mir'eg'o.

       — Fin'e, ŝi dir'is sever'ton'e, mi esper'as ke vi klar'ig'os...

       — Sed ŝi'a fraŭl'in'a kred'ebl'e ĉio'n rakont'is al vi'a markiz'in'a Moŝt'o.

       — Mi'a fil'in'o est'as nun tut'e ne'kapabl'a el'parol'i eĉ unu vort'o'n.

       — Mi ĵur'as al vi'a Moŝt'o, ke mi tut'e ne'sci'is tio'n.

       — Fin'e, kio'n tio signif'as ? Mi kred'is ke vi trov'iĝ'is en Pariz'o kun vi'a mastr'in'o. Subit'e oni trov'as mi'a'n mal'feliĉ'a'n infan'in'o'n al'kroĉ'it'a'n sur Blaz'urb'a krut'aĵ'o: kaj ŝi'a ĉambr'ist'in'o re'aper'as nur post du tag'o'j.

       — Jen est'as, vi'a Moŝt'o, kiel la afer'o'j okaz'is. De tri tag'o'j ni trov'iĝ'is en la monaĥ'in'ej'o, kiam ŝi'a fraŭl'in'a Moŝt'o, pro motiv'o'j tut'e ne'kon'it'a'j de mi, dir'is antaŭ'hieraŭ:
” Josefino, far'u la pak'aĵ'o'j'n. Ni el'ir'as.”
Mi sci'is ke la en'ferm'iĝ'o est'is daŭr'ont'a dum naŭ tag'o'j; pro tio, mi konfes'as, ke mi sent'is mi'n iom mir'ig'it'a. Sed mi dev'is nur obe'i, kaj tio'n mi far'is. Ni supr'e'n'ir'is en kaleŝ'o'n. Kiam ni al'ven'is al la staci'dom'o, la vagon'ar'o, kiu'n ŝi'a Moŝt'o intenc'is uz'i, jam est'is el'ir'int'a de unu hor'o, ĉar oni liver'is al ni montr'o'j'n malv'er'a'j'n: pro tio ni pov'is for'las'i Pariz'o'n nur dum la tag'mez'o. Kiam vesper'iĝ'is, ni trov'iĝ'is en la fak'eg'o rezerv'it'a por sinjor'in'o'j sol'a'j, kaj ni ambaŭ dorm'et'is, kiam ŝi'a Moŝt'o subit'e vek'iĝ'is, rigard'is tra la fenestr'o kaj ek'kri'is:
— Sed ni est'as al'ven'int'a'j, Josefino; rapid'u.

       Ni salt'is el la vagon'o, kaj la vagon'ar'o el'ir'is. Tiam ŝi'a Moŝt'o ek'vid'is si'a'n erar'o'n. Anstataŭ mal'supr'e'n'ir'i en Prelong'o, ni mal'supr'e'n'ir'is en Blaz'urb'o. La ofic'ist'o ne anonc'is la staci'o'j'n: kaj, ĉar ĉiu'j tiu'j staci'dom'o'j simil'iĝ'as, erar'o est'is ebl'a, precip'e dum la nokt'o. Mi dir'is tiam:
— Kio'n ni far'os, vi'a Moŝt'o ?

       — Ĉu vi tim'as pied'a'n ir'ad'o'n ĝis la mar'o ?

       — Ne; vi'a Moŝt'o tio'n bon'e sci'as.

       — Nu, ni ir'u al mi'a nutr'ist'in'o kaj pet'u ŝi'a'n gast'ig'o'n.

       Mi pli am'as pas'ig'i la nokt'o'n en ŝi'a dom'o ol en vilaĝ'a hotel'o.

       Tuj dir'it'e, tuj far'it'e. Ge-kamuŝ'o'j ni'n akcept'is brak'o'mal'ferm'e, tio est'is antaŭ'vid'ebl'a. Ŝi'a Moŝt'o tre lac'a jam kuŝ'is en si'a lit'o, kiam la patr'in'o kamuŝ'o dir'is:
— Mi kred'as ke la ĝarden'a krad'o rest'is mal'ferm'it'a.

       — Trankvil'iĝ'u, mi respond'is, mi ĝi'n ek'ferm'os.

       En moment'o kiam mi trans'ir'is la kort'o'n, mi sent'is ke la ter'o trem'as sub mi'a'j pied'o'j. Mi rapid'is kiel frenez'ul'in'o tra la kamp'o'j, kaj mi vid'is ke, post du paŝ'o'j, kav'iĝ'as profund'eg'a tru'o, en kiu'n la dom'o mal'aper'is.

       — Kial vi ne re'ven'is tuj en la kastel'o'n ? demand'is la markiz'in'o.

       — Ha ! vi'a Moŝt'o, ĉu mi sci'is tio'n, kio'n mi far'is ? Mi est'is tiel terur'it'a, ke dum la tut'a nokt'o mi marŝ'is rekt'e'n antaŭ mi, ne'sci'ant'e kie'n mi ir'as. Kiam maten'iĝ'is, mi al'ven'is al urb'o, kies mi ne kon'as eĉ nom'o'n, kaj mi supr'e'n'ir'is en el'ir'ont'a'n vagon'ar'o'n. Mi hav'is nur unu ide'o'n: for'kur'i, for'kur'i rapid'eg'e land'o'n, kies ter'o ne est'as firm'a, en kiu oni est'as minac'at'a de tuj'a en'fal'ig'o. Fin'e mi dorm'is dum kelk'a'j hor'o'j en hotel'a ĉambr'o; kaj tiam, sed nur tiam, mi sent'is, ke mi'a'j ide'o'j iom post iom re'ven'as.

       Tiam mi vol'is sci'i ĉu oni jam kon'as la katastrof'o'n: pro tio, mi aĉet'is ĵurnal'o'n. Est'as ĝi kiu al mi sci'ig'is, ke ŝi'a fraŭl'in'a Moŝt'o trov'iĝ'as danĝer'e vund'it'a sed viv'as ankoraŭ. Ĉar ŝi ne mort'is, mi'a dev'o mi'n al'vok'is al ŝi; kaj mi re'ven'is.

       — Nu, ek'kri'is la markiz'in'o, ĉu la pres'ar'o jam si'n okup'as pri tiu okaz'int'aĵ'o ?

       — Mi konserv'is la ĵurnal'o'n. Se vi'a Moŝt'o dezir'as leg'i, jen est'as ĝi.

       — Mi dezir'us sci'i, dir'is sinjor'in'o de Prelong'o, leg'int'e la not'o'n, per kia frenez'o est'as instig'it'a'j tiu'j ĵurnal'ist'o'j, por ke ili rakont'u tiel mal'diskret'e la histori'o'j'n de ali'a'j hom'o'j. Kvankam tie trov'iĝ'as nenio mal'honor'a por ni, tamen mi est'us pli am'int'a, ke tiu afer'o ne dis'vast'iĝ'u.

       Tiam ŝi'a rigard'o fal'is sur josefin'o'n, ĝis nun ekzamen'it'a'n de ŝi nur ne'perfekt'e.

       — Sed kiel vi est'as pal'a, ŝi dir'is; vi ŝajn'as mal'san'a.

       — Mal'san'a ! Ho ! ne, vi'a Moŝt'o, sed nur lac'eg'a. De du tag'o'j, mi ne en'glut'is pan'pec'et'o'n: en'tut'e mi dorm'is nur tri hor'o'j'n.

       — Ir'u ripoz'i.

       — Ĉu antaŭ'e mi ne pov'os vid'i ŝi'a'n fraŭl'in'a'n Moŝt'o'n ?

       — Kiel vi vol'os, respond'is mal'gaj'e sinjor'in'o de Prelong'o; sed ŝi ne vi'n re'kon'os. Ŝi'a anim'o for'est'as for de ŝi'a korp'o.

       Kaj la mal'feliĉ'a patr'in'o ek'plor'eg'is.

       Tiu mal'esper'o profund'e kor'tuŝ'is josefin'o'n. Ŝi diskret'e el'ir'is kaj supr'e'n'ir'is al si'a ĉambr'o.

       Post ripoz'a nokt'o, ŝi'a'j fort'o'j est'is tut'e re'star'ig'it'a'j. Ŝi do pov'is help'i sinjor'in'o'n de Prelong'o por la observ'ad'o de la mal'san'ul'in'o, kiu prezent'is ĉiam neniu'n inteligent'ec'a'n sign'o'n.

       Fin'e, ia'n vesper'o'n, dum Josefino trov'iĝ'is sol'a apud si'a jun'a mastr'in'o, Matildo mal'ferm'is okul'o'j'n tiu'foj'e tre viv'a'j'n. Re'kon'ant'e si'a'n ĉambr'ist'in'o'n, ŝi dir'is per mal'fort'a voĉ'o:
— Kio do okaz'is ?

       — Vi'a Moŝt'o trankvil'iĝ'u, respond'is Josefino; iom post iom mi al vi klar'ig'os ĉio'n. Sed precip'e dir'u nenio'n, parol'u kun neniu, antaŭ kiam mi est'os kon'ig'int'a al vi tio'n, kio'n vi dev'os rakont'i.

      

ĈAPITRO DEKUNUA

    Si'n klin'ant'e al la orel'o de fraŭl'in'o de Prelong'o, ŝi'a ĉambr'ist'in'o ripet'is la rakont'o'n jam far'it'a'n de ŝi al la markiz'in'o. Ĉiu'moment'e Matildo sku'is la kap'o'n jes'e kaj aprob'e.

       — Mi akcept'as, ŝi dir'is, la histori'o'n el'pens'it'a'n de vi.

       Mi vi'n gratul'as: vi don'is pruv'o'n de super'a inteligent'ec'o. Ĉio est'is antaŭ'vid'it'a; kaj vi'a klar'ig'o antaŭ'respond'as ĉiu'j'n demand'o'j'n.

       — Ĉar mi ne kon'is vi'a'j'n intenc'o'j'n, vi'a Moŝt'o, mi ĉiam tim'is, ke mi'a'j el'pens'o'j mal'util'us vi'a'j'n projekt'o'j'n. Bedaŭr'ind'e vi ne opini'is, ke mi est'as sufiĉ'e ind'a de vi'a fid'o:
sen tio, mi est'us parol'int'a pli mal'tim'e.

       — Vi est'as prav'a, Josefino. Sed mi'n lig'as terur'a ĵur'o.

       Antaŭ la krucifiks'o, mi ĵur'is sur la anim'o'j'n de Prelong'o'j mort'int'a'j por la reĝ'o kaj por Franc'uj'o. En ni'a famili'o, tiu ĵur'o est'as sankt'eg'a: ne ekzist'as ekzempl'o, ke unu Prelong'o ĝi'n mal'respekt'is. Kiam mi dev'us sufer'i pro ĝi la plej grand'a'j'n mal'feliĉ'aĵ'o'j'n, kiam eĉ pro ĝi mi dev'us mort'i, neniam mi ĝi'n perfid'os.

       Parol'ant'e la mal'san'ul'in'o ekscit'iĝ'is. Ŝi re'fal'is sur la kap'kusen'o'n, lac'eg'a, sufok'iĝ'ant'a. Josefino daŭr'ig'is:
— Sed, vi'a Moŝt'o, kial vi tiel kor'tuŝ'iĝ'as ? Nenio vi'n dev'ig'as al la kon'ig'o de vi'a'j sekret'o'j. Vol'u eĉ mi'n sen'kulp'ig'i pro la mal'konven'ec'o de mi'a pri'pens'o.

       Ĉio re'fal'is en la silent'o'n. Matildo iom ek'dorm'et'is. La unu'ton'a tik-tak'o de l’horloĝ'o nur mal'kviet'ig'is la trankvil'ec'o'n iom pez'et'a'n de tiu mal'san'ul'in'a ĉambr'o.

       Subit'e la jun'ul'in'o re'parol'is:
— Dir'u do, Josefino: ĉar vi dev'is re'ven'i nur post naŭ tag'o'j, kial do vi trov'iĝ'as ĉi tie ?

       — Ha ! vi'a Moŝt'o, tuj kiam mi leg'is en la ĵurnal'o la rakont'o'n pri la katastrof'o, mi kred'is ke mi'a dev'o...

       — Kiel ? Ĉu la ĵurnal'o'j jam parol'is pri ĝi ?

       — Jes, vi'a Moŝt'o: se tio vi'n interes'as, mi konserv'is la numer'o'n.

       — Leg'u, leg'u, ek'kri'is Matildo.

       Kiam la ĉambr'ist'in'o est'is leg'int'a, fraŭl'in'o de Prelong'o sulk'ig'is si'a'j'n brov'o'j'n, kaj far'is la sam'a'j'n rimark'o'j'n ol si'a patr'in'o.

       Post'e ŝi pet'is:
— Ĉu oni trov'is ali'a'j'n korp'o'j'n ol tiu'j'n de kamuŝ'o kaj de mi'a nutr'ist'in'o ?

       El'parol'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, Matildo hav'is larm'o'j'n en si'a voĉ'o, ĉar ŝi pens'is al la terur'a mort'o, kiu pere'ig'is tiu'j'n gem'al'jun'ul'o'j'n, kiu'j'n ŝi am'is tiel kor'e.

       — Ne, vi'a Moŝt'o, respond'is Josefino; jam tio sufiĉ'as.

       — Tio eĉ sufiĉ'eg'as, al'don'is fraŭl'in'o de Prelong'o.

       Post unu moment'o, ŝi'a ĉambr'ist'in'o aŭd'is ŝi'n murmur'ant'a'n:
— Tio est'as tre strang'a.

       Matildo pens'is al si'a amik'in'o. Kio ŝi far'iĝ'is ? Se ŝi est'as mal'viv'a, kial oni ne re'trov'is ŝi'a'n kadavr'o'n, sam'temp'e kun la du ali'a'j ? Oni hav'u neniu'n diven'ig'aĵ'o'n pri la korp'o de l’infan'et'o, la jun'ul'in'o ne est'is tre mir'ig'it'a pro tio.

       En tia el'fal'eg'o, est'aĵ'et'o tiel et'a kiel nov'nask'it'o pov'as mal'aper'i, las'int'e neniu'n post'sign'o'n; sed valentin'o...

       Ali'part'e se fraŭl'in'o de Savinako est'is mirakl'e sav'it'a, kial ŝi per ia rimed'o ne kon'ig'as si'a'n ekzist'o'n ?

       Fraŭl'in'o de Prelong'o labor'ig'is si'a'n kap'o'n por trov'i respond'o'n al tiu'j demand'o'j; sed, malgraŭ ŝi'a'j pen'ad'o'j, la problem'o rest'is ne'solv'ebl'a. Ĉar ŝi'a dolor'ig'it'a cerb'o ne est'is ankoraŭ tre fortik'a, tia labor'o ŝi'n tiel lac'ig'is, ke fin'e ŝi'a'j ide'o'j ek'konfuz'iĝ'is; kaj ŝi re'fal'is en si'a'n dorm'et'o'n.

       Sci'ig'it'e de Josefino pri la ver'a spirit'a re'nask'iĝ'o de si'a fil'in'o, la markiz'in'o rapid'e al'kur'is.

       En la stat'o de du'on'dorm'o en kiu trov'iĝ'is fraŭl'in'o de Prelong'o, ĉiu'j ekster'a'j bru'o'j est'is aŭd'at'a'j de ŝi. La pord'o mal'ferm'iĝ'ant'a ŝi'n vek'is. Ŝi prezent'is si'a'j'n brak'o'j'n al si'a ĝoj'eg'a patr'in'o, kaj ek'kri'is:
— Panj'o, kis'u mi'n; mi est'as re'san'ig'it'a.

       — Fil'in'o mi'a, mi'a ador'at'a infan'in'o, fin'e vi mi'n re'kon'as: mi vi'n re'vid'as, mi vi'n re'trov'as; est'as ver'e mi'a kar'a Matildo, kiu'n mi prem'as en mi'a'j brak'o'j, sur mi'a'n kor'o'n. Ho ! kiel mi est'as feliĉ'a ! Ĉiel'reg'ant'o, est'u ben'it'a; ĉar fin'e vi kompat'is mi'a'j'n larm'o'j'n, kaj vi re'don'is la sun'a'n radi'o'n, kiu lum'ig'as al mi'a viv'o kaj ĝi'n varm'ig'as.

       Post tiu preĝ'o, la patr'in'o, ali'form'ig'it'a de la feliĉ'ec'o, sid'iĝ'is apud la lit'o'n de si'a fil'in'o, pren'is unu el ŝi'a'j man'o'j inter la si'a'j, kaj sen'mov'iĝ'is en mut'a rigard'ad'o.

       Kiam al'ven'is la markiz'in'o, Josefino sen'bru'e el'ir'is, kaj supr'e'n'ir'is al si'a ĉambr'o, por sci'ig'i Viktor'o'n pri la inter'parol'ad'o okaz'int'a inter ŝi kaj ŝi'a jun'a mastr'in'o.

       Post kelk'a'j minut'o'j de reciprok'a'j kares'o'j.

       — Panj'o, komenc'is la jun'ul'in'o...

       — Ne parol'u, kar'ul'in'o mi'a, ne lac'ig'u vi'n. Las'u mi'n vi'n rigard'ad'i. Re'trov'i en vi'a'j okul'o'j la esprim'o'n de la pens'o kaj de la viv'o al mi larĝ'e sufiĉ'as.

       — Ne, panj'o; neces'e est'as, ke mi rakont'u ĉio'n. Ekzist'as afer'o'j, kiu'j'n Josefino ne pov'is klar'ig'i, ĉar ŝi ili'n ne'sci'as. Kred'ebl'e vi est'as mir'ig'it'a, mal'trankvil'a. Mi dev'as sci'ig'o'j'n.

       — Ĉar vi tio'n absolut'e dezir'as, mi vi'n aŭskult'as.

       — Mi skrib'is al vi ke valentin'o re'ven'os; mi erar'is. Ha !

       ŝi est'as nun tre ali'form'ig'it'a. Kred'ebl'e neniam ni re'vid'os ŝi'n.

       Dir'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, kiu'j en ŝi'a buŝ'o hav'is terur'a'n senc'o'n kaŝ'it'a'n, la jun'ul'in'o ne pov'is de'ten'i si'a'j'n larm'o'j'n.

       — Pro tio, ŝi al'don'is rapid'e, mi ŝi'n for'las'is mult'e pli fru'e al mi tio'n konjekt'is.

       La plor'eg'o'j pli'oft'iĝ'is tiel fort'e, ke la markiz'in'o respond'is per ton'o ne'amik'em'a:
— Mi ĉiam tio'n dir'is; sed vi ne vol'is mi'n kred'i. valentin'o est'as nur mal'dank'ul'in'o kaj mal'humil'ul'in'o. Ŝi est'as person'o tut'e sen'ig'it'a da kor'o. Mi opini'as, ke vi est'as tut'e mal'prav'a, tiel ĉagren'iĝ'ant'e pro ŝi.

       Tiu'j mal'just'a'j parol'o'j pli'grand'ig'is ankoraŭ la ĉagren'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o. Aŭd'i ke ŝi'a amik'in'o, kiu'n ŝi tiel am'is, est'as kalumni'at'a tiel mal'afabl'e, en moment'o kiam la mar'o rul'as ebl'e ŝi'a'n dis'pec'ig'it'a'n kadavr'o'n, kaj ne pov'i rajt'e ŝi'n defend'i, est'is por la am'em'a kor'o de Matildo kruel'eg'a turment'o. Sed tia est'is la fals'ec'o de la situaci'o en kiu ambaŭ trov'iĝ'is, ke fraŭl'in'o de Prelong'o pov'is sav'i la honor'o'n de valentin'o nur las'ant'e kulp'ig'i ŝi'n antaŭ si, pli'e ŝi'n kulp'ig'ant'e mem. Pro tio, ŝi respond'is nur per tiu'j vort'o'j:
— Ĉu vi bon'vol'as mi'n tre plezur'ig'i, panj'o ?

       — Cert'e, kar'ul'in'et'o mi'a.

       — Promes'u ke neniam vi re'parol'os pri mi'a amik'in'o, eĉ ke neniam ŝi'a nom'o est'os el'parol'it'a inter ni.

       — Ho ! tut'kor'e. Kiam iu montr'iĝ'as mal'ind'a de la amik'ec'o kiu'n mi al ĝi montr'is, mi pen'as forges'i eĉ ĝi'a'n memor'o'n.

       La markiz'in'o respekt'is si'a'n promes'o'n. De tiu tag'o oni ne parol'is plu pri valentin'o de Savinako, kvazaŭ ŝi neniam est'us ekzist'int'a.

       De l’akcident'o okaz'int'a al li'a fianĉ'in'o, sinjor'o de Blasan'o, kiu pro diskret'ec'o ne kuraĝ'is trans'ir'i la sojl'o'n de ŝi'a ĉambr'o, send'is al ŝi ĉiu'tag'e bel'eg'a'n buked'o'n plej oft'e far'it'a'n el blank'a'j tulip'o'j, el kameli'o'j kaj el Bengal'a'j roz'o'j; ĉar la dolor'ig'it'a cerb'o de la jun'ul'in'o ne toler'is sen mal'san'ig'o la fort'a'j'n parfum'o'j'n de l’heliotrop'o, de la jasmen'o kaj de la gardeni'o.

       La flor'o'j'n ĉiam akompan'is verk'et'o ĝentil'e skrib'it'a ĉu proz'e ĉu vers'e. La ĉef'a pens'aĵ'o est'is ĉiam sam'a: la esper'o ke fraŭl'in'o de Prelong'o baldaŭ re'san'ig'it'a fin'e re'kompens'os si'a'n fianĉ'o'n, pro li'a long'a atend'ad'o, bon'vol'ant'e akcept'i la titol'o'n de duk'in'o. Kiam ŝi leg'is tiu'j'n delikat'a'j'n kaj korekt'a'j'n strof'o'j'n, Matildo rid'et'is pro plezur'o. Ŝi dir'is ke, ĉar edz'in'iĝ'o est'as ne'evit'ebl'aĵ'o, ŝi est'as tre feliĉ'a, renkont'int'e vir'o'n kiel la duk'o'n:
— Mi est'as cert'a, ŝi pens'is, ke li'a super'a ĝentil'ec'o trov'os rimed'o'n por afabl'ig'i la mal'agrabl'aĵ'o'j'n, kiu'j'n mi antaŭ'vid'is en la rilat'o'j inter ge'edz'o'j.

       Ia'n tag'o'n, en si'a poezi'a entuziasm'o, Gaston'o vol'is pri'skrib'i la luks'aĵ'o'j'n kaj la bel'eg'aĵ'o'j'n de la religi'a ceremoni'o. Dum long'a temp'o li serĉ'is rim'o'n al la vort'o cierge ( kandel'eg'o ). Ted'it'a, ĉar li trov'is nenio'n taŭg'a'n, li fin'e uz'is la vort'o'n vierge ( virg'a ), ĉar la mal'riĉ'ec'o de la franc'a lingv'o ne al li permes'is ali'a'n rim'vort'o'n.

       Tiu termin'o, tie met'it'a iom kiel ŝtop'il'o, ruĝ'ig'is fraŭl'in'o'n de Prelong'o. Ŝi si'n demand'is terur'e ĉu, de si'a el'fal'o, ŝi merit'is ankoraŭ tiu'n epitet'o'n. Ŝi'a kor'tuŝ'ec'o est'is tia, ke ŝi vol'is kon'ig'i al si'a patr'in'o si'a'j'n dub'o'j'n pri tiu delikat'a punkt'o.

       — Precip'e, ŝi al'don'is fin'ant'e, mi vol'as ke Gaston'o bon'e sci'u mi'a'n opini'o'n pri tio: se ia'n tag'o'n li dev'as montr'i la plej mal'grand'a'n mal'fid'o'n, aŭ eĉ far'i la plej mal'fort'a'n alud'o'n al tio kio okaz'is, neniam mi tio'n pardon'os.

       Tiu deklaraci'o tre'eg'e impres'is la markiz'in'o'n. Ŝi sci'is ke por mult'a'j vir'o'j tiu detal'o est'as grav'eg'a. Pro tio, ŝi trem'ant'e pren'is apart'e sinjor'in'o'n de Blasan'o, kaj al ŝi rakont'is la inter'parol'ad'o'n okaz'int'a'n kun ŝi'a fil'in'o. Sed, dum la vesper'o mem, ŝi est'is tut'e re'kuraĝ'ig'it'a, ĉar la duk'in'o al ŝi dir'is per gaj'a ton'o:
— Jen est'as, sinjor'in'o, tio'n kio'n respond'is mi'a fil'o:
” Mi kon'as fraŭl'in'o'n de Prelong'o jam de kvar jar'o'j. Pli ol ĉiu ajn mi pov'is konstat'i la tre ŝat'ind'a'j'n kvalit'o'j'n de ŝi'a karakter'o kaj de ŝi'a kor'o. Mi est'us mal'nobl'ul'o, se mi dub'us eĉ unu moment'o'n. La mal'feliĉ'a infan'in'o est'as jam sufiĉ'e plend'ind'a, est'int'e vund'it'a en si'a karn'o; kaj mi ne pli'grav'ig'os la frap'ad'o'j'n de la Fatal'o, vund'ant'e ŝi'n mi'a'vic'e en ŝi'a ind'ec'o kaj en ŝi'a hont'em'o.”
Ĉar Matildo est'is tut'e re'san'ig'it'a, oni fin'e datum'is la ge'edz'iĝ'o'n al la dek'kvin'a de Juli'o: kaj ĉiu febr'e klopod'is por est'i pret'a en tiu dat'o.

       Josefino ĉiam inform'is Viktor'o'n pri tio, kio okaz'is en la kastel'o: sed nun ŝi'n ted'eg'is tiu mal'nobl'a meti'o. Ja ŝi'n terur'is ŝi'a am'ant'o; sen tio jam de long'a temp'o ŝi est'us romp'int'a ĉiu'n korespond'a'n rilat'o'n kun li. Sed ŝi sci'is, ke li est'as kapabl'a de ĉiu'j mal'bon'aĵ'o'j; kaj la last'a'j far'iĝ'o'j al ŝi pruv'is, ke la mal'venk'o est'as cert'a, kiam mal'feliĉ'e oni prov'as kontraŭ li ia'n batal'o'n.

       Ali'part'e ali'a sent'o en'ir'ig'is konscienc'riproĉ'o'j'n en la anim'o'n de la jun'ul'in'o, kiu rest'is kor'e honest'a malgraŭ ŝi'a'j real'a'j kulp'o'j kaj ŝi'a kun'kulp'ec'o. intim'e viv'ant'e kun Matildo, ŝi est'is dev'ig'it'a admir'i la bel'a'n karakter'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o. Ŝi sent'is si'n mal'nobl'eg'a, part'o'pren'ant'e konspir'o'n, kies ŝi ne kon'is natur'o'n, sed kiu pov'is cel'i nur la pere'o'n de ŝi'a jun'a mastr'in'o. Pro tio, ŝi ĝoj'e vid'is, ke al'ven'as la dat'o de ŝi'a edz'in'iĝ'o kun la duk'o de Blasan'o. Ŝi kompren'is ke Matildo, far'iĝ'int'e duk'in'o, trov'iĝ'os ŝirm'at'a for de Viktor'a'j entrepren'o'j.

       Fin'e pli fortik'a sent'o al'don'iĝ'is al la konfuz'a'j impres'o'j agit'iĝ'ant'a'j intern'e de ŝi, kaj eĉ ili'n super'is. Ŝi ne forges'is si'a'n inter'parol'ad'o'n kun la kapitan'o, dum la morgaŭ'a tag'o post si'a mem'mort'ig'a prov'o. Ŝi memor'is, ke la jun'ul'o intenc'is edz'iĝ'i kun la fil'in'o de la markiz'o, por ke ŝi far'iĝ'u por li ŝtup'ar'o al plej alt'a'j est'ont'aĵ'o'j. Sen'dub'e li al ŝi cert'ig'is ke, dank’al ŝi'a kun'kulp'ec'o, ŝi far'iĝ'os iam la Prelong'a kastel'mastr'in'o. Sed Josefino est'is konvink'at'a, ke li far'is tiu'n promes'o'n nur por varm'ig'i ŝi'a'n entuziasm'o'n, kaj kuraĝ'ig'i ŝi'a'n sin'don'em'o'n al la plen'um'ad'o de si'a'j projekt'o'j.

       Fin'e al'ven'is la dat'o, fiks'it'a de fraŭl'in'o de Prelong'o mem.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, ŝi al'ir'os al la altar'o, sub la blank'a vual'o de nov'a'j edz'in'iĝ'ant'o'j, kron'at'a de l’oranĝ'a flor'o, simbol'o de sen'kulp'ec'o.

       La kastel'o est'is plen'eg'a: oni ne sci'is kie'n lok'i la invit'it'o'j'n. Ĉiu'j famili'o'j ĉe'est'int'a'j ĉe la bapt'o de Matildo de'nov'e kun'ven'is en Prelong'o'n: eĉ kelk'a'j inter ili al'konduk'is kun si si'a'n serv'ist'ar'o'n. Ĉar la lok'o mank'is por la lake'ar'o, la serv'ist'o'j dis'iĝ'is en la tut'a vilaĝ'o, kuŝ'iĝ'ant'e ĉe la an'o'j kiu'j hav'is lit'o'n dispon'ebl'a'n. Pro tio, la Prelong'a'j strat'o'j est'is plen'a'j da mult'a'j vizaĝ'o'j fremd'a'j al la land'o.

       Dum la tag'mez'o, Josefino trans'ir'is la plac'o'n, far'ant'e komisi'o'n, kiam ŝi sent'is, ke mal'fort'e tuŝ'as ŝi'a'n ŝultr'o'n vir'o tut'e ne'kon'it'a de ŝi. Kun si'a larĝ'a barb'o, si'a'j blu'a'j okul'vitr'o'j, kaj si'a long'a surtut'o, li hav'is mal'preciz'a'n ŝajn'o'n de german'a profesor'o.

       — Ven'u, li dir'is; neces'e est'as, ke mi parol'u kun vi.

       — Las'u mi'n trankvil'a; mi ne kon'as vi'n.

       — Vi erar'as.

       Al'proksim'iĝ'ant'e al ŝi'a orel'o, la ne'kon'at'ul'o murmur'is mal'laŭt'e:
— Mi est'as send'it'a de Viktor'o.

       Josefino sent'is si'n pal'iĝ'ant'a. De kiam ŝi, for'las'int'e Pariz'o'n, est'is re'ven'int'a Prelong'o'n por fleg'i si'a'n mastr'in'o'n, por la unu'a foj'o ŝi aŭd'is pri si'a am'ant'o. Tiu long'a silent'o ŝi'n esper'ig'is, ke la kapitan'o for'las'is si'a'j'n projekt'o'j'n.

       La ne'kon'at'ul'o mal'ferm'is pord'eg'o'n al'ir'ig'ant'a'n en farm'o'dom'a'n kort'o'n plen'a'n da kort'bird'ar'o manĝ'et'ad'ant'a en sterk'o. Antaŭ'ir'ant'e la ĉambr'ist'in'o'n, li al ŝi supr'e'n'ramp'ig'is ŝtup'et'ar'o'n konduk'ant'a'n al fojn'ej'o. Kiam ambaŭ sid'is sur pajl'o'fask'o, la mister'a person'o ek'kri'is:
— Unu'e mi ek'el'met'os tiu'n mask'o'n, kiu mi'n varm'ig'as.

       Rapid'eg'e li el'ig'is si'a'n ĉapel'o'n, kaj kun ĝi la peruk'o'n, la okul'vitr'o'j'n kaj la malv'er'a'n barb'o'n al ĝi al'lig'it'a'j'n.

       — dupont'o ! ek'kri'is Josefino mir'eg'ant'a.

       — Jes, fraŭl'in'o. Mi vid'as, ke mi'a mask'o mi'n ali'form'ig'as sufiĉ'e bon'e, ĉar vi mem ne mi'n re'kon'is.

       — Kio'n vi ven'as far'i ĉi tie'n.

       — Mi obe'as la ordon'o'j'n de la kapitan'o.

       — Mi tio'n suspekt'as. Sed kia est'as vi'a cel'o ?

       — Mal'help'i la edz'in'iĝ'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o. Pro tio, mi bezon'as vi'a'n help'o'n. Mi do kuraĝ'is vi'n halt'ig'i sur la strat'o, kaj vi'n supr'e'n'ramp'ig'i ĉi tie'n, por ke ni pov'u inter'parol'i tut'e sen'danĝer'e.

       Josefino ne atent'is la klar'ig'o'j'n de dupont'o. Nur unu fraz'o son'is en ŝi'a orel'o:” Mal'help'i la edz'in'iĝ'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o.”
Ĉiam ŝi tio'n tim'is. Viktor'o vol'is posed'i la jun'a'n kastel'mastr'in'o'n; pro tio li dev'is mal'help'i ke ŝi aparten'u al ali'a vir'o. Ha ! li ne forges'is si'a'j'n mal'nov'a'j'n projekt'o'j'n !

       Ĉu tia vir'o est'is kapabl'a for'las'i rev'o'n kares'it'a'n de long'a temp'o ? Sed tiam, se Matildo edz'in'iĝ'as kun li, est'as Josefino mem kiu far'iĝ'os la ofer'o. Li util'ig'is la am'eg'o'n, kiu'n ŝi sent'as al li por far'i ŝi'n la sklav'in'o de ĉiu'j si'a'j projekt'o'j, la kun'kulp'ant'in'o de ĉiu'j si'a'j mal'nobl'aĵ'o'j. Kaj nun, ĉar li ne bezon'as plu ŝi'n, li ŝi'n ĵet'as en angul'o'n, kiel mal'nov'a'n ĉifon'aĵ'o'n el'uz'it'a'n, kiu ne est'as plu util'ig'ebl'a.

       Por dorm'ad'ig'i ŝi'a'j'n suspekt'o'j'n, li parol'is pri venĝ'o traf'ot'a, pri mal'nov'a kont'o regul'ig'ot'a. Sed, ne; tio ne okaz'os tia'manier'e. Kio'n ŝi far'os ? Ŝi ne'sci'as; sed ŝi ne pere'os ne kontraŭ'batal'int'e. Instig'it'e de si'a am'o, ŝi est'as cert'a pri la venk'o. Se ŝi re'fal'os romp'it'a, ĉi tie trov'iĝ'as violan'o kiu est'os fidel'a, se iam la laŭdan'um'o ŝi'n perfid'is.

       Subit'e ŝi ek'trem'et'is, aŭd'ant'e dupont'o'n kiu dir'is:
— Al kio do vi pri'pens'as ? Vi ŝajn'as tut'e pri'okup'at'a.

       Josefino kompren'is, ke ŝi dev'as ruz'i kaj ŝajn'e aprob'i la projekt'o'j'n de la kapitan'o, por ili'n kon'i kaj sekv'e ili'n kontraŭ'batal'i pli sukces'ebl'e.

       — Mi pens'is al tio, kio'n vi rakont'is, ŝi respond'is. Vi dir'as ke vi bezon'as mi'n; sed pro tio neces'e est'as, ke mi sci'u...

       — Sed mi dezir'as vi'n instru'i; eĉ mi supr'e'n'ir'is ĉi tie'n nur pro tio.

       Mal'laŭt'e li rakont'is laŭ la plej et'a'j detal'o'j la plan'o'n el'pens'it'a'n de Viktor'o, plan'o'n kiu'n li, dupont'o, est'is komisi'it'a plen'um'i.

       Ĉiu fraz'o el'ir'int'a el la buŝ'o de ŝi'a inter'parol'ant'o en'ir'ig'is trem'et'o'n en la vejn'o'j'n de la jun'ul'in'o.

       — Mi ne vid'as, ŝi dir'is, pro kio mi est'us neces'eg'a.

       — Cert'e la vort'o neces'eg'a ne est'as esprim'o tut'e ĝust'a:
sed vi konsent'os, ke vi pov'as tre util'i al mi.

       — Mi tio'n ne mal'konsent'as.

       Josefino silent'is moment'e, kaj daŭr'ig'is post unu minut'o:
— Aŭskult'u mi'n, dupont'o: vi est'as plen'um'ont'a ag'o'n tut'e mal'nobl'eg'a'n. Kred'u mi'n; ĝi'n for'las'u.

       Se la jun'ul'o ne est'us est'int'a tiel pri'okup'at'a, ŝi ne est'us pov'int'a de'ten'i rid'eg'o'n, vid'ant'e la mir'eg'ant'a'n mien'o'n de l’eks'kondamn'it'o aŭd'int'a tiu'j'n vort'o'j'n.

       — Ta, ta, ta, ta, ĉu vi frenez'iĝ'as, bel'ul'in'o mi'a ? Sed ĝi'n for'las'i est'as sam'temp'e for'las'i la re'kompens'o'n promes'it'a'n de Viktor'o. Ek'sci'u do ke nun la administr'ad'o de mi'a posed'aĵ'o al mi kaŭz'as neniu'n zorg'ad'o'n.

       — Nu, amik'o mi'a, ĉu por kelk'a'j or'mon'er'o'j vi risk'os la juĝ'ist'ar'o'n, la mal'liber'ej'o'n, pli ebl'e ?

       — Etin'o mi'a, oni re'ven'as de ĝi: mi tio'n tre bon'e sci'as.

       Ceter'e mi ne al'ven'is ĉi tie'n por aŭskult'i moral'aĵ'o'j'n. Inter ni, kar'ul'in'o mi'a, tio ne taŭg'as al vi, kred'u mi'n, sed tut'e ne. Se vi ne vol'as help'i al mi, Di'o mi'a, mi mi'n sen'ig'os da vi.

       — Ĉu Viktor'o mem al vi konsil'is, ke vi vi'n turn'u al mi ?

       — Ne; li eĉ rekomend'is, ke mi neniel parol'u al vi pri tio. Sed mi vid'is vi'n ag'ant'a; mi sci'as ke vi est'as tre lert'a: tiam mi pens'is, ke vi ne rifuz'os vi'a'n help'o'n, ĉar vi tio'n far'is ali'foj'e.

       — Ha ! Viktor'o vol'is, ke mi sci'u nenio'n, murmur'is la jun'ul'in'o. La fripon'o ! Li mi'n mal'fid'is.

       — Mi ne sci'as. Sed mi vid'as, ke li est'is prav'a. Cert'e sekv'int'e li'a'n konsil'o'n, mi est'us pli bon'e inspir'it'a.

       Frap'it'a de subit'a ide'o, Josefino ek'kri'is:
— Kiom da mon'o li promes'is ?

       dupont'o ŝancel'iĝ'is.

       — Ha ! vi pov'as dir'i tio'n al mi. Mi est'as tro kompromit'it'a por vi'n perfid'i. Vi tio'n tre bon'e sci'as.

       — Tio est'as ver'a. Por la tut'a entrepren'o, li don'as du'dek mil frank'o'j'n, dek mil antaŭ'e, kiu'j'n mi jam en'kas'ig'is, kaj dek mil post la tut'a plen'um'o: mi ili'n ricev'os morgaŭ vesper'e.

       — Atend'u mi'n dum unu minut'o.

       Las'int'e sur li'a pajl'o'fask'o la eks'kondamn'it'o'n mir'eg'it'a'n, la ĉambr'ist'in'o mal'supr'e'n'ir'is la ŝtup'et'ar'o'n per tri salt'o'j, al'kur'is al la kastel'o, supr'e'n'ir'is al si'a ĉambr'o, pren'is la paper'uj'et'o'n al ŝi don'it'a'n de Matildo antaŭ ŝi'a supoz'it'a vojaĝ'o al la Ursul'in'a monaĥ'in'ej'o, kaj rapid'e re'ven'is al dupont'o, en la gren'ej'o'n, en kiu ĉi tiu ŝi'n atend'is.

       Al'ven'int'e, ŝi tiel sufok'iĝ'is ke ŝi est'is dev'ig'it'a kuŝ'iĝ'i sur la pajl'o'n, kaj rest'i kuŝ'ant'a sur ĝi dum kelk'a'j minut'o'j, antaŭ kiam ŝi pov'os el'parol'i unu vort'o'n.

       Kiam fin'e ŝi de'nov'e spir'is normal'e:
— Viktor'o don'as al vi dek mil frank'o'j'n por far'i io'n, ŝi dir'is. Mi dezir'as propon'i al vi afer'o'n. Mi don'os la sam'a'n mon'sum'o'n por ke vi far'u nenio'n. Ŝajn'as al mi, ke tio est'as ankoraŭ pli facil'a: pli'e vi risk'as nenio'n.

       — Nu ! Kio'n do vi kant'as al mi ? Ĉu vi parol'as serioz'e ?

       linŝard'o cert'ig'is, ke vi est'as sen'mon'a, kaj ke tiu mank'o de posed'aĵ'o vi'n dev'ig'is akcept'i serv'ist'in'a'n meti'o'n.

       — Mi ne hav'as temp'o'n por diskut'i, dupont'o. Pren'u aŭ for'ĵet'u; sed decid'iĝ'u rapid'e. Viktor'o ne suspekt'as, ke mi hav'as tiu'n mon'o'n. Ĝi'n akcept'u kaj for'kur'u tuj. Kompren'ebl'e ne est'as mi, kiu al li rakont'os ni'a'n inter'parol'ad'o'n. Kiam li vid'os ke la afer'o mal'sukces'is, li van'e koler'os, li ne sci'os kiu'n kulp'ig'i. Kred'u mi'n, mi'a kar'a dupont'o, al'don'is Josefino per kares'ant'a voĉ'o, la kapitan'o, kvankam terur'a, est'as tamen mal'pli tim'ind'a ol la juĝ'ist'ar'o.

       La vort'o juĝ'ist'ar'o est'is vort'o, kiu'n la eks'kondamn'it'o ne pov'is aŭd'i sen impres'o de tim'ad'o. Tamen dub'o rest'is ankoraŭ en li'a spirit'o.

       — Vi cert'ig'as, ke tiu paper'uj'et'o en'hav'as dek mil frank'o'j'n.

       — Cert'iĝ'u mem. Vi vid'as, ke mi fid'as al vi.

       Ŝi prezent'is al li la maroken'a'n uj'et'o'n.

       dupont'o ĝi'n mal'ferm'is, el'ig'is la bilet'o'j'n, ili'n kalkul'is, palp'et'is, tra'rigard'is unu post la ali'a. Kiam li est'is cert'a, ke la ĉambr'ist'in'o ne mensog'as:
— Dir'it'e, li ek'kri'is, prezent'ant'e la man'o'n. Ĝi'n frap'u.

       — Ĉu vi jur'as, ke vi far'os nenio'n por mal'help'i la ge'edz'iĝ'o'n de la duk'o de Blasan'o kaj de Matildo de Prelong'o ?

       — Mi ĵur'as.

       — Tre bon'e. Mi kred'as vi'n. Mi el'ir'as trankvil'a nun.

       Mi'a for'est'o est'is long'e'daŭr'a; kaj ŝi'a fraŭl'in'a Moŝt'o kred'ebl'e mi'n pet'as al ĉiu'j eĥ'o'j.

       La jun'ul'in'o re'ven'is al la kastel'o, mal'pez'a, rid'et'ant'a, dir'ant'e ke nun, ĉar Matildo edz'in'iĝ'as kun Gaston'o, la jun'a kastel'mastr'in'o est'as ne'ripar'ebl'e perd'it'a por Viktor'o. Ali'part'e la kapitan'o, ne'sci'ant'e ke li'a kuz'in'o est'is la ĉef'a ag'ant'in'o de l’ag'o detru'int'a ĉiu'j'n li'a'j'n esper'o'j'n, ne pov'os ŝi'n riproĉ'i pro tio. Kaj nun ŝi est'as cert'a, ke ŝi li'n re'akir'os sen mal'facil'ec'o.

       Pri la dek mil frank'o'j, ŝi eĉ ne pri'pens'is al tiu mon'sum'o. Neniam ŝi konsider'is si'n kiel ver'a'n posed'ant'in'o'n de tiu mal'grand'a kapital'o. Ĉar ĝis nun ŝi ne hav'is temp'o'n konstru'i sur tiu'n hav'aĵ'o'n ia'n rev'o'n pri la est'ont'ec'o, la bilet'o'j en'hav'it'a'j en la paper'uj'et'o ŝajn'is al ŝi sen'valor'a'j paper'aĵ'o'j, kiu'j el'ir'is sam'manier'e kiel ili est'is al'ir'int'a'j.

       Rest'int'e sol'a, dupont'o zorg'eg'e en'ferm'is la paper'uj'et'o'n en la flank'a'n poŝ'o'n de si'a surtut'o, kaj murmur'is, mal'supr'e'n'ir'ant'e sur si'a ŝtup'et'ar'o.

       — Mi promes'is; mi respekt'os mi'a'n promes'o'n. Tamen ŝajn'as al mi ke per iom da lert'ec'o kaj mult'e da sen'tim'ec'o, mi pov'us ankoraŭ pag'ig'i al mi la dek mil frank'o'j'n rezerv'it'a'j'n por mi de Viktor'o. Tio far'us tri'dek mil frank'o'j'n. Nu, nu, la hom'a'j pasi'o'j est'as ne'konsum'ebl'a mon'min'ej'o, kiam oni sci'as ili'n ekspluat'i. Mi pov'as dir'i kiel tiu antikv'ul'o:” Mi ne perd'is mi'a'n tag'o'n.”
Dum tiu temp'o, Matildo sen'pacienc'iĝ'is, ĉar ŝi'a ĉambr'ist'in'o ne re'ven'as. Dum ŝi rigard'ad'is la horloĝ'o'n, ŝi aŭskult'is komplez'e la ĝentil'aĵ'o'j'n, kiu'j'n Gaston'o al ŝi rakont'is konvink'e.

       — Fin'e, mi'a kar'a Matildo, morgaŭ vi est'os duk'in'o de Blasan'o. Tiu titol'o al vi aparten'os, tuj kiam vi est'os mal'supr'e'n'ir'int'a la unu'nur'a'n ŝtup'o'n de l’urb'o'dom'o.

       — Ho ! amik'o mi'a, respond'is li'a fianĉ'in'o per ton'o afabl'e riproĉ'ant'a, mi ne kompren'as ke vir'o tiel inteligent'a kiel vi don'as la plej et'a'n grav'ec'o'n al tiu van'a formul'o, kiu'n oni nom'as la civil'a edz'ig'o.

       Tim'int'e, ke li ĉagren'is fraŭl'in'o'n de Prelong'o, la duk'o silent'is. Est'is Raŭl'o kiu, vid'int'e la embaras'o'n de si'a bo'fil'o, respond'is:
— Sed, mi'a infan'in'o, tio kio'n vi nom'as van'a formul'o est'as real'e la edz'ig'o laŭ ĝi'a tut'ec'o. Tio est'as tiel ver'a, li al'don'is rid'et'ant'e, ke se, post vi'a el'ir'o el la urb'o'dom'o, Gaston'o montr'iĝ'us tiel mal'delikat'em'a, ke li postul'us, ke vi tuj'e li'n akompan'u al li'a hejm'o, li hav'us la rajt'o'n por si. Vi'a dev'o est'us li'n obe'i.

       — Mi esper'as ke vi ne las'us mi'n for'pren'it'a, ne prov'int'e io'n por mi'n defend'i.

       — Nu, vi erar'as, fil'in'o mi'a; mi est'us dev'ig'at'a las'i vi'a'n edz'o'n trankvil'a, kaj far'i nenio'n, kiu pov'us li'n mal'help'i.

       — Tio ne est'as ebl'a. Ambaŭ vi mok'as mi'n pri mi'a ne'sci'ec'o kaj mi'a kred'em'o.

       Aŭd'int'e la parol'o'j'n de si'a bo'patr'o, Gaston'o, kiu'n tia disput'ad'o tre'eg'e amuz'is, ne pov'is de'ten'i rid'et'o'n.

       — Kaj eĉ, daŭr'ig'is la markiz'o, ĝoj'ant'e pro la mir'eg'o de si'a fil'in'o, se, tre ne'kred'ebl'e, vi est'us mal'obe'em'a, la duk'o de Blasan'o, vi'a rajt'a edz'o, est'us rajt'ig'it'a al'vok'ant'e la ĝendarm'ar'o'n kiu trov'iĝ'us dev'ig'at'a help'i al li.

       — Sed est'as abomen'ind'a tio, kio'n vi rakont'as ek'kri'is la jun'ul'in'o kor'tuŝ'it'a ne'vol'e. Ĉu pov'as ekzist'i leĝ'o'j tiel sen'ig'it'a'j da konven'ec'o kaj da moral'ec'o ?

       — Tim'u nenio'n, kar'a am'at'in'o, respond'is la duk'o rid'et'ant'e; se tiu'j leĝ'o'j vi'n ted'as, est'as rimed'o tre simpl'a por ke ili ne ĝen'u vi'n: ag'i tiel, kiel se ili ne ekzist'as. Mi vol'as vi'n hav'i nur de vi mem kaj neniel de ĝendarm'a man'o.

       En tiu moment'o, Josefino re'ven'is, sent'ant'e si'a'j'n orel'o'j'n ankoraŭ zum'ant'a'j'n pro ŝi'a inter'parol'ad'o kun dupont'o.

       — Nu, jen est'as vi, fin'e, dir'is Matildo koler'et'a, kial vi rest'is for'est'ant'a dum temp'o tiel long'a ?

       Tiam, si'n turn'ant'e al si'a patr'o kaj al si'a fianĉ'o:
— Mi pet'as de vi pardon'o'n, ĉar mi vi'n for'las'as: sed neces'e est'as, ke mi hav'u pro mi'a tualet'o long'a'n inter'parol'ad'o'n kun mi'a ĉambr'ist'in'o. Mal'kler'ul'o'j kiel vi ne pov'as part'o'pren'i tiel grav'a'j'n konsil'iĝ'o'j'n.

       Salut'int'e per rid'et'o tiu'j'n du vir'o'j'n, kies ŝi est'is tut'a ĝoj'o, ŝi for'flug'is mal'pez'e sekv'it'a de Josefino.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, de la maten'ruĝ'o, ĉio fest'iĝ'is en la kastel'o, la vilaĝ'o kaj la Prelong'a'j ĉirkaŭ'aĵ'o'j. Sam'e kiel por la bapt'o de Matildo, flor'a'j girland'o'j ornam'is la strat'o'j'n. La knab'ar'o paf'is petard'o'j'n. Ŝajn'e oni est'is re'ven'int'a al du'dek jar'o'j mal'antaŭ'e'n. Nur la iam'a'j bub'o'j, far'iĝ'int'e serioz'a'j famili'patr'o'j, rigard'is si'a'j'n infan'o'j'n, kiu'j daŭr'ig'is la tradici'o'n kaj re'komenc'is post ili la sam'a'j'n salt'eg'o'j'n kaj la sam'a'j'n amuz'aĵ'o'j'n.

       Ŝajn'e nenio est'is ŝanĝ'it'a. Ĉiu est'is ĝoj'a de sincer'a ĝoj'o, ĉiu, krom Helen'o. Kiel iam, ŝi mord'et'is si'a'j'n pugn'o'j'n, kaj murmur'is koler'e:
— Ho ! mi'a bel'a rev'o, kie'n ĝi for'flug'is ? Tiu'foj'e ĉio est'as fin'it'a. La fil'in'o de la markiz'o baldaŭ far'iĝ'os duk'in'o de Blasan'o. Ha ! tiu'j Prelong'o'j ! Ili al'paŝ'is mal'rapid'e al la cel'o, kiu'n ili vol'is ating'i, kaj ili ĝi'n traf'is. Van'e ni pen'is bar'i al ili la voj'o'n, ni'n kuŝ'ig'ant'e laŭ'larĝ'e: ili ni'n prem'eg'is, ne eĉ rimark'ant'e ke ili pas'as sur ni'a korp'o. Kaj, last'a'n mok'o'n de la sort'o ! Andre'o est'os dev'ig'at'a far'i la edz'ig'o'n: est'as la fil'o de l’iam'a lake'o, kiu rajt'ig'os ili'a'n triumf'o'n kaj ebl'ig'os ili'a'n feliĉ'o'n.

       Ja, dum la last'a'j balot'o'j de la urb'a konsil'ant'ar'o, linŝard'o est'is nom'it'a urb'estr'o de Prelong'o per la tut'ec'o de voĉ'don'o'j. Do est'is li kiu, je la nom'o de la leĝ'o, kun'lig'os la jun'a'j'n ge'edz'o'j'n per ne'romp'ebl'a'j lig'il'o'j.

       La urb'o'dom'a ĉambr'o mal'grand'a, iom fum'o'kolor'a, est'is ornam'it'a pro la cirkonstanc'o'j laŭ luks'o neniam kon'it'a de ĝi. De du tag'o'j labor'ist'o'j klopod'is, mask'ant'e per riĉ'a'j tapet'o'j la nud'ec'o'n de mur'o'j. Du vic'o'j da kest'o'j, plen'a'j da ali'land'a'j arb'o'j liver'it'a'j de l’oranĝ'ej'o, far'is antaŭ la pord'o parfum'a'n ale'o'n, kiu'n dev'is tra'ir'i la sekv'ant'ar'o.

       Fin'e la antikv'a ceremoni'a ĉar'eg'o, montr'ant'a sur si'a'j kartuŝ'o'j la blazon'o'n de Prelong'o'j, trans'ir'is la grand'a'n krad'o'n de la kastel'o, sekv'it'a de ar'o da blazon'hav'a'j kaleŝ'o'j, en kiu'j amas'iĝ'is la invit'it'o'j. La sekv'ant'ar'o halt'is antaŭ la urb'a dom'et'o. El la ĉar'o mal'supr'e'n'ir'is Matildo bril'eg'a pro bel'ec'o sub si'a virg'ul'in'a tualet'o, sinjor'in'o de Blasan'o, la markiz'in'o kaj Raŭl'o. En la kaleŝ'o post'ir'ant'a trov'iĝ'is la duk'o de Blasan'o kaj la kvar atest'ant'o'j. Nur en'ir'is tiu'j naŭ person'o'j: la sol'a Josefino ili'n akompan'is por sub'port'i la tren'aĵ'o'n de l’edz'in'iĝ'ant'o. Sam'e kiel en mult'a'j vilaĝ'a'j urb'o'dom'o'j, la ĉambr'o est'is tro mal'larĝ'a por akcept'i tiom da hom'o'j. Ali'part'e tiu'j reprezent'ant'o'j de antikv'a'j tradici'o'j afekt'e konsider'is la civil'a'n edz'ig'o'n nur kiel sen'valor'a'n formul'o'n: pro tio ili pli am'is atend'i ekster'e kaj eĉ ne vol'is mal'supr'e'n'ir'i el la kaleŝ'o'j.

       Mal'antaŭ la tabl'o, kiu li'n dis'ig'is el la publik'o, star'is Andre'o zon'it'a de la urb'a skarp'o. Li ankaŭ est'is mal'gaj'a.

       Tiu esper'o de li kares'it'a dum tiom da jar'o'j, tio est'as la re'don'o al sinjor'o de Prelong'o de la mon'o iam ŝtel'it'a de li'a patr'o, tiu rev'o de honest'a vir'o hodiaŭ vapor'iĝ'is.

       Kiam li trov'iĝ'is antaŭ la markiz'o, antaŭ la vir'o kiu li'n insult'is per la arogant'a leter'o send'it'a al li'a fil'o, li ne pov'is de'ten'i mal'am'a'n fajr'er'o'n, kiu bril'is en li'a'j okul'o'j.

       La ceremoni'o komenc'is. Ĉiu'j rigard'o'j direkt'iĝ'is al la vizaĝ'o de la sinjor'o urb'estr'o, kiu leg'is per ne'rid'em'a voĉ'o la leĝ'a'j'n artikol'o'j'n pri la rajt'o'j kaj la dev'o'j de est'ont'a'j ge'edz'o'j. Sol'a Josefino turn'is la kap'o'n ĉu dekstr'e'n ĉu mal'dekstr'e'n, trem'et'ant'e pro ĉiu bru'et'o. Subit'e la pord'o mal'ferm'iĝ'is. La ĉambr'ist'in'o sent'is mort'ig'a'n mal'varm'o'n tra'kur'ant'a'n tra ŝi'a'j ost'o'j. Ĉu est'is dupont'o, kiu si'n inter'met'is en la ceremoni'o'n por ne'ebl'ig'i ĝi'a'n fin'iĝ'o'n ? Ne; ŝi erar'is. Est'is nur la registr'ist'o kiu re'ven'is, al'port'ant'e paper'foli'o'n neces'eg'a'n forges'it'a'n en la akt'ar'o. Moment'e ŝi vid'is Linŝardon si'n klin'ant'a'n al li kaj al li parol'ant'a'n mal'laŭt'e.

       Kio'n li pov'is dir'i ? Kred'ebl'e la afer'o ne est'is grav'a; ĉar post tiu mal'long'a inter'romp'o, kiu'n la ĉe'est'ant'o'j apenaŭ rimark'is, la sinjor'o urb'estr'o daŭr'ig'is. Di'o mi'a ! Kiel li est'as mal'rapid'a, leg'ant'e la paper'o'n kiu'n li ten'as en si'a man'o. Kial prokrast'i la plen'um'o'n de l’edz'ig'o per tiu leg'ad'o de mal'klar'a'j tekst'o'j, en kiu'j Josefino nenio'n kompren'is, kaj kiu'j'n la interes'at'o'j mem ŝajn'is aŭskult'i nur per ĝentil'a indiferent'ec'o. De'nov'e la pord'o mal'ferm'iĝ'is; la ĉambr'ist'in'o sent'is ke zum'ad'as ŝi'a'j orel'o'j: la mur'o'j de la ĉambr'o turn'iĝ'is ĉirkaŭ ŝi. Ŝi est'is re'kon'int'a la kun'kulp'ant'o'n de Viktor'o. Sed tiu'foj'e ŝi de'nov'e erar'is. Est'is nur unu el honor'a'j fraŭl'o'j, kiu star'is sur la sojl'o por prezent'i la man'o'n al la sinjor'in'o'j, kiam ili re'supr'e'n'ir'os en la kaleŝ'o'j'n.

       Real'e la ceremoni'o est'is plen'um'it'a tiel rapid'eg'e ke fremd'ul'o ne kon'ant'e la franc'a'j'n kutim'o'j'n neniel est'us suspekt'int'a la grav'ec'o'n de l’ag'o far'it'a. Kiam per voĉ'o iom trem'ant'a Andre'o el'parol'is la sakrament'a'j'n vort'o'j'n:
” Je la nom'o de la leĝ'o vi est'as kun'lig'it'a'j,” ĉiu lev'iĝ'is kaj rapid'is al la pord'o.

       Tamen ne're'vok'ebl'a ag'o est'is plen'um'it'a. La duk'o de Blasan'o kaj Matildo de Prelong'o, far'iĝ'int'e rajt'a'j ge'edz'o'j, trov'iĝ'is kun'lig'it'a'j unu kun la ali'a per lig'il'o, kies romp'o est'is ebl'a nur de la mort'o.

       Josefino ne est'is tut'e re'san'ig'it'a pro si'a'j emoci'o'j kaj dub'is ankoraŭ antaŭ la real'ig'o de la ge'edz'ig'o. Tiel long'e kiam oni rest'is en la ĉambr'o, ŝi'a kor'prem'o daŭr'is. Nur kiam ŝi trov'iĝ'is ekster'e ŝi'a brust'o pli'vast'iĝ'is, kaj ŝi pov'is spir'i liber'e. Nu, tiu'foj'o'n la afer'o est'is ver'e fin'it'a, Matildo edz'in'ig'it'a, kaj dupont'o respekt'int'a la parol'o'n don'it'a'n.

       Tamen la eks'kondamn'it'o est'is rest'int'a en la vilaĝ'o. Sed por ke neniu, eĉ la ĉambr'ist'in'o, pov'u li'n re'kon'i, li sur'met'is ali'a'n vest'ar'o'n, kies li'a grand'eg'a vojaĝ'kest'o est'is sufiĉ'eg'e proviz'it'a. Dank’al la sen'ĉes'a flu'ad'o de fremd'ul'o'j, kiu'j'n al'tir'is al Prelong'o la edz'ig'a ceremoni'o, li pov'is si'n ŝov'i en la preĝ'ej'o'n ne rimark'it'e, port'ant'e pak'aĵ'o'n sufiĉ'e grand'a'n, pli long'a'n ol larĝ'a'n, kiu'n li kaŝ'is sub la fald'o'j de vast'a surtut'o.

       En tiu'j mal'grand'a'j kamp'ar'a'j paroĥ'o'j, la di'serv'o ne est'as far'ebl'a tiel luks'e kaj tiel ceremoni'e kiel en grand'urb'a preĝ'ej'o. Van'e la serv'ist'o'j de la kastel'o labor'ad'is por ornam'i per flor'o'j kaj tapet'o'j la humil'a'n sankt'ej'o'n:
pro ili'a ne'eklezi'a karakter'o, pro ili'a ne'sci'ec'o de liturgi'a'j afer'o'j, ili ne pov'is anstataŭ'i la mank'ant'a'n preĝ'ej'o'serv'ist'ar'o'n.

       La sol'a ofic'ist'o est'is la patr'o raken'o, la komun'um'a kamp'o'gard'ist'o, kiu plen'um'is sam'temp'e la ofic'o'j'n de svis'o, de pedel'o kaj de sonor'il'ist'o. Pro tio, dum la abat'o benojt'o trov'iĝ'is mal'antaŭ la altar'o, vest'ant'e la bel'eg'a'j'n ornam'aĵ'o'j'n al li don'it'a'j'n de la markiz'in'o pro tiu grav'a cirkonstanc'o; dum raken'o en si'a rimark'ind'a uniform'o sam'e nov'a atend'is kun halebard'o en si'a pugn'o la al'ven'o'n de nov'a'j ge'edz'o'j, dupont'o pov'is si'n ŝov'i ne vid'it'e ĝis la blazon'hav'a apog'seĝ'o rezerv'it'a al la duk'o de Blasan'o, kaj met'i sur ĝi'n la pak'aĵ'o'n, kiu'n li ten'is sub si'a brak'o.

       — Uf ! est'as fin'it'e, li dir'is, rapid'e for'kur'ant'e, kaj re'ven'ant'e al la grup'o'j de sci'vol'ul'o'j, por en'ir'i en la preĝ'ej'o'n sam'temp'e kun la an'ar'o.

       Dum'e la ĉar'eg'o halt'is antaŭ la mal'nov'a preĝ'ej'a pord'eg'o datum'ant'a de la kruc'a'j milit'ir'o'j. Matildo, si'n apog'ant'e sur la brak'o'n de si'a patr'o, supr'e'n'ir'is ĝi'a'j'n ŝtup'o'j'n iom mal'kun'iĝ'ant'a'j'n. Mal'antaŭ ŝi ven'is la duk'o de Blasan'o kun sinjor'in'o de Prelong'o, post'e la patr'in'o de l’edz'iĝ'ant'o kun la graf'o de Roŝbrulo, unu el atest'ant'o'j de la nov'a duk'in'o, fin'e la rest'aĵ'o de l’invit'it'o'j. raken'o son'ig'is la ark'aĵ'o'j'n per mal'delikat'a frap'o de si'a halebard'o: kaj la sekv'ant'ar'o antaŭ'e'n'ir'is.

       Al'ven'int'e al la lok'o al li rezerv'it'a en la ĥor'ej'o, Gaston'o mir'is, vid'ant'e pak'aĵ'o'n met'it'a'n sur la apog'seĝ'o'n, sur kiu'n li est'as sid'iĝ'ont'a.

       Li jam far'is sign'o'n al raken'o por ke li form'et'u tiu'n objekt'o'n ĉi tie las'it'a'n kred'ebl'e sen'atent'e, kiam li'a rigard'o fal'is sur kovert'o'n fiks'it'a'n per du pingl'o'j sur la tol'aĵ'o en'volv'ant'a la pak'aĵ'o'n: sur ĝi est'is skrib'it'a'j tiu'j vort'o'j:
Al li'a duk'a Moŝt'o Gaston'o de Blasan'o, Edz'in'iĝ'a donac'o de li'a fianĉ'in'o.

       Matildo, genu'fleks'int'e sur si'a preĝ'o'seĝ'o ŝajn'is okup'at'a de fervor'a preĝ'ad'o. La duk'o ne vol'is mal'kviet'ig'i si'a'n jun'a'n edz'in'o'n el ŝi'a pi'a medit'ad'o. Li el'ig'is la pingl'o'j'n, kiu'j de'ten'is la leter'o'n. La tol'aĵ'o ne est'ant'e plu streĉ'it'a fal'is, mal'kovr'ant'e bel'a'n ses'semajn'a'n infan'et'o'n, kiu ŝajn'is profund'e dorm'ant'a.

       — Infan'o ! li ek'kri'is, kio'n signif'as tiu ŝerc'aĵ'o ?

       Pro tiu ek'kri'o, Matildo si'n de'turn'is.

       — Infan'o ! ŝi dir'is si'a'vic'e, kio'n ĝi far'as ĉi tie ?

       — Mi vi'n pri tio demand'as, sinjor'in'o, respond'is la duk'o per raŭk'a voĉ'o. Sed kred'ebl'e tiu leter'o mi'n sci'ig'os.

       Tamen la ĉe'est'ant'o'j plej proksim'a'j, mir'ant'e pro la strang'a sin'ten'ad'o de la ge'edz'iĝ'ant'o'j rigard'is al ili, kaj rest'is mut'a'j pro mir'o, vid'ant'e kuŝ'ant'a'n sur apog'seĝ'o, tiu'n infan'et'o'n kiu malgraŭ la bru'ad'o de l’an'ar'o daŭr'ig'is si'a'n dorm'ad'o'n, kvazaŭ ĝi est'us en si'a lul'il'o.

       Per febr'a man'o Gaston'o dis'ŝir'is la kovert'o'n, el'tir'is leter'o'n kaj ĝi'n tra'leg'is per rapid'a rigard'o.

       — La krim'ul'in'o ! li ek'kri'is.

       Kaj bat'ant'e la aer'o'n per si'a'j ambaŭ man'o'j, li fal'is en la brak'o'j'n, kiu'j'n li'a fidel'a laŭrent'o etend'is por li'n sub'ten'i.

       Antaŭ kiam la ĉe'est'ant'o'j est'is re'ven'int'a'j el si'a mir'eg'o, la fortik'a serv'ist'o, montr'ant'e ke li kutim'is tia'n labor'o'n, for'port'is si'a'n mastr'o'n kaj el'ir'is el la preĝ'ej'o. Si'n turn'ant'e al la unu'a kaleŝ'o trov'iĝ'ant'a antaŭ li, li en ĝi'n met'is la duk'o'n kaj ordon'is al la vetur'ig'ist'o, ke li re'konduk'u ili'n ambaŭ al la kastel'o.

       Dum tiu moment'o la abat'o benojt'o, fin'int'e si'a'n pastr'a'n tualet'o'n, el'ir'is el la mal'antaŭ'aĵ'o'j de l’altar'o. Si'n turn'ant'e al Matildo:
— Sed kie do trov'iĝ'as la edz'iĝ'ant'o ? li pet'is mir'ig'it'a.

       Fraŭl'in'o de Prelong'o vid'is kaj aŭd'is nenio'n. Ŝi'a rigard'o obstin'e fiks'iĝ'is al la leter'o fal'int'a ter'e'n, kiu en'hav'is la vort'o'n de l’enigm'o. La jun'ul'in'o sent'is tent'o'n tiel ne'venk'ebl'a'n ke ŝi mal'lev'iĝ'is, pren'is la paper'foli'o'n kaj leg'is si'a'vic'e:

    Sinjor'o, Se fraŭl'in'o de Prelong'o prokrast'is de tag'o en tag'o'n la dat'o'n de si'a edz'in'iĝ'o, la kaŭz'o de tiu prokrast'o est'as jen'a:
ŝi vol'is est'i cert'a, ke ŝi pov'os don'i here²d'ant'o'n al la antikv'a famili'o de Blasan'o.

    Ĉar la eksperiment'ad'o plen'e sukces'is, ŝi sen'prokrast'e montr'as al vi la rezultat'o'n, konvink'it'e ke vi tre ŝat'os tiel delikat'a'n ĝentil'aĵ'o'n.

       Tiu infan'o nask'iĝ'is en la kamuŝ'a dom'o, la kvar'a'n de Juni'o.

       Kiel vi vid'as, la akcident'o al'ven'int'a ĉe vi'a fianĉ'in'o hav'is karakter'o'n tut'e intim'a'n. La oficial'a rakont'o, kiu'n oni plezur'e vast'ig'is, cel'is nur unu cel'o'n: erar'ig'i pri ĝi'a de'ven'o.

       Mi cert'ig'as, ke fraŭl'in'o de Prelong'o est'as ne'kapabl'a pruv'i la mal'o'n.

       Se vi montr'as tiu'n leter'o'n al sinjor'o de Prelong'o, li kompren'os kial antaŭ naŭ monat'o'j la ne'natur'a ruin'aĵ'o est'is lum'ig'it'a kaj ornam'it'a per flor'o'j.

       Fin'int'e la leg'ad'o'n de tiu mord'ant'a leter'o, Matildo ne est'is pli sci'ig'it'a ol antaŭ'e. La ide'o ke oni pov'as ŝi'n kulp'ig'i pro patr'in'ec'o tiel mal'proksim'iĝ'is el ŝi'a cerb'o, ke ŝi ne ankoraŭ diven'is kial tiu infan'et'o est'is met'it'a en tiu'n lok'o'n. Nur unu vort'o ŝi'n atent'ig'is. Oni dir'is en la leter'o, ke tiu infan'o est'is nask'it'a en la kamuŝ'a dom'o, la kvar'a'n de Juni'o. Sed tiam ĝi est'as la infan'o de valentin'o. Ĉar dorm'ant'e ĝi iom mov'iĝ'is flank'e'n, la jun'a duk'in'o ek'kri'is:
— La ruĝ'a makul'o ! La ruĝ'a makul'o ! Est'as li ! Li viv'as !

       Sed ŝi est'is inter'romp'it'a de ar'o da hom'o'j, kiu'j rapid'is al ŝi kaj ŝi'n for'konduk'is for de la preĝ'ej'o. Kvazaŭ en rev'o ŝi supr'e'n'ir'is en kaleŝ'o'n: la objekt'o'j aper'is al ŝi nur tra nebul'o. Ŝi trov'iĝ'is en si'a ĉambr'o ne sci'ant'e kia'manier'e.

       La abat'o benojt'o lev'is la brak'o'j'n al la ĉiel'o, ĝem'ant'e:
— Kio'n tio signif'as ? Kio'n tio signif'as ? Ĉar ili est'as ne're'vok'ebl'e ge'edz'ig'it'a'j, kial ili rifuz'as la edz'ig'a'n ben'o'n ?

       Kia skandal'o !

       La mult'a'j invit'it'o'j, forges'ant'e en kiu lok'o ili trov'iĝ'as, kri'ad'is kaj gest'ig'ad'is laŭt'eg'e, kvazaŭ ili est'us sur la strat'o.

       — Kia ne'kred'ebl'a aventur'o !

       — Kred'ebl'e al fraŭl'in'o de Prelong'o aparten'as tiu infan'o.

       — Est'as ne'ebl'e.

       — Oni dev'as tio'n konjekt'i, ĉar la duk'o sven'is.

       — Sed kio'n dir'is fraŭl'in'o Matildo ?

       — Nenio'n.

       — Vi erar'as; ŝi parol'is pri ruĝ'a makul'o.

       — Kie ŝi trov'iĝ'as ?

       — La ruĝ'a makul'o ? Mi ne sci'as.

       — Ne; mi parol'as pri la edz'in'iĝ'ant'o.

       — Oni ŝi'n for'konduk'is.

       — Oni ag'is prudent'e.

       — Kompren'ebl'e. Ĉar la duk'o est'is el'ir'int'a, ŝi ne pov'is edz'in'iĝ'i sol'a.

       — Tamen ŝi tre bon'e sci'is si'n sen'ig'i da li, en ali'a'j cirkonstanc'o'j.

       — Silent'u do; vi est'as mal'konven'a.

       — Kial atend'i, ke la ge'edz'ig'o est'u plen'um'it'a. Nun ili est'as kun'lig'it'a'j unu kun la ali'a ne'ripar'ebl'e. Est'us est'int'a pli kompat'em'e antaŭ'sci'ig'i la duk'o'n tiu'n maten'o'n, kiam li pov'is ankoraŭ si'n el'pren'i.

       — Mi konsent'as kun vi. Tio'n mi kompren'as neniel.

       — Nu, kio'n ni far'as ĉi tie ?

       — Mi demand'as vi'n pri tio.

       — Mi opini'as, ke ni'a kondut'o est'as tre simpl'a: ferm'i ni'a'j'n vojaĝ'kest'o'j'n kaj el'ir'i angl'a'manier'e.

       — La konsil'o est'as bon'a; ni ĉiu'j ĝi'n sekv'os.

       Post kvin minut'o'j, la preĝ'ej'o est'is tut'e mal'plen'a.

       Rest'is nur en la ĥor'ej'o la paroĥ'estr'o, kiu si'n sen'vest'ig'is kaj la fil'o de valentin'o, kiu daŭr'ig'is si'a'n ne'vek'ebl'a'n dorm'ad'o'n.

       — Fin'e, pens'is la respekt'ind'a pastr'o, kial oni met'is tiu'n infan'o'n sur la apog'seĝ'o'n de la duk'o de Blasan'o ?

       Plend'ind'a kerub'o, li al'don'is, kiel ĝi dorm'as. Oni est'as prav'a dir'ant'e, ke la infan'a dorm'o est'as la dorm'o de la sen'kulp'ec'o. Sed kio'n mi far'os de ĝi ? Mi ne pov'as ĝi'n las'i tie ĉi; mi ne pov'as ĝi'n pren'i sur mi'n. Fin'e mi vid'os. Di'o mi'n inspir'os.

       Pren'int'e la infan'o'n, la bon'eg'a vir'o ĝi'n ŝirm'is en fald'o de si'a pastr'a vest'o, kaj ĝi'n port'is al la pastr'ej'o.

       Tiu dorm'ad'o, kiu'n la abat'o kred'is kaŭz'it'a'n de la sen'kulp'ec'o, de'ven'is de kaŭz'o tut'e ali'a. Tim'ant'e ke la kri'ad'o'j de la nov'nask'it'o ĝen'os si'a'n labor'o'n, dupont'o, laŭ la konsil'o'j de la kapitan'o, en'ŝpruc'is sub ĝi'a'n haŭt'o'n mal'fort'a'n kvant'o'n da morfin'a solv'aĵ'o. Tiam la est'aĵ'et'o, paraliz'it'a de la dorm'ig'il'o, est'is sen'mov'ig'it'a per rigid'a dorm'eg'o, el kiu ĝi dev'is vek'iĝ'i nur post kelk'a'j hor'o'j.

       Tamen la nov'a duk'in'o de Blasan'o, ten'ant'e ankoraŭ en si'a krisp'iĝ'ant'a man'o la leter'o'n kolekt'it'a'n pied'e de l’apog'seĝ'o, si'n ĵet'is sur kanap'o'n sen'mov'a, sen'pens'a. Ŝi'a blank'a rob'o vast'iĝ'is ĝis la mez'o de la ĉambr'o; ŝi'a tul'a vual'o ŝi'n en'volv'is per nub'iĝ'ant'a amas'o. Sub ŝi'a kron'o el oranĝ'a'j flor'o'j, la sen'mov'ec'o de ŝi'a pal'a vizaĝ'o est'is tia, ke ŝi simil'is mort'int'in'o'n en'met'it'a'n en kapel'o'n.

       En la apud'a ĉambr'o, Josefino profund'kor'e plor'is, kaj ne kuraĝ'is toler'i la rigard'o'j'n de la jun'a kastel'mastr'in'o.

       — Do, ŝi dir'is, jen est'as la rezultat'o de mi'a'j krim'a'j komplez'o'j. Mi kred'is mi'n tre lert'a; mi ofer'is sen'ŝancel'e la mon'sum'o'n, kiu'n mi'a mal'feliĉ'a mastr'in'o don'is por aĉet'i mi'a'n silent'o'n kaj sav'i si'a'n amik'in'o'n. Jen est'as tio, kio'n mi ricev'is. Tiu mal'nobl'eg'a dupont'o ne mi'n tromp'is; est'as ver'e. Li promes'is ke li ne mal'help'os la edz'ig'o'n; kaj li ne ĝi'n mal'help'is: li far'is ag'o'n pli abomen'ind'a'n.

       Ho ! ne sufiĉ'os tut'a viv'ad'o de sin'don'ad'o por ripar'i la mal'bon'o'n, kiu'n la pasi'o al mi far'ig'is.

       Bru'o de sonor'il'o ek'salt'ig'is la ĉambr'ist'in'o'n. Ŝi al'kur'is.

       — Help'u mi'n por la sen'vest'ig'o, dir'is ŝi'a mastr'in'o.

       Sed en tiu moment'o la pord'o mal'ferm'iĝ'is: sinjor'in'o de Prelong'o en'ir'is.

       — Ĉu vi pov'as klar'ig'i, fil'in'o mi'a, la strang'a'n komedi'o'n, kiu okaz'is ?

       — Mi absolut'e nenio'n kompren'as.

       — Sed tiu infan'o met'it'a sur la apog'seĝ'o'n de la duk'o ?

       tiu leter'o ?

       — Tiu leter'o ? respond'is Matildo prezent'ant'e la paper'foli'o'n ĉif'it'a'n, kiu'n ŝi ten'is ankoraŭ en si'a man'o, jen est'as ĝi: ĝi'n leg'u. Se por vi ĝi hav'as senc'o'n, est'u sufiĉ'e bon'a por ĝi'n kon'ig'i.

       — Kiel ! se ĝi hav'as senc'o'n ! respond'is la markiz'in'o leg'int'e: sed vi do ne kompren'is la abomen'ind'a'n kalumni'o'n, kiu'n ĝi en'hav'as. Oni tut'e simpl'e vi'n kulp'ig'as, ke vi est'as la patr'in'o de tiu infan'o.

       — De l’infan'o de...

       La jun'a duk'in'o ek'dir'is:” de l’infan'o de valentin'o ”, sed ŝi halt'is temp'e. Instinkt'e ŝi'a'j okul'o'j direkt'iĝ'is al krucifiks'o el elefant'ost'o iam aparten'int'a al fraŭl'in'o de Savinako. La duk'in'o memor'is ke tiu'n krucifiks'o'n ŝi pren'is atest'e, ĵur'ant'e al si'a amik'in'o ke ŝi konserv'os ŝi'a'n sekret'o'n.

       De'nov'e oni frap'is sur la pord'o'n.

       — Vid'u, Josefino, kiu ĉi tie trov'iĝ'as.

       — Li'a markiz'a Moŝt'o pet'as de ŝi'a duk'in'a Moŝt'o, ĉu ŝi bon'vol'as li'n akcept'i.

       — Cert'e; mi'a patr'o pov'as en'ir'i.

       — Ha ! vi trov'iĝ'as ĉi tie, suzan'o, dir'is Raŭl'o, penetr'ant'e en la ĉambr'o'n; tre bon'e. Mi'a infan'in'o, li dir'is al Josefino, el'ir'u.

       Kiam la ĉambr'ist'in'o ne ĉe'est'is:
— Nu, ĉu vi kon'as la sekret'o'n de la strang'a kondut'o de Gaston'o ?

       — Leg'u tiu'n leter'o'n, dir'is la markiz'in'o.

       Per rapid'a rigard'o sinjor'o de Prelong'o ĝi'n tra'leg'is, kaj post'e ĝi'n met'is sur la tabl'o'n, lev'et'ant'e la ŝultr'o'j'n.

       — Kiel, amik'o mi'a, vi do ne kompren'is la monstr'a'n kulp'ig'o'n...

       — Pardon'u mi'n: sed tiu leter'o, kiu'n vi opini'as mal'nobl'eg'a, aper'as al mi nur rid'ind'a.

       — Kio'n vi vol'as dir'i, patr'o mi'a ?

       — Mi vol'as dir'i... Aŭskult'u, Matildo, re'pren'is la markiz'o si'n inter'romp'int'e; mi bezon'as hav'i kun vi'a patr'in'o delikat'a'n inter'parol'ad'o'n. Do, ne vi'n ofend'u se mi ne kuraĝ'as liber'e parol'i antaŭ vi. suzan'o, ĉu vi vol'as est'i sufiĉ'e bon'a por mi'n real'ir'i post moment'o en mi'a'n lern'o'ĉambr'o'n.

       — Mi do dir'is, re'pren'is sinjor'o de Prelong'o, kiam li trov'iĝ'is sol'a kun la markiz'in'o, ke se, anstataŭ kulp'ig'i matild'o'n, ke ŝi est'as la patr'in'o de tiu infan'o, la aŭtor'o de tiu anonim'a leter'o prov'is kred'ig'i, per perfid'a'j supoz'o'j, ke ni'a fil'in'o est'is mal'prudent'a kaj mal'hont'em'a, tia'j konjekt'o'j en'hav'us sekv'o'j'n mult'e pli grav'a'j'n, ĉar est'us ne'ebl'e ke ni ili'n kontraŭ'batal'u per pruv'o de mensog'o.

       — Kie'n vi vol'as al'ven'i ?

       — Al tio. Est'as sen'util'e en tiu moment'o, ke Matildo far'u apud la duk'o si'a edz'o ia'n prov'o'n de al'proksim'iĝ'o.

       La mal'feliĉ'ul'o est'is frap'it'a en la kor'o'n per la leg'ad'o de tiu leter'o. Ĉiu'j ni'a'j cert'ig'o'j est'us mal'potenc'a'j kaj ne li'n konvink'us. Ni tuj al'ir'os al Pariz'o. Ni pet'os de fam'a kurac'ist'o, ke li bon'vol'u cert'ig'i la mal'ver'ec'o'n de la kalumni'o'j en'hav'it'a'j en tiu mal'nobl'a skrib'aĵ'o. Kiam la Scienc'o est'os parol'int'a, la duk'o est'os dev'ig'at'a akcept'i la evident'ec'o'n.

       Sinjor'in'o de Prelong'o mal'lev'is la kap'o'n.

       — Di'o mi'a, daŭr'ig'is la markiz'o, mi tre bon'e kompren'as, ke mi'a propon'o est'as ted'eg'a kaj eĉ ofend'em'a por la ind'ec'o de jun'a edz'in'o. Sed pri'pens'u, ke est'as minac'at'a'j la honor'o de Matildo kaj ŝi'a feliĉ'ec'o. Trov'iĝ'as en la viv'o moment'o'j en kiu'j oni dev'as si'n alt'ig'i ĝis la alt'ec'o de far'iĝ'o'j.

       — Ne est'as vi'a propon'o, kiu mi'n ĉagren'as, respond'is mal'ĝoj'e suzan'o: kontraŭ'e mi unu'a konsent'as pri ĝi'a prudent'ec'o.

       — Tiam, kial vi ŝajn'as ŝancel'iĝ'i ?

       — Tial ke en si'a fal'o sur la krut'aĵ'o, Matildo est'is vund'it'a tiel mal'feliĉ'e, ke la rezultat'o de tia ekzamen'o ŝi'n plen'ig'us da hont'o. Anstataŭ detru'i la suspekt'o'j'n, ĝi kontraŭ'e ili'n pli fort'ig'us.

       Aŭd'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n la markiz'o re'lev'is la kap'o'n kaj direkt'is al si'a edz'in'o demand'ant'a'n rigard'o'n. Li kred'is, ke li mal'bon'e aŭd'is. Sed, vid'ant'e la konfuz'it'a'n vizaĝ'o'n de suzan'o, li ek'kri'is:
— Tio est'as do ver'a ? Sed tiam la en'hav'o de tiu mal'nobl'eg'a leter'o ne est'as kalumni'o sed nur mal'kuraĝ'aĵ'o.

       — Ho ! Raŭl'o, vi suspekt'as vi'a'n fil'in'o'n.

       — Tamen evident'ec'o kuŝ'as fund'e de ĉi tio.

       — Amik'o mi'a, ek'kri'is la markiz'in'o per ton'o solen'a, kiam oni hav'as fil'in'o'n kiel la vi'a'n, oni ĉiam dev'as dub'i, eĉ antaŭ evident'ec'o.

       Sinjor'in'o de Prelong'o est'is inter'romp'it'a per grand'a bru'ad'o supr'e'n'ir'ant'a el la precip'a kort'o. Ĝi konsist'is el ĉeval'a'j huf'frap'ad'o'j, kaleŝ'a'j rul'iĝ'ad'o'j, vetur'ig'ist'a'j inter'kri'ad'o'j. Pli'e tra la koridor'o'j kaj la ŝtup'ar'o'j de la kastel'o oni disting'is sen'ĉes'a'n al-kaj el'ir'o'n de kur'ant'a'j kaj klopod'ant'a'j hom'o'j.

       — Kio do okaz'as de'nov'e ?

       Raŭl'o de'klin'et'ig'is la kurten'o'n kaj respond'is mal'dolĉ'e:
— Est'as ni'a'j invit'it'o'j kiu'j for'ir'as, ne dir'int'e eĉ adiaŭ.

       Nu, li murmur'is pri'pens'int'e dum kelk'a'j minut'o'j, post tio, kio okaz'is, mi opini'as, ke ili ne pov'is ag'i pli delikat'e. En tiu moment'o, la komun'ec'o de ili'a'j kondolenc'o'j mi'n dolor'us.

       Post unu du'on'hor'o ĉiu'j est'is for'ir'int'a'j; la kort'o sen'hom'iĝ'is kaj sur la kastel'o'n mal'plen'a'n re'fal'is mal'gaj'a silent'o.

       Dum ŝi si'n sen'ig'is da la virg'ul'in'a vest'ar'o, kiu'n, laŭ la kulp'ig'ant'a leter'o, ŝi vest'is sen'rajt'e, Matildo si'n demand'is de kie pov'is de'ven'i tiu abomen'aĵ'o, kiu krim'a man'o ĝi'n skrib'is, kiu ĝi'n port'is en la preĝ'ej'o'n.

       Ŝi kon'is al ŝi neniu'n mal'amik'o'n, aŭ prefer'e ŝi antaŭ'vid'is unu, kiu'n ŝi sent'is ramp'ant'a silent'e en la ombr'o, serĉ'ant'a nur okaz'o'n por rapid'i al ŝi kaj ŝi'n sufok'i per mort'ig'a ĉirkaŭ'prem'o. Li est'is ĉi tiu, kiu'n ŝi vund'is en li'a am'o, en li'a mal'humil'ec'o, kaj fin'e en li'a karn'o mem; li est'is Viktor'o linŝard'o.

       Sed, ĉar li trov'iĝ'is en Pariz'o, kia'manier'e li pov'is ag'i de mal'proksim'e per tia preciz'ec'o ? Kia'manier'e li pov'is mal'kovr'i la loĝ'ej'o'n de valentin'o, ek'kapt'i la infan'o'n, ĝi'n met'i sur la apog'seĝ'o'n de la duk'o, ne suspekt'it'e de iu ?

       Dev'ig'e li hav'is kun'kulp'ant'o'n; kaj eĉ tiu kun'kulp'ant'o loĝ'is en la kastel'o. Sed kiu ? La jun'a duk'in'o inter'vid'is, kiel en fulm'o'fajr'o, la ebl'a'n perfid'o'n de Josefino. Ŝi ŝi'n al'vok'is kaj dir'is sen'per'e:
— Ĉu sinjor'o linŝard'o loĝ'as ĉiam en Pariz'o ?

       — Mi kred'as, vi'a duk'in'a Moŝt'o, respond'is la ĉambr'ist'in'o trem'ant'a kiel foli'o.

       — Ha ! vi ne est'as cert'a.

       — De kiam mi serv'as vi'a'n Moŝt'o'n, mi neniam rilat'is kun mi'a'j kuz'o'j.

       — Eĉ per leter'o'j ?

       — Ili tro tim'us humil'iĝ'o'n, korespond'ant'e kun mal'riĉ'ul'in'o kiel mi.

       Tiu'j last'a'j vort'o'j est'is el'parol'it'a'j per ton'o tiel mal'am'a, ke Matildo far'iĝ'is cert'a, ke ne est'as suspekt'ind'a ŝi'a ĉambr'ist'in'o. Ŝi ŝi'n for'permes'is kaj daŭr'ig'is si'a'j'n pens'ad'o'j'n.

       Ĉar la infan'o de valentin'o est'as sav'it'a, kred'ebl'e la sam'o okaz'is al li'a patr'in'o. Ebl'e en tiu moment'o ŝi'a mal'feliĉ'a amik'in'o trov'iĝ'as en la pov'o de Viktor'o, mal'liber'ig'it'a, pet'ant'a help'ad'o'n, trov'ant'a neniu'n por aŭskult'i si'a'n ĝem'ad'o'n, por si'n liber'ig'i.

       Instig'it'e de tiu ide'o ŝi lev'iĝ'is, intenc'ant'e kon'ig'i al si'a patr'o si'a'j'n suspekt'o'j'n. Per la sam'a okaz'o ŝi si'n re'honor'ig'as, rakont'ant'e la ver'o'n. Sed tiam ŝi perfid'os si'a'n amik'in'o'n, ŝi mal'respekt'os la ĵur'o'n promes'it'a'n antaŭ la krucifiks'o, sur la anim'o'j'n de Prelong'o'j. Ĉu ŝi est'as rajt'ig'it'a al tio ? Ne evident'e.

       — En kia ajn cirkonstanc'o, ŝi dir'is.

       Cert'e se ŝi est'us antaŭ'vid'int'a kia'j est'us tiu'j cirkonstanc'o'j, ebl'e ŝi est'us rezerv'int'a kelk'a'j'n escept'o'j'n. Sed fin'e ŝi'a mal'prudent'o kaj ŝi'a ne'sin'gard'em'o ne est'as motiv'o'j sufiĉ'a'j por ŝi'n mal'al'lig'i el ŝi'a ĵur'o.

       La jun'a edz'in'o pri'pens'is al tio, kiam ŝi est'is surpriz'it'a de la bru'eg'o okaz'int'a en la kort'o pro la rapid'a el'ir'o de invit'it'o'j.

       Kiam ĉio far'iĝ'is silent'a en la antikv'a dom'eg'o de Prelong'o'j, Matildo, kiu sufok'iĝ'is, mal'supr'e'n'ir'is sol'a en la ĝarden'o'n. En moment'o kiam ŝi pas'is antaŭ la dom'et'o de Ŝaf'o, la bon'a hund'o el ĝi el'ir'is. Tir'ant'e si'a'n ĉen'o'n, ĝi van'e pen'is al'proksim'iĝ'i al si'a mastr'in'o, pet'ant'e kares'o'n.

       La duk'in'o ĝi'n ek'vid'is. Al'ir'int'e al ĝi, ŝi ĝi'n mal'al'kroĉ'is kaj, ĉiam ten'ant'e la ekstrem'aĵ'o'n de la ĉen'o, si'n direkt'is al benk'o.

       Mir'ant'e, ĉar ĝi rimark'as mal'ĝoj'ec'o'n sur vizaĝ'o sur kiu ĝis nun ĝi vid'ad'is nur rid'et'o'n, tiu fidel'a amik'o en mal'gaj'a'j tag'o'j ek'met'is si'a'n larĝ'a'n kap'o'n sur la genu'o'j'n de la jun'a vir'in'o. Dum ŝi lud'is sen'atent'e kun la long'a'j pend'ant'a'j orel'o'j. kiu'j'n la hund'o las'is tir'i, montr'ant'e neniu'n sign'o'n de mal'pacienc'o, Matildo daŭr'ig'is si'a'n rev'ad'o'n, kiam ŝi sent'is sur si'a man'o la impres'o'n mal'sek'a'n kaj varm'a'n de lang'o dolĉ'a, kiu ŝi'n lek'ad'is. Tiam ŝi ne pov'is si'n de'ten'i. Ŝi'a kor'o tro plen'a subit'e eksplod'is.

       Kun larm'o'plen'a'j okul'o'j ŝi pren'is plen'brak'e la kol'o'n de la Nov'ter'hund'o, kaj dum ŝi kis'ad'is ĝi'n pasi'e, ŝi ek'kri'is:
— Ha ! mi'a tro kompat'em'a Ŝaf'o, dum vi li'n ten'is sub vi'a'j dent'eg'o'j, kial do vi ne en'puŝ'is ili'n pli profund'e'n ?

      

ĈAPITRO DEKDUA

    Sven'int'e kaj fal'int'e en la brak'o'j'n de laŭrent'o, sinjor'o de Blasan'o est'is transport'it'a de si'a fidel'a serv'ist'o en si'a'n ĉambr'o'n, kaj kuŝ'ig'it'a sur si'a'n lit'o'n.

       Tiu sen'mov'ec'o daŭr'is jam de kelk'a'j hor'o'j, kiam la markiz'o mem frap'is sur la pord'o'n de si'a bo'fil'o por ricev'i sci'ig'o'j'n. laŭrent'o anonc'is, ke li'a mastr'o trov'iĝ'as ĉiam en la sam'a stat'o.

       — Ĉu mi pov'as li'n vid'i ? pet'is Raŭl'o.

       La ĉambr'ist'o ŝancel'iĝ'is moment'e.

       — En'ir'u, vi'a Moŝt'o. Sed li re'kon'as neniu'n kaj ne eĉ suspekt'as ke li ekzist'as.

       — Vi mi'n mir'ig'as strang'e. Vi ŝajn'as parol'i pri tiu kor'tuŝ'ant'a akcident'o, kvazaŭ vi rakont'us la plej sen'signif'a'n afer'o'n.

       — Mult'foj'o'j'n jam mi vid'is li'a'n duk'a'n Moŝt'o'n en tiu stat'o. Ĉiam li tre bon'e el'ir'is el ĝi. Pro tio mi hav'as neniu'n mal'trankvil'ec'o'n.

       — Tamen neces'e est'as, ke oni ven'ig'u la kurac'ist'o'n.

       — Kiel vi vol'as, vi'a Moŝt'o; sed la vizit'o de la kurac'ist'o est'as tut'e sen'util'a. Kiam est'os flu'int'a la neces'a temp'o, li'a duk'a Moŝt'o re'konsci'iĝ'os tut'e natur'e sen ies help'o.

       Malgraŭ tiu'j konsol'a'j parol'o'j, la doktor'o est'is vok'it'a.

       Raŭl'o penetr'is mal'antaŭ li en la ĉambr'o'n de la mal'san'ul'o.

       Gaston'o kuŝ'is sur si'a lit'o, pal'a kiel kadavr'o, sen'mov'a, kvazaŭ real'e frap'it'a de la mort'o. Li'a'j okul'o'j est'is ferm'it'a'j. Sed tre atent'ant'e, oni disting'is la mov'ad'o'n de al-kaj el'ir'o de la brust'o sub'le'vant'a la lit'tuk'o'n; kaj tio pruv'is, ke la jun'ul'o ĉiam spir'ad'as.

       — Strang'a okaz'o de katalepsi'o, murmur'is la doktor'o.

       Mal'mult'a'j kurac'il'o'j est'as ebl'a'j. Pen'u, li dir'is al laŭrent'o, en'ŝov'i inter li'a'j dent'o'j kelk'a'j'n gut'o'j'n de tiu poci'o.

       La scienc'ul'o el'ir'is, skrib'int'e sur la angul'o de la tabl'o recept'o'n ia'n.

       — Nu, murmur'is mal'afabl'e laŭrent'o, kiam ĉiu'j est'is for'ir'int'a'j, ĉu vi kred'as ke mi kompromit'os la viv'o'n de mi'a mastr'o, risk'ant'e sufok'o'n ? Kiel ili est'as mal'sprit'a'j ĉiu'j tiu'j kurac'ist'o'j ! Li do ne vid'is, ke li'a duk'a Moŝt'o est'as ne'kapabl'a en'glut'i io'n ajn. Mi sol'a kon'as tio'n, kio est'as far'ebl'a en tiu'j okaz'o'j.

       Kiam la farmaci'a botel'et'o al'ven'is, la ĉambr'ist'o zorg'e verŝ'is en tualet'a'n sitel'o'n la tri'on'o'n de ĝi'a en'hav'o, por ke unu part'o de la poci'o ŝajn'u trink'it'a, met'is la rest'aĵ'o'n tre mal'kaŝ'e sur komod'o'n, kaj, tio'n far'int'e, li sid'iĝ'is en apog'seĝ'o'n apud la lit'o, pren'is ĵurnal'o'n por don'i al si sin'ten'ad'o'n taŭg'a'n kaj atend'is.

       Pri sinjor'in'o de Blasan'o, ŝi est'is tiel emoci'it'a de la far'iĝ'o okaz'int'a en la preĝ'ej'o, ke ŝi pov'is real'ir'i al si'a ĉambr'o nur tre mal'facil'e: kaj, tie'n al'ven'int'e, ŝi tuj en'lit'iĝ'is.

       Ŝi'a vund'o apenaŭ cikatr'iĝ'int'a si'n ankoraŭ tre dolor'is.

       Tim'ant'e ke ŝi'a fart'o pli'grav'iĝ'os pro tio, oni mal'konfes'is al ŝi la ver'o'n pri la fart'o de ŝi'a fil'o.

       — La emoci'o, dir'is laŭrent'o, nask'is ĉe li'a duk'a Moŝt'o sven'o'n tut'e ne'grav'a'n. Tamen, pro la lac'ec'o de'ven'ant'a de tiu sven'o, est'us mal'prudent'e ke li el'ir'u el si'a ĉambr'o.

       La mal'jun'ul'in'o, iĝ'int'e ego'ist'a pro la grand'aĝ'o, ne pet'is klar'ig'o'j'n pli detal'it'a'j'n, kaj kontent'iĝ'is, ted'ig'ant'e per si'a'j plend'o'j kaj sen'ĉes'a'j postul'ad'o'j ĉiu'j'n, kiu'j ŝi'n ĉirkaŭ'as.

       Dum tiu'j far'iĝ'o'j okaz'is ĉe Prelong'o, Viktor'o al'paŝ'is laŭ'long'e kaj laŭ'larĝ'e en si'a lern'o'ĉambr'o, kiel urs'o en kaĝ'o.

       Mal'pacienc'a, febr'a, ĉiu'moment'e li rigard'is la hor'o'n al la horloĝ'o.

       — Jen est'as la ses'a, li dir'is, kaj dupont'o ne al'ven'as.

       Tamen, ĉar la civil'a edz'ig'o okaz'is je la dek'a, li pov'is uz'i la vagon'ar'o'n je la dek'unu'a. Li dev'us est'i ĉi tie. Nu, ĉu okaz'e la entrepren'o est'us mal'sukces'int'a ? Sed ne, tia konjekt'o est'as ne'ebl'a. Ĉio est'is tro bon'e organiz'it'a. La nutr'ist'in'o for'permes'it'a ne sci'as kie'n mi intenc'is konduk'i ŝi'a'n suĉ'infan'o'n. Hieraŭ, kiam li el'ir'is kun la et'ul'o, dupont'o montr'is al mi ke okaz'e li sci'as vart'i nov'nask'it'o'n. Mi est'as cert'a, ke la knab'et'o neniel sufer'is. Sed ebl'e okaz'is prokrast'o, vagon'ar'o jam el'ir'int'a. Ni atend'u tiu'n, kiu al'ven'os je la ok'a.

       Por pas'ig'i la temp'o'n, la kapitan'o ordon'is al si'a serv'soldat'o ke li al'port'u li'a'n vesper'manĝ'o'n.

       Je la du'on'o de la naŭ'a, fort'a sonor'il'a bru'o ek'salt'ig'is la jun'ul'o'n. dupont'o rapid'is al la manĝ'o'ĉambr'o, kie Viktor'o fin'is si'a'n desert'o'n.

       — Ĉu mal'sukces'int'a ? demand'is la kapitan'o.

       — Kontraŭ'e, sukces'int'a pli bon'e ol oni est'us tio'n esper'ont'a.

       — Ver'e, tre ver'e ? pet'is kor'tuŝ'e la fil'o linŝard'o.

       — Kred'u mi'n, bon'ul'o mi'a. Mi cert'ig'as, ke la afer'o est'is lert'eg'e far'it'a. Ĉu vi hav'as la dek mil frank'o'j'n ?

       — Ili kuŝ'as ĉi tie. Sed rakont'u ĉio'n detal'e: mi vol'as kon'i ĉiu'j'n far'iĝ'o'j'n eĉ la plej et'a'j'n.

       — Nu, leg'int'e la leter'o'n, la duk'o sven'is. Ha ! mal'jun'ul'o mi'a, mi bedaŭr'as, ke vi ne trov'iĝ'is ĉie tie. Vi dir'is, ke vi vol'is plen'um'i venĝ'o'n; mi cert'ig'as, ke vi est'us est'int'a kontent'a. La an'ar'o kri'eg'is, blek'eg'is, agit'ad'iĝ'is. Est'is surd'ig'ant'a tumult'eg'o.

       — Kiel ? La an'ar'o ? Ĉu do trov'iĝ'is tie tiom da hom'o'j ?

       — Vi tre bon'e kompren'as, ke por tia edz'iĝ'o la hom'amas'o est'is tre dens'a.

       — Jes; sed la ĉambr'o est'is tro mal'vast'a por en'hav'i ili'n ĉiu'j'n.

       — Mi ne sci'as tio'n, kio'n vi vol'as dir'i. Fin'e, kiam la paroĥ'estr'o ven'is...

       — La paroĥ'estr'o ? Por far'i kio'n li ven'is ?

       — Sed por ili'n ge'edz'ig'i, do.

       — Kiel ? Ili'n ge'edz'ig'i ? Nu, mi supoz'as, ke ne est'as en la preĝ'ej'o'n, ke vi met'is la et'ul'o'n.

       — Ja ver'e en la preĝ'ej'o'n. Kie'n do mi dev'is li'n met'i ?

       — En la urb'o'dom'o'n, je Di'o !

       — Mi ne en'ir'is en ĝi'n, eĉ unu minut'o'n.

       — Nu, nu, balbut'is Viktor'o tim'ant'e la ek'vid'o'n de la ver'o, ni rezon'u mal'mult'e sed bon'e. De kie ven'is la duk'o kaj li'a fianĉ'in'o, kiam ili trov'is la leter'o'n ?

       — De la urb'o'dom'o.

       — Sed tiam ili est'is jam ge'edz'o'j !

       — Kred'ebl'e, respond'is dupont'o, kiu ne ŝancel'iĝ'is.

       Aŭd'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, la kapitan'o rapid'eg'e lev'iĝ'is.

       Salt'eg'ant'e al si'a kun'kulp'ant'o, li prem'is li'a'n gorĝ'o'n, dum tra li'a'j lip'o'j kun'tir'iĝ'ant'a'j, tra li'a'j dent'o'j grinc'ant'a'j, mal'facil'e el'ir'is la vort'o:
— Sen'taŭg'ul'o !

       — Fin'u do, vi mi'n sufok'as, stertor'is la mal'feliĉ'a dupont'o. Nu, kio'n vi hav'as ? Ĉu vi frenez'iĝ'as ?

       Post'e, si'n liber'ig'int'e sed tre mal'facil'e el la fer'a man'o, kiu li'n prem'ad'is:
— Ĉar vi tia'manier'e dank'as tiu'j'n, kiu'j vi'n serv'as, mi for'kur'as. Don'u mi'a'n mon'o'n.

       — Vi'a'n mon'o'n ! Rab'ist'o, vi kuraĝ'as pet'i vi'a'n mon'o'n !

       Ne nur vi ne ĝi'n gajn'is, sed pli'e per vi'a mal'sprit'ec'o vi detru'is ĉiu'j'n mi'a'j'n esper'o'j'n. Mi ne sci'as ĉu mi ne vi'n denunc'os al la juĝ'ist'ar'o, pet'ant'e ke ĝi vi'n re'send'u en la lok'o'n el kiu vi re'ven'as.

       — Vi do tre dezir'as ven'i kun mi ? pet'is dupont'o per ton'o mok'em'a.

       — Kio'n vi dir'as ? respond'is Viktor'o sulk'ant'e la brov'o'j'n.

       — Di'o mi'a, se tio vi'n tre plezur'ig'as, mi ne vol'us vi'n ĉagren'i. Far'i vojaĝ'o'n pag'it'a'n de la Regn'o, kun kun'ul'o tiel super'a kiel vi, est'us perspektiv'o, kiu tre plaĉ'us al mi.

       — Kio'n signif'as tiu ŝerc'aĵ'o ?

       — Tio signif'as, mal'jun'ul'o mi'a, ke vi dir'as sen'senc'aĵ'o'j'n, ne grand'a'j'n kiel vi, sed grand'eg'a'j'n kiel la Blank'a Mont'o. Nu, ĉu vi kred'as ke, se vi mi'n denunc'us, mi las'us sen'haŭt'ig'i mi'n viv'a, ne kri'eg'ant'e ? Sen'erar'iĝ'u, bon'hom'o mi'a. Mi rakont'us ĉio'n; mi liver'us pruv'o'j'n: kaj tio ne est'us mal'facil'a. La juĝ'ist'ar'o tuj kompren'us, ke mi est'is nur la brak'o, sed vi la kap'o. Vi'a afer'o ne est'us pur'a, kamarad'o mi'a, tio'n mi al vi cert'ig'as. Pro tio mi ne tim'as, ke vi far'os tia'n mal'lert'aĵ'o'n. Mi ĵur'as, ke mi est'as tre kviet'a.

       Viktor'o mal'kontent'eg'e silent'is. La eks'kondamn'it'o est'is prav'a: li ten'is li'n en si'a'j ung'eg'o'j. dupont'o daŭr'ig'is:
— Aŭskult'u, linŝard'o, se mi erar'is, mi tio'n bedaŭr'as:
sed pri tio vi sol'a est'as kulp'a. Vi dev'as kompren'i, ke mi'n indiferent'ig'is met'i la infan'o'n ĉu en la urb'o'dom'o'n, ĉu en la preĝ'ej'o'n. Mi eĉ dir'os: ĝi'n met'i en la urb'o'dom'o'n est'us pli facil'e. Sed vi ne fid'is al mi. Vi nur don'is ordon'o'j'n, kies mi ne kompren'is ĉiam motiv'o'j'n kaj valor'o'n. Vi dir'is:” dupont'o, far'u ĉi tio'n; dupont'o, far'u tio'n ”. Mi obe'is.

       Se mi est'us kon'int'a vi'a'j'n ver'a'j'n intenc'o'j'n, mi est'us serv'int'a vi'n mult'e pli efik'ec'e, ĉar tiam mi labor'us ne kiel maŝin'o, sed kiel inteligent'ul'o. Mi kompren'is, ke vi vol'is plen'um'i venĝ'o'n, nask'i skandal'o'n. Pro tio, la lok'o plej taŭg'a est'is sen'diskut'ebl'e la preĝ'ej'o. Se vi est'us dir'int'a la motiv'o'j'n pro kiu'j vi dezir'is mal'ebl'ig'i la edz'in'ig'o'n de fraŭl'in'o de Prelong'o, mi est'us ag'int'a ali'manier'e.

       La eks'kondamn'it'o pov'is long'a'temp'e daŭr'ig'i si'a'n monolog'o'n, la kapitan'o ne li'n aŭskult'is. De la unu'a'j vort'o'j, Viktor'o kompren'is, ke la sen'taŭg'ul'o est'as tut'e prav'a. Li sufer'is, vid'ant'e ke li parol'is ĉu tro ĉu ne sufiĉ'e: tro, ĉar li trov'iĝ'is en la pov'o de dupont'o kun pied'o'j kaj pugn'o'j lig'it'a'j; ne sufiĉ'e, ĉar est'is li'a ne'plen'a konfes'o, kiu mal'sukces'ig'is la afer'o'n.

       Sed dupont'o ĉiam parol'is.

       — Ni ni'n ek'for'las'os, linŝard'o. Vi est'as mal'prav'a, mi'n koler'ig'ant'e. Vi pov'as nenio'n kontraŭ mi, ĉar perd'i mi'n est'as sam'temp'e perd'i vi'n. Mi kontraŭ'e pov'as kaŭz'i al vi mult'e da mal'feliĉ'aĵ'o'j. Oni renvers'as nur tio'n, kio star'as alt'e. Mi baldaŭ las'os mi'a'n patr'uj'o'n kaj ŝanĝ'os mi'a'n nom'o'n. Vi ne pov'os ag'i sam'manier'e, ĉar tio dis'romp'us vi'a'n profesi'o'n. Est'u cert'a ke, per seri'o da anonim'a'j leter'o'j ven'int'a'j de divers'a'j lok'o'j, la tut'a histori'o est'os kon'it'a, sen danĝer'o por mi. Nu, mal'jun'ul'o mi'a, bon'a'n ek'mov'o'n ! Tiu'n mon'o'n mi ver'e gajn'is. Mi vi'n serv'is konscienc'e. Se, en la fin'o mi far'is erar'o'n, la kulp'o est'as vi'a, sed ne mi'a.

       — Ni fin'u, respond'is mal'afabl'e la kapitan'o, kiu decid'iĝ'is rapid'e. Mi pag'os tamen vi'a'j'n dek mil frank'o'j'n por mi'n liber'ig'i el vi. Sed vi for'ir'os al Aŭstrali'o tuj.

       — Cert'e, ĉar tio est'as konsent'it'a.

       — Mi vi'n akompan'os por est'i cert'a, ke vi ne tromp'as mi'n. Nur sur la ŝip'o mi don'os al vi la mon'sum'o'n.

       — Ĉu vi intenc'us en'ŝip'ig'i mi'n ne pag'it'a'n ?

       — Ĉu vi mal'fid'as al mi ?

       — Mi re'send'as al vi la reciprok'o'n.

       — Ne diskut'u. Ĉu vi konsent'as ?

       dupont'o pri'pens'is: post silent'o:
— Ĉu la mon'o est'as tie ĉi ?

       Viktor'o montr'is paper'uj'et'o'n plen'a'n da bank'bilet'o'j.

       La okul'o'j de la mal'nobl'ul'o lum'is:
— Mi konsent'as, li respond'is.

       Dum la vesper'o mem, la du vir'o'j vetur'is al Dover, trans'ir'is Angl'uj'o'n plen'vapor'e kaj halt'is en liverpool.

       Ŝip'o mar'vetur'ont'a al melbourne star'is en la haven'o.

       Viktor'o pag'is la prez'o'n de la mar'vetur'ad'o por si'a amik'o, li'n akompan'is sur la ferdek'o'n kaj li'n for'las'is nur kiam la ŝraŭb'eg'o ek'mov'iĝ'is. Antaŭ kiam li mal'supr'e'n'ir'os en la bark'o'n li'n re'konduk'ont'a'n, la kapitan'o don'is al la rab'ist'o la prez'o'n por la krim'o, dezir'ant'e al li neniam'a'n re'vid'o'n. La ŝip'o fend'is la ond'o'j'n per si'a ŝip'naz'o, for'port'ant'e al la ali'a du'on'sfer'o la lert'a'n dupont'o'n ŝarĝ'it'a'n de la du'dek mil frank'o'j de la fil'o linŝard'o, pli'ig'it'a'j de la dek mil frank'o'j de Josefino.

       Kiam la kapitan'o re'ven'is Pariz'o'n, agrabl'a surpriz'aĵ'o li'n atend'is. Sur li'a skrib'o'tabl'o trov'iĝ'is ministr'a leter'o, sci'ig'ant'e li'n, ke li est'as nom'it'a komand'ant'o, kaj aparten'as nun al la Pariz'a garnizon'o. Do la humil'aĵ'o'j, kiu'j'n de ses monat'o'j li far'is antaŭ la alt'rang'a'j person'o'j, li'n pli util'is, ol la ne'protest'ebl'a'j hero'aĵ'o'j ĉiu'tag'e plen'um'it'a'j de li en Alĝeri'o.

       En la moment'o kiam dupont'o for'las'is Eŭrop'o'n, ne ĝi'n re'vid'ont'e, la duk'o de Blasan'o vek'iĝ'is el la long'a letargi'a dorm'ad'o, en kiu'n li'n ĵet'is la leg'ad'o de l’anonim'a leter'o.

       Kun la viv'o re'ven'is la memor'ec'o; kun la memor'o de l’est'int'ec'o re'nask'iĝ'is la profund'a ĉagren'o, kiu'n dev'ig'e ĝi est'is for'tir'ont'a kun si.

       — Kiel krim'a, pens'is la jun'ul'o, est'as ĉi tiu mizer'ul'in'o, kiu tiel mal'nobl'a'manier'e mi'n perfid'is, tro'uz'ant'e la blind'ec'o'n, en kiu'n mi'n ĵet'is la tro grand'a am'o al ŝi sent'it'a de mi. Nun la okul'mask'o ŝir'iĝ'as: mi ĉio'n kompren'as.

       Kie mi vid'is tro eg'a'n sent'em'o'n de delikat'ec'o, trov'iĝ'is nur pli'mult'ig'o da sin'gard'aĵ'o'j. Mi klar'ig'as nun kial ŝi vol'is mi'n for'ig'i el si'a'j rajd'promen'ad'o'j; kial ŝi mal'permes'is, ke mi est'u ĵaluz'em'a, cert'ig'ant'e, ke neniam mi dev'os dub'i pri ŝi'a parol'o, eĉ malgraŭ la ŝajn'o'j; kial ŝi tiel tim'is la unu'a'n prov'o'n de l’edz'in'iĝ'o, dum la vesper'o de l’edz'in'ig'o. Kaj nun mi est'as edz'iĝ'int'a, al'lig'it'a al tiu anĝel'frunt'a monstr'o per ne'romp'ebl'a lig'il'o; ŝi est'as rajt'ig'it'a al la port'o de mi'a nom'o; nur la mort'o pov'as ni'n dis'ig'i. La mort'o, li al'don'is, febr'e marŝ'ant'e en si'a ĉambr'o, jen est'as mi'a sol'a sav'rimed'o, jen la konsol'ont'o, la liber'ig'ont'o, la last'a rifuĝ'ej'o, la last'a esper'o.

       Ve ! van'e la duk'o incit'is si'a'n koler'o'n per la memor'o de tiu abomen'ind'a leter'o, li tiel am'is tiu'n ne'am'ind'a'n jun'ul'in'o'n, ŝi tiel plen'e kapt'ad'is li'a'n tut'a'n anim'o'n, ke malgraŭ li'a'j pens'ad'o'j, la mal'am'o ne pov'is en'ir'i en li'a'n kor'o'n. Ŝi'a perfid'o est'is evident'a, kaj skandal'a ŝi'a kondut'o; sed ne'vol'e li dub'is. Ĉu tiom da mal'hont'em'o, tiom da hipokrit'ec'o est'as ebl'a'j kun okul'o'j tiel dolĉ'a'j, kun frunt'o tiel ĉast'a ? Li pov'is far'i nur unu afer'o'n: for'kur'i, for'kur'i, ne re'vid'int'e tiu'n mal'respekt'ind'a'n vir'in'o'n, ne dir'int'e al ŝi adiaŭ. Ĉar se li vid'us ŝi'a'j'n larm'o'j'n flu'ant'a'j'n, li sent'as ke li ne hav'os plu la kuraĝ'o'n ŝi'n kulp'ig'i, eĉ, li pens'is ruĝ'iĝ'ant'e, ebl'e li hav'os la mal'kuraĝ'ec'o'n ŝi'n sen'kulp'ig'i.

       — Ha ! li ek'kri'is, kaŝ'ant'e si'a'n kap'o'n inter la man'o'j, ĉu ŝi est'as la ver'a kulp'ul'in'o ? Ĉu ne est'as mi kontraŭ'e, kiu dev'us pet'eg'i de ŝi pardon'o'n ? Ŝi viv'is feliĉ'a, rid'et'ant'e al la viv'o, vok'ant'e la am'o'n. Mi prezent'as mi'n al ŝi, aŭ prefer'e mi prezent'as al ŝi'a'j ge'patr'o'j van'a'n titol'o'n kaj riĉ'aĵ'o'j'n sen'util'a'j'n; sed sam'temp'e mi zorg'e mal'konfes'as tiu'n mal'san'o'n, kiu ruin'ig'as mi'a'n fart'o'n, kaj kiu dev'is for'pel'i de mi ĉiu'n esper'o'n al edz'ebl'ec'o, se mi est'us honest'a vir'o. La mal'humil'ec'o de la markiz'in'o mi'n akcept'as, sed la kor'o de ŝi'a fil'in'o mi'n rifuz'as: kaj mi est'as dev'ig'at'a konfes'i ke Matildo neniam est'is tromp'em'a. Instig'at'a sen'dub'e de antaŭ'sent'o, kiu dev'is mal'ferm'i mi'a'j'n okul'o'j'n, neniam ŝi don'is al mi sign'o'j'n de am'ec'o, kiu'n sen'taŭg'ul'o kiel mi ne pov'as inspir'i. Ha ! tiu pun'o est'as kruel'eg'a, sed merit'it'a. Ĉar mi taŭg'as por nenio, rest'as al mi nur unu rimed'o: mal'aper'i kaj ripar'i kiel ebl'e plej plen'e la mal'feliĉ'aĵ'o'j'n, kies mi est'as precip'a ag'ant'o.

       — laŭrent'o, li ek'kri'is, prepar'u la vojaĝ'kest'o'j'n. Ni el'ir'as tuj.

       — Ĉu vi ne re'vid'os ŝi'a'n duk'in'a'n Moŝt'o'n ?

       — Pri kia duk'in'o vi parol'as ? pet'is Gaston'o koler'ton'e.

       — Sed pri... sinjor'in'o vi'a patr'in'o, respond'is laŭrent'o iom ŝancel'iĝ'ant'e.

       — Mi prezent'os al ŝi mi'a'j'n respekt'aĵ'o'j'n, kaj inform'iĝ'os pri ŝi'a fart'o. Sed nek ŝi nek iu ajn dev'as kon'i mi'a'n decid'o'n.

       — Tre bon'e, vi'a Moŝt'o. Post unu hor'o ĉio est'os pret'a.

       Far'int'e al si'a patr'in'o vizit'o'n sen'interes'a'n kaj nur ĝentil'ec'a'n, Gaston'o el'ir'is. Van'e sinjor'in'o de Blasan'o pet'is de li la ver'o'n; ŝi'a'j demand'o'j rest'is sen'respond'a'j. Ŝi'a fil'o si'n en'ferm'is en kelk'a'j'n ne'preciz'a'j'n fraz'o'j'n.

       — Oni tro'grand'ig'is la grav'ec'o'n de l’okaz'int'aĵ'o: post kelk'e da temp'o, ĉio klar'iĝ'os.

       Kaj li for'ir'is kun si'a fidel'a laŭrent'o, ne dir'int'e adiaŭ al iu ajn inter la kastel'loĝ'ant'o'j.

       Ek'sci'int'e ke li'a bo'fil'o pli bon'e fart'as, ĉar li'n vid'is kelk'a'j serv'ist'o'j, la markiz'o ir'is post du hor'o'j al la ĉambr'ar'o de sinjor'o de Blasan'o. Li dezir'is hav'i kun li grav'a'n inter'parol'ad'o'n por kon'i li'a'j'n intenc'o'j'n. Ĉar neniu respond'is, li pens'is ke Gaston'o promen'ad'as por iom spir'ad'i la pur'a'n aer'o'n de la kamp'ar'o, kaj re'aper'os por la vesper'manĝ'o.

       — Kiam li'a duk'a Moŝt'o re'ven'os, li dir'is al la pord'ist'o, pet'u de li, ke li bon'vol'u en'ir'i en mi'a'n apartament'o'n, antaŭ kiam li si'n direkt'os al la si'a.

       Sed vesper'e, oni hav'is neniu'n sci'ig'o'n pri sinjor'o de Blasan'o aŭ pri li'a ĉambr'ist'o. Nur la morgaŭ'a'n maten'o'n, ekzamen'ant'e la leter'ar'o'n, sinjor'o de Prelong'o trov'is leter'o'n skrib'it'a'n de la man'o de li'a bo'fil'o, adres'it'a'n al Matildo, kaj port'ant'a'n tiu'n sur'skrib'o'n:
Al ŝi'a duk'in'a Moŝt'o de Blasan'o.

       — Nu, fil'in'o mi'a, li dir'is, prezent'ant'e al ŝi la kovert'o'n, jen est'as leter'o de vi'a edz'o. Ĉar la cirkonstanc'o'j est'as grav'eg'a'j, mi ne kred'as mi'n tro mal'diskret'a, pet'ant'e de vi, ke vi ĝi'n leg'u laŭt'e antaŭ mi.

       Kun larm'o'plen'a'j okul'o'j, Matildo dis'ŝir'is la kovert'o'n per man'o trem'ant'a, kaj leg'is:

    Sinjor'in'o.

    La sol'a afer'o far'ot'a de ĝentil'hom'o, en la situaci'o en kiu'n vi mi'n met'is, est'as la evit'o de ĉiu skandal'o difekt'ont'a li'a'n nom'o'n.

       Mi esper'as ke vi bon'vol'os imit'i mi'a'n sin'ten'ad'o'n, kaj ke vi ŝirm'os kontraŭ ĉia mal'pur'ig'o blazon'o'n iam glor'a'n, kiu est'as nun la vi'a.

       Mi'a fart'o jam tre mal'fort'a est'is tre ŝancel'it'a de la terur'a bat'o, kiu mi'n frap'is. Mi sent'as, ke la lig'il'o nur leĝ'a, kiu ni'n unu'ig'as, est'os baldaŭ romp'it'a.

       Pro tio mi al vi permes'as, kaj eĉ mi pet'as de vi, ke vi pri'zorg'u pri tiu infan'o, sen'kulp'a konsekvenc'o de la kulp'o far'it'a.

       Baldaŭ vi pov'os ĝi'n rajt'ig'i, edz'in'iĝ'int'e kun ĝi'a patr'o.

       Ĉar ni ne ni'n re'vid'os, mi profit'as tiu'n cirkonstanc'o'n, por send'i al vi etern'a'n adiaŭ'o'n.

       BlasanO.

       La jun'a vir'in'o pov'is tre mal'facil'e daŭr'ig'i ĝis la fin'o la leg'ad'o'n de tiu mal'varm'eg'a leter'o, en kiu sent'iĝ'is ne're'vok'ebl'a decid'o.

       — Ha ! ek'kri'is la markiz'o, li ankaŭ kred'as al la kulp'o far'it'a. Tiu vort'o en ĝi trov'iĝ'as tut'liter'e skrib'it'a. Kio'n vi far'os por li'n sen'erar'ig'i ? Kio'n vi respond'os, fil'in'o mi'a ?

       Fal'int'e sur apog'seĝ'o'n, kun kap'o inter si'a'j man'o'j, Matildo plor'eg'is.

       — Ĉu vi mi'n aŭd'is ? Se vi ne est'as kulp'a, tamen vi ne pov'as las'i vi'a'n honor'o'n minac'at'a'n de tia dub'o.

       — Ĉu mi pov'as respond'i io'n ajn ? Mi est'as en'volv'at'a en ret'o de ŝajn'a'j pruv'o'j, kies romp'o ne est'as far'ebl'a de mi. Mi dir'as nur unu vort'o'n: mi est'as sen'kulp'a. Tiu anonim'a leter'o est'as mal'nobl'eg'a kalumni'o. Pli mal'fru'e ia ver'o eksplod'os. Tiu'j, kiu'j mi'n kulp'ig'as hodiaŭ, kaj vi mem inter la unu'a'j, mi'a patr'o, hont'os pro si'a'j mal'just'a'j suspekt'o'j. Kiam sonor'os la hor'o de la re'honor'iĝ'o, la mal'lum'a mister'o, kiu nokt'ig'as mi'a'n viv'o'n, far'iĝ'os propr'a'mov'e lum'a, kaj pro tio mi ne bezon'os el'parol'i eĉ unu vort'o'n.

       Kaj si'n en'ferm'int'e en sovaĝ'a'n silent'o'n, Matildo ne respond'is plu al la pet'ant'a'j demand'o'j de la markiz'o.

       — Nu, li dir'is, mi vid'as, ke mi ricev'os nenio'n. Ni esper'u, ke vi'a patr'in'o est'os pli feliĉ'a aŭ pli lert'a.

       Apenaŭ sinjor'o de Prelong'o ferm'is la pord'o'n mal'antaŭ si, tuj la jun'a duk'in'o si'n ĵet'is sur si'a'n preĝ'o'seĝ'o'n, antaŭ la elefant'ost'a krucifiks'o al ŝi don'it'a de valentin'o.

       — Di'o mi'a, ŝi ek'kri'is, tord'ant'e si'a'j'n brak'o'j'n, kio'n far'i ?

       kio'n dir'i ? inspir'u mi'n, Sinjor'eg'o. Se valentin'o est'as mal'viv'a, ĉu ŝi'a mort'o ne mi'n liber'ig'as el mi'a ĵur'o ? Mi'a mal'feliĉ'a amik'in'o ced'is al la ebri'ec'o de l’am'o: mi ne vol'as ŝi'n juĝ'i; sed fin'e ĉu est'as mi, kiu dev'as toler'i la sekv'o'j'n de ŝi'a'j ag'o'j ? Kaj Gaston'o, tiu am'em'a kaj delikat'em'a amik'o, kiu est'as mort'ant'a pro ĉagren'o, ĉu mi ne pov'as re'don'i al li la feliĉ'ec'o'n, dir'ant'e:” La ŝajn'o'j star'as kontraŭ mi; sed jen est'as la ver'o.”
Dum kelk'a'j minut'o'j Matildo rest'is sen'mov'a, kaŝ'ant'e en si'a'j man'o'j si'a'n vizaĝ'o'n kovr'it'a'n de larm'o'j.

       — Sed se mi'a edz'o ne mi'n kred'as ? ŝi ĝem'is re'lev'iĝ'ant'e; ĉar valentin'o for'port'is kun si ĉiu'j'n pruv'o'j'n. Tiam mi est'os far'int'a sen'util'a'n ĵur'romp'o'n, kiu venen'ig'os la rest'aĵ'o'n de mi'a viv'o. Ne, ne; io dir'as al mi ke mi'a amik'in'o ne est'as mal'viv'a. Ni ni'n re'vid'os, pri tio mi est'as cert'a.

       Mi kon'as ŝi'a'n kor'o'n: ŝi ne ŝancel'iĝ'os kaj si'n mal'sav'os, por mi'n sav'i. Tiam mi est'os re'honor'ig'it'a, ne ŝi'n perfid'int'e. Di'o mi'a, ŝi al'don'is kun religi'a fervor'o, pardon'u mi'n, ĉar mi unu minut'o'n ŝancel'iĝ'is inter mi'a feliĉ'ec'o kaj mi'a dev'o. Vi mi'n sub'ten'is en moment'o kiam mi est'is ek'fal'ont'a. Dank'e, dank'e, ĉar vi ne mi'n for'las'is. Nun mi est'as fort'a; mi respekt'os mi'a'n ĵur'o'n, mi ne parol'os.

       En tiu moment'o, la markiz'in'o en'ir'is en la ĉambr'o'n de si'a fil'in'o:
— Vi'a patr'o, ŝi dir'is, sci'ig'as mi'n ke Gaston'o al vi skrib'is, antaŭ kiam li el'ir'is el la kastel'o. Pli'e, instig'it'e de strang'a kaj ne'kompren'ebl'a sent'o, li dezir'as ke vi pri'zorg'u pri tiu mal'ben'it'a infan'o, kiu kaŭz'is ĉiu'j'n ni'a'j'n mal'feliĉ'aĵ'o'j'n. Kio'n vi intenc'as far'i ?

       — Obe'i li'a'j'n konsil'o'j'n, kiu'j'n mi konsider'as kiel ordon'o'j'n.

       — Vi ne parol'as serioz'e.

       — Patr'in'o mi'a, kiel ĉiu'j'n ali'a'j'n Gaston'o'n erar'ig'as la ŝajn'o'j. Sed li'a leter'o est'as ĝentil'hom'a kaj nobl'a kiel li'a karakter'o. En tiu sol'a cirkonstanc'o, li est'as direkt'ont'a mi'a'n kondut'o'n: nu, mi vol'as ag'i kiel obe'em'a edz'in'o, kaj al li montr'i, ke por mi li'a'j parol'o'j eĉ la plej mal'grav'a'j en'hav'as ĉiu'j grand'a'n grav'ec'o'n.

       — Vi kompromit'os vi'n sen'util'e. Vid'ant'e, ke vi pri'zorg'as pri tiu infan'o, tiu'j, kiu'j dub'as ankoraŭ far'iĝ'os konvink'it'a'j.

       — Kio'n far'as al mi la opini'o de indiferent'ul'o'j ? ek'kri'is la jun'a vir'in'o per ton'o mal'dolĉ'a, dum tiu'j, kiu'j'n mi am'as, ne fid'as plu al mi. Mi'a viv'o est'as romp'it'a por ĉiam. Akcept'ant'e tiu'n et'ul'o'n, mi'a konscienc'o dir'as al mi, ke mi far'as bon'a'n ag'o'n. Jes, est'as Di'o mem, kiu ĝi'n met'is sur mi'a'n voj'o'n. Kiam ĉiu'j hom'o'j mi'n for'ĵet'os kiel mal'hont'em'a'n vir'in'o'n, kiam mi vid'os for'flug'int'a la amik'ec'o'n de ĉiu'j, kiu'j mi'n ĉirkaŭ'as, li star'os tie ĉi, la kompat'ind'a sen'kulp'ul'et'o, por mi'n dev'ig'i al la daŭr'ad'o de la viv'o, por mi'n am'i, mi'n sub'ten'i, kaj mi'n konsol'i.

       — Mal'dank'ul'in'o, murmur'is sinjor'in'o de Prelong'o kun larm'o'j en la okul'o'j, vi forges'as vi'a'n patr'in'o'n.

       — Est'as ver'e, patr'in'o; pardon'u mi'n. Kiam oni sufer'as, oni est'as mal'just'a. Vi est'as bon'a; mi tio'n sci'as. Sed vi est'os dev'ig'it'a far'i kiel la ali'a'j; kaj vi mi'n suspekt'os.

       — Neniam, Matildo; aŭd'u mi'n, neniam.

       La sam'a'n tag'o'n, la jun'a duk'in'o al'ir'is al sinjor'o benojt'o.

       Ŝi tre zorg'e ekzamen'is la infan'o'n for'las'it'a'n, re'kon'is ke li est'as ver'e la fil'o de valentin'o, dank’al la ruĝ'a makul'o trov'iĝ'ant'a mal'antaŭ li'a dekstr'a orel'o, kaj pet'is de la mal'jun'a pastr'o, ke li bon'vol'u ven'i kun ŝi en la preĝ'ej'o'n por li'n bapt'i. Kompren'ebl'e ŝi far'iĝ'is li'a bapt'o'patr'in'o, elekt'is kiel bapt'o'patr'o'n la patr'o'n raken'o'n, ĉar li hazard'e trov'iĝ'is tie ĉi, kaj nom'is Valent'o si'a'n et'a'n protekt'it'o'n, memor'e de li'a patr'in'o. Post'e ŝi re'ven'is mal'gaj'a kaj sol'a al la kastel'o; ĉar nek la markiz'o, nek la markiz'in'o vol'is rajt'ig'i per si'a ĉe'est'o fil'ig'o'n, kiu'n ili mal'aprob'is.

       — Ha ! pens'is la jun'a vir'in'o, en mi'a mal'feliĉ'o mi dev'as opini'i mi'n feliĉ'et'a, ĉar Gaston'o dezir'as, ke mi pri'zorg'u pri tiu infan'o. Ŝajn'e mi li'n obe'as; kaj tio aranĝ'as ĉio'n.

       Plend'ind'a ĉarm'ul'et'o, ŝi al'don'is, direkt'ant'e al la fil'o de si'a amik'in'o rigard'o'n plen'a'n da am'ec'o, ĉar vi'a ver'a patr'in'o mal'aper'is, neces'e est'as, ke vi re'trov'u ali'a'n. La mal'bon'ec'o kaj la mal'am'o mi'n elekt'is kiel anstataŭ'ant'in'o'n.

       La gant'o'n, kiu'n oni ĵet'as al mi, mi akcept'as sen'tim'e.

       Mi'a'j kalumni'ant'o'j mir'os, vid'ant'e, ke mi ili'n kontraŭ'batal'as kaj ne konfes'as mi'a'n mal'venk'o'n.

       Najbar'in'o, kiu ĵus est'is perd'int'a pro krup'o infan'o'n sam'aĝ'a'n ol Valent'o'n, bon'vol'is far'iĝ'i li'a nutr'ist'in'o: kaj la kastel'o de Prelong'o hav'is nov'a'n loĝ'ant'o'n, la pli mal'grand'a'n, sed ne la mal'pli bru'ant'a'n.

       Tamen la tim'o'j de la markiz'in'o rapid'e real'iĝ'is.

       La tag'o'n mem de la bapt'o, kiam oni vid'is en la vilaĝ'o, ke la duk'in'o de Blasan'o el'ir'as el la preĝ'ej'o kun Josefino port'ant'a la infan'o'n, grup'o'j form'iĝ'is sur la plac'o.

       Dum la an'ar'o inter'parol'ad'is, ĝi unu'e nur mok'em'a iom post iom far'iĝ'is mal'bon'vol'a.

       Super la konfuz'a zum'ad'o de apart'a'j babil'ad'o'j super'is la akr'a voĉ'o de blagard'o, feliĉ'a ĉar li kolekt'is ĉirkaŭ si rond'o'n da aŭd'ant'o'j.

       — Nu, ĉu mi est'is prav'a, antaŭ dek'unu monat'o'j. Vi memor'as, ke oni parol'is pri histori'o de lup'o.

       — Kiam oni parol'as pri lup'o, inter'romp'is sentenc'e grosklaŭd'o, oni vid'as ĝi'a'n...

       — Jes, ni kon'as la sekv'o'n. He ! he ! ĉu vi kred'as ke ŝi ĝi'n vid'is, tiu hipokrit'ul'in'o ?

       — Kio'n do ŝi vid'is ?

       — Sed la lup'o'n, je Di'o ! respond'is blagard'o, sku'ad'it'a de gras'a rid'eg'o.

       Por re'ven'i al si'a kaleŝ'o, la duk'in'o est'is dev'ig'at'a tra'ir'i tiu'j'n grup'o'j'n, kiu'j for'iĝ'is antaŭ ŝi, kvazaŭ ŝi est'is frap'it'a de komunik'ebl'a mal'san'o. Iam Matildo est'is mal'fier'a kaj modest'a; sed hodiaŭ, mal'tim'em'a ĉar ŝi est'as sen'kulp'a, ŝi hav'is la mien'o'n mal'humil'a'n kaj majest'a'n de reĝ'in'o.

       Ne'rid'em'a, kun frunt'o alt'ig'it'a, ŝi pas'is, sent'ant'e al ŝi direkt'at'a'j tiu'j'n kulp'ig'ant'a'j'n okul'o'j'n, diven'ant'e tiu'j'n mal'bon'a'j'n parol'o'j'n, kiu'j re'komenc'is pli akr'e kiam la kaleŝ'o est'is el'ir'int'a.

       — Ĉu tio ne est'as hont'ind'e ? daŭr'ig'is blagard'o. Ŝi hav'as ŝajn'o'n de princ'in'o. Ŝi ni'n prem'eg'us, ne eĉ pet'ant'e de ni sen'kulp'ig'o'n. Tamen nenio rajt'ig'as, ke ŝi si'n montr'u tiel fier'a. La duk'o ek'vid'as, ke li'a ĉast'a fianĉ'in'o tre bon'e si'n sen'ig'as da li. Li ne est'as kontent'a, tiu vir'o; tio kompren'iĝ'as: tiam li for'las'as si'a'n meti'o'n de edz'o. Tuj la fraŭl'in'o, liber'a kaj pov'ant'e ag'i laŭ si'a bon'vol'o, re'pren'as si'a'n et'ul'o'n. Ĉar ŝi ne pov'as konfes'i, ke ŝi est'as li'a patr'in'o, ŝi ali'form'iĝ'as en bapt'o'patr'in'o'n por est'i rajt'ig'it'a, pri'zorg'ant'e pri li.

       — Ĉu ŝi'n vid'ant'e oni pov'is suspekt'i tio'n, dir'is unu el ĉe'est'ant'o'j. Ŝi hav'is mien'o'n tiel sen'kulp'a'n, tiel simpl'anim'a'n.

       — Ho ! mal'grand'ul'o mi'a, ĉiam mi mal'fid'is al tia'j ŝajn'o'j, mi: kaj vi vid'as ke mi est'is prav'a.

       Dum ok tag'o'j, la fil'ig'o de Valent'o far'iĝ'is la sol'a tem'o de ĉiu'j vilaĝ'a'j inter'babil'ad'o'j. Ĉiu est'is tiel plen'e konvink'it'a, ke la duk'in'o est'as la ver'a patr'in'o de l’infan'o met'it'a en la preĝ'ej'o'n, ke neniu voĉ'o laŭt'iĝ'is por protest'i.

       Tamen Raŭl'o, dezir'ant'e kon'i la ver'o'n per ĉiu'j ebl'a'j rimed'o'j, daŭr'ig'is kaŝ'e si'a'n inform'iĝ'o'n.

       Antaŭ si'a edz'in'o, antaŭ ĉiu'j ali'a'j apud'ul'o'j, li ŝajn'is konvink'it'a, ke la anonim'a leter'o est'as mal'nobl'a kalumni'o; sed fund'e de si'a anim'o li dub'is. Unu maten'o'n, li ven'ig'is josef'o'n.

       — Kiam vi akompan'is mi'a'n fil'in'o'n, antaŭ ŝi'a edz'in'iĝ'o, li dir'is, ĉu vi tut'e plen'um'is mi'a'j'n ordon'o'j'n ? Ĉu neniam vi las'is ŝi'n ?

       Josefo kompren'is kie'n la markiz'o vol'as al'ven'i. Dank’al si'a lake'a ne'tromp'ebl'a flar'o, li sent'is ke li'a jun'a mastr'in'o ne ĉef'as plu en la kastel'o. Pro tio, li decid'is, ke li si'n turn'os al la estr'o.

       — Cert'e, vi'a Moŝt'o, li respond'is, escept'e kiam ŝi'a fraŭl'in'a Moŝt'o ordon'is, ke mi ŝi'n atend'u en Blaz'urb'o, dum ŝi vizit'is sol'a mal'san'ul'o'n en la apud'aĵ'o'j.

       — Ha ! fraŭl'in'o de Prelong'o mal'permes'is, ke vi ŝi'n sekv'u.

       — Jes, vi'a Moŝt'o, ĉiu'du'tag'e. Mi ne kred'as, ke mi mal'bon'e ag'is, obe'ant'e.

       — Ĉu mi riproĉ'as vi'n ? respond'is Raŭl'o per mal'humil'a ton'o. Mi ne vi'n kulp'ig'as, kontraŭ'e. Se mi'a fil'in'o don'is al vi tia'n ordon'o'n, sen'dub'e por far'i tio'n ŝi hav'is motiv'o'j'n, kiu'j'n mi aprob'as. Vi pov'as el'ir'i.

       — Do, dir'is la mal'feliĉ'a patr'o, kiam la lake'o est'is el'ir'int'a, malgraŭ mi'a'j pen'o'j por trov'i mal'kun'iĝ'o'n, mi est'as dev'ig'at'a konfes'i, ke ĉio bedaŭr'ind'e tro bon'e kun'iĝ'as. Antaŭ dek'du monat'o'j, vir'o, kiu'n mi kred'as est'i la kapitan'o linŝard'o, est'as trov'it'a kuŝ'ant'e en la ĝarden'o, du'on'e sufok'it'a de Ŝaf'o. De kiu lok'o li ven'is ? Evident'e de la dom'et'o, kies Matildo sol'a hav'as ŝlos'il'o'n; ĉar tiu ruin'aĵ'o est'is lum'ig'it'a kaj ornam'it'a per flor'o'j. La aŭtor'o de la leter'o tio'n alud'as, laŭ termin'o'j tre preciz'a'j; kaj mi est'as dev'ig'at'a re'kon'i ke li est'as sen'erar'e sci'ig'it'a. De tiu moment'o, Matildo pen'as per ĉiu'j ebl'a'j rimed'o'j prokrast'i si'a'n edz'in'iĝ'o'n, pretekst'ant'e la fart'o'n de la patr'in'o de Gaston'o. Mal'bon'a'j pretekst'o'j, kiu'j'n mi konsider'is kiel kapric'o'j'n de infan'in'o tro am'at'a. Dum tiu temp'o ŝi ĉiu'du'tag'e rajd'promen'ad'as al lok'o al kiu ŝi ne kun'konduk'as josef'o'n. Kiu'n ŝi ir'as vizit'i ? Mal'san'ul'o'n, ŝi dir'as al si'a lake'o; tio est'as malv'er'a, ĉar ŝi'a patr'in'o li'n est'us kon'int'a. Sekv'e tiu mal'san'ul'o pov'as est'i nur... am'ant'o.

       El'parol'ant'e tiu'n vort'o'n, sinjor'o de Prelong'o sent'is ke mal'varm'a ŝvit'o flu'as sur li'a dors'o. Tamen li'a pens'o daŭr'ig'is si'a'n ir'ad'o'n. Subit'e, en dat'o koincid'ant'a akurat'e kun la natur'a temp'o'lim'o, ŝi'a fil'in'o bezon'as ir'i Pariz'o'n por far'i religi'a'n en'ferm'iĝ'o'n. Li permes'as ŝi'a'n el'ir'o'n.

       Post du tag'o'j, li re'trov'as, en la profund'eg'aĵ'o en kiu'n mal'aper'is la kamuŝ'a dom'o, ŝi'n al'kroĉ'it'a'n sur la krut'aĵ'o.

       Ŝi est'is vund'it'a tiel mal'feliĉ'e ke, laŭ la rakont'o, ŝi'a sen'kulp'ec'o ne est'us plu pruv'ebl'a. Pli'e ŝi'a nutr'ist'in'o est'is mal'nov'a akuŝ'ist'in'o. Tiam al'ven'as tiu infan'o, kiu'n ŝi fil'ig'as por pli bon'e cert'ig'i ĉiu'j'n suspekt'o'j'n.

       — Nu, murmur'is la mal'feliĉ'a patr'o, ŝi est'as kulp'a; ne est'as ebl'a ia dub'o. Ne'i pli long'a'temp'e est'us ne'i la evident'ec'o'n.

       Sed tiam kiu est'is la de'log'ant'o ? Tie ankoraŭ la ŝancel'iĝ'o est'as ne'ebl'a. La kapitan'o, kiu'n per si'a leter'o sinjor'o de Prelong'o vund'is ne'ripar'ebl'e, vol'is si'n venĝ'i. Li si'n prezent'is al ŝi kun la tut'a al'log'o ĉirkaŭ'ant'a la jun'ec'o'n, la uniform'o'n kaj milit'ist'a'n glor'o'n tre mal'oft'a'n ĉe vir'o tiel jun'a. La mal'feliĉ'a infan'in'o fal'is. Ebl'e ŝi promes'is la edz'in'iĝ'o'n kaj post'e re'pren'is si'a'n promes'o'n. Vid'ant'e tia'n perfid'o'n, la koler'o venk'is ĉe Viktor'o ĉiu'j'n ali'a'j'n sent'o'j'n, kaj li'n instig'is al la plen'um'o de tiu mal'nobl'a ag'o, mal'ind'a de grand'kor'a vir'o kaj precip'e de oficir'o.

       Subit'e la frunt'o de la markiz'o mal'sulk'iĝ'is. Ĝoj'a fajr'er'o moment'e lum'ig'is al la mal'gaj'ec'o de li'a vizaĝ'o. Dub'o nask'iĝ'is.

       — Morgaŭ, li pens'is, mi est'os sci'ig'it'a.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, pretekst'ant'e ne'grav'aĵ'o'n, Raŭl'o vetur'is Pariz'o'n, kaj si'n direkt'is al la loĝ'ej'o de fam'a akuŝ'ist'o.

       — Doktor'o, li dir'is, la tem'o pri kiu mi vol'us vi'n demand'i est'as nur teori'a. Mi do pet'as de vi, ke vi ne est'u tro mir'ig'it'a pro la strang'ec'o de mi'a'j demand'o'j.

       La kirurg'o si'n klin'is.

       — Ĉu vir'in'o pov'as rajd'i ĝis la last'a'j tag'o'j de si'a graved'ec'o, kaj tamen ne far'iĝ'i mal'san'a pro tio ?

       — Tia gimnast'ik'o est'us cert'e tut'e mal'prudent'a kaj tre danĝer'a; sed scienc'e la afer'o ne est'as ne'ebl'a.

       — Ha ! respond'is Raŭl'o, per ĉagren'eg'a ton'o. Nun, du'a'n demand'o'n. Ĉu en la Scienc'o trov'iĝ'as okaz'o'j en kiu'j graved'ec'o est'is tiel perfekt'e kaŝ'it'a, ke neniu pov'is ĝi'n suspekt'i ?

       — Tio est'as escept'a: tamen mi kon'as kelk'a'j'n ekzempl'o'j'n. Antaŭ'ne'long'e eĉ mi est'is vok'it'a por kurac'i jun'a'n vir'in'o'n, kiu tut'e ne'sci'is, ke ŝi trov'iĝ'as en tiu stat'o. Nenio est'is prepar'it'a por akcept'i la nov'nask'it'o'n. Ĉar la person'o pri kiu mi parol'as est'as rajt'a edz'in'o tre honest'a, jam patr'in'o de unu knab'o kaj de unu knab'in'o, ŝi hav'is neniu'n profit'o'n en tromp'o al si'a'j famili'an'o'j. Est'as ŝi mem kiu est'is tromp'it'a.

       — Mi dank'as vi'n, doktor'o.

       — Jen est'as ankoraŭ dram'o, kiu okaz'as en famili'o, murmur'is la kurac'ist'o, kiam Raŭl'o est'is el'ir'int'a.

       Tiu'foj'e la markiz'o ne dub'is plu. Moment'e li tim'is erar'ig'o'n. Sed la respond'o'j sen'profit'a'j kaj scienc'a'j de tiu kirurg'o, kiu ne kon'as li'n, cert'ig'is li'a'j'n tim'ad'o'j'n.

       Pro tio, kiam dum la vesper'o li kon'ig'is al la markiz'in'o la rezultat'o'j'n pri la inform'iĝ'o de li prov'it'a, kaj la cert'ig'o'n bedaŭr'ind'e akir'it'a'n de li, li sent'is si'n mir'eg'ig'it'a per tiu ek'kri'o de esper'o kaj de fid'o, kiu'n ek'puŝ'is la patr'in'o de Matildo.

       — Raŭl'o, ŝi dir'is, mi tiel fid'as al la honest'ec'o de mi'a fil'in'o, ke kiam eĉ ŝi konfes'us, mi ne kred'us ŝi'n.

       Unu monat'o jam flu'is de kiam fraŭl'in'o de Prelong'o far'iĝ'is duk'in'o de Blasan'o. La patr'in'o de Gaston'o for'ir'is.

       La komun'a viv'o re'komenc'is kiel antaŭ'e. Sed tiu pac'o kiu ŝajn'e reg'is en la kastel'o est'is mal'sincer'a. La markiz'o, cert'a pri la mal'honor'o de Matildo, montr'iĝ'is pri ŝi tre'eg'e mal'varm'a. La markiz'in'o mult'e sufer'is pri tiu mal'konsent'o; sed ŝi ne pov'is riproĉ'i si'a'n edz'o'n. Ŝi tro bon'e kompren'is kiel est'is potenc'a'j la fundament'o'j sur kiu'j'n Raŭl'o apog'is si'a'j'n kulp'ig'o'j'n. Kvankam ŝi tut'e mal'konsent'is kun li, ŝi est'is dev'ig'at'a konfes'i, ke ŝi'a kred'o ripoz'as sur nenia decid'a pruv'o, kaj est'as sub'ten'it'a nur de tiu ne'logik'a antaŭ'sent'o, kiu direkt'as la kor'o'j'n de patr'in'o'j.

       Pri la duk'in'o, ŝi ŝajn'is tra'ir'i la viv'o'n kiel dorm'promen'ant'in'o kiu rond'ir'as profund'eg'aĵ'o'n, ne ĝi'n vid'ant'e.

       Ferm'int'e obstin'e si'a'j'n okul'o'j'n kaj si'a'j'n orel'o'j'n, ŝi vid'is, ŝi aŭd'is nenio'n, kaj hav'is nur unu cel'o'n, la vart'o'j'n don'ot'a'j'n al si'a fil'ig'a infan'o.

       La mal'grand'a Valent'o kresk'is mir'e, far'iĝ'ant'e gras'a kaj muskol'hav'a.

       Sol'a en tiu mal'gaj'a dom'o, li rid'et'is al la viv'o. Kelk'a'foj'e Matildo li'n pren'is sur si'a'j'n genu'o'j'n, li'n long'a'temp'e rigard'ad'is serĉ'ant'e, ĉu ŝi ne el'trov'os simil'ec'o'n kun fraŭl'in'o de Savinako. Sed sur la mov'em'a'j trajt'o'j de la knab'et'o, tiu impres'o daŭr'is nur kiel fajr'er'o. Kelk'a'foj'e sinjor'in'o de Blasan'o ek'salt'is. Per gest'o, per rid'et'o, la fil'o de valentin'o tiel preciz'e re'memor'is al ŝi ŝi'a'n amik'in'o'n, ke ŝi kred'is ŝi'n re'vid'i tia, kia ŝi iam ŝi'n kon'is. Post unu sekund'o, ŝi re'trov'is nur tiu'n ĉarm'a'n komun'ec'o'n special'a'n al la jun'a'j infan'et'o'j.

       — Tamen, ŝi dir'is, se post kelk'a'j jar'o'j li simil'as si'a'n patr'in'o'n, dev'ig'e ĉiu'j, kiu'j mi'n ĉirkaŭ'as, re'kon'os la mal'ver'ec'o'n de si'a'j kulp'ig'o'j. Tie kuŝ'as la sav'ad'o; de tie de'ven'os mi'a re'honor'ig'o.

       Subit'e terur'a nov'aĵ'o al'ven'is al la kastel'o. Sinjor'o de Blasan'o est'is trov'it'a mal'viv'a sur la tapiŝ'o de si'a ĉambr'o.

       Ĉiu'j ŝajn'o'j kred'ig'is al mem'mort'ig'o. La serv'ist'o, kiu anstataŭ'is laŭrent'o'n al'ir'int'a'n al la lit'o de si'a mort'ant'a patr'in'o, van'e prov'is re'viv'ig'i la duk'o'n. La kurac'ist'o tuj al'vok'it'a nur pov'is konstat'i la mort'o'n. La telegram'o al'don'is ke la patr'in'duk'in'o, sci'ig'it'a tro mal'delikat'e de mal'lert'a amik'o, est'is tiel fort'e frap'it'a de tiu ne'atend'it'a bat'eg'o, ke ŝi est'as mal'san'eg'a. Oni eĉ mal'esper'as pri ŝi'a re'san'iĝ'o.

       Kiam li re'ven'is al la Blasan'a kastel'o, la duk'o hav'is nur unu ide'o'n: si'n liber'ig'i el ekzist'ad'o, kiu pez'as sur li'n, for'kur'i al tiu rifuĝ'ej'o en kiu oni ne sufer'as plu. Sed tiu pere'ig'a projekt'o est'is ne'efektiv'ig'ebl'a tiel long'e kiam laŭrent'o tie trov'iĝ'os. Ĉar tiu fidel'a serv'ist'o ne li'n for'las'is eĉ unu sekund'o'n, li'a ĉe'est'o ne'ebl'ig'is la plen'um'ad'o'n de tiu dezir'o. Tial ke la duk'o ne pov'is li'n for'ig'i kaj sam'temp'e ne nask'i suspekt'o'j'n, li atend'is ke okaz'o prezent'iĝ'u.

       Gaston'o neniam port'is si'a'n barb'o'n. Ia'n maten'o'n dum li'a ĉambr'ist'o li'n raz'is, la duk'o kred'is rimark'i ke la vizaĝ'o de laŭrent'o ŝajn'as pli mal'gaj'a ol kutim'e.

       — Kio'n do vi hav'as, bon'ul'o mi'a, kun vi'a en'ter'ig'a vizaĝ'o ?

       — Ho ! vi'a Moŝt'o, mi est'as tre mal'feliĉ'a.

       — Kial ?

       — Mi ĵus ricev'is leter'o'n, kiu sci'ig'as mi'n, ke mi'a patr'in'o est'as tre mal'san'a.

       — Plend'ind'a fraŭl'o ! Kial vi ne jam el'ir'is ?

       — Vi'a Moŝt'o bon'e sci'as, ke mi ne pov'as li'n for'las'i.

       — Ho ! por kelk'a'j tag'o'j ! Ceter'e en tiu moment'o mi fart'as sufiĉ'e bon'e.

       — Se dum mi'a for'est'o akcident'o ia al'ven'us al vi'a Moŝt'o, neniam mi sen'kulp'ig'us mi'n pro tio.

       — Vi tro'grand'ig'as la grav'ec'o'n de mi'a stat'o. Kiam mi hav'is fort'eg'a'n kriz'o'n, kelk'a'foj'e tri monat'o'j pas'as antaŭ kiam la ven'ont'a mi'n dolor'as; kaj la last'a okaz'is antaŭ'ne'long'e.

       — Mi tio'n sci'as, vi'a Moŝt'o; sed mi tim'as.

       — Vi est'as tiel sin'don'em'a al mi, ke mi ag'us ego'ism'e, tro'uz'ant'e vi'a'n amik'ec'o'n. Mi ne konsent'as pri tio. Vi tuj el'ir'os. Baptist'o vi'n anstataŭ'os.

       — Tamen, vi'a Moŝt'o.

       — Sufiĉ'e, laŭrent'o; mi parol'is.

       Dum la tag'mez'o mem, la bon'eg'a serv'ist'o supr'e'n'ir'is en vagon'o'n, kaj sinjor'o de Blasan'o ek'kri'is:
— Fin'e mi hav'os kelk'a'j'n hor'o'j'n da liber'ec'o.

       Dum la vesper'o, dir'int'e al si'a patr'in'o adiaŭ'o'n pli am'plen'a'n ol kutim'e, la duk'o en'ir'is en si'a'n ĉambr'o'n.

       — Baptist'o, li dir'is al si'a nov'a ĉambr'ist'o, vi pov'as en'lit'iĝ'i. Se mi bezon'os vi'n, mi vi'n al'vok'os.

       Rest'int'e sol'a, Gaston'o sid'iĝ'is antaŭ si'a'n skrib'o'tabl'o'n, skrib'is du leter'o'j'n, unu al si'a patr'in'o, unu al Matildo, ili'n sigel'is kaj post'e ili'n en'ferm'is en komun'a'n kovert'o'n, kun tiu sur'skrib'o.

       Don'ot'a post mi'a mort'o al mi'a patr'in'o, ŝi'a Blasan'a Moŝt'o.

       Tio'n far'int'e, li si'n direkt'is al ĉifon'uj'o, lok'it'a inter du fenestr'o'j, kaj el'ig'is el ĝi bel'et'a'n revolver'o'n ornam'it'a'n de elefant'ost'a pren'il'o arĝent'e gravur'it'a. Cert'iĝ'int'e ke la arm'il'o est'as ŝarg'it'a, li apog'is sur si'a'n tempi'o'n la ekstrem'aĵ'o'n de la tub'o.

       Sed prem'ont'e la ĉan'o'n li'a'j fingr'o'j est'is agit'it'a'j de trem'ad'o tiel konvulsi'a, ke la jun'ul'o est'is dev'ig'at'a halt'i.

       — Ho ! li ek'kri'is, mal'ben'it'a korp'aĉ'o, kiu ne vol'as obe'i mi'a'n vol'ec'o'n ! Kiam do tiu'j mizer'a'j nerv'o'j kviet'iĝ'os ?

       Li met'is la revolver'o'n sur la tabl'o'n. Post kvin minut'o'j li ĝi'n re'pren'is, pen'ant'e re'komenc'i si'a'n mort'ig'a'n ag'o'n. Sed tuj kiam Gaston'o sent'is sur si'a haŭt'o la mal'varm'ec'o'n de la metal'o, tuj la trem'ad'o re'nask'iĝ'is pli fort'a ol antaŭ'e. Ĝi est'is la instinkt'o al la konserv'ad'o kiu re'aper'is kaj kontraŭ'batal'is la vol'ad'o'n de la jun'a duk'o.

       — Se mi prem'us la ĉan'o'n en la stat'o en kiu mi trov'iĝ'as, li pens'is, mi mal'traf'us mi'n. La bru'o de l’eksplod'o al'kur'ig'us Baptist'o'n. Por ke mi ne re'komenc'u, mi'a terur'it'a patr'in'o mi'n gard'ig'us, kiel ŝi jam far'is, ĉiu'foj'e kiam mi prov'is mi'n liber'ig'i el la ŝarĝ'eg'o de tiu mal'am'ind'a viv'o.

       Sinjor'o de Blasan'o si'n ĵet'is sur si'a'n lit'o'n. Kiam la nerv'a agit'ad'o est'is tut'e kviet'ig'it'a:
— Mi kred'as, li dir'is, ke nun mi pov'os.

       Sed la fenomen'o re'komenc'is laŭ per'fort'o ĝis nun ne sent'it'a de li. Ĉagren'a, ĉar li ne pov'is ĉef'i la mov'ad'o'j'n de si'a muskol'a maŝin'o, Gaston'o ek'kri'is en koler'eg'a ek'mov'o:
— Iu, kiu mi'n vid'us, mi'n kred'us mal'kuraĝ'a. Tamen, mi pren'as Di'o'n atest'e, la mort'o ne mi'n tim'ig'as. Kontraŭ'e mi ĝi'n al'vok'as per mi'a'j plej fervor'a'j dezir'o'j. Ĉar ĝi est'as la sol'a rimed'o por mal'aper'ig'i mi'a'j'n turment'o'j'n ĉu moral'a'j'n ĉu fizik'a'j'n.

       La man'o ten'ant'a la revolver'o'n daŭr'ig'is si'a'n agit'ad'o'n, aŭtomat'e mov'iĝ'ant'e kiel pendol'o.

       — Nu, li dir'is, ni fin'u tiu'n mal'gaj'a'n komedi'o'n.

       Ĵet'int'e en angul'o'n si'a'n sen'util'a'n arm'il'o'n, la jun'ul'o mal'ferm'is ŝrank'o'n, pren'is botel'et'o'n du'on'e plen'a'n da or'kolor'a fluid'aĵ'o, verŝ'is la en'hav'o'n en glas'o'n, kaj ĝi'n unu'gorĝ'e en'glut'is. Sed la last'a gut'o ne est'is ankoraŭ al'ven'int'a en la stomak'o'n, kiam la duk'o de Blasan'o mas'e fal'eg'is sur la tapiŝ'o'n de si'a ĉambr'o, kvazaŭ fulm'o'frap'it'e.

       Kiam sinjor'o de Prelong'o al'ven'is en Touraine’on, en la kastel'o'n de Blasan'o, la patr'in'duk'in'o est'is mort'int'a jam de kelk'a'j hor'o'j.

       Pri la korp'o de Gaston'o, ĝi jam trov'iĝ'is en la ĉerk'o, kiu'n oni met'is en la vestibl'o'n ali'form'ig'it'a'n en kandel'eg'plen'a'n kapel'o'n.

       — Ĉu oni est'as cert'a, ke li si'n mem'mort'ig'is ? pet'is la markiz'o.

       — Absolut'e, respond'is la kurac'ist'o de la land'o. La duk'o si'n venen'ig'is per cianid'a acid'o. La ĥemi'a analiz'o las'as neniu'n dub'o'n pri tio.

       — Pli'e, al'don'is la notari'o, vol'u leg'i tiu'j'n du dokument'o'j'n. La unu'a est'as testament'o, kiu'n sinjor'o de Blasan'o met'is en mi'a'n ofic'ej'o'n, du tag'o'j'n antaŭ'e. Pri la ali'a, mi ĝi'n trov'is en li'a paper'uj'et'o. Vi rimark'os, leg'int'e la dat'o'n ke ĝi est'as skrib'it'a nur de dek kvin tag'o'j. La strang'a'j rekomend'o'j, kiu'j'n ĝi en'hav'as, pruv'as evident'eg'e, ke jam de kelk'a temp'o la duk'o intenc'is fin'i si'a'n viv'o'n.

       — Tio est'as kurioz'a okaz'o de la mal'san'o nom'at'a: la monomani'o de la mem'mort'ig'o, dir'is la san'oficir'o patos'e.

       Raŭl'o pren'is la du paper'foli'o'j'n al li prezent'it'a'j'n, kaj leg'is.

       Tio est'as mi'a testament'o, Mi don'as testament'e ĉiu'j'n bien'o'j'n, mebl'o'j'n kaj konstru'aĵ'o'j'n, kiu'j'n mi posed'os en la epok'o de mi'a mort'o al sinjor'in'o Matildo de Prelong'o, duk'in'o de Blasan'o, mi'a rajt'a edz'in'o, por ke ŝi re'don'u tiu'n kapital'o'n al la infan'o, kiu'n ŝi fil'ig'is, kiam tiu infan'o est'os ating'int'a si'a'n plen'aĝ'o'n.

       Far'it'a en la kastel'o de Blasan'o, la dek'kvar'a'n de aŭgust'o, mil ok cent kvin'dek-kvar.

       GASTONO, duk'o de Blasan'o.

       — Kia nobl'a kor'o, sopir'is Raŭl'o. Kia super'eg'a manier'o venĝ'i insult'o'n. Ha ! kial mi'a fil'in'o li'n tiel mal'ŝat'is ?

       Pri la ali'a dokument'o, la markiz'o est'is dev'ig'it'a ĝi'n re'leg'i du'foj'e, antaŭ kiam li est'is plen'e konvink'it'a ke li ne sonĝ'as.

       Jen est'as ĝi'a en'hav'o.

       Kastel'o de Blasan'o, 10 juli'o 1854.

       Se mi mort'us subit'e, mi dezir'as, ke mi'a korp'o est'u en'ĉerk'ig'it'a tut'e vest'it'a, kovr'it'a de la vest'o'j, kiu'j'n mi port'os sur mi, en la moment'o de l’akcident'o. Oni ne forges'u al'don'i al ili mi'a'n poŝ'horloĝ'o'n kun ĝi'a ĉen'et'o kaj kun la brelok'o'j al ĝi al'lig'it'a'j. Ili est'as famili'a'j memor'aĵ'o'j, kiu'j'n mi vol'as kun'port'i kun mi en la tomb'o'n. Post'e oni mi'n met'os en la ĉerk'o'n, kiu'n mi far'ig'is: oni ĝi'n trov'os en la ĉambr'et'o apud'iĝ'ant'a mi'a'n tualet'ej'o'n. Mi rekomend'as special'eg'e ke oni en'volv'u mi'n de neniu mort'kitel'o, tuk'o, drap'o, aŭ kia ajn tol'aĵ'o. Mi dezir'as ankaŭ, ke oni met'u en mi'a'n ĉerk'o'n nek arom'aĵ'o'j'n, nek iu'n ajn el tiu'j ĥemi'a'j kun'met'aĵ'o'j, da kiu'j oni plen'ig'as la ĉerk'o'j'n por mal'fru'ig'i la dis'met'o'n de korp'o'j.

       Mi esper'as, ke la ĉe'est'ant'o'j bon'vol'os plen'um'i liter'e mi'a'j'n last'a'j'n vol'ad'o'j'n.

       Duk'o DEBlasanO.

       — Strang'e ! murmur'is la markiz'o. Kial vir'o, tiel ne'pasi'a, tiel saĝ'a kiel Gaston'o, don'is tia'n grav'ec'o'n al la manier'o per kiu oni ag'os pri li'a mal'viv'a rest'aĵ'o. Fin'e la vol'o de mort'int'o'j est'as sankt'eg'a kaj respekt'ot'a.

       — Ĉu oni plen'um'is la rekomend'o'j'n en'hav'it'a'j'n en tiu mir'ig'ant'a skrib'aĵ'o ? li dir'is si'n turn'ant'e al Baptist'o.

       — Liter'e, vi'a Moŝt'o. Ĉiu mir'is, sed neniu kuraĝ'is ili'n mal'obe'i.

       — Vi est'is prav'a. Ĉu vi'a bedaŭr'it'a mastr'o ne las'is leter'o'n por mi'a fil'in'o aŭ por mi ?

       — Mi ne sci'as, vi'a Moŝt'o. Sur li'a skrib'o'tabl'o trov'iĝ'is kovert'o sufiĉ'e dik'a, adres'it'a al li'a patr'in'o, ŝi'a duk'in'a Moŝt'o. Kred'ebl'e li al ŝi komisi'is la plen'um'ad'o'n de si'a'j last'a'j vol'ad'o'j. Sed, ĉar sinjor'in'o de Blasan'o subit'e mal'san'eg'a mort'is ne re'konsci'iĝ'int'e, la pak'aĵ'o rest'is en ŝi'a ĉambr'o, kie'n mi ĝi'n al'port'is.

       — Post la ceremoni'o, mi pet'os la magistrat'o'j'n komisi'it'a'j'n al tiu'j afer'o'j, ke ili bon'vol'u mal'sigel'ig'i tiu'n kovert'o'n en la ĉe'est'o de atest'ant'o'j. Ankoraŭ unu demand'o'n:
en kiu stat'o trov'iĝ'is la duk'o, kiam, maten'e, en'ir'ant'e en li'a'n ĉambr'o'n, vi ek'vid'is ke li est'as mal'viv'a.

       — Li'a duk'a Moŝt'o kuŝ'is sur la tapiŝ'o. Flank'e de li vid'iĝ'is revolver'o tut'e ŝarg'it'a. Pli mal'proksim'e mi kolekt'is la pec'o'j'n de glas'o, kiu fal'ant'e romp'iĝ'is. Ĝi en'hav'is ankoraŭ kelk'a'j'n gut'o'j'n da dub'e'flav'a fluid'aĵ'o, kiu'n oni port'is al la farmaci'ist'o por ili'n analiz'i. Tio est'as ĉio. Mi pren'is mi'a'n plend'ind'a'n mastr'o'n en mi'a'j'n brak'o'j'n, kaj mi li'n kuŝ'ig'is sur li'a'n lit'o'n. Kiam mi est'is cert'a, ke ĉiu'j mi'a'j fleg'o'j est'as sen'util'a'j, mi decid'is ke mi avert'os la magistrat'o'j'n de l’apud'a urb'o.

       — Dank'e. Tio est'as ĉio, kio'n mi dezir'is sci'i.

       La korp'o de la duk'in'o est'is met'it'a, flank'e de tiu de ŝi'a fil'o, en la sam'a'n vestibl'o'n. Sam'a religi'a ceremoni'o est'is far'it'a por la du'obl'a en'ter'ig'o. Kiam la pez'a ŝton'plat'o kovr'ant'a la tomb'kav'aĵ'o'j'n de la Blasan'a famili'o ferm'iĝ'is super la du ĉerk'o'j, ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j re'ven'is mal'gaj'e al la kastel'o, kie tag'manĝ'o ili'n atend'is.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, la prezid'ant'o de la juĝ'ist'ar'o mal'ferm'is la kovert'o'n adres'it'a'n al la patr'in'o de la duk'o. Ĝi en'hav'is nur du leter'o'j'n skrib'it'a'j'n, unu al la patr'in'duk'in'o mort'int'a, ali'a'n al Matildo. Sur la kovert'o de ĉi tiu leg'iĝ'is tiu'j vort'o'j grand'liter'e skrib'it'a'j: TUTEPROPRA.

       La prezid'ant'o leg'is la unu'a'n. Gaston'o pet'is pardon'o'n de sinjor'in'o de Blasan'o pro la ĉagren'o, kiu'n li al ŝi kaŭz'as. Li komisi'is ŝi'n, ke ŝi bon'vol'u send'i al Matildo de Prelong'o la du'a'n leter'o'n. Pli'e li pet'is si'a'n patr'in'o'n ke ŝi pri'zorg'u pri la plen'um'o de li'a'j last'a'j vol'ad'o'j en'hav'it'a'j en la testament'o. Sed, kaj pro tio ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j tre mir'is, li neniel alud'is al la strang'a'j rekomend'o'j trov'it'a'j en li'a paper'uj'et'o.

       — Sinjor'o de Prelong'o, dir'is la prezid'ant'o, prezent'ant'e al la markiz'o la leter'o'n adres'it'a'n al Matildo, ĉu vi bon'vol'os al'port'i mem tiu'n leter'o'n al la adres'at'in'o.

       — Vi pov'as fid'i al mi, sinjor'o.

       — Mi ne bezon'as rimark'ig'i la special'a'n montr'o'n skrib'it'a'n sur tiu kovert'o.

       Ofend'it'a pro tiu avert'o, kiu supoz'ig'is ke sen ĝi li est'us kapabl'a ag'i ali'manier'e, Raŭl'o rigard'ad'is la leĝ'ist'o'n per okul'o arogant'a, kaj nenio'n respond'is.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, li re'ven'is Prelong'o'n, hav'ant'e en si'a poŝ'o la leter'o'n skrib'it'a'n de Gaston'o al Matildo, kaj kopi'o'n de la mort'akt'o, kiu'n li pren'is en la urb'o'dom'o.

       — Mi'a fil'in'o, li dir'is al la duk'in'o, vi est'as vidv'in'o. Jen leter'o, kiu'n vi'a edz'o skrib'is antaŭ si'a mort'o.

       Kaj don'int'e al la jun'a vir'in'o la kovert'o'n, la markiz'o el'ir'is, dir'int'e nek konsol'a'n fraz'o'n nek eĉ kompat'a'n vort'o'n.

       Per man'o trem'ant'a, la mal'feliĉ'ul'in'o dis'ŝir'is la kovert'o'n, kaj leg'is:

    Mi'a kar'a Matildo, La am'o, kiu'n mi sent'is al vi, est'is tiel profund'a, ke se, antaŭ ni'a ge'edz'iĝ'o, vi est'us konfes'int'a vi'a'n kulp'o'n, tamen mi est'us vi'n pardon'int'a kaj edz'iĝ'int'a kun vi. Ĉar mi vol'is, ke la duk'in'o de Blasan'o pov'u ĉiam alt'ig'i la frunt'o'n, kaj ne ruĝ'iĝ'u pro si'a est'int'ec'o, mi est'us konsent'int'a re'kon'i mi'n kiel la leĝ'a'n patr'o'n de l’infan'o, kiu'n vi port'is, kaj ĝi'n rajt'ig'i. Sed vi ne fid'is al mi; pro tio vi perd'is la unu'nur'a'n okaz'o'n de re'honor'ig'o al vi prezent'it'a'n. Post la skandal'o en la preĝ'ej'o, la honor'o mal'permes'is, ke mi kun'viv'u kun vi. Ĉar mi ne pov'as viv'i sen vi, mi pli am'as fin'i mi'a'n viv'o'n, kaj mal'aper'ig'i la bar'o'n, kiu mal'help'as vi'a'n feliĉ'ec'o'n.

    Kiam la leĝ'a temp'lim'o est'os traf'int'a, edz'in'iĝ'u kun la vir'o, kiu vi'n patr'in'ig'is kaj rajt'ig'u vi'a'n infan'o'n.

       Ĉar vi'a famili'o ebl'e mal'facil'ig'us tiu'n edz'in'iĝ'o'n, pro tio, per mi'a testament'o mi zorg'is, ke vi ne est'u ĝen'it'a de la mal'riĉ'ec'o. Mi vol'is, ke est'u sen'hazard'ig'it'a la est'ont'ec'o de tiu infan'et'o, kiu'n mi ne pov'as mal'am'i, ĉar ĝi de'ven'as de vi.

       Mi est'as sol'a de mi'a ras'o kaj hav'as kiel hered'ant'o'n nur parenc'o'n tre mal'proksim'a'n. Vi'a konscienc'o pov'as do akcept'i sen'tim'e tiu'n last'a'n am'pruv'o'n de tiu, kiu vi'n am'eg'is kaj mort'is pro tio.

       GASTONO.

       Leg'int'e, la duk'in'o de Blasan'o daŭr'ig'is dum long'a temp'o la rigard'ad'o'n al tiu paper'foli'o per okul'o'j, tra kiu'j pas'is kelk'a'foj'e frenez'ec'a'j konfuz'aĵ'o'j. Ili rest'is sek'a'j, ĉar ŝi konsum'is ĉiu'j'n si'a'j'n larm'o'j'n. Ŝi jam tiel sufer'is, ke ŝi ne sent'is plu la dolor'o'n.

       Furioz'int'e kontraŭ ŝi, la Fatal'o simil'is tiu'j'n Ruĝ'haŭt'ul'o'j'n, kiu'j, al'lig'int'e mal'liber'ul'o'n sur la turment'eg'fost'o'n, mir'as pro li'a kuraĝ'o, ĉar ili ne rimark'as, ke ili turment'eg'as nur kadavr'o'n.

      

ĈAPITRO DEKTRIA

    De la tag'o kiam Matildo ricev'is la leter'o'n de si'a edz'o, ŝi fal'is en profund'a'n melankoli'o'n. Sen'ĉes'e ŝi re'leg'is tiu'j'n fraz'o'j'n tiel am'em'a'j'n kaj tiel grand'anim'a'j'n. Kiam ŝi pri'pens'is ke, kvankam li est'as cert'a pri ŝi'a kulp'ec'o, tamen Gaston'o ne hav'is ia'n mal'am'a'n eĉ riproĉ'a'n vort'o'n, ŝi sent'is, ke ŝi'a kor'o pli'vast'iĝ'as pro admir'o, kaj ŝi'a'j okul'o'j plen'iĝ'is da larm'o'j. Tiam ŝi pens'is:
— Ĉio est'as fin'it'a; neniam mi li'n re'vid'os; li si'n mort'ig'is pro mi.

       Kaj ŝi ek'kri'is, en ek'mov'o de koler'eg'o, direkt'ant'e ne'vol'e si'a'n pugn'o'n al la ĉiel'o:
— Sed mi est'as do mal'ben'it'a ! Tamen mi far'is neniu'n kulp'o'n.

       Ŝi kelk'a'foj'e si'n en'ferm'is en si'a ĉambr'o dum la tut'a tag'o, vol'ant'e vid'i neniu'n, parol'ant'e al neniu eĉ al Josefino.

       Nur la mal'fort'a Valent'o est'is sufiĉ'e potenc'a por nask'ig'i kelk'a'j'n mal'oft'a'j'n rid'et'o'j'n sur la sen'kolor'a'j lip'o'j de si'a bapt'o'patr'in'o; sed ŝi baldaŭ re'fal'is en tiu'n sen'fin'a'n spirit'a'n dorm'et'o'n, el kiu nenio pov'is ŝi'n el'tir'i. La duk'in'o de Blasan'o ne manĝ'is plu kaj dorm'is nur per dorm'ig'il'o'j. Kiam ŝi pas'is, mal'gras'a, mal'dik'a en si'a'j funebr'a'j vest'o'j, kiu'j pli alt'ig'is ŝi'n, kaj kiu'j far'is ankoraŭ pli pal'eg'a la pal'ec'o'n de ŝi'a vizaĝ'o, oni kred'is vid'i fantazi'a'n aper'aĵ'o'n, super'hom'a'n est'aĵ'o'n, el'ir'int'a'n el la tomb'o kaj baldaŭ en ĝi'n re'ir'ont'a'n. Ve ! la jun'a vir'in'o dev'is port'ad'i la ŝarĝ'o'n de ĵur'o, tro pez'a'n por si'a mal'fort'ec'o; kaj, ĉar ŝi ne pov'is ĝi'n el'ĵet'i for de si, ŝi kuraĝ'eg'e las'is si'n prem'eg'it'a'n de ĝi.

       Vid'ant'e ke ŝi'a fil'in'o iom post iom sen'viv'iĝ'as, sinjor'in'o de Prelong'o el'pens'is ĉiu'tag'e ia'j'n distr'aĵ'o'j'n. Ŝi est'us fort'e dezir'int'a ali'rig'i la duk'in'o'n en Pariz'o'n, ŝi'n konduk'i en la societ'a'j'n salon'o'j'n, ŝanĝ'i la direkt'o'n de ŝi'a'j pens'ad'o'j per la plezur'aĵ'o'j kaj per la fest'o'j: sed pro ŝi'a nov'vidv'in'ec'o Matildo dev'is rest'i en la kamp'ar'o. La jun'a vir'in'o si'n sent'is preskaŭ feliĉ'a, ke la societ'a'j konven'ec'o'j trud'as al ŝi la sol'ec'o'n. Kvankam ŝi est'is est'int'a la edz'in'o de Gaston'o kiel ebl'e plej mal'mult'e, tamen ŝi grand'ig'is la sever'ec'o'n de si'a vidv'in'ec'o ĝis la plej ekstrem'a'j lim'o'j.

       La sol'a rimed'o uz'ebl'a de sinjor'in'o de Prelong'o est'is do la sen'ĉes'a far'o de la dis'don'o. Ŝi est'is konvink'it'a, ke nenio pli malak'rig'as ni'a'j'n dolor'o'j'n ol la konstant'a vid'aĵ'o de ali'hom'a'j sufer'o'j, pro la kompar'o, kiu dev'ig'e de ĝi nask'iĝ'as.

       Ia'n tag'o'n la markiz'in'o ordon'is, ke la vetur'ig'ist'o vetur'ig'u ĝis la mar'krut'aĵ'o'j. Ŝi ek'sci'is ke bord'a fiŝ'kapt'ist'o est'is ĵet'eg'it'a sur rif'o'n, sur kiu'n li'a bark'o romp'iĝ'is. Se li mem ne est'is mort'ig'it'a, tio de'ven'is de ver'a mirakl'o. Oni li'n re'al'port'is hejm'e'n tiel kontuz'it'a'n, ke la kurac'ist'o tim'is, ke li rest'os kripl'a. Tie trov'iĝ'is mal'feliĉ'aĵ'o help'ot'a: sinjor'in'o de Prelong'o ne ŝancel'iĝ'is.

       Kiam ŝi en'ir'is en la dom'o'n de la vund'it'o, la unu'a objekt'o, kiu al'tir'is ŝi'a'n rigard'o'n est'is skatol'o el koromandela lak'o admir'ind'e konserv'it'a. Mir'ant'e, ĉar ŝi trov'as aĵ'o'n tiel grand'valor'a'n en la dom'et'o de mal'riĉ'a fiŝ'kapt'ist'o, ŝi jam ek'pet'is de li klar'ig'o'j'n pri la de'ven'o de tiu mult'e'kost'a mebl'et'o, kiam ŝi ek'kri'is per mir'ant'a ton'o:
— Sed ĝi est'as la skatol'et'o de valentin'o ! Mi memor'as, ke oft'e mi ĝi'n admir'is en ŝi'a ĉambr'o.

       Matildo silent'is. Ŝi sam'e re'kon'is la mal'grand'a'n skatol'o'n, en kiu'n fraŭl'in'o de Savinako en'ferm'is si'a'j'n famili'a'j'n memor'aĵ'o'j'n, inter kiu'j trov'iĝ'is la Malajsa kris'o. La duk'in'o est'is tre ĉagren'a pri tiu okaz'int'aĵ'o, kiu dev'ig'e trud'os al la pens'o'j de la markiz'in'o ali'a'n direkt'o'n.

       — Ve ! ŝi pens'is, mi do sufer'is sen'util'e. Tiu trov'it'aĵ'o ĉio'n perfid'os.

       — Nu, bon'ul'o mi'a, daŭr'ig'is sinjor'in'o de Prelong'o, kia'manier'e tiu skatol'o trov'iĝ'as en vi'a'j man'o'j ?

       — Mi ĝi'n kolekt'is en mi'a ret'o antaŭ ok tag'o'j. Mi pen'is ĝi'n mal'ferm'i, sed mi ne sukces'is; ĉar la serur'o est'as sekret'hav'a. Ĝi'n mal'ferm'ant'e ne taŭg'manier'e, mi tim'us ĝi'n difekt'i, ĉar tiu objekt'o est'as grand'valor'a. Kiam mi est'os re'san'ig'it'a, mi ir'os al la urb'o kaj ĝi'n komisi'os al serur'ist'o, kiu cert'e ĝi'n mal'ferm'os.

       — Ne vetur'u: mi aĉet'as tiu'n objekt'o'n laŭ la prez'o, kiu'n vi pet'os.

       — Ho ! vi'a markiz'in'a Moŝt'o, mi neniel est'as kompetent'a pri tio. Sed mi ne tim'as, ke vi tromp'os mal'riĉ'ul'o'n kiel mi'n. Vi pag'os la mon'sum'o'n, kiu'n vi vol'as.

       — Mi tre dezir'as posed'i tiu'n skatol'et'o'n. Pro tio, mi ĝi'n pag'os ne laŭ ĝi'a real'a valor'o, sed laŭ la grand'a valor'o, kiu'n ĝi hav'as por mi.

       Kaj ŝi don'is al la fiŝ'kapt'ist'o mon'sum'o'n sufiĉ'a'n por pag'i dek skatol'et'o'j'n simil'a'j'n. La mal'riĉ'ul'o ek'trem'is pro ĝoj'o. Per la mon'o don'it'a li pov'os aĉet'i ali'a'n bark'o'n, kaj re'komenc'i si'a'n labor'o'n, kiam li est'os re'san'ig'it'a. Nu, el'tir'int'e tiu'n objekt'o'n, li ne suspekt'is, ke li trov'is riĉ'ec'o'n fund'e de l’Ocean'o.

       Post mult'a'j dank'o'j:
— Strang'e, li dir'is. Mi neniam est'us kred'int'a, ke kamuŝ'o posed'is afer'o'n tiel mult'e'kost'a'n.

       — Kial vi kred'as, ke ĝi de'ven'as de li'a dom'o ?

       — Unu'e, mi ĝi'n trov'is kun ali'a'j rub'o'j de'ven'ant'a'j de tiu dom'o; post'e ĝi trov'iĝ'is en la flu'o, kiu el'ir'as de la lok'o en kiu li loĝ'is.

       — Tiam, kial li'a korp'o kaj tiu de li'a edz'in'o ne est'is for'port'it'a'j ?

       — Mi kompren'as nenio'n pri tio. Kred'ebl'e ili est'is kapt'it'a'j de kontraŭ'a flu'o kaj el'ĵet'it'a'j sur la sabl'o'bord'o'n.

       — Tiam, inter'romp'is Matildo, kiu ĝis nun neniel part'o'pren'is la inter'parol'ad'o'n, ni supoz'u, ke ali'a person'o est'is ĵet'it'a en la mar'o'n sam'temp'e kun ili, oni rajt'e dev'as kred'i, ke ĝi mort'is, kvankam ĝi'a kadavr'o ne est'is retro'vit'a.

       — Cert'e, vi'a Moŝt'o. Se trov'iĝ'is kun ge-kamuŝ'o'j ali'a person'o, de long'a temp'o ĝi est'is manĝ'it'a de krab'o'j.

       La duk'in'o bezon'is si'a'n tut'a'n kuraĝ'o'n por de'ten'i si'a'j'n larm'o'j'n.

       Dezir'int'e al la brav'a fiŝ'kapt'ist'o rapid'a'n re'san'ig'o'n, la du kastel'mastr'in'o'j re'supr'e'n'ir'is en kaleŝ'o'n, kun'port'ant'e la skatol'et'o'n iam aparten'int'a'n al fraŭl'in'o de Savinako.

       — Patr'in'o, pet'is Matildo iom kor'tuŝ'it'a, ĉu vi bon'vol'as, ke mi konserv'u tiu'n skatol'et'o'n, memor'e de mi'a amik'in'o ?

       — Nur por vi mi ĝi'n aĉet'is, infan'in'o mi'a. Mi pens'is, ke iam vi est'us feliĉ'a, ĝi'n posed'ant'e. Do mi vol'is pov'i ĝi'n al vi re'don'i, kiam vi ĝi'n pet'os de mi.

       — Ho ! panj'o, mi dank'as vi'n.

       Sinjor'in'o de Prelong'o si'n demand'is kial valentin'o ne kun'port'is kun si tiu'n memor'aĵ'o'n, kiu'n ŝajn'e ŝi tiel mult'e ŝat'is. Iom post iom, kiel tim'is sinjor'in'o de Blasan'o, ŝi'a pens'o rapid'e al'paŝ'is al la el'trov'o de la ver'o. Ŝi mir'is, ke en cirkonstanc'o tiel ne'ordinar'a Matildo est'u silent'int'a, ne ŝajn'int'e tre mir'ig'it'a pri la el'trov'o far'it'a de la fiŝ'kapt'ist'o. Pli'e la strang'a rimark'o de ŝi'a fil'in'o pri la ebl'ec'o de tri'a person'o dron'int'a dum la el'fal'eg'o de la krut'aĵ'o, la dolor'o, kiu'n ŝi ne pov'is kaŝ'i, aŭd'ant'e la respond'o'n de la mal'jun'a mar'ist'o, est'is nov'a'j fakt'o'j pruv'ant'a'j la ĉe'est'o'n de valentin'o en la dom'o kamuŝ'a. Sed tiam kial tia mister'o ? Moment'e ŝi vol'is parol'i pri tio kun si'a fil'in'o: sed ŝi tiel bon'e sent'is, ke Matildo si'n gard'as, kaj respond'os nur tio'n, kio'n ŝi bon'vol'os respond'i, ke ŝi pli am'is antaŭ'e pet'i la opini'o'n de Raŭl'o.

       — Ni pov'as far'i neniu'n konjekt'o'n akcept'ebl'a'n, mi'a kar'a suzan'o, respond'is la markiz'o, tiel long'e kiam ni ne sci'os en kiu lok'o trov'iĝ'as valentin'o. Ni'a'j rilat'o'j kun ŝi est'as inter'romp'it'a'j de unu jar'o. Mi mi'n inform'os pri tio.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, sinjor'o de Prelong'o vetur'is Pariz'o'n, kaj si'n prezent'is al la Ursul'in'a monaĥ'in'ej'o.

       — Ĉu vi bon'vol'us, li dir'is al la frat'in'o pord'ist'in'o, port'i tiu'n vizit'kart'o'n al la Sinjor'in'o Super'ul'in'o, kaj pet'i de ŝi, ke ŝi konsent'u al inter'parol'ad'o kun mi ?

       La markiz'o est'is en'met'it'a en parol'ej'o'n, kies vaks'um'it'a plank'o bril'is kiel spegul'o. La kvar nud'a'j mur'o'j hav'is kiel ornam'aĵ'o'n nur du mal'grand'a'j'n religi'a'j'n desegn'aĵ'o'j'n. Supr'e de pord'o'j kaj de fenestr'o'j leg'iĝ'is moral'a'j sentenc'o'j el'tir'it'a'j el Sankt'a'j-Skrib'aĵ'o'j. Dek'du pajl'o'seĝ'o'j, korekt'e lini'ig'it'a'j je dek centi'metr'o'j for de la mur'o, star'is ĉirkaŭ la ĉambr'o: antaŭ ĉiu seĝ'o kuŝ'is mal'grand'a kvadrat'a tapiŝ'o el drap'a'j pec'et'o'j.

       Post du'on'o da hor'o, frat'in'o avert'is la markiz'o'n, ke la Patr'in'o Super'ul'in'o bon'vol'as li'n akcept'i. Li'n antaŭ'ir'ant'e tra sen'fin'a'j koridor'o'j, ŝi li'n en'met'is en ali'a'n parol'ej'o'n tiel nud'a'n kiel la unu'a'n.

       Fin'e nur post kvar'on'o da hor'o, sinjor'o de Prelong'o est'is akcept'it'a de la Ursul'in'a Super'ul'in'o.

       — Mi'a Patr'in'o, komenc'is Raŭl'o, unu'e bon'vol'u mi'n sen'kulp'ig'i pri la liber'ec'o de mi pren'it'a, ĉar mi pet'as de vi kelk'a'j'n minut'o'j'n de temp'o tiel sankt'e util'ig'at'a. Sed pro motiv'o'j tre grav'a'j mi bezon'us kelk'a'j'n sci'ig'o'j'n, kiu'j'n vi sol'a pov'as don'i.

       — Se tio, kio'n vi pet'as, ne kontraŭ'star'as la regul'ar'o'n, sinjor'o, mi est'as tut'e pret'a vi'n kontent'ig'i.

       — Ĉu mi est'us mal'diskret'a, mi'a Patr'in'o, pet'ant'e ĉu fraŭl'in'o de Savinako trov'iĝ'as ankoraŭ inter vi'a'j novic'in'o'j ?

       — Fraŭl'in'o de Savinako ! Sed ŝi mort'is antaŭ unu jar'o.

       — Kred'ebl'e vi parol'as pri fraŭl'in'o Artemis'o.

       — Jes. Ŝi est'is mi'a intim'a amik'in'o.

       — Mi'a Patr'in'o, mi ne parol'as pri ŝi, sed pri ŝi'a ne'vin'o valentin'o, kiu far'as hodiaŭ si'a'n novic'ec'o'n en vi'a monaĥ'in'ej'o.

       — Vi cert'e erar'as, sinjor'o. Neniu el ni'a'j frat'in'o'j aŭ el ni'a'j novic'in'o'j tiel nom'iĝ'as. Eĉ, de la mort'o de mi'a pi'a amik'in'o, por la unu'a foj'o mi aŭd'as tiu'n nom'o'n el'parol'it'a'n antaŭ mi.

       — Ho ! mi'a Patr'in'o, ĉu vi est'as cert'a pri tio ?

       — Di'o mi'a, sinjor'o, respond'is la Super'ul'in'o iom ironi'e, kred'ebl'e mi kon'as almenaŭ per ili'a nom'o ĉiu'j'n monaĥ'in'o'j'n komisi'it'a'j'n al mi'a'j zorg'ad'o'j.

       — Est'as ver'e, mi'a Patr'in'o. Sed, ĉar mi est'as tre mir'ig'it'a, pardon'u tiu'n ne'respekt'a'n pri'pens'o'n. Kiam mi'a fil'in'o, Matildo de Prelong'o, ven'is antaŭ kelk'a'j monat'o'j, en vi'a'n monaĥ'in'ej'o'n, por far'i en ĝi religi'a'n en'ferm'iĝ'o'n...

       — Vi'a markiz'a Moŝt'o, est'as sam'e tiel por fraŭl'in'o de Prelong'o kiel por fraŭl'in'o de Savinako. Nek nun nek ali'a el tiu'j jun'ul'in'o'j trans'ir'is la sojl'o'n de tiu monaĥ'in'ej'o.

       — Mi'a Patr'in'o, mi nur dezir'is tio'n sci'i. Ĉar mi tim'us tro'uz'i vi'a'n tiel grand'valor'a'n temp'o'n, mi pet'os de vi la permes'o'n vi'n las'i: sam'temp'e est'u sufiĉ'e bon'a por akcept'i mi'a'j'n kor'a'j'n dank'o'j'n.

       La Super'ul'in'o si'n klin'is: kaj Raŭl'o est'is re'konduk'it'a laŭ la sam'a ceremoni'ad'o ĝis la pord'o al la strat'o.

       Kiam la pez'a ferm'il'o est'is re'fal'int'a, la markiz'o sopir'is mal'laŭt'e:
— Matildo, mi'a fil'in'o, kiu'n mi tiel am'is, mi'n mal'ind'e tromp'is. Ĉar ŝi unu'foj'o'n mensog'is, nun mi ne pov'as kred'i iu'n ajn el ŝi'a'j cert'ig'o'j. Ha ! kiam mi sci'ig'os suzan'o'n pri tio, mi frap'os sur ŝi'n terur'a'n bat'o'n. Tamen neces'eg'e est'as, ke ŝi kon'u tiel bon'e kiel mi tio'n, kio okaz'as.

       Kiam Raŭl'o re'en'ir'is Prelong'o'n, sinjor'in'o de Blasan'o est'is en'ferm'it'a en si'a ĉambr'o, kiel ŝi tiel oft'e kutim'is far'i de ŝi'a vidv'in'ec'o. Nur trov'iĝ'is en la salon'o la markiz'in'o kaj la paroĥ'estr'o.

       — Ha ! sinjor'o benojt'o, vi est'as tie ĉi, tre bon'e. Ĉu vi memor'as pri la leter'o, kiu'n fraŭl'in'o de Savinako skrib'is al ni post la mort'o de si'a onkl'in'o ?

       — Jes. Ŝi dir'is, ke ŝi dezir'as far'iĝ'i monaĥ'in'o.

       — Nu, sinjor'o paroĥ'estr'o, ĉio tio cel'is nur unu cel'o'n:
ni'n erar'ig'i.

       — Mi ne vi'n kompren'as.

       — Vi tuj kompren'os.

       La markiz'o rakont'is al suzan'o kaj al la abat'o si'a'n inter'parol'ad'o'n kun la Ursul'in'a Super'ul'in'o.

       En tiu moment'o, la graf'o de Roŝbrulo penetr'is en la salon'o'n.

       — Ĉu mi est'as mal'diskret'a ? li pet'is.

       — Neniel, mi'a kar'a Artur'o; kontraŭ'e vi est'as tre bon'e akcept'it'a. Mi eĉ intenc'is ir'i al vi morgaŭ, pet'ont'e de vi konsil'o'j'n.

       — Pro kio ?

       Kiam Raŭl'o sci'ig'is si'a'n amik'o'n pri la far'iĝ'o'j:
— Ĉu vi konserv'is tiu'n leter'o'n ? pet'is ĉi tiu.

       — Jes, mi ĝi'n tuj al'port'os al vi.

       Sinjor'o de Roŝbrulo ĝi'n tra'leg'is rapid'e.

       — Vi kon'as kred'ebl'e, li daŭr'ig'is, la mal'bon'a'j'n fam'o'j'n, kiu'j vast'iĝ'as en tiu moment'o pri Matildo.

       — Ve ! ili'n ni tro kon'as.

       — Nu, kaj mi sent'as, tio'n konfes'ant'e, ver'a'n ĉagren'o'n, mi trov'as, ke tiu leter'o ili'n plen'e cert'ig'as. Nur hodiaŭ post la far'iĝ'o'j plen'um'it'a'j, est'as permes'at'e kompren'i ĝi'a'n ver'a'n senc'o'n.

       — Parol'u pli klar'e.

       — Permes'u ke mi ĝi'n re'leg'u laŭt'e, por pes'i pli bon'e ĉiu'j'n ĝi'a'j'n termin'o'j'n.

       Sinjor'in'o, Hodiaŭ ĉar mi trov'iĝ'as sen'famili'a, plen'aĝ'a, sekv'e sol'a ĉef'ant'in'o de mi'a'j ag'o'j, mi decid'as, ke mi dediĉ'os mi'n al Di'o, kaj en'ir'os en monaĥ'in'ej'o'n. Sed mi ne vol'is tio'n far'i, ne vi'n dank'int'e antaŭ'e pro la afabl'a gast'ig'o, kiu'n de kvar jar'o'j vi al mi don'is. Antaŭ kiam mi est'os mal'viv'a por la mond'o, mi vol'is dir'i al vi etern'a'n adiaŭ'o'n.

       Vol'u prezent'i al sinjor'o de Prelong'o tiu'n last'a'n montr'o'n de mi'a respekt'plen'a dank'em'o. Pri vi, sinjor'in'o, kred'u ĉiam al la fil'in'a am'ec'o de la mal'nov'a amik'in'o de vi'a fil'in'o.

       VALENTINODESAVINAKO.

       Post'skrib'o. Est'u sufiĉ'e bon'a por pet'i de fraŭl'in'o de Prelong'o, ke ŝi bon'vol'u en'pak'ig'i ĉiu'j'n objekt'o'j'n al mi aparten'ant'a'j'n, kiu'j'n mi las'is en la kastel'o. Ili'n ŝi al mi send'os en la pak'aĵ'ej'o'n de la Sankt'a-Lazar'a staci'dom'o.

       Tio est'as la last'a komplez'o, kiu'n mi kuraĝ'as pet'i de vi.

       De nun mi vi'n dank'as.

       — Antaŭ unu moment'o, daŭr'ig'is la graf'o, vi dir'is, ke neniam fraŭl'in'o de Savinako en'ir'is ĉe Ursul'in'o'j'n. Kial ŝi far'is tiu'n mensog'o'n ? Evident'e por romp'i ĉiu'n rilat'o'n kun vi. Ŝi tio'n dir'as tre klar'e: etern'a'n adiaŭ'o'n, la last'a komplez'o. Kial tiu'n romp'o'n, post la bon'farad'o'j, da kiu'j vi ŝi'n plen'ig'is ? Mi vid'as nur unu klar'ig'o'n ebl'a. Ŝi rimark'is la mal'virt'a'n kondut'o'n de ŝi'a amik'in'o, kaj ŝi'a honest'ec'o ne ĝi'n aprob'is. Pro tio, ŝi vol'is ĉes'ig'i ĉiu'n rilat'o'n kun jun'ul'in'o, kiu'n ŝi ne pov'is estim'i. Sed ne vol'ant'e ŝi'n perfid'i kaj al'port'i konfuz'aĵ'o'j'n en dom'o'n, en kiu'n oni ŝi'n akcept'is brak'o'mal'ferm'e, ŝi bezon'is pretekst'o'n. Ŝi trov'is nur unu: ŝajn'i en'ir'o'n en monaĥ'in'ej'o'n. Per tiu rimed'o ŝi evit'is la riproĉ'o'n pri mal'dank'ec'o. Vi pov'as vid'i ke, malgraŭ ŝi'a'j pen'ad'o'j por rest'i sek'a kaj mal'varm'a, ŝi'a leter'o tamen super'flu'as de dank'ec'o. Ŝi montr'as al ge'sinjor'o'j de Prelong'o la plej ŝat'ind'a'n ĝentil'ec'o'n: nur Matildo est'as mal'ŝat'it'a. Rimark'u tiu'j'n vort'o'j'n: la mal'nov'a amik'in'o de vi'a fil'in'o; sur la sekv'ant'a lini'o: fraŭl'in'o de Prelong'o. Tiu'j jun'ul'in'o'j kutim'is si'n nom'i reciprok'e per si'a bapt'o'nom'o: kial ŝi ne ĝi'n uz'is en tiu lok'o ? Kred'ebl'e malgraŭ'vol'e fraŭl'in'o de Savinako tie ĉi diven'ig'as iom da si'a mal'estim'o, montr'ant'e, ke de tiu moment'o ŝi intenc'as konsider'i si'a'n amik'in'o'n kvazaŭ fremd'ul'in'o'n.

       Dum sinjor'o de Roŝbrulo parol'is, la ge'markiz'o'j mal'lev'is la kap'o'n, mir'ig'it'e kaj sam'temp'e turment'it'e pro la ŝajn'ec'o de la klar'ig'o liver'it'a de la graf'o.

       — Vi tre mir'ig'as mi'n, sinjor'o de Roŝbrulo, inter'romp'is la paroĥ'estr'o. Mi trov'iĝ'is tie, kiam fraŭl'in'o de Prelong'o vid'is tiu'n leter'o'n: kaj mi memor'as ke, ĝi'n leg'int'e, ŝi montr'is mal'mult'e da mir'o.

       — Je Di'o ! antaŭ kiam ŝi ĝi'n leg'os, jam ŝi suspekt'is ĝi'a'n en'hav'o'n. Pli'e, sinjor'in'o, daŭr'ig'is la graf'o si'n turn'ant'e al la markiz'in'o, ĉu, laŭ la rakont'o de vi far'it'a al mi, Matildo ne pet'eg'is, ke neniam vi parol'os al ŝi pri fraŭl'in'o de Savinako ?

       — Jes, respond'is suzan'o: kaj mi respekt'is mi'a'n promes'o'n. De unu jar'o baldaŭ ŝi'a nom'o ne est'is el'parol'it'a en la kastel'o.

       — Tio kompren'iĝ'as. Ebl'e valentin'o surpriz'is la sekret'o'n de am'rilat'o'j, kiu'j'n vi'a fil'in'o tiel zorg'e kaŝ'is al vi. En tia'j okaz'o'j, nur ŝi'a nom'o el'parol'it'a antaŭ ŝi ŝajn'is al fraŭl'in'o de Prelong'o tiel minac'a kiel Damokl'a glav'o pend'ant'a super ŝi'a kap'o.

       — Sed tiam rimark'ig'is Raŭl'o, kia'manier'e, laŭ vi'a hipotez'o, vi klar'ig'as la ĉe'est'o'n de valentin'o en la kamuŝ'a dom'o, dum la tag'o de l’el'fal'eg'o ?

       — La tag'o de l’el'fal'eg'o, amik'o mi'a, est'as sam'temp'e la tag'o en kiu nask'iĝ'is Valent'o. Tio'n ne forges'u. En la fatal'a moment'o, sci'ant'e, ke ŝi'a amik'in'o trov'iĝ'as sol'a en tiel terur'a'j cirkonstanc'o'j, fraŭl'in'o de Savinako sent'is, ke ŝi'a mal'nov'a amik'ec'o re'nask'iĝ'as pro tia mal'feliĉ'ec'o. Ŝi al'kur'is al ŝi'a lit'o por tie mort'i, pere'ig'it'a de si'a sin'don'em'o mem.

       Sinjor'o de Roŝbrulo silent'is. La klar'ig'o de li liver'it'a est'is tiel logik'a, tiel bon'e rilat'is kun la termin'o'j de la leter'o kaj kun la real'ec'o de l’okaz'int'aĵ'o'j, ke dev'ig'e grand'eg'a kred'ind'ec'o est'is don'ot'a al ĝi.

       — Evident'e, pens'is Raŭl'o, la ver'o kuŝ'as tie.

       Malgraŭ ŝi la markiz'in'o si'n demand'is, ĉu ne est'as prav'a ŝi'a edz'o.

       — Kio'n vi opini'as pri tio ? sinjor'o benojt'o, ŝi dir'is al la mal'jun'a pastr'o.

       — Permes'u, respond'is sentenc'e la paroĥ'estr'o, ke mi defend'u la kulp'ig'it'in'o'n. Ve ! ŝi far'is grav'eg'a'j'n pek'o'j'n.

       Sed neniam oni dev'as mal'esper'i pri la di'a kompat'em'o.

       Do ni ĉiu'j, kiu'j dezir'as nur la feliĉ'ec'o'n de la plor'ind'a erar'ul'in'o, pli'alt'ig'u ni'a'j'n anim'o'j'n, pens'ant'e al Mari'o Magdalen'o, al Mari'o-Egipt'in'o, kiu'j far'iĝ'is grand'a'j sankt'ul'in'o'j, est'int'e antaŭ'e grand'a'j pek'ul'in'o'j. Ni esper'u, ke sinjor'in'o de Blasan'o ili'n imit'os.

       — Nu, murmur'is la graf'o de Roŝbrulo, tiu bon'eg'a paroĥ'estr'o, por defend'i si'a'j'n amik'o'j'n, uz'as rimed'o'n, kiu terur'e simil'as la pavim'o'n de l’urs'o.

       Kiam la du vizit'ant'o'j est'is el'ir'int'a'j, la ge'patr'o'j de Matildo decid'is, ke ili pet'os de si'a fil'in'o plen'a'n klar'ig'o'n, ke ili ŝi'n dev'ig'os al la rakont'o de la tut'a ver'aĵ'o, kiam eĉ la kon'o de tiu ver'aĵ'o dev'us ili'n mort'ig'i pro hont'o kaj pro dolor'o.

       Raŭl'o sonor'ig'is;.

       — Pet'u de ŝi'a duk'in'a Moŝt'o, ke ŝi bon'vol'u mal'supr'e'n'ir'i en la salon'o'n, li dir'is al la lake'o.

       Post dek minut'o'j, Matildo si'n prezent'is antaŭ si'a'j'n ge'patr'o'j'n, kiu'j'n la fatal'o ali'form'ig'is en juĝ'ist'o'j'n kaj eĉ en kulp'ig'ist'o'j'n.

       — Mi'a fil'in'o, komenc'is Raŭl'o sever'ton'e, valentin'o kaj vi mem mensog'is al ni; ŝi, skrib'ant'e ke ŝi vol'as far'iĝ'i monaĥ'in'o; vi, kred'ig'ant'e al ni religi'a'n en'ferm'iĝ'o'n, kiu neniam est'is komenc'it'a. Oni vi'n re'trov'as en la kamuŝ'a dom'o. Ne'protest'ebl'a'j pruv'o'j montr'as, ke dum la sam'a epok'o valentin'o sam'e loĝ'is en tiu dom'o. Pli'e ver'ŝajn'e infan'o en ĝi nask'iĝ'is. Terur'a suspekt'o pez'as sur vi'n: ĉiu'j ŝajn'o'j vi'n kulp'ig'as. Ili est'is sufiĉ'e fort'a'j por kaŭz'i la mort'o'n de vi'a edz'o. Nu, mi vi'n pet'eg'as hodiaŭ, je la nom'o de Di'o viv'a, je la nom'o de Prelong'o'j ni'a'j pra'patr'o'j, kiu'j mort'is por la reĝ'o kaj por Franc'uj'o, romp'u la silent'o'n en kiu'n vi vi'n en'ferm'as, dir'u al ni la tut'a'n ver'aĵ'o'n, kiam eĉ ĝi dev'us est'i por ni mort'ig'a mal'kovr'aĵ'o.

       — Ĵus je la nom'o de tiu'j sam'a'j Prelong'o'j mi'a'j pra'patr'o'j mi est'as dev'ig'at'a al la konserv'o de mi'a sekret'o. Oft'e vi rakont'is, ke en ni'a famili'o tiu ĵur'o neniam est'is mal'respekt'eg'it'a. Nu, tiu'n terur'a'n fraz'o'n mi el'parol'is antaŭ la krucifiks'o. Mi'a patr'o, dum ses cent jar'o'j ni'a ras'o don'is al la mond'o ekzempl'o'n de la fidel'ec'o kaj de la respekt'o al la promes'o ĵur'it'a. Ĉu vi vol'as, ke est'u vi'a fil'in'o, kiu unu'a mal'pur'ig'u si'a'n blazon'o'n per perfid'o kaj per mal'lojal'ec'o ?

       Raŭl'o mir'ig'it'a silent'is moment'e. La markiz'in'o kor'tuŝ'it'a ne pov'is ne admir'i la ton'o'n plen'a'n da nobl'ec'o, per kiu ŝi'a fil'in'o est'is parol'int'a. Malgraŭ ŝi en ŝi'a anim'o re'nask'iĝ'is la esper'o.

       — Cert'e, Matildo, respond'is la markiz'o pli mal'sever'e, tia sent'o vi'n honor'as grand'e. Ne est'as mi, kiu vi'n riproĉ'os pro tio. Sed vi ne bon'e kompren'is la natur'o'n kaj la valor'o'n de tiu ĵur'o, kiu ja trans'iĝ'is en ni'a famili'o kun la sang'o kaj kun la honor'o. Dum la Mez'epok'o, kiam la Prelong'a'j sinjor'eg'o'j est'is el'ir'ont'a'j al la milit'o, ili unu'e aŭd'is la mes'o'n. Post'e la famili'estr'o kaj ĉiu'j li'a'j fil'o'j prezent'is si'a'j'n dekstr'a'j'n man'o'j'n al la krucifiks'o, ĵur'ant'e sur la anim'o'j'n de Prelong'o'j si'a'j pra'patr'o'j jam mort'int'a'j por la reĝ'o kaj por Franc'uj'o, ke neniam ili si'n liver'os al la mal'amik'o, ke neniam ili for'kur'os re'turn'e'n. Mi dev'as al'don'i, daŭr'ig'is Raŭl'o kun nuanc'o de mal'humil'ec'o, ke trov'iĝ'as en la histori'o neniu ekzempl'o de okaz'o, en kiu tiu ĵur'o est'is mal'respekt'it'a eĉ unu foj'o'n. Sed vi vid'as, mi'a fil'in'o, ke tiu ĵur'o est'is nur jur'o milit'ist'a: neniam iu vir'in'o ĝi'n el'parol'is Kvankam tiu formul'o est'as solen'a, tamen ĝi ne pov'as mal'liber'ig'i vi'a'n respond'o'n, ĉar ĝi ne est'as uz'ebl'a de vi.

       — Mi'a patr'o, kun vi'a permes'o, kaj ne for'las'ant'e la respekt'o'n al vi ŝuld'ot'a'n de mi, mi ne kred'as ke tiu respond'o tre ĝust'e traduk'as vi'a'n ver'a'n pens'o'n. Mi est'us tre'eg'e mir'ig'it'a, aŭd'ant'e en vi'a buŝ'o tiu'n opini'o'n, ke ekzist'as mult'a'j spec'o'j da honor'o'j, kaj ke la ĵur'romp'o, kiu est'as krim'o ĉe la vir'o, montr'iĝ'as ĉe la vir'in'o kiel ag'o nur ne'grav'a.

       Venk'it'e de tiu ne'atend'it'a re'atak'o, la markiz'o silent'is kaj si'n sen'mov'ig'is en si'a'j pri'pens'o'j.

       Est'is suzan'o kiu daŭr'ig'is:
— Di'o mi'a, mi'a kar'a infan'in'o, pli bon'e ol iu ajn ni kompren'as, vi'a patr'o kaj mi, la grand'ec'o'n de vi'a decid'o.

       Sed fin'e, vi pov'us dir'i al kiu vi far'is tiu'n ĵur'o'n.

       — Ne. Tia konfes'o ĝi'n perfid'us.

       — Ni hav'as la cert'ec'o'n, ke vi ne est'as kulp'a. Ebl'e vi sufer'as pro la kulp'o de ali'a vir'in'o. La ĉe'est'o de valentin'o en la kamuŝ'a dom'o est'as strang'a kaj ne'klar'ig'ebl'a.

       Kio'n ŝi far'is en ĝi ?

       Ĉar Matildo persist'e silent'is, la markiz'in'o daŭr'ig'is:
— Post long'a pri'pens'ad'o, ebl'e mi ĉio'n klar'ig'is. Vi'a amik'in'o am'is sinjor'o'n de Ruvezo: mi est'as cert'a pri tio.

       Ebl'e tiu am'o, kiu'n ĝis nun mi kred'is tut'e ĉast'a, hav'is kontraŭ'e sekv'o'j'n, pri kiu'j oni vi'n kulp'ig'as hodiaŭ.

       La duk'in'o sen'mov'iĝ'is en si'a mut'ec'o, direkt'ant'e si'a'j'n okul'o'j'n al unu el flor'o'j de la tapiŝ'o.

       — Matildo, pri'pens'u al tio. Mi konsent'as, ke vi promes'is al valentin'o la konserv'o'n de ŝi'a sekret'o. Ĝis nun vi toler'is ĉiu'j'n turment'eg'o'j'n de la kalumni'o, prefer'ant'e ne ŝi'n perfid'i. Tio ne mi'n mir'ig'as, ven'ant'e de kor'o tiel super'a kiel la vi'a. Sed vi aŭd'is antaŭ'ne'long'e, ke la fiŝ'kapt'ist'o, kiu trov'is ŝi'a'n skatol'et'o'n, al vi cert'ig'is, nenio'n suspekt'ant'e, ke ŝi'a mort'o est'as hodiaŭ tre ebl'a, preskaŭ pruv'it'a. Ĉu vi opini'as, ke la pere'ig'a akcident'o, kiu mort'ig'is vi'a'n amik'in'o'n, ne sam'temp'e vi'n liber'ig'is el vi'a ĵur'o ? Tiam, pro kia motiv'o vi silent'us ?

       — Nu, obstin'em'a, ĉu vi parol'os, fin'e ? ek'kri'is la markiz'o per tondr'a voĉ'o.

       — Mi dir'is:” Ne ”. Ne'util'e insist'i.

       Raŭl'o, kiu'n ek'okup'is la koler'o, vid'ant'e tia'n inerci'a'n fort'o'n, lev'iĝ'is per unu salt'eg'o.

       — Raŭl'o, Raŭl'o, ek'kri'is la markiz'in'o; kviet'iĝ'u, amik'o mi'a. Vi mal'ind'iĝ'as.

       — Vi est'as prav'a: dank'e.

       Si'n turn'ant'e al si'a fil'in'o:
— Ĉar vi kuraĝ'as vi'n ŝirm'ad'i mal'antaŭ sankt'eg'a ĵur'o por kaŝ'i vi'a'n kondut'o'n, sinjor'in'o, ir'u; vi pov'as for'ir'i.

       For'konduk'u la duk'in'o'n, suzan'o, for'konduk'u vi'a'n fil'in'o'n: ĉar mi sent'as terur'a'n koler'o'n fund'e de mi bol'ant'a'n.

       Pal'a, trem'ant'a, apenaŭ si'n sub'ten'ant'a, Matildo est'is re'konduk'it'a de si'a patr'in'o ĝis si'a ĉambr'ar'o. Kiam ŝi trov'iĝ'is sol'a, la jun'a vir'in'o ek'kri'is, lev'ant'e al la ĉiel'o mal'esper'a'j'n okul'o'j'n:
— Di'o mi'a, kred'ebl'e la viv'o kresk'ig'is en mi potenc'eg'a'j'n radik'o'j'n, ĉar mi ne mort'as pro la ĉagren'o'j mi'n prem'eg'ant'a'j.

       La plend'ind'a infan'in'o kred'is ke ĉiu'j hom'a'j dolor'o'j est'is konsum'it'a'j de ŝi, kaj ŝi ne suspekt'is, ke ŝi'a ver'a turment'eg'o apenaŭ komenc'as.

       La ekzist'ad'o daŭr'ig'is en la kastel'o kun la mal'gaj'a unu'ton'ec'o de antaŭ'a'j tag'o'j. La duk'in'o vol'is ricev'i neniu'n, vetur'is kelk'a'foj'e kun si'a patr'in'o sed plej oft'e sol'a; ĉar ŝi tim'is, ke en ŝi'a ĉe'est'o ŝi preter'las'os kompromit'ant'a'j'n fraz'o'j'n. Ia'n maten'o'n Josefino ricev'is leter'o'n, kies adres'o est'is skrib'it'a de ne'kon'it'a man'o. Ĝi'n mal'ferm'int'e la ĉambr'ist'in'o est'is tre mir'ig'it'a, vid'ant'e ke la kovert'o en'hav'as ali'a'n kovert'o'n kun tiu sur'skrib'o:

    Por don'i al ŝi'a duk'in'a Blasan'a Moŝt'o.

    Ŝi al'ir'is al la ĉambr'o de si'a mastr'in'o, kaj rakont'is per kia manier'o tiu leter'o trov'iĝ'as en ŝi'a'j man'o'j.

       — Mi vid'u, dir'is la jun'a vir'in'o. Mi est'as tiel ĉirkaŭ'at'a de mister'aĵ'o'j, ke nun nenio mi'n mir'ig'as.

       Ĝi'n mal'ferm'int'e, ŝi leg'is:

    Sinjor'in'o, Vir'o tut'e sin'don'em'a al vi dezir'us hav'i kun vi inter'parol'ad'o'n, kies grand'eg'a est'as grav'ec'o. Tiu vir'o vi'n atend'os ĉiu'tag'e dum unu semajn'o, de la unu'a ĝis la ses'a vesper'e, sur la voj'kruc'iĝ'o de la Stel'o, en la Foli'er'aĵ'a arb'ar'o. Li esper'as, ke vi ne pent'ig'os de li'a zorg'o tiu'n, kiu, pen'ant'e nur vi'n util'i, sen'ŝancel'e sub'skrib'as:
Amik'o de VALENTO.

    — Kio'n tiu vir'o dezir'as de mi ? murmur'is Matildo. Ĉu li est'as sav'ont'o ? Ĉu mal'amik'o ? Ha ! tia ne'cert'ec'o, est'as tro grand'a. Kia'j ajn est'u la konsekvenc'o'j, mi ir'os hodiaŭ mem. Mi ne risk'as plu mi'a'n fam'o'n. Pri mi'a viv'o, ĝi est'as nun tiel sen'valor'a por mi !

       De ŝi'a edz'in'iĝ'o, sinjor'in'o de Blasan'o est'is tut'e liber'a.

       Ŝi ir'is kie'n ŝi dezir'is ir'i; kaj neniu zorg'is pri ŝi'a'j promen'ad'o'j. Ŝi do pov'is rajd'i ĝis la Foli'er'aĵ'a'j arb'ar'o'j, ne rimark'it'e de iu.

       Al'ven'int'e en la lok'o'n montr'it'a'n de la leter'o, ŝi halt'ig'is si'a'n ĉeval'o'n, rigard'is ĉirkaŭ si kaj vid'is neniu'n. La kri'ad'o'j de babil'em'a'j bird'o'j nur mal'kviet'ig'is la silent'ad'o'n de l’alt'a'j arb'eg'ar'o'j.

       Subit'e vir'o vest'it'a kiel hak'ist'o el'ir'is el la mal'antaŭ'o de arb'o. El'pren'int'e si'a'n ĉapel'o'n, li dir'is per ton'o de super'a ĝentil'ec'o:
— Mi dank'as vi'n, sinjor'in'o, ĉar vi ven'is. Mi vi'n atend'is konfid'e, est'ant'e cert'a, ke mi incit'is vi'a'n sci'vol'o'n.

       Aŭd'ant'e la son'o'n de tiu voĉ'o, Matildo ek'trem'is:
— Sed, sinjor'o, ŝi dir'is, ŝajn'as al mi, ke mi jam vid'is vi'n ie. Viktor'o linŝard'o ! ŝi ek'kri'is per ton'o de ne'esprim'ebl'a terur'o.

       — Jes, sinjor'in'o, la nep'o de l’iam'a lake'o.

       Parol'ant'e la jun'ul'o pren'is per la brid'o la ĉeval'o'n de la duk'in'o.

       — Ĉar mi est'as cert'a, ke vi est'us mal'konsent'int'a mi'n akcept'i en vi'a'n kastel'o'n, se mi est'us far'int'a pet'o'n pri tio laŭ regul'a manier'o, mi est'is dev'ig'it'a uz'i tiu'n milit'a'n ruz'o'n, pri kiu mi pet'eg'as de vi mi'a'n sen'kulp'ig'o'n.

       La komand'ant'o parol'is per ironi'a ton'o. Li'a'j gest'o'j prezent'is tiu'n velur'a'n dolĉ'ec'o'n de la kat'o lud'ant'a kun la mus'o kiu'n ĝi baldaŭ ek'manĝ'os.

       — Nu, sinjor'o, kio'n vi pet'as.

       — Unu'e ke vi mal'supr'e'n'ir'u. Tio est'os pli oportun'a por inter'parol'ad'o.

       — Neniam, sinjor'o.

       Kaj la jun'a vir'in'o lev'is si'a'n vip'et'o'n.

       Ne tim'ig'it'e la fil'o linŝard'o el'tir'is el si'a poŝ'o mal'grand'a'n revolver'o'n, kaj en'met'is la tub'o'n en la orel'o'n de la ĉeval'o.

       — Se vi mi'n tuŝ'as, li dir'is trankvil'ton'e, mi romp'as la kap'o'n de vi'a rajd'it'o. Kaj tio est'us bedaŭr'ind'a, li al'don'is rid'et'ant'e, ĉar ĝi est'as ras'hav'a best'o, kiu'n neniu pli bon'e ol mi admir'as kompetent'ul'e.

       Vid'int'e ke ĉiu kontraŭ'batal'o est'as ne'ebl'a kontraŭ tia vir'o, la duk'in'o sub'met'iĝ'is kaj salt'is ter'e'n. Viktor'o pren'is mem la brid'o'n de ŝi'a ĉeval'o kaj ĝi'n al'lig'is al arb'o.

       Post'e montr'int'e al Matildo unu el musk'o'plen'a'j benk'o'j ĉi tie trov'iĝ'ant'a'j:
— Sid'iĝ'u, sinjor'in'o, mi pet'as; kaj vol'u mi'n aŭskult'i.

       Venk'it'a, en'sorĉ'it'a de la ordon'ant'a ton'o, kiu'n mal'bon'e kaŝ'is la ĝentil'ec'o de fraz'o'j, sinjor'in'o de Blasan'o obe'is sen ia protest'a gest'o.

       — Mi dev'as vi'n sci'ig'i, daŭr'ig'is Viktor'o, ke, se dum ni'a inter'parol'ad'o, vi okaz'e kri'ad'us, pet'us help'ad'o'n, nenio est'us por mi pli agrabl'a. Se iu pas'ant'o trov'iĝ'us en la apud'aĵ'o'j, li al'kur'us tuj'e, kaj vid'us vi'n apud mi. Per tiu rimed'o, vi met'us en mi'a'n lud'o'n atut'o'n tut'e grav'eg'a'n.

       — Trankvil'iĝ'u; mi dir'os nenio'n. Mi vi'n aŭskult'os ĝis la fin'o, ĉar mi ne pov'as ag'i ali'manier'e.

       — Vi sci'as, sinjor'in'o, ke mi vi'n am'as mult'eg'e. Mi kred'as, ke mi jam prov'is pruv'i tio'n al vi.

       Aŭd'ant'e tiu'j'n vort'o'j'n, la duk'in'o ruĝ'iĝ'is pro indign'o, pri'pens'ant'e, ke ŝi'a inter'parol'ant'o jam vid'is ŝi'n tut'e mal'vest'it'a'n.

       Sed ŝi nenio'n respond'is.

       — Pro tio, daŭr'ig'is la jun'ul'o rid'et'ant'e, ĉar vi est'as vidv'in'o, mi pet'as de vi vi'a'n man'o'n.

       — Sinjor'o, ek'kri'is la duk'in'o mal'humil'ton'e, en ni'a societ'o oni ne akcept'as la mal'nobel'edz'in'iĝ'o'j'n. Mi bon'vol'as vi'n aŭskult'i. Sed almenaŭ parol'u serioz'e.

       — Ĉu mi simil'as petol'ant'o'n ? demand'is la komand'ant'o per glaci'a ton'o. Ceter'e mi'n indiferent'ig'as vi'a'j fier'eg'a'j rimark'o'j: ĉar mi est'as cert'a ke, kiam ni dis'iĝ'os, vi est'os konsent'int'a mi'a'n pet'o'n.

       — Neniam, neniam ! Vi bon'e sci'as, ke mi vi'n mal'estim'as, ke mi vi'n mal'am'as. Mi hav'as la cert'ec'o'n, ke ĉiu'j mi'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j de'ven'as de vi, de vi kiu est'as krim'ul'o kaj mal'nobl'eg'ul'o. Kaj vi kuraĝ'as pet'i mi'a'n konsent'o'n por la plej mal'am'eg'it'a inter la unu'iĝ'o'j. Ne, mil'foj'e ne.

       Ha ! mi prefer'us la mort'o'n.

       — Vi ne mort'os, sinjor'in'o, kaj vi konsent'os. Dum la pas'int'a temp'o sinjor'o de Prelong'o al mi rifuz'is vi'a'n man'o'n; sed mi ĵur'is, ke vi aparten'os al mi. Mi est'as simil'a al vi, sinjor'in'o; mi sci'as plen'um'i mi'a'j'n ĵur'o'j'n. Unu'a'foj'e mi far'is prov'o'n, kiu mal'sukces'is: nur la hazard'o mal'help'is ĝi'a'n efektiv'ig'o'n. Est'as per'ul'o pag'it'a de mi, kiu form'et'is la infan'o'n de valentin'o, kaj ĝi'n lok'is sur la apog'seĝ'o'n de la duk'o. Mi vol'is ne'ebl'ig'i vi'a'n edz'in'iĝ'o'n. Mi'a kun'kulp'ant'o mal'bon'e plen'um'is mi'a'j'n ordon'o'j'n. Anstataŭ ir'i al la urb'o'dom'o, li ir'is en la preĝ'ej'o'n. Ceter'e tio ne est'is grav'a; la entrepren'o tamen sukces'is, ĉar ĝi vi'n vidv'in'ig'is. Tio est'is do nur prokrast'o. Sed mi sci'as, kiel kor'e vi am'as tiu'n infan'o'n. Dank’al strang'ec'o tre mal'logik'a sekv'e tre vir'in'a, tiu est'aĵ'et'o, kiu'n vi dev'us mal'am'eg'i, far'iĝ'is kontraŭ'e la objekt'o de ĉiu'j vi'a'j am'sent'o'j. Nu, tiu infan'o est'as mi'a. Kiam mi vol'os li'n re'pren'i, vi est'os dev'ig'it'a obe'i al la leĝ'o.

       — Kiel ? Vi dir'as, ke tiu infan'o al vi aparten'as. Tia cert'ig'o est'as ver'e tro mal'tim'eg'a.

       — Li est'is for'met'it'a laŭ mi'a'j ordon'o'j, transport'it'a Pariz'o'n kaj en'met'it'a en konfes'ej'o'n de Saint-Germain-des Prés, kie mi ŝajn'ig'is li'n trov'i kvazaŭ hazard'e. Tiam mi li'n prezent'is en la urb'o'dom'o'n de la ses'a kvartal'o, sci'ig'ant'e, ke mi pren'as sur mi'n li'a'n eduk'ad'o'n. La svis'o kaj la pedel'o de la preĝ'ej'o mi'n apud'est'is kiel atest'ant'o'j: kun mi ili sub'skrib'is tiu'n deklaraci'o'n. Est'u cert'a, ke la akt'o est'as tut'e regul'a.

       — Sed tio est'as abomen'ind'a ! Vi montr'iĝ'as ankoraŭ pli mal'kuraĝ'a, pli mal'estim'ind'a ol mi kred'is.

       — ir'u sinjor'in'o, ir'u; ne ĝen'u vi'n. Mi jam dir'is: vi'a'j insult'o'j mi'n indiferent'ig'as. Por ke vi mal'konsent'u la re'don'o'n de tiu infan'o, vi dev'os liver'i motiv'o'j'n. Kia'j'n ? Ke vi est'as li'a patr'in'o ? Tio'n mi tut'kor'e dezir'as; sed vi ne ĝi'n far'os. Ke li est'as la fil'o de valentin'o ? Vi est'as mal'liber'ig'it'a de vi'a ĵur'o. Kiam eĉ vi konsent'us ĝi'n perfid'i, vi est'us dev'ig'at'a liver'i pruv'o'j'n; kaj tiu'j'n pruv'o'j'n vi'a amik'in'o kun si for'port'is en la mar'ond'o'j'n.

       La duk'in'o de Blasan'o direkt'is al la komand'ant'o okul'o'j'n sen'rigard'a'j'n. Ŝi sent'is si'n tiel prem'eg'it'a de li'a potenc'o, ke ŝi si'n demand'is, ĉu la kontraŭ'batal'o est'as ankoraŭ ebl'a.

       — Tio ne est'as ĉio, daŭr'ig'is la jun'ul'o per voĉ'o tranĉ'ant'a. Vi'a patr'o mi'n mort'ig'e ofend'is; kaj mi forges'as nenio'n: la vund'o est'as ankoraŭ tiel sang'ad'a kiel ĝi est'is en la unu'a tag'o. Se ĝis nun mi prokrast'is mi'a'n venĝ'o'n, mi tio'n far'is nur, ĉar mi indulg'is la patr'o'n de mi'a est'ont'a edz'in'o. Sed aŭskult'u mi'n tre atent'e, sinjor'in'o, kaj sci'u, ke neniam mi dir'as van'a'j'n parol'o'j'n. Se ia'n tag'o'n, malgraŭ la ĵur'it'a promes'o, vi rakont'os al sinjor'o de Prelong'o kia'manier'e la afer'o'j ver'e okaz'is en la kamuŝ'a dom'o, tiu'n sam'a'n tag'o'n, mi al li kon'ig'os plen'detal'e kia'manier'e la afer'o'j ver'e okaz'is en vi'a ĉambr'o, dum fam'a nokt'o, kiu'n kred'ebl'e vi ne forges'is. Laŭ vi'a opini'o, kio far'iĝ'os ?

       La markiz'o sent'os ek'bol'ant'a si'a'n nobel'ul'a'n sang'o'n, pri'pens'ant'e, ke ia mal'nobel'ul'o, ke la nep'o de li'a iam'a lake'o kuraĝ'is atenc'i per man'o mal'respekt'eg'a la nep'in'o'n de antikv'a'j Prelong'o'j. Antaŭ atest'ant'o'j li mi'n sur'vang'o'frap'os per si'a gant'o kaj per si'a mal'estim'o. Tiu'n insult'o'n mi ne toler'os. Insult'it'e, mi elekt'os mem la duel'arm'il'o'j'n, kaj mi pren'os la spad'o'n per kiu mi est'as lert'eg'a. Se vi dub'as, demand'u pri tio, inter ĉiu'j mi'a'j koleg'o'j, tiu'n kiu'n vi vol'os: vi aŭd'os li'a'n respond'o'n. Sur la duel'kamp'o, kontraŭ kontraŭ'ul'o tiel lert'a kiel mi, vi'a patr'o est'as mort'ont'o. Kaj, ĉar mi est'os pag'ig'ont'a ne nur li'a'j'n insult'o'j'n sed sam'temp'e la vi'a'j'n, est'u cert'a, ke mi ne li'n indulg'os.

       Post tiu'j vort'o'j, Matildo ek'puŝ'is terur'a'n ek'kri'o'n. Ŝi vid'is si'a'n patr'o'n, tiel am'eg'at'a'n de ŝi, kuŝ'ant'a'n sur la ter'o, ban'ant'a'n en si'a sang'o, kun kor'o tra'bor'it'a: ŝi vid'is si'a'n patr'in'o'n, frenez'ig'it'a'n de la dolor'eg'o, tren'ant'a'n en la mal'ĝoj'eg'o ekzist'ad'o'n de nun sen'cel'a'n; ŝi re'memor'is la rakont'o'j'n tiel oft'e aŭd'it'a'j'n de ŝi en la buŝ'o de fraŭl'in'o de Savinako, al kiu tia mal'feliĉ'o al'ven'is. Pri'pens'ant'e al si'a amik'in'o, kiu kred'ebl'e est'as nun mal'viv'a, ŝi envi'is ŝi'a'n sort'o'n, kaj ek'kri'is:
— Ĉar mi hav'as neniu'n rifuĝ'ej'o'n krom la mort'o, mi'a kar'a Gaston'o, mi ir'os vi'n re'trov'i.

       — Jes, respond'is ironi'e la fil'o linŝard'o, tiu rimed'o est'as la sol'a, kiu ebl'ig'us vi'a'n for'kur'o'n el mi. Vi pov'as elekt'i nur inter du okaz'ont'aĵ'o'j, ĉu la mem'mort'ig'o'n, ĉu la edz'in'iĝ'o'n kun mi.

       — Nu, mi pli am'as mort'i ol aparten'i al vi. Mi sam'e ne dir'as van'a'n parol'o'n.

       — Mi ne dub'as pri tio, sinjor'in'o. Sed memor'u, ke nur la esper'o far'iĝ'i vi'a edz'o halt'ig'as mi'a'n brak'o'n lev'at'a'n super la kap'o de vi'a patr'o, Se vi fin'us vi'a'n viv'o'n, kiu do rest'us tie ĉi por li'n protekt'i ?

       — Kio'n far'i ? sed kio'n far'i ? ĝem'ad'is la mal'feliĉ'a vir'in'o, prem'ant'e si'a'j'n tempi'o'j'n inter la man'o'j, kvazaŭ ŝi'a krani'o est'us eksplod'ont'a.

       — Edz'in'iĝ'i kun mi, sinjor'in'o: tio est'as vi'a sol'a sav'il'o.

       Li vol'is pren'i ŝi'a'n man'o'n. Post tiu kontakt'o, la duk'in'o rapid'e re'en'ir'is. Ŝajn'is al ŝi, ke ŝi'n tuŝ'as io glu'ant'a kaj mal'varm'a, simil'a al ramp'aĵ'a haŭt'o.

       — Nu, Matildo, daŭr'ig'is Viktor'o, est'u prudent'a. Jam per vi'a'j mal'estim'aĵ'o'j vi kaŭz'is la mort'o'n de vi'a edz'o: ĉu vi vol'as de'nov'e ŝarg'i vi'a'n konscienc'o'n per la pere'ig'o de vi'a patr'o ?

       Li fin'e pren'is malgraŭ ŝi la man'o'n de la duk'in'o, kaj ĝi'n prem'is en la si'a'j. La jun'a vir'in'o ne eĉ sent'is li'n.

       Rigid'a sur la musk'o'plen'a benk'o sur kiu ŝi sid'as, kun okul'o'j direkt'it'a'j rekt'e'n antaŭ ŝi, ŝi ŝajn'is ali'form'ig'it'a en aŭtomat'o'n. Tromp'it'e de tiu sin'ten'ad'o, la komand'ant'o akcept'is kiel mut'a'n jes'o'n tio'n, kio est'is nur pens'for'est'ad'o.

       Pro tio la fil'o linŝard'o kred'is, ke li pov'as daŭr'ig'i per ton'o preskaŭ am'em'a:
— Aŭskult'u, mi'a kar'a Matildo: ĉar vi am'eg'as la fil'o'n de valentin'o, ĉu vi far'os nenio'n por efektiv'ig'i li'a'n feliĉ'o'n ? Vi ne pri'pens'is, ke li'a est'ont'ec'o est'as nun tut'e plor'ind'a. Li'a'j ge'patr'o'j mort'is ambaŭ, ne li'n rajt'ig'int'e. Do, dum si'a tut'a ekzist'ad'o, li est'os kondamn'it'a al la titol'o de bastard'o. Ĉiu'j hom'o'j, eĉ vi'a'j ge'patr'o'j kred'as, ke vi est'as li'a patr'in'o. Akcept'u kuraĝ'e la situaci'o'n tia, kia ĝi trud'iĝ'as al vi. Vi'a edz'in'iĝ'o kun mi, regul'ig'ant'e la civil'a'n stat'o'n de tiu infan'o, re'don'ant'e al li la famili'o'n, kiu'n li perd'is, far'os li'a'n feliĉ'o'n kaj sam'temp'e la vi'a'n; ĉar ĝi ebl'ig'os vi'a'n re'honor'iĝ'o'n. Post la far'iĝ'o'j okaz'int'a'j, unu nur vir'o est'as nun edz'iĝ'ebl'a kun vi: kaj tiu vir'o, vi tre bon'e sci'as, ke li est'as mi.

       Aŭd'int'e tiu'j'n vort'o'j'n, la duk'in'o ŝajn'is vek'iĝ'i. Si'n turn'ant'e al si'a mal'amik'o, ŝi paf'is al li rigard'o'n tiel mal'am'o'plen'a'n, ke la komand'ant'o ek'trem'is. Ĉiu ali'a, antaŭ tiu mut'a minac'o, est'us re'en'ir'int'a mal'antaŭ'e'n. Sed vir'o tiel persist'em'a kiel li ne for'las'as facil'e si'a'n akir'aĵ'o'n. Ceter'e la afer'o est'is nun tro antaŭ'e'n'puŝ'it'a, por ke est'u ebl'a la halt'ig'o de l’entrepren'o. Li do star'is sen'mov'a kaj mut'a, dum la duk'in'o dir'is per sen'ton'a voĉ'o.

       — Mi vi'n mal'am'eg'as per la tut'a'j fort'o'j de mi'a est'aĵ'o.

       Vi est'as por mi la mal'bon'far'ant'a best'o, kiu'n oni for'ĵet'as mal'proksim'e'n pro tim'o kaj pro naŭz'o. Sed la fatal'o pez'as sur mi'n. Por sav'i mi'a'j'n am'at'o'j'n, mi edz'in'iĝ'os kun vi, ĉar la dev'o mi'n instig'as al tia mal'nobl'eg'aĵ'o.

       — Ha ! Matildo, mi bon'e sci'is ke...

       — Antaŭ ĝoj'i, sinjor'o linŝard'o, las'u mi'n fin'i. Mi port'os vi'a'n nom'o'n, kaj mi viv'os en loĝ'ej'o sid'ant'a sub la sam'a tegment'o ol la vi'a. Sed al tiu lim'o halt'os la ofer'o, kiu'n terur'eg'a situaci'o mi'n dev'ig'as far'i. Pri la rest'aĵ'o, aŭskult'u mi'n: se vi konserv'as la esper'o'n, ke mi far'iĝ'os real'e vi'a ver'a edz'in'o, vi pli bon'e ag'us for'ir'int'e for de mi, ĉar vi kares'as rev'o'n, kiu neniam efektiv'iĝ'os, neniam. Mi ĵur'as, ke neniam mi aparten'os al vi.

       — Di'o mi'a, sinjor'in'o, respond'is Viktor'o rid'et'ant'e per bon'hom'a mien'o, kial diskut'i pri tia'j ne'grav'aĵ'o'j ? Est'as evident'e ke, kiam ni est'os ge'edz'o'j, vi aparten'os al mi. En la ge'edz'iĝ'o la per'fort'o ne ekzist'as.

       — Ĝi ne ekzist'os, ĉar mi tre bon'e sci'os ĝi'n mal'ebl'ig'i.

       Ceter'e tio ne est'os la unu'a foj'o.

       Pro tiu mord'ant'a alud'o, Viktor'o ferm'eg'is si'a'j'n pugn'o'j'n. Li'a vizaĝ'o kun'tir'it'a de koler'eg'o far'iĝ'is mal'bel'eg'a.

       Sed Matildo ne pov'is ĝi'n ek'vid'i. Est'ant'e jam lev'it'a, ŝi si'n direkt'is al la arb'o, al kiu est'is al'lig'it'a ŝi'a ĉeval'o.

       — Nun, sinjor'o, ŝi dir'is, mi konjekt'as, ke vi dir'is ĉio'n, kaj ke vi liber'ig'os mi'n.

       Per pen'eg'o de si'a vol'ec'o la komand'ant'o dev'ig'is si'a'j'n trajt'o'j'n re'pren'i ili'a'n kutim'a'n ŝajn'o'n. Do li respond'is kviet'e:
— Cert'e, sinjor'in'o. Permes'u, ke mi help'u vi'n al la sid'iĝ'o sur la sel'o'n.

       Sed kiam Matildo est'is supr'e'n'ir'int'a sur si'a'n ĉeval'o'n, la fil'o linŝard'o daŭr'ig'is ankoraŭ, ten'ant'e per la brid'o la rajd'it'o'n kaj dir'ant'e al la jun'a vir'in'o:
— Post kelk'a'j tag'o'j, la dek leĝ'a'j monat'o'j est'os flu'int'a'j.

       Mi hav'os la honor'o'n pet'i vi'a'n man'o'n de sinjor'o de Prelong'o. Neces'eg'e est'as, ke li ĝi'n don'u. Vi kompren'is:
est'as neces'eg'e. Pro tio, nur unu afer'o est'as far'ebl'a de vi:
neniam vi kontraŭ'dir'os mi'n, kio'n ajn mi pov'us rakont'i.

       — Mi ne kontraŭ'dir'os vi'n, sed las'u mi'n el'ir'i.

       — Memor'u, ke ni dev'as est'i tut'e konsent'ant'a'j, se vi vol'as konserv'i vi'a'n fil'ig'a'n infan'o'n kaj la viv'o'n de vi'a patr'o.

       — Mi memor'os. Sed las'u mi'a'n ĉeval'o'n.

       Ĉar la komand'ant'o obstin'e man'ten'is la nobl'a'n best'o'n, kiu pied'frap'ad'is pro mal'pacienc'o, la duk'in'o spron'pik'is la flank'o'n de si'a rajd'it'o. La best'o star'iĝ'is. Ne'atend'it'e surpriz'it'a, Viktor'o de'las'is la brid'o'n. La ĉeval'o sub'lev'it'a de lert'eg'a man'o far'is grand'eg'a'n salt'eg'o'n, dum la vip'et'o de la duk'in'o, sving'it'e de koler'a brak'o, tranĉ'is sibl'ant'e la aer'o'n kaj fal'eg'is sur la vizaĝ'o'n de la jun'ul'o, kiu'n ĝi mark'is per ruĝ'a lini'o. La komand'ant'o puŝ'is dolor'eg'a'n ek'kri'o'n kaj pren'is si'a'n revolver'o'n. Sed sinjor'in'o de Blasan'o trov'iĝ'is jam tro mal'proksim'e. La fil'o linŝard'o pov'is nur ĝi'n observ'i okul'e, dum ŝi'a ĉeval'o galop'eg'ant'e ŝi'n al'konduk'is fulm'o'rapid'e al la kastel'o.

       — Nu, li dir'is, viŝ'ant'e per si'a poŝ'tuk'o si'a'n frunt'o'n sang'ad'ant'a'n, jen est'as ge'fianĉ'iĝ'o'j, kies el'montr'o'j hav'as karakter'o'n ne'komun'a'n. Sed pacienc'e: tio pag'iĝ'os kun la rest'aĵ'o.

       Mal'varm'et'ig'ant'e la varm'eg'a'n frunt'o'n de Matildo, la rapid'ec'o de la kur'ad'o re'don'is al ŝi'a spirit'o klar'ec'o'n, kiu ebl'ig'is la pri'pens'o'n.

       Ĉio est'is fin'it'a kaj ŝi'a viv'o romp'it'a por ĉiam. La fer'a pren'il'eg'o ŝi'n kapt'int'a pli kun'tir'iĝ'is ĉiu'tag'e: ĝi halt'os nur kiam ŝi est'os tut'a el'prem'eg'it'a de ĝi. Ha ! ŝi'a ĵur'o, kiu'n si tim'is mal'respekt'i; ŝi'a sekret'o, kiu'n ŝi preskaŭ preter'las'is pro le sagac'ec'o de ŝi'a patr'in'o; nun ŝi'a konscienc'o pov'as est'i trankvil'a; ĝi ne tim'u: ŝi ne perfid'os la unu'a'n, ne kon'ig'os la du'a'n. Nun, ne nur ŝi'a konscienc'delikat'ec'o est'as minac'at'a, sed la viv'o de ŝi'a patr'o, de ŝi'a patr'in'o, de Valent'o, de la sol'a'j est'aĵ'o'j, kiu'j'n ŝi am'as.

       Ŝi ripet'is tiu'j'n fraz'o'j'n, per kiu'j Viktor'o ŝi'n pet'eg'is, ke ŝi rajt'ig'u per si'a edz'in'iĝ'o la infan'o'n de ŝi'a amik'in'o. Re'trov'int'e en la buŝ'o de la vir'o mal'am'eg'at'a la sam'a'j'n esprim'o'j'n ol en la du leter'o'j de la duk'o si'a edz'o, ŝi dev'ig'e mir'is pro la koincid'o.

       Kiam ŝi al'ven'is, la unu'a vizaĝ'o kiu'n ŝi renkont'is, est'is tiu de ŝi'a mal'grand'a protekt'it'o. La infan'o al'kur'is al ŝi, ŝancel'iĝ'ant'e, prezent'ant'e si'a'j'n mal'fort'a'j'n brak'o'j'n, kaj balbut'ant'e tiu'n ĉarm'a'n vort'o'n, kiu vibr'ig'as la kor'o'n de patr'in'o'j:
— Mam'a ! mam'a !

       — Jes, kar'ul'et'o mi'a, mi est'as vi'a patr'in'o, ŝi ek'kri'is, li'n pren'ant'e en si'a'j'n brak'o'j'n. Tiu krim'ul'o est'as prav'a. Kun li sol'a mi pov'as edz'in'iĝ'i; ĉar al li sol'a pov'as profit'i la kred'ig'o, ke li est'as vi'a patr'o. Plend'ind'a sen'kulp'ul'o ! ŝi murmur'is, oni dev'as konfes'i, ke la mal'bon'ul'o est'as tre fort'a, ĉar li far'is de vi si'a'n kun'kulp'ant'o'n.

       Post ok tag'o'j, la tut'a Prelong'a famili'o fin'is la tag'manĝ'o'n, kiam serv'ist'o en'ir'is, kaj don'is al la markiz'o leter'o'n urĝ'a'n. Post la for'ir'o de la lake'o, la markiz'o romp'is la sigel'o'n. Ĝi'n tra'leg'int'e per rapid'a rigard'o:
— Nu, li ek'kri'is, tio est'as tro mal'tim'a.

       — Kio do okaz'as, pet'is suzan'o.

       — Est'as la komand'ant'o linŝard'o, kiu pet'as de mi inter'parol'ad'o'n. Li insist'as. Ŝajn'as eĉ ke la ton'o de li'a leter'o est'as preskaŭ minac'a. Kio'n li vol'as rakont'i ? li al'don'is, rigard'ant'e si'a'n fil'in'o'n, kiu mal'lev'is la okul'o'j'n.

       — La sci'ig'o de tio depend'as nur de vi'a vol'o, patr'o mi'a.

       Akcept'u tiu'n vir'o'n.

       — Ha ! ne. Eĉ mi li'n mal'permes'os per termin'o'j tia'j, ke li ne dezir'os re'komenc'i.

       — Mi vi'n pet'eg'as; ne tio'n far'u.

       — Kial ? Ĉu vi kred'as, ke tiu sinjor'o mi'n tim'ig'as ?

       Pri'pens'ant'e al la konsekvenc'o'j, kiu'j'n ebl'e nask'us du'a insult'o, la duk'in'o trem'is.

       — Mi mal'bon'e esprim'is mi'a'n pens'o'n, ŝi balbut'is. Mi nur vol'is dir'i, ke la inter'parol'ad'o'n de vi mal'akcept'it'a'n hodiaŭ ebl'e vi est'os dev'ig'at'a don'i post kelk'a'j tag'o'j.

       Tiam vi ŝajn'os re'pren'i vi'a'n decid'o'n: kaj tio est'as ĉiam humil'ig'a.

       Sinjor'o de Prelong'o ŝancel'iĝ'is moment'e. Si'n turn'ant'e al la markiz'in'o.

       — Kaj vi, mi'a kar'a suzan'o, kio'n vi opini'as pri tio ?

       — Mi iom konsent'as kun Matildo, amik'o mi'a. Vi dev'as li'n akcept'i. Ebl'e li kon'as afer'o'j'n, kiu'j'n ni ne sci'as; ebl'e li al'port'as iom da lum'o en la sen'lum'ec'o'n, en kiu'n ni barakt'as. Est'as li, kiu'n vi kred'is re'kon'i, ia'n nokt'o'n, du'on'sufok'it'a'n en la park'o. En tia'j okaz'o'j li'n mal'permes'i est'us, laŭ mi'a opini'o, grav'a mal'prudent'aĵ'o.

       — Ebl'e vi est'as prav'a'j ambaŭ, murmur'is la markiz'o, kiu ordon'is, ke oni en'ir'ig'u la komand'ant'o'n en la bibliotek'o'n.

       En'ir'ant'e en tiu'n ĉambr'o'n, Viktor'o ne pov'is de'ten'i mal'humil'ec'a'n ek'mov'o'n. Dum la pas'int'a temp'o, kiam li ven'is en la kastel'o'n, ĉu pet'ont'e de la markiz'o li'a'n protekt'o'n, ĉu dank'ont'e li'n pro ĝi, en tiu lok'o li'n oni akcept'is. La terur'a'n batal'o'n komenc'it'a'n de li'a infan'aĝ'o fin'e est'is gajn'int'a la mal'nobel'ul'o. Baldaŭ li ordon'os kiel estr'o en tiu dom'eg'o, en kiu'n ĝis nun li est'is en'ir'int'a nur kiel pet'eg'ant'o.

       Pro la cirkonstanc'o la jun'ul'o est'is vest'int'a si'a'n plej bel'a'n uniform'o'n. Star'ant'e antaŭ fenestr'o rigard'ant'a la park'o'n, li atend'is.

       Sed li trem'et'is aŭd'ant'e la markiz'o'n, kiu penetr'int'e silent'e en la lern'o'ĉambr'o'n dir'is:
— Vi pet'is de mi inter'parol'ad'o'n, sinjor'o. Mi vi'n aŭskult'as.

       Sinjor'o de Prelong'o ne sid'iĝ'is, vol'ant'e kompren'ig'i al la fil'o linŝard'o, ke laŭ li'a esper'o li'a vizit'o ne est'os long'e'daŭr'a. Viktor'o ne ŝajn'is rimark'i la mal'varm'ec'o'n de tiu akcept'o.

       — Vi'a markiz'a Moŝt'o, li dir'is, mi ven'as pet'ont'e de vi konsil'o'n.

       — De mi, sinjor'o ?

       — Jes, de vi mem. Antaŭ du jar'o'j, mi skrib'is al sinjor'eg'o respekt'plen'a'n leter'o'n, en kiu mi pet'is de li la man'o'n de li'a fil'in'o. Tiu sinjor'eg'o respond'is, ke li ne pov'as akcept'i kiel bo'fil'o'n la nep'o'n de si'a iam'a lake'o.

       — Post'e, sinjor'o.

       — La patr'o de la jun'ul'in'o, kun kiu mi dezir'is edz'iĝ'i, far'is tre grav'a'n mal'prudent'aĵ'o'n, send'ant'e si'a'n respond'o'n kaj antaŭ'e ne demand'int'e si'a'n fil'in'o'n. Ebl'e li est'us ag'int'a tut'e ali'manier'e, sci'ant'e ke tiu am'o est'is reciprok'a.

       — Vi mensog'as, sinjor'o.

       — Demand'u ŝi'a'n duk'in'a'n Moŝt'o'n, respond'is Viktor'o ne ŝancel'it'e: mi est'as cert'a, ke ŝi ne mi'n kontraŭ'dir'os.

       Post tiu'j vort'o'j el'parol'it'a'j de mord'ant'a voĉ'o, sinjor'o de Prelong'o du'on'sven'is. Si'n al'kroĉ'int'e sur la kurten'o'j'n, por evit'i fal'o'n, li hav'is nur la temp'o'n sid'iĝ'i en la apog'seĝ'o'n al li prezent'it'a'n de la komand'ant'o.

       — Ĉu vi dezir'as, ke mi vok'u serv'ist'o'n ? demand'is ĉi tiu.

       — Ne'util'e; la blind'ig'o ĉes'is. Daŭr'ig'u, ĝem'is Raŭl'o per raŭk'a voĉ'o.

       — Ne'ebl'ig'int'e la ge'edz'iĝ'o'n, daŭr'ig'is Viktor'o, tiu leter'o nask'is konsekvenc'o'j'n facil'e antaŭ'vid'ebl'a'j'n. Ĝis nun ni'a reciprok'a am'o est'is tiel pur'a tiel ideal'a kiel la am'o de Paŭl'o kaj de Virgini'o. Sed ia'n vesper'o'n la pasi'o venk'is la vol'o'n, kaj ni el'ir'is el la poezi'o por en'ir'i en la real'aĵ'o'n.

       La far'iĝ'o okaz'is en dom'et'o izol'it'a, or'mam'it'a de flor'o'j pro la cirkonstanc'o. Sed kiam mi el'ir'is el la brak'o'j de mi'a amik'in'o, la idili'o ali'form'iĝ'is en tragedi'o'n. Kruel'eg'a best'o si'n ĵet'is sur mi'n, kaj mi'n du'on'sufok'is. Se mi est'as ankoraŭ viv'a, mi tio'n dev'as iom al la hazard'o, sed mult'e al mi'a mal'tim'o. Vol'u rigard'i la cikatr'o'j'n de mi'a kol'o.

       La markiz'o puŝ'is ĝem'ad'o'n. Li memor'is, ke ĵus en tiu lok'o est'is vund'it'a la ne'kon'at'ul'o trov'it'a en la park'o.

       — Ni'a'j am'aĵ'o'j, re'parol'is la komand'ant'o, daŭr'is dum kelk'a'j monat'o'j. Ĉar est'is tre ne'sin'gard'a la daŭr'ig'o de ni'a'j kun'iĝ'o'j en la dom'et'o, kiu est'is la unu'a rifuĝ'ej'o de ni'a'j unu'a'j kis'ad'o'j, ni aĉet'is la kun'kulp'ec'o'n de mal'nov'a ĉas'gard'ist'o iam for'pel'it'a de la patr'o de mi'a am'ant'in'o.

       Tri'foj'e en la semajn'o, mi ir'is ĉe tiu'n vir'o'n; ŝi tie'n mi'n re'trov'is. De tag'o al tag'o mi'a am'o pli'grand'iĝ'is. Ĉar ili'a unu'a kun'iĝ'o ne est'is sen'frukt'a; kaj mi hav'is la cert'ec'o'n, ke baldaŭ mi far'iĝ'os patr'o.

       Viktor'o halt'is moment'e por juĝ'i la efekt'o'n far'it'a'n; kaj tio, kio'n li vid'is li'n mult'eg'e kontent'ig'is. La ŝajn'o de la markiz'o est'is ver'e plend'eg'ind'a. Larĝ'a'j ŝvit'gut'o'j perl'iĝ'is el li'a'j tempi'o'j. Li'a'j'n man'o'j'n agit'ad'is sen'ĉes'a trem'ad'o.

       Kiam la jun'ul'o ĵet'is si'a'n last'a'n fraz'o'n per vibr'ant'a voĉ'o, sinjor'o de Prelong'o respond'is nur per mal'laŭt'a plor'eg'o.

       — Mi est'as dev'ig'at'a konfes'i, daŭr'ig'is la fil'o linŝard'o, ke ekzist'is oficial'a fianĉ'o, kiu'n oni montr'is al la naiv'eg'ul'o'j. Sed mi'a am'at'in'o cert'ig'is, ke li ne est'as danĝer'a, ke pro li ne taŭg'us ia ĵaluz'ec'o. Mi konfes'as, ke ŝi'a kondut'o est'is tre trankvil'ig'a. Uz'ant'e kiel pretekst'o'n akcident'o'n okaz'int'a'n al ŝi'a est'ont'a bo'patr'in'o, mi'a am'ant'in'o prokrast'is de tag'o al tag'o la ge'edz'iĝ'o'n, esperant'e mal'kuraĝ'ig'i tiu'n sinjor'o'n, kaj li'n dev'ig'i al la el'ir'o. Sed li al'kroĉ'iĝ'is obstin'e, kaj malgraŭ ĉio rest'is sur la batal'kamp'o, pacienc'e atend'ant'e la favor'a'n okaz'o'n. Li est'is prav'a; ĉar la venk'o fin'a ĉiam aparten'as al persist'em'ul'o'j. En la nokt'o, en kiu mi'a fil'o nask'iĝ'is, la dom'o el'fal'eg'is. Mi hav'is nur la temp'o'n for'port'i la nov'nask'it'o'n, kiu'n mi sav'is el mort'o cert'a. Nur per mirakl'o li'a patr'in'o ne pere'is en la katastrof'o. Dum unu monat'o ŝi ŝancel'iĝ'is inter la viv'o kaj la mort'o. Mi trov'iĝ'is en Pariz'o, atend'ant'e ke ŝi re'san'iĝ'u, antaŭ kiam mi pet'os ŝi'a'n man'o'n, kiam mi ek'sci'is, ke ŝi est'is edz'in'iĝ'ont'a kun tiu vir'o, kiu'n mi ne konsider'is kiel tim'ind'aĵ'o'n. Vi'a markiz'a Moŝt'o, est'as ĝust'a la proverb'o, kiu dir'as:” Ĉiam la for'est'ant'o'j est'as mal'prav'a'j ”. Ne vid'ant'e mi'n, mi'a am'ant'in'o mi'n forges'is.

       La ali'a vir'o, kiu'n ŝi renkont'is ĉiu'tag'e, bril'ig'is antaŭ ŝi'a'j okul'o'j la blind'ig'ant'a'n mir'ind'aĵ'o'n de titol'o mult'foj'e jar'cent'a. La kast'a mal'humil'ec'o, kiu'n la am'o moment'e silent'ig'is, se ne tut'e mut'ig'is, de'nov'e laŭt'iĝ'is. Vid'ant'e tiu'n mal'respekt'o'n al la ĵur'it'a promes'o, mi ne ŝancel'iĝ'is. Mi ne vol'is ke tia krim'o efektiv'iĝ'u. La fianĉ'o tromp'it'a est'is avert'ot'a, ke li'a est'ont'a edz'in'o aparten'as al ali'a vir'o, kaj la kulp'a patr'in'o dev'ig'ot'a al la re'pren'o de l’infan'o, el kiu ŝi vol'is si'n liber'ig'i. Bedaŭr'ind'e, mi mal'bon'e inform'it'a pov'is mi'n inter'met'i nur tro mal'fru'e.

       Viktor'o paŭz'is, por ke sinjor'o de Prelong'o hav'u la temp'o'n en'ŝov'i ia'n pri'pens'o'n. Sed Raŭl'o ne mov'iĝ'is. La komand'ant'o daŭr'ig'is.

       — Se la per'ul'o komisi'it'a de mi al la plen'um'ad'o de mi'a'j ordon'o'j est'us kompren'int'a ili'n pli bon'e, grand'a mal'feliĉ'aĵ'o est'is evit'it'a. Ek'sci'int'e la ver'o'n, la edz'o de mi'a am'ant'in'o si'n mort'ig'is pro mal'esper'o. Li est'is bon'ul'o, kaj ne merit'is tia'n fin'o'n. Nu, vi'a markiz'a Moŝt'o, jen est'as al kio mi vol'is al'ven'i, jen est'as la natur'o de la konsil'o, kiu'n mi pet'as de vi. La patr'in'o de mi'a fil'o est'as vidv'in'o. Malgraŭ ŝi'a mal'fidel'ec'o, mi ŝi'n am'as ankoraŭ tiel kor'e kiel en la unu'a'j tag'o'j. Pri tiu infan'o, la anim'o de mi'a anim'o, la karn'o de mi'a karn'o, mi li'n am'eg'as per la tut'a'j fort'o'j de mi'a viv'o. Pro tio, mi demand'as mi'n, ĉu ekzist'as en la mond'o bar'il'o sufiĉ'e alt'a, kiu mal'ebl'ig'as, ke mi al'lig'u mi'a'n ekzist'ad'o'n al la ekzist'ad'o de tiu'j du am'eg'it'a'j est'aĵ'o'j ? Respond'u: kio'n mi dev'os far'i ? Kio'n vi far'us en mi'a lok'o ?

       Pez'a silent'o sekv'is la parol'o'j'n de la fil'o linŝard'o. Sinjor'o de Prelong'o daŭr'ig'is si'a'n rigard'ad'o'n rekt'e'n antaŭ si, ne ŝajn'int'e aŭd'i la demand'o'n far'it'a'n de la komand'ant'o. Post dek minut'o'j, Viktor'o mal'pacienc'a ek'kri'is:
— Vi'a markiz'a Moŝt'o, mi atend'as vi'a'n respond'o'n.

       Pen'eg'e Raŭl'o murmur'et'is:
— Mi vol'as unu'e cert'iĝ'i, ĉu vi ne mensog'as.

       La komand'ant'o aŭd'ig'is mal'bon'a'n rid'o'n.

       — Konsil'iĝ'u kun vi'a fil'in'o, mi'a kar'a sinjor'o, kaj ŝi'n demand'u. Mi tim'as nenia'n protest'o'n.

       Sinjor'o de Prelong'o si'n lev'is, montr'ant'e, ke la inter'parol'ad'o est'as fin'it'a. Viktor'o si'n klin'is, kaj per voĉ'o akr'a, kun minac'a fajr'er'o en la rigard'o:
— Vi'a markiz'a Moŝt'o, li dir'is, mi hav'as la honor'o'n pet'i de vi la man'o'n de sinjor'in'o vi'a fil'in'o, ŝi'a duk'in'a Blasan'a Moŝt'o.

      

ĈAPITRO DEKKVARA

    Apenaŭ la komand'ant'o el'ir'is, iu frap'is sur la pord'o'n de la lern'o'ĉambr'o, en kiu la markiz'o ankoraŭ trov'iĝ'is. Ĝi est'is sinjor'in'o de Prelong'o.

       — Mi vid'is sinjor'o'n Linŝardon el'ir'ant'a'n, ŝi dir'is; do mi sci'is, ke vi est'as sol'a. Kio'n li vol'is ?

       — Li vol'is. Ha ! suzan'o, ni'a mal'feliĉ'o est'as super'mezur'a. Ni'a fil'in'o est'as la am'ant'in'o de tiu vir'o kaj la patr'in'o de Valent'o.

       — Tio est'as ne'ebl'a.

       — Tio est'as ver'a, bedaŭr'ind'e. La rakont'o far'it'a de li nepr'e rilat'as kun la real'aĵ'o'j. Ĉiu'j mi'a'j suspekt'o'j est'as nun tro ver'ig'it'a'j. Ceter'e li propon'as por ripar'i si'a'j'n kulp'o'j'n, la edz'iĝ'o'n kun la patr'in'o kaj la rajt'ig'o'n de l’infan'o.

       — La krim'ul'o ! ek'kri'is la markiz'in'o furioz'a. Jen est'as do, kie'n cel'is ĉiu'j li'a'j kaŝ'it'a'j intrig'o'j. Mi esper'as, ke vi rifuz'is per ton'o tut'e sen'esper'ig'a.

       — Ne. Unu'a'n foj'o'n jam ni mal'akcept'is li'a'n pet'o'n, ne konsil'iĝ'int'e kun Matildo. Ni'a'j tut'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j de'ven'as de tio.

       — Sed mi ne bezon'as la opini'o'n de mi'a fil'in'o por kontraŭ'star'i tia'n edz'in'iĝ'o'n. La hered'ant'in'o de Prelong'a markiz'o, hodiaŭ duk'in'o de Blasan'o, far'iĝ'us sinjor'in'o linŝard'o. Nu, amik'o mi'a, ĉu vi pri'pens'is al tio ?

       — Mi ne bezon'as pri'pens'ad'o'n. Est'as ni'a fil'in'o, kiu'n tio koncern'as; est'as ŝi, kiu dev'as decid'i. Ĉu ŝi trov'iĝ'as en la kastel'o ?

       — Jes, mi kred'as.

       — Mi ŝi'n ven'ig'os.

       Post kvar'on'o da hor'o, kiam la jun'a vir'in'o est'is real'ir'int'a si'a'j'n ge'patr'o'j'n en la bibliotek'o:
— Mi'a fil'in'o, dir'is sinjor'o de Prelong'o, tiel kiel vi dezir'is, mi akcept'is la komand'ant'o'n Linŝardon. Mi dev'as al vi kon'ig'i la inter'parol'ad'o'n okaz'int'a'n inter ni.

       — Ne'util'e, mi'a patr'o. Mi ĝi'n diven'as, aŭ prefer'e antaŭ'sent'as.

       — Laŭ li'a dir'o, li cert'ig'as ke vi est'is li'a am'ant'in'o.

       — Mi tio'n suspekt'is.

       — Li cert'ig'as, ke Valent'o est'as li'a fil'o kaj la vi'a.

       — Mi tio'n atend'is.

       — Fin'e li propon'as la edz'iĝ'o'n kun vi.

       — Tio est'is ne'evit'ebl'a.

       Matildo ŝajn'is tiel sufok'iĝ'ant'a, ke ŝi apenaŭ pov'is parol'i. Nur sibl'ant'e tiu'j mal'long'a'j fraz'o'j el'ir'is el ŝi'a'j lip'o'j.

       La markiz'o daŭr'ig'is per ton'o sever'a:
— Kio'n vi respond'os por vi'n sen'kulp'ig'i ?

       — Nenio'n.

       — Tiam mi dev'as kred'i tio'n, kio'n dir'is tiu vir'o ?

       — Vi dev'as kred'i.

       — Li pet'is vi'a'n man'o'n.

       — Vi dev'as ĝi'n don'i.

       — Kiam li re'ven'os, kio'n mi respond'os ?

       — Ke vi akcept'as kaj, ke mi konsent'as.

       La markiz'in'o super'mezur'e mir'eg'ig'it'a rigard'is altern'e si'a'n edz'o'n kaj si'a'n fil'in'o'n. Raŭl'o est'is pal'eg'a. Koler'eg'o mal'facil'e moder'ig'it'a kun'tir'is li'a'j'n lip'o'j'n. Pri Matildo ŝi star'is, fort'e apog'ant'e si'n sur la dors'apog'il'o'n de apog'seĝ'o, sur kiu ŝi al'kroĉ'iĝ'is por ne fal'i. En ŝi'a'j okul'o'j pas'is brun'ruĝ'a'j lum'et'o'j. Ŝi'a vizaĝ'o kun'tir'it'a de dolor'eg'o memor'ig'is tiu'j'n infer'an'a'j'n mask'o'j'n desegn'it'a'j'n en la miniatur'o'j de antikv'a'j preĝ'o'libr'o'j.

       Sinjor'in'o de Prelong'o si'n inter'met'is, tim'ant'e mal'feliĉ'aĵ'o'n:
— Matildo, re'en'ir'u en vi'a'n ĉambr'o'n. Vi est'as tut'e frenez'a.

       La jun'a vir'in'o el'ir'is, si'n al'kroĉ'ant'e sur la mur'o'j.

       La markiz'o kaŝ'is si'a'n kap'o'n en la man'o'j'n, kaj mez'e de kor'tuŝ'eg'ant'a plor'eg'o, ek'puŝ'is tiu'n mal'esper'a'n ek'kri'o'n:
— Ha ! mi dub'is ankoraŭ !

       — Neniam mi dub'is, respond'is suzan'o per ton'o solen'a. Sed nun mi est'as cert'a pri la sen'kulp'ec'o de ni'a fil'in'o.

       Mir'eg'it'e de tiu cert'ig'o, sinjor'o de Prelong'o lev'is la kap'o'n.

       — Kiel ? mi'a mal'feliĉ'a amik'in'o, vi do ne aŭd'is ?

       — Kontraŭ'e, mi ĉio'n aŭd'is; kaj est'as pro tio, ke mi cert'ig'as.

       — Sed ŝi konfes'is.

       — Se vi nom'as tio'n konfes'o.

       — Sed ŝi ne si'n defend'is.

       — Kio'n tio pruv'as ?

       — Ke ŝi est'as kulp'a, ve ! kaj ke tiu vir'o dir'as ver'aĵ'o'j'n.

       Nu, suzan'o, vi'a am'o al Matildo vi'n blind'ig'as. Kiam la evident'ec'o star'iĝ'as, vi vol'e ferm'as la okul'o'j'n por ne ĝi'n vid'i. Ĉar jun'ul'in'o est'is eduk'it'a sankt'e, laŭ princip'o'j de la plej sever'a moral'ec'o, vi kred'as, ke tio sufiĉ'as, kaj ig'as ne'ebl'a ia'n ajn kulp'o'n. Tamen vi bon'e sci'as, ke vi ne est'as prav'a. Ŝi ne est'as la unu'a, eĉ en ni'a societ'o, kiu'n la pasi'o erar'ig'is ĝis la tut'a forges'o de ŝi'a ind'ec'o kaj de ŝi'a'j dev'o'j.

       — Mi ne est'as tiel mal'humil'a, ke mi kred'as mi'a'n fil'in'o'n ne'erar'em'a. Sed se ŝi am'us tiu'n vir'o'n, tut'e ali'a est'us ŝi'a sin'ten'ad'o. En tiu afer'o vi ag'as laŭ logik'a rezon'o; de for'pren'o en for'pren'o'n vi al'ven'as al la konklud'o. Inform'ant'a juĝ'ist'o ne proced'us ali'manier'e. Mi juĝ'as per mi'a patr'in'a kor'o; kaj mi sent'as, mi cert'ig'as, mi ĵur'as, ke ne nur Matildo ne est'as kulp'ul'in'o, sed kontraŭ'e, ke ŝi est'as sufer'ant'in'o, mi eĉ dir'os ofer'it'in'o.

       — Ha ! se vi dir'us la ver'o'n !

       — Memor'u, Raŭl'o, kiel fort'e tiu Viktor'o ĉiam est'is antipati'a al mi. Dum la pas'int'a temp'o, kiam vi li'n admir'is mult'eg'e, pli ol unu foj'o'n ni ambaŭ mal'konsent'is pri tiu mal'ŝat'ind'a person'o. Antaŭ'sent'o mi'n avert'is, ke tiu est'aĵ'o est'os al ni pere'ig'a. Vi mi'n mok'is: tamen vi vid'as, ke bedaŭr'ind'e tiu antaŭ'sent'o ne mi'n tromp'is.

       Rest'int'e sol'a, sinjor'o de Prelong'o kontraŭ'batal'is kontraŭ la ĉagren'o li'n ek'kapt'int'a. Ĉar la situaci'o est'is mal'esper'a, li dev'is ĝi'n stud'i per firm'a kor'o. La parol'o'j de la markiz'in'o ne li'n konvink'is; ĉar en ĉiu'j afer'o'j la vir'in'o'j inter'met'as la sent'o'n: sed ĉu la sent'o valor'as kontraŭ la far'iĝ'o'j ? La komand'ant'o cert'ig'is, ke Matildo reciprok'is li'a'n am'o'n, kaj est'is bon'vol'e de'log'it'a de li. Aŭd'int'e tiu'n terur'a'n kulp'ig'o'n, la duk'in'o ne protest'is. Kiam li parol'is pri edz'in'iĝ'o, ŝi ĝi'n konsent'is ne ŝancel'iĝ'ant'e. Do la krim'ul'o est'is de'log'int'a li'a'n fil'in'o'n. La pruv'o est'is far'it'a.

       Al'ven'int'e al tiu punkt'o de si'a'j pri'pens'ad'o'j, Raŭl'o ek'trem'et'is. Li memor'is la parol'o'j'n de la komand'ant'o. La du ge'jun'ul'o'j si'n am'is reciprok'e, dezir'ant'e la ge'edz'iĝ'o'n.

       Ĝis tiu moment'o, ĉast'a est'is ili'a am'o. Nur post la arogant'a respond'o far'it'a al la Viktor'a edz'iĝ'pet'o, la rajt'a unu'iĝ'o far'iĝ'int'e ne'ebl'a est'is anstataŭ'it'a de kulp'a kun'iĝ'o. Sed tiam la fil'o linŝard'o ne est'is sol'e kulp'ig'ot'a. La markiz'o sent'is, ke terur'a respond'ec'o pez'as sur li'n. Ĉu li est'is rajt'ig'it'a al la el'ĵet'o de vir'o am'it'a de li'a fil'in'o, ne konsil'iĝ'int'e kun ŝi, ne eĉ ŝi'n avert'int'e. Sinjor'o de Prelong'o si'n kulp'ig'is, ke li ag'is per ne'pardon'ebl'a mal'prudent'o. La koler'a ek'mov'o, kiu'n li mal'prav'e obe'is, est'is la kaŭz'o de ĉiu'j ili'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j.

       — Mi ced'is al la markiz'in'o, li pens'is, mi skrib'is, dikt'it'e de si. Jen est'as en kiu'n sen'el'ir'ej'o'n tiu leter'o ni'n ĉiu'j'n konduk'is.

       Ne'sent'ebl'e li'a grand'a antaŭ'a koler'eg'o iom post iom mal'pli'fort'iĝ'is. Ĉar li re'kon'is, ke li est'is sen'vol'a kun'kulp'ant'o en la kulp'o far'it'a, tiu kulp'o ŝajn'is al li mal'pli ne'ripar'ebl'a. Li memor'is la mal'nov'a'n amik'ec'o'n de li sent'it'a'n al Viktor'o, kaj sen mal'facil'ec'o li konsent'is ke, dum la pas'int'a temp'o, la jun'ul'o ĝi'n tut'e merit'is. Se la komand'ant'o est'us hav'int'a antaŭ si'a nom'o ia'n nobel'a'n titol'o'n, neniam Raŭl'o est'us rev'int'a ali'a'n bo'fil'o'n ol li'n. La fantom'o'j de milit'ist'a glor'o, kiu'j li'n persekut'is dum li'a jun'aĝ'o, sur la ekzil'a land'o, ar'e re'ven'is. Kompar'ant'e sinjor'o'n de Blasan'o kun la fil'o linŝard'o, li ne pov'is ne rimark'i, ke la unu'a ne sci'is konserv'i la vir'in'o'n, kiu'n oni met'is en li'a'j'n brak'o'j'n, dum la du'a venk'e al'milit'is la in'o'n al li disput'it'a'n.

       Tiam pens'o penetr'is en li'a'n cerb'o'n kiel akr'a fer'pint'o. Kiam li est'is sam'aĝ'a kiel Viktor'o, se suzan'o, kiu'n li am'eg'is, kaj de kiu li est'is am'it'a, est'is rifuz'it'a al li de si'a patr'o, kio'n li est'us far'int'a ?

       Pro tiu pens'o, li trem'et'is, sent'ant'e ke li est'us prov'int'a ĉiu'j'n mal'prudent'aĵ'o'j'n prefer'e ol vid'i si'a'n am'at'in'o'n en la brak'o'j de ali'a vir'o. Kiam oni glit'as sur tia dekliv'o, oni ir'as rapid'e kaj mal'proksim'e'n.

       Sed pri unu punkt'o li'a opini'o tut'e diferenc'is la opini'o'n de la komand'ant'o: ĝi est'as la motiv'o instig'int'a matild'o'n al la mister'ig'o de ŝi'a am'o kaj al la edz'in'iĝ'o kun sinjor'o de Blasan'o. Kie Viktor'o vid'is nur vant'ec'a'n kontent'iĝ'o'n, la markiz'o mal'kovr'is ali'a'n sent'o'n. Sci'ant'e ke ŝi'a'j ge'patr'o'j nepr'e vol'is kiel bo'fil'o'n nur vir'o'n titol'it'a'n, ili'a fil'in'o ofer'is si'a'n am'o'n al ili'a mal'humil'ec'o. Sed antaŭ kiam ŝi sub'met'iĝ'os al tio, ŝi long'a'temp'e ŝancel'iĝ'is:
kaj tio'n pruv'is ŝi'a mal'fervor'o al la edz'in'iĝ'o kun Gaston'o. Ali'part'e vol'ant'e nek al'port'i la hont'o'n en si'a'n nov'a'n famili'o'n, nek tromp'i si'a'n edz'o'n pri li'a patr'ec'o, ŝi atend'is por ĝi'n plen'um'i, ke la nask'iĝ'o de Valent'o est'u efektiv'ig'it'a.

       Fin'e la markiz'o trov'is, ke la situaci'o est'as mult'e pli simpl'a ol ĝis nun ĝi aper'is al li. Viktor'o kaj Matildo si'n am'is reciprok'e. Ili si'n am'is tiel pasi'e, ke ili far'is kulp'o'n.

       Tiu'n kulp'o'n ili dezir'is ripar'i per ge'edz'iĝ'o, kiu'n la mort'o de la duk'o ig'is ebl'a. Ĉiu'j ambaŭ respond'is pri la infan'o, al kiu ili don'is la viv'o'n, ne hav'ant'e la rajt'o'n far'i de li bastard'o'n, kiam ili pov'is li'n rajt'ig'i. Kio pli saĝ'a ? Pro kio li ŝancel'iĝ'us ?

       — Nu, dir'is Raŭl'o, al mi sam'e la mal'humil'ec'o far'ig'is kulp'o'n. Sed mi far'iĝ'us krim'ul'o, se tiu sam'a mal'humil'ec'o mal'help'us la ripar'o'n de mi'a'j mal'prav'aĵ'o'j. Tiu ofer'o est'os mi'a el'pag'o. Mi tuj skrib'os al Viktor'o, ke mi konsent'as kaj akcept'as li'n kiel bo'fil'o'n: kaj mi'a plend'ind'a fil'in'o est'os tre feliĉ'a.

       Moment'e trankvil'ig'it'a de tiu decid'o, la markiz'o vol'is antaŭ'e konsil'iĝ'i kun li'a mal'nov'a amik'o la graf'o de Roŝbrulo, al kies saĝ'o li tut'e fid'is. De la unu'a'j vort'o'j ĉi tiu li'n tuj halt'ig'is:
— Est'as far'ot'a nur unu afer'o.

       — Kia ?

       — Rapid'e ge'edz'ig'i ni'a'j'n ge'am'ant'o'j'n.

       — Ha ! amik'o mi'a, kio'n dir'us mi'a patr'o, se li vid'us tia'n mal'nobel'edz'in'ig'o'n.

       — Mi ne sci'as tio'n, kio'n li dir'us. Sed mi hav'as pri la honor'ec'o ide'o'j'n tre firm'a'j'n. Kiu far'is kulp'o'n dev'as ĝi'n ripar'i. Vi kon'as la deviz'o'n de mi'a famili'o: Far'u kio'n dev'as, al'ven'u kio pov'as. Pro tio, mi ne akcept'as ali'a'j'n konsider'aĵ'o'j'n. Nun vi sci'as, ke mi hav'as mani'o'n: mi vol'us, ke oni re'viv'ig'u la leĝ'o'j'n pri la majorat'o. Laŭ mi'a opini'o, tio est'as la sol'a rimed'o por re'star'ig'i la nobel'ar'o'n, kaj mal'help'i, ke la fam'a'j nom'o'j fal'u en la forges'o'n. Vi hav'as en la kort'eg'o potenc'a'j'n protekt'ant'o'j'n; ali'part'e pro ali'a'j motiv'o'j la komand'ant'o kon'as en la reg'ist'ar'o influ'hav'a'j'n amik'o'j'n. Mi est'as cert'a, ke se vi ambaŭ kun'ig'us vi'a'j'n pen'ad'o'j'n, tre facil'e vi ag'us sur la vol'ec'o'n iom ŝancel'iĝ'ant'a'n de li'a imperi'estr'a Moŝt'o, kaj ricev'us li'a'n konsent'o'n.

       — Mi dank'as vi'n, mi'a kar'a Artur'o, pri la konsil'o al mi don'it'a de vi. Mi konfes'as, ke tia est'is mi'a opini'o. Sed antaŭ kiam mi tiel ag'os, mi est'as feliĉ'a ricev'i la aprob'o'n de vir'o tiel prudent'a kiel vi.

       Post silent'o:
— Ha ! li ek'kri'is, per kia kulp'o mi do ofend'is la ĉiel'o'n, por ke ĝi mi'n dev'ig'u al tia ekstrem'a rimed'o !

       — Nu, Raŭl'o, ne tiel ĉagren'iĝ'u, respond'is li'a mal'nov'a amik'o prem'ant'e li'a'j'n man'o'j'n. Je la diabl'o ! ĉio est'as aranĝ'ebl'a. Tio est'as mal'feliĉ'aĵ'o, mi tio'n konsent'as; sed ĝi ne est'as ne'ripar'ebl'a. Ne nur en vi'a famili'o okaz'as tia'j okaz'int'aĵ'o'j. Mi pov'us cit'i mult'a'j'n ekzempl'o'j'n simil'a'j'n.

       Post unu hor'o Raŭl'o el'ir'is kaj si'n direkt'is al la salon'et'o de la markiz'in'o, por ŝi'n sci'ig'i pri li'a inter'parol'ad'o kun la graf'o.

       Nenio'n dir'ant'e, sinjor'in'o de Prelong'o aŭskult'is la rakont'o'n ĝis la fin'o. Sed post'e ŝi ek'kri'is:
— Tiam vi favor'e akcept'as la edz'iĝ'pet'o'n de sinjor'o linŝard'o ?

       — Ve ! la fatal'o estr'e komand'as. Ni est'as dev'ig'at'a'j al la akcept'o de tiu ne'evit'ebl'aĵ'o.

       — Nu, mi ne ĝi'n akcept'as, respond'is suzan'o koler'e.

       Mi esper'as, ke vi sufiĉ'e ŝat'as mi'n, por far'i nenio'n kontraŭ mi'a vol'o. Pro tio mi dir'as: neniam mi don'os mi'a'n konsent'o'n, neniam tiu mal'am'eg'it'a edz'in'iĝ'o plen'um'iĝ'os, tiel long'e kiam la blazon'ŝild'o de la Prelong'a famili'o super'os la land'o'n iam reg'it'a'n de vi'a'j pra'patr'o'j.

       Parol'ant'e la markiz'in'o laŭt'ig'is la voĉ'o'n. La pord'o de la salon'et'o rest'is mal'ferm'it'a. Josefino tra'ir'ant'e la grand'a'n salon'o'n aŭd'is tiu'n last'a'n fraz'o'n. Kvankam ŝi neniel kon'is la edz'iĝ'pet'o'n oficial'e prezent'it'a'n de Viktor'o, tamen ŝi'a instinkt'o de ĵaluz'em'a vir'in'o ŝi'n avert'is, ke io est'as komplot'it'a. La vort'o'j el'parol'it'a'j de sinjor'in'o de Prelong'o far'iĝ'is por ŝi lum'a fajr'er'o. Grand'eg'a ĝoj'o plen'ig'is ŝi'a'n kor'o'n. Malgraŭ ŝi'a'j pen'ad'o'j, malgraŭ la mal'estim'o nun sent'at'a de ŝi al ŝi'a am'ant'o, tamen la am'o reg'is en ŝi'a kor'o de temp'o tro long'a, por ke ĝi ne est'u las'int'a en ĝi profund'a'j'n vund'o'j'n, kiu'j'n nur la ide'o de ebl'a konkur'ant'in'o ankoraŭ sang'ad'ig'is.

       Tiu'foj'e ŝi est'is tre trankvil'a. Kiam eĉ la markiz'o konsent'us, kiam eĉ la duk'in'o ĝi'n dezir'us, kaj tio ŝajn'is al ŝi tut'e ne'ebl'a, sinjor'in'o de Prelong'o ĝi'n sen'diskut'ebl'e rifuz'is. Nek ŝi'a edz'o nek ŝi'a fil'in'o kuraĝ'us ŝi'n mal'obe'i.

       Pro tio, ĉar la dezir'o sci'ig'i Viktor'o'n venk'is en ŝi'a kor'o ĉiu'n ali'a'n sent'o'n, ŝi rapid'is al si'a ĉambr'o por al li skrib'e kon'ig'i tiu'n nov'aĵ'o'n.

       Por ke Viktor'o ne est'u avert'it'a pri la front'ŝanĝ'o okaz'int'a en ŝi'a kondut'o kaj ŝi'a'j sent'o'j pri li, Josefino ĉiam daŭr'ig'is si'a'n korespond'ad'o'n kun la komand'ant'o. Sed ŝi nun kon'ig'is al li nur la ne'grav'a'j'n afer'o'j'n, kiu'j pov'is kompromit'i neniu'n, aŭ kontraŭ'e la grav'eg'a'j'n, kiu'j'n dev'ig'e la fil'o linŝard'o est'is kon'ont'a per ĉiu ajn ali'a person'o. Ŝi do unu'a sci'ig'is li'n pri la mort'o de la duk'o de Blasan'o, konvink'it'a ke trov'iĝ'as neniu mal'diskret'o en la kon'ig'o de far'iĝ'o cert'ig'ot'a la morgaŭ'a'n tag'o'n de la publik'a voĉ'o. La jun'ul'in'o est'is tiel feliĉ'a ke si'a plum'o kur'ad'is sur la paper'o. Ŝi sci'ig'is si'a'n am'ant'o'n, ke la hazard'o al ŝi kon'ig'is la projekt'o'n de li kares'it'a'n pri nov'a edz'iĝ'o:
ŝi li'n pet'eg'is, ke li for'las'u prov'o'n pov'ant'a'n nur li'n rid'indig'i, kaj fin'is per tiu'j vort'o'j:
— La markiz'in'o ĵur'is, ke neniam vi edz'iĝ'os kun ŝi'a fil'in'o, tiel long'e kiam la blazon'ŝild'o est'os en'met'it'a en la cement'o de la grand'a tur'o. De ses cent jar'o'j ĝi trov'iĝ'as en ĝi, mi'a plend'ind'a amik'o. Se por edz'iĝ'i vi dev'os atend'i, ke ĝi est'u fal'int'a, kred'ebl'e vi rest'os fraŭl'o ĝis la fin'o de vi'a viv'ad'o.

       Post du tag'o'j faktor'o, port'ant'a sur si'a dors'o grand'eg'a'n pak'aĵ'o'n, si'n prezent'is al la krad'o de la kastel'o. Kred'ebl'e tiu vir'o hav'is okul'o'j'n mal'san'a'j'n, ĉar ili est'is kaŝ'it'a'j de unu el tiu'j okul'vitr'o'j el kolor'ig'it'a vitr'o nom'it'a'j konserv'il'o'j.

       — Fraŭl'in'o brantin'o, li pet'is de la pord'ist'o per voĉ'o, kiu ŝajn'is raŭk'ig'it'a de la tro'uz'o de alkohol'aĵ'o'j.

       — Kio'n vi vol'as al ŝi ?

       — Don'i tiu'n pak'aĵ'o'n.

       — Las'u ĝi'n. Oni al ŝi ĝi'n send'os.

       — Nu, se est'as trink'mon'o gajn'ot'a, mi prefer'us, ke ĝi est'u de mi.

       — Kia praktik'em'a faktor'o, ek'kri'is la pord'ist'o rid'ant'e.

       Vi est'as prav'a, bon'ul'o mi'a; ĉar taŭg'as ĉiu'j profit'o'j, eĉ la mal'grand'a'j.

       Tiam montr'ant'e per la man'o pord'et'o'n trov'iĝ'ant'a'n en la angul'o de la kort'o:
— Vi uz'os la serv'ŝtup'ar'o'n, li al'don'is; vi supr'e'n'ir'os ĝis la du'a etaĝ'o, dekstr'a koridor'o, numer'o 25.

       — Tre bon'e; mi dank'as vi'n.

       Si'n direkt'ant'e laŭ la montr'o'j liver'it'a'j de la pord'ist'o, la ne'kon'at'ul'o, kiu ŝajn'is kurb'at'a sub la pez'o de si'a ŝarĝ'o, al'ven'is baldaŭ al la lok'o montr'it'a. Li frap'is.

       — En'ir'u, dir'is Josefino.

       La faktor'o turn'is la buton'o'n.

       — Kio'n vi vol'as ? pet'is la jun'ul'in'o.

       — Don'i al vi ĉi tio'n.

       — Vi erar'as. Mi atend'as nenio'n.

       Ne respond'int'e la port'ist'o en'ir'is, ferm'is la pord'o'n, kaj si'n liber'ig'is el si'a kest'o. Ĉar Josefino mir'ant'e mal'ferm'is la buŝ'o'n.

       — Nu, silent'u, dir'is tiu vir'o per voĉ'o subit'e ŝanĝ'it'a.

       — Viktor'o ! ek'kri'is la ĉambr'ist'in'o super'mezur'e mir'ig'it'a.

       — Jes, est'as mi. Mi dezir'as inter'parol'i kun vi. Ĉar mi tim'is, ke oni mi'n re'kon'os, mi vest'is por al'ven'i ĝis vi tiu'n kostum'o'n, kiu ŝanĝ'as mi'a'n ŝajn'o'n.

       — Kio'n vi dezir'as dir'i al mi ?

       Ne respond'int'e la komand'ant'o ŝi'n pren'is en si'a'j'n brak'o'j'n, kaj ŝi'n kis'ant'e fervor'e:
— Ke mi ĉiam am'as vi'n, li balbut'is en ŝi'a'n orel'o'n.

       La fil'o linŝard'o bon'e kon'is si'a'n en'sorĉ'ant'a'n potenc'o'n al si'a am'ant'in'o. Kontakt'e de tiu kis'ad'o, kiu al ŝi memor'ig'is tiel ebri'ig'a'j'n feliĉ'o'j'n, la jun'ul'in'o si'n sent'is sen'fort'a. Ŝi'a'j bon'a'j decid'o'j, ŝi'a dezir'o al batal'o, ĉio vapor'iĝ'is. Ŝi si'n re'trov'is tia, kia ŝi ĉiam est'is, tiel mal'super'ig'it'a de li, tiel nul'ig'it'a, ke la vol'ec'o de Viktor'o ŝajn'is al la jun'ul'in'o kvazaŭ anstataŭ'ig'int'a la ŝi'a'n; kaj ŝi ruĝ'iĝ'is pro hont'o, pens'ant'e ke tiu vir'o ĉiam am'at'a bezon'is nur unu minut'o'n por re'pren'i si'a'j'n antaŭ'a'j'n rajt'o'j'n. De'nov'e ŝi est'is sub'met'it'a.

       Al'tir'int'e josefin'o'n sur si'a'j'n genu'o'j'n, Viktor'o dir'is inter du kis'ad'o'j:
— Ĉu la apartament'o iam loĝ'it'a de fraŭl'in'o de Savinako est'as nun okup'at'a ?

       — Ne, ĝi est'as mal'plen'a. De la el'ir'o de tiu jun'ul'in'o neniu loĝ'as en ĝi.

       — Tre bon'e. Mi rest'os kaŝ'it'a en vi'a ĉambr'o ĝis la nokt'o. Kiam ĉiu'j dorm'os, vi mi'n konduk'os al ĝi. Ĉar mi ne kon'as tre preciz'e la intern'o'n de la kastel'o, mi tim'us voj'erar'o'j'n.

       — Kio'n vi vol'as far'i ?

       — Vi ĝi'n vid'os, ĉar vi ĉe'est'os kun mi.

       Sonor'il'bru'o inter'romp'is la jun'ul'o'n.

       — Est'as ŝi'a duk'in'a Moŝt'o, kiu mi'n vok'as, dir'is la ĉambr'ist'in'o.

       — Ir'u, rapid'u. Mi vi'n atend'os ĉi tie. Se vi pov'os al'port'i al mi pec'o'n da pan'o kaj io'n ajn kun ĝi, vi mi'n plezur'ig'os: se ne, ne mal'trankvil'iĝ'u, mi mi'n sen'ig'os da ĝi.

       Rest'int'e sol'a Viktor'o mal'plen'ig'is la kest'o'n. El'tir'int'e el ĝi divers'a'j'n tualet'a'j'n objekt'o'j'n ŝat'at'a'j'n de jun'ul'in'o'j, li tut'e fund'e trov'is tio'n, kio'n li serĉ'as, grand'eg'a'n lev'il'o'n nom'it'a'n pinco de la pavim'ist'o'j, kaj ali'a'j'n il'o'j'n.

       Josefino re'ven'is kur'ant'e, al'port'ant'e al li manĝ'aĵ'o'j'n.

       — Rigard'u, kar'ul'in'o, dir'is ŝi'a am'ant'o, tio'n, kio'n mi al'port'is.

       — Ho ! kiel vi est'as am'ind'a, ek'kri'is la jun'ul'in'o, kiu rid'et'is pro plezur'o vid'ant'e la bel'a'j'n tualet'ornam'aĵ'o'j'n kuŝ'ant'a'j'n sur la lit'o.

       Ĉar ŝi ili'n ek'ekzamen'is:
— Re'ir'u al vi'a mastr'in'o, dir'is la komand'ant'o. Ebl'e ŝi bezon'os vi'n: kaj est'as neces'e, ke ŝi ne send'u iu'n, por vi'n ven'ig'i. Ĝis la re'vid'o.

       Kiam nokt'iĝ'is, Josefino re'ven'is en si'a'n ĉambr'o'n.

       Kiam ŝi est'is cert'a, ke ĉiu dorm'as en la kastel'o, ŝi konduk'is si'a'n am'ant'o'n tra la ŝtup'ar'o'j kaj la koridor'o'j ĝis la ĉambr'o, iam loĝ'it'a de valentin'o. En'hav'ant'e nur komun'a'n mebl'ar'o'n por invit'it'o'j, tiu apartament'o ne est'is ŝlos'it'a. Do la fil'o linŝard'o bezon'is nur turn'i la buton'o'n por en'ir'i en ĝi'n. Post'e al'ir'int'e en la tualet'ej'o'n, li mal'ferm'is la fenestr'o'n. Mir'ant'e ŝi'a am'ant'in'o rigard'is, ne rimark'int'e, ke tiu tualet'ej'o far'as sol'a la unu'a'n etaĝ'o'n de la grand'a tur'o, kaj ke la famili'a blazon'ŝild'o trov'iĝ'as tuj'e mal'supr'e de la fenestr'o.

       Si'n klin'ant'e ĝis la zon'o ekster la fenestr'o, risk'ant'e fal'o'n en la mal'plen'aĵ'o'n, Viktor'o palp'is per la man'o kaj serĉ'is en kiu stat'o de konserv'ec'o aŭ de difekt'ec'o trov'iĝ'as la mason'aĵ'o. Subit'e li halt'ig'is ĝoj'a'n ek'kri'o'n. Ŝajn'is al li, ke la ŝton'o ŝancel'iĝ'as. Li re'komenc'is si'a'n prov'o'n, kaj konstat'is, ke li ne erar'is. Mal'rapid'e mal'al'lig'it'a de ses'jar'cent'a'j veter'atak'o'j, la grand'a ŝton'plat'o est'is definitiv'e dis'ig'it'a de la sku'ad'o'j al ĝi trud'it'a'j de sinjor'o de Ruvezo, kiam li uz'is ĝi'n kiel skabel'o'n por en'ir'i ĉe valentin'o'n. Ĝi star'is nur per si'a propr'a pez'o. Viktor'o pren'is si'a'n lev'il'o'n kaj en'ŝov'is la pint'o'n inter la blazon'ŝild'o kaj la mur'o; post'e, met'int'e pied'o'n sur la fenestr'a apog'il'o, li pez'is per si'a'j tut'a'j fort'o'j sur la ali'a'n ekstrem'aĵ'o'n. La pez'a ŝton'o balanc'iĝ'is, klin'iĝ'is mal'rapid'e al la mal'plen'aĵ'o, turn'is sur si'n mem kaj est'is rapid'ig'it'a sur la ter'o'n, sur kiu ĝi romp'iĝ'is kun mal'sonor'a bru'o. Tio'n far'int'e la komand'ant'o ferm'is la fenestr'o'n kaj dir'is trankvil'e al si'a am'ant'in'o:
— Est'as fin'it'e: ni el'ir'u.

       — Sed kio'n do vi ĵet'is ekster tiu fenestr'o ? murmur'is la jun'ul'in'o.

       Ŝi aŭd'is la bru'o'n far'it'a'n de la ŝton'o fal'ant'a; sed ĉar ŝi pov'is vid'i nenio'n, ŝi neniel kompren'is tio'n, kio okaz'is.

       — Kar'ul'in'o mi'a, dir'is Viktor'o ŝi'n kis'ant'e, mi nur lud'is la rol'o'n de Providenc'o. Nun, ni ir'u en'lit'iĝ'i.

       La morgaŭ'a'n maten'o'n, dum la sun'lev'iĝ'o, la fil'o linŝard'o mal'supr'e'n'ir'is en la precip'a'n kort'o'n. Dum li'a am'ant'in'o en'ir'is en la kajut'o'n de la pord'ist'o por li'n mal'atent'ig'i, la komand'ant'o si'n ŝov'is ekster la kastel'o, ne ek'vid'it'e.

       La markiz'in'o trov'iĝ'is ankoraŭ en si'a tualet'ej'o, en kiu ŝi'a ĉambr'ist'in'o ŝi'n komb'is, kiam Raŭl'o pet'is de ŝi ĉu ŝi bon'vol'as li'n akcept'i.

       — Kio'n do vi hav'as, amik'o mi'a ? ŝi dir'is, rimark'ant'e la pri'okup'at'a'n ŝajn'o'n de si'a edz'o. Ĉu nov'a mal'feliĉ'o ni'n minac'as.

       — La vort'o ” mal'feliĉ'o ” est'as tro fort'a. Tamen en la nun'a'j cirkonstanc'o'j, la akcident'o okaz'int'a dum tiu ĉi nokt'o far'iĝ'as preskaŭ minac'aĵ'o.

       — Parol'u do; vi mi'n terur'as.

       — Vi cert'iĝ'is, ke vi ne konsent'os la edz'in'iĝ'o'n de ni'a fil'in'o kun la komand'ant'o linŝard'o tiel long'e kiam la famili'a blazon'ŝild'o super'os la land'o'n.

       — Cert'e; mi dir'is kaj mi ripet'as: tiel long'e kiam tiu blazon'ŝild'o...

       — Ne'util'e daŭr'ig'i, mi'a plend'ind'a amik'in'o ! La heraldik'a ŝton'o de l’antikv'a Vilhelm'o est'is renvers'it'a dum tiu ĉi nokt'o. Tiu'maten'e la ĝarden'ist'o'j trov'is sur la ter'o ĝi'n romp'it'a laŭ du'dek pec'o'j.

       — La grand'a'n ŝton'plat'o'n kun tri leon'o'j pas'ant'a'j sur sinopl'a kamp'o ?

       — Jes.

       — Tiu'n kiu'n li al'port'is el Palestin'o kaj en'met'is sur la grand'a'n tur'o'n !

       La markiz'o nur jes'is per klin'o de l’kap'o.

       — Est'as ne'ebl'e, ek'kri'is sinjor'in'o de Prelong'o. Ĝi star'is sen'mov'a dum ses'cent jar'o'j; kiam Richelieu eksplod'ig'is la kastel'o'n ĝi ne ŝancel'iĝ'is; la Revoluci'o ĝi'n respekt'is; kaj vi vol'as...

       — Mi vol'as nenio'n, mi vid'is kaj mi konstat'is.

       — Nu, mi sam'e vol'as vid'i; sen tio ĉiam mi kred'os, ke vi erar'is.

       Ĵet'int'e rapid'e mantil'o'n sur si'a'n kap'o'n, la markiz'in'o mal'supr'e'n'ir'is en la park'o'n, sekv'it'a de Raŭl'o.

       Sed tie ŝi est'is dev'ig'it'a akcept'i la evident'ec'o'n. La pec'o'j de la granit'a ŝton'plat'o kuŝ'is sur la ter'o. Supr'e de la pord'o, larĝ'a supr'aĵ'o glat'a kaj blank'a montr'is la lok'o'n en kiu ĝi trov'iĝ'is antaŭ'e.

       Sinjor'in'o de Prelong'o ne pov'is de'ten'i si'a'j'n larm'o'j'n. Ŝi rapid'e re'ven'is hejm'e'n ĝem'ant'e:
— Di'o mi'a, Di'o mi'a, vi vol'as ni'n humil'ig'i: est'u plen'um'it'a vi'a vol'o.

       Ĝis la vesper'o ŝi rest'is en'ferm'it'a en si'a ĉambr'ar'o, mal'permes'ant'e la vizit'ant'o'j'n, ripet'ant'e por la cent'a foj'o tiu'n ĉiam'a'n demand'o'n:
— Sed kia'manier'e tio far'iĝ'is ? Se almenaŭ en tiu nokt'o est'us okaz'int'a fort'eg'a fulm'o'tondr'o, tiu katastrof'o klar'iĝ'us per fulm'a frap'eg'o: sed neniam la atmosfer'o est'is tiel kviet'a.

       Est'is dimanĉ'o. Post la vesper'manĝ'o la abat'o benojt'o dir'is al la markiz'in'o:
— Mi kred'as, sinjor'in'o, ke nur tiu'j, kiu'j si'n blind'ig'as mem'vol'e, ne vid'os en tiu okaz'int'aĵ'o la man'o'n de Di'o.

       En si'a sen'fin'a saĝ'ec'o, la Kre'int'o de ĉiu'j aĵ'o'j ge'fianĉ'ig'is Viktor'o'n Linŝardon kaj vi'a'n fil'in'o'n, de la etern'ec'o. Jam unu'a'n foj'o'n vi rifuz'as vi'a'n obe'o'n al li'a'j ordon'o'j: li kruel'eg'e vi'n pun'is pro tio. De'nov'e, por ne plen'um'i li'a'j'n postul'o'j'n, vi pen'as mal'liber'ig'i per ĵur'o vi'n kaj vi'a'n vol'o'n. Sed tiu'n ĵur'o'n li ne akcept'as. Li vi'n liber'ig'as per mirakl'o ne klar'ig'ebl'a de la hom'a inteligent'ec'o, sed kiu est'as nur lud'o por tiu, kiu pov'as ĉio'n. Vid'ant'e tiu'n ordon'o'n kon'ig'it'a'n per tiel klar'eg'a manier'o, kio'n vi intenc'as far'i ?

       — Ĉu mi sci'as, sinjor'o paroĥ'estr'o ? Vi bon'e vid'as, ke mi perd'is mi'a'n tut'a'n pens'pov'o'n. Ve ! tiu akcident'o tiel simil'as mirakl'o'n, ke mi preskaŭ part'o'pren'as vi'a'n opini'o'n. Kio'n far'i ? Kio'n far'i ? Inspir'u mi'n, Di'o mi'a.

       — Mal'prudent'e vi demand'as Di'o'n, sinjor'in'o: ĉar li'a respond'o est'os kred'ebl'e nov'a mal'feliĉ'aĵ'o vi'n pun'ant'a pro vi'a ŝancel'iĝ'o.

       — Patr'in'o mi'a, sopir'is Matildo, kiu ĝis nun silent'is, mi vi'n pet'eg'as; don'u al mi vi'a'n konsent'o'n.

       — Sed vi ne am'as tiu'n vir'o'n; vi eĉ li'n mal'am'as, mi est'as cert'a pri tio.

       — Akcept'u tiu'n edz'in'iĝ'o'n: ĝi est'as neces'eg'a, mi tio'n cert'ig'as.

       — Tiam bon'vol'e vi far'iĝ'us sinjor'in'o linŝard'o ?

       — Dank’al la artifik'o de majorat'o la nobel'a mal'humil'ec'o est'as sav'it'a. Kiam eĉ la afer'o'j ne tiel aranĝ'iĝ'us, est'us tamen neces'a tia akcept'o.

       — Kiam mi pens'as, ke mi'a'j ge'nep'o'j est'os la ge'fil'o'j de tiu krim'ul'o, mi sent'as mi'n trem'et'ant'a pro hont'o kaj pro naŭz'o.

       — Ho ! pri tio, patr'in'o mi'a, ek'kri'is la duk'in'o si'n star'ig'ant'e, trankvil'iĝ'u tut'e. Kun mi la Prelong'a famili'o esting'iĝ'os: mi est'os la last'a id'in'o de mi'a ras'o.

       — Vi parol'as kiel infan'in'o. Kiam tiu vir'o est'os vi'a edz'o...

       — Sed, vi'a duk'in'a Moŝt'o, pez'e rimark'ig'is la paroĥ'estr'o, vi ŝajn'as forges'i Valent'o'n.

       — Vi est'as prav'a, respond'is la jun'a vir'in'o ek'plor'eg'ant'e. Ha ! ŝi ek'kri'is, si'n turn'ant'e al si'a patr'in'o, neniam vi sci'os kiel kruel'e vi mi'n turment'eg'as en tiu moment'o. Mi vi'n pet'eg'as, konsent'u mi'a'n pet'o'n, al'don'ant'e neniu'n pri'pens'o'n. Ne el'ig'u la mal'fort'a'n kuraĝ'o'n rest'ant'a'n ankoraŭ en mi; ĉar ĝi'n baldaŭ mi mult'e bezon'os.

       Sinjor'in'o de Prelong'o direkt'is al Matildo profund'a'n rigard'o'n. Sent'ant'e ke ŝi'a fil'in'o obe'as instig'o'n tiel potenc'a'n, ke rifuz'o de'ven'ant'a de ŝi ebl'e nask'us ne'ripar'ebl'a'j'n mal'feliĉ'eg'o'j'n, ŝi respond'is per ton'o solen'a:
— Mi ne'sci'as la motiv'o'j'n al kiu'j vi obe'as kaj kiu'j dikt'as vi'a'j'n parol'o'j'n; sed dev'ig'e ili est'as potenc'eg'a'j. Ĉar la ĉiel'o el'pruv'is per ne'protest'ebl'a sign'o, ke ĝi decid'is la ruin'o'n de la Prelong'a famili'a, mi'a fil'in'o, mi konsent'as vi'a'n pet'o'n, mi akcept'as vi'a'n edz'in'iĝ'o'n kun Viktor'o linŝard'o.

       — Dank'e, dank'e, respond'is la jun'a vir'in'o, si'n lev'ant'e kaj al'ir'ant'e al si'a patr'in'o. Nun promes'u, ke mi konserv'os ĉiam vi'a'n am'o'n kaj precip'e vi'a'n estim'o'n.

       — Ho ! mi'a plend'ind'a infan'in'o, ek'kri'is la markiz'in'o, al'tir'ant'e si'a'n fil'in'o'n en si'a'j'n brak'o'j'n, kaj ŝi'n kovr'ant'e per kis'ad'o'j; pli ol estim'o'n, pli ol admir'o'n mi sent'as al vi; ĝi est'as ver'a respekt'eg'o. Ĉar vi ofer'as al dev'o kon'it'a nur de vi vi'a'n jun'ec'o'n kaj vi'a'n est'ont'ec'o'n; kaj simil'ant'e la krist'an'a'j'n sufer'ant'in'o'j'n, vi al'paŝ'as ne pal'iĝ'ant'e al la turment'eg'o, kiu vi'n atend'as.

       — Sed kia'n hero'aĵ'o'n far'as do ŝi'a duk'in'a Moŝt'o ? pet'is la paroĥ'estr'o.

       — Mi ne kon'as ĝi'n, respond'is sinjor'in'o de Prelong'o mal'pacienc'e. Sed mi est'as cert'a, ke trov'iĝ'as en la ĉiel'o mult'a'j sankt'ul'in'o'j oficial'e sankt'ig'it'a'j, kiu'j ne montr'is tia'n grand'kor'ec'o'n kaj tia'n firm'ec'o'n.

       La abat'o sku'et'is la kap'o'n, kiel hom'o ne konvink'it'a.

       Pri Raŭl'o, de la komenc'o de l’inter'parol'ad'o, li el'ir'is, ne vol'ant'e, ke per si'a ĉe'est'o li ŝajn'ig'u influ'i la decid'o'n de la markiz'in'o.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n sinjor'o de Prelong'o skrib'is al la komand'ant'o linŝard'o, ke li konsent'as teori'e al la akcept'o de li kiel bo'fil'o: sed la oficial'a anonc'o ne okaz'os tiel long'e kiam la permes'o por star'ig'i en majorat'o'n la Prelong'a'n bien'o'n ne est'os don'it'a. La konsekvenc'o'j de tia akt'o est'os la trans'ig'o al Matildo de la kastel'o kun ĝi'a'j ĉirkaŭ'aĵ'o'j kaj sam'temp'e de la hered'a nobel'a titol'o, kiu far'iĝ'os trans'ig'ebl'a al la infan'o, kiu'n tiu edz'in'iĝ'o rajt'ig'os kaj al ĉiu'j ali'a'j id'o'j, kiu'j'n ŝi ebl'e nask'os post'e.

       Kiam Viktor'o fin'is la leg'ad'o'n de tiu leter'o:
— Nu, est'as fin'it'e, li pens'is triumf'ant'a.

       Sed kvankam li est'as sol'a, neniu muskol'o de li'a vizaĝ'o trem'et'is, tiel'e li kutim'is komand'i la esprim'ad'o'n de si'a fizionomi'o.

       Tuj li ek'klopod'is. Ĉiu'j li'a'j influ'hav'a'j amik'o'j est'is pet'it'a'j, por ke ili ag'u sur la bon'vol'o'n de la reg'ant'o. Ali'part'e Raŭl'o ne rest'is ne'ag'em'a. Tir'ad'it'e de ambaŭ flank'o'j, hav'ant'e ceter'e neniu'n grav'a'n motiv'o'n por rifuz'i, la imperi'estr'o konsent'is tio'n, kio'n oni pet'is de li.

       Akt'o est'is skrib'it'a laŭ la leĝ'a'j form'o'j: kaj la fil'in'o de la markiz'o far'iĝ'is graf'in'o de Prelong'o.

       De kiam Raŭl'o si'n okup'is de tiu'j leĝ'a'j detal'aĵ'o'j, plen'a ŝanĝ'o far'iĝ'is ĉe li. Iom post iom li kutim'is al la ide'o de tiu edz'in'ig'o; kaj kiam al'ven'is la konsent'o de Napoleon'o III a, li ne pov'is de'ten'i kontent'a'n ek'mov'o'n.

       La edz'in'ig'o de Matildo kun la duk'o de Blasan'o mal'aper'ig'is la glor'a'n nom'o'n de Prelong'o'j. Sed dank’al la mem'mort'ig'o de Gaston'o, dank’al la projekt'o'j de Viktor'o, ĝi est'is el'ter'ig'it'a, kaj re'aper'is en la nobel'ar'o'n pli viv'a ol jam, kun esper'o de sen'fin'a daŭr'ad'o.

       Pro tio, li pen'is kontraŭ'batal'i la mal'ĝoj'ec'o'n pli kaj pli kresk'ant'a'n de la markiz'in'o.

       — Di'o mi'a, li dir'is oft'e, ni'a mal'feliĉ'a fil'in'o far'is kulp'o'n: neniu pli ol mi sufer'is pro tio. Sed ĉar la mal'bon'o est'as ne'kurac'ebl'a, ĉu ni ne dev'as sent'i ni'n feliĉ'a'j, ke en ni'a mal'feliĉ'ec'o ni hav'as tiu'n dolĉ'ig'aĵ'o'n, kiu ebl'ig'as la konserv'o'n de nom'o, kies port'o vi'n antaŭ'e tiel fier'ig'is.

       — Por mi tiu nom'o est'is detru'it'a sam'temp'e kiam romp'iĝ'is la blazon'ŝild'o ĝi'n reprezent'ant'a. Mi pli am'us, ke ĝi est'u esting'it'a por ĉiam ol port'it'a de krim'ul'o, kiu si'n ornam'os per ĝi, sam'e kiel far'as sovaĝ'ul'o per la akir'aĵ'o de si'a mal'amik'o.

       — Sed sinjor'o linŝard'o est'as neniel rajt'ig'it'a al la port'o de tiu nom'o.

       — Ne tim'u; li sci'os si'n rajt'ig'i mem.

       Post plen'um'o de formul'aĵ'o'j, la komand'ant'o est'is permes'it'a de la markiz'o si'n prezent'i en la kastel'o'n. Sed tie kruel'a surpriz'o atend'is la jun'ul'o'n:
— Tiel long'e kiam ni ne est'os ge'edz'o'j, dir'is li'a fianĉ'in'o, indulg'u mi'n, mi vi'n pet'as, kaj ne mi'n turment'u per vi'a ĉe'est'o.

       — Sed, mi'a kar'a Matildo...

       — Sufiĉ'as, sinjor'o, respond'is komand'ton'e la duk'in'o.

       Ĉar mi est'as kondamn'ot'a dum mi'a tut'a viv'ad'o al vi'a apud'est'o, almenaŭ las'u mi'n ĝu'i pac'e la last'a'j'n tag'o'j'n de liber'ec'o al mi rest'ant'a'j'n.

       — Tamen sinjor'o vi'a patr'o...

       — Mi'a patr'o ag'as tiel konven'e kiel li opini'as far'i. Ven'u tie'n, se vi dezir'as; mi ne pov'as vi'n mal'help'i. Ĉiu'j hom'o'j kred'os, ke mi est'as la cel'o de vi'a'j vizit'o'j. Dum tiu temp'o mi rest'os en'fermat'a en mi'a ĉambr'ar'o.

       — Ĉu vi kred'as, sinjor'in'o, dir'is koler'e la fil'o linŝard'o, ke la afer'o'j okaz'os tia'manier'e ?

       — Nu, ĉu vi minac'us mi'n, sinjor'o ? Vi ne sci'as kiel vi est'as rid'ind'a. Ĉar mi konsent'as la edz'in'iĝ'o'n kun vi, vi ne pov'as plu form'et'i Valent'o'n. Ne est'as en la antaŭ'tag'o de vi'a edz'iĝ'o, ke vi duel'batal'os kontraŭ vi'a bo'patr'o. Do vi tre bon'e vid'as, ke nun vi ne est'as plu tim'ind'a. Per la ofer'o de mi'a viv'o kaj de mi'a fam'o mi aĉet'is la rajt'o'n vi'n mal'estim'i kaj kraĉ'i tiu'n mal'estim'o'n al vi'a vizaĝ'o. Kaj tiu'n rajt'o'n mi ĵur'as, ke mi uz'ad'os.

       La komand'ant'o rul'is furioz'a'j'n okul'o'j'n. Li'a'j krisp'iĝ'ant'a'j pugn'o'j martel'um'is tabl'et'o'n, kvazaŭ li vol'us ĝi'n romp'i.

       — Ceter'e, daŭr'ig'is Matildo, se tiu antaŭ'vid'o vi'n tim'ig'as, vi hav'as ankoraŭ temp'o'n por el'ir'i. Est'u cert'a, ke mi ne vi'n de'ten'os.

       De la moment'o kiam la jun'a vir'in'o konsent'is la edz'in'iĝ'o'n, ĉio kio far'is la fort'o'n de Viktor'o subit'e romp'iĝ'is.

       La fil'o linŝard'o tio'n sent'is tre bon'e. Traf'int'e si'a'n cel'o'n, li ek'vid'is ke la plej grand'a mal'facil'aĵ'o ne est'is ankoraŭ venk'it'a. Anstataŭ la jun'ul'in'o, kiu'n li kred'is nul'ig'it'a, prem'eg'it'a de la sin'sekv'a'j bat'ad'o'j per kiu'j li ŝi'n sub'prem'is, li trov'is kontraŭ si vir'in'o'n fier'eg'a'n, ordon'ant'a'n, arm'it'a'n de vol'eg'o ne kurb'iĝ'ant'a. Ŝi rest'is ĉiam tiu in'o, kiu'n antaŭ du jar'o'j li ne pov'is ek'kapt'i, kiu li'n blind'ig'is kaj persekut'is de insult'a'j parol'o'j. Sed pacienc'e: post kelk'a'j tag'o'j la leĝ'o don'os al li absolut'a'j'n rajt'o'j'n: kaj li sam'e sci'os ili'n uz'ad'i.

       Ĵet'int'e sur si'a'n fianĉ'in'o'n rigard'o'n ŝarĝ'it'a'n de mal'am'o kaj sam'temp'e de pasi'o, li el'ir'is ne al'don'int'e unu vort'o'n.

       Ĉiu'tag'e li far'is en la kastel'o du'hor'a'n vizit'o'n. Tuj kiam li'a al'ven'o est'is signal'it'a de la pord'ist'o, sinjor'in'o de Prelong'o rapid'e supr'e'n'ir'is al si'a apartament'o; kaj post kelk'a'j minut'o'j de sen'interes'a inter'parol'ad'o, Matildo ĉiam trov'is tre taŭg'a'n pretekst'o'n por el'ir'i kaj ne re'ven'i.

       Pro tio la markiz'o tre mir'ig'it'a ĉiam trov'iĝ'is sol'a kun la am'ind'um'ant'o.

       — Sed, komand'ant'o, li dir'is, mi pet'ig'os de la sinjor'in'o'j, ke ili mal'supr'e'n'ir'u.

       — Ne util'e, vi'a Moŝt'o: ne mal'help'u ŝi'a'n duk'in'a'n Moŝt'o'n el ŝi'a'j okup'ad'o'j. Ni hav'os la tut'a'n daŭr'ad'o'n de long'a viv'o por apud'est'i kun'e. Ceter'e ni ni'n kon'as reciprok'e sufiĉ'e intim'e.

       La kruel'a ton'o per kiu la fil'o linŝard'o sub'strek'is tiu'n last'a'n fraz'o'n dolor'is Raŭl'o'n. Li pen'is forges'i la kulp'o'n de si'a fil'in'o, kaj tiu vort'o al li ĝi'n memor'ig'is mal'dolĉ'e.

       Sen tio li est'us pas'ig'int'a en la intim'ec'o de si'a est'ont'a dom'o hor'o'j'n ver'e tre agrabl'a'j'n. Ne'vol'e li sent'is si'n al'log'it'a de la parol'o varm'a kaj vibr'ant'a de la jun'ul'o. Kiam ĉi tiu rakont'is la milit'a'j'n ag'o'j'n en kiu'j li part'o'pren'is, la markiz'o for'port'it'a de l’entuziasm'o forges'is dum unu moment'o, ke li'a kun'parol'ant'o est'as la de'log'int'o de Matildo, vid'is antaŭ si nur la glor'eg'a'n milit'ist'o'n, kaj ne pov'is kompren'i, kial tiu sen'tim'a oficir'o ne est'as, ve ! ne'riproĉ'ind'a.

       — Ha ! li oft'e dir'is, Viktor'o est'is prav'a. Kia'n mal'sprit'aĵ'o'n mi far'is, skrib'int'e al li tiu'n mal'ben'it'a'n leter'o'n. Sen ĝi, mi'a fil'in'o est'us ankoraŭ ĉast'a. Mi est'as dev'ig'at'a konfes'i, ke inter ĉiu'j jun'ul'o'j de mi kon'it'a'j, linŝard'o est'as la sol'a, kiu ver'e real'ig'as la glor'a'n bo'fil'o'n de mi rev'it'a'n.

       Pro tio, kaj vol'ant'e korekt'i per si'a'j ĝentil'aĵ'o'j la sen'entuziasm'ec'o'n de Matildo kaj de la markiz'in'o, sinjor'o de Prelong'o si'n montr'is tre afabl'a al la jun'ul'o, al kiu li preskaŭ pardon'is.

       Ja la komand'ant'o bezon'is kuraĝ'ig'o'n por antaŭ'ir'i pli mal'proksim'e'n. En la moment'o kiam li'a entrepren'o traf'is la cel'o'n, ĝi al li aper'is laŭ vid'iĝ'o tut'e ali'a. La posed'o de Matildo, la titol'o de Prelong'a kastel'mastr'o, kiu'j ĝis nun est'is por la ambici'em'ul'o la nec plus ultra de la rev'it'a ideal'o, perd'is si'a'n valor'o'n, ĉar nun la batal'a febr'o ne li'n sub'ten'as.

       Kiam Viktor'o pet'is de si'a'j ge'patr'o'j, ĉu ili bon'vol'os don'i si'a'n konsent'o'n, Andre'o ŝancel'iĝ'is moment'e. Ne est'ant'e instig'it'a de tiu fiks'a ide'o, re'don'i al la markiz'o la mon'o'n jam ŝtel'it'a'n, kred'ebl'e li est'us rifuz'int'a. Pri Helen'o, ŝi est'is dolor'e mir'ig'it'a, ĉar ŝi ne trov'is la ĝoj'o'n, kiu'n ŝi kred'is est'i sent'ont'a, vid'ant'e la real'ig'o'n de ŝi'a'j jun'aĝ'a'j ĥimer'aĵ'o'j, ĉar ŝi ne diven'is, ke la jar'o'j pas'ant'e sur ŝi mal'varm'ig'is la fervor'o'n de ŝi'a natur'ec'o kaj la ard'eg'o'n de ŝi'a'j pasi'o'j.

       Vir'o al kiu Viktor'o tut'e fid'is, kaj kies aprob'o'n li mult'e ŝat'is, est'is li'a frat'o Ludovik'o. Kiel ĉiam, ĉi tiu trov'iĝ'is en si'a labor'ej'o, en kiu li pas'ig'is si'a'n viv'o'n. Por li'n renkont'i, la komand'ant'o est'is dev'ig'it'a al'ir'i al tiu ĉambr'o. Post la unu'a'j vort'o'j, Ludovik'o sub'lev'et'is si'a'j'n ŝultr'o'j'n.

       — Ĉar vi pet'as mi'a'n opini'o'n, li dir'is, jen est'as ĝi: mi kred'is vi'n pli inteligent'a. Ha ! vi vol'as edz'iĝ'i kun nobel'ul'in'o. Vi do ne kompren'as, ke malgraŭ vi'a ne'protest'ebl'a merit'o, ŝi vi'n prem'eg'os ĉiu'moment'e de la pez'o de si'a blazon'o ses'foj'e jar'cent'a. Mi'a plend'ind'a frat'o, tio est'as ŝarĝ'o tro pez'a por vi'a'j ŝultr'o'j: vi pli bon'e ag'us, ĝi'n for'las'int'e.

       — Sed la afer'o'j est'as jam puŝ'it'a'j tiel mal'proksim'e'n.

       — Ha ! ek'kri'is la mal'jun'a frat'o, decid'u tio'n, kio'n vi vol'os. Mi dir'is mi'a'n pens'manier'o'n, ĉar vi pet'is ĝi'n de mi. Sed nun mi silent'as. En afer'o'j tiel delikat'a'j est'as ĉiam prudent'e neniam don'i konsil'o'j'n.

       Kaj ĉar, kiam Viktor'o est'is en'ir'int'a en li'a'n labor'ej'o'n, li'n okup'ad'is interes'eg'a eksperiment'o, la jun'a scienc'ist'o re'ven'is al si'a'j retort'o'j, kaj ne atent'is la vizit'ant'o'n, kvazaŭ li ne est'us ĉe'est'ant'a.

       Viktor'o el'ir'is mal'kontent'a, kaj al'ir'is al la kastel'o por far'i si'a'n ĉiu'tag'a'n vizit'o'n. Kelk'a'j person'o'j trov'iĝ'is en la salon'o. Ĉar la konven'ec'o mal'help'is, ke Matildo el'ir'u ĵus en moment'o kiam al'ven'as ŝi'a fianĉ'o, la komand'ant'o pov'is manovr'i sufiĉ'e lert'e por apud'est'i la duk'in'o'n. Li tre'eg'e ĝoj'is, re'trov'ant'e jun'a'n vir'in'o'n, am'ind'a'n, gaj'a'n, parol'ant'a'n al li nur per ton'o de bon'societ'a ĝentil'ec'o.

       — Bon'eg'e, li pens'is. Ŝi afabl'iĝ'as, ĉar ŝi kompren'as, ke por ŝi ĉio est'as perd'ot'a kaj nenio gajn'ot'a en batal'ad'o kontraŭ mi.

       Sed kiam la last'a vizit'ant'o est'is el'ir'int'a, tuj ŝanĝ'is la sin'ten'ad'o de la duk'in'o. Ĉar ŝi'a fianĉ'o dir'is:
— Ni decid'is, vi'a patr'o kaj mi, ke ni'a ge'edz'iĝ'o far'iĝ'os en Pariz'o.

       — Vi est'is mal'prav'a'j ambaŭ, tio'n decid'int'e, kaj antaŭ'e ne konsil'iĝ'int'e kun mi, ŝi respond'is per tranĉ'ant'a ton'o:
ĉar mi vol'as, ke ĝi far'iĝ'u en Prelong'o.

       — Sed mi'a kar'a Matildo, vi ne pri'pens'is al tio. Se ni vol'as, ke oni akcept'u ni'a'j'n invit'o'j'n, ni ne dev'as trud'i al ni'a'j invit'it'o'j long'a'n vojaĝ'o'n. De'ten'it'e de si'a'j okup'ad'o'j, mult'a'j ne pov'us ven'i.

       — La ceremoni'o okaz'os ĉi tie: est'os neniu'j invit'o'j.

       — Kiel ? Vi vol'as...

       — La neces'eg'o'n, vi'a'j'n ge'patr'o'j'n, la mi'a'j'n, la kvar atest'ant'o'j'n.

       — Vi'a'j postul'o'j est'as tut'e ne akcept'ebl'a'j: eĉ, sen'kulp'ig'u mi'n, mi ili'n trov'as jam rid'ind'a'j.

       — Sinjor'o, respond'is Matildo sulk'ant'e la brov'o'j'n, mi pet'as de vi, ke vi ne mi'n insult'u. Mi postul'as, ke la afer'o'j far'iĝ'u tia'manier'e. Se vi mi'n mal'obe'os pri tiu punkt'o, mi insult'eg'e vi'n mal'akcept'os antaŭ atest'ant'o'j.

       La komand'ant'o kon'is la fer'a'n vol'ec'o'n de la jun'a vir'in'o. Li sci'is, ke ŝi est'os kapabl'a plen'um'i si'a'n promes'o'n.

       Pro tio li respond'is per ton'o humil'a, sed kun koler'eg'o en la kor'o:
— Vi est'os obe'it'a kaj kontent'a; mi tio'n esper'as.

       Antaŭ tiom da mal'varm'ec'o kaj tiom da energi'o, la fil'o linŝard'o sent'is, ke kruel'eg'a kor'tuŝ'eg'ec'o prem'as li'a'n brust'o'n. Li balbut'is:
— Ĉu vi ĉiam mi'n mal'am'os tiel profund'e ?

       — Mi, respond'is la duk'in'o re'ven'ant'e al li, mi ne vi'n mal'am'as.

       — Ha ! Matildo, ĉu mi pov'us esper'i ke...

       — Sinjor'o linŝard'o, vi est'as inteligent'a: do vi dev'as kompren'i ke, por vi'n mal'am'i, mi est'us dev'ig'at'a pens'i al vi, sekv'e mal'supr'e'n'ir'i tro mal'supr'e'n, tren'i mi'a'n pens'o'n en kot'o'n tro mal'pur'a'n.

       Ĉar Viktor'o sufok'it'a de koler'o balbut'is ia'n ne'kompren'ebl'a'n respond'o'n, ŝi al'don'is, mal'ferm'ant'e la pord'o'n:
— La mal'kuraĝ'ul'o'j ne merit'as okup'ad'i mi'a'n pens'o'n.

       Tiu'j kiu'j'n mi mal'estim'as, est'as al mi kvazaŭ ili ne ekzist'us.

       Kaj ŝi paŝ'is antaŭ li, tiel fier'a, tiel majest'a, ke la komand'ant'o super'it'a de fort'o pli fort'a al si'a vol'ec'o, respekt'e si'n klin'is.

       Sed la pord'o ferm'iĝ'ant'e romp'is la en'sorĉ'o'n. Hont'em'a pro tiu pruv'o de mal'fort'ec'o, Viktor'o star'iĝ'is pal'eg'a, kun sang'o'plen'a'j okul'o'j, kaj ek'kri'is, prezent'ant'e la pugn'o'n al la lok'o, en kiu Matildo est'is mal'aper'int'a:
— Ha ! mal'humil'a knab'in'o, mi est'as al vi kvazaŭ mi ne ekzist'us. Tamen vi sci'is per vi'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j, ke mi okup'as larĝ'a'n lok'o'n en vi'a viv'o. Kaj nun vi kuraĝ'as mi'n arogant'e kontraŭ'star'i: tio est'as tro mal'tim'eg'a. Kiam mi est'os vi'a edz'o, mi sci'os vi'n kurb'ig'i. Kaj se vi ne kurb'iĝ'as, li al'don'is kun terur'a gest'o, mal'feliĉ'o al vi ! ĉar mi vi'n romp'os !

       Re'en'ir'int'e en si'a'n ĉambr'o'n, la duk'in'o si'n sent'is lac'eg'a.

       La funebr'a komedi'o lud'it'a de ŝi de kelk'a temp'o, la arogant'a'j sed sen'util'a'j riproĉ'eg'o'j per kiu'j ŝi skurĝ'is la vir'o'n, kun kiu ŝi est'as edz'in'iĝ'ont'a, ĉio tio iom post iom ŝi'n sen'viv'ig'is. Ŝi serioz'e demand'is si'n, ĉu ŝi'a kuraĝ'o est'os kapabl'a ŝi'n sub'ten'i ankoraŭ dum long'a temp'o. Ŝi est'is plen'a da tiu'j pens'ad'o'j, kiam ŝi'a atent'o est'is al'tir'it'a de plor'eg'bru'o el'ir'ant'a el la apud'a ĉambr'o. Tiu ali'ul'a dolor'o ŝi'n de'turn'is el ŝi'a propr'a ĉagren'o. Mir'ant'e ke trov'iĝ'as en la kastel'o ali'a person'o ol ŝi, kiu hav'as motiv'o'j'n por plor'i, ŝi mal'ferm'is la pord'o'n kaj trov'is josefin'o'n, kiu kun kap'o en si'a paŝ'tuk'o est'is tiel fort'e sku'at'a de plor'eg'o'j, ke ŝi nenio'n aŭd'is.

       La promes'o de ge'edz'iĝ'o inter Viktor'o kaj Matildo est'is tiel bon'e kaŝ'it'a, ke ĝis nun neniu en la kastel'o ĝi'n suspekt'is. Cert'e oni rimark'is la ĉiu'tag'a'j'n vizit'o'j'n de la fil'o linŝard'o: sed ĉar sinjor'o de Prelong'o ĉiam trov'iĝ'is sol'a por inter'parol'i kun la komand'ant'o, oni don'is al tiu'j vizit'o'j politik'a'n karakter'o'n. Josefino ne dub'is pri la ver'ŝajn'ec'o de tiu klar'ig'o tre akcept'ebl'a. Subit'e la ver'o eksplod'is plen'lum'e, kiam ĉiu ebl'ec'o de kontraŭ'batal'o, mal'help'ont'a tiu'n krim'a'n projekt'o'n, est'is tro mal'fru'a.

       — Kial vi plor'as tiel kor'tuŝ'e, dir'is amik'em'e la duk'in'o.

       Ne'atend'it'e surpriz'it'a, la ĉambr'ist'in'o respond'is, ne sci'ant'e tio'n, kio'n ŝi dir'as:
— Mi, vi'a Moŝt'o, por nenio.

       — Ne mensog'u. Oni ne plor'as tiel fort'e kiel vi far'as, ne hav'ant'e grav'a'n motiv'o'n Nu, vi mi'n interes'as. Se mi pov'us kviet'ig'i vi'a'n ĉagren'o'n, mi tio'n far'us tre plezur'e.

       Pri'pens'ant'e al si'a'j propr'a'j mal'feliĉ'o'j, Matildo est'is prepar'it'a pli ol iu ajn vir'in'o al la kompat'o al ali'ul'a'j sufer'o'j. Tiu pens'o don'is al ŝi'a voĉ'o dolĉ'ec'o'n tiel penetr'ant'a'n, ke Josefino sent'is si'a'n kor'o'n subit'e kviet'ig'it'a. Ŝi ek'kri'is mez'e de larm'o'j:
— Oni ek'dir'is, vi'a Moŝt'o, ke vi edz'in'iĝ'os kun la komand'ant'o.

       — Est'as ver'e.

       — Sed, vi'a Moŝt'o, tio est'a ne'ebl'a.

       — Kiel vi. mi tio'n kred'is antaŭ kelk'a'j tag'o'j. Tamen vi vid'as, ke ĉio est'as okaz'ebl'a.

       — Ne, vi'a Moŝt'o, ne; tio ne okaz'os. Antaŭ moment'o vi parol'is al mi per ton'o tiel kompat'em'a; mi sent'as mi'n tiel mal'kuraĝ'a, pri'pens'ant'e al la mal'bon'aĵ'o'j al vi far'it'a'j de mi, ke mi'a sekret'o mi'n sufok'as. Mi ĉio'n ek'rakont'os.

       — Kiel, ek'kri'is la duk'in'o mir'eg'ant'e, vi do est'is mi'a mal'amik'in'o ?

       — Ho ! tut'e ne'vol'e, vi'a Moŝt'o, mi tio'n cert'ig'as. Sed fin'e se mi ne est'us help'int'a sinjor'o'n Linŝardon en li'a'j krim'a'j entrepren'o'j, kred'ebl'e li ne sukces'us hodiaŭ. Mi ek'perd'os mi'n, mi tio'n sci'as: sed almenaŭ vi est'os sci'ig'it'a pri la kondut'o de tiu mal'nobl'ul'o. Vi pov'os el'ir'i el li'a'j ung'eg'o'j.

       Tiam Josefino konfes'is la ver'o'n tut'a'n, de la mal'am'o de ŝi sent'it'a al Viktor'o en ŝi'a infan'aĝ'o ĝis la fal'o de la blazon'ŝild'o, fal'o okaz'int'a dank’al la mal'tim'a lert'ec'o de la komand'ant'o.

       La monstr'a kombinaĵ'o de la jun'ul'o, en kiu'n fatal'e est'is fal'ont'a la mal'feliĉ'a Matildo, mal'volv'iĝ'is ĝis si'a'j plej et'a'j detal'o'j antaŭ la duk'in'o terur'it'a.

       — Knab'in'o, dir'is ĉi tiu per ton'o sever'a, mi ĉiam est'is bon'a al vi. Neniam mi est'us kred'int'a, ke vi hav'as anim'o'n tiel nigr'a'n, ke vi perfid'us mi'a'j'n bon'farad'o'j'n per tiel krim'a'j far'manier'o'j. Tamen mi opini'as, ke vi ne est'as tiel difekt'it'a kiel vi'a kondut'o tio'n supoz'ig'us. Vi'a rakont'o montr'as, ke vi est'is super'it'a de pasi'o ne rezon'ant'a, de trud'ant'a vol'ec'o kontraŭ kiu la vi'a ne pov'is batal'i. La larm'o'j de vi verŝ'it'a'j, kiam vi met'is Valent'o'n en la konfes'ej'o'n, le dek mil frank'o'j, kiu'j'n vi sen'ŝancel'e don'is por mal'help'i la entrepren'o'n de vi'a am'ant'o, est'as ag'o'j, kiu'j pruv'as vi'a'n real'a'n kaj natur'a'n bon'ec'o'n. Do anstataŭ vi'n for'pel'i, kiel mi unu'e intenc'is, mi pli am'as vi'n konserv'i apud mi. La konfes'o de vi far'it'a est'as garanti'aĵ'o de vi'a sincer'a pent'o. Post mi'a edz'in'iĝ'o kun tiu vir'o, kred'ebl'e mi bezon'os vi'n. Ĉar vi kon'as ĉiu'j'n mi'a'j'n sekret'o'j'n, mi ne est'os dev'ig'at'a sci'ig'i pri ili ali'a'n ĉambr'ist'in'o'n, kiu ebl'e mi'n perfid'us si'a'vic'e.

       — Nu, vi'a Moŝt'o, ĉu est'as ebl'e, ke mi'a rakont'o ne ŝanĝ'is vi'a'n decid'o'n ?

       — Ve ! vi nur cert'ig'is tio'n, kio'n mi jam suspekt'is. Bedaŭr'ind'e tiu edz'in'iĝ'o est'as ne'evit'ebl'a. La viv'o'n de mi'a'j ge'patr'o'j minac'as tiu monstr'o, nur mi'a unu'iĝ'o kun li pov'os li'n halt'ig'i; do neces'eg'e est'as, ke ĝi plen'um'iĝ'u.

       Sed ne tim'u; mi ne pren'os vi'a'n am'at'o'n; ne taŭg'os vi'a ĵaluz'ec'o; mi tio'n promes'as al vi per solen'a ĵur'o.

       La duk'in'o el'parol'is tiu'j'n last'a'j'n vort'o'j'n per ton'o plen'a da tiel sovaĝ'a energi'o, ke Josefino ek'trem'is.

       — Tiam, ŝi dir'is humil'e, vi'a Moŝt'o pardon'as.

       — Jes, sed kondiĉ'e, ke vi serv'os mi'n fidel'e.

       — Viktor'o mi'n tromp'is mal'kuraĝ'e, vi'a Moŝt'o, li montr'iĝ'is al mi tiel mal'nobl'a kiel al vi. Vi hav'as venĝ'o'n plen'um'ot'a'n, mi sam'e. Ni unu'ig'u ni'a'j'n ambaŭ mal'am'o'j'n:
kaj ni vid'os, ĉu li est'os plej fort'a en batal'o kontraŭ du vir'in'o'j kun'lig'it'a'j por li'a pere'o.

       — Bon'e, Josefino; mi vid'as, ke mi pov'as konfid'i al vi.

       Nur, por sukces'i, neces'e est'as, ke tiu vir'o ne suspekt'u la kun'lig'o'n far'it'a'n inter ni. Pro tio ŝajn'e nenio est'as ŝanĝ'ot'a en vi'a'j reciprok'a'j rilat'o'j.

       — Ĉar vi tio'n dezir'as vi'a Moŝt'o, mi daŭr'ig'os mi'a'n viv'manier'o'n kun Viktor'o kiel antaŭ'e.

       La prepar'o'j de la ge'edz'iĝ'o est'is tre ag'em'e far'it'a'j de la komand'ant'o. Post du tag'o'j, oni dev'is sub'skrib'i la kontrakt'o'n. Pro tiu okaz'o Andre'o hav'is kun si'a unu'a'nask'it'a fil'o long'a'n inter'parol'ad'o'n, kiu mult'eg'e mal'ĝoj'ig'is Ludovik'o'n. Akompan'it'e de si'a'j du fil'o'j, sinjor'o linŝard'o al'ir'is al la notari'o, kaj dir'is:
— Mi intenc'as mon'ig'i la tri'on'o'n de mi'a posed'aĵ'o kaj ĝi'n don'i tuj'e al la jun'a'j ge'edz'o'j. Tamen mi ne vol'as, ke Viktor'o est'u konsider'it'a kiel ĝi'n al'port'ant'a al la komun'ec'o: la ver'a al'port'ant'in'o est'os Matildo de Prelong'o mem. Mi dezir'as, ke la akt'o est'u skrib'it'a laŭ tiu senc'o.

       Van'e la komand'ant'o pen'is kontraŭ'batal'i tia'j'n propon'o'j'n, van'e la markiz'o, kiu'n tia donac'o vund'is en li'a ind'ec'o kaj en li'a'j sent'o'j pri just'ec'o, vol'is ĝi'n rifuz'i, Andre'o montr'iĝ'is ne'ŝancel'ebl'a.

       — Vi'a markiz'a Moŝt'o, li dir'is, tiel ag'ant'e mi obe'as konsider'o'j'n al mi tut'e propr'a'j'n. Se tiu'j'n kondiĉ'o'j'n vi mal'akcept'as, mi rifuz'as mi'a'n konsent'o'n al la edz'iĝ'o de mi'a fil'o.

       Ludovik'o konsult'it'a respond'is, ke li'a patr'o est'as prav'a kaj, ke li part'o'pren'as li'a'n vid'manier'o'n. Do kvankam koler'ant'e, la fianĉ'o de la duk'in'o est'is dev'ig'it'a si'n klin'i antaŭ vol'o tiel klar'e esprim'it'a.

       — Ĉiu'j star'as do kontraŭ mi hodiaŭ, li dir'is. Jen est'as mi'a patr'o kaj mi'a frat'o, kiu'j inter'konsent'as por mi'n en'ĉen'ig'i. Neniam mi est'us kred'int'a, ke ili mi'n perfid'os.

       Kiam li anonc'is al la urb'o'dom'o, ke ekzist'as promes'o de ge'edz'iĝ'o inter li kaj Matildo, la komand'ant'o re'kon'is sam'temp'e, ke la mal'grand'a Valent'o de'ven'as de li'a'j ag'o'j.

       Li do pet'is, ke tiu infan'o est'u rajt'ig'it'a de la civil'a ag'o far'iĝ'ont'a.

       Fin'e en aŭtun'a maten'o pluv'em'a kaj mal'gaj'a, kaleŝ'o el'ir'is el la kastel'o, vetur'ig'ant'a al la urb'o'dom'o la markiz'o'n, la markiz'in'o'n kaj matild'o'n tut'e nigr'e vest'it'a'n. En la sam'a hor'o linŝard'o'j si'a'flank'e si'n direkt'is al la sam'a konstru'aĵ'o. Tie la du famili'o'j renkont'iĝ'is. Andre'o est'is kor'tuŝ'it'a, Matildo pal'a kiel mal'viv'ul'in'o, sen'mov'a kaj mal'varm'eg'a. La markiz'o mal'trankvil'a respond'is mal'preciz'e al la demand'o'j far'it'a'j. Sinjor'in'o de Prelong'o plor'eg'is, rigard'ad'ant'e si'a'n fil'in'o'n. Pri Viktor'o, por la unu'a foj'o en si'a viv'o, li trem'ad'is.

       La religi'a ceremoni'o est'is plen'um'it'a fulm'o'rapid'e: ĉar Matildo sen'diskut'ebl'e postul'is, ke la abat'o benojt'o ĝi'n mal'pli'grand'ig'u ĝis la nur neces'eg'a formul'ar'o. Van'e la paroĥ'estr'o lev'is si'a'j'n brak'o'j'n al la ĉiel'o, la jun'a vir'in'o al li respond'is per ton'o ne toler'ant'a la kontraŭ'parol'o'n. Li est'is dev'ig'it'a al la obe'o.

       Re'ven'ant'e Andre'o dir'is al si'a edz'in'o:
— Kred'ebl'e vi est'as kontent'a. Vi'a'j ambici'a'j projekt'o'j fin'e efektiv'iĝ'is.

       Tiam Helen'o respond'is per mal'sonor'a voĉ'o:
— Ĉu vi vol'as kon'i mi'a'n opini'o'n ? Neniam oni dev'us real'ig'i si'a'j'n rev'o'j'n: almenaŭ oni est'as sub'ten'at'a de l’esper'o.

      

ĈAPITRO DEKKVINA

    La ali'form'ig'o de la Prelong'a bien'o en majorat'o'n, la re'don'o de riĉ'aĵ'o'j iam ŝtel'it'a'j de la patr'o linŝard'o, la hered'aĵ'o de la duk'o de Blasan'o, far'is matild'o'n unu el plej riĉ'a'j hered'ant'in'o'j de Franc'uj'o. La komand'ant'o viv'is mez'e de luks'o preskaŭ reĝ'a, kaj pov'is efektiv'ig'i ĉiu'j'n mult'e'kost'a'j'n fantazi'aĵ'o'j'n, kiu'j nask'iĝ'is en li'a cerb'o. Tamen li ne est'is feliĉ'a: ĉar la fals'ec'o de li'a situaci'o erar'ig'is neniu'n. Por ĉiu'j hom'o'j eĉ por la serv'ist'ar'o li est'is nur la edz'o de la graf'in'o. Ĉiu sci'is, ke en la komun'ec'o'n li'a al'port'o est'is nul'a, ĉar pro la sen'diskut'ebl'a vol'o de Andre'o la dot'o al li don'it'a de li'a patr'o est'is re'kon'it'a en li'a edz'iĝ'kontrakt'o kiel de'ven'ant'aĵ'o de Matildo. La tut'a mon'o el'spez'it'a de Viktor'o por ĉeval'kur'ad'o'j, kart'lud'ad'o, aĉet'ad'o de art'ist'aĵ'o'j, de'ven'is do de la mal'avar'ec'o de li'a edz'in'o. Cert'e li hav'is propr'e si'a'n komand'ant'a'n sold'o'n; sed por pag'i li'a'n luks'a'n viv'manier'o'n, la kelk'a'j mil'o'j da frank'o'j de li en'kas'it'a'j est'is konsider'ot'a'j kiel tut'e sen'valor'a kvant'o.

       Tia situaci'o pez'is sur li'n. Oft'e li pens'is mal'dolĉ'e:
— Ludovik'o est'is prav'a; mi sekv'is malv'er'a'n voj'o'n. Ne est'is bezon'e amas'ig'i tiom da krim'o'j unu'j sur la ali'a'j'n por al'ven'i al tia rezultat'o.

       Ja port'ant'e la titol'o'n kaj posed'ant'e la riĉ'aĵ'ar'o'n Matildo est'is ĉio, Viktor'o nenio. Sen la konsent'o de la graf'in'o neniu ag'o est'is plen'um'ebl'a en la administr'ad'o de tiu vast'eg'a posed'aĵ'o. La ge'markiz'o'j mem proviz'it'a'j de dum'viv'a rent'o est'is nur la ge'gast'o'j de si'a fil'in'o. Cert'e ili loĝ'is ankoraŭ en la kastel'o, en si'a iam'a apartament'o; sed tio okaz'is nur ĉar la graf'in'o de Prelong'o postul'is, ke ŝajn'e nenio est'u ŝanĝ'it'a. Ŝi don'is al si'a patr'o ĝeneral'a'n rajt'ig'o'n. Do Raŭl'o daŭr'ig'is kiel en la pas'int'a temp'o si'a'n meti'o'n de kamp'ar'a nobel'ul'o, ne tro rimark'ant'e, ke li est'as nur la reg'ist'o de bien'o, kies li est'is posed'ant'o.

       Tio precip'e koler'ig'is la fil'o'n Linŝardon. Li trov'iĝ'is en la antikv'a dom'eg'o de Prelong'o'j kiel uzurp'ul'o, kiel sen'util'a mebl'o, hav'ant'e neniu'n motiv'o'n por est'i. Li esper'is, ke re'bril'o de tiu nobel'a titol'o ŝpruc'os sur li'n; ke li est'os konsider'it'a de la land'an'o'j kiel la ver'a kastel'mastr'o. Kvankam ne est'ant'e rajt'ig'it'a al la port'o de tiu nom'o li far'ig'is nov'a'j'n vizit'kart'o'j'n:

   

VIKTORO LINŜARDO
Graf'o de Prelong'o

Sed ia'j person'o'j, al kiu'j li ili'n send'is, ili'n re'send'is kun tiu'j vort'o'j;— Ne'kon'it'a en la Gotha almanak'o.

    Viktor'o silent'e en'glut'is tiu'n kruel'a'n insult'eg'o'n. Feliĉ'e li'a komand'ant'a rang'o iom sav'is la situaci'o'n. Sen ĝi, kiam li akompan'is matild'o'n en si'a'j vizit'o'j al la najbar'a'j nobel'ul'o'j, li est'us hav'int'a la humil'aĵ'o'n aŭd'i lake'o'n anonc'ant'a'n per sonor'a voĉ'o:
— Ŝi'a graf'in'a Prelong'a Moŝt'o kaj sinjor'o linŝard'o.

       Sed se Viktor'o ne real'ig'is si'a'n ambici'a'n rev'o'n, kiel pli dolor'a est'is por Helen'o la el'rev'iĝ'o. Iam, kiam dum mult'a'j hor'o'j ŝi direkt'is si'a'j'n okul'o'j'n al la kastel'o, esperant'e, ke se en la est'ont'a temp'o ŝi'a fil'o edz'iĝ'os kun la hered'ant'in'o de tiu bel'eg'a bien'o, est'os ŝi, kiu en ĝi ĉef'os estr'in'e, ŝi ne diven'is tio'n, kio'n al ŝi rezerv'as la est'ont'ec'o. Hodiaŭ kiam ŝi vizit'is la komand'ant'o'n, ŝi est'is akcept'it'a per tiu protekt'a bon'vol'ec'o, ĵet'it'a kiel almoz'o al humil'ul'o'j. Se ŝi kuraĝ'is ia'n pri'pens'o'n, la serv'ist'o'j respond'is mal'afabl'e:
— Ŝi'a graf'in'a Moŝt'o ne don'is ordon'o'j'n pri tio.

       Ŝi'a aŭtoritat'o en la kastel'o est'is tiel nul'a kiel antaŭ'e.

       Koler'eg'a pri tiu bankrot'o de la fatal'o, kiu ruin'ig'is ŝi'a'j'n plej kar'a'j'n esper'o'j'n, nun sinjor'in'o linŝard'o met'is inter'temp'o'j'n pli kaj pli long'e'daŭr'a'j'n inter si'a'j vizit'o'j al la sinjor'eg'a dom'eg'o.

       Tiu situaci'o ne'toler'ebl'a por la edz'o de Matildo ne pov'is long'a'temp'e daŭr'i. Tiel long'e kiam la graf'in'o ne est'os don'int'a al li la tut'ec'o'n aŭ almenaŭ grand'a'n part'o'n de si'a'j posed'aĵ'o'j, li kompren'is, ke li est'os ĉiam konsider'at'a kiel sen'valor'aĵ'o.

       Du far'manier'o'j prezent'iĝ'is al li, la per'fort'o aŭ la konvink'o. Li tiel uz'is kaj eĉ tro'uz'is la unu'a'n rimed'o'n, ke nun ĝi li'n kor'e ted'eg'is. Ali'part'e la konsekvenc'o'j ricev'it'a'j en'hav'is rezultat'o'j'n neniel kuraĝ'ig'a'j'n. Do rest'is la konvink'o apog'ig'ant'a sur am'o'n. Ha ! ĉi tiu rimed'o est'is tut'e al'log'a, tiel pli al'log'a, ke la sen'ĉes'a apud'est'o de la jun'a vir'in'o apud li vek'is li'a'n mal'nov'a'n pasi'o'n.

       Nun ĉar la leĝ'o don'as al li ne'diskut'ebl'a'j'n rajt'o'j'n, li tre intenc'is ili'n valor'ig'i. Sed li sci'is, ke la entrepren'o est'as mult'e ŝancel'ebl'a; mult'foj'e jam li pov'is konstat'i la viv'eg'a'n mal'am'o'n al li sent'at'a'n de Matildo; kaj li ne pov'is ne trem'et'i, memor'ant'e la ĵur'o'n de ŝi far'it'a'n, ke li ĉiam est'os al ŝi nur fremd'ul'o. Sed li opini'is, ke nenio kontraŭ'star'as sen'ŝancel'e la temp'o'n kaj la persist'o'n. La komand'ant'o esper'is, ke per sen'nombr'a'j am'montr'o'j, per sen'ĉes'a'j ĝentil'aĵ'o'j, li forges'ig'os al la graf'in'o la mal'delikat'a'j'n kaj eĉ sovaĝ'a'j'n rimed'o'j'n uz'it'a'j'n de li, per kiu'j li si'n dev'ig'is kun'lig'i si'a'n est'ont'ec'o'n kun la si'a. Li apog'is si'a'n dezir'o'n sur unu bon'eg'a'n rezon'o'n:
— La am'o sen'kulp'ig'as ĉio'n. La krim'o'j'n, kiu'j'n ŝi far'ig'as, vi'n ne pardon'as facil'e, kiam ŝi est'as la kaŭz'o kaj la motiv'o de tiu'j mal'bon'aĵ'o'j. Fin'e feliĉ'e la bon'a Natur'o kuŝ'as fund'e de tio ĉi; kaj mi fid'as al ĝi kiel al potenc'a help'ant'o. Ĉar nun Matildo pov'as si'n don'i al neniu vir'o krom al mi; ĉar la leg'o kaj la religi'o al ŝi trud'as kiel dev'o'n la am'o'n al ŝi'a edz'o, pli-mal'pli fru'e ŝi fal'os fatal'e en mi'a'j'n brak'o'j'n.

       Pro tio dum la unu'a'j tag'o'j, kiu'j flu'is post li'a edz'iĝ'o, Viktor'o ne far'is la mal'prudent'aĵ'o'n postul'i edz'in'a'j'n komplez'o'j'n; ĉar tia'j postul'o'j pov'is nur mal'bon'ig'i la situaci'o'n. Li ŝajn'e akcept'is kiel natur'a'n la mal'intim'a'n viv'manier'o'n al li trud'it'a'n de la graf'in'o. Li ne vol'is rimark'i la mal'varm'a'n kaj arogant'a'n ton'o'n de ŝi pren'it'a'n, kiam ŝi parol'is al li. Li ŝajn'is antaŭ ŝi sub'met'it'a, respekt'em'a, am'em'a, esperant'e ke Matildo fin'e est'os kor'tuŝ'it'a de tiu konstant'a pen'ad'o por plaĉ'i al ŝi. Cert'e por vir'o tiel ordon'em'a kiel la komand'ant'o tia kondut'o konjekt'ig'is ne'ordinar'a'n fort'o'n de vol'ec'o, kies pli bon'e ol iu ajn la graf'in'o dev'is ŝat'i valor'o'n.

       Ĉiu'tag'e la fil'o linŝard'o neniam forges'is al'port'ig'i en la apartament'o'n de si'a edz'in'o la flor'o'j'n, kiu'j'n ŝi obstin'e rifuz'is dum si'a fianĉ'in'iĝ'o. Regul'e tuj kiam Matildo ek'vid'is la buked'o'j'n, rapid'e ŝi ili'n ek'kapt'is kaj ĵet'is ekster la fenestr'o. Sed ia'n tag'o'n pro mal'atent'o ŝi forges'is plen'um'i tiu'n ĉiu'tag'a'n kaj mal'estim'a'n detru'ad'o'n. La morgaŭ'a'n tag'o'n Viktor'o hav'is la ĝoj'o'n ĵet'i mem la velk'int'a'j'n roz'o'j'n kaj ili'n anstataŭ'ig'i per freŝ'a'j. La sam'a afer'o re'komenc'is kelk'a'j'n foj'o'j'n. Fin'e lac'a pro tiu batal'o per flor'bat'o'j, la graf'in'o ĉes'is zorg'i pri tio. La buked'o'j, send'it'a'j de ŝi'a edz'o, sen'inter'romp'e ornam'is ŝi'a'n salon'et'o'n; kaj la jun'a vir'in'o tiel kutim'is al ili, ke fin'e ŝi ili'n konsider'is kiel mebl'o'j'n de l’apartament'o.

       Vid'ant'e ĉiu'j'n tiu'j'n am'pruv'o'j'n, kiu'j'n la komand'ant'o sen'paŭz'e don'is al Matildo, la markiz'o si'n turn'is definitiv'e al si'a bo'fil'o. Eĉ li sent'is al li komenc'ant'a'n amik'ec'o'n:
— Por ĉiu pek'o, kompat'em'o, li dir'is, linŝard'o far'is grand'a'n kulp'o'n, mi eĉ dir'us krim'o'n. Sed oni est'as dev'ig'at'a konfes'i, ke li far'as ĉio'n, kio'n li pov'as, por si'n pardon'ig'i.

       Sol'a la markiz'in'o avert'it'a de si'a patr'in'a instinkt'o ne kred'is al la pent'o de Viktor'o. Ŝi sen inter'pac'o montr'is al li glaci'a'n mal'varm'ec'o'n. Tiu antipati'o eĉ ŝpruc'is al Valent'o. Sinjor'in'o de Prelong'o si'n kulp'ig'is mal'laŭt'e, ke ŝi sent'as mal'am'o'n al tiu sen'kulp'ul'o, sen'vol'a kaŭz'o de ĉiu'j ili'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j.

       — Kio'n ven'is far'i ĉi tie'n tiu uzurp'ul'o, ŝi pens'is oft'e. Li ne est'as mi'a nep'o: mi tio'n sent'as, mi est'as cert'a pri tio; ali'e io ne'klar'ig'ebl'a mi'n al'tir'us al li. Ali'part'e kvankam Matildo en'volv'as si'a'n et'a'n protekt'it'o'n de ĉiu'j imag'ebl'a'j vart'o'j, tamen nur vid'ant'e la manier'o'n per kiu ŝi kares'as li'n, ŝi kis'as li'n, oni diven'as, ke li ne est'as ŝi'a id'o. Patr'in'o ne erar'as pri tiu'j afer'o'j. Sed tiam de kie do li de'ven'as ?

       Instig'it'e de tiu mal'bon'a sent'o, la markiz'in'o pet'is de si'a fil'in'o, ke neniam ŝi al'konduk'u al ŝi la knab'et'o'n, kies rajt'e Matildo est'as patr'in'o. Kompren'ant'e la motiv'o'n, kiu instig'is sinjor'in'o'n de Prelong'o, la graf'in'o respekt'is si'a'j'n ted'o'j'n, evit'is ke Valent'o trov'iĝ'u en ŝi'a ĉe'est'o, kaj neniam al ŝi parol'is pri li.

       Tiel ag'ant'e suzan'o far'is grav'a'n mal'sag'aĵ'o'n. Ĉar se ŝi est'us sekv'int'a, paŝ'o'n post paŝ'o, la kresk'ad'o'n de tiu est'aĵ'et'o tiel mister'e en'ir'int'a en la viv'o'n, ŝi'n est'us mir'ig'int'a li'a simil'ec'o kun fraŭl'in'o de Savinako: kaj ĉiu'j ŝi'a'j dub'o'j est'us rapid'e klar'ig'it'a'j.

       Tiu simil'ec'o est'is tiel vid'ebl'a, ke ĝi'n rimark'is la lake'o'j kaj eĉ la vilaĝ'an'o'j.

       Ia'n dimanĉ'o'n, Matildo re'ven'is al la kastel'o en ne'ferm'it'a kaleŝ'o, hav'ant'e apud si si'a'n fil'ig'it'a'n knab'et'o'n. Ŝi pas'is antaŭ la krepon'a trink'ej'o, la plej bel'a kaf'ej'o de l’urb'et'o. Antaŭ la pord'o la tabl'o'j'n korekt'e lini'ig'it'a'j'n okup'is mult'a'j trink'ant'o'j. Est'is la ses'a vesper'e: ĉiu ven'is ĉi tie'n, en'glut'ont'e si'a'n antaŭ'manĝ'a'n trink'aĵ'o'n kaj pet'ont'e nov'aĵ'o'j'n. Kompren'ebl'e la luks'a vetur'il'o de la graf'in'o far'iĝ'is la cel'o de ĉiu'j rigard'o'j. Kiam ĝi est'is el'ir'int'a:
— Strang'e, dir'is kamp'ar'an'o: la mal'grand'a vic'graf'o de Prelong'o tut'e ne simil'as si'a'n patr'o'n.

       — Kaj si'a'n patr'in'o'n ?

       — La graf'in'o'n ? Ho ankaŭ pli mal'mult'e.

       — Mi ne sci'as, ĉu mi erar'as; sed tiu pup'a vizaĝ'o al mi memor'ig'as la fizionomi'o'n de fraŭl'in'o valentin'o.

       — Tio ne est'as mir'ig'a, dir'is la mastr'in'o de la kaf'ej'o; tiu'j jun'ul'in'o'j est'is sen'dis'ig'a'j.

       — Je Diabl'o ! Ĉu ekzist'as, en la reciprok'a amik'ec'o de du jun'ul'in'o'j kaj la vizaĝ'o de et'ul'o, ia rilat'o ebl'a ?

       — Jes, kaj eĉ tre grand'a, respond'is la kaf'ej'mastr'in'o per ton'o mal'kontent'a: kiam ŝi est'is graved'a la patr'in'o de Valent'o ricev'is rigard'o'n de si'a iam'a amik'in'o. Pro tio la et'ul'o est'as la viv'a portret'o de tiu ĉi last'a.

       Grand'eg'a ek'rid'eg'o akcept'is tiu'j'n parol'o'j'n.

       — Vi do kred'as al tiu'j sen'senc'aĵ'o'j, sinjor'in'o krepon'o ?

       — Cert'e, tiel fervor'e kiel al la Kred'o. Kiam id'o simil'as najbar'in'o'n, tio pruv'as, ke ŝi'a patr'in'o ricev'is rigard'o'n dum si'a graved'ec'o.

       — Kaj kiam tiu najbar'in'o est'as najbar'o ?

       — Tiam, respond'is blagard'o, tio pruv'as, ke la najbar'o rigard'is la najbar'in'o'n... tro proksim'e.

       — Silent'u do, lang'mal'bon'ul'o. Ĉu vi intenc'as kred'ig'i, ke fraŭl'in'o de Savinako iom rilat'as kun la nask'o de tiu infan'o ?

       — Nu, nu, ebl'e.

       — He ! petol'ant'o, rimark'ig'is grosklaŭd'o, memor'u ke antaŭ du jar'o'j vi parol'is ali'manier'e.

       Nun, ĉar la opini'o iam propon'it'a do blagard'o est'is part'o'pren'it'a de la tut'a land'o, ĉi tiu ne ĝi'n ŝat'is plu. Eĉ li ĝi'n kontraŭ'batal'is, nur por ne part'o'pren'i la opini'o'n de ĉiu'j ali'a'j.

       — Mal'grand'ul'o mi'a, li respond'is al grosklaŭd'o, iam mi ebl'e erar'is. Sed nur la mal'sprit'ul'o'j persist'as en malv'er'a opini'o.

       — Ĉu vi ek'sci'is nov'aĵ'o'j'n ?

       — Ne, sed tio al'trud'iĝ'as al la okul'o'j. Fraŭl'in'o valentin'o for'las'is la kastel'o'n ses monat'o'j'n antaŭ la nask'iĝ'o de l’et'ul'o; ili ambaŭ simil'iĝ'as kiel du akv'a'j gut'o'j; la graf'in'o ĉiam ne'is, ke ŝi est'as li'a patr'in'o. Kio'n vi respond'os al tio ?

       Ĉar la hor'o de la vesper'manĝ'o sonor'is por ĉiu'j stomak'o'j, ĉiu'j vilaĝ'an'o'j si'n direkt'is al si'a hejm'o, dir'ant'e ke tiu blagard'o, kvankam petol'ant'e hav'as tamen tre fort'a'n kap'o'n. Ebl'e li est'as prav'a.

       Tio, kio cert'ig'is la konjekt'o'j'n de la sprit'ul'o, est'is la babil'ad'o'j de la serv'ist'ar'o mir'ig'it'a pro la sen'am'ec'o de Viktor'o al li'a fil'o. Tiu patr'ec'o leĝ'a kaj dev'ig'a est'is por la komand'ant'o ver'a Sizif'a ŝton'eg'o. Li dezir'eg'is, ke al'ven'u la moment'o, en kiu li est'os ver'e patr'o. Pro tio li sent'is grand'eg'a'n ĝoj'o'n, konstat'ant'e, ke Matildo ne ĵet'as plu la flor'o'j'n al ŝi send'it'a'j'n. Ĉar la graf'in'o akcept'is la donac'o'n, ebl'e al'ven'as la temp'o, en kiu ŝi ne rifuz'os la donac'ant'o'n. La rev'o, kiu'n li kares'is, tio est'as hav'i infan'o'n ver'e nask'it'a'n de li, kred'ebl'e efektiv'iĝ'os baldaŭ.

       Ĉar ĉiu est'is konvink'it'a, ke li est'as la feliĉ'a edz'o de si'a edz'in'o; kaj tio li'n koler'ig'is. La fart'o'n de Matildo iom mal'fort'ig'is la sin'sekv'a'j bat'o'j, de kiu'j la mal'feliĉ'a vir'in'o est'is prem'eg'it'a. Ne'grav'a'j mal'san'et'o'j ŝi'n tre oft'e dev'ig'is al la en'lit'iĝ'o. Kompren'ebl'e ĉiu'j hom'o'j klar'ig'is tiu'j'n simptom'o'j'n per la konsekvenc'o'j ne'evit'ebl'a'j de l’edz'in'iĝ'o: sinjor'in'o de Prelong'o mem ŝajn'is part'o'pren'i tiu'n opini'o'n.

       Ia'n tag'o'n la markiz'in'o kaj ŝi'a fil'in'o ripoz'ad'is en la vintr'o'ĝarden'o. Kaŝ'it'a mal'antaŭ la larĝ'a'j foli'o'j de banan'arb'o, la komand'ant'o aŭd'is suzan'o'n dir'ant'a'n al la graf'in'o:
— Cert'e mi est'as tre ĉagren'a, mi'a kar'a infan'in'o, vid'ant'e, ke vi'a fart'o ĉiam ŝancel'iĝ'as. Tamen mi konfes'as, ke mi est'as nek mir'ig'it'a nek eĉ mal'trankvil'a pri tio. Ĉar la kaŭz'o facil'e diven'iĝ'as.

       — Kio'n vi vol'as dir'i !

       — Simil'a al ĉiu'j jun'a'j edz'in'iĝ'int'o'j...

       — Ne est'as tio, ek'kri'is viv'eg'e Matildo kompren'int'e.

       — Tamen mi'a konjekt'o est'as tre ver'ŝajn'a.

       — Ne, patr'in'o mi'a; ĝi est'as kontraŭ'e tut'e tut'e ne'ver'ŝajn'a. Mi hav'as grav'a'j'n motiv'o'j'n por cert'ig'i, ke vi erar'as. Kia'j ajn est'os la sufer'o'j, kiu'j'n mi ebl'e toler'os en la ven'ont'a temp'o, neniam tiu kaŭz'o est'os akcept'ebl'a.

       Aŭd'int'e tiu'j'n last'a'j'n vort'o'j'n el'parol'it'a'j'n de la graf'in'o per sovaĝ'a energi'o, Viktor'o sent'is, ke li'a kor'o kun'tir'iĝ'as.

       Sed sam'temp'e est'is re'ven'int'a li'a mal'nov'a mal'tim'o. Jam de temp'o tro long'a li lud'is tiu'n rol'o'n de tim'em'a kolegi'an'o, por kiu li ne taŭg'is. Li ĵur'is al ŝi mem, ke per ia ajn rimed'o antaŭ ok tag'o'j li'a edz'in'o al li aparten'os.

       — Dum tiu vesper'o mem, li pens'is, mi parol'os al Josefino pri tio.

       De la edz'iĝ'o de la komand'ant'o, la situaci'o de la jun'ul'in'o en la kastel'o est'is tut'e ŝanĝ'it'a. Ia'n tag'o'n la markiz'in'o dir'is al Matildo:
— Kio'n vi intenc'as far'i pri Josefino ?

       — Sed ŝi'n konserv'i.

       — Ne'ebl'e. Pri'pens'u ke ŝi est'as la kuz'in'o de sinjor'o linŝard'o: do per vi'a edz'in'ig'o ŝi far'iĝ'is la vi'a. Vi ne pov'as est'i parenc'in'o kun vi'a ĉambr'ist'in'o.

       — Vi est'as prav'a. Tamen mi sent'us ver'a'n ĉagren'o'n, mi'n sen'ig'ant'e da ŝi. Ŝi est'as bon'a knab'in'o, tre sin'don'em'a al mi. Kaj mi ne cert'ig'us tio'n, se mi ne hav'us grav'a'j'n motiv'o'j'n por tiel parol'i.

       — Neniam mi dub'is pri tio. Sed tio nenia'manier'e ŝanĝ'as vi'a'n reciprok'a'n situaci'o'n. Vi'n komb'ant'e, ŝi pov'us vi'n nom'i:” Mi'a kuz'in'o ”; kaj ŝi est'us rajt'ig'it'a al tio.

       La markiz'in'o el'parol'is tiu'j'n last'a'j'n vort'o'j'n per ton'o de ne'esprim'ebl'a koler'eg'o.

       La graf'in'o de Prelong'o pri'pens'is dum kelk'a moment'o, kaj propon'is al si'a patr'in'o projekt'o'n, kiu'n ĉi tiu aprob'is tuj'e.

       Josefino est'is alt'ig'it'a al la rang'o de dom'mastr'in'o. Proviz'it'a de ne'disput'ebl'a potenc'o, ŝi ĉef'is la tut'a'n serv'ist'ar'o'n de la kastel'o, don'ant'e ordon'o'j'n kaj zorg'ant'e pri ili'a plen'um'ad'o.

       De la unu'a'j tag'o'j la jun'ul'in'o montr'iĝ'is bon'eg'a serv'estr'in'o. La markiz'in'o si'n kor'e gratul'is pro la decid'o el'pren'it'a de ŝi. Ŝi'a mal'fort'iĝ'ant'a fart'o ne ebl'ig'is, ke ŝi zorg'ad'u sufiĉ'e bon'e la sen'nombr'a'j'n detal'o'j'n, al kiu'j dom'mastr'in'o est'as dev'ig'at'a atent'i. Matildo tro art'ist'a ĉiam montr'iĝ'is mal'em'a por tia'j funkci'o'j. Sinjor'in'o de Prelong'o est'is do tre feliĉ'a, trov'int'e fraŭl'in'o'n inteligent'a'n, sin'don'em'a'n, ag'em'a'n, tut'e fid'ind'a'n, kiu dank’al si'a parenc'ec'o kun la ge'mastr'o'j est'is respekt'at'a de la serv'ist'ar'o.

       Ja sen ŝancel'iĝ'o la lake'ar'o tuj'e montr'iĝ'is tre respekt'em'a al la kuz'in'o de la graf'in'o, sin'nom'ant'e nur fraŭl'in'o brantin'o aŭ eĉ Fraŭl'in'o sen al'don'o.

       La mal'feliĉ'a Josefino, kiu ne pov'is evit'i si'a'n fatal'ec'o'n, re'trov'is do en la kastel'o la mal'preciz'a'n situaci'o'n jam hav'it'a'n de ŝi en la linŝard'a farm'o'dom'o: nek mastr'in'o, nek serv'ist'in'o, balanc'iĝ'ant'a inter la du ekstrem'aĵ'o'j.

       Do, dum la vesper'o, Viktor'o vizit'is la nov'a'n dom'mastr'in'o'n. Ŝi'n prem'int'e kontraŭ si'a'n kor'o'n, kiel li kutim'is far'i, kiam li bezon'is ŝi'a'n kun'kulp'ec'o'n:
— Vi sci'as, li dir'is, ke mi ne am'as la graf'in'o'n. Mi edz'ig'is kun ŝi nur pro ambici'o. Ŝi mi'n mal'am'as, Por traf'i la cel'o'n, al kiu mi vol'as ating'i, neces'e est'as, ke mi tut'e ŝi'n super'u, kaj pro tio ke mi hav'u id'o'n de ŝi. Nur en la patr'in'a am'o mi trov'os la lev'il'o'n, kiu mi'n mank'as. Sed ŝi rifuz'as ni mi la en'ir'o'n en si'a'n dorm'o'ĉambr'o'n. Eĉ ŝi si'n en'ferm'as per tri'obl'a rigl'il'o. Mi fid'as al vi, por ke vi las'u mal'fermat'a la pord'o'n de ŝi'a tualet'ej'o, kaj eĉ ke vi mi'n en'konduk'u en ĝi'n, se est'as bezon'e. Nu, vi ne dev'as est'i ĵaluz'a; ĉar tio est'as por mi ver'a servut'o: sed vi kompren'as, ke ĝi est'as neces'eg'a. Fin'e, li al'don'is mal'laŭt'e, ebl'e mi'a edz'in'o mort'os pro si'a akuŝ'o: tiam mi edz'iĝ'os kun vi, kaj vi est'os kastel'mastr'in'o; ĉar est'ant'e la patr'o leĝ'a de Valent'o, mi, kiel zorg'ant'o de la hered'ant'o, ĉef'us estr'e en la kastel'o.

       Aŭd'int'e tiu'j'n mal'nobl'ec'a'j'n parol'o'j'n, Josefino preskaŭ eksplod'is pro indign'o. Sed ŝi memor'is la obe'ot'a'j'n rekomend'o'j'n de la graf'in'o, kaj respond'is simpl'e:
— Mi vi'n kompren'as tiel bon'e, ke vi pov'as fid'i al mi.

       — Nu, vi est'as inteligent'a vir'in'o. Vi ne pent'os pri la serv'o al mi far'it'a de vi.

       Post'e ŝi'n pren'int'e en si'a'j'n brak'o'j'n, li ŝi'n kis'ad'is pasi'e kaj el'ir'is dir'ant'e:
— Mi est'as pli ŝanc'em'a ol mi kred'is. Mi tim'is riproĉ'o'j'n; sed ŝi ced'is sen'batal'e. Ŝi esper'as, ke la graf'in'o mort'os post si'a unu'a nask'o, kaj ke ŝi pov'os ŝi'n anstataŭ'i. Nu, ŝi est'as pli ambici'em'a ol mi kred'is. Kuŝ'as ĉi tie potenc'a lev'il'o, kiu'n mi sci'os util'ig'i.

       Dum tiu temp'o la jun'ul'in'o ankoraŭ trem'et'ant'a pro la parol'o'j aŭd'it'a'j, al'kur'is al Matildo, kaj al ŝi rakont'is la hont'ind'a'n propon'o'n far'it'a'n de la komand'ant'o.

       — La krim'ul'o ! ek'kri'is la graf'in'o, mi bon'e sci'is, ke li'a dolĉ'ec'o kaj li'a sub'met'iĝ'o est'is nur ŝajn'a'j. Nu, mi pli am'as tio'n. Jen est'as la ver'a batal'o, kiu komenc'as. Mi prefer'as al la serpent'o, kiu si'n kaŝ'as, la tigr'o'n, kiu'n oni vid'as. Josefino, vol'u far'i tio'n, kio'n pet'as mi'a edz'o.

       — Sed, vi'a Moŝt'o, ĉu vi ne tim'as ?

       — Nun, ĉar mi est'as avert'it'a, mi tim'as nenio'n. Ceter'e vi pov'us ĉe'est'i ĉe ni'a inter'vid'iĝ'o, kaŝ'it'e mal'antaŭ tiu kurten'o. Vi vid'os, ke mi sci'as respekt'i mi'a'n promes'o'n.

       Dum la vesper'o la graf'in'o de Prelong'o vest'is riĉ'a'n tualet'o'n, kaj atend'is ne sen ia mal'trankvil'ec'o la vizit'o'n de si'a edz'o. Kio al'ven'os ? Ĉu ŝi el'ir'os triumf'ant'a el tiu ne'egal'a batal'o, en kiu ŝi'a kontraŭ'ul'o hav'os kiel help'il'o'j'n la leĝ'o'n kaj la religi'o'n.

       Ŝi est'is pri'okup'at'a de tiu'j pri'pens'o'j, kiam pro la parget'o ek'kri'ant'a ŝi lev'is la kap'o'n. La komand'ant'o star'is antaŭ ŝi.

       — Vi ĉi tie, sinjor'o, ne mi'n avert'ig'int'e pri vi'a vizit'o. La proced'o est'as iom mal'delikat'a. En ni'a societ'o oni uz'as ĝeneral'e pli ĝentil'a'j'n far'manier'o'j'n.

       — Mi sci'is, ke vi'a pord'o est'as ŝlos'it'a per rigl'il'o'j. Por en'ir'i tie'n mi hav'is nur unu rimed'o'n, tra'ir'i tra vi'a tualet'ej'o: kaj tio'n mi far'is.

       — Vi est'is mal'prav'a, uz'ant'e tia'n ruz'o'n. Se vi est'us propon'int'a al mi inter'parol'ad'o'n, mi ne est'us ĝi'n rifuz'int'a.

       — Nu, Matildo, ĉu vi fin'e konsent'as....

       — Mi ne parol'as pri tio. Sed ĉar la inter'parol'ad'o, kiu'n ni hav'os post unu moment'o, est'is ne'evit'ebl'a, de ni'a ge'edz'ig'o mi vi'n atend'is ĉiu'vesper'e. Sed laŭ vi'a kutim'o vi pli am'as penetr'i ĉe vir'in'o'n kiel ŝtel'ist'o....

       — Aŭ kiel am'ant'o, respond'is Viktor'o pren'ant'e ŝi'a'n man'o'n.

       Per gest'o rapid'a la graf'in'o ĝi'n el'ig'is, kaj respond'is mal'varm'a'ton'e:
— Mi ne sci'as, sinjor'o, ĉu en la ven'ont'a temp'o vi merit'os la unu'a'n epitet'o'n; sed mi al vi cert'ig'as, ke neniam la du'a taŭg'os por vi.

       — Kial, Matildo, kial rifuz'i al mi tiu'n esper'o'n ? Ĉu de ni'a ge'edz'iĝ'o io est'is al mi riproĉ'ebl'a de vi ? Ĉu kontraŭ'e mi ne est'is sub'met'it'a, respekt'plen'a, zorg'ant'a nur pri unu afer'o, ne mal'plaĉ'i al vi ? Mi pov'is parol'i estr'e: la leĝ'o mi'n rajt'ig'as. Sed tiu'n rajt'o'n mi ne vol'is uz'i; ĉar mi nutr'as en mi'a kor'o nur unu rev'o'n, vi'n ricev'i de vi mem; ĉar mi sent'as, ke iam vi bon'vol'os ĉes'ig'i vi'a'n koler'o'n, ke vi mem'vol'e konsent'os la don'o'n de vi'a person'o.

       — Vi'a memor'o est'as mal'vigl'a, sinjor'o: vi ŝajn'as forges'i, ke mi dir'is:” Neniam.”
— Tio est'as ĵur'o, kiu'n la vir'in'o el'parol'as est'ant'e fraŭl'in'o, sed kiu'n ŝi forges'as far'iĝ'int'e edz'in'o.

       — Forges'i, sinjor'o, ek'kri'is la graf'in'o koler'ant'e; sed por tio mi dev'us forges'i sam'temp'e vi'a'j'n kalumni'o'j'n kaj vi'a'j'n mal'kuraĝ'aĵ'o'j'n. Mi viv'is feliĉ'a, en'volv'it'a de la amik'ec'o de mi'a'j famili'an'o'j. Subit'e vi rab'e en'ir'as en mi'a'n viv'o'n; sen'lac'e vi mi'n turment'eg'as kun rafin'aĵ'o'j ind'a'j de sovaĝ'ul'o; apog'ant'e vi'a'n tranĉ'il'o'n sur la gorĝ'o'n de mi'a'j am'at'o'j, vi mi'n dev'ig'as met'i mi'a'n man'o'n en la vi'a'n; kaj ĉar vi ripoz'is moment'e en vi'a labor'o de turment'ist'o, vi kred'as, ke vi akir'is rajt'o'j'n sufiĉ'a'j'n por postul'i mi'a'n obe'o'n kaj mi'a'n am'o'n. Ha ! vir'o tiel krim'a kiel vi mal'honor'us la milit'ist'ar'o'n, se la mal'nobl'ec'o de unu el ĝi'a'j an'o'j pov'us mal'pur'ig'i ĝi'a'n ne'mal'pur'ig'ebl'a'n ind'ec'o'n.

       La komand'ant'o pal'eg'iĝ'is.

       — Nu, vi est'as prav'a, Matildo. Vi'a'n mal'am'o'n mi merit'as; ĉar por vi'n posed'i mi prov'is ĉio'n. Est'ant'e cert'a, ke mi ne pov'os vi'n hav'i per la honest'a'j rimed'o'j, mi est'is dev'ig'it'a uz'i la mal'honest'a'j'n. Sed kiu en tio est'as la ĉef'a kulp'ul'o ? Kial vi montr'iĝ'as tiel bel'a kaj tiel dezir'ind'a ? Vi dir'as, ke vi viv'is feliĉ'a; mi sam'e. En tiu milit'ist'ar'o, kiu'n vi rajt'e glor'ig'as, mi rapid'e supr'e'n'flug'ad'is ĝi'a la plej alt'a'j sid'ej'o'j. La glor'o, la patr'uj'o, la honor'o al la standard'o, tia'j est'is mi'a'j am'aĵ'o'j: kaj kiam mi rapid'is al la batal'o, ĉef'ant'e mi'a'n skadr'o'n, mi sent'is en mi'a kor'o nur unu dezir'o'n, glor'e mort'i por la imperi'estr'o kaj por Franc'uj'o. En tiu epok'o mi est'is fidel'a, sen'artifik'a soldat'o, kaj, simil'ant'e Bayard’on, sen'lim'a kaj ne riproĉ'ind'a. Ia'n tag'o'n, mi vi'n vid'is; tiu'n tag'o'n, mi est'is pere'ig'it'a. La am'o en'ir'is en mi'a'n kor'o'n fulm'o'rapid'e. Ĉiu'j nobl'ec'o'j, ĉiu'j hero'ec'o'j en mi vibr'ant'a'j est'is sufok'it'a'j de la venk'ant'a pasi'o. Mi vi'n am'as, Matildo; mi vi'n am'eg'as per la tut'a'j potenc'o'j de mi'a est'aĵ'o. Kiam mi vi'n apud'est'as, ne est'as sang'o, kiu flu'as en mi'a'j vejn'o'j, sed fajr'o. De ĉiu'j krim'o'j de mi far'it'a'j, de ĉiu'j krim'o'j de la privat'ul'o,— ĉar la oficir'o ĉiam pov'as marŝ'i, alt'e star'ig'ant'e la kap'o'n,— est'as vi la sol'a kaŭz'o, la sol'a motiv'o. Vi dir'as, ke mi rab'e en'ir'is en vi'a'n viv'o'n; est'as vi, kiu kontraŭ'e insid'e penetr'is en la mi'a'n. Est'as vi'a'j mal'estim'aĵ'o'j, vi'a'j mal'ŝat'aĵ'o'j, kiu ali'form'ig'is la milit'ist'o'n, ĉiam estim'at'a'n kaj ĉiam estim'ind'a'n, en la mal'am'ind'a'n am'ant'o'n, kiu si'n tren'as ĉe vi'a'j pied'o'j.

       Efektiv'e, genu'fleks'int'e antaŭ la graf'in'o, Viktor'o sukces'e pren'is ŝi'a'n man'o'n, kaj ĝi'n pren'ant'e en la si'a'j ĝi'n kovr'is de pasi'a'j kis'ad'o'j.

       Malgraŭ'vol'e kor'tuŝ'it'a de la varm'eg'a'j parol'o'j de si'a edz'o, van'e Matildo serĉ'is respond'o'n. Ha ! la komand'ant'o est'is prav'a. La krim'o'j'n, kiu'j'n ŝi inspir'as, vir'in'o pardon'as facil'e; ĉar ŝi sent'as, ke ŝi'a respond'ec'o est'as grav'a en la plen'um'o de ili kaj preskaŭ simil'as kun'kulp'ec'o'n.

       Cert'e la graf'in'o ne pov'is tiel rapid'e forges'i la mal'am'ind'a'j'n ag'ad'o'j'n de la vir'o, al kiu la religi'o ordon'is, ke ŝi don'u si'a'n kor'o'n kaj si'a'n korp'o'n; sed fin'e ŝi sent'is si'n ŝancel'it'a. Lert'a taktik'ist'o, Viktor'o sci'is profit'i tiu'n ne'grav'a'n venk'et'o'n.

       — Nu, Matildo, li dir'is amen'e, ekzamen'u mi'a'j'n ambaŭ ekzist'ad'o'j'n paralel'a'j'n; la unu'a'n ne'riproĉ'ind'a, la du'a'n krim'a, se pro vi'a kulp'o. Pardon'u al la last'a. La Societ'o kaj Di'o vi'n don'is al mi: kial vi vol'as kontraŭ'star'i la ne'evit'ebl'ec'o'n ? Mi hav'u nur vi'a'n simpati'o'n, kaj tuj mi re'far'iĝ'as la honest'eg'a vir'o, kiu mi est'is. Se mi ne pov'as al'port'i al vi nobel'ec'a'n titol'o'n, mi ĵur'as, ke mi ĝi'n anstataŭ'ig'os per tiom da laŭr'o'j, ke mi far'os vi'n ĵaluz'ind'a inter la vir'in'o'j la plej feliĉ'a'j.

       Iom post iom kaj ne'sent'ebl'e li pren'is la jun'a'n vir'in'o'n inter si'a'j brak'o'j, kaj ŝi'n kovr'is per kis'ad'o'j. La graf'in'o simil'a al in'o hipnot'iz'it'a kred'is, ke ŝi est'as la lud'il'o de ia rev'o. Neniam sinjor'o de Blasan'o al ŝi parol'is per tiel varm'eg'a kaj konvink'a ton'o. Kun okul'o'j du'on'ferm'it'a'j ŝi aŭskult'is Viktor'o'n, kiu dir'is:
— Mi ne pet'as, ke vi mi'n am'u: ve ! mi tro kompren'as ke est'as ne'efektiv'ig'ebl'a tia dezir'o. Sed las'u mi'n vi'n am'i; permes'u, ke mi tio'n al vi dir'u humil'e, genu'fleks'ant'e kiel antaŭ di'in'aĵ'o. Kaj kiam la kompat'o est'os penetr'int'a en vi'a'n anim'o'n, post ĝi ven'os la simpati'o kaj kun ĝi la pardon'o.

       Parol'ant'e la komand'ant'o manovr'is per tia lert'ec'o, ke li sukces'e ĉirkaŭ'is per si'a brak'o la tali'o'n de la graf'in'o.

       Jam li ŝi'n ek'sub'lev'is el la apog'seĝ'o, sur kiu ŝi trov'iĝ'is du'on'kuŝ'ant'a, kiam la jun'a vir'in'o mal'ferm'is la okul'o'j'n, kaj ek'vid'is, ke la pord'kurten'o antaŭ ŝi pend'ant'a est'as mov'it'a de mal'fort'a trem'et'o. Tiu vid'iĝ'o subit'e romp'is la en'sorĉ'o'n, kaj ŝi'n re'ven'ig'is al la real'ec'o. Ŝi star'iĝ'is, kaj montr'ant'e la horloĝ'o'n al si'a edz'o mir'ig'it'a, dir'is:
— Est'as mal'fru'e, sinjor'o. Mi est'as fier'a, vid'ant'e ke vi forges'as en mi'a societ'o la flu'o'n de hor'o'j. Sed vi'a am'ant'in'o vi'n atend'as ! kred'ebl'e ŝi mal'pacienc'iĝ'as.

       — Mi'a am'ant'in'o ! Vi bon'e sci'as, ke mi hav'as neniu'n am'ant'in'o'n, ke mi am'as neniu'n vir'in'o'n krom vi.

       — Kiel ? sinjor'o linŝard'o, ĉu vi neniam am'rilat'is kun fraŭl'in'o brantin'o ?

       — Kiu al vi dir'is ?

       — Tio est'as ne'grav'a: sed vi vid'as, ke mi ĉio'n kon'as.

       Ha ! vi mir'as, vid'ant'e ke malgraŭ tiu kon'o mi tamen konserv'as vi'a'n ĉarm'a'n kuz'in'o'n. Kio'n vi vol'as ? Oni est'as ĵaluz'a, nur kiam oni am'as.

       Post tiu'j vort'o'j. Matildo mal'ferm'is la pord'o'n, ĝi'n montr'ant'e per la man'o.

       — Mi pet'as, ke vi el'ir'u, sinjor'o. Est'as la unu'a maten'e kaj mi bezon'as ripoz'o'n.

       Ne'vol'e Viktor'o obe'is tiu'n gest'o'n. Kiam la pord'o est'is ferm'it'a mal'antaŭ li'a dors'o, li aŭd'is la bru'o'n far'it'a'n de la graf'in'o puŝ'ant'a la rigl'il'o'j'n.

       Ok tag'o'j flu'is, Matildo ne vid'is plu si'a'n edz'o'n, eĉ dum la hor'o de manĝ'o'j. Viktor'o pas'ig'is ekster'e si'a'j'n tut'a'j'n tag'o'j'n, pen'ant'e lac'ig'i si'a'j'n muskol'o'j'n per sen'ĉes'a'j kur'ad'o'j. Li vol'is ĉes'ig'i la pasi'a'n febr'o'n, kiu li'n re'pren'is, kaj kiu'n li ne pov'is trankvil'ig'i. Sed kiam al'ven'is la vesper'o, la rezultat'o ricev'it'a est'is nur lac'eg'o, kiu li'n romp'is sed ne kviet'ig'is.

       Sed kia demon'o nun mov'iĝ'as intern'e de li ? Se li ne pov'as plu ĉef'i si'a'n vol'ad'o'n, ĉu li est'os sufiĉ'e potenc'a por ĉef'i la vol'ad'o'n de ali'ul'in'o ? Li est'as edz'o. Ĉiu'j hom'o'j kred'as, ke Matildo far'iĝ'is li'a edz'in'o: kaj li est'is tiel mal'kuraĝ'a, ke li las'is si'n komand'i al li estr'in'e, ke li ne pren'is ŝi'n en si'a'j'n brak'o'j'n, ke kontraŭ'e li ŝi'n obe'is, kiam ŝi li'n el'ir'ig'is el si'a ĉambr'o. Kio'n do ŝi vol'as ? Ĉu ŝi esper'as, ke ĉiam ŝi rest'os venk'ant'a ? Tamen ŝi dev'us kompren'i, ke est'as ne'ebl'a la sen'ĉes'a rifuz'o de ŝi'a person'o.

       Al'ven'int'e al tiu punkt'o de si'a'j pri'pens'ad'o'j, la komand'ant'o ek'sent'is subit'a'n inspir'o'n. Instig'it'e de la koler'o, de la sent'o de si'a mal'potenc'o, la graf'in'o dir'is:” Neniam ”.

       Nun la mal'humil'ec'o mal'help'as, ke ŝi ŝanĝ'u si'a'n decid'o'n. Sed ebl'e ŝi bedaŭr'as tiu'n tro ne'ripar'ebl'a'n decid'o'n; ebl'e ŝi ne est'us mal'kontent'a, se ŝi'a edz'o uz'us pri ŝi rimed'o'n tia'n, ke ŝi est'us dev'ig'at'a ced'i, kvankam ne ŝajn'int'e konsent'i. Viktor'o kred'is, ke ŝi est'is kor'tuŝ'it'a de li'a'j pasi'a'j kaj vibr'ant'a'j parol'o'j. Kiam, ferm'ant'e la okul'o'j'n, li re'vid'is pens'e la du'on'sven'a'n sin'ten'ad'o'n de si'a edz'in'o, li ne dub'is plu: eĉ li est'is cert'a.

       — Kaj mi ne kompren'is, li dir'is koler'e. Mi est'is sufiĉ'e mal'sprit'a por ne ek'kapt'i la okaz'o'n ebl'e unu'nur'a'n, kiu prezent'ig'is al mi. Ha ! Matildo, vir'in'o sam'temp'e mal'am'at'a kaj am'eg'at'a, vi vol'as, ke mi uz'u per'fort'o'n. Vi perd'os neniom atend'int'e: tiu'vesper'e vi est'os kontent'ig'it'a.

       Ĉef'it'e de tiu ide'o, la komand'ant'o galop'ig'is si'a'n ĉeval'o'n. Al'ven'int'e en la kastel'o'n, li rapid'e ĵet'is al la ĉeval'gard'ist'o la brid'o'n de si'a rajd'it'o, cert'ig'is ĉu la graf'in'o trov'iĝ'as en la salon'o, kaj supr'e'n'ir'is kvar'ŝtup'e al si'a ĉambr'o. En skatol'o, en kiu'n li en'ferm'is lign'aĵ'ist'il'o'j'n, li pren'is bor'il'et'o'n kaj ŝraŭb'turn'il'o'n. Proviz'it'e de tiu'j du il'o'j, li si'n direkt'is al la ĉambr'ar'o de la graf'in'o.

       En ĝi trov'iĝ'is Josefino ord'ig'ant'a tir'kest'o'j'n.

       — La last'a'n foj'o'n, li dir'is, mi ne sukces'is. Tiu'vesper'e mi vol'as re'far'i nov'a'n prov'o'n. Mi esper'as, ke vi ne mi'n perfid'os.

       Ben'ant'e mal'laŭt'e la hazard'o'n, kiu ebl'ig'is, ke ŝi kon'u la nov'a'n projekt'o'n el'pens'it'a'n de si'a am'ant'o, la jun'ul'in'o respond'is:
— Ĉu vi ne dir'is al mi, ke vi labor'as tiel sam'e por mi'a profit'o kiel por la vi'a ?

       — Cert'e.

       — Tiam, kio'n vi tim'us ?

       — Vi est'as prav'a.— Nu, pens'is la fil'o linŝard'o, la ambici'o konfuz'as ŝi'a'j'n pens'o'j'n. Mi las'u al ŝi ŝi'a'j'n iluzi'o'j'n.

       Help'it'e de la ŝraŭb'turn'il'o, Viktor'o de'met'is la serur'o'n kaj la rigl'il'o'j'n; post'e per la bor'il'et'o li pli'larĝ'ig'is la tru'o'j'n las'it'a'j'n en la lign'o post la el'ir'o de ŝraŭb'o'j; fin'e li re'met'is la tut'ec'o'n laŭ ĝi'a unu'a stat'o. Por rigard'ant'o mal'atent'a nenio ŝajn'is ŝanĝ'it'a: sed la firm'ec'o de la fer'aĵ'o'j est'is nur ŝajn'a. Sol'a puŝ'o per ŝultr'o sufiĉ'is por ĉio'n al'ĵet'i ter'e'n.

       Kompren'ebl'e Josefino, kiu ekzamen'is tre atent'e la labor'o'n de la komand'ant'o, sen'prokrast'e avert'is pri tio la graf'in'o'n.

       Dum la vesper'o Viktor'o al'ir'is lup'paŝ'e al la apartament'o de Matildo. Al'ven'int'e antaŭ la en'ir'ej'o'n, li puŝ'eg'is la pord'o'n, kiu ced'is tuj kun mal'sonor'a bru'o de rigl'il'o'j fal'ant'a'j sur la tapiŝ'o'n.

       La komand'ant'o kred'is, ke li'a edz'in'o dorm'as. Li jam est'is ek'salt'ont'a al la lit'o, kiam bru'o de mok'em'a rid'o li'n halt'ig'is sur la sojl'o de la ĉambr'o.

       Vest'it'a de elegant'a nokt'kostum'o, la graf'in'o sid'is apud bril'a fajr'o gaj'e krak'et'ant'a. Flank'e de ŝi, sur tabl'et'o, lamp'o proviz'it'a de ne'tra'vid'ebl'a vitr'o'glob'o lum'ig'is al libr'o, kiu'n ŝi leg'is, kaj sam'temp'e al strang'form'a ponard'et'o, kiu'n kred'ebl'e ŝi uz'is kiel paper'tranĉ'il'o'n. Ĝi est'is la Malajsa kris'o retro'vit'a de ŝi fund'e de la skatol'el'o aparten'int'a al fraŭl'in'o de Savinako.

       — Kiel ? Sinjor'o linŝard'o, est'as vi ankoraŭ ! ŝi dir'is ĉiam rid'em'a. Nun vi ne pas'as plu tra la tualet'ej'o'j; vi prefer'as romp'i la serur'o'j'n. Mi opini'as, ke apud vi oni ne est'as sen'risk'a. Morgaŭ mi ven'ig'os serur'ist'o'n, por ke li al'met'u sur mi'a'n pord'o'n ferm'il'o'n sufiĉ'e fortik'a'n por ĝi'n kontraŭ'star'ig'i kontraŭ la am'o.

       Ŝton'ig'it'e de mir'o Viktor'o rest'is sen'mov'a en la lok'o, en kiu li trov'iĝ'is, hav'ant'e unu pied'o'n en la ĉambr'o kaj la ali'a'n en la koridor'o.

       — Nu, sinjor'o, daŭr'ig'is la jun'a vir'in'o, neces'e est'as, ke pord'o est'u ferm'it'a aŭ mal'ferm'it'a. Ĉar la nokt'o'j iom mal'varm'et'iĝ'as, en'ir'u aŭ el'ir'u; sed decid'iĝ'u.

       La komand'ant'o en'ir'is, kaj re'puŝ'is la pord'o'n, kiu ne ŝlos'iĝ'is plu: post'e al'proksim'iĝ'ant'e al la graf'in'o:
— Nu, li dir'is, est'as mi, kiu ven'as, vid'ont'a ĉu vi est'os ĉiam sen'kompat'em'a. Matildo, am'at'in'o mi'a, mi sufer'as ĉiu'j'n infer'an'a'j'n turment'eg'o'j'n. Se dum la pas'int'a temp'o, por vi'n posed'i mi vi'n dolor'is, hodiaŭ vi dev'as sent'i vi'n kontent'a; ĉar mi al vi cert'ig'as, ke vi est'as kruel'e venĝ'it'a. Kompat'u, mi pet'eg'as, kaj ĉes'ig'u mi'a'n sufer'eg'o'n.

       — Sinjor'o linŝard'o, ĉu vi kon'as la suk'o'n de l’upas'o ?

       — Ĉu mi kon'as... kio'n ? respond'is la komand'ant'o mir'eg'ant'a.

       — La suk'o'n de l’upas'o ?

       — Sed ĉu tiu ali'land'a kresk'aĵ'o rilat'as kun mi'a am'o ?

       — Jes, kaj eĉ laŭ manier'o tut'e mal'larĝ'a. En la moment'o kiam vi romp'is mi'a'n pord'o'n, mi ĵus leg'is tre interes'a'n artikol'o'n pri la fulm'o'simil'a'j efik'o'j produkt'it'a'j de tiu venen'aĵ'o, Oni rakont'as, ke la en'land'an'o'j de la Sond'a'j insul'o'j venen'ig'as per ĝi si'a'j'n arm'il'o'j'n...

       — Ha ! sinjor'in'o, ek'kri'is Viktor'o koler'eg'a, ĉes'u li'a'n mok'eg'o'n, mi vi'n pet'as. Ĝis tiu vesper'o mi'n ted'is uz'i rajt'o'j'n, kiu'j'n don'as al mi la leĝ'o. Sed ĉar vi rifuz'as far'iĝ'i mi'a ador'at'a am'ant'in'o, mi parol'os estr'e, kaj vi obe'os.

       La mal'feliĉ'ul'o rapid'is al Matildo, kaj pen'is ŝi'n ĉirkaŭ'i per si'a fortik'a brak'o. Sed la jun'a vir'in'o li'n observ'is. Rapid'a kiel fulm'o'fajr'o, ŝi ek'kapt'is la ponard'o'n kuŝ'ant'a'n sur la tabl'o.

       — Se vi neniam vid'is la suk'o'n de l’upas'o, ŝi ek'kri'is, rigard'u la pint'o'n de tiu arm'il'o: ĝi est'as ŝmir'it'a de ĝi.

       Ĉar la komand'ant'o, neniel atent'ant'e tiu'j'n parol'o'j'n, daŭr'ig'is si'a'n sovaĝ'a'n atak'o'n, la graf'in'o pik'et'is li'a'n frunt'o'n per la pint'o de la kris'o, dir'ant'e per voĉ'o mal'rapid'a:
— Atent'u, sinjor'o: la plej et'a pik'vund'o est'as mort'ig'a post du hor'o'j.

       La komand'ant'o ek'salt'eg'is mal'antaŭ'e'n. Profit'ant'e tiu'n liber'ig'a'n ek'mov'o'n, Matildo si'n lev'is; kaj sving'ant'e la ponard'o'n, dir'is al si'a edz'o:
— Mi el'parol'is la vort'o'n:” Neniam ”. Tiu arm'il'o ebl'ig'os, ke mi respekt'u mi'a'n promes'o'n.

       Apenaŭ la komand'ant'o est'is trans'ir'int'a la sojl'o'n de ŝi'a apartament'o, la graf'in'o rapid'is al si'a tualet'ej'o. En ĝi trov'iĝ'is Josefino sufok'iĝ'ant'a, ĉio'n aŭd'ant'a, pret'a por help'i matild'o'n, se okaz'e ŝi est'us venk'it'a en la batal'o.

       — Josefino, dir'is la graf'in'o, ĉar la pord'o ne ŝlos'iĝ'as plu, vi met'os matrac'o'n sur la plank'o'n; kaj tiu'n nokt'o'n vi dorm'os en mi'a ĉambr'o.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n, firm'ig'int'e la pord'o'n per ŝtal'a stang'o laŭ'larĝ'e met'it'a, la serur'ist'o kuraĝ'iĝ'is maltild'o'n per tiu'j vort'o'j:
— Nun la ŝtel'ist'o'j ne est'as plu tim'ind'a'j, vi'a graf'in'a Moŝt'o. Por detru'i tio'n, neces'a est'us paf'il'eg'a kugl'eg'o.

       Tia est'is sam'e la opini'o de Viktor'o. Ĉar la am'ind'um'ec'o kaj la per'fort'o ne sukces'is, rest'is nur unu rimed'o: la ruz'o.

       Ia'n maten'o'n li dir'is al si'a kuz'in'o:
— Mi ne sci'as ĉu la graf'in'o suspekt'is io'n, aŭ ĉu tio est'as efik'o de sol'a hazard'o, sed fin'e mi'a du'a prov'o ne sukces'is pli bon'e ol la unu'a. Sed bedaŭr'ind'e nun mi'a edz'in'o si'n gard'as: en tia'j kondiĉ'o'j nov'a surpriz'o est'as ne'ebl'a.

       — Las'u mi'n pri'pens'i; morgaŭ mi respond'os al vi.

       Dum la vesper'o, dum Josefino help'is si'a'n mastr'in'o'n al la vestiĝ'o de ŝi'a nok'tualet'o, ŝi rimark'is, ke Matildo hav'as pal'a'n kaj mal'san'a'n mien'o'n.

       — Vi ŝajn'as tre lac'a, vi'a Moŝt'o, ŝi dir'is.

       — Ha ! knab'in'o mi'a, de kiam mi est'as edz'in'o, mi viv'as en sen'ĉes'a'j tim'ad'o'j. Apenaŭ mi dorm'as dum du hor'o'j ĉiu'nokt'e.

       — Ĉu vi vol'as, ke mi kuŝ'ig'u en vi'a ĉambr'o, kiel mi far'is antaŭ kelk'a'j tag'o'j ?

       — Ne'util'e; de kiam mi'a pord'o est'as bon'e rigl'it'a, mi sent'as mi'n pli kviet'a.

       La morgaŭ'a'n tag'o'n Josefino dir'is al la komand'ant'o:
— Al'port'u al mi botel'et'o'n de kloroform'o. Mi ĝi'n trink'ig'os al mi'a mastr'in'o. Kiam ŝi dorm'eg'os pugn'o'ferm'e, vi pov'os ag'i kun ŝi kiel vi vol'os.

       — Bon'eg'a ide'o ! ek'kri'is Viktor'o entuziasm'ig'it'a. Mi ŝuld'as al vi kis'o'n pro vi'a el'pens'o. Ĝi'n ver'e vi gajn'is.— Ja, li pens'is, en la nun'a'j cirkonstanc'o'j nur tiu rimed'o est'as uz'ebl'a de mi. Cert'e ne tia'manier'e mi rev'is pas'ig'i mi'a'n unu'a'n edz'iĝ'a'n nokt'o'n. Sed, nu ! en tia'j afer'o'j nur la unu'a paŝ'o est'as dolor'ant'a. Kiam Matildo ek'vek'iĝ'ant'e ek'sci'os, ke nun ŝi far'iĝ'is mi'a edz'in'o ne'ripar'ebl'e, neces'e est'os, ke ŝi akcept'u la fakt'o'n plen'um'it'a'n. Kaj post'e ŝi hav'os neniu'n motiv'o'n por mal'konsent'i.

       Dum la vesper'o mem, li met'is en la man'o'n de la dom'mastr'in'o la botel'et'o'n pet'it'a'n. Post kelk'a'j tag'o'j la graf'in'o dir'is al Josefino:
— Mi est'as tre ted'it'a. Mi dev'ig'e hav'os baldaŭ kun mi'a edz'o inter'parol'ad'o'n pro mon'a'j afer'o'j. Mi tim'as, ke far'iĝ'o'j simil'a'j al la pas'int'a'j okaz'int'aĵ'o'j re'nov'iĝ'os.

       — Ĉu vi bon'vol'as permes'i al mi, vi'a Moŝt'o, ke mi efektiv'ig'u projekt'o'n el'pens'it'a'n de mi ?

       — Kiu'n ?

       — Ĝi est'as mal'facil'e rakont'ebl'a. Trov'iĝ'as projekt'o'j tiel strang'a'j, ke ili ne toler'as la diskut'o'n. Nur la sukces'o ili'n aprob'ig'as.

       — Mi tut'e fid'as al vi'a inteligent'ec'o kaj al vi'a fidel'ec'o.

       Kio est'as far'ot'a de mi ?

       — Kiam sinjor'o linŝard'o ĉe'est'os tie ĉi, montr'iĝ'u tre afabl'a. Propon'u al li la trink'o'n de iu ajn likvor'o en vi'a kun'est'o. Mi pren'as sur mi'n la plen'um'o'n de la rest'aĵ'o.

       En la posed'aĵ'o testament'it'a de la duk'o de Blasan'o trov'iĝ'is obligaci'o'j el'ir'int'a'j el la lot'rad'o. Kiam Raŭl'o si'n prezent'is, je la nom'o de si'a fil'in'o, por en'kas'ig'i la mon'sum'o'n, oni respond'is ke, ĉar la mon'titol'o'j est'as nom'a'j, kaj aparten'as al vir'in'o edz'in'iĝ'int'a, oni pov'is far'i nenio'n sen la edz'a permes'o. La graf'in'o est'is fort'eg'e ĉagren'a, ek'sci'ant'e ke en ia'j okaz'o'j ŝi dev'os pet'i la bon'vol'o'n de si'a edz'o. Tio met'is ŝi'n en stat'o de mal'super'ec'o, kaj ŝi'n dev'ig'is al kompromis'o'j, kiu'j pli'mult'ig'os la mal'facil'aĵ'o'j'n de la batal'o.

       La markiz'o est'is dev'ig'it'a ŝi'n kviet'ig'i, dir'ant'e:
— Sed, mi'a kar'a infan'in'o, vi ne pov'as vi'n el'iĝ'i el la leĝ'o. Ceter'e mi konfes'as, ke vi'a koler'et'o ne ŝajn'as klar'ig'ebl'a. Pet'u de Viktor'o le neces'a'n sub'skrib'o'n; mi est'as cert'a, ke li ne ĝi'n rifuz'os.

       Sent'ant'e ke ĉiu plend'o est'as sen'util'a, Matildo kompren'is, ke ŝi mal'obe'us si'a'n dev'o'n, ofer'ant'e la util'o'j'n de Valent'o al la mal'am'o de ŝi sent'it'a al si'a edz'o. Pro tio, en tiu vesper'o mem, post si'a inter'parol'ad'o kun Josefino, ŝi pet'is de la komand'ant'o, ĉu li bon'vol'us al'ven'i al ŝi'a ĉambr'ar'o.

       Ne perd'int'e unu minut'o'n, Viktor'o, kiu'n tia invit'o mir'ig'is kaj sam'temp'e ĝoj'ig'is, si'n prezent'is al si'a edz'in'o. De la sojl'o, li sent'is si'n kontent'a. Neniam la graf'in'o est'is tiel am'ind'a. Rid'et'ant'e ŝi dir'is al li:
— Bon'vol'u sid'iĝ'i, komand'ant'o: mi hav'as mal'grand'a'n serv'o'n pet'ot'a'n de vi'a komplez'o. Pro tio mi kuraĝ'is vi'n el'ig'i el vi'a'j okup'o'j.

       — Unu serv'o'n ! sinjor'in'o, ek'kri'is Viktor'o mir'eg'ant'a: ĉu mi est'as tiel feliĉ'a, ke vi bezon'us mi'n. Parol'u, mi vi'n pet'eg'as: kio est'as far'ot'a de mi ? Kio'n ajn vi dezir'as mi plezur'eg'e plen'um'os.

       — Tia ĝentil'ec'o ne mi'n mir'ig'as; kaj tut'e mi fid'is al vi'a afabl'ec'o.

       Kaj sci'ig'int'e rapid'e la komand'ant'o'n pri la situaci'o, la graf'in'o al'don'is ironi'e:
— Mi pov'as far'i nenio'n sen vi'a konsent'o; ĉar oni rakont'as, ke mi est'as sub potenc'o de edz'o.

       La jun'ul'o sulk'is si'a'j'n brov'o'j'n; sed kvazaŭ li ne est'us aŭd'int'a tiu'n mok'a'n fraz'o'n, li respond'is:
— Nu, tio est'as ĉio ! Est'as tiu ne'grav'aĵ'o, kiu'n vi nom'as serv'o. Ha ! Matildo, mi mult'e bedaŭr'as, ke tiu ag'o, kiu vi'n util'as, est'as al mi tiel ne'pen'ig'a.

       Kiam la fil'o linŝard'o est'is paraf'int'a si'a'n sub'skrib'o'n mal'supr'e de la paper'foli'o al li prezent'it'a de la jun'a vir'in'o:
— Ĉiu labor'o merit'as salajr'o'n, ŝi dir'is, re'met'int'e en tir'kest'o'n la akt'o'n regul'e sub'skrib'it'a'n. Mi sent'us konscienc'riproĉ'o'n vi'n ven'ig'int'e, kaj ne don'int'e al vi kompens'aĵ'o'n pro trans'lok'iĝ'o.

       — Ha ! kar'a ador'at'in'o, se vi vol'us konsent'i, mi trov'us mi'n grand'e pag'it'a...

       — Tro pag'it'a eĉ; tio'n konfes'u. Antaŭ moment'o vi mem cert'ig'is, ke vi'a klopod'o est'is ne'grav'a. La pag'o est'as rilat'ont'a kun la labor'o plen'um'it'a.

       — Vi est'as prav'a, mi'a kar'a Matildo, respond'is Viktor'o, kiu vid'ant'e si'a'n edz'in'o'n tiel afabl'a ne kuraĝ'is ŝi'n kontraŭ'dir'i.

       — Ĉu vi jam trink'is mangostan'o'n ?

       — Mi mult'e aŭd'is pri tiu likvor'o; sed neniam mi ĝi'n gust'um'is.

       — Mi'a bapt'o'patr'o, kiu est'is insul'estr'o de Guadelupo, send'is al mi kelk'a'j'n botel'o'j'n tut'e ver'a'j'n. Ĉu plaĉ'us al vi trink'et'i iom da ĝi ?

       — Cert'e; est'us tut'e mal'konven'a rifuz'o, kiu tiel mal'ĝentil'e pag'us afabl'ec'o'n, al kiu bedaŭr'ind'e vi ne mi'n kutim'ig'is.

       — Est'as komenc'o por ĉio, respond'is la jun'a vir'in'o.

       Ŝi sonor'ig'is josefin'o'n.

       — Al'port'u du glas'o'j'n, ŝi ordon'is, kaj mangostan'a'n botel'o'n.

       La komand'ant'o preskaŭ sufok'iĝ'is pro mir'o. Ceter'e de la komenc'o de la vesper'o li ir'is el mir'o en mir'o'n. Kiel ?

       Tiu fier'eg'a knab'in'o, kiu antaŭ kelk'a'j tag'o'j li'n minac'is per si'a venen'ig'it'a ponard'o al li hodiaŭ prezent'as likvor'o'j'n. Se Josefino est'as sufiĉ'e lert'a por profit'i la okaz'o'n, en tiu vesper'o mem li real'ig'os si'a'n rev'o'n.

       Ĉar la jun'ul'in'o pas'is apud Viktor'o, ĉi tiu blov'is en ŝi'a'n orel'o'n:
— Ne forges'u la kloroform'o'n; est'as la moment'o.

       Josefino palpebr'um'is, montr'ant'e ke ŝi kompren'as, kaj re'ven'is post kelk'a'j minut'o'j port'ant'e sur plet'o du glas'o'j'n, fund'e de kiu'j aper'is la mangostan'o kun ĝi'a'j re'bril'o'j el brun'iĝ'ant'a or'o.

       Ĉiu pren'is si'a'n glas'o'n. Dum la komand'ant'o trink'et'is la si'a'n, gust'um'ant'e mal'rapid'e la likvor'o'n, la graf'in'o, kiu apenaŭ tuŝ'et'is la trink'aĵ'o'n per la rand'o de si'a'j lip'o'j, trov'int'e ke tiu alkohol'aĵ'o est'as tro mal'dolĉ'a, re'met'is sur la tabl'o'n si'a'n glas'o'n tut'e plen'a'n.

       — Nu, komand'ant'o, kio'n vi opini'as pri tiu sovaĝ'ul'a likvor'o ?

       — En ĝi trov'iĝ'as du'obl'a gust'o ne'difin'ebl'a, kiu difekt'as ĝi'a'n arom'o'n. Sen tio ĝi est'us tut'e bon'gust'a. Kred'ebl'e por ĝi'n dec'e juĝ'i, long'a kutim'o est'as neces'a.

       — Vi cert'e est'as prav'a, ĉar oni rakont'as, ke la en'land'an'o'j est'as fanatik'a'j pri ĝi.

       La inter'parol'ad'o daŭr'is, si'n turn'ant'e nur al ne'interes'aĵ'o'j.

       Sed post kelk'a'j minut'o'j Viktor'o silent'is. Star'ant'e sen'mov'a sur si'a seĝ'o, hav'ant'e okul'o'j'n fiks'it'a'j'n kaj rigard'ant'e rekt'e'n antaŭ ŝi, li far'is van'a'j'n pen'ad'o'j'n por ten'i mal'ferm'it'a'j si'a'j'n palpebr'o'j'n, kiu'j malgraŭ'vol'e ferm'iĝ'is.

       Li eĉ ne respond'is plu al la demand'o'j de la graf'in'o, kiu fin'e dir'is mal'pacienc'e:
— Vi ne est'as afabl'a, komand'ant'o, sed tut'e ne.

       La jun'ul'o vol'is parol'i, protest'i, sed li pov'is respond'i nur per mal'sonor'a blek'o.

       — Sed li est'as ebri'a, ek'kri'is Matildo koler'a. Kred'ebl'e vi drink'is antaŭ kiam vi ven'os ĉi tie'n; ĉar la mangostan'o de vi en'glut'it'a ne sufiĉ'as por vi'n met'i en tia'n stat'o'n.

       La komand'ant'o aŭd'ig'is du'a'n blek'et'o'n pli mal'sonor'a'n ol la unu'a'n. Li'a kap'o fal'is sur la tabl'o'n.

       — Kia soldat'ej'a proced'o ! Vi do opini'as, ke mi'a salon'et'o est'as drink'ej'o ? ripet'is la jun'a vir'in'o koler'eg'a.

       Sed nun ŝi'a edz'o ne est'is kapabl'a io'n aŭd'i. Du'on'kuŝ'ant'e sur la tabl'et'o, kun okul'o'j ferm'it'a'j kaj buŝ'o mal'fermat'a, li ronk'ad'is.

       Matildo vol'is li'n vek'i, kaj pet'i de li, ke li el'ir'u. Pro tio ŝi tus'et'is li'a'n ŝultr'o'n. Kvankam tiu prem'o est'is tre mal'fort'a, tamen ĝi sufiĉ'is por mal'star'ig'i la ekvilibr'o'n. La korp'o de la komand'ant'o rul'iĝ'is sur la tapiŝ'o'n kun mal'sonor'a bru'o de li'a kap'o frap'iĝ'ant'a kontraŭ mebl'o'n.

       — Ĉu, pens'is la graf'in'o, tio li'n plen'ig'as. Mi jam sci'is, ke li est'as mal'nobl'ul'o; sed neniam mi est'us kred'int'a, ke li est'as drink'ul'o.

       Kaj ŝi sent'is si'a'n mal'nov'a'n mal'am'o'n, kiu est'is ankoraŭ anim'o'sent'o, anstataŭ'it'a de simpl'a nerv'o'sent'o: la naŭz'o. Tiam ŝi vok'is:
— Josefino.

       Vid'ant'e kuŝ'ant'a sur la plank'o la am'ant'o'n, kiu ŝi'n tromp'is, la jun'ul'in'o hav'is triumf'a'n rid'et'o'n.

       — Li abomen'e drink'is, al ŝi dir'is ŝi'a mastr'in'o. Nun li est'as ebri'eg'a.

       — Permes'u, vi'a Moŝt'o, ke unu'foj'e kaj escept'e mi li'n defend'u. Pri tio, kio al li okaz'as li est'as neniel kulp'a; kvankam li ricev'is nur tio'n, kio'n li just'e merit'is. Hieraŭ vesper'e mi vid'is vi'n tiel lac'a, tiel mal'san'et'a, ke por ebl'ig'i vi'a'n ripoz'o'n, mi don'is al li la trink'aĵ'o'n al vi rezerv'it'a'n de li.

       La jun'ul'in'o rakont'is al la graf'in'o, montr'ant'e al ŝi la mal'plen'a'n botel'et'o'n, la nov'a'n el'pens'o'n per kiu li esper'is triumf'i la obstin'ec'o'n de si'a edz'in'o.

       — Ha ! murmur'is Matildo, mi est'is cert'a ke, fund'e de vi'a kor'o vi est'as bon'a. Vi mi'n sav'is de ver'a danĝer'o.

       Kiam sonor'os la hor'o, mi ne est'os forges'em'a. Atend'ant'e, mi vol'as vi'n kis'i.

       Kaj la nobel'a sinjor'in'o dank'em'a al'tir'is al si'a brust'o la humil'a'n knab'in'o'n tut'e kor'tuŝ'it'a'n.

       La ĉambr'ist'o de la komand'ant'o est'is ven'ig'it'a. Help'it'e de ali'a serv'ist'o, li re'al'port'is en li'a'n ĉambr'o'n si'a'n mastr'o'n ĉiam dorm'ant'a'n. Kiam la pord'o est'is ferm'it'a, la graf'in'o ek'kri'is en ek'mov'o de ne'dir'ebl'a ĝoj'ec'o:
— Ha ! ĉi tiu'n nokt'o'n, mi do pov'os dorm'i !

       La morgaŭ'a'n maten'o'n kiam Viktor'o ek'vek'iĝ'is post dek'du'hor'a rigid'a dorm'eg'o, li frot'is si'a'j'n okul'o'j'n, sid'iĝ'is kaj murmur'is:
— Kio do okaz'is ?

       Li van'e labor'ig'is si'a'n cerb'o'n, pen'ant'e re'ven'ig'i si'a'n memor'o'n for'est'ant'a'n, tiu cerb'o ankoraŭ du'on'dorm'ant'a mal'bon'e obe'is li'a'n vol'ad'o'n. Li memor'is tre mal'preciz'e si'a'n antaŭ'tag'a'n inter'parol'ad'o'n kun la graf'in'o. Li trink'is ne'kon'it'a'n likvor'o'n; dorm'ig'il'o est'is anestez'ont'a li'a'n edz'in'o'n; post'e ĉio konfuz'iĝ'is. Anstataŭ vek'iĝ'i en la ĉambr'o de Matildo, li trov'iĝ'is en la si'a, ne sci'ant'e kia'manier'e.

       Sed tuj'e la lum'o el'ir'is el la nebul'o'j, kiu'j ankoraŭ nokt'ig'is li'a'n spirit'o'n:
— Tondr'o de Di'o ! li ek'kri'is; mi est'is mok'it'a. Est'as mi, kiu trink'is la kloroform'o'n. Jen est'as do kial tiu mangostan'o hav'is tiel strang'a'n gust'o'n.

       Sed tiam Josefino li'n tromp'is. Anstataŭ li'n help'i, kiel li tio'n kred'is, ŝi far'iĝ'is la kun'kulp'ant'in'o de la graf'in'o por pli bon'e li'n perfid'i. Nun li klar'ig'is kial li'a tri'obl'a prov'o est'is kron'it'a de tri'obl'a mal'sukces'o.

       — Ho ! vir'in'o'j, vir'in'o'j ! li ek'kri'is. Se ekzist'as en la tut'a mond'o unu in'o, kiu ver'e mi'n am'is, ĉi tiu in'o est'as cert'e Josefino: kaj ŝi mi'n perfid'as. Nun, al kiu do mi pov'as fid'i ?

       Si'n vest'int'e rapid'e, Viktor'o al'paŝ'is febr'e en si'a ĉambr'o, murmur'ant'e;— Amas'o da fripon'in'o'j ! Mi vi'n pent'ig'os, ke vi amuz'iĝ'is per mi'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j. En la kastel'o mi ne hav'as mi'a'n kamp'o'n liber'a. La ge'markiz'o'j ordon'as estr'e: la tut'a serv'ist'ar'o nur obe'as tiu'j'n mal'jun'a'j'n ge'peruk'ul'o'j'n.

       Sed kiam mi est'os en Pariz'o, mi sci'os far'iĝ'i estr'o ĉe mi.

       Tiam oni vid'os.

       La tri'monat'a liber'temp'o ricev'it'a de la komand'ant'o pro li'a edz'iĝ'o fin'is post kelk'a'j tag'o'j. Li do est'is dev'ig'at'a re'turn'i al si'a soldat'ej'o.

       Kiam li parol'is al la graf'in'o pri la proksim'ec'o de si'a el'ir'o,— Mi konjekt'as, ŝi respond'is, ke vi ne pretend'as mi'n de'konduk'i kun vi.

       — Vi tut'e erar'as, mi'a kar'a amik'in'o. Edz'in'o dev'as sekv'i si'a'n edz'o'n en iu'n ajn lok'o'n, kie'n plaĉ'as al li ŝi'n konduk'i.

       Jen la tekst'o mem de la leĝ'o; kaj ĝi est'as ne'protest'ebl'a.

       — Sinjor'o, respond'is Matildo tre'eg'e mal'kviet'a, ir'u, kie'n vi bon'vol'os, neniel mi de'ten'os vi'n. Pri mi, mi rest'os tie ĉi.

       — Tio'n ni vid'os, respond'is glaci'ton'e la komand'ant'o.

       Sed li el'ir'is, ne al'don'int'e unu vort'o'n pli'e.

       Post la tag'manĝ'o, la markiz'o kaj Viktor'o trink'is la kaf'o'n en la fum'ej'o, kiam Raŭl'o dir'is al si'a bo'fil'o:
— Ĉu vi ricev'is mal'bon'a'n nov'aĵ'o'n ? Vi ne mal'ferm'as la buŝ'o'n, kaj vi'a mien'o ŝajn'as ĉagren'a.

       — Ho ! ne; se mi mal'pli am'eg'us mi'a'n edz'in'o'n, mi est'us tut'e feliĉ'a.

       — Klar'ig'u vi'a'n pens'o'n pli mal'konfuz'e.

       — Vi sci'as, ke la dev'o'j de mi'a profesi'o mi'n re'al'vok'as Pariz'o'n. Sed Matildo prefer'us ne mi'n kun'ven'i. La motiv'o'j prezent'it'a'j de ŝi est'as tiel ŝat'ind'a'j, ke mi kred'us mi'n kulp'a insist'ant'e.

       — Ĉu mi pov'as ili'n kon'i ?

       — Ili ŝi'n honor'as tiel grand'e, ke trov'iĝ'as en tiu kon'ig'o neniu mal'diskret'ec'o. Ĉar ŝi sci'as, ke vi sam'e kiel la markiz'in'o ambaŭ mal'san'et'iĝ'as, ŝi ne vol'as vi'n for'las'i.

       — Ha ! kar'a ul'in'o, ek'kri'is Raŭl'o, kontent'eg'a fund'e de si'a kor'o pro tiu pruv'o de sin'don'em'o, mi bon'e re'kon'as ŝi'a'n grand'kor'ec'o'n.

       — Mi unu'a ŝi'n aprob'is: eĉ mi antaŭ'batal'is la kontraŭ'parol'o'j'n, kiu'j'n ŝi'a am'o al mi ebl'e nask'ig'us. Sed, daŭr'ig'is la komand'ant'o kun sopir'o, la antaŭ'vid'o de mi'a dis'iĝ'o el ŝi post tri monat'o'j de ge'edz'iĝ'o, kaŭz'as en mi'a kor'o ver'a'n sent'o'n de dis'ŝir'o.

       — Mi'a kar'a infan'o, ek'kri'is la markiz'o, ek'kapt'int'e la man'o'j'n de si'a bo'fil'o, tia ofer'o est'as grand'anim'a; sed mi ne ĝi'n akcept'as. Tiu'vesper'e mi parol'os al Matildo pri tio.

       — Ne, ne, silent'u, mi vi'n pet'eg'as, Rakont'i al la graf'in'o ni'a'n inter'parol'ad'o'n est'us ver'a perfid'o. Mi sent'us mi'n ĉagren'eg'a, se mi'a edz'in'o kred'us mi'n tiel mal'delikat'a, ke mi plend'as al vi. Ĉar tia sent'o, kred'u mi'n, kuŝ'as tre mal'proksim'e de mi'a pens'o.

       — Mi ne dub'as pri tio. Sed fin'e mi ne vol'as est'i la kaŭz'o eĉ ne'vol'a de dis'iĝ'o inter ge'edz'o'j. Tio'n neniam mi toler'os.

       La markiz'o el'parol'is tiu'j'n vort'o'j'n per tiel energi'a ton'o, ke Viktor'o dir'is al si mem:
— Se ŝi ne vol'as mi'n obe'i, ŝi ne kuraĝ'os mal'obe'i si'a'n patr'o'n.

       De kelk'a temp'o la fart'o de Raŭl'o mal'pli'fort'iĝ'is: li'n dolor'is oft'a'j kriz'o'j de astm'o. Ĉar la kurac'ist'o'j dir'is ke la mal'pur'a Pariz'a aer'o ne taŭg'as por tia mal'san'o, li decid'is, ke li rest'os en Prelong'o dum la tut'a jar'o. Sed por ke la markiz'in'o ne sufer'u pro la mal'varm'o, kiel dum la antaŭ'a'j vintr'o'j, li star'ig'is en la kel'o'j de la kastel'o hejt'aparat'o'n, kiu vast'ig'is tra la tut'a dom'eg'o temperatur'o'n de varm'a flor'ej'o.

       Ĵus tiu'n nov'a'n perfekt'aĵ'o'n util'ig'is sinjor'o de Prelong'o por komenc'i la atak'o'n.

       — Mi est'as cert'a, mi'a kar'a infan'in'o, li dir'is al Matildo, ke vi pli sufer'os pro la mal'varm'o en vi'a Pariz'a hotel'o, ol ni en la Prelong'a kastel'o.

       — Ho ! la Pariz'a'j apartament'o'j mi'n indiferent'ig'as.

       — Kiel ? ek'kri'is la markiz'o per mir'ton'o perfekt'e imit'it'a, mi kred'is, ke vi'a edz'o est'as dev'ig'at'a re'ven'i al si'a reĝim'ent'o.

       — Est'as ebl'e. Sed ĉar mi ne aparten'as al la milit'ist'ar'o, nenio mi'n dev'ig'as kun'ir'i kun li. Pro tio mi rest'as.

       — Jen est'as decid'o, kiu'n mi tut'e mal'permes'as.

       — Sed, patr'o mi'a...

       La graf'in'o subit'e silent'is; ĉar ŝi ne pov'is dir'i:
— Okup'u vi'n pri vi'a'j afer'o'j, sed ne pri la mi'a'j.

       Tamen ne mank'is la dezir'o.

       — Ĉu vi kred'as, daŭr'ig'is Raŭl'o, ke mi ne kompren'is la nobl'ec'o'n de la sent'o, kiu'n vi obe'as. Vi sci'as, ke ni ambaŭ est'as mal'san'a'j, vi'a patr'in'o kaj mi; pro tio vi ne vol'as ni'n for'las'i.

       — Kiu pov'is al vi kred'ig'i...?

       — Est'us blind'ul'o tiu, kiu ne vid'us. Pro kia motiv'o vi rest'us en la kamp'ar'o dum la tut'a vintr'o, kaj vol'e sen'ig'us vi'n da la bril'a ekzist'ad'o, kiu vi'n atend'as en Pariz'o, Vi est'as jun'a, bel'a, riĉ'eg'a, port'ant'a unu el plej glor'a'j nom'o'j de Franc'uj'o, edz'in'o de vir'o jam fam'a, fin'e am'eg'at'a de li. Ĉar tio est'as ne'diskut'ebl'a: de tri monat'o'j mi li'n observ'as tre atent'e. En mi'a viv'ad'o jam long'a mi vid'is mult'a'j'n edz'o'j'n; sed mi kon'as neniu'n, kiu montr'iĝ'is al si'a jun'a edz'in'o pli ĝentil'a, pli respekt'em'a kaj sam'temp'e pli pasi'em'a. Vi ne kuraĝ'as konfes'i la motiv'o'j'n, kiu'j vi'n instig'as; ĉar vi kompren'as, ke ili'n mi ne akcept'us:
sed vi bon'e vid'as ke mi diven'is.

       Aŭd'ant'e tiu'j'n amik'em'a'j'n parol'o'j'n, la mal'feliĉ'a Matildo sufer'is ver'a'n turment'eg'o'n. Ĉu ŝi pov'is dir'i al si'a patr'o:
— Vi erar'as: ne est'as por vi, ke mi tiel ag'as.

       Tia respond'o form'et'us el li'a kor'o li'a'j'n plej kar'a'j'n iluzi'o'j'n. Kon'ig'ant'e al li la ver'o'n, ŝi venen'ig'us la last'a'j'n tag'o'j'n de tiu mal'jun'ul'o, al kiu ŝi ofer'is si'a'n viv'o'n.

       Pro tio ŝi nur respond'is:
— Kia'j ajn est'u la motiv'o'j mi'n ag'ig'ant'a'j, mi'a ne're'vok'ebl'a decid'o est'as rest'i ĉi tie.

       Sed ŝi est'is terur'it'a, aŭd'int'e si'a'n patr'o'n, kiu dir'is:
— Se la afer'o'j tiel okaz'as, Matildo, malgraŭ la konsil'o de l’kurac'ist'o'j, mi est'os dev'ig'at'a for'las'i Prelong'o'n. Mi forges'is, ke mi ne trov'iĝ'as ĉe mi, sed ĉe vi; vi tio'n re'memor'ig'as. Rest'ant'e vi'a gast'o, mi ŝajn'is aprob'i per mi'a ĉe'est'o kondut'o'n, kiu'n mi tut'e mal'aprob'as; kaj oni ne vol'as, ke oni tio'n kred'u.

       Unu'foj'o'n pli'e la graf'in'o est'is venk'it'a, sed tiu'foj'o'n de ŝi'a patr'o mem, kiu pro tro grand'a amik'ec'o far'iĝ'is ŝi'a turment'ist'o. Pro tio ŝi respond'is per mal'sonor'a voĉ'o:
— Rest'u en Prelong'o, patr'o mi'a; ĉar vi'a fart'o tio'n dev'ig'as. Mi vi'n obe'os; kaj mi akompan'os mi'a'n edz'o'n.

       Post du tag'o'j kaleŝ'o vetur'ig'is al la staci'dom'o la komand'ant'o'n ĝoj'eg'a'n, ĉar li sukces'is. Flank'e de li sid'is la graf'in'o terur'it'a de tiu ide'o, ke de nun ŝi est'as liver'it'a sen'defend'e al la atak'o'j de si'a persekut'ant'o.

       Tiu'j, kiu'j rigard'is la luks'eg'a'n vetur'il'o'n, ĝi'n sekv'is mal'proksim'e'n per ĵaluz'plen'a'j okul'o'j, murmur'ant'e mal'laŭt'e:
— Kiel est'as feliĉ'a'j tiu'j riĉ'ul'o'j !

      

ĈAPITRO DEKSESA

    En la epok'o kiam Matildo edz'in'iĝ'is, Raŭl'o don'is al si'a fil'in'o si'a'n hotel'o'n sur la grenel'a strat'o, por ke ĝi util'u al ŝi kiel rifuĝ'ej'o, kiam ŝi ven'os Pariz'o'n. Tiu mal'nov'a konstru'aĵ'o datum'is de la Regent'ec'o. Por obe'i la postul'o'j'n de la nun'a luks'o, neces'e est'is, ke ĝi est'u re'ord'ig'it'a kaj re'mebl'it'a de supr'o mul'supr'e'n. La graf'in'o dezir'is, ke ŝi'a patr'o observ'u mem tiu'j'n labor'o'j'n: sed la markiz'o, de'ten'it'a en Prelong'o de la podagr'o, konsil'is al ŝi, ke ŝi komisi'u pri tio si'a'n edz'o'n. Kvankam tia neces'o ŝi'n fort'e ted'is, tamen la jun'a vir'in'o ced'is pro la prem'ad'o de cirkonstanc'o'j.

       Do la komand'ant'o ĉef'is la entrepren'ist'o'j'n por la re'star'ig'o'j kaj la pli'bel'ig'o'j, kiu'j'n ŝi plen'um'ig'is. Ĉar Viktor'o trov'iĝ'is estr'o en la situaci'o, li dir'is al si, ke li est'us tro naiv'a ne util'ig'ant'e ĝi'n. Kaj dum li far'ig'is la ŝanĝ'o'j'n konsent'it'a'j'n inter la graf'in'o kaj si'a arĥitektur'ist'o, li komisi'is la labor'ist'o'j'n pri mister'a labor'o, kies ili ne tre bon'e kompren'is cel'o'n.

       La ide'o de tiu labor'o al li ven'is, nur kiam li est'is tut'e konvink'it'a, ke li'a edz'in'o ced'os nek al preĝ'o'j, nek al minac'o'j, nek al ruz'o. Ĉar li dev'is re'ven'i en Pariz'o'n post kelk'a'j tag'o'j, la temp'o rest'ont'a est'is tre mal'long'a por la plen'um'o de la ag'o rev'it'a. Sed sem'int'e plen'man'e la mon'o'n al li don'it'a'n de la graf'in'o, li plezur'e ek'sci'is, la antaŭ'tag'o'n de si'a el'ir'o, ke ĉio est'as fin'it'a.

       Sed iu trov'iĝ'is, kun kiu li dezir'is hav'i grav'a'n inter'parol'ad'o'n, antaŭ kiam li el'ir'os el Prelong'o: tiu iu est'is Josefino.

       Li al'ir'is al ŝi kaj dir'is:
— Vi est'as hipokrit'a kaj mal'dank'em'a. Neniu'n vir'in'o'n mi am'is krom vi: kaj vi pag'is mi'a'n fidel'ec'o'n per perfid'o. La rol'o, kiu'n mi lud'is apud mi'a edz'in'o, est'is nur komedi'o: tio'n vi sci'is tre bon'e. Mi cel'is nur unu cel'o'n: vi'n alt'ig'i alt'ig'ant'e mi'n. Kial do vi mi'n rid'indig'i al la graf'in'o ?

       Kial vi trink'ig'is al mi la kloroform'o'n ?

       — Est'as vi kontraŭ'e, kiu montr'iĝ'is mal'sprit'ul'o, ŝi respond'is mal'tim'e. Mi verŝ'is la kloroform'o'n en la du glas'o'j'n....

       — Kial en la du glas'o'j'n ? Kial ne en la ŝi'a'n sol'e ?

       — Ĉu mi kon'is la glas'o'n, kiu'n ŝi prezent'os al vi ? Vi est'is avert'it'a: vi sent'is ke la trink'aĵ'o hav'is strang'a'n gust'o'n. Kial vi trink'is ĝi'n ? Kial vi ne suspekt'is la ver'o'n ? Mi kred'is vi'n pli lert'a, ĉar en la pas'int'a'j okaz'o'j vi antaŭ'vid'is afer'o'j'n pli mal'facil'e diven'ebl'a'j'n.

       Tiu klar'ig'o mir'ig'is Viktor'o'n pro si'a simpl'ec'o. Li ŝancel'iĝ'is moment'e, kaj respond'is:
— Tre bon'e. Ebl'e vi est'as prav'a. Sed ali'a'n foj'o'n ne est'u suspekt'it'a: ĉar mi ĵur'as, ke mi vi'n pent'ig'os.

       La komand'ant'o el'parol'is tiu'j'n vort'o'j'n, sulk'ant'e la brov'o'j'n kaj paf'ant'e al si'a iam'a am'ant'in'o rigard'o'n tiel sen'kompat'a'n, ke Josefino tim'is.

       Kiam ŝi trov'iĝ'is sol'a kun Matildo:
— Mi kred'as, vi'a Moŝt'o, ŝi dir'is, ke mi est'os dev'ig'at'a vi'n for'las'i.

       — Kial ? Ĉu vi hav'as io'n riproĉ'ebl'a'n al mi ? Mi kred'is vi'n sin'don'em'a. Vi, sam'e kiel ali'a'j, mi'n de'las'as en moment'o, kiam mi tiel bezon'as sent'i apud mi apog'o'n kaj iom da amik'ec'o.

       Larĝ'a'j larm'o'j rul'iĝ'is en si'a'j okul'o'j.

       Fraŭl'in'o brantin'o si'n sent'is tre kor'tuŝ'it'a pri tiu dolor'o.

       Sed kiam ŝi est'is rakont'int'a al si'a mastr'in'o si'a'n inter'parol'ad'o'n kun Viktor'o:
— Vi est'as prav'a, knab'in'o, cert'ig'is la graf'in'o. Ĉar, pro karakter'o tiel koler'a kiel tiu de mi'a edz'o, nun vi'a viv'o ne est'as sen'risk'a.

       — Se mi tim'us nur tio'n, vi'a Moŝt'o, mi rest'us apud vi, respond'is kuraĝ'e Josefino: sed mi obe'as motiv'o'j'n mal'pli ego'ism'a'j'n. Hodiaŭ, ĉar sinjor'o linŝard'o ne fid'as plu al mi, mi neniel pov'as vi'n serv'i profit'e. Mi kred'as kontraŭ'e, ke mi vi'n util'os mult'e pli ag'em'e, konserv'ant'e la liber'ec'o'n de mi'a'j ag'o'j.

       La graf'in'o kaj ŝi'a serv'amik'in'o decid'is ambaŭ, ke ĉi tiu last'a ven'os Pariz'o'n, kaj elekt'os loĝ'ej'o'n en la apud'aĵ'o'j de la grenel'a strat'o. Ĉar la mon'o est'as la nerv'o de ĉiu'j milit'o'j, la jun'ul'in'o el'ir'is el la kastel'o nur post kiam ŝi est'is ŝarĝ'it'a de Matildo de paper'uj'o plen'e proviz'it'a.

       Kiam la komand'ant'o pet'is de si'a edz'in'o:
— Ĉu vi kun'konduk'os josefin'o'n ?

       — Josefino ne part'o'pren'as plu mi'a'n serv'ist'ar'o'n, ŝi dir'is sek'ton'e.

       — Nu, kial ?

       — Al mi mal'plaĉ'is hav'i konstant'e antaŭ la okul'o'j la am'ant'in'o'n de mi'a edz'o.

       Viktor'o est'is ĝoj'eg'a pro tiu respond'o.

       — Ĉu hazard'e la graf'in'o far'iĝ'us ĵaluz'a, li dir'is. Se tio est'as ver'a, mi ne long'a'temp'e atend'os.

       La unu'a'j tag'o'j, kiu'j flu'is post ili'a loĝ'ig'o, est'is rilat'e kviet'a'j.

       La komand'ant'o ŝajn'is forges'i, ke li est'as edz'o. Li montr'iĝ'is am'ind'a, eĉ mal'sever'a: ĉar li neniel alud'is la pas'int'a'j'n far'iĝ'o'j'n, la graf'in'o si'n demand'is, ĉu ŝi ne est'is la lud'il'o de dolor'ig'a sonĝ'o, kaj re'nask'iĝ'is al la esper'o.

       — Fin'e, ŝi pens'is, mi'a edz'o leĝ'a akcept'as do rezignaci'e la cert'ig'o'n, ke neniam li far'iĝ'os mi'a edz'o natur'a.

       Ia'n tag'o'n, Viktor'o al ŝi dir'is:
— Vi ne est'as sci'vol'a, Matildo. De kiam ni loĝ'as en Pariz'o, vi ne dezir'is ekzamen'i la ŝanĝ'o'j'n de mi far'it'a'j'n en la hotel'o.

       — Sen'kulp'ig'u mi'n, sinjor'o; ĉar kontraŭ'e mi ĝi'n vizit'is de supr'o mal'supr'e'n.

       — Tio est'as ne'ebl'a: ĉar mi hav'as la ŝlos'il'o'n de mi'a apartament'o; kaj vi ne ĝi'n pet'is de mi.

       — Tio est'us mal'diskret'a.

       — Nu, ĉu vi dezir'as ĝi'n vizit'i ?

       — Se vi vol'as.

       Al'ven'int'e en la dorm'o'ĉambr'o'n de la komand'ant'o, la graf'in'o ek'kri'is:
— Mi konfes'as, ke mi ne re'kon'as tiu'n part'o'n de l’hotel'o. En la pas'int'a temp'o tie trov'iĝ'is teras'o.

       — Est'as ver'e; sed mi ĝi'n for'ig'is. Sur ĝi'a lok'o mi konstru'ig'is ĉambr'o'n apart'ig'it'a'n por mi'a propr'a uz'o.

       — Ĉu mi pov'as ĝi'n vid'i ?

       — Cert'e. En'ir'u, mi pet'as.

       Ja la ĉambr'o, en kiu loĝ'as nun la komand'ant'o, iam komunik'iĝ'is kun teras'o, sur kiu'n oni al'ir'is per fenestr'o'pord'o. Sed Viktor'o ĝi'n ali'form'ig'is en vast'a'n ĉambr'o'n sen ia mal'ferm'aĵ'o, en kiu'n oni pov'is en'ir'i nur tra li'a apartament'o per pord'o ŝlos'it'a de sekret'hav'a serur'o, kies la fil'o linŝard'o sol'a posed'is ŝlos'il'o'n. Tiu strang'a loĝ'ej'o, en kiu'n la sun'o neniam penetr'is, est'is luks'eg'e mebl'it'a. De la plafon'o ĝis la parget'o oni kovr'is la mur'o'j'n per teks'aĵ'o'j rembur'it'a'j, kiu'j form'is dank’al si'a dik'ec'o ver'a'n matrac'o'n. Ne'vid'ebl'a'j tru'o'j lert'e dis'bor'it'a'j ebl'ig'is la re'nov'ig'o'n de l’aer'o. Dank’al gas'kamen'o tag'e kaj nokt'e hejt'iĝ'ant'a, est'is ebl'a la konserv'ad'o de alt'a temperatur'o; kaj pro tio neniu bezon'is en'ir'i en la ĉambr'o'n por observ'i la fajr'o'n.

       Kiam la komand'ant'o kaj li'a edz'in'o en ĝi'n penetr'is, du lustr'o'j sam'e gas'flam'a'j al ĝi lum'ig'is per krud'a lum'o.

       — Kia strang'a konstru'aĵ'o, ek'kri'is la graf'in'o. Por kio ĝi pov'as vi'n util'i ?

       Viktor'o ferm'is la pord'o'n mal'antaŭ si.

       — Ĝis nun, sinjor'in'o, li respond'is mal'varm'ton'e, tiu ĉambr'o neniel mi'n util'is. Sed mi ĝi'n konstru'ig'is por romp'i la vol'eg'o'n de la fier'a vir'in'o, kiu si'n rifuz'as al mi'a am'o.

       Aŭd'int'e tiu'j'n last'a'j'n vort'o'j'n el'parol'it'a'j'n de terur'a voĉ'o, Matildo pal'iĝ'is.

       — Sid'iĝ'u, sinjor'in'o, daŭr'ig'is la komand'ant'o, kaj mi'n aŭskult'u atent'eg'e. Vi est'as en mi'a pov'o. Neniu sci'os, ke vi trov'iĝ'as ĉi tie; neniu ven'os por vi'n liber'ig'i. Tiu ĉambr'o hav'as nek pord'o'n nek fenestr'o'n. Ĝi trov'iĝ'as en la part'o la plej mal'proksim'a de l’hotel'o, en la part'o, kiu rigard'as la ĝarden'o'j'n: pli'e ĝi est'as lert'e matrac'um'it'a. Ĉi tie vi loĝ'os ne vid'ant'e la sun'o'n, parol'ant'e kun neniu.

       Ĉiu'semajn'e oni don'os al vi skrib'il'ar'o'n kaj paper'foli'o'n; vi pov'os korespond'i kun vi'a famili'o. Sed zorg'u pri vi'a'j fraz'o'j, ĉar ĉiu'j leter'o'j, kiu'j'n vi skrib'os aŭ kiu'j'n vi ricev'os, est'os leg'it'a'j de mi.

       La graf'in'o rest'is sen'mov'a, kvazaŭ frap'it'a de baston'eg'o: ŝi'a'j zum'ant'a'j orel'o'j aŭd'is nur tre ne'perfekt'e la parol'o'j'n de ŝi'a edz'o.

       Post silent'o Viktor'o daŭr'ig'is.

       — Mi est'as lac'a, vid'ant'e, ke vi mi'n konsider'as kiel fremd'ul'o'n, kiel sen'valor'aĵ'o'n. Ĝis nun mi est'is nur vi'a lake'o kaj vi'a lud'il'o: de nun mi re'far'iĝ'as vi'a edz'o kaj vi'a estr'o. La mal'sukces'int'a'j prov'o'j, kiu'j mi'n rid'indig'is, ne re'nov'iĝ'os. La komand'ant'o linŝard'o ne est'as vir'o, kiu'n oni mok'as: vi tio'n ek'sci'os per vi'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j. Kiam tiu mal'liber'a ekzist'ad'o tro pez'os sur vi'n, vi facil'e pov'os re'trov'i vi'a'n liber'ec'o'n. Sed vi ricev'os ĝi'n nur per la de'las'o de vi'a person'o kaj de riĉ'aĵ'o'j al vi don'it'a'j de mi'a patr'o.

       Vi hav'as la tut'a'n viv'ad'o'n por pri'pens'ad'i: mi est'as pacienc'em'a: mi atend'os.

       Si'n ŝov'int'e sur la dik'a tapiŝ'o, kiu mal'sonor'ig'is la bru'o'n de li'a'j paŝ'o'j, la fil'o linŝard'o mal'ferm'is la pord'o'n, el'ir'is kaj ĝi'n sen'bru'e ŝlos'is. La graf'in'o ne rimark'is li'a'n el'ir'o'n.

       De long'a temp'o Matildo rest'is sen'mov'a, kun frunt'o mal'lev'it'a, kun man'o'j sur la genu'o'j; sid'ant'e sur la rand'o de apog'seĝ'o, ne kompren'ant'e. Kiam fin'e ŝi lev'is si'a'n kap'o'n, kun grand'a mir'o ŝi rimark'is, ke ŝi est'as sol'a. Ŝi prov'is klar'ig'i si'a'n situaci'o'n, sed ne sukces'is kun'lig'i kun'e du ide'o'j'n. Subit'e ŝi star'iĝ'is per unu salt'o. Ŝi vol'is kri'i, pet'i help'ad'o'n: sed en la silent'a kaj pez'a atmosfer'o de tiu vat'um'it'a ĉambr'o ne eĉ son'is la eĥ'o de ŝi'a voĉ'o. Ĝi ek'salt'eg'is al la mur'o'j, ili'n frap'is per la pugn'o, la pied'o, la genu'o: la elast'a teks'aĵ'o re'puŝ'is ŝi'a'j'n bat'o'j'n kaj re'don'is neniu'n son'o'n: eĉ la jun'a vir'in'o ne hav'is kiel konsol'o'n la sent'o'n, ke ŝi kontuz'as si'a'j'n pugn'o'j'n. Kaj dum tiu temp'o la kandelabr'o'j daŭr'ig'is la brul'ad'o'n de si'a'j alt'a'j kaj sen'mov'a'j flam'o'j, ĵet'ant'e lum'o'n ĉiam egal'a'n, neniam ŝancel'ig'ant'a'n, sur la pez'a'n silent'o'n de tiu matrac'um'it'a tomb'o.

       — Est'as ne'ebl'e ! mi sonĝ'as ! mi hav'as febr'o'n ! ek'kri'is la mal'feliĉ'ul'in'o. Tamen mi ne pov'as rest'i en'ferm'it'a tie ĉi, tiel long'e kiam plaĉ'os al tiu monstr'o mi'n de'ten'i en tiu lok'o.

       La graf'in'o ne pov'is rest'i sen'mov'a. Ŝi paŝ'is, marŝ'is, rond'ir'is ĉirkaŭ la ĉambr'o, kiel sovaĝ'a best'o fal'int'a en kapt'il'o'n, kiam mal'fort'a krak'o al'tir'is ŝi'a'n atent'o'n.

       Ŝajn'is ke kartuŝ'o el'iĝ'as el la mur'o kaj antaŭ'e'n'ir'as al ŝi. La jun'a vir'in'o salt'eg'is, kred'ant'e trov'i mal'antaŭ'e mal'ferm'aĵ'o'n ia'n kaj post'e la liber'ec'o'n. Sed tiu kartuŝ'o nur mask'is metal'a'n ŝrank'o'n, en'met'it'a'n akurat'e en la mur'o'n kaj rul'iĝ'ant'a'n sur kaŝ'it'a'j rad'o'j. Ekster'e puŝ'it'a de ne'vid'ebl'a'j man'o'j, tiu ĉar'et'o mal'rapid'e antaŭ'e'n'ir'is ĝis la mez'o de la ĉambr'o. Kiam ŝi est'is al'ven'int'a al la lim'o de si'a ir'ad'o, flank'a pord'o aŭtomat'e mal'ferm'iĝ'is. La graf'in'o ĵet'is intern'e'n de la mebl'o febr'a'n rigard'o'n: en ĝi ŝi trov'is la tol'aĵ'o'j'n, la rob'o'j'n, la nokt'tualet'o'j'n al'port'it'a'j'n de ŝi en Pariz'o'n: ili'n al ŝi send'is ŝi'a edz'o. Sur la pord'o est'is fiks'it'a ardez'o, al kiu krajon'o al'lig'iĝ'is per ĉen'et'o. Kelk'a'j lini'o'j trov'iĝ'is skrib'it'a'j sur ĝi. Matildo re'kon'is la skrib'manier'o'n de la komand'ant'o, kaj leg'is:
Mi send'as ĉiu'j'n objekt'o'j'n, kiu'j'n vi bezon'as.— Per tiu vagon'et'o far'iĝ'os la tut'a mastr'um'ad'o.— Ĝi al'port'os la afer'o'j'n al vi neces'a'j'n, kaj for'port'os tiu'j'n da kiu'j vi vol'os vi'n sen'ig'i.— Se vi dezir'as io'n, skrib'u vi'a'n pet'o'n sur tiu ardez'o.— Kiam la sol'ec'o kaj la pri'pens'ad'o vi'n ig'os saĝ'a, skrib'u tiu'n sol'a'n vort'o'n: Mi konsent'as.

       La graf'in'o ne hav'is temp'o'n ekzamen'i detal'e tiu'n nov'a'n mir'ind'aĵ'o'n, jam la pord'o de la vetur'il'et'o ferm'iĝ'is tiel mekanik'e kiel ĝi mal'ferm'iĝ'is antaŭ'e; kaj la fer'a ŝrank'o, mal'antaŭ'e'n al'tir'it'a, re'en'ir'is en la mur'o'n, re'met'ant'e en ĝi'a'n lok'o'n la rembur'it'a'n kartuŝ'o'n.

       Vid'ant'e tiu'n sen'kompat'a'n decid'o'n, la jun'a vir'in'o sent'is ke ŝi du'on'sven'as. Nun ŝi est'as mal'liber'ig'it'a, el'ig'it'a el la rest'aĵ'o de viv'ant'o'j. Se ŝi vol'as viv'i, paŝ'i sur la strat'o, vid'i la ĉiel'o'n, aŭd'i la bru'ar'o'n de la urb'o, kiel la plej mizer'a inter la plej mal'riĉ'ul'in'o'j, ŝi dev'os si'n liver'i al tiu monstr'o, al kiu la leĝ'o don'as absolut'a'j'n rajt'o'j'n, ĉar li est'as ŝi'a edz'o. Pro tiu pens'o, ŝi'a fier'ec'o kaj ŝi'a hont'em'o ribel'iĝ'is. Ŝi star'iĝ'is mal'humil'a, mal'estim'ant'a, ek'kri'ant'e:
— Mi pere'os, est'as kred'ebl'e; sed mi ne ced'os.

       Kaj ŝi sid'ig'is sovaĝ'a, direkt'ant'e ĉirkaŭ si si'a'j'n okul'o'j'n kutim'e verd'a'j'n, sed kiu'j'n la koler'o, la mal'am'o, la ĉagren'eg'o far'is nigr'a'j kiel karb'o. Sed ĉio est'is sen'mov'a en la tomb'a silent'o de tiu matrac'um'it'a ĉambr'o, ĉio, eĉ la flam'o'j de kandelabr'o'j, kiu'j brul'is rigid'a'j en si'a'j vitr'a'j tub'o'j.

       Tiam la mal'feliĉ'a mal'liber'ig'it'in'o vol'is sci'i de kiom da hor'o'j ŝi trov'iĝ'as tie ĉi. Ŝi serĉ'is okul'e horloĝ'o'n aŭ iu'n ajn aparat'o'n, per kiu ŝi pov'us si'n sci'ig'i pri la flu'o de la temp'o. Sed la apartament'o en'hav'is neniu'n tiu'spec'a'n il'o'n. Ŝi rigard'is en la objekt'o'j al ŝi send'it'a'j de si'a edz'o, serĉ'ant'e ĉu en ili ŝi trov'os si'a'n poŝ'horloĝ'o'n: ĝi vol'e est'is for'met'it'a. Tamen en si'a mal'feliĉ'ec'o, la graf'in'o sent'is impres'o'n de ĝoj'o. En la poŝ'o de ŝi'a plej ŝat'it'a ĉambr'o'rob'o trov'iĝ'is la venen'ig'it'a kris'o, kiu'n neniam ŝi de'las'is.

       Kred'ebl'e ŝi'a edz'o ĝi'n serĉ'is dum temp'o tre long'a, ne diven'ant'e, ke li preskaŭ ĝi'n tuŝ'is per si'a man'o.

       — Per tiu il'o, ŝi dir'is laŭt'e, mi est'as estr'in'o de mi'a viv'o kaj de la viv'o de ali'ul'o'j.

       Kaj la temp'o pas'is; sed nenio ĝi'n mezur'is: nenio ebl'ig'is, ke ĝi'n ŝi kalkul'u, nek bru'o ven'ant'a el la ekster'aĵ'o, nek pli'grand'ig'o nek mal'pli'grand'ig'o en la egal'ec'o de tiu ne'natur'a lum'o ĉiam sen'mov'a, nek la unu'ton'a tiktak'o de pendol'o, nek la metal'a bru'o de sonor'il'o vibr'ant'a laŭ egal'a'j inter'temp'o'j. La mal'feliĉ'ul'in'o ne hav'is eĉ tiu'n rimed'o'n las'it'a'n al la mal'san'ul'o'j, turment'it'a'j de la mal'dorm'o; kalkul'i la hor'o'j'n.

       La sek'a bru'o, jam aŭd'it'a de Matildo, re'komenc'is. La ĉar'et'o antaŭ'e'n'ir'is en la ĉambr'o'n, al'port'ant'e ĉiu'j'n element'o'j'n de bon'gust'a vesper'manĝ'o. Apenaŭ la graf'in'o tuŝ'is ĝi'n. Sed ĉar ŝi'a'j okul'o'j ek'vid'is la ardez'o'n, ŝi pren'is la krajon'o'n, kaj skrib'is per febr'a man'o:
— Se vi vol'as mi'n posed'i, atend'u kiam mi est'os mal'viv'a; tiam mi ne pov'os mi'n defend'i.

       Post'e ŝi re'met'is en la vagon'et'o'n la rest'aĵ'o'j'n de la manĝ'o: kaj ĉio re'en'ir'is en la mur'o'n.

       Romp'it'e de tiu'j mult'a'j emoci'o'j, Matildo vol'is kuŝ'iĝ'i.

       Antaŭ kiam ŝi en'lit'ig'os, ŝi vol'is, se ne esting'i la lum'o'j'n, almenaŭ mal'pli'grand'ig'i ili'a'n blind'ig'a'n krud'ec'o'n: al'proksim'iĝ'ant'e al la unu'a kandelabr'o, ŝi pen'is turn'i ĝi'a'j'n kran'o'j'n. Sed ŝi'a'j pen'ad'o'j renkont'is ne'klar'ig'ebl'a'n kontraŭ'star'ec'o'n. Ŝi al'ir'is al la du'a, kaj ne sukces'is pli'e. Fin'e post mult'a'j prov'ad'o'j ĉiam sen'util'a'j, la jun'a vir'in'o est'is dev'ig'at'a akcept'i la evident'ec'o'n: la kran'o'j de flam'ing'o'j est'is lut'it'a'j.

       Ne sen motiv'o Viktor'o vol'is, ke la graf'in'o ne pov'u mal'lum'ig'i al si'a luks'a mal'liber'ej'o. La jun'ul'o esper'is, ke tiu sen'ĉes'a klar'ec'o, frap'ant'e sen'inter'romp'e la lac'a'j'n okul'o'j'n de Matildo, produkt'os sur ŝi'a'n nerv'a'n sistem'o'n prem'ad'o'n tia'n, ke la fer'a vol'o de la jun'a vir'in'o est'os rapid'e romp'it'a. Ali'part'e li est'is sci'vol'a, kaj vol'is observ'i ĉu tag'e ĉu nokt'e ĉiu'n el ŝi'a'j ag'o'j. Tiu spion'ad'o est'us ne'ebl'a se la mister'a ĉambr'o est'as plen'ig'it'a de sen'lum'ec'o. Inter la mal'ferm'aĵ'o'j bor'it'a'j tra la mur'o, unu trov'iĝ'is, laŭ alt'ec'o de hom'o, admir'ind'e kaŝ'it'a sur ĉiu flank'o de la mur'et'o. Ĝi trov'iĝ'is en la ĉambr'o de la komand'ant'o; kaj ĝi'n ferm'is vitr'aĵ'o. Tie la edz'o de Matildo pas'ig'is la du tri'on'o'j'n de si'a viv'o, okul'manĝ'ant'e la mal'feliĉ'a'n mal'liber'ig'it'in'o'n, kiu ne pov'is suspekt'i, ke ŝi est'as observ'at'a.

       Tiu terur'a ekzist'ad'o jam daŭr'is de dek'kvin tag'o'j: sed la plend'ind'a sufer'ant'in'o ne pov'is konjekt'i la ver'a'n nombr'o'n de flu'int'a'j hor'o'j. Ŝajn'is al ŝi ke de mult'a'j monat'o'j kaj eĉ de jar'o'j ŝi est'as en'ferm'it'a en tiu tomb'o. En ia'j moment'o'j, ŝi demand'is si'n ĉu real'e ŝi ne est'as mal'viv'a; en si'a pas'int'a viv'o ne est'as sonĝ'o, kiu far'iĝ'as iom post iom pli mal'preciz'a, kaj kiu'n ŝi memor'as pli kaj pli konfuz'e. Cert'e ŝi ankoraŭ kred'is, ke ie ekzist'as flor'o'j, verd'aĵ'o, freŝ'a blov'et'o, sun'o, kiu mal'aper'ant'e est'as anstataŭ'it'a de la nokt'o; sed ŝi ne est'is tre cert'a pri tio. Ho ! la nokt'o'n precip'e ! Re'vid'i la stel'o'j'n, kies mal'fort'a klar'ec'o ne lac'ig'as okul'o'j'n, aŭskult'i tiu'j'n bru'et'o'j'n mal'proksim'a'j'n kaj ne'difin'it'a'j'n, kiu'j supr'e'n'ir'as el la fund'o de la kamp'ar'o, kaj kiu'j'n akompan'as la murmur'o de violan'o, kiam la vesper'a vent'et'o ili'n al'port'is ĝis ŝi'a'j orel'o'j ! Al ĉiu ajn hom'o, krom al si'a edz'o, ŝi sen'bedaŭr'e est'us don'int'a si'a'n tut'a'n posed'aĵ'o'n por promen'ad'i sol'a, ban'it'a de lun'a lum'ec'o, sur la teras'o de si'a kastel'o.

       Por si'n iluzi'ig'i pri la mank'ant'a ombr'o, ŝi kus'iĝ'is sur kanap'o'n, ferm'is la palpebr'o'j'n, kovr'is si'a'n kap'o'n per vual'o, kaj pen'is vid'i kaj aŭskult'i memor'e la objekt'o'j'n, kaj la bru'o'j'n al ŝi antaŭ'e kutim'a'j'n. Sed post kelk'a'j minut'o'j la sang'o al'flu'is al ŝi'a kap'o: ŝi est'is dev'ig'at'a mal'kovr'i si'a'n frunt'o'n, mal'ferm'i si'a'j'n okul'o'j'n. Tiam ŝi aŭd'is nur la prem'eg'ant'a'n silent'o'n de si'a vat'um'it'a mal'liber'ej'o; ŝi vid'is nur la sen'mov'a'j'n kaj rigid'a'j'n flam'o'j'n de kandelabr'o'j etern'e brul'ant'a'j.

       Dum la unu'a'j tag'o'j, la sol'a rimed'o, ebl'ig'ant'a la proksim'um'a'n kalkul'o'n de hor'o'j kaj la apart'ig'o'n de la tag'o el la nokt'o, est'is la regul'a al'ven'o de la vagon'et'o al'port'ant'a la tag-aŭ la vesper'manĝ'o'n. Sed ĉar kelk'a'foj'e la graf'in'o dorm'et'is dum la inter'temp'o, ĉio rapid'e konfuz'iĝ'is. Ne tio'n suspekt'ant'e, ŝi inter'ŝanĝ'is la moment'o'j'n de la tag'o, kred'ant'e ke vesper'iĝ'as kiam aper'as la sun'o, en'lit'ig'ant'e dum la kvin'a maten'e.

       Laŭ la promes'o far'it'a de si'a edz'o, la jun'a vir'in'o trov'is, ia'n tag'o'n, en la rul'iĝ'ant'a ŝrank'o, plum'o'n, ink'uj'o'n kaj paper'foli'o'n. Sur la ardez'o est'is skrib'it'a'j tiu'j vort'o'j:
” Se al vi plaĉ'as don'i sci'ig'o'j'n al vi'a famili'o, vi trov'os ĉi tie ĉio'n, kio'n vi bezon'as por skrib'i.”
Kiam Matildo vol'is for'port'i la skrib'il'ar'o'n por si'n lok'i antaŭ si'a'n tabl'o'n, ŝi vid'is, ke ĉiu'j tiu'j objekt'o'j est'as al'lig'it'a'j per ŝtal'a'j ĉen'et'o'j. Ŝi do est'is dev'ig'it'a skrib'i rapid'e kelk'a'j'n mal'esper'a'j'n lini'o'j'n sur la bret'o mem de la ĉar'et'o.

       En la post'a vojaĝ'o ŝi leg'is sur la ardez'o:
— Tiel long'e kiam vi'a'j leter'o'j est'os verk'it'a'j laŭ tia'j termin'o'j, ili ne est'os send'it'a'j.

       — Nu, tre bon'e, ŝi ek'kri'is. Mi kon'as mi'a'n patr'in'o'n:
mal'trankvil'a, ĉar ŝi ricev'os de mi neniu'n nov'aĵ'o'n, ŝi ne ŝancel'iĝ'os kaj vetur'os Pariz'o'n, kvankam ŝi'a fart'o est'as tre mal'bon'a. Neces'e est'os, ke ĉio klar'iĝ'u: kaj tiam mi est'os liber'ig'it'a.

       En la fraz'o, kiu'n la graf'in'o ek'el'parol'is laŭt'e, por ke ŝi aŭd'u almenaŭ la son'o'n de hom'a voĉ'o, kelk'a'j vort'o'j re'son'is pen'ig'e, kiel funebr'a sonor'ad'o: kvankam ŝi'a fart'o est'as tre mal'bon'a.

       — Kaj se tiu vojaĝ'o mez'e de la vintr'o est'as pere'ig'a al ŝi, pens'is la jun'a vir'in'o. Mal'feliĉ'a patr'in'o ! Ŝi sent'as al mi tia'n am'eg'o'n, ke vid'ant'e kiel mi est'as turment'eg'it'a, ŝi est'us frap'it'a en la kor'o de bat'o, kiu ebl'e ŝi'n tuj'e mort'ig'us. Ne, ne: jam mi riproĉ'as al mi la mort'o'n de Gaston'o; mi edz'in'iĝ'is kun tiu krim'a Viktor'o nur por sav'i la viv'o'n de mi'a patr'o; se mi kontraŭ'batal'is tiel long'e kaj tiel mal'esper'e, ne est'as por kav'ig'i la tomb'o'n de la sol'a hom'in'o, kiu neniam dub'is pri mi, kiam ĉiu'j hom'o'j mi'n kulp'ig'is.

       Kaj pli'grand'ig'ant'e la mem'ofer'o'n ĝis la hero'ec'o de la mensog'o, tiu viv'a mal'viv'ul'in'o skrib'is ia'j'n mal'long'a'j'n fraz'o'j'n, en kiu'j ŝi dir'is, ke ŝi tre bon'e fart'as kaj est'as tre feliĉ'a.

       Viktor'o, kiu perd'is neniu'n detal'o'n de tiu sen'parol'a scen'o, kompren'is ĝi'a'n signif'o'n. Tio, kio'n li antaŭ'vid'is, efektiv'iĝ'is kiel ĉiam. Ĉar nur en la konscienc'dub'o'j kaj en la sin'don'em'o de nobl'a'j anim'o'j ĉerp'as si'a'n fort'o'n la mal'bon'ul'o'j.

       Dum ĉiu'j hor'o'j ne pren'it'a'j de si'a deĵor'o, la komand'ant'o rest'is antaŭ si'a spion'fenestr'et'o, rigard'ad'ant'e si'a'n sufer'ant'in'o'n. Simil'a al la arane'o embusk'it'a en angul'o de si'a ret'o, li pacienc'e atend'is la tag'o'n, en kiu la mal'dorm'o kaj la lac'eg'o ĵet'os en li'a'j'n brak'o'j'n matild'o'n prem'eg'it'a'n kaj venk'it'a'n.

       Tiu kontraŭ'star'o ekscit'eg'is ĝis la frenez'ec'o volupt'em'a'n pasi'o'n ĝis nun neniam sat'ig'it'a'n. Kiam la jun'a vir'in'o si'n sen'vest'ig'is por en'lit'iĝ'i, ĉar ŝi kred'is ke la sol'ec'o, en kiu ŝi agoni'as, est'as absolut'a, ŝi neniel atent'is pri tiu sen'vestiĝ'o. Pli'e la varm'eg'a temperatur'o de tiu rembur'it'a ĉambr'o, kiu'n la gas'o de la kamen'o kaj de kandelabr'o'j hejt'is sen'ĉes'e, ŝi'n dev'ig'is kuŝ'iĝ'i sur kanap'o'n preskaŭ sen ia vest'o. Tiam la edz'o mal'am'eg'it'a rigard'ad'is per okul'o'j bril'eg'a'j pro dezir'eg'o tiu'n blank'a'n korp'o'n de virg'ul'in'o, kiu al li aparten'as, sed kiu'n ŝi al li rifuz'is. La diafan'a'j vitr'o'glob'o'j de la lustr'o'j lum'ig'is al la jun'a graf'in'o laŭ opal'a re'bril'o, kiu far'is ankaŭ pli lakt'o'kolor'a la perlamot'a'n blank'ec'o'n de ŝi'a haŭt'o. Kiam tiu viv'a statu'o ond'o'lini'ig'is sub la blind'ig'a klar'ec'o de kandelabr'o'j la skulpt'a'j'n form'aĵ'o'j'n de si'a di'in'a korp'o, la monstr'o kiu ŝi'n spion'ad'is, stertor'is pro mal'potenc'o, balbut'is sen'senc'a'j'n parol'o'j'n kaj verŝ'is larm'o'j'n de koler'eg'o. Kelk'a'j'n foj'o'j'n, instig'it'e de pasi'a ebri'ec'o, li intenc'is mal'ferm'i la pord'o'n kaj rapid'eg'i al la vir'in'o, kiu li'n mok'eg'as tiel mal'tim'e: sed la vid'aĵ'o de la Malajsa ponard'et'o, kiu'n Matildo ĉiam konserv'is apud si, tra'kur'ig'is tra li'a dors'o trem'et'o'n de terur'o, kaj ĝis nun ĉiam li'n de'ten'is.

       Ĉar la komand'ant'o'n terur'is tiu arm'il'o. Laŭ strang'a sent'o, mal'logik'a sed tre hom'a, tiu sen'tim'a milit'ist'o, kiu rapid'is kun rid'et'o sur la lip'o'j al bateri'o'j vom'ant'a'j la kugl'ar'o'n, si'n sent'is paraliz'it'a de tim'eg'o, antaŭ tiu akr'a pint'o en'ŝpruc'ig'ant'a la mort'o'n per et'a grat'et'o.

       Ia'n maten'o'n, li'a serv'soldat'o, mir'ant'e, ĉar li'a super'ul'o ne mal'supr'e'n'ir'is laŭ si'a kutim'a hor'o, kuraĝ'is penetr'i en li'a'n ĉambr'o'n por li'n vek'i. Li trov'is li'n kuŝ'ant'a ter'e antaŭ la pord'o kaj tut'e sven'ant'a: dum, tra la du'on'mal'ferm'iĝ'o de li'a ĉemiz'o sang'ig'it'a, vid'iĝ'is li'a brust'o plug'it'a de kruel'a'j kaj sen'nombr'a'j ung'o'tranĉ'o'j.

       Ia'n tag'o'n, en la milit'ist'a kaf'ej'o, li'a regiment'estr'o al li dir'is kun gras'a rid'o:
— Nu, komand'ant'o, ĉu vi mal'liber'ig'as la graf'in'o'n ?

       Neniam oni ŝi'n vid'as.

       Kred'ant'e ke li est'is perfid'it'a, Viktor'o pal'iĝ'is. Sed la bon'hom'a mien'o de li'a inter'parol'ant'o li'n rapid'e kuraĝ'ig'is.

       — En tiu moment'o, ŝi est'as iom mal'san'et'a, li respond'is.

       — Tre bon'e, mi kompren'as, dir'is la super'a oficir'o.

       Kaj, ĉar la edz'o de Matildo komenc'is klar'ig'o'j'n:
— Mi ripet'as ke mi kompren'is: en kiu dat'o okaz'os la bapt'o ?

       La jun'ul'o est'is balbut'ont'a ia'n respond'o'n, kiam unu el li'a'j koleg'o'j si'n inter'met'is:
— Ĉu vi vol'as vid'i skadr'o'ĉef'o'n en la haŭt'o de feliĉ'ul'o, li dir'is, si'n turn'ant'e al la ĉe'est'ant'o'j kaj montr'ant'e per la man'o Viktor'o'n koler'iĝ'ant'a'n, rigard'u Linŝardon. Tiu fripon'o trov'is rimed'o'n por si'n am'eg'ig'i de la plej ĉarm'a, de la plej riĉ'a, de la plej nobel'a inter la vir'in'o'j. Mi al vi cert'ig'as: li est'as feliĉ'eg'ul'o.

       Dum la komand'ant'o est'is dev'ig'it'a akcept'i la gratul'o'j'n de si'a'j kun'ul'o'j entuziasm'ig'it'a'j:
— La mal'sprit'ul'o'j ! li balbut'is; sed Dant'o mem ne el'pens'is turment'eg'o'n kompar'ebl'a'n kun la mi'a.

       Malgraŭ tio, tuj kiam li hav'is minut'o'n dispon'ebl'a'n, li real'ir'is al si'a observ'a posten'o, en kiu li rest'is dum tut'a'j nokt'o'j, ebri'iĝ'ant'e per la vid'aĵ'o ĉiam sam'a, kiu kuŝ'is antaŭ li'a'j okul'o'j.

       Ia'n vesper'o'n li est'is frap'it'a de mir'eg'o, ek'vid'ant'e la grav'a'j'n ŝanĝ'o'j'n, kiu'j aper'is en la bel'ec'o de la graf'in'o. La okul'o'j kav'iĝ'is, la frunt'o sulk'iĝ'is kaj iom post iom vest'is flav'a'n kolor'o'n de vaks'o; la ador'ind'a'j rond'aĵ'o'j de la membr'o'j est'is anstataŭ'it'a'j de la akr'a'j kaj angul'a'j form'o'j de la progres'em'a mal'gras'iĝ'ad'o. La efik'o'j de tiu absolut'a mal'liber'ig'ad'o rapid'e efektiv'iĝ'is, sed ali'manier'e ol la komand'ant'o tio'n dezir'is.

       Tim'ant'e ke dorm'ig'il'o liver'os ŝi'n sen'defend'a'n al la satir'o, kiu'n ŝi mal'am'eg'as, Matildo ne manĝ'is plu. Ĉar la sen'ig'o de aer'o kaj de ekzerc'ad'o form'et'is el ŝi la manĝ'o'dezir'o'n, ŝi trov'is ke ĉiu'j nutr'aĵ'o'j hav'as gust'o'n mal'dolĉ'a'n kaj mal'agrabl'a'n, kiu pli'fort'ig'is ŝi'a'j'n suspekt'o'j'n. De'ten'it'e de tiu sam'a ide'o, la jun'a vir'in'o ankaŭ ne dorm'is.

       Kiam kelk'a'foj'e, romp'it'e de lac'eg'o, ŝi dorm'et'is, ŝi tio'n far'is nur ten'ant'e fort'e prem'at'a'n en si'a man'o la venen'plen'a'n kris'o'n, risk'ant'e, ke ŝi si'n vund'os mem, si'n turn'ant'e flank'e'n.

       — Se tio okaz'as, ŝi pens'is oft'e, rigard'ad'ant'e kun rav'a atent'o la arm'il'o'n, kiu pov'as ŝi'n liber'ig'i el la viv'o; se mi pik'as mi'n hazard'e per la pint'o de tiu ponard'o, tre bon'e.

       La mem'mort'ig'o est'as krim'o. Mi'a mort'o liver'us sen'defend'e ĉiu'j'n mi'a'j'n am'at'o'j'n al la monstr'o, kiu mi'n turment'eg'as: mi ne hav'as rajt'o'n dispon'i mi'a'n viv'o'n. Sed se mi est'us tiel feliĉ'a, ke mi mort'us akcident'e, Di'o, kiu mi'n juĝ'os kaj kiu vid'as mi'a'j'n sufer'o'j'n, ne pov'us mi'n kondamn'i.

       Tamen Josefino est'is obe'int'a la ordon'o'j'n de si'a mastr'in'o. Ŝi lu'is en la varena strat'o mal'grand'a'n apartament'o'n. Ĉiu'maten'e ŝi prov'is inter'parol'ad'o'n kun unu aŭ kun ali'a inter la serv'ist'o'j de l’hotel'o, kun kiu'j ŝi konserv'is kor'a'j'n rilat'o'j'n. La unu'a'j'n tag'o'j'n, kiam ŝi pet'is nov'aĵ'o'j'n pri la graf'in'o, oni respond'is, ke kred'ebl'e ŝi'a Moŝt'o est'as mal'san'et'a, ĉar ŝi rest'as en'fermat'a en si'a ĉambr'o ne montr'iĝ'ant'e ĉu dum la tag'o ĉu dum la vesper'manĝ'o.

       Ĉar ŝi kon'is ĉiu'j'n ĉagren'o'j'n sufer'it'a'j'n de Matildo, la jun'ul'in'o neniel mir'ant'a ne tro mal'trankvil'iĝ'is pro tio.

       Sed post dek'kvin tag'o'j, kiam ŝi ek'sci'is, ke la nov'a ĉambr'ist'in'o est'is for'permes'it'a de Viktor'o kaj ne anstataŭ'ig'it'a; kiam ŝi aŭd'is la kuir'ist'in'o'n rakont'ant'a'n, ke maten'e kaj vesper'e oni port'is en la ĉambr'o'n de la komand'ant'o plen'a'n manĝ'o'n, kiu ne est'is difin'ebl'a al li; fin'e kiam la vetur'ig'ist'o cert'ig'is, ke ŝi'a Moŝt'o est'as tut'e ne'vid'ebl'a por ĉiu, tiam la terur'o ŝi'n ek'kapt'is.

       Strang'a'j fam'o'j, ven'int'e de mal'preciz'a'j lok'o'j, rond'ir'ant'e vast'iĝ'is. Oni parol'is pri mal'liber'ig'ad'o, pri monstr'a'j kaj mal'nobl'eg'a'j plezur'eg'o'j; oni eĉ el'parol'is la vort'o'n hom'mort'ig'o. La kaleŝ'lake'o tre am'ant'a la teatr'o'dram'o'j'n cert'ig'is eĉ ke la Prelong'a hotel'o daŭr'ig'as la tradici'o'j'n de la Nesla Tur'o. Sci'ant'e ke ŝi'a iam'a am'ant'o est'as kapabl'a plen'um'i ĉiu'j'n ebl'a'j'n mal'nobl'aĵ'o'j'n por sat'ig'i si'a'n pasi'o'n, fraŭl'in'o brantin'o ne ŝancel'ig'is. Ŝi skrib'is al la markiz'in'o, ke ŝi prudent'e ag'us ven'ant'e Pariz'o'n kiel ebl'e plej baldaŭ, ĉar okaz'is strang'a'j afer'o'j en la hotel'o de la grenel'a strat'o.

       Ricev'int'e tiu'n enigm'a'n kaj ne sub'skrib'it'a'n leter'o'n, sinjor'in'o de Prelong'o sent'is impres'o'n de ne'esprim'ebl'a kor'tuŝ'ec'o. Pri Raŭl'o, li lev'et'is la ŝultr'o'j'n.

       — Kio'n vi intenc'as far'i ? li demand'is.

       — El'ir'i tuj.

       — Vi ne pri'pens'is al tio: vi est'as tro mal'san'a. Vojaĝ'o en tiu mal'varm'a sezon'o est'us por vi pere'ig'a.

       — Ĉu mi zorg'as pri tio, dum mi'a fil'in'o est'as mal'feliĉ'a kaj bezon'as mi'n !

       — Sed, mi'a kar'a amik'in'o, antaŭ kelk'a'j tag'o'j vi ricev'is de ŝi leter'o'n, en kiu ŝi dir'is, ke ŝi fart'as tre bon'e kaj nenio'n dezir'as. Kio'n vi vol'as pli'e ?

       — Sed tiu mister'a bilet'o ?

       — Ĝi est'as mal'sprit'a ŝerc'o tut'e simpl'e. Vi dev'us ne atent'i al ĝi kaj ĝi'n ĵet'i en fajr'o'n.

       — Raŭl'o, est'u sufiĉ'e bon'a por ordon'i al la vetur'ig'ist'o, ke li jung'u la ĉeval'o'j'n al la kaleŝ'o.

       Tiam, kvankam koler'et'iĝ'ant'e, la mal'jun'a markiz'o, kiu ĉiam am'eg'is si'a'n edz'in'o'n, zorg'is mem pri la prepar'ad'o'j de ŝi'a el'ir'o.

       La komand'ant'o trov'iĝ'is en si'a lern'o'ĉambr'o, labor'ant'e la redakt'o'n de raport'o, kiam iu frap'is sur li'a'n pord'o'n.

       — En'ir'u, li kri'is, ne turn'ant'e la kap'o'n: mi est'as okup'at'a. Kio'n oni dezir'as de mi ?

       — Komand'ant'o, dir'is la serv'soldat'o, est'as ŝi'a markiz'in'a Moŝt'o, kiu ek'al'ven'as.

       — Kia markiz'in'o ?

       — Sinjor'in'o de Prelong'o.

       — Mi'a bo'patr'in'o ! ek'kri'is Viktor'o. Dir'u al sinjor'in'o de Prelong'o, ke mi ŝi'n akcept'os post unu minut'o.

       La serv'soldat'o el'ir'is.

       — Tiu mal'jun'a in'o en Pariz'o, dum la vintr'o, murmur'is la fil'o linŝard'o; kio'n tio signif'as. Kiu, diabl'e ! mi'n perfid'is ? Nu, est'os bezon'e lud'i lert'eg'e.

       Sid'ant'e en la salon'et'o, ankoraŭ vest'it'e de si'a vojaĝ'a kostum'o, la markiz'in'o atend'is.

       — Kiel ? est'as vi, sinjor'in'o, ek'kri'is la komand'ant'o, rapid'eg'ant'e en la ĉambr'o'n, kvazaŭ li est'us tre'eg'e okup'at'a.

       Ĉu mi pov'as sci'i pro kia agrabl'a hazard'o...?

       — Sinjor'o, inter'romp'is suzan'o, kiu en si'a apog'a seĝ'o fiks'e rigard'ad'is si'a'n bo'fil'o'n, kiel fart'as mi'a fil'in'o ?

       — Tre bon'e.

       — Kie ŝi trov'iĝ'as ?

       — Sed tie ĉi, en la hotel'o. Kial tia strang'a demand'o ?

       — Ĉu mi pov'as ŝi'n vid'i ?

       Viktor'o ŝancel'iĝ'is moment'e, kaj respond'is mal'varm'e:
— Ne, sinjor'in'o.

       — Kiel ? ne ? respond'is la markiz'in'o mir'ant'a; kaj kial ?

       — Tial ke ŝi est'as vid'ebl'a por neniu.

       — Eĉ por mi ?

       — Eĉ por vi.

       Sinjor'in'o de Prelong'o si'n lev'is subit'e. Ambaŭ inter'parol'ant'o'j star'is unu antaŭ la ali'a, la okul'o'j'n en la okul'o'j'n, kiel du milit'ant'o'j pret'a'j por la batal'o. Est'is la markiz'in'o, kiu komenc'is la atak'o'n.

       — Ĉu vi pov'us, sinjor'o, al mi kon'ig'i la motiv'o'j'n