La fonto de tiu dokumento legeblas jene, kaj la ofteco-listo de radikoj jene.

Princ'o Vanc ’

 The Project Gutenberg EBook of Princo Vanc', by Eleanor Putnam and Arlo Bates This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.org Title: Princo Vanc' Author: Eleanor Putnam Arlo Bates Illustrator: Frank Myrick Translator: Herbert Harris Release Date: October 20, 2007 [EBook #23093] Language: Esperanto Character set encoding: UTF-8 *** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PRINCO VANC' *** Produced by Louise Hope, David Starner, Dave Morgan, Team Esperanto and the Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was produced from scanned images of public domain material from the Google Print project.) 

Erar'o'j est'as not'at'a per mus'o'ŝveb'a'j mesaĝ'o'j .

Ilustraĵo

PRINCO VANC ’


Princ'o Vanc ’

de
ELEANOR PUTNAM kaj ARLO BATES, Litt. D.

Ilustr'it'a de
FRANK MYRICK

 

el la angl'a lingv'o, laŭ permes'o,
esperant'ig'is

 

Rekomend'it'a de la
ESPERANTISTA LITERATURA ASOCIO

 

THE AMERICAN ESPERANTIST CO., INC.
West Newton, Mass., U.S.A.
1914

Copyright, 1914
by
HERBERT HARRIS

 
 

THE AMERICAN ESPERANTIST CO., INC.
Pres'ej'o de
ERNEST FAIRMAN DOW
West Newton, Mass., Usono

Ilustraĵo

ANTAŬPAROLO


Tre kor'a'j'n dank'o'j'n mi ŝuld'as al Sinjor'in'o'j Hankel, bastoul kaj Scheerpeltz, kaj al ali'a'j kompetent'ul'o'j, kiu'j afabl'e tra'leg'is la manuskript'o'n de ĉi tiu traduk'o, kaj pri ĝi don'is bon'a'n konsil'o'n.

Profesor'o Arlo Bates est'as ĉef'profesor'o de la angl'a literatur'o ĉe Massachusetts Institut'e of Technology, en Boston, Massachusetts, Uson'o, kon'at'a aŭtor'o de mult'a'j roman'o'j kaj poem'ar'o'j, kaj ŝat'at'a parol'ad'ist'o pri literatur'a'j tem'o'j.

“ eleanor Putnam ” est'as pseŭdonim'o de Sinjor'in'o Arlo Bates, kiu posed'is tre art'ist'a'n literatur'a'n gust'o'n, kaj kelk'foj'e kun'labor'is kun si'a edz'o, antaŭ si'a bedaŭr'ind'a mort'o, kiu okaz'is antaŭ kiam aper'is ĉi tiu fabel'o.

La original'a angl'e'verk'it'a libr'o,“ Princ'e Vance,” jam ne est'as aĉet'ebl'a.

Al Profesor'o Bates, kiu bon'kor'e permes'as la el'don'ad'o'n de ĉi tiu traduk'o, kun la original'a'j ilustr'aĵ'o'j, ĝi est'as tre dank'em'e dediĉ'it'a de

La Traduk'int'o.

1

ĈAPITRO I


C(Certe) ert'e ne est'is strang'e, ke Princ'o Vanc ’ tiel mir'eg'is, ke li sid'is tut'a'n du'on'hor'o'n nur rigard'aĉ'ant'e, nek pen'ant'e mov'i muskol'o'n, nek mov'iĝ'ant'e for de la seĝ'o. Est'as ja kred'ebl'e, ke iu ali'a Princ'o en simil'a'j cirkonstanc'o'j est'us egal'e mut'ig'it'a de la mir'eg'o,— kiel iu ajn pov'os vid'i, kiu vol'os atent'i dum mi re'ir'os al la komenc'o, kaj rakont'os tio'n, kio antaŭ'e okaz'is.

Per “ la komenc'o ” mi alud'as la nask'iĝ'o'n de Princ'o Vanc ’; je kiu okaz'o la potenc'a fe'in'o kopeto est'is elekt'it'a li'a bapt'o'patr'in'o, de kiu temp'o ŝi cert'e ne montr'is si'n tre dorlot'em'a al la Princ'o. Ekzempl'e, ŝi insist'e postul'is, ke ŝi'a bapt'o'fil'o atent'u la lecion'o'j'n; ke li respekt'u la instru'ist'o'j'n; kaj ( kio est'is la plej ofend'a postul'o el ĉiu'j ) ke li, Princ'o Vanc ’, la sol'a fil'o de la ge'patr'o'j, kaj sol'a hered'ont'o de la regn'o, nepr'e lern'u obe'i. Ceter'e ŝi trankvil'e dir'is al la bapt'o'fil'o, ke, se li ŝi'n ne obe'us volont'e, cert'e est'us des pli mal'bon'e por li; ĉar lern'i li dev'os, per metod'o'j sever'a'j, se li'n ne lern'ig'os pli mild'a'j.

Ĉio ĉi ŝajn'is al Vanc ’ tre mal'agrabl'a kaj mal'just'a spec'o de parol'o; kaj oni pov'as imag'i, ke ĝi ne pli'ig'is li'a'n am'o'n al la bapt'o'patr'in'o. La rilat'o'j inter ili pli 2 kaj pli mal'bon'iĝ'is, ĝis Vanc ’ far'iĝ'is fort'a bel'kresk'a knab'o ĉirkaŭ'e dek'tri'jar'a, kiam unu tag'o'n ven'is la Blu'a Sorĉ'ist'o al la palac'o.

Tiu'maten'e est'is okaz'int'a inter Vanc ’ kaj la bapt'o'patr'in'o serioz'a mal'pac'o. Ŝi subit'e si'n montr'is ĉe la lern'o'ĉambr'o, tut'e ne'atend'it'a, laŭ si'a mal'agrabl'a kutim'o; kaj kompren'ebl'e tio okaz'is preciz'e dum la moment'o, kiam la Princ'o est'is frap'ant'a ( sen boks'gant'o'j ) la orel'o'j'n de si'a instru'ist'o pro tio, ke la kompat'ind'a mal'jun'ul'o pet'is, ke li lern'u la lim'o'j'n de la regn'o, kiu baldaŭ est'os li'a propr'aĵ'o.

“ Vi vid'os la lim'o'j'n, preter'ir'ant'e ili'n ĉiu'j'n pied'e,” la fe'in'o mal'afabl'e dir'is.“ Kresk'ant'e vi far'iĝ'as mal'labor'em'a, ego'ism'a, kaj mal'obe'em'a; vi hont'ig'as vi'a'n bapt'o'patr'in'o'n, kaj mal'honor'as vi'a'n famili'o'n. Kred'ebl'e vi baldaŭ kun'iĝ'os kun la Blu'a Sorĉ'ist'o mem !”

“ Jes, mi far'os tio'n,” obstin'e dir'is la Princ'o; ĉar, kvankam li ver'e neniam antaŭ'e aŭd'is pri la Blu'a Sorĉ'ist'o, li est'us dir'int'a io'n ajn en tiu moment'o, por turment'i la bapt'o'patr'in'o'n,—“ cert'e, mi far'os tio'n. Mi vol'us li'n vid'i. Mi esper'as, ke li ven'os ĝust'e hodiaŭ !”

“ Kaj pri mi, vi mal'bon'a knab'o !” ankoraŭ pli koler'e dir'is kopeto, vigl'e frap'ant'e la plank'o'n per si'a baston'o,“ mi promes'as, ke vi sufiĉ'e dezir'os mi'n, antaŭ ol vi mi'n trov'os; kaj mal'ĝoj'o far'os vi'n pli saĝ'a, antaŭ kiam vi re'vid'os mi'a'n vizaĝ'o'n.”

“ Ne'mult'e mi sopir'os al vi, kun vi'a'j admon'o'j kaj riproĉ'o'j !” respond'is la mal'respekt'a Princ'o; kaj, kiam ŝi subit'e mal'aper'is antaŭ li'a'j okul'o'j, laŭ si'a mir'ig'a 3 kutim'o, li komenc'is ĵet'i libr'o'j'n al la kap'o de si'a instru'ist'o, grav'e ĝen'ant'e la mal'feliĉ'a'n hom'o'n, kiu opini'is, ke li'a sort'o est'as tre mal'bon'ŝanc'a, kaj vol'is, ke li pov'us est'i hak'ist'o en la reĝ'a arb'ar'o, aŭ io ajn, prefer'e ol tio, kio li est'as.

Post kiam li ĵet'is la tut'a'n ar'o'n da libr'o'j, kaj post kiam la tabul'viŝ'il'o'j, la kret'aĵ'o'j, kaj la montr'a'baston'o ili'n sekv'is, la Princ'o ŝov'is la man'o'j'n en la poŝ'o'j'n kaj, fajf'ant'e melodi'o'n, kiu'n li est'is aŭd'int'a de iu gurd'o, sen'zorg'e ir'is al la fenestr'o. Preciz'e tiam li'a'j dek'du jun'a'j frat'in'o'j est'is du'op'e ven'ant'a'j en la kort'o'n, post la maten'a promen'o kun la guvern'ist'in'o'j. La Princ'in'o'j est'is tiel bon'a'j, kiel la Princ'o est'is mal'bon'a, kaj cert'e ne pov'us est'i pli bel'a vid'aĵ'o, ol la dek'du reĝ'a'j knab'in'et'o'j, paŝ'et'ant'a'j tiel ĝust'e kaj dec'e. Ĉiu hav'is verd'e'velur'a'n mantel'et'o'n, pur'a'n pajl'a'n ĉap'o'n, kaj verd'a'n franĝ'hav'a'n sun'ombrel'et'o'n; ĉiu el'montr'is bel'et'a'j'n flav'a'j'n du'on'gant'o'j'n kaj afabl'a'n rid'et'o'n, kaj ĉiu hav'is roz'kolor'a'n vizaĝ'o'n, kaj okul'o'j'n simil'a'j'n al bel'e'blu'a'j glob'et'o'j. Est'is do tre mal'dec'e, ke Princ'o Vanc ’ tiel laŭt'e ek'kri'is “ Bo !”, ke ĉiu Princ'in'o ek'salt'et'is unu plen'a'n fut'o'n supr'e'n de la ter'o, kaj la guvern'ist'in'o'j ver'e al'met'is la man'o'j'n al la kor'o'j. Tio tamen mult'e ĝoj'ig'is la Princ'o'n kaj, post la mal'aper'o de la frat'in'o'j, li ankoraŭ fajf'ant'e star'is apud la fenestr'o, hav'ant'e la man'o'j'n en la poŝ'o'j kaj mal'bon'a'n grimac'o'n sur la vizaĝ'o.

“ Vi'a Princ'a Moŝt'o,” humil'e komenc'is la instru'ist'o,“ vi'a Princ'a Moŝt'o ver'e ne dev'as met'i vi'a'j'n princ'a'j'n 4 man'o'j'n en la princ'a'j'n pantalon'poŝ'o'j'n, nek fajf'i tiu'n abomen'ind'a'n melodi'o'n. Se la Reĝ'in'a Moŝt'o vi'n aŭd'us, ŝi cert'e sen'kap'ig'us mi'n.”

“ Kial mi dev'us zorg'i pri tio ?” sen'ĝen'e demand'is la Princ'o; kaj preciz'e je tiu moment'o, li ek'vid'is la Blu'a'n Sorĉ'ist'o'n mal'supr'e en'ven'ant'a'n la kort'o'n.

5

ĈAPITRO II


K(Kion) io'n ajn ali'a'n oni pov'us dir'i pri la Blu'a Sorĉ'ist'o, neniu iam nom'us li'n bel'ul'o. Li'a'j naz'o kaj menton'o est'is long'a'j kaj pint'a'j, la brov'o'j grand'a'j kaj dens'a'j, la dent'o'j akr'a'j kaj el'star'ant'a'j el la buŝ'o; kaj ĉiu'j part'o'j, harar'o, haŭt'o, dent'o'j kaj vest'aĵ'o'j, est'is tiel blu'a'j kiel sen'nub'a ĉiel'o en Juni'o. Li ankaŭ hav'is kutim'o'n fort'eg'e sku'i la kap'o'n, laŭ tre konfuz'ant'a manier'o, ĝi'n tir'eg'ant'e mal'dekstr'e'n kaj dekstr'e'n, kiel lud'mandaren'o. Li brav'e en'ir'is la kort'o'n de la palac'o, kvazaŭ la tut'a apud'aĵ'o aparten'us al li; kaj, ek'vid'ant'e Princ'o'n Vanc ’ supr'e ĉe la fenestr'o, li lev'is unu fingr'o'n, long'a'n, mal'dik'a'n, kaj blu'a'n kiel delfini'a flor'o, kaj sign'o'far'is ke li ven'u mal'supr'e'n.

La Princ'o ŝancel'iĝ'is. La Blu'a Sorĉ'ist'o cert'e ne est'is sufiĉ'e bel'a, ke oni dezir'us al'proksim'iĝ'i, sed Vanc ’ okaz'e re'memor'is, ke li'a bapt'o'patr'in'o ŝajn'is grav'e mal'aprob'i ĉi tiu'n sam'a'n sorĉ'ist'o'n; tial, por mal'plaĉ'i kopet'o'n, la Princ'o obe'is la man'sign'o'n kaj mal'supr'e'n'ir'is.

Vid'at'a proksim'e, la Sorĉ'ist'o aspekt'is eĉ pli mal'bel'a ol mal'proksim'e. Li'a'j lip'o'j est'is blu'a'j kaj, kiam li mal'ferm'is la buŝ'o'n, oni vid'is, ke blu'a ankaŭ est'is eĉ la lang'o.

6

“ Nu !” li dir'is al la Princ'o per iom ĉagren'it'a voĉ'o,“ mi opini'as, ke vi atend'ig'as mi'n sufiĉ'e long'a'temp'e, kvankam mi nur ven'is por lern'ig'i al vi kurioz'a'n artifik'o'n.”

“ Tio est'as bon'a,” respond'is Vanc ’, tuj interes'at'a;“ mi tre ĝu'as artifik'o'j'n. Kio ĝi est'as ?”

“ Ĝi est'as en ĉi tiu,” dir'is la Blu'a Sorĉ'ist'o, montr'ant'e bel'a'n or'a'n bombon'uj'o'n.“ Nur konsent'ig'u iu'n, ke li manĝ'u unu el ĉi tiu'j bombon'o'j, kaj vi vid'os kio'n vi vid'os.”

La Princ'o ek'pren'is la skatol'o'n, kaj mal'ferm'is la buŝ'o'n por far'i ali'a'n demand'o'n; sed, antaŭ ol li pov'is el'ig'i unu sol'a'n vort'o'n, la Blu'a Sorĉ'ist'o tut'e mal'aper'is, kaj Vanc ’ star'is sol'a. Mal'rapid'e kaj pens'em'e li supr'e'n'ir'is, demand'ant'e al si, kio pov'as est'i la artifik'o.

“ Unu'e mi ĝi'n prov'os je la instru'ist'o,” li decid'is,“ ĉar cert'e ne ĝen'os mi'n, kio ajn okaz'os al li, kaj mi ver'e dev'as sci'iĝ'i, kio est'as la kurioz'a ruz'o.”

Li do rid'et'ant'e al'ir'is al la instru'ist'o, kaj prezent'is la mal'ferm'it'a'n bombon'uj'o'n; kaj la simpl'anim'a mal'jun'ul'o, nenio'n suspekt'ant'e, riverenc'is kaj rid'et'is, pro la grand'a honor'o ricev'at'a de la Princ'a Moŝt'o, kaj tuj en'glut'is unu el la bombon'et'o'j.

Jen kio okaz'is. Puf ! La mal'feliĉ'a instru'ist'o tuj mal'long'iĝ'is simil'e al teleskop'et'o, kaj iĝ'is mal'grand'a kiel pigme'o. Efektiv'e est'us tiel util'e hav'i nenia'n ajn instru'ist'o'n, kiel hav'i tia'n et'ul'o'n !

Kiel Princ'o Vanc ’ rid'eg'is ! El ĉiu'j sorĉ'ist'o'j, kiu'j'n li jam kon'is ( kvankam tiel jun'a, li'a Moŝt'o est'is kon'int'a 7 mult'a'j'n sorĉ'ist'o'j'n; li preskaŭ ĉiam renkont'is kelk'a'j'n, kiam, el'grimp'int'e el post'a fenestr'o, li for'kur'is por fiŝ'kapt'i ), li opini'is, ke la Blu'a Sorĉ'ist'o est'as la plej amuz'a, kaj est'as el'pens'int'a la plej komik'a'n ruz'aĵ'o'n.

“ Ho ve ! Vi'a Moŝt'o,” dir'is la kompat'ind'a instru'ist'o, per tiel et'a voĉ'o, ke la Princ'o apenaŭ pov'is li'n aŭd'i.“ Ho ve ! Kio est'as ? Cert'e mi sent'as mi'n tre strang'a; ja tre'eg'e !”

“ Vi aspekt'as pli strang'a ol vi pov'as vi'n sent'i,” respond'is la malic'a Princ'o, ĝoj'e rid'aĉ'ant'e.

Li pren'is la mal'feliĉ'a'n instru'ist'o'n, met'is li'n sur la fenestr'o'n, kaj rid'is ĝis li'a'j flank'o'j dolor'is. Post'e li komenc'is konsider'i, kiel li pov'as plej facil'e far'i petol'aĵ'o'j'n, kaj si'n amuz'i, per la bombon'o'j, ĉar ili ne est'is mult'nombr'a'j; kaj, est'ant'e sagac'a jun'a fripon'o, li fin'e el'pens'is jen'a'n projekt'o'n: en'met'i ili'n en la glaci'aĵ'o'n, kiu'n oni en tiu moment'o est'is prepar'ant'a por la reĝ'a ĉef'manĝ'o; tia'manier'e ĉiu almenaŭ manĝ'et'os porci'o'n de la ŝerc'a frand'aĵ'o; kaj, ŝtel'ir'ant'e en la kuir'ej'o'n, la mal'bon'a jun'ul'o sukces'is efektiv'ig'i tiu'n malic'a'n kaj danĝer'a'n intenc'o'n.

8

ĈAPITRO III


Ĉ(Ĉiuj) iu'j rigard'is la Princ'o'n, kiam li ĉe'tabl'e rifuz'is la glaci'aĵ'o'n. Tio est'is ne'kred'ebl'a. Neniu est'is aŭd'int'a, ke li iam antaŭ'e tiel ag'is. La dek'du jun'a'j Princ'in'o'j, kvankam tro bon'e eduk'it'a'j por dir'i io'n, rigard'eg'is si'a'n frat'o'n per si'a'j du'dek kvar blu'a'j okul'o'j, kaj rond'ig'is la dek'du buŝ'et'o'j'n pro surpriz'o.

Okaz'is, ke la Reĝ'o, ŝat'ant'e la glaci'aĵ'o'n, kelk'e da minut'o'j sen'ĉes'e manĝ'ad'is; kaj, kiam li lev'is la okul'o'j'n, li vid'is, ke la Reĝ'in'o jam est'as tiel mal'grand'a kiel kuler'o, kaj ĉiu'minut'e et'iĝ'as.

“ Kar'ul'in'o,” li serioz'e dir'is,“ ver'e mi ne opini'as, ke vi dev'us,— kaj ceter'e, antaŭ la okul'o'j de la infan'o'j; nur konsider'u, kia'n mal'dec'a'n ekzempl'o'n vi montr'as.”

“ Mi est'as cert'a, Vi'a Moŝt'o,” iom mal'afabl'e respond'is la Reĝ'in'o, ĉar la subit'a kun'tir'iĝ'o preskaŭ far'is al ŝi kap'turn'ig'o'n,—“ mi est'as cert'a, ke mi ne pov'as imag'i, pri kio vi babil'as. Mal'dec'a'n ekzempl'o'n, ver'e ! Vi dev'us observ'i vi'a'n propr'a'n kondut'o'n. Mi tut'e ne pov'as imag'i, kio'n la infan'o'j opini'os pri vi, vid'ant'e ke vi tiel mal'grand'iĝ'as.”

Je tiu moment'o Ili'a'j Moŝt'o'j ĉirkaŭ'rigard'is al la fil'in'o'j. Tiu'j ĉi nur hav'is la ampleks'o'n de alumet'o'j ! La ge'reĝ'a'j okul'o'j serĉ'is laŭ'long'e de la tabl'o; ĉiu person'o tie'a si'n montr'is pigme'o !

Ilustraĵo

11

Terur'o kaj tim'o plen'ig'is ĉiu'n anim'o'n, krom tiu de la Princ'o. Li preskaŭ frenez'iĝ'is pro ĝoj'o, ĉar li'a ruz'o tiel sukces'is. Est'as ver'e, ke li unu'e el'kur'is el la manĝ'o'ĉambr'o, ĉar li ĉiam kutim'is for'kur'i, far'int'e ia'n abomen'a'n ŝerc'o'n; tamen li baldaŭ kuraĝ'is re'ven'i, kaj ir'is kaj re'ir'is ĉirkaŭ la tabl'o'n, preskaŭ mort'ant'e pro rid'ad'o pri la mal'grand'ul'o'j, sen'potenc'e stern'iĝ'ant'a'j sur la grand'a'j seĝ'o'j.

La Princ'o serv'is al si frukt'o'j'n, kuk'o'j'n kaj bombon'o'j'n de la tabl'o. Li sid'ig'is la reĝ'a'n patr'in'o'n sur la suker'uj'o'n, kaj en'met'is la kompat'ind'a'n Reĝ'o'n en la sal'uj'o'n. La Ĉef'kancelier'o'n, kiu'n Vanc ’ apart'e mal'am'is, li en'puŝ'is en la pipr'uj'o'n, kie la mal'jun'a peruk'hav'a dand'o cert'e post minut'o est'us mort'int'a pro tern'ad'o, sed la Blu'a Sorĉ'ist'o bon'ŝanc'e aper'is, kaj don'is al la mal'feliĉ'a hom'et'o subit'a'n ban'o'n en lav'pelv'et'o.

“ La sorĉ'il'o bon'e funkci'is, ĉu ne ?” dir'is la Blu'a Sorĉ'ist'o rid'aĉ'ant'e, kaj met'ant'e la Ĉef'kancelier'o'n, pal'a'n kaj mal'fort'a'n, sur fenestr'o por ke li sek'iĝ'u en la sun'bril'o.

“ Ho, tre'eg'e bon'e,” vigl'e respond'is Vanc ’, kvankam li sekret'e tre tim'is ĉi tiu'n apart'a'n sorĉ'ist'o'n, kiu ŝajn'e aper'is kaj mal'aper'is mult'e pli subit'e ol la ordinar'a'j sorĉ'ist'o'j, al kiu'j la Princ'o kutim'is.

“ Est'as domaĝ'e, ke vi ne pov'os ili'n re'ŝanĝ'i,” pens'em'e dir'is la Blu'a Sorĉ'ist'o, tir'ant'e si'a'j'n dens'a'j'n brov'o'j'n per la long'a'j blu'a'j fingr'o'j.

“ Kio'n ?” ek'kri'is la Princ'o, konfuz'it'e fal'ig'ant'a la patr'o'n en la puding'saŭc'o'n, kaj tut'e ruin'ig'ant'a la 12 reĝ'a'j'n rob'o'j'n.“ Ne pov'os ili'n re'ŝanĝ'i ? Sed vi dev'os ili'n ŝanĝ'i, se mi ordon'os.”

“ Ho, koncern'e tio'n,” ne'zorg'em'e respond'is la Blu'a Sorĉ'ist'o, la Reĝ'o'n li'a'vic'e tremp'ant'e en pelv'et'o,“ ia'okaz'e tio, kio'n vi dir'as, est'as tut'e ne'grav'a. Unu'e, nenia sorĉ'ist'o est'as dev'ig'at'a obe'i iu'n ajn, kiu ne'sci'as mem obe'i; kaj du'e, neniu, krom la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o, pov'as mal'funkci'ig'i ĉi tiu'n apart'a'n sorĉ'il'o'n.”

“ Nu, do, ir'u kaj ven'ig'u la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n,” arogant'e ordon'is Vanc ’, flank'e'n'las'ant'e la unu'a'n dir'o'n de la Blu'a Sorĉ'ist'o.

“ Ven'ig'u li'n vi mem !” est'is la respond'o.“ Mi ne bezon'as li'n. Ne'grav'e est'as al mi, vi sci'as; ĉi tiu ne est'as famili'o mi'a.”

“ Sed kie loĝ'as la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o ?” pli humil'e demand'is la Princ'o.

“ Mi tut'e ne sci'as,” mal'atent'e respond'is la Blu'a Sorĉ'ist'o;“ kaj, pri'pens'int'e ĝi'n, mi opini'as, ke mi ne ĝen'os mi'n pri tio. Kial mi dev'us ?”

“ Sed la kulp'o est'as tut'e la vi'a,” balbut'is Vanc ’ ek'plor'ant'e, kaj sid'iĝ'ant'e sur si'a'n onkl'o'n, la Duk'o Og'i, eĉ ne rimark'ant'e li'n, ĝis la Duk'o tiel barakt'et'is, ke Vanc ’ ek'salt'is pro tim'o, supoz'ant'e ke li sid'is sur ran'o.“ Vi cert'e en'ig'is mi'n en la embaras'o'n.”

“ Nun vi est'as ted'em'a,” dir'is la Sorĉ'ist'o osced'ant'e;“ mi neniam ŝat'is ted'ul'o'j'n.”

13

“ Sed mi ne sci'as kio'n fa- a- ri !” plor'kri'is la Princ'o.

Je tio la Sorĉ'ist'o nur rid'is terur'e, kaj tut'e mal'aper'is, las'ant'e la mal'bon'a'n jun'ul'o'n laŭ'ebl'e el'iĝ'i el la embaras'o.

14

ĈAPITRO IV


P(Princo) rinc'o Vanc ’ kelk'e da temp'o iom bru'e daŭr'ig'is la plor'ad'o'n, kvankam oni dev'as konfes'i, ke li tio'n far'is pro koler'o, pri la Blu'a Sorĉ'ist'o, pli ol pro bedaŭr'o pri si'a propr'a mal'bon'farad'o. Eĉ tiam ne fort'e impres'is li'n tio, ke li'a petol'aĵ'o kred'ebl'e si'n montr'os tre grav'a afer'o; kaj post iom da temp'o li viŝ'is la okul'o'j'n kaj, kolekt'int'e si'a'j'n ide'o'j'n, li ankaŭ kolekt'is la hom'et'o'j'n, kaj ili'n kun'aranĝ'is ĉe unu ekstrem'aĵ'o de la reĝ'a manĝ'o'tabl'o.

Ili far'iĝ'is tiel ĉarm'a bild'o, en si'a'j ceremoni'a'j rob'o'j kaj et'a'j juvel'o'j, ke Vanc ’ est'is de ili rav'at'a, kaj deklar'is ke ili est'as pli interes'a'j ol blank'a'j mus'o'j aŭ eĉ kobaj'o'j. Ceter'e li pov'is aŭd'i ili'n, se li aŭskult'is tre atent'e, disput'ant'a'j'n kaj kulp'ig'ant'a'j'n, unu la ali'a'j'n, pri la okaz'int'aĵ'o; kaj tio ŝajn'is al la malic'a Princ'o tiel rid'ind'a, ke li frot'is la man'o'j'n kaj ver'e danc'ad'is pro ĝoj'o.

Sed kiam la palac'a kat'o ek'salt'is sur la Ĉef'kancelier'o'n kuŝ'ant'a'n sur la fenestr'o, kaj li'n for'port'is en la buŝ'o, nur tiam Vanc ’ komenc'is iom tim'i, kaj kompren'i ke ( ĉar est'as li'a kulp'o, ke la tut'a famili'o jam ne pov'as si'n defend'i ) li mem nun dev'as ĝi'n gard'i kaj protekt'i kontraŭ danĝer'o'j.

15

Li mal'facil'e sukces'is liber'ig'i la Ĉef'kancelier'o'n de la faŭk'o de la reĝ'a kat'o, kaj tuj komenc'is kaŝ'i la mal'grand'a'j'n famili'an'o'j'n en sen'risk'a'j lok'o'j por la nokt'o. Kelk'a'j'n li en'met'is en la vitr'a'j'n lili'tas'o'j'n de la lustr'o'j; ali'a'j'n, en la fend'et'o'j'n de la or'a'j ornam'aĵ'o'j sur la mur'o; kaj, por la Ge'reĝ'o'j kaj la dek'du Princ'in'o'j, li trov'is bel'a'n ĉambr'o'n en roz'e'ruĝ'a porcelan'a konk'o, kiu pend'is de la plafon'o per arĝent'a'j ĉen'o'j, kaj est'is kutim'e uz'it'a por la brul'ig'ad'o de parfum'o'j kaj spic'o'j, por bon'odor'ig'i la aer'o'n en la manĝ'o'ĉambr'o.

Far'int'e tio'n, la Princ'o ir'is por en'lit'iĝ'i; sed la palac'o ŝajn'is tre mal'plen'a kaj silent'a, kaj la Princ'o si'n trov'is tiel mal'kuraĝ'a kaj tim'ig'it'a, ke ebl'e li tut'e ne ek'dorm'us, se li ne est'us kontent'ig'it'a per la pens'o, ke almenaŭ ne okaz'os morgaŭ'a'j lecion'o'j; ĉar la instru'ist'o est'as tro mal'grand'a por instru'i li'n, kaj la ge'patr'o'j tro et'a'j por li'n obe'ig'i.

“ Mi ir'os al la konfit'aĵ'ej'o'j,” li dorm'em'e murmur'is en si.“ Nun est'as neniu, kiu mi'n mal'help'os. Maten'e mi komenc'os per la prun'o'j kaj la miel'o, kaj mi hav'os tiom da frukt'o'kuk'aĵ'o kaj makaron'o'j, kiom mi iel pov'os manĝ'i.”

Sed, mal'feliĉ'a Princ'o ! Je la maten'o li ek'sci'is, ke li'a'j intenc'o'j tut'e ne real'iĝ'os. Kiam li mal'supr'e'n'ir'is por maten'manĝ'i, mal'saĝ'e rev'ant'a pri kolomb'a pasteĉ'o, alaŭd'aĵ'o kun spic'saŭc'o, fort'a kaf'o ( kiu'n oni permes'is al la Princ'o nur je fest'o'tag'o'j ), kaj sen'nombr'a'j rost'it'a'j buter'pan'o'j kaj marmelad'o, est'is grav'a renvers'o al li'a'j esper'o'j, trov'i en la manĝ'o'ĉambr'o, 16 paŝ'eg'ant'a'n tie'n kaj re'e'n, la kruel'a'n kaj furioz'a'n General'o'n Bop'i; kiu, bon'ŝanc'e por si, far'is ĉas'ad'o'n en la arb'ar'o la hieraŭ'a'n tag'o'n, kaj tial konserv'is si'a'n plen'a'n ampleks'o'n. Li jam el'trov'is la stat'o'n de la palac'a'j afer'o'j kaj, anstataŭ mal'ĝoj'iĝ'i pro tio, li evident'e est'is tre feliĉ'a, kaj intenc'is plej'ebl'e profit'i pro la okaz'int'aĵ'o. Li est'is sur'met'int'a la plej bel'a'n reĝ'a'n kron'o'n, kiu'n oni nur sur'port'as dum grav'a'j fest'tag'o'j, kaj, kovr'int'e la ŝultr'o'j'n per mantel'o el reĝ'a ermen'fel'o, li fier'e parad'ir'is tie'n kaj re'e'n, tre kontent'a pri si'a'j nov'a'j insign'o'j kaj la rezult'ant'a sent'o de potenc'o.

Vanc ’ neniam pov'is dir'i, kiel ĝi okaz'is, sed li subit'e el'trov'is, ke detru'it'a'j est'as li'a'j rev'o'j pri la ag'ad'o laŭ li'a bon'trov'o, kaj la laŭ'vol'a ordon'ad'o al la serv'ist'o'j; kaj li trov'is si'n el'pel'it'a, kaj ŝov'it'a ekster'e'n sur la ŝtup'ar'o'n de la palac'o;— li mem, la Princ'o hered'ont'a la reĝ'a'n tron'o'n, est'is for'puŝ'it'a for de si'a propr'a pord'o, kaj ordon'it'a for'las'i la regn'o'n, aŭ la mort'o'n atend'i.

“ Sed mi'a famili'o !” kri'is Vanc ’,“ mi ili'n kaŝ'is for de la kat'o, kaj nun ili mal'sat'eg'os. Neniu krom mi mem pov'os ili'n trov'i !”

“ Pri ili'a mal'sat'eg'o mi ne ĝen'as mi'n,” indiferent'e respond'is la General'o,“ sed mi prefer'as ke la palac'o est'u liber'ig'it'a de la tut'a fi'insekt'ar'o; tial vi pov'as en'ven'i kaj ili'n kolekt'i. Sed rapid'u, aŭ mi instig'os la reĝ'a'j'n sang'hund'o'j'n kontraŭ vi'n.”

Post tiel brut'a minac'o, la kompat'ind'a Princ'o rapid'is por kun'ig'i si'a'j'n parenc'o'j'n el la fend'et'o'j kaj angul'o'j, en kiu'j li est'is kaŝ'int'a ili'n. Li est'is ili'n ŝov'ant'a 17 en si'a'j'n poŝ'o'j'n, ne pens'ant'e pri ili'a'j sent'o'j, kiam li okaz'e re'memor'is la pup'dom'o'n de si'a'j frat'in'o'j, kiu ne nur en'hav'is sufiĉ'e da dorm'o'ĉambr'o'j, salon'o'j kaj manĝ'o'ĉambr'o'j, sed ankaŭ est'is bon'e proviz'it'a per ĉio, kio'n la kor'o'j de hom'et'o'j pov'as dezir'i. Ĉi tiu'n li humil'e pet'is de la nov'a reĝ'o, kaj ĝi'n ricev'int'e li en'pak'is si'a'j'n famili'an'o'j'n, kiel ebl'e plej bon'e zorg'ant'a pri ili'a komfort'o.

Grimac'ant'a lake'o lig'is la dom'et'o'n sur la dors'o'n de la Princ'o, sam'manier'e kiel strat'orgen'ist'o port'as si'a'n orgen'et'o'n, kaj post'e el'ig'is li'n el la palac'o per subit'a puŝ'o, kiu preskaŭ ŝov'is li'n kap'antaŭ'e'n al la fund'o de la ŝtup'ar'o. Antaŭ li kur'is rid'ant'a'j paĝi'o'j, kaj la Princ'o re'memor'is, ke li mult'foj'e ek'tir'is ili'a'j'n naz'o'j'n, kaj en'pik'is la krur'o'j'n per pingl'o'j. Ĉiu ŝajn'is kor'e feliĉ'a vid'ant'e li'n for'ir'i.

“ Kor'a'n adiaŭ'o'n al fripon'a kanajl'o !” dir'is la palac'a hund'o;“ vi neniam plu supr'e'n'met'os mi'a'n viand'o'n en arb'o'n, kie mi ne pov'as ĝi'n ating'i.”

“ El'iĝ'u !” akr'e dir'is la reĝ'a kat'o.“ Kontent'a mi est'as, ĉar vi est'as el'pel'it'a el la dom'o. Ni esper'u, ke ni nun pov'os dorm'et'i agrabl'e, kaj ke oni ne pied'prem'os mi'a'n vost'o'n, nek ŝut'os flar'tabak'o'n en mi'a'n vizaĝ'o'n.”

“ Ne far'u al vi la pen'o'n iam re'ven'i,” raŭk'e blek'is la pav'o.“ Mi'a'flank'e mi'n ted'eg'as la po'fask'a for'tir'ad'o de mi'a'j plej bel'a'j vost'plum'o'j. Mi cert'e esper'as, ke mi neniam re'vid'os vi'n.”

Simil'a est'is la sent'o de ĉiu est'aĵ'o en la reĝ'a'j ĝarden'o'j. 18 La cerv'o'j, la gazel'o'j, la cign'o'j, la fenikopter'o'j, la papag'o'j, eĉ li'a'j propr'a'j blank'a'j mus'o'j kaj kobaj'o'j, esprim'is si'a'n feliĉ'ec'o'n pro li'a for'ir'o; kaj esper'is ke li neniam plu re'ven'os. Ĉiu viv'ant'a kre'it'aĵ'o ĝoj'eg'is, kiam la reĝ'a almoz'ul'o est'is insult'e for'pel'it'a for de la patr'a'j ĝarden'o'j, kaj est'is las'it'a sol'e star'ant'a sur la ŝose'o, jam kor'e bedaŭr'ant'a si'a'n petol'aĵ'o'n, kaj tut'e ne'sci'ant'a, kio'n far'i pri la kort'eg'an'ar'o, kiu'n li port'as sur la dors'o.

19

ĈAPITRO V


K(Konsiderante) onsider'ant'e ke Princ'o Vanc ’ neniam far'is io'n por si mem, neniam eĉ kun'lig'is si'a'j'n propr'a'j'n laĉ'o'j'n, est'is por li iom mal'feliĉ'a sort'o, est'i el'pel'it'a en la ne'kon'at'a'n mond'o'n, dev'ig'at'a zorg'i pri si mem, kaj pri la tut'a kort'eg'an'ar'o. Unu'e li preskaŭ sent'is tent'o'n for'ĵet'i la skatol'o'n, kaj kun ĝi ĉiu'j'n si'a'j'n parenc'o'j'n; sed, kvankam oni ne pov'us supoz'i, ke li nun tre mult'e am'os la ge'patr'o'j'n, kiam est'as tiel mal'mult'o da ili por est'i am'at'a, tamen Vanc ’ hav'is bon'a'n kor'o'n sub si'a mal'saĝ'ec'o, kaj tial li for'marŝ'ad'is, kun la embaras'a kort'eg'an'ar'o fiks'e lig'it'a al la ŝultr'o'j.

Mi ne est'as cert'a, ke li ne intenc'e iom sku'is ĝi'n; ĉar mi oft'e vid'as mal'grand'ul'o'j'n, kiu'j sving'as kaj ek'sku'as pak'aĵ'o'j'n, kiu'j'n ili kontraŭ'vol'e port'as. Cert'e la Ge'reĝ'o'j kaj la kort'eg'an'o'j preskaŭ mar'mal'san'is, kvankam est'ant'e sur ter'o, pro la ŝancel'ad'o kaj sving'ad'o de tiu nov'a spec'o de vetur'il'o.

Princ'o Vanc ’ ne hav'is la plej mal'grand'a'n ide'o'n pri la demand'o, kie'n li ir'os. Li kompren'ebl'e sci'is, ke li dezir'as trov'i la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n, sed li tut'e ne sci'is kie loĝ'as tiu person'o, nek kiel ag'i por li'n trov'i; tial li nur rapid'ir'is laŭ'pov'e, por for'iĝ'i de la palac'o, tim'ant'e ke la nov'a reĝ'o ebl'e pent'os, ke li ne sen'kap'ig'is li'n, kaj send'os iu'n por li'n kapt'i.

20

Est'is ĉirkaŭ la sun'sub'ir'o, kiam li al'ven'is al bel'eg'a kamp'o, kiu kuŝ'is laŭ la bord'o de larĝ'a, mal'lum'a river'o; kaj Vanc ’, nun du'on'e mort'ant'a pro mal'sat'o, ĝoj'eg'e el'trov'is ke tie si'n montr'as sen'nombr'a'j sovaĝ'a'j frag'o'j, tut'e ruĝ'ig'ant'e la ter'o'n. Unu'e li ĉirkaŭ'rigard'is, serĉ'ant'e iu'n, kiu ili'n kolekt'os por li, sed kompren'ebl'e li trov'is neniu'n; tial li de'met'is si'a'n pak'aĵ'o'n kaj komenc'is manĝ'i tre rapid'e, ne atent'ant'e la regul'o'j'n de bon'a societ'o.

Li eĉ ne ek'pens'is, ĝis li est'is si'n plen'ig'int'a ĝis la gorĝ'o, ke li'a'j kun'vojaĝ'ant'o'j ebl'e pov'as ankaŭ mal'sat'i. Tiam li mal'ferm'is la skatol'o'n, kaj ili'n el'las'is, kun grand'a plezur'o rigard'ant'e ili'a'j'n rid'ind'a'j'n mov'o'j'n, dum ili fal'et'is kontraŭ mal'grand'a'j'n ŝton'et'o'j'n, aŭ implik'iĝ'is en la herb'aĵ'o, kaj sen'fort'e barakt'is, kvazaŭ kapt'it'a'j en ia terur'a dens'ej'o. Du - tri sid'iĝ'is ĉirkaŭ unu matur'a'n ber'o'n, kaj regal'is si'n per ĝi tie, kie ĝi kuŝ'is; ali'a'j trink'is gut'o'j'n de la vesper'a ros'o, kiu jam bril'et'is sur la trifoli'o'j kaj ranunkol'et'o'j; dum la Ĉef'kancelier'o, kiu ŝajn'is ĉiam renkont'i mal'facil'aĵ'o'j'n, iel mal'pac'iĝ'is kun grand'a, verd'a akrid'o,— kaj la batal'o far'iĝ'is tiel furioz'a, ke oni ne pov'us sci'i, kiu el'iĝ'os viv'ant'a, se Vanc ’ ne al'ir'us por help'i la mal'feliĉ'a'n sinjor'o'n, kaj for'tim'ig'us la insekt'o'n.

Malgraŭ tiu'j mal'agrabl'a'j cirkonstanc'o'j, la kompat'ind'a'j nobel'o'j ĉiam konserv'is iom de la manier'o'j de la kort'eg'o; kaj ili'a'j rid'et'o'j kaj majest'a'j mov'o'j, ili'a'j kap'klin'o'j kaj salut'o'j, kaŭz'is al Vanc ’ tia'j'n fort'a'j'n paroksism'o'j'n de rid'ad'o, ke li ĉirkaŭ'rul'iĝ'is sur la herb'o.

21

Kiam mal'lum'iĝ'is, li tamen ĉes'is rid'i, kaj sopir'e pens'is pri si'a mol'a lit'o, kun la silk'a'j kap'kusen'o'j kaj lanug'a'j kovr'il'o'j; sed ver'dir'e li est'is tiel lac'a, ke li apenaŭ pov'is ten'i la okul'o'j'n mal'ferm'it'a'j; kaj, tuj post kiam li el'pren'is la mal'grand'a'j'n parenc'o'j'n kaj amik'o'j'n el la mal'sek'a herb'aĵ'o, kaj met'is ili'n sen'difekt'a'j'n en la skatol'o'n, li mem kuŝ'iĝ'is sub etend'iĝ'ant'a fag'arb'o, kaj profund'e kaj dolĉ'e ek'dorm'is.

La maten'o trov'is la Princ'o'n iom re'freŝ'ig'it'a, kaj al'port'is al li freŝ'a'n decid'em'ec'o'n. Li decid'is ek'for'ir'i por serĉ'i la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n, las'ant'e nenia'n rimed'o'n ne'prov'it'a, ĝis li el'trov'os li'n, kaj konsent'ig'os li'n re'ŝanĝ'i la ali'form'it'a'n kort'eg'an'ar'o'n en ĝi'a'n stat'o'n antaŭ'a'n. Li do al'ŝultr'ig'is la skatol'o'n kaj brav'e ek'paŝ'is sur la voj'o, tut'e ne'sci'ant'e kie'n li ir'os, kaj jam komenc'ant'e bedaŭr'i, ke li ne sufiĉ'e atent'is si'a'j'n lecion'o'j'n, por ke li nun almenaŭ sci'u, al kiu direkt'o li'a propr'a regn'o si'n etend'as.

Li jam pied'ir'is unu - du hor'o'j'n, kiam li vid'is apud la ŝose'o vir'o'n, kolekt'ant'a'n lanug'o'n de la alt'a'j kard'o'j, kiu'j veget'is laŭ'long'e de la voj'o.

“ Hola !” kri'is la Princ'o.“ Kio'n vi esper'as far'i el tiu ?”

“ Lit'kusen'eg'o'j'n,” mal'long'e respond'is la vir'o, ne ĉes'ant'e labor'i.

“ Ho !” dir'is Vanc ’ si'n sid'ig'ant'e sur ŝton'o'n, kaj de'met'ant'e la skatol'o'n apud'e.“ Vi far'os el ĝi lit'kusen'eg'o'j'n, ĉu ver'e ? Ili cert'e est'os tre mol'a'j.”

“ Leontod'a,” respond'is la vir'o.

22

“ Leontod'a ?” ripet'is Vanc ’.“ Tio signif'as nenio'n.”

La vir'o ruz'em'e balanc'is la kap'o'n sed dir'is nenio'n. Li est'is strang'e'ŝajn'a person'o, port'ant'a vest'ar'o'n fabrik'it'a'n el ĉiu'spec'a'j kun'flik'it'a'j pec'et'o'j; kaj tiel mal'gras'a kaj velk'int'a li est'is, ke la Princ'o, nur vid'ant'e li'n, far'iĝ'is mal'sat'a.

“ Ĉu vi vol'as dir'i, ke el leontod'a lanug'o vi far'us pli bon'a'j'n kusen'eg'o'j'n ?” demand'is Vanc ’, kies cerb'o far'iĝ'is pli kompren'em'a per la vojaĝ'ad'o.

La ali'a kap'jes'is.

“ Kial do vi ne dir'is tio'n ? Vi ne est'as mut'a.”

“ Spir'aĵ'o,” mal'long'e respond'is la mal'grand'ul'o.

Li mov'iĝ'is de la tuf'o de kard'o'j, kiu'n li est'is nud'ig'int'a, al apud'a; kaj dum'e turn'iĝ'is kolekt'ant'e si'a'j'n pied'sign'o'j'n, por re'uz'i ili'n kaj evit'i la neces'ec'o'n far'i nov'a'j'n.

“ Cert'e vi est'as la plej avar'a hom'o, kiu'n mi iam vid'is,” koler'et'e deklar'is la Princ'o.“ Mi ne est'us tiel ŝpar'em'a pri la pied'sign'aĉ'o'j; neniu ali'a zorg'us por ili'n kolekt'i; kaj, pri la spir'aĵ'o, vi pov'us mal'ŝpar'i iom pli da tio; ĝi kost'as nenio'n.”

La vir'o ne atent'is ĉi tiu'n iom mal'ĝentil'a'n dir'o'n, sed tre diligent'e daŭr'ig'is si'a'n labor'o'n.

“ Ho, iom parol'u !” dir'is Vanc ’, ĉiu'n minut'o'n far'iĝ'ant'e pli kaj pli sen'pacienc'a;“ vi pov'as almenaŭ sci'ig'i al mi kiel trov'i la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n.”

“ Kial ?” demand'is la vir'o, unu'a'foj'e montr'ant'e interes'o'n.

“ Mi ir'os por serĉ'i li'n.”

23

“ Pli bon'e ne,” est'is la respond'o de la mal'grand'ul'o.

“ Kial ne ?”

“ Terur'e el'uz'os ŝu'o'j'n,” respond'is la ali'a. Tiam li ĉes'is, kaj kolekt'is la spir'aĵ'o'n, kiu'n li uz'is por tiu parol'o ( de li, ne'kutim'e long'a ), kaj daŭr'e el'tir'ad'is la kard'lanug'o'n.

“ Sed mi dev'os li'n trov'i,” persist'e dir'is Vanc ’, de'nov'e koler'ig'it'a de tiu respond'o.“ Kie li loĝ'as ?”

“ Ne'sci'as,” mal'long'e respond'is la kolekt'ant'o.

Vanc ’ lev'iĝ'is de la ŝton'o kun sen'pacienc'a mov'o, kaj tiel subit'e ek'pren'is la skatol'o'n, ke la dent'o'j de la tut'a kort'eg'an'ar'o klak'et'is.

“ Nu !” li akr'e dir'is.“ Vi cert'e est'as la plej ŝpar'em'a hom'o, kiu'n mi iam vid'is. Vi eĉ ne pov'as donac'i afabl'a'n vort'o'n.”

“ Ho, ne !” respond'is la mal'jun'ul'o, tre surpriz'it'a.“ Neniam donac'as io'n. Kio'n vi don'os por la pup'o'j ?”

Al kelk'a'j person'o'j, tiu demand'o ebl'e pov'us ŝajn'i pur'a idiot'aĵ'o; sed, iom strang'e, Vanc ’ okaz'e re'memor'is ke, antaŭ kelk'a'j tag'o'j, kiam li turment'ad'is si'a'j'n frat'in'o'j'n, tiu'j'n dek'du model'o'j'n de konven'ec'o, kaj plen'ig'is ili'a'j'n blu'a'j'n okul'et'o'j'n per larm'o'j, for'pren'ant'e ili'a'j'n lud'il'o'j'n, li uz'is preciz'e tiu'j'n sam'a'j'n vort'o'j'n. Li iom klin'is la kap'o'n; tamen, decid'int'e montr'i sen'tim'a'n mien'o'n, li dir'is:“ Ne parol'u sen'senc'e ! Dir'u 24 al mi la voj'o'n al la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o ĉi tiu'n minut'o'n !”

Sed, li'a'surpriz'e, kie est'is star'int'a la strang'a mal'jun'ul'o, tie nur est'is rust'e nigr'a korv'o, tre ĉif'it'a kaj difekt'it'a, sed hav'ant'a rimark'ind'a'n par'o'n da ruĝ'e bril'ant'a'j okul'o'j.

25

ĈAPITRO VI


M(“Mi) i dev'as atent'ig'i vi'n,” sever'e dir'is la korv'o,“ ke, konsider'ant'e la fakt'o'n, ke neniu vi'n invit'is al ĉi tiu koncert'o, kaj ke vi ne hav'as bilet'o'n por rezerv'it'a sid'lok'o, ŝajn'us pli dec'e, se vi rest'us kviet'a, ne inter'romp'ant'e la koncert'o'n.”

“ Koncert'o'n !” ek'kri'is Vanc ’ konfuz'it'e.“ Ne est'as koncert'o !”

“ Sed est'os,” respond'is la bird'o, pli sever'e ol antaŭ'e.“ Mi mem est'as kant'ont'a. Unu'e, mi kant'os am'kant'o'n. Silent'u !”

Kaj, sen pli da prepar'ad'o, ĝi komenc'is, per terur'e raŭk'a kaj romp'it'a voĉ'o:

“ Snip- snap, frip- frap,
Bunga li, tiu ĉi kaĝ ’;

Ĝip- ĝap, nip- nap,

Tungati tinum, ĝi mi sap ’,
Don'u botel'o'n fromaĝ ’.”

“ Ho, fi !” kri'is la Princ'o,“ Vi ver'e dev'as sci'i, ke tio est'as sen'senc'aĵ'o ! Ĝi cert'e signif'as nenio'n.”

“ Kiel vi sci'as ?” demand'is la korv'o, rigard'eg'ant'e la Princ'o'n per ĝi'a bril'et'ant'a okul'o.“ Ĉu vi kompren'as la lingv'o'n de am'o ?”

“ Ne,” pli humil'e dir'is Vanc ’,“ mi dev'as konfes'i, ke ne; kvankam mi ĉiam aŭd'is, ke ĝi est'as tre vant'a.”

26

“ Parol'ant'e pri la lim'o'j de reg —” mal'atent'e komenc'is la korv'o; sed la Princ'o tuj inter'romp'is.

“ Neniu est'is parol'ant'a pri lim'o'j,” li akr'e dir'is;“ vi mem tio'n el'pens'is.”

“— no,” trankvil'e daŭr'ig'is la korv'o, tut'e ne atent'ant'e la inter'romp'o'n de la Princ'o, sed flank'e'n turn'ant'e la kap'o'n, kaj malic'e el'rigard'ant'e el unu okul'o,“ est'as tre util'e kon'i ili'n, kaj ekzist'as divers'a'j metod'o'j ili'n lern'i. Kelk'a'j person'o'j lern'as ili'n en lern'ej'o; tio est'as unu metod'o; kelk'a'j vojaĝ'as; tio est'as —”

Sed, antaŭ ol ĝi pov'is daŭr'ig'i la fraz'o'n, Vanc ’ ek'pren'is ŝton'o'n kaj ĝi'n ĵet'is al la bird'o. Terur'e blek'ant'e, la korv'o supr'e'n'flug'is en la aer'o'n, rond'ir'ant'e pli kaj pli supr'e'n, ĝis kiam ĝi mal'aper'is en la zenit'o.

“ Dek kontraŭ unu mi vet'as, ke tio est'is Bapt'o'patr'in'o mem,” mal'kontent'e murmur'is Vanc ’, re'pren'ant'e la skatol'o'n kaj ek'ir'ant'e laŭ la polv'a voj'o.

La tut'a'n ceter'a'n tag'o'n li marŝ'is, pli kaj pli lac'iĝ'ant'e, ĝis je la sun'sub'ir'o li al'ven'is al tre mal'jun'a vir'in'o, sid'ant'a apud grand'a arb'o, sur la bord'o de la river'o.

“ Hola !” kri'is Vanc ’, ne tro ĝentil'e. La velk'int'a mal'jun'ul'in'o rigard'is la river'o'n, la arb'o'n, la ĉiel'o'n, ĉio'n krom la polv'o'kovr'it'a Vanc ’.

“ Nu !” li dir'is ankoraŭ pli mal'ĝentil'e,“ kial vi ne respond'as kiam oni parol'as al vi ? Ĉu vi sci'as, kiu mi est'as ?”

La mal'jun'a vir'in'aĉ'o sulk'ig'is la frunt'o'n kaj lev'is la griz'a'j'n brov'o'j'n, ankoraŭ ne rigard'ant'e li'n.

27

“ Ne,” ŝi trankvil'e respond'is,“ mi opini'as, ke ne. Vi simil'as ŝu'polur'ist'o'n, hav'ant'e tiu'n skatol'o'n sur la ŝultr'o'j, sed ŝu'polur'ist'o pli ĝentil'e parol'us.”

Koler'a re'dir'o salt'is al la lip'o'j de la Princ'o, sed, antaŭ ol ĝi pov'is el'iĝ'i, terur'a son'o el la skatol'o subit'e frap'is li'a'j'n orel'o'j'n. Konstern'it'e li de'met'is la pup'dom'o'n, kaj ĝi'n mal'ferm'is, por el'trov'i, kio okaz'is al la famili'o.

Sur la plank'o, mez'e de la plej grand'a ĉambr'o en la pup'ej'o, est'is la tut'a kort'eg'an'ar'o, kun'ven'int'e ĉirkaŭ la mal'jun'a Reĝ'o, kiu est'is sven'int'a pro mal'sat'eg'o.

“ Li mort'mal'sat'is !” kri'is la Reĝ'in'o, per penetr'ant'a mal'ĝoj'a voĉ'et'o.

“ Mi mem mal'sat'eg'as !” blek'is la Ĉef'kancelier'o, per akr'a sed et'a kri'eg'o.

“ Ni ĉiu'j mal'sat'eg'as !” akr'e kri'is la tut'a kort'eg'an'ar'o, per voĉ'o'j pli- mal'pli aŭd'ebl'a'j.

“ Nu,” dir'is Vanc ’, vid'ant'e la sufer'o'j'n de la hom'et'o'j,“ mi dev'as dir'i, ke est'as tre'eg'e mal'afabl'a kondut'o, est'i mal'sat'eg'a'j. Ili ĉiam mal'sat'eg'as.”

“ Tre'eg'e !” eĥ'is la mal'jun'ul'in'o mok'rid'ant'e.

Tiel parol'ant'e, ŝi el'pren'is, el sub si'a sen'kolor'iĝ'int'a mantel'o, korb'o'n, en kiu est'is delikat'a'j blank'a'j kuk'o'j, frukt'o'j kaj miel'o. Tiu'j'n ŝi komenc'is manĝ'i, kun grand'a ĝu'ad'o, ŝajn'e tut'e ne pens'ant'a pri la Princ'o, nek pri li'a famili'o.

“ Ho, atent'u !” li kri'is,“ don'u al mi pec'o'n de tio ! Mi'a'j kort'eg'an'o'j du'on'e mort'as.”

28

“ Efektiv'e ?” ŝi respond'is, trankvil'e maĉ'ad'ant'e.

“ Jes !” bru'kri'is Vanc ’, van'e pen'ant'e io'n ek'pren'i el la plen'a korb'o,“ kaj mi dev'as hav'i kuk'o'n, per kiu nutr'i ili'n.”

La mal'jun'ul'in'o ne kontraŭ'star'is, sed simil'e al bird'o ŝi nur salt'flug'is al branĉ'o de arb'o, kie ŝi sid'is manĝ'ant'e tiel trankvil'e kiel antaŭ'e.

“ Efektiv'e !” kri'is la mal'feliĉ'a Vanc ’ surpriz'eg'it'e,“ ĉu vi ankaŭ est'as Bapt'o'patr'in'o ? Vi kapriol'as sam'manier'e.”

“ Ŝi est'as amik'in'o mi'a,” respond'is la mal'jun'ul'in'o.“ Krom tio, mi ĉio'n sci'as pri vi mem.”

Vanc ’ pov'is nur pet'eg'i kompat'o'n, kaj fin'e la strang'ul'in'o al'ĵet'is al li du'on'o'n da kuk'et'o.

“ Jen sufiĉ'e por vi'a famili'o.”

Vanc ’ proviz'is la et'ul'o'j'n, kaj post'e komenc'is humil'e pet'i kelk'e da pec'et'o'j por si mem.

“ Atend'u,” dir'is la vir'in'o, sur la branĉ'o super li'a kap'o,“ ĝis mi vid'os, kio est'as en la manĝ'aĵ'ej'o.”

Tre subit'e ŝi mal'aper'is, sed baldaŭ, en la flank'o de la arb'o'trunk'o, mal'ferm'iĝ'is fenestr'et'o, el kiu la sulk'plen'a mal'jun'a vizaĝ'o el'rigard'is.

“ Jen kelk'a'j sek'a'j pan'pec'o'j el la ŝrank'o,” ŝi dir'is.“ Vi pov'os hav'i ili'n. Mi opini'as, ke ili est'os sufiĉ'e bon'gust'a'j kun iom da miel'o.”

Tio'n dir'ant'e, ŝi propon'is du - tri ŝim'o'hav'a'j'n pan'pec'et'o'j'n, kiu'j'n Vanc ’ kiel ebl'e bon'humor'e akcept'is.

“ Kie est'as la miel'o ?” li demand'is, ĉagren'it'e rigard'ant'a la sek'a'j'n pec'et'o'j'n.

29

“ Ho, mi manĝ'os la miel'o'n, dum vi manĝ'os la pan'pec'o'j'n. Tio sen'dub'e est'os la plej bon'a plan'o.”

“ Mi opini'as ke vi est'as sufiĉ'e avar'a !” li koler'e kri'is.

Sed, ho ve ! Post tiu parol'o, la pan'o for'las'is li'a'j'n fingr'o'j'n, kaj aper'is en la man'o de la mal'jun'ul'in'o.

“ Ho, tre bon'e,” ŝi dir'is;“ tut'e laŭ vi'a elekt'o. Vi kompren'ebl'e ne est'as dev'ig'at'a ili'n ricev'i.”

La kompat'ind'a Vanc ’ apenaŭ ne plor'is pro ĉagren'o kaj mal'sat'o, kaj ĉi tiu last'a mal'feliĉ'aĵ'o tut'e romp'is li'a'n fier'o'n. Li tiel humil'e pet'is la pan'o'n, ke fin'e la strang'a mal'jun'a vir'in'aĉ'o pent'is, kaj ĝi'n re'don'is; kaj neniam est'is io pli bon'gust'a al li, ol tiu'j sek'a'j ŝim'o'hav'a'j pec'et'o'j da pan'o.

“ Vi pov'os tie dorm'i, kie vi est'as,” dir'is la mal'jun'ul'in'o, kiam li fin'is la manĝ'ad'o'n; kaj ŝi bru'ferm'is la fenestr'et'o'n, ne'ebl'ig'ant'e ke iu ajn sci'u, kie ĝi est'is aper'int'a.

“ Ho, flank'e'parol'ant'e,” ŝi kri'is post moment'o, el'puŝ'ant'e la kap'o'n tra la arb'o'ŝel'o, laŭ manier'o kiu ŝajn'is tre mal'oportun'a,“ pri tiu'j lim'o'j, vi memor'as, kaj pri la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o, mi ĵus est'is dir'ont'a,— sed, ne; post plu'a konsider'ad'o, tio est'as ne'grav'a.”

Kaj ŝi de'nov'e mal'aper'is, kaj ne est'is re'vid'at'a.

“ Mi dev'as dir'i,” murmur'is Princ'o Vanc ’ en si mem,“ ke strang'a'j afer'o'j ĉiam okaz'as al mi.” Kaj, kurb'e'kuŝ'ig'ant'e si'n sur la musk'o, li pro lac'ec'o dorm'is profund'e.

30

ĈAPITRO VII


L(La) a maten'a sun'o, bril'ant'e en la okul'o'j'n, vek'is li'n; kaj zorg'e serĉ'int'e por cert'iĝ'i, ke en tiu ĉi lok'o est'as nenio manĝ'ebl'a, Vanc ’ al'ŝultr'ig'is la skatol'o'n kaj marŝ'is laŭ'long'e de la river'bord'o. Est'is bel'eg'e hel'a maten'o; bird'o'j kant'ad'is, flor'o'j mal'ferm'iĝ'is al la lum'o kaj, se li ne sufer'us pro ĉiam pli'iĝ'ant'a mal'sat'o, la jun'a migr'ant'o pov'us tre ĝu'i la marŝ'ad'o'n. Tamen li baldaŭ far'iĝ'is tiel mal'sat'a, ke li pov'is pens'i pri nenio krom la manĝ'ad'o. Malgraŭ tio, li ir'ad'is ĝis la tag'mez'o, antaŭ kiam li trov'is io'n manĝ'ebl'a'n; tiam li ĝoj'eg'e ek'vid'is grand'a'n arb'o'n kovr'it'a'n per matur'a'j persik'o'j, tiel rond'a'j kaj ruĝ'a'j, kiel infan'et'a vang'o.

“ Jen festen'o !” li avid'e dir'is al si, de'met'ant'e la skatol'o'n, kaj prepar'ant'e si'n kolekt'i plen'ĉapel'o'n de la bon'gust'a'j frukt'o'j.

Subit'e li fal'et'is super io, kaj mal'supr'e'n rigard'ant'e li vid'is vir'o'n kuŝ'ant'a'n sur la herb'o, ten'ant'a'n ferm'it'a'j la okul'o'j'n kaj la buŝ'o'n mal'ferm'it'a.

“ Hola !” ek'kri'is la Princ'o.“ Kiu est'as vi ? Ĉu vi dorm'as, aŭ mal'dorm'as ?”

“ Mal'dorm'as,” respond'is la vir'o sen mov'o.

“ Kial do vi ne lev'iĝ'as ?” demand'is Vanc ’.“ Ĉu vi est'as mal'san'a ?”

31

“ Ne,” mal'long'e respond'is la vir'o.

Kaj li ja ŝajn'is tiel fortik'a hom'o, kiel oni pov'us ia'foj'e renkont'i.

“ Kio'n do vi far'as ?” demand'is la Princ'o, kiu tut'e perd'is la pacienc'o'n kaj opini'is, ke la ali'a dev'us almenaŭ mal'ferm'i la okul'o'j'n, por vid'i, kiu al li parol'as.

“ Atend'as,” dir'is la vir'o, fin'e mal'ferm'ant'e la okul'o'j'n.

“ Atend'as kio'n ?”

“ Ke persik'o en'fal'u en la buŝ'o'n.”

“ Unu kuŝ'as apud la vang'o,” dir'is Vanc ’,“ kaj ali'a fal'is preciz'e en vi'a'n man'o'n.”

“ Sed mi dezir'as ke ĝi fal'u en la buŝ'o'n,” el'ĝem'is la kuŝ'ant'a vir'o.“ Mi est'as tiel terur'e mal'sat'a !”

“ Tiel terur'e mal'labor'em'a, vi vol'as dir'i,” ek'kri'is Vanc ’, tut'e perd'int'e la pacienc'o'n; kaj li komenc'is manĝ'i la bon'eg'a'j'n frukt'o'j'n.“ Vi cert'e est'as la plej mal'labor'em'a hom'o en la mond'o.”

“ Se vi opini'as tio'n,” est'is la mal'rapid'a respond'o,“ vi dev'us vid'i mi'a'n kuz'o'n Lot'o, kiu loĝ'as mal'supr'e apud la river'o, unu mejl'o'n mal'proksim'e laŭ rekt'a lini'o.”

“ Li ja dev'as est'i tre mal'labor'em'a, se li super'as vi'n,” dir'is la Princ'o, de'nov'e sur'ŝultr'ig'ant'e la skatol'o'n.“ Ĉu vi sci'as, kie loĝ'as la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o ?”

“ Mi sci'as,” respond'is la vir'o,“ sed mi est'as tro mal'labor'em'a por sci'ig'i.”

“ La sci'ig'o ne okup'us pli da temp'o, ol la dir'o, ke vi ne pov'as sci'ig'i,” koler'e ek'kri'is Vanc ’.

32

“ Ebl'e ne,” est'is la trankvil'a respond'o;“ sed, se mi sci'ig'us, tio est'us io'n far'i , kaj mi neniam far'as io'n.”

Nenio'n plu dir'ant'e, la Princ'o ek'ir'is laŭ la voj'o. Li eĉ ne rest'is por met'i persik'o'n en la mal'ferm'it'a'n buŝ'o'n de la mal'labor'em'ul'o, kio'n li unu'e iom pri'pens'is.

Li ir'ad'is sufiĉ'a'n temp'o'n laŭ'long'e de la river'o, kaj preskaŭ forges'is kio'n la mal'labor'em'a vir'o dir'is pri la kuz'o, kiam li subit'e ek'vid'is pend'ant'a'n de arb'o io'n, pri kio li konstern'it'e unu'e supoz'is, ke ĝi est'as kadavr'o de rab'ist'o. Al'proksim'iĝ'ant'e li tamen trov'is, ke la korp'o viv'as, kaj est'as pend'ig'it'a per rimen'o, kiu ĉirkaŭ'as la korp'o'n sub la brak'o'j. Ŝajn'e la pend'ad'o neniel ĝen'is la vir'o'n, kiu aspekt'is tut'e trankvil'a kaj seren'a. Ali'a vir'o star'is sur renvers'it'a sitel'o, kaj blov'is per blov'il'o en la buŝ'o'n de la pend'ig'it'o.

“ Kio'n vi far'as ?” sci'vol'em'e demand'is Vanc ’, halt'ant'e apud  li.

“ Nu,” respond'is la blov'ant'o,“ tiu ĉi hom'o est'as tro mal'labor'em'a por star'i, pro tio ni dev'is li'n pend'ig'i; kaj li est'as tro mal'labor'em'a por spir'i por si mem, tial li ĉiu'tag'e pag'as al mi kvar penc'o'j'n, por ke mi spir'ig'u li'n per la blov'il'o.”

“ Mi vid'is supr'e, apud la river'o, vir'o'n kiu est'is tro mal'labor'em'a por manĝ'i,” dir'is Vanc ’.“ Mi opini'is ke li est'as sufiĉ'e sen'taŭg'a, sed cert'e ĉi tiu est'as la plej mal'labor'em'a hom'o viv'ant'a.”

“ Se vi opini'as tio'n,” respond'is la blov'ant'o,“ vi dev'us vid'i li'a'n kuz'o'n Gobo, kiu loĝ'as unu mejl'o'n pli mal'supr'e, rekt'a'lini'e laŭ'long'e de la river'o.”

33

Je tiu moment'o, Vanc ’ ek'pens'is, ke la mal'lum'o est'as proksim'a, kaj li de'nov'e ek'voj'ir'is. La vir'o, kiu hav'is la blov'il'o'n, salt'et'is de la sitel'o kaj avid'e post'kur'is. Li hav'is naiv'a'n mien'o'n kun grand'a ran'simil'a buŝ'o.

“ La tut'a famili'o ĝi'n hav'as,” li raŭk'e flustr'is al la Princ'o.

“ Hav'as kio'n ?”

“ Mal'labor'em'ec'o'n. Atend'u ĝis vi vid'os Gobon !”

Sed li tiam rimark'is, ke Lot'o far'iĝ'as purpur'a je la vizaĝ'o kaj mal'fort'a, pro mank'o de spir'aĵ'o; li do rapid'e re'kur'is al la sitel'o, kaj de'nov'e komenc'is energi'e blov'i por la ĉiu'tag'a kvar'penc'o.

“ Flank'e'dir'ant'e,” demand'is Vanc ’, halt'ant'e,“ ĉu vi sci'as kie loĝ'as la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o ?”

“ Li sci'as,” respond'is la blov'ant'o,“ sed vi ne pov'as ven'ig'i el li la sci'ig'o'n. Li est'as tro mal'labor'em'a por parol'i; tial est'as sen'util'e vi'n ĝen'i pro tio.”

Ek'ĝem'ant'e pro lac'ec'o kaj enu'o, la reĝ'a voj'ir'ant'o si'n turn'is kaj daŭr'ig'is si'a'n marŝ'ad'o'n. Je la krepusk'o li ating'is mal'grand'a'n vilaĝ'o'n, pli'ver'e grup'o'n de kaduk'a'j dom'et'o'j, kaj tuj frap'ont'e sur la pord'o de unu el ili, por pet'i rifuĝ'ej'o'n, li vid'is procesi'o'n ven'ant'a'n trans la kamp'o'j. Est'is ar'o da vir'o'j kun flagr'ant'a'j torĉ'o'j, kelk'a'j kun pioĉ'o'j kaj fos'il'o'j, kaj en la mez'o si'n montr'is port'il'o, sur kiu kuŝ'is vir'o kun la okul'o'j larĝ'e mal'ferm'it'a'j kaj fiks'e rigard'ant'a'j antaŭ'e'n.

“ Kio est'as ĉio ĉi ?” demand'is la Princ'o al vir'o, kiu ŝajn'is posed'i ia'n aŭtoritat'o'n inter la kun'ul'ar'o.

34

“ Ni est'as en'ter'ig'ont'a'j Gobon,” respond'is la vir'o.

“ Sed li ankoraŭ ne est'as sen'viv'a,” ek'kri'is Vanc ’, tre konstern'it'a.

“ Est'as ver'e,” dir'is la vir'o per ordinar'a voĉ'o,“ sed li ne dezir'as viv'i. Mi sci'as, ĉar dek jar'o'j'n li dung'is mi'n por pens'i anstataŭ li. Nun tio ted'as mi'n, kaj mi tial opini'as, ke est'us pli bon'e li'n en'ter'ig'i; kaj tio kompren'ebl'e est'as sam'e, kvazaŭ li mem tio'n opini'us.”

“ Nu,” dir'is Vanc ’, kiu komenc'is tre konfuz'iĝ'i pro la strang'ul'o'j, kiu'j'n li renkont'is,“ se li ne mal'konsent'as, mi ne sci'as kial mi dev'us mal'trankvil'iĝ'i. Sed ebl'e, antaŭ kiam li est'os en'ter'ig'it'a, li pov'os dir'i al mi, kie mi trov'os la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n.”

“ Li ne si'n ĝen'os por re'memor'i,” respond'is la vir'o,“ kaj mi cert'e ne plu memor'os por  li.”

“ Nu,” est'is la pens'o, per kiu la mal'bon'ŝanc'a Vanc ’ si'n konsol'is,“ tamen iom valor'as, vid'i la plej mal'labor'em'a'n hom'o'n sur la ter'o.”

35

ĈAPITRO VIII


L(Li) i trov'is mal'plen'a'n kaban'o'n, en kiu est'is iom da ŝim'a pajl'o; kaj tie li pas'ig'is la nokt'o'n, kaj dorm'is tiel profund'e, kvazaŭ li kuŝ'us sur la propr'a princ'a lit'o lanug'a en la hejm'a palac'o. Li'a maten'manĝ'o est'is almoz'pet'it'a ĉe la pord'o de unu el la dom'et'o'j en la vilaĝ'o; kaj la tut'a'n tag'o'n li sekv'is la river'o'n, ĝis li ven'is, preskaŭ vesper'e, al la griz'a mar'bord'o kaj al la kaban'o'j de la fiŝ'kapt'ist'o'j.

“ Kia'n nom'o'n hav'as la river'o, kiu'n mi sekv'ad'is ?” li demand'is al mal'jun'a sulk'plen'a fiŝ'kapt'ist'o, kiu flik'is si'a'n ret'o'n en la lum'o de la sub'ir'ant'a sun'o.

“ Ĝi est'as nom'it'a Lab'o,” respond'is la mal'jun'ul'o.“ Ĝi est'as la orient'a lim'o de gajlando, kaj la mar'bord'o est'as la nord'a.”

“ Ho, pest'o al la lim'o'j !” ek'kri'is Vanc ’.“ Mi mal'am'as ili'n. Ĉu vi pov'as don'i al mi manĝ'aĵ'o'n ?”

“ Ni est'as mal'riĉ'ul'o'j,” dir'is la mal'jun'ul'o,“ tamen mi supoz'as, ke ni pov'os don'i al vi pec'et'o'n, se vi pag'os.”

“ Pag'os ?” kri'is Vanc ’, mir'ig'it'e.“ Ĉu vi sci'as, kiu mi est'as ?”

“ Ne preciz'e,” dir'is la fiŝ'kapt'ist'o,“ sed, pro vi'a ŝajn'o, kaj pro la skatol'o, mi supoz'as, ke vi est'as migr'ant'a amuz'ist'o. Kio'n vi hav'as en la skatol'o ?”

36

“ Mi'a'n famili'o'n,” sen'pri'pens'e respond'is Vanc ’.“ Ĉu vi sci'as, kie loĝ'as la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o ?”

“ Ne preciz'e,” re'dir'is la ali'a;“ sed mi opini'as, ke ia'lok'e laŭ'bord'e. Kia'n famili'o'n vi hav'as ? Feliĉ'a'n famili'o'n ?”

“ Mi cert'e esper'as, ke ili est'as feliĉ'a'j,” est'is la respond'o.“ Mi sci'as, ke mi mem ne est'as tia. Ebl'e ili pli ĝu'as est'i port'at'a'j, ol mi ĝu'as port'i ili'n.”

“ Kio'n ili pov'as far'i ?” persist'e demand'is la fiŝ'kapt'ist'o.“ Ĉu ili pov'as danc'i, kaj manĝ'i bulk'o'j'n, kiel urs'o, ĉu ili batal'et'as kaj bat'as unu la ali'a'n, simil'e al pulĉinel'a lud'o ?”

“ Ili far'as nenio'n tia'n,” koler'e komenc'is Vanc ’.“ Ĝi tut'e ne est'as spektakl'o. Ĝi est'as —”

Tiam, re'memor'ant'e ke, se li est'us mal'ĝentil'a al la fiŝ'kapt'ist'o, cert'e est'us ne'ebl'e ricev'i vesper'manĝ'o'n, li far'iĝ'is pli ĝentil'a, kaj fin'e dir'is:

“ Ili est'as — mi vol'as dir'i, ili ŝajn'ig'as si'n ge'reĝ'o'j kaj ili'a kort'eg'an'ar'o.”

“ Ver'e,” kri'is la fiŝ'kapt'ist'o,“ tio ja est'as ekster'ordinar'a vid'ind'aĵ'o. Mi neniam vid'is tia'n. En'ir'u kaj manĝ'u, kaj ni post'e el'pren'os la pup'o'j'n.”

Ilustraĵo

Dir'int'e tio'n, li en'ir'is la dom'et'o'n, kaj dir'is, ke la Princ'o li'n sekv'u. Ĝi est'is tre mal'bon'ŝajn'a dom'et'o, hav'ant'a krud'a'j'n mur'o'j'n, en kiu'j la fend'o'j est'is ŝtop'it'a'j per alg'o'j, por ne en'las'i la vent'o'n. Mal'grand'a fajr'o brul'is sur ar'o da plat'a'j ŝton'o'j, kiu'j serv'is anstataŭ kamen'o. La edz'in'o de la fiŝ'kapt'ist'o, mal'jun'a kaj sufiĉ'e kurb'iĝ'int'a pro reŭmat'ism'o, ĉirkaŭ'e lam'et'is, prepar'ant'e 39 la vesper'manĝ'o'n, kiu, kiel ŝi dir'is, preskaŭ est'as pret'a. Kiam ĝi est'is tut'e pret'a, ili ek'sid'is; kvankam la kompat'ind'a Princ'o, malgraŭ si'a mal'sat'o, ne pov'is facil'e en'glut'i la sek'a'n haring'o'n, la mal'delikat'a'j'n aven'bulk'o'j'n, kaj la mal'freŝ'a'n akv'o'n, el kiu'j konsist'is la manĝ'aĵ'o'j.

Post kiam li fin'is la manĝ'o'n,— kiu ne okup'is long'a'n temp'o'n, kiel oni pov'as supoz'i,— li star'ig'is la skatol'o'n sur la tabl'o'n kaj ĝi'n mal'ferm'is.

“ Unu'e,” li dir'is,“ ni don'u al ili iom da nutr'aĵ'o, kaj vi vid'os, kiel bel'e ili ŝajn'ig'os manĝ'i kaj trink'i.”

Tamen, se la nutr'aĵ'o est'is mal'delikat'a por Vanc ’, vi pov'as imag'i, ke ĝi est'is mult'e tro krud'a por la dent'o'j de la et'ul'o'j, kiu'j ne pov'is manĝ'i eĉ pec'et'o'n. Pro tio, ili tord'et'is la man'o'j'n, kaj plor'is en la poŝ'tuk'et'o'j'n; kaj la Reĝ'o eĉ frap'et'is la orel'o'n de la Ĉef'kancelier'o, tiel ĉagren'it'a li est'is, ne pov'ant'e manĝ'ad'i.

Ĉio ĉi mult'e amuz'is la ge'mastr'o'j'n, kiu'j supoz'is, ke la tut'a okaz'aĵ'o nur est'as lud'o, kaj ili ne permes'is, ke Vanc ’ ferm'u la skatol'o'n, ĝis la mal'lum'o tut'e kaŝ'is la kvazaŭ'pup'o'j'n.

Dum la nokt'o, kiam Vanc ’ kuŝ'is sur la mal'mol'a argil'a plank'o de la dom'et'o, van'e pen'ant'e dorm'i, li sub'aŭd'is la ge'edz'o'j'n mal'laŭt'e kun'parol'ant'a'j.

“ Mi sci'ig'as al vi, edz'in'o,” la mal'jun'ul'o est'is dir'ant'a,“ ke mi cert'e ĝi'n far'os; tio do est'u la fin'o de la afer'o. Mi dir'as, ke mi hav'os la teatr'et'o'n kiel mi'a'n propr'aĵ'o'n. Mi pov'us akir'i pli da mon'o per la pup'o'j, 40 unu tag'o'n dum foir'o, ol mi ricev'as ĉi tie tut'a'n jar'o'n fiŝ'kapt'ant'e.”

“ Sed la knab'o,” mal'trankvil'e demand'is la mal'jun'ul'in'o,—“ vi ne sufer'ig'os la knab'o'n, ĉu ver'e, edz'o ?”

“ Sufer'ig'os li'n ? Ne,” respond'is la fiŝ'kapt'ist'o,“ mi ne sufer'ig'os li'n. Mi vend'os li'n, kiel mar'ist'o'n, al la ŝip'o naĝ'ant'a en la haven'o; kaj post'e mi pren'os la spektakl'o'n, kaj ĉirkaŭ'vag'ad'os, gajn'ant'e mon'o'n.”

Oni pov'as imag'i, ke Vanc ’ tio'n aŭd'int'e tim'trem'is pro la pens'o, ke la famili'o est'as ŝtel'ot'a, kaj ke li mem est'as vend'ot'a kiel mar'ist'o. Tamen li tre kviet'e kuŝ'ad'is, ĝis laŭt'a ronk'ad'o montr'is ke la ge'edz'o'j dorm'as; tiam li sen'bru'e lev'iĝ'is, kaj trov'int'e si'a'n alt'valor'a'n skatol'o'n, li al'ŝultr'ig'is la ŝarĝ'o'n, kviet'e ŝtel'ir'is el la dom'et'o, kaj, spit'e la mal'lum'ec'o, rapid'is kiel ebl'e tre mal'proksim'e las'ant'e post si la malic'a'n fiŝ'kapt'ist'o'n kaj li'a'n kaban'o'n.

Je la tag'iĝ'o, li renkont'is vir'o'n ŝov'ant'a'n si'a'n boat'o'n for de la bord'o, kaj demand'is al li, kie'n konduk'os li'n la laŭ'bord'a voj'o.

“ Tio'n ’ ni'u ne pov'as sci'ig'i vi'n,” dir'is la vir'o, aranĝ'ant'e la rem'il'o'j'n,“ ĉar ’ ni'u ne sci'as preciz'e. Sed mi konsil'as, ke vi prov'u ĝi'n, ĉar ĝi tiel kred'ebl'e konduk'os ie'n, kiel ’ ni'e'n.”

Tiu konsil'o ne'mult'e valor'is al la Princ'o; tamen li 41 sent'is si'n dev'ig'at'a ĝi'n sekv'i, ĉar li ne kuraĝ'is re'ir'i; li tial marŝ'ad'is antaŭ'e'n, kvankam la sun'o star'is alt'e, kaj la skatol'o est'is pez'a, kaj en ĝi la kort'eg'an'o'j zum'is, simil'e al ar'o da koler'a'j abel'o'j, ĉar ili dev'is tiel long'a'temp'e est'i sen manĝ'o.

42

ĈAPITRO IX


Ĉ(Ĉirkaŭ) irkaŭ la tag'mez'o al la Princ'o al'iĝ'is meduz'o, kiu montr'is gaj'a'n kaj feliĉ'a'n karakter'o'n, kaj insist'e kun'ig'is si'n kun Vanc ’ kaj li'n akompan'is. La knab'o opini'is ke li jam hav'as tiom da person'o'j, kiom li pov'as pri'zorg'i, kaj li klar'e dir'is tio'n al la kre'it'aĵ'o.

“ Krom tio,” li fin'is tre mal'afabl'e, ĉar li'a pacienc'o est'is efektiv'e el'ĉerp'it'a,“ ver'dir'e, vi tiel plaŭd'ir'as, ke vi far'as mi'n nerv'a.”

“ Knab'o'j ne dev'us posed'i nerv'o'j'n !” trankvil'e dir'is la meduz'o.“ Kompren'ebl'e, se mi ne hav'as krur'o'j'n, mi ne pov'as pied'ir'i; kaj, se mi ne pov'as pied'ir'i, mi dev'as plaŭd'ir'i. Tio est'as klar'a, eĉ al vi, mi supoz'as.”

Princ'o Vanc ’ est'is tro koler'a por respond'i; tial la par'o kun'ir'ad'is sen son'o, krom la lac'a'j paŝ'o'j de la knab'o, kaj la bru'a plaŭd'ad'o de la meduz'o, sur la mal'sek'et'a sabl'ar'o de la mar'bord'o. Preskaŭ je la sun'sub'ir'o, ili ating'is larĝ'a'n kamp'o'n, kie ia matur'a gren'o ŝajn'e veget'ad'is, kaj tra kiu flu'is kristal'klar'a river'et'o, ombr'at'a per arb'o'j.

Al tiu kamp'o la lac'a Princ'o ĝoj'e si'n turn'is, kaj antaŭ ĉio mal'ferm'is la skatol'o'n, preskaŭ tim'ant'e ke li trov'os la kompat'ind'a'j'n kort'eg'an'o'j'n tut'e mort'int'a'j 43 pro la kruel'a mal'sat'o. Sen'viv'a'j ili ankoraŭ ne est'is, sed ili kuŝ'is mal'fort'a'j kaj pal'a'j, kaj ŝajn'is ke tre mal'mult'e da fort'o al ili rest'is. Por ili la Princ'o rapid'e plen'ig'is kelk'e da glan'ing'o'j el la klar'a, mal'varm'a river'et'o, kaj post'e, ek'pren'ant'e unu el la long'a'j gren'spik'o'j, kiu'j est'is mult'nombr'a'j, li romp'is ĝi'n kiel ebl'e plej rapid'e.

“ Krud'a tritik'o,” li dir'is,“ kompren'ebl'e ne est'as bon'gust'a; tamen ĝi almenaŭ mal'help'os la malsat —”

Surpriz'it'e li halt'is, kaj tio ne est'as mir'ind'a; ĉar, anstataŭ la atend'it'a gren'o, la spik'o est'is plen'a de grand'a'j ĉokolad'a'j bombon'o'j, ĉiu'j plej bon'gust'a'j; kiel la Princ'o, prov'ant'e unu el ili, konstat'is. Mir'e'frap'it'a li mal'ferm'is ali'a'n spik'o'n, kaj el ĝi el'fal'is citron'a'j suker'aĵ'o'j; migdal'o'j plen'ig'is tri'a'n, kaj kvar'a en'hav'is suker'it'a'j'n daktil'o'j'n. Unu'vort'e, la tut'a mir'ind'a kamp'o est'is plen'a de suker'aĵ'o'j: kokos'a'j kuk'o'j kaj makaron'o'j; krem'fig'o'j, alte'o'j kaj gum'bombon'o'j; migdal'past'aĵ'o, nuks'a kand'o, suker'it'a'j sem'aĵ'o'j kaj glaci'um'a'j frukt'o'j; ver'dir'e, oni ne pov'as eĉ rev'i pri ia dolĉ'eg'a suker'aĵ'o, kiu ne est'is trov'at'a, freŝ'a kaj sufiĉ'eg'a, en tiu ĉarm'a kamp'o.

Tre rapid'e la Princ'o met'is kelk'e da bel'a'j bombon'o'j sur la tabl'o'n en la pup'dom'o. La Reĝ'o, tro mal'sat'a por zorg'i pri ĝentil'a kondut'o, tranĉ'is per si'a glav'o, kaj ge'sinjor'o'j ek'kapt'is la de'tranĉ'aĵ'o'j'n per la man'o'j, kaj manĝ'is kiel mal'sat'eg'ul'o'j. Unu vin'bombon'o proviz'is al ili bon'eg'a'n trink'aĵ'o'n, kaj tia'manier'e la kort'eg'an'o'j festen'is tiel gaj'e, ke oni vid'ant'e ili'n mult'e ĝoj'us.

44

Vi pov'as est'i cert'a, ke Vanc ’, liver'int'e nutr'aĵ'o'n al la famili'o, ne okup'is long'a'n temp'o'n proviz'ant'e al si mem; kaj sen'ŝel'ig'int'e grand'a'n ar'o'n da bombon'o'j, li ek'sid'is por trankvil'e ĝu'i ili'n, kiam li ĉagren'at'e aŭd'is apud si la mal'ŝat'at'a'n voĉ'o'n de la meduz'o.

“ Unu'e nutr'u mi'n !” kri'is la kre'it'aĵ'o;“ mi ne hav'as man'o'j'n por kolekt'i bombon'o'j'n por mi mem. Unu'e nutr'u mi'n ! Ankaŭ mi mal'sat'as !”

Kompat'ind'a Princ'o Vanc ’! Li ja est'is lac'a kaj varm'a kaj mal'sat'a, kaj li tut'e perd'is la pacienc'o'n.

“ Ir'u do, kaj manĝ'u sen man'o'j !” li koler'e kri'is; kaj, ek'pren'ant'e la sen'muskol'a'n aĵ'o'n, li ne'konsider'e for'ĵet'is ĝi'n inter la trunk'et'o'j'n en la gren'kamp'o.

Tamen li apenaŭ ek'spir'is liber'e, kaj ĵus en'met'is la dent'o'j'n en bon'eg'a'n pec'et'o'n da migdal'a suker'aĵ'o, kiam re'ven'is la meduz'o, tut'e sen'difekt'a kaj tiel gaj'a kiel antaŭ'e.

“ Nu, kial vi bezon'us ag'i tia'manier'e ?” demand'is la kre'it'aĵ'o;“ tio ne pov'as amuz'i vi'n, kaj ĝi ne difekt'as mi'n. Mi cert'e re'ven'os, tiel oft'e kiel vi mi'n for'ĵet'os; tial vi vid'as ke tio tut'e ne util'as; kaj, se ĝi ne util'as, ĝi cert'e ne est'as util'a. Mi supoz'as, ke vi mem pov'as vid'i tio'n. Nutr'u mi'n !”

“ Mi ne vid'as ia'n rimed'o'n vi'n nutr'i,” respond'is la Princ'o, hav'ant'e plen'buŝ'o'n da suker'it'a abrikot'o;“ vi cert'e ne hav'as buŝ'o'n.”

“ Tio ŝajn'as ver'a,” afabl'e respond'is la ali'a;“ sed nur met'u mol'a'n bombon'o'n sur mi'a'n dors'o'n, kaj rimark'u tio'n, kio okaz'os.”

45

La Princ'o obe'is, kaj hav'is la plezur'o'n vid'i, ke grand'a oranĝ'bombon'o laŭ'grad'e mal'aper'is, dum la meduz'o mal'rapid'e en'sorb'is ĝi'n.

La unu'a'n foj'o'n dum si'a tut'a viv'ad'o, la Princ'o est'is manĝ'int'a tiom da suker'aĵ'o'j, kiom li vol'is, kaj ĵus trink'is iom da akv'o el la klar'a mal'varm'a river'et'o, kiam li aŭd'is voĉ'o'n simil'a'n al la tondr'o re'son'ant'a inter la mont'o'j.

“ Kiu est'as tiu,” ĝi kri'is,“ en mi'a bombon'kamp'o, mi'a'j'n bombon'o'j'n ŝtel'ant'a ?”

La kor'o de Vanc ’ laŭt'e frap'is kontraŭ la rip'o'j, kiam li lev'is la okul'o'j'n kaj vid'is vid'aĵ'o'n, kiu pov'us eĉ kaŭz'i, ke reĝ'o kaj li'a arme'o ŝancel'iĝ'u en la ŝu'o'j; des pli mult'e pov'us tim'i kompat'ind'a princ'et'o, dev'ig'at'a zorg'i pri kort'eg'an'ar'o, kaj nur hav'ant'a meduz'o'n kiel help'ant'o'n !

46

ĈAPITRO X


L(La) a vid'aĵ'o, kio la Princ'o'n tiel tim'ig'is, est'is terur'a gigant'o, cert'e tiel alt'kresk'a kiel la plej alt'a tur'o kiu'n oni iam vid'is, hav'ant'e en la frunt'o tri grand'a'j'n mal'bel'eg'a'j'n okul'o'j'n, ruĝ'a'n, blank'a'n kaj blu'a'n, kaj montr'ant'e buŝ'eg'o'n simil'a'n al mal'lum'a kavern'o en mont'flank'o.

Antaŭ ol Vanc ’ ver'e sci'is kio okaz'as, li trov'is si'n ek'kapt'it'a kaj star'ant'a sur la man'eg'o de la gigant'o, kvazaŭ sur tabl'o.

“ Mi pet'as,” li dir'is, parol'ant'e tre rapid'e, ĉar li est'is tiel eg'e tim'ig'at'a,—“ mi pet'as, nur mal'mult'a'j'n ni for'pren'is, ĉar ni preskaŭ mort'mal'sat'is; ni ne sci'is, ke ili aparten'as al vi, kaj ni ne intenc'is ia'n mal'bon'o'n. Bon'vol'u, ho, bon'vol'u permes'i, ke ni for'ir'u unu'foj'e por ĉiam, kaj ni promes'os ke ni neniam, neniam plu re'ven'os.”

“ Ho, ho !” ek'kri'is la gigant'o rid'eg'ant'e,“ For'ir'u ? Ĉu ver'e ? Ne tiel rapid'e, hom'et'o ! Mi ŝat'as tia'j'n et'ul'o'j'n kia vi est'as.”

Ilustraĵo

La kompat'ind'a Princ'o sen'fort'e ĉirkaŭ'salt'et'is sur la vast'a man'plat'o de la gigant'o, sed nenio'n pov'is far'i por si'n help'i; kaj li dev'is star'i rigard'ant'e dum la grand'eg'ul'o, per la ali'a man'o, ek'pren'is kaj iom sku'is 49 la skatol'o'n, kaŭz'ant'e ke la hom'et'o'j konfuz'e ĉirkaŭ'fal'et'is, ricev'ant'a'j de la tabl'o'j kaj seĝ'o'j mult'e da frap'et'o'j.

“ Ĉi tiu'j tre amuz'os mi'a'n edz'in'o'n,” dir'is la gigant'o, hejm'e'n ek'paŝ'eg'ant'e.“ Mi ne mir'us se ŝi vi'n konfit'us per brun'a suker'o. Mi ĝu'as tia'spec'a'j'n frand'aĵ'o'j'n, kaj de long'a'temp'e mi ne trov'is tia'j'n.”

Aŭd'ant'e ĉi tio'n, la kompat'ind'a Vanc ’, kiel oni pov'as supoz'i, tut'e mal'san'iĝ'is pro tim'o; sed ne vid'ant'e ia'n voj'o'n por for'kur'i, li ferm'is la buŝ'o'n kaj vigl'e ĉirkaŭ'rigard'is ĝis, post iom da temp'o, ili ating'is la kastel'o'n de la gigant'o. Ĝi est'is vast'a griz'a konstru'aĵ'o, hav'ant'a fer'barit'a'j'n fenestr'o'j'n, kaj ĉe la pord'eg'o tri hund'o'j'n, tiel grand'eg'a'j'n kaj tiel mal'bel'eg'a'j'n ke, nur aŭd'ant'e pri ili, oni tim'trem'us; tial mi nenio'n rakont'os pri ili. Kvankam ili aspekt'is terur'eg'e, ili tim'is la gigant'o'n; kaj, je li'a ordon'o, ili tre humil'e kuŝ'iĝ'is, kaj eĉ ne sub'boj'is kiam li preter'paŝ'eg'is trans la kort'o kaj en la ĉambr'eg'o'n de la kastel'o.

“ Edz'in'o !” kri'is la grand'eg'ul'o al vir'in'o, kiu star'is si'n admir'ant'e antaŭ grand'a spegul'o ĉe la fund'o de la ĉambr'o.“ Edz'in'o, ven'u vi ĉi tie'n kaj vid'u kio'n mi trov'is.”

“ Kio'n vi trov'is ?” ŝi demand'is, ne turn'ant'e si'n for de la spegul'o.“ Ĉu ĝi est'as io per kio oni pov'os si'n vest'i ?”

“ Stult'ul'in'o !” kri'eg'is la gigant'o.“ Ĉu vi ne pov'as pens'i pri io krom vest'ad'o, sinjor'in'o ? Ne, ĝi est'as 50 mult'e pli bon'a ol io, per kio sin'vest'i; ĝi est'as io manĝ'ebl'a. Rapid'u, sur'met'u la pot'o'n.”

Aŭd'int'e tio'n, la kompat'ind'a Princ'o tut'e perd'is la esper'o'n, kaj li pens'is ke li'a fin'o jam al'ven'is. Sed la edz'in'o emfaz'e anonc'is, ke est'as mult'e tro mal'fru'e por kuir'i io'n nov'a'n por la vesper'manĝ'o, kaj ke la edz'o atend'u ĝis la maten'o.

“ Kio do est'as por manĝ'i ?” mal'kontent'e demand'is la gigant'o, ĉar li ver'e sopir'is al la freŝ'a bol'et'aĵ'o, kiu'n li est'us far'int'a el la Princ'o.

“ Nu,” respond'is la gigant'in'o,“ est'as la mar'serpent'a pasteĉ'o, kiu'n mi re'varm'ig'is, kaj mi mal'ferm'is uj'o'n da elefant'kap'o'j kiel al'manĝ'aĵ'o.”

“ Do rapid'u por al'port'i ĝi'n,” grumbl'eg'is la gigant'o,“ aŭ ne'kuir'it'a'n mi en'glut'os tiu'n ĉi knab'o'n en unu sekund'o.”

Pro tio la gigant'edz'in'o, kiu est'is neniel mal'bon'kor'a vir'in'o, malgraŭ ke ŝi tro ĝu'is bel'vest'i si'n, kaj est'is iom fier'a pri si'a bel'ec'o ( oni dev'as konfes'i, ke est'is mult'o pri kiu est'i fier'a, ĉar ŝi est'is tiel alt'a kiel tur'o !), ŝov'is Vancon en angul'o'n, por li'n kaŝ'i for de la edz'o; kaj en la angul'o Vanc ’ est'is kontent'a rest'i kaŝ'it'a, dum la gigant'o for'glut'is grand'eg'a'n vesper'manĝ'o'n, kaj trink'is tut'a'n barel'o'n da bier'o, kiu'n la edz'in'o el'pren'is el vast'a tin'eg'o en angul'o de la ĉambr'o.

Fin'int'e si'a'n manĝ'ad'o'n kaj trink'ad'o'n, la grand'eg'ul'o ordon'is al la edz'in'o, ke ŝi zorg'u pri la knab'o, por ke li est'u en sen'risk'a lok'o konserv'at'a dum la nokt'o; post'e, ek'pren'ant'e kandel'o'n tiel long'a'n kiel 51 fazeol'stang'o, li mult'pez'e fal'et'ant'e for'ir'is en la lit'eg'o'n. La edz'in'o, kiu est'is sid'int'a apud la fajr'o, nun lev'iĝ'is kaj invit'is la Princ'o'n, ke li ven'u kaj part'o'pren'u en la manĝ'ad'o.

“ Bel'a knab'et'o vi est'as,” ŝi dir'is,“ kaj tiu punc'a'velur'a jak'o cert'e est'is bel'eg'a, antaŭ kiam ĝi tiom mal'pur'iĝ'is. Ven'u, manĝ'u pec'o'n da pasteĉ'o, kaj trink'u iom da bier'o; morgaŭ vi dev'os est'i bon'stat'a. Se vi dev'os est'i bol'et'at'a, vi cert'e pli'vol'os est'i bon'gust'a bol'et'aĵ'o, ol mal'bon'gust'a.”

“ Mi ne est'as tiel cert'a pri tio,” mal'gaj'e respond'is Vanc ’.“ Se mi dev'os est'i kuir'at'a, vol'e ne'vol'e, mi opini'as ke mi prefer'os est'i special'e mal'bon'gust'a.”

“ Ho fi !” kri'is la gigant'in'o.“ Bon'a'j knab'et'o'j ne parol'as tia'manier'e; kaj, ke vi est'as bon'a knab'et'o, mi est'as cert'a pro vi'a mien'o. Kio est'as en vi'a skatol'o ? Juvel'o'j ?”

“ Se mi montr'os al vi,” demand'is Vanc ’, kun iom da esper'o en la voĉ'o,“ ĉu vi las'os mi'n for'kur'i ? Kar'a, bon'kor'a sinjor'in'o, vi mi'n ja kompat'as, ĉu ne ? Mi est'as cert'a, ke vi est'as komplez'em'a kaj bon'eg'a. Nur las'u mi'n ir'i, kaj mi al'send'os al vi bel'eg'a'j'n juvel'o'j'n. Io'n ajn mi far'os por vi, se vi nur bon'vol'os permes'i ke mi for'ir'u.”

“ Ne,” dir'is la gigant'in'o,“ tio'n mi ne pov'os far'i. Se mi las'us vi'n for'ir'i, li mi'n mort'bat'us. Ceter'e vi ne pov'us preter'pas'i la hund'o'j'n, se eĉ du'dek foj'o'j'n mi vi'n liber'ig'us. Sed mi dir'os al vi, kio'n mi far'os: se vi mal'ferm'os la skatol'o'n, mi kloroform'ig'os vi'n morgaŭ, antaŭ 52 ol mi vi'n kuir'os; kaj vi ne sci'iĝ'os pri tio, kio al vi okaz'as,———— ĝis kiam vi est'os ver'e kuir'it'a kaj manĝ'it'a !”

Mal'mult'e da konsol'o Vanc ’ trov'is en tio, kiel vi pov'as imag'i; sed li sent'is ke la gigant'in'o hav'is bon'a'n intenc'o'n, kaj li ankoraŭ esper'is ia'manier'e for'iĝ'i; tial li laŭ'ebl'e for'viŝ'is si'a'j'n larm'o'j'n kaj mal'ferm'is la kest'o'n. Tuj kiam la et'ul'o'j est'is liber'ig'it'a'j, ili dis'kur'is sur la tabl'o, avid'e manĝ'ant'e la pec'et'o'j'n da aven'pan'o kaj grajn'o'j'n da suker'o, kiu'j'n la mal'bon'ord'em'a gigant'in'o est'is dis'sem'int'a. Kvankam mal'grand'a'j est'is la hom'et'o'j, ili'a'j juvel'o'j kaj kostum'o'j bril'is kaj prezent'is bel'a'n spektakl'o'n; kaj la grand'eg'ul'in'o si'n apog'is sur la kubut'o'j kaj rigard'ad'is ili'n kun grand'a plezur'o, proklam'ant'e ili'n la plej bel'a'j aĵ'et'o'j, kiu'j'n ŝi iam vid'is.

“ Mi ja ne mir'us, se la edz'o donac'us al mi tiu'j'n et'ul'o'j'n; tro mal'grand'a'j ili est'as por iel util'i, escept'e kiel gust'ig'il'o. Mi vol'us ia'manier'e ili'n uz'i.”

Kiel est'as antaŭ'e dir'it'e, la gigant'in'o est'is vant'a vir'in'o, kaj ĉiam pri'pens'ad'is, kia'manier'e io pov'us est'i uz'at'a kiel vest'aĵ'o aŭ ornam'aĵ'o.

“ Mi hav'as ide'o'n,” ŝi dir'is, subit'e ek'star'ant'e kaj al'port'ant'e boben'o'n de roz'e'ruĝ'a silk'faden'o el si'a kudr'aĵ'uj'o, kiu last'a hav'is ampleks'o'n de grand'a vest'kest'o.“ Oni rakont'as pri sinjor'in'o'j, kiu'j sur'port'as viv'ant'a'j'n skarab'o'j'n, per et'a'j or'ĉen'o'j al'lig'it'a'j'n al la broĉ'o'j. Mi opini'as ke mi pov'as far'i io'n simil'a'n el ĉi tiu'j pup'et'o'j.”

“ Sed, Sinjor'in'o,” konstern'it'e pet'is Vanc ’,“ ŝajn'e 53 vi ne kompren'as, ke ĉi tiu'j est'as mi'a'j propr'a'j reĝ'a'j parenc —”

“ Nu, vi silent'u !” ŝerc'et'e kri'is la gigant'edz'in'o,“ aŭ mi vi'n tremp'os en tiu'n vapor'plen'a'n kaldron'o'n, eĉ sen unu ek'flar'o de kloroform'o; kaj vi ne pov'as imag'i, kiel mal'agrabl'a vi tio'n trov'us; vi ver'e ne pov'as.”

Aŭd'int'e tio'n, la Princ'o tim'trem'is, kaj tre mal'fort'e dir'is:

“ Bon'vol'u ne dolor'ig'i ili'n, kar'a Sinjor'in'o Gigant'in'o; tre sent'em'a'j ili est'as.”

“ Mi ne dolor'ig'os ili'n,” respond'is la sinjor'in'o,“ almenaŭ nur sufiĉ'e por ili'n pied'flirt'ig'i. Ili ŝajn'as tiel amuz'a'j, kiam ili pied'flirt'as.”

Parol'ant'e, ŝi lig'is pec'et'o'j'n da silk'faden'o ĉirkaŭ la tali'o'j'n de la ge'reĝ'o'j, kaj ĉi tiu'j'n pend'ig'is de si'a'j orel'o'j, kiel infan'o'j kelk'foj'e pend'ig'as buton'o'j'n, kiam ili ŝajn'ig'as hav'i orel'juvel'o'j'n. Fiks'int'e la strang'a'j'n ornam'aĵ'o'j'n, ŝi fabrik'is kol'ĉen'o'n el la princ'in'o'j kaj kort'eg'an'o'j, kaj, ĝi'n sur'met'int'e, ŝi admir'is si'n per la spegul'o, kvazaŭ ŝi neniam ĉes'us. Tamen, post iom da temp'o, ŝi iĝ'is tiel dorm'em'a, ke ŝi ne pov'is plu vid'i, kaj eĉ est'is tro lac'a por balanc'i la kap'o'n kaj ĉirkaŭ'sving'i la ge'reĝ'o'j'n sur si'a'j orel'o'j. Ŝi re'met'is la nov'a'n juvel'ar'o'n en la skatol'o'n, kaj, ek'pren'ant'e la Princ'o'n, ŝi en'met'is li'n en lign'a'n bird'kaĝ'o'n pend'ant'a'n je la mur'o.

“ Agrabl'e sonĝ'u,” ŝi gaj'e dir'is, kaj tiam ŝi ankaŭ for'ir'is por kuŝ'iĝ'i.

54

ĈAPITRO XI


F(Forlasite) or'las'it'e sol'a en la alt'e'pend'ant'a kaĝ'o, la kompat'ind'a Princ'o ja tut'e mal'esper'is. Nenia'n el'voj'o'n el si'a'j mal'feliĉ'aĵ'o'j li vid'is, kaj li ne pov'is ne plor'i, ĝem'ant'e pri si'a mizer'a sort'o.

“ Tiu malic'a Blu'a Sorĉ'ist'o est'as kulp'a pri ĉio,” li kri'is; ĉar ne en'ven'is en la pens'o'n, ke est'is li'a propr'a mal'bon'a kondut'o, kiu unu'e ven'ig'is la Blu'a'n Sorĉ'ist'o'n al la palac'o.

Je tiu moment'o, dum paŭz'o inter si'a'j plor'ĝem'o'j, la Princ'o ek'aŭd'is kon'at'a'n mol'e'plaŭd'ant'a'n son'o'n sur la ŝton'a plank'o sub la kaĝ'o; mal'supr'e'n rigard'ant'e, li surpriz'it'a vid'is si'a'n antaŭ'a'n kun'ul'o'n, la meduz'o'n.

“ Kiel vi fart'as ?” ĝentil'e demand'is la meduz'o.“ Mi supoz'as ke vi ne est'as tre feliĉ'a mi'n vid'ant'e.”

“ Ho jes, mi ver'e est'as,” ne tre ĝentil'e kri'is la Princ'o.“ Nun'temp'e vid'ant'e iu'n ajn, ne'grav'e kiu'n, mi est'us feliĉ'a. Kia'manier'e vi pas'is la hund'eg'o'j'n ?”

“ Mi flug'is,” respond'is la kre'it'aĵ'o.

“ Meduz'o'j ne pov'as flug'i,” dir'is la Princ'o;“ tio do ne pov'as est'i ver'a.”

“ Nu, mi do naĝ'is,” respond'is la meduz'o;“ kaj, se tio ne est'as ver'a, ĝi est'as malv'er'a, mi supoz'as. Eĉ vi pov'as vid'i la saĝ'ec'o'n de tio, ĉu ne ? Tamen, est'ant'e 55 ĉi tie, mi hav'as io'n por sci'ig'i al vi. Ĉi tiu kastel'o est'as en la teritori'o Bogarru, kaj Bogarru star'as ĉe la okcident'a lim'o de gajlando, kiu —”

“ Kiu ajn zorg'as pri lim'o'j ?” inter'romp'is la sen'pacienc'a Princ'o;“ Ĉu vi hav'as nenio'n pli agrabl'a'n, pri kio parol'i ?”

“— ven'ig'as mi'n al mi'a tem'o,” trankvil'e daŭr'ig'is la meduz'o.“ Kiam ajn mi unu'a'foj'e vizit'as ia'n lok'o'n, mi pov'as efektiv'ig'i unu dezir'o'n. Ĉi tiu est'as mi'a unu'a vizit'o en Bogarru. Nun la demand'o est'as jen'a: Ĉu mi dezir'u ke la idol'an'o'j de Gobs- Insul'o est'u konvert'it'a'j, ĉes'u manĝ'i si'a'j'n av'in'o'j'n, kaj komenc'u sur'hav'i vest'o'j'n, aŭ ĉu mi dezir'u ke oni liber'ig'u vi'n kaj la kort'eg'an'ar'o'n en la daŭr'o de kat'okul'sign'o ?”

“ Ho, la last'a, la last'a,” kri'is la Princ'o, tro ekscit'it'a por parol'i korekt'e.“ Kar'a, komplez'a, bon'kor'a meduz'o, bon'vol'e dezir'u ke mi el'iĝ'u el tiu ĉi lok'o terur'a, kaj vi pov'os ĉie'n kun'ir'i kun mi, se vi vol'os, kaj mi neniam plu parol'os mal'ĝentil'e al vi, tiel long'a'temp'e kiel vi viv'ad'os.”

“ Ha !” ĝi respond'is,“ mi tim'is ke vi tiel elekt'os. Vi pli zorg'as pri vi mem, ol pri la Gobs- Insul'an'o'j. Tio ne est'as ver'e nobl'a, sed ebl'e est'as natur'a. Nu, mal'ferm'u la buŝ'o'n kaj ferm'u la okul'o'j'n.”

La Princ'o obe'is, kaj sur li'a lang'o subit'e trov'iĝ'is tre mal'dolĉ'a gust'o; fajr'er'o'j danc'is antaŭ la ferm'it'a'j okul'o'j, kaj li tuj sent'is kontraŭ si blov'et'o'n de freŝ'a mal'varm'et'a aer'o.

“ Mal'ferm'u la okul'o'j'n,” dir'is la voĉ'o de la meduz'o.

56

La Princ'o tio'n far'is, kaj surpriz'it'e li si'n trov'is ekster'e kaj la kest'o'n apud si, sur liber'a kamp'voj'o, dum stel'o'j bril'et'is super la kap'o.

“ Ho, kar'a, bon'eg'a meduz'o !” li ĝoj'e kri'is;“ kiel mi iam ajn pov'os vi'n dank'i ?”

“ Ŝajn'e vi am'as mi'n pli ol antaŭ'e,” sarkasm'e dir'is la meduz'o.“ Tamen mi vi'n pardon'as. Se vi vol'as trov'i la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n, antaŭ'e'n'ir'u rekt'e laŭ ĉi tiu voj'o, ĝis kiam vi ating'os la dom'o'n de la Komik'ul'o. flubalu !”

Dir'ant'e tiu'n last'a'n mister'a'n vort'o'n, la meduz'o mal'aper'is.

“ Kia domaĝ'o !” dir'is la Princ'o;“ mi neniam pov'os sci'ig'i al ĝi, kiel fort'e mi bedaŭr'as mi'a'n mal'ĝentil'ec'o'n. Mi'a'n sol'a'n amik'o'n mi perd'is. Mi vol'us sci'i kio'n signif'as ‘ flubalu ’.”

Sed tio est'is tiel mal'facil'e solv'ebl'a problem'o, ke fin'e Vanc ’ decid'is ĝi'n for'las'i. Do, ŝultr'ig'int'e si'a'n ŝarĝ'o'n, li vigl'e ek'ir'is laŭ la ŝose'o, ne kuraĝ'ant'e rest'i ĝis la tag'lum'o, pro tim'o ke la grand'eg'ul'o vek'iĝ'os kaj, el'trov'ant'e la for'est'o'n de si'a kapt'it'o, sekv'os li'n kaj li'n re'port'os al la terur'a kastel'o de Bogarru.

57

ĈAPITRO XII


L(La) a tut'a'n nokt'o'n Princ'o Vanc ’ pied'ir'is sub la stel'o'j kaj, eĉ por en'spir'i, ne halt'is ĝis kiam li vid'is la ĉiel'o'n ruĝ'iĝ'ant'a'n pro la ven'ont'a sun'lev'iĝ'o; tiam, trans'grimp'int'e branĉ'o'bar'il'o'n, li kuŝ'iĝ'is per ĝi ŝirm'it'a, kaj tuj ek'dorm'is profund'e.

Kiam li vek'iĝ'is, la sun'o alt'e si'n montr'is, kaj li ek'aŭd'is grand'a'n bru'ad'o'n de sonor'il'o'j, trump'o'j kaj tambur'o'j, kvazaŭ li est'us mez'e de ia fest'o. Frot'ant'e la okul'o'j'n, li lev'iĝ'is, kaj el'trov'is ke li ek'dorm'is sur kamp'o, kiu nun est'is gaj'a pro cent'o'j da fest'ant'o'j. Flag'o'j flirt'ad'is super tend'o'j kaj bud'o'j; muzik'ist'ar'o'j lud'is; vitr'o'far'ist'o'j kaj ĵongl'ist'o'j farad'is si'a'j'n mir'ind'aĵ'o'j'n; gaj'e vest'it'a'j kamp'ar'an'o'j kant'is, danc'is kaj festen'is; kaj pli'e si'n montr'is ĉiu'spec'a'j spektakl'o'j, balanc'il'o'j kaj karusel'o'j, sufiĉ'a'j por kaŭz'i tut'a'n kap'turn'iĝ'o'n.

La Princ'o est'is tiel rav'at'a, ke li eĉ iom forges'is si'a'n mal'sat'o'n kaj lac'ec'o'n, kaj ĉirkaŭ'ir'is de unu vid'ind'aĵ'o al ali'a, kri'ant'e “ hur'a !”, dum la ĵongl'ist'o'j kaj ŝnur'danc'ist'o'j prezent'is si'a'j'n kurioz'a'j'n kaj danĝer'a'j'n lud'aĵ'o'j'n. Fin'e li al'ven'is al bud'o, kie mal'jun'ul'in'o kuir'is, en kaldron'o super fajr'o, vapor'iĝ'ant'a'n viand'sup'o'n, kiu al la mal'sat'a Princ'o ŝajn'is el'ig'i pli agrabl'a'n 58 odor'o'n ol ia ajn sup'o, kia'n li dum la tut'a viv'daŭr'o iam flar'is.

“ Ha !” li avid'e ek'kri'is,“ tiu odor'as bon'eg'e, patr'in'et'o !”

“ Jes,” respond'is la mal'jun'ul'in'o,“ kaj ver'e ĝi dev'us; ĉar ĝi en'hav'as blu'a'j'n kolomb'o'j'n, bel'gras'a'n kok'o'n, tri sovaĝ'a'j'n lepor'o'j'n, kaj ĉiu'n legom'o'n kaj bon'gust'a'n kresk'aĵ'o'n, kiu si'n trov'as en gajlando. Ĉu vi dezir'as plen'pelv'o'n ?”

“ Cert'e, mi dezir'as ! Kaj grand'a est'u la pelv'o !” dir'is la Princ'o, atend'ant'e dum la mal'jun'ul'in'o plen'ig'is lign'a'n pelv'o'n per la al'log'a bol'et'aĵ'o.

“ Jen !” ŝi ek'kri'is, al li propon'ant'e ĝi'n,“ jen ĝi est'as; kaj sufiĉ'e bon'gust'a por reĝ'a princ'o, se oni permes'os ke mi, kiu ĝi'n far'is, dir'u tio'n. Unu arĝent'mon'er'o'n, mi'a bel'a jun'ul'o, kaj ĝi est'os la vi'a.”

“ Sed,” balbut'is la Princ'o, per buŝ'o mal'sek'iĝ'ant'a pro la bon'a odor'o,“ sed mi ne hav'as arĝent'mon'er'o'n. Se vi nur vol'os don'i ĝi'n je kredit'o, mi vi'n pag'os tuj kiam ajn mi trov'os la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n.”

Subit'e li ĉes'is, vid'ant'e ke la vir'in'o li'n mok'as. Ŝi jam ek'pren'is la sup'o'n, ŝajn'e for de li'a buŝ'o mem kaj, laŭt'e kaj akr'e rid'ant'a, ŝi montr'is li'n per si'a gras'a montr'a'fingr'o. Al'tir'at'a'j de ŝi'a rid'ad'o, ĉiu'j kamp'ar'an'o'j al'kur'is kri'ant'a'j:

“ Kio est'as, Patr'in'o Mikael'o ? Kio est'as la ŝerc'o ? Dir'u, por ke ni ankaŭ pov'u rid'i; ĉar ni dev'as rid'i, vi sci'as. Rid'ad'o est'as ni'a dev'o.”

“ Li pet'as ke oni kredit'e don'u al li pelv'o'n da sup'o,” 59 rid'aĉ'is la mal'jun'ul'in'o,“ kaj li dir'as, ke li pag'os al mi, kiam li trov'os la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n.”

Pri tio ĉiu'j kamp'ar'an'o'j ĥor'e rid'eg'is, ĝis kiam eĉ la mont'et'o'j re'son'is.

“ Mi ne kompren'as pri kio vi rid'as,” koler'e kri'is la Princ'o;“ mi opini'as ke vi est'as mal'saĝ'ul'o'j.”

“ Kompren'ebl'e ni est'as !” respond'is la rid'ant'a'j kamp'ar'an'o'j.“ Est'i mal'saĝ'e est'as ni'a dev'o. Se ni ne pov'as rid'i pri io, ni rid'as pri nenio, ĉar tiu ĉi est'as Mal'saĝ'urb'o, la plej gaj'a urb'o en gajlando.”

“ Sed,” demand'is Vanc ’ ofend'it'e,“ ĉu neniu ĉi tie io'n sci'as ? Ĉu neniu posed'as iom da saĝ'o ?”

“ Cert'e ne,” dir'is la ali'a'j.“ Kiu zorg'as pri sci'ad'o, kaj kio'n saĝ'o util'as ? Ni ĝu'as la viv'ad'o'n, kaj tio por ni sufiĉ'as.”

La Princ'o vol'is riproĉ'i la kamp'ar'an'o'j'n, ĉar ili tiel mal'saĝ'e babil'is; sed la vort'o'j strang'e son'is al li bon'e kon'at'a'j, kaj li subit'e memor'is, ke li mem foj'e ili'n uz'is, kiam li'a instru'ist'o instig'is li'n, ke li lern'u pri frakci'o'j ordinar'a'j.

Inter'temp'e la kamp'ar'ul'o'j, ĉiam avid'a'j de nov'aĵ'o, dezir'eg'is ek'sci'i, kio est'as en la mister'a dom'et'o port'at'a de la Princ'o.

“ Se ĝi est'as spektakl'o,” ili kri'is,“ mal'ferm'u la kest'et'o'n kaj star'ig'u la marionet'o'j'n. Ni sopir'as al io nov'a, por ke ni ĝi'n rid'u.”

Sed la Princ'o ne opini'is, ke plaĉ'us al la ge'reĝ'o'j, est'i pri'rid'at'a'j de amas'o da osced'ant'a'j ter'kultur'ist'o'j. Kompren'ebl'e, li ili'n antaŭ'e montr'is, sed privat'e, ne 60 kiel efektiv'a'n spektakl'o'n ĉe kamp'ar'a foir'o. Antaŭ kelk'e da tag'o'j tio tut'e ne hont'ig'us la Princ'o'n; sed sufer'ad'o kaj mal'facil'aĵ'o'j rapid'e ŝanĝ'ad'is Vancon en knab'o'n tre mal'sam'spec'a'n de tiu princ'o, kiu, antaŭ kelk'e da temp'o, mal'esper'ig'is si'a'n kompat'ind'a'n instru'ist'o'n, kaj turment'is la tut'a'n kort'eg'an'ar'o'n.

Tamen, la mizer'a voj'ir'ant'o pri'pens'is ke, ĉar nur pag'ant'e mon'o'n oni pov'as ricev'i manĝ'aĵ'o'j'n, oni ia'manier'e dev'as mon'o'n akir'i; se ne, la kort'eg'an'ar'o kaj li mem cert'e mort'os pro mal'sat'o. Ankaŭ li ek'pens'is ke, eĉ se li'a famili'o ankoraŭ hav'as sent'o'j'n, ĉi tiu'j dev'as est'i tiel et'a'j, ke ili est'as tut'e ne'grav'a'j; kaj li tial mal'ferm'is la skatol'o'n, kaj el'montr'is si'a'j'n mal'grand'a'j'n parenc'o'j'n, dum la kamp'ul'o'j kri'rid'is pro la gest'o'j kaj graci'mov'o'j de la hom'et'o'j, kaj al ili donac'is ĉiu'spec'a'j'n kuk'et'o'j'n, frukt'o'j'n kaj bombon'o'j'n, por vid'i ili'n manĝ'i. La Kort'eg'a Pastr'o apart'e amuz'is la ter'kultur'ist'o'j'n, ĉar li ek'kapt'is la sol'a'n suker'migdal'o'n, kaj tuj for'kur'is en angul'o'n, sekv'at'a de la tut'a hom'et'ar'o, ĉiu'j mal'pac'ant'a'j kaj disput'ant'a'j kiel ebl'e plej mal'dec'e. Ĉi tiu vid'aĵ'o tiel plaĉ'is al la kamp'ar'an'o'j, ke ili don'is al Vanc ’ mult'e da bon'a'j arĝent'mon'er'o'j; pro kio, li fin'e pov'is aĉet'i por si maten'manĝ'o'n, kvankam vi pov'as cert'iĝ'i, ke li ne aĉet'is ĝi'n de la mal'jun'ul'in'o, kiu antaŭ'e li'n mok'is.

Kiam li jam fin'is si'a'n manĝ'ad'o'n, sid'ant'e sur la herb'o antaŭ bud'o, kie oni vend'is kok'pasteĉ'o'j'n, li lev'iĝ'is kaj ĝentil'e demand'is la kamp'ar'an'o'j'n pri la voj'o al la dom'o de la Komik'ul'o.

61

“ Mal'proksim'a est'as la dom'o,” ili kri'is,“ sed la Komik'ul'o est'as ĉi tie ĉe la Foir'o, se vi nur pov'os trov'i li'n. Oni ne ĉiam pov'as li'n trov'i.”

“ Tiu ĉi est'as la Komik'ul'o,” kri'is ĝoj'a voĉ'o.“ Tiu ĉi est'as mi. Jen mi est'as. Kial vi ne kapt'as mi'n ?”

62

ĈAPITRO XIII


V(Vanc’) anc ’ ek'rigard'is kaj vid'is, salt'et'ant'a'n kaj ĉirkaŭ'danc'ant'a'n mal'antaŭ proksim'a bud'o, gras'a'n hom'et'o'n verd'e vest'it'a'n, kaj super'ŝut'it'a'n per flirt'ant'a'j ruband'o'j kaj tint'ant'a'j sonor'il'et'o'j. Li ŝajn'is tiel viv'a kaj gaj'a, ke unu'a'vid'e la Princ'o est'is tut'e ĉarm'it'a; sed baldaŭ li pens'is ke li'a aspekt'o est'as pli agrabl'a ol li'a kondut'o; ĉar la Komik'ul'o vol'is halt'i nek por parol'i nek por aŭskult'i, sed kur'ad'is kaj salt'et'ad'is ĉirkaŭ'e, kaj si'n kaŝ'ad'is post bud'o'j kaj grup'o'j da kamp'ar'an'o'j tia'manier'e, ke Vanc ’ mal'esper'is, iam ajn ek'sci'i de li: kie loĝ'as la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o.

“ Mi vol'as kun vi parol'i, se plaĉ'as al vi,” kri'is la Princ'o.“ Est'as io, kio'n mi dev'as al vi dir'i, ver'e mi dev'as.”

“ Do mi'n kapt'u !” ek'kri'is la Komik'ul'o.“ Sekv'u mi'n. Kur'ĉas'u mi'n. Hupla ! Jen vi vid'as mi'n, jen vi ne vid'as. Hur'a, pro mi kaj mi'a'j krur'o'j !”

For rapid'ir'is la Komik'ul'o, kaj for kur'eg'is la koler'a Princ'o, li'n sekv'ant'a. Sed Vanc ’ baldaŭ sci'iĝ'is, ke tut'e mal'util'e est'as pen'i tiel rapid'ir'ant'a'n kur'ant'o'n ek'kapt'i; tial li halt'is, varm'eg'a, sen'spir'a kaj lac'a, dum ĉiu'j kamp'ul'o'j man'ten'is la flank'o'j'n por ne krev'i pro rid'ad'o, kaj kri'is:

63

“ Hur'a, pro la Komik'ul'o !”

“ Ĉu vi ced'as ?” demand'is la Komik'ul'o, kiam Vanc ’ si'n sid'ig'is apud si'a skatol'o kaj viŝ'is la frunt'o'n varm'eg'a'n.

“ Kompren'ebl'e jes,” mal'afabl'e respond'is la Princ'o.“ Mi opini'as ke vi dev'us hont'i. Kial do vi vol'as tiel ag'i ?”

“ Tut'e por la post'a amuz'ad'o,” dir'is la Komik'ul'o.

Nun, ĉar tiu ĉi fin'e halt'is, la Princ'o ek'vid'is, ke li'a naz'o montr'as strang'a'n kaj kurioz'a'n form'o'n. Ĝi ne nur est'is grand'eg'a kaj verd'kolor'a, sed ĝi fin'iĝ'is per long'a kaj mal'dik'a tub'et'o, iom simil'a al pec'o da makaroni'o, kaj aŭ por ornam'o aŭ por oportun'ec'o, ĝi est'is tord'it'a simil'e al okcifero.

“ Tut'e por la post'a amuz'ad'o,” re'dir'is la Komik'ul'o.

“ Nu,” dir'is la Princ'o,“ laŭ mi'a opini'o, tio unu'e ne pov'as est'i grand'a amuz'ad'o por plen'kresk'ul'o, kiel est'as vi, kaj ĝi cert'e ne pov'as est'i ia ajn amuz'ad'o post'e.”

“ Ho,” respond'is la Komik'ul'o,“ tio nur est'as kurioz'a dir'o mi'a, vi sci'as. Efektiv'e ĝi signif'as nenio'n. Sed kio'n de mi vi dezir'as ?”

“ Iu amik'o mi'a, meduz'o,” komenc'is la Princ'o,“ konsil'is ke mi demand'u de vi: kiel mi trov'os la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n ?”

“ Pu !” kri'is la Komik'ul'o, rapid'e turn'ant'e si'n sur la ŝu'pint'o'j,“ tio'n mi ne vol'as dir'i. Kial mi dev'us ? Est'as nenio amuz'a en tio. Sed atend'u ! Ĉu la meduz'o nenio'n dir'is krom tio ? Ĉu vi est'as cert'a, ke ĝi ne dir'is iom pli, eĉ ne unu vort'o'n ?”

64

“ Nenio'n, kio signif'as io'n,” Vanc ’ respond'is.“ For'las'int'e mi'n, ĝi dir'is ‘ flubalu !’”

“ Ne'ebl'e,” kri'is la Komik'ul'o, iom pal'iĝ'ant'a.“ Ĉu ver'e ? se jes, la afer'o, pro tio, montr'as ali'a'n aspekt'o'n, tre serioz'a'n aspekt'o'n. Hejm'e'n'ven'u kun mi, kaj morgaŭ mi for'send'os vi'n sur la ĝust'a voj'o. Rapid'u ! Ĉar ni dev'os long'a'n distanc'o'n ir'i, kaj mal'rekt'a est'as la voj'o.”

Sekv'ant'e la konduk'ant'a'n Komik'ul'o'n, la Princ'o si'n trov'is de'nov'e sur la ŝose'o; laŭ kiu ili pied'ir'is ĝis la last'a'j hor'o'j post'tag'mez'e, kiam subit'e la voj'o profund'iĝ'is en arb'ar'o'n.

“ Iom atend'u,” dir'is la Komik'ul'o,“ mi dev'as ek'brul'ig'i la naz'o'n.”

“ Far'i kio'n ?” demand'is la mir'ig'it'a Princ'o.

“ Ek'brul'ig'i la naz'o'n, stult'ul'o !” respond'is li'a gvid'ant'o.

La Princ'o neniom plu dir'is, sed mir'silent'e rigard'is, dum la Komik'ul'o mal'tord'is la okcifer'o'n ĉe la pint'o de la naz'o, kaj for'pren'is mal'grand'a'n kupr'a'n kovr'il'o'n, kiu kovr'is la ekstrem'aĵ'o'n. Post'e li ek'brul'ig'is alumet'o'n, kaj ĝi'n al'met'is al la pint'o de ĉi tiu makaroni'simil'a tub'et'o. Tuj si'n montr'is lum'o, grand'a'n stel'o'n simil'ant'a, kaj tiel vast'e dis'send'is si'a'j'n flav'a'j'n radi'o'j'n, ke la mal'lum'a arb'ar'a voj'et'o far'iĝ'is tiel bril'a kiel la tag'o.

“ Pardon'u, ke mi pri tio parol'as,” ĝentil'e dir'is la Princ'o,“ sed tiu est'as strang'a'spec'a naz'o, kiu'n vi hav'as.”

65

“ Tut'e ne,” sen'zorg'e respond'is la Komik'ul'o;“ tre ordinar'a en ĉi tiu region'o,— efektiv'e, tre ordinar'a. Nur spec'o de meĉ'o; tiom kresk'as tag'e, kiom for'brul'as nokt'e. Antaŭ'e'n ! Mi ek'kur'os, kaj vi dev'os mi'n kapt'i. Hur'a ! Jen vi vid'as mi'n, kaj jen vi ne vid'as !”

Ho ve, pri la kompat'ind'a Princ'o ! Precip'e est'is “ ne.” Bril'et'is kaj danc'is antaŭ li la lum'ig'il'o, kiel ignis fatuus , kaj oft'e tut'e perd'iĝ'is; dum la lac'a knab'o, ŝarĝ'it'a per la pez'a skatol'o, laŭ'ebl'e post'kur'is, fal'et'ant'a super ŝton'o'j kaj el'star'ant'a'j radik'o'j, plaŭd'ir'ant'a tra kot'aĵ'o'j, kaj kontraŭ arb'o'trunk'o'j'n per'fort'e kur'ant'a, ĝis subit'e, kiam li est'is tut'e pret'a mal'esperant'e fal'kuŝ'iĝ'i, kaj permes'i, ke la mal'agrabl'a kun'ul'o kie'n ajn ir'u, li ek'trov'is la Komik'ul'o'n si'n apog'ant'a'n kontraŭ krad'pord'o de kurioz'a dom'et'o, gaj'eg'e rid'ant'a'n pri la kur'ad'o, al kiu li instig'is la Princ'o'n.

“ Jen mi est'as,” dir'is la Komik'ul'o.“ En'ven'u ! La edz'in'o est'as hejm'e, kaj sen'dub'e la vesper'manĝ'o est'as tut'e prepar'it'a, escept'e de la spic'ad'o. Ĉiam mi mem spic'as la manĝ'aĵ'o'j'n, ĉar mi est'as iom frand'em'a.”

Tiel parol'ant'e, li antaŭ'e'n'ir'is en la dom'o'n, esting'int'e si'a'n lum'o'n kaj de'nov'e tord'int'e la naz'o'n ok'form'e.

66

ĈAPITRO XIV


L(La) a ĉambr'o, en kiu la Princ'o si'n trov'is, est'is agrabl'e hel'a, kaj oni jam prepar'is la vesper'manĝ'o'n. La edz'in'o de la Komik'ul'o ŝajn'is iom mal'gaj'a; kaj tio, laŭ la privat'a opini'o de la Princ'o, tut'e ne est'is strang'a. Ŝi'a aspekt'o est'is iom ne'kutim'a kaj mir'ig'a, ĉar la kap'o est'is tiel turn'it'a sur ŝi'a korp'o, ke la vizaĝ'o rigard'is en tut'e mal'ĝust'a'n direkt'o'n.

“ Kurioz'a efekt'o, ĉu ne ?” demand'is la Komik'ul'o, rimark'ant'e ke la Princ'o fiks'e rigard'as la edz'in'o'n.“ Mi ĝi'n far'is unu tag'o'n kiel ŝerc'o; kaj la plej bon'a ŝerc'o est'as: ke mi forges'is la neces'a'n sorĉ'vort'o'n por ŝi'n rekt'ig'i.”

“ Ĉu ŝi opini'as ke ĝi est'as ŝerc'o ?” demand'is la Princ'o.

“ Tio'n mi ne sci'as,” indiferent'e respond'is la Komik'ul'o,“ ĉar mi neniam demand'is; kaj pri ĝi mi tut'e ne mal'trankvil'iĝ'as.”

“? elbateĉ idis iv la soĉalp uĈ,” dir'is la vir'in'o, post kiam la Komik'ul'o jam est'is iom okup'it'a pri la manĝ'aĵ'o'j.

Konfuz'it'e Vanc ’ atent'iĝ'is, sed ŝajn'e tiu ĉi parol'o tut'e ne surpriz'is la Komik'ul'o'n.

Ilustraĵo

“ De'post ŝi'a mal'rekt'iĝ'o, ŝi'a babil'ad'o ĉiam el'iĝ'as 69 re'turn'it'e,” li klar'ig'is rikan'ant'e.“ Sed sid'iĝ'u ! La manĝ'o est'as prepar'it'a.”

Ili ĉiu'j sid'iĝ'is. La mal'feliĉ'a vir'in'o rigard'is la mur'o'n mal'antaŭ'a'n, kaj tial ŝi iom mal'lert'e dis'don'is la sup'o'n. Tamen tio est'is ne'grav'a, kaj Vanc ’ est'is tro mal'sat'eg'a por est'i skrupul'em'a. La bol'et'aĵ'o el'ig'is plej bon'eg'a'n odor'o'n, kaj rapid'e la Princ'o en'ŝov'is la kuler'o'n kaj ek'manĝ'is. Sed, antaŭ ol li efektiv'e pren'is plen'buŝ'o'n, li ĉes'is kun grimac'o. La sup'o est'is pli mal'dolĉ'a ol gal'o.

“ Ĉu vi ne ŝat'as la spic'o'n ?” rid'aĉ'is la Komik'ul'o.“ Nu, est'as domaĝ'e; kaj mi supoz'is, ke ĝi est'os preciz'e tia, kia'n vi ĝu'os.”

Tro koler'a por parol'i, la Princ'o ek'kapt'is glas'o'n da akv'o kaj trink'is, sed ĝi'n trov'is bol'e varm'eg'a kaj plen'a je sal'o.

“ Pren'u pec'o'n da cerv'aĵ'a pasteĉ'o,” afabl'e pet'is la dom'mastr'o.“ Nenia ŝerc'ad'o plu'a, mi ĵur'promes'as.”

“? opiH, nonafni nadnitapmok al itnemrut saseĉ en iv laiK,” demand'is la edz'in'o, kiu ŝajn'is tiel bon'kor'a, kiel oni pov'us esper'i pri iu tiom tord'it'a.

Tamen la Princ'o est'is jam ek'manĝ'int'a la pasteĉ'o'n, kaj ĝi'n trov'is pli varm'eg'a ol fajr'o, pro ruĝ'a pipr'o. Tia est'is ĉio sur'tabl'a. Manĝ'ebl'a est'is nenio. La stuf'aĵ'o est'is plen'a je pingl'o'j kaj kudr'il'o'j; naŭz'a'j kresk'aĵ'o'j est'is en la vin'o; la kuk'o'j est'is plen'ig'it'a'j per koton'o; kaj la Princ'o romp'is la dent'o'j'n, anstataŭ la migdal'o'j, kiu'j est'is lert'e fabrik'it'a'j el ŝton'o.

Ĉiu'j ĉi sen'senc'aĵ'o'j est'is al la Princ'o tre mal'agrabl'a'j, 70 kiel vi pov'as imag'i; sed la Komik'ul'o si'a'flank'e est'is preskaŭ frenez'a pro ĝoj'o. Trans'e'n kaj re'e'n li rul'iĝ'is sur la plank'o, kaj ĝoj'larm'o'j torent'iĝ'is sur li'a'j vang'o'j, pro la sukces'o de la ŝerc'o'j.

“ Tiu ĉi est'as la plej bon'a amuz'ad'o, kiu'n mi ĝu'is dum long'a temp'o,” li kri'is.“ Jen ĝoj'o ! Jen ver'a feliĉ'ec'o !”

“ Tre mal'bon'a spec'o de feliĉ'ec'o,” mal'gaj'e dir'is la Princ'o.“ Mi opini'as ke mi en'lit'iĝ'os.”

Ho ve ! Tie la afer'o'j est'is egal'e mal'agrabl'a'j. Kiam la Princ'o en'ir'is si'a'n dorm'ĉambr'o'n, sitel'o da glaci'mal'varm'a akv'o, supr'e'n met'it'a, fal'is kaj mal'sek'ig'is li'n ĝis la haŭt'o. Plen'a je angil'o'j kaj ran'o'j est'is li'a lit'o; kaj kiam la kompat'ind'a knab'o pen'is ek'dorm'i sur seĝ'o, mal'sovaĝ'a strig'o kaj par'o da dom'em'a'j vespert'o'j bat'is li'a'n vizaĝ'o'n per la flug'il'o'j, kaj pinĉ'o'tir'is li'a'j'n naz'o'n kaj orel'o'j'n. Je la plej fru'a tag'iĝ'o la turment'it'a Princ'o al'ŝultr'ig'is la skatol'o'n kaj for'las'is la ĉambr'o'n.

Sur la balustrad'o sen'okup'e sid'is la dom'mastr'o, per poŝ'tranĉ'il'o si'n amuz'ant'e.

71

ĈAPITRO XV


B(“Bonan) onan maten'o'n !” ĝentil'e dir'is la Komik'ul'o.“ Mi esper'as, ke vi bon'e dorm'is.”

“ Mi tut'e ne dorm'is,” koler'e respond'is la Princ'o;“ kaj vi kompren'ebl'e sci'is, ke mi ne pov'os.”

“ Tio est'is la ŝerc'o, vi sci'as,” rid'aĉ'is la Komik'ul'o, en'poŝ'ig'ant'e la tranĉ'il'o'n, kaj prepar'ant'e konduk'i la jun'ul'o'n en la manĝ'o'ĉambr'o'n. Tamen la Princ'o sent'is nenia'n dezir'o'n al ali'a festen'o simil'ant'a la hieraŭ'a'n; tial li rifuz'is ĉiu'n invit'o'n kaj ek'for'ir'is.

“ Ne mal'traf'u la voj'o'n,” dir'is la Komik'ul'o, kiu ŝajn'is tre mal'gaj'a, ĉar Vanc ’ ne vol'is rest'i por maten'manĝ'i.“ Trans'ir'u la river'et'o'n, vi sci'as, post'e trans'grimp'u ruĝ'a'n bar'il'o'n, kaj jen vi est'as, sur la rekt'a voj'o. Se mi iam al'ven'os al vi'a region'o, mi vizit'os vi'n. Mi hav'as kor'inklin'o'n al  vi.”

“ Tio'n mi ne sent'as al vi,” murmur'is Vanc ’ for'marŝ'ant'e.

Tre koler'a li est'is kontraŭ la Komik'ul'o, tamen li sent'is mal'agrabl'a'n memor'o'n pri iu temp'o, ne long'e pas'int'a, kiam li mem tim'ig'ad'is la tut'a'n kort'eg'an'ar'o'n per si'a'j kruel'a'j ŝerc'o'j.

Mal'facil'a est'is la voj'o, varm'eg'a la sun'o, kaj la Princ'o est'is tiel mal'sat'eg'a ke li ĝoj'e for'manĝ'is du pom'o'j'n, 72 kiu'j el'fal'is el vetur'il'o de kamp'ar'an'o ir'ant'a al foir'o. Tamen Vanc ’ si'n kuraĝ'ig'is, pens'ant'e ke li'a'j mal'facil'aĵ'o'j baldaŭ fin'iĝ'os. Nun li est'is proksim'a al la hejm'o de la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o; tial li antaŭ'e'n'marŝ'is ĝis la post'tag'mez'o, nur unu'foj'e halt'ant'e, kiam li ek'trov'is kelk'a'j'n pir'o'j'n sur arb'et'o apud la voj'o. Mal'grand'a'j, acid'a'j kaj ŝton'ec'a'j ili est'is, sed la mal'sat'a Princ'o tre avid'e kolekt'is ar'o'n da ili, kaj manĝ'is ili'n sid'ant'e sub la ne'sufiĉ'a ombr'o de la pir'arb'o. Pri la kort'eg'an'o'j Vanc ’ iom trankvil'iĝ'is, memor'ant'e ke, dank ’ al la kamp'ar'an'o'j ĉe la foir'o, en la skatol'o est'is long'e'daŭr'a proviz'o da kuk'et'o'j kaj bombon'o'j.

“ Malgraŭ ĉio,” dir'is la Princ'o en si mem, re'foj'e marŝ'ant'e,“ malgraŭ ĉio, est'as por ili mult'e pli facil'e ol por mi. Mi opini'as, ke mi ne mult'e plend'us eĉ est'ant'e mal'grand'a, se mi pov'us tiel ver'e, kiel ili, ĝu'i la viv'o'n.”

En la daŭr'o de la post'tag'mez'o la Princ'o ating'is mal'lum'a'n arb'ar'o'n, en kiu'n li'a voj'o ŝajn'is li'n konduk'i. Li ne en'ir'is tre profund'e'n, antaŭ ol li ek'aŭd'is son'o'n kvazaŭ de iu plor'ant'a, kaj ankaŭ strang'a'n klak'bru'o'n, kvazaŭ cimbal'o'j est'us kun'bat'it'a'j. Ĉi tiu'j son'o'j pli kaj pli laŭt'iĝ'is dum li'a ir'ad'o, kaj li fin'e trov'is mal'grand'a'n simi'o'n sid'ant'a'n sur mal'alt'a juniper'o, mal'gaj'eg'e plor'ant'a'n, kaj kelk'a'foj'e la man'o'j'n mal'ĝoj'e kun'frap'ant'a'n. La man'o'j de la simi'o, est'ant'e el metal'o ( kia est'is ĝi'a tut'a korp'o ), kun'klak'ant'e kaŭz'is la cimbal'simil'a'j'n son'o'j'n, kiu'j'n aŭd'is la Princ'o.

“ Kio est'as al vi ?” demand'is Vanc ’, ĉar la simi'o daŭr'ig'is la plor'ad'o'n, tut'e ne atent'ant'e li'n.

73

Supr'e'n'rigard'ant'e la simi'o viŝ'is la okul'o'j'n per mal'grand'a punt'a poŝ'tuk'o, kiu jam est'is sufiĉ'e mal'sek'a.

“ Tiel mizer'a mi est'as,” ĝi ek'ĝem'is.“ Ĉu vi neniam aŭd'is la oni'dir'o'n:‘ est'as sufiĉ'e mal'varm'e por ke la vost'o de latun'a simi'o for'glaci'iĝ'u ’? 1 Mi est'as la latun'a simi'o. Oni parol'as pri mi; oni parol'as pri mi'a vost'o.”

“ Sed ankoraŭ neniam est'is sufiĉ'e mal'varm'e por for'glaci'ig'i la vost'o'n,” konsol'em'e dir'is la Princ'o.

“ Ne,” plend'em'e respond'is la simi'o;“ sed konstant'e mi tim'as ke est'os, kaj tio est'as egal'e mal'bon'a. Ho, kia mond'o est'as ĉi tiu !”

Dir'int'e tio'n, la simi'o ek'plor'is pli mal'ĝoj'e ol antaŭ'e, kaj la Princ'o tri'foj'e ek'tern'is fort'eg'e.

“ Jen !” mal'gaj'e ek'kri'is la simi'o.“ Nun vi mal'varm'um'as, ĉar mi est'as tiel mal'sek'a pro la plor'ad'o.”

“ Ho, ne zorg'u pri tio,” ĝentil'e respond'is Vanc ’.“ Efektiv'e ĝi ne est'as grav'a. Bon'a tern'o est'as ver'e re'freŝ'ig'a.”

“ Tio mi'n re'memor'ig'as,” dir'is la simi'o,“ ke mi est'as send'it'a por dir'i, ke vi re'ir'u; ĉi tiu ne est'as la voj'o.”

“ Ne la —” komenc'is la Princ'o, ŝajn'e konfuz'it'a.

“ Voj'o,” fin'iĝ'is la simi'o, re'foj'e ek'plor'ant'e.“ Al la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o, vi sci'as. Far'ant'e ĉirkaŭ'ir'o'n, vi ĵus re'ven'is preskaŭ al la kastel'o de Bogarru, kie 74 loĝ'as la gigant'o. La Komik'ul'o vi'n erar'ig'is.”

“ Mi'n erar'ig'is ?” ripet'is la kompat'ind'a Princ'o, nun tut'e mal'esperant'a.

“ Jes,” dir'is la simi'o,“ kiel ŝerc'o, vi sci'as. Ho, mi'a bel'eg'a, latun'a vost'o ! Kia mond'o est'as ĉi tiu !”

“ Jen la plej mal'bon'a kaj malic'eg'a ŝerc'o el ĉiu'j !” ek'kri'is la Princ'o.

Li tim'trem'is pens'ant'e pri la proksim'ec'o de la kastel'o de tiu terur'a grand'eg'ul'o; kaj tiam li re'memor'is la lac'ig'ant'a'j'n mejl'o'j'n, kiu'j'n li pied'ir'is tiu'n tag'o'n sub la brul'ant'a sun'o; pri'pens'ant'e ĉi tiu'j'n afer'o'j'n li pov'us volont'e plor'eg'i, se la simi'o ne est'us jam far'int'a sufiĉ'e grand'a'n lag'et'o'n de larm'o'j, kaj Vanc ’ ne vol'is kaŭz'i super'akv'eg'o'n.

“ Vi dev'os re'ir'i laŭ la sam'a voj'o,” dir'is la simi'o, el'prem'ant'e la larm'o'j'n el la poŝ'tuk'o.“ Vi bezon'os pli long'a'n temp'o'n ol antaŭ'e, ĉar nun est'as nokt'o. Je la tag'iĝ'o vi ek'vid'os tri blank'a'j'n betul'o'j'n en fojn'o'kamp'o; tiam trans'grimp'u la branĉ'o'bar'il'o'n kaj ir'u laŭ vic'o da grand'a'j, blank'a'j ŝton'o'j, ĝis vi al'ven'os al verd'a ŝtup'ŝajn'a trans'ir'ej'o; post tio la voj'o konduk'as rekt'e al la pord'o de la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o. Vi ne pov'os ĝi'n mal'traf'i.”

“ Se tio est'as ver'a,” dir'is la Princ'o,“ mi dank'as vi'n mil'foj'e. Sed, ĉu vi est'as tut'e cert'a, ke tio ne est'as ali'a ŝerc'o ?”

“ Ho, mi'a artik'ig'it'a latun'a korp'o !” mal'gaj'e ek'kri'is la simi'o.“ Ĉu mi simil'as ŝerc'em'ul'o'n ? Neniam mi far'is ŝerc'o'n; neniam dum mi'a tut'a viv'o !”

75

“ Tre volont'e mi far'us io'n por gaj'ig'i vi'n, se mi pov'us,” dir'is la Princ'o, si'n turn'ant'e por for'ir'i.

“ Ho ne !” ĝem'is la simi'o;“ neniu pov'as io'n far'i. Krom tio, mi ĝu'as est'i mal'feliĉ'a; tio est'as mi'a sol'a konsol'o. Ir'u ! Ĉiu'minut'e pli mal'lum'iĝ'as. Ho ! mi'a'j latun'a'j fingr'o'j kaj pied'fingr'o'j, kia mond'o tiu ĉi est'as !”

Tiam la simi'o tiel fort'e plor'eg'is, ke Vanc ’ dev'is tut'e for'las'i la pens'o'n pri dank'ad'o, kaj eĉ pri adiaŭ'o; tial li simpl'e turn'is si'n kaj rapid'e re'ir'is sur la voj'et'o, sur kiu li al'ven'is.

76

ĈAPITRO XVI


P(Preskaŭ) reskaŭ la tut'a'n nokt'o'n pied'ir'is la Princ'o sur la ŝton'ec'a ŝose'o. Kiam griz'iĝ'is la ĉiel'o, li dorm'is mal'long'e sub dorn'hav'a kresk'aĵ'bar'il'o, kaj je la sun'lev'iĝ'o li re'foj'e est'is sur la voj'o. Dekstr'e, en bel'a verd'a kamp'o, li ĝoj'eg'e ek'vid'is tri blank'a'j'n betul'o'j'n, kies branĉ'o'j mal'laŭt'e susur'is pro la maten'a vent'o.

Vanc ’ trans'grimp'is la bar'il'o'n kaj persist'e marŝ'ad'is gvid'at'a, kiel la simi'o promes'is, de ŝajn'e sen'fin'a vic'o da pur'a'j, blank'a'j ŝton'o'j. Tag'mez'e li ek'trov'is verd'a'n trans'ir'ej'o'n ŝtup'form'a'n, sed tiel mal'rekt'a ĝi est'is, ke la Princ'o opini'is, ke li pov'os pli facil'e trans'grimp'i la branĉ'o'bar'il'o'n, ol la ŝtup'ar'et'o'n. Al'proksim'iĝ'ant'e li ek'vid'is strang'a'n vir'et'o'n, kiu ŝajn'e io'n serĉ'is en la herb'o sub la ŝtup'ar'et'o. Li aspekt'is kiel bon'kor'a mal'jun'ul'o, sed li'a'j brak'o'j, krur'o'j, kap'o kaj korp'o, eĉ la trajt'o'j de li'a vizaĝ'o, est'is tiel tord'it'a'j, ke nenia part'o est'is rekt'a. Tamen li afabl'e salut'is la Princ'o'n, kaj invit'is li'n sid'iĝ'i apud la river'et'o kaj part'o'pren'i en li'a'j pan'o kaj fromaĝ'o. Tio'n la mal'sat'eg'a Princ'o tre vol'e far'is.

“ Ebl'e vi jam aŭd'is,” dir'is la ne'kon'at'ul'o,“ pri la ‘ tord'it'a vir'o, kiu marŝ'is tord'it'a'n mejl'o'n, kaj trov'is tord'it'a'n 77 mon'er'o'n apud tord'it'a ŝtup'ar'et'o ’? 2 Mi est'as la vir'o. Mi ankoraŭ ne trov'is la mon'er'o'n, sed mi esper'as, ke mi baldaŭ trov'os. Mi vol'as vi'n avert'i, ke vi ne parol'u, kiam vi ating'os la Frag'o'kolor'a'n Sorĉ'ist'o'n, ĝis li est'os parol'int'a; ali'e vi mal'sukces'ig'os la sorĉ'ag'o'n por la daŭr'o de dek jar'o'j.”

“ Kiel bon'eg'a vi est'as !” dank'em'e dir'is la Princ'o.“ Kiel terur'e, se mi mal'sukces'ig'us la sorĉ'ag'o'n, post mi'a long'a vag'ad'o ! Ĉu mi pov'os io'n far'i por vi ? Mi help'os serĉ'i la mon'er'o'n, se plaĉ'os al vi, aŭ mi pet'os de la Sorĉ'ist'o, ke li vi'n mal'tord'u.”

“ Ho, ne grav'e !” gaj'e respond'is la Tord'it'ul'o.“ Pri la mon'er'o, mi mem dev'os trov'i tio'n; kaj pri mi'a kurb'ec'o, ciklon'o ĝi'n far'is, kaj ciklon'o ĝi'n dev'os mal'far'i. Tio ne ĝen'as mi'n. Mi ne mi'n sent'as tiel sen'komfort'a, kiel mi ŝajn'as.”

De'nov'e dank'ant'e la bon'kor'a'n vir'et'o'n pro la manĝ'o kaj la bon'a konsil'o, Vanc ’ ĝoj'e ek'ir'is tra la betul'arb'ar'o, pens'ant'e ke li'a pen'plen'a migr'ad'o ver'e baldaŭ fin'iĝ'os. La bird'o'j kant'is, la river'et'o apud li gaj'e babil'et'is, kaj la vent'o al'port'is dolĉ'a'j'n odor'o'j'n de mil flor'o'j. Je la sun'sub'ir'o la Princ'o for'las'is la arb'ar'o'n, kaj en'ir'is mal'grand'a'n verd'a'n eben'aĵ'o'n, kie la herb'o ŝajn'e est'is velur'o sub li'a'j pied'o'j, kaj bril'et'ant'a fontan'o plaŭd'is mez'e de amas'o da flor'o'j. Ĉi tie Vanc ’ ek'vid'is kurioz'a'n pal'e'ruĝ'a'n dom'et'o'n, kiu simil'is vast'a'n 78 frag'o'n; kaj antaŭ la pord'o sid'is, ag'em'e trik'ant'a, strang'aspekt'a individu'o, tut'e pal'e'ruĝ'a, eĉ je la har'o'j, kaj vest'it'a per rob'o kaj pint'hav'a ĉapel'o sam'kolor'a'j.

Fin'e la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o est'is trov'it'a.

79

ĈAPITRO XVII


B(Bonege) on'eg'e est'is, ke la Tord'it'ul'o avert'is la Princ'o'n, ke li ne parol'u unu'e; ali'e li cert'e est'us tio'n far'int'a, ĉar la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o ver'e ne ŝajn'is komunik'em'a person'o. Li ja lev'is la okul'o'j'n kiam Vanc ’ de'met'is si'a'n skatol'o'n; sed li dir'is nenio'n, kaj ferm'ant'e la okul'o'j'n li silent'e daŭr'ig'is la trik'ad'o'n.

Vanc ’ kelk'a'temp'e star'is sur unu pied'o, post'e sur la ali'a. Li kalkul'is la blank'a'j'n kolomb'o'j'n star'ant'a'j'n sur la pint'a tegment'o, kaj rigard'is mal'jun'a'n et'ul'in'o'n, kiu kolekt'is kresk'aĵ'o'j'n en mal'grand'a ĝarden'o apud la dom'o; tamen li zorg'em'e si'n de'ten'is de la parol'o. Fin'e li'a pacienc'o ricev'is rekompenc'o'n: la Sorĉ'ist'o mal'ferm'is la okul'o'j'n kaj parol'is.

“ La tial'o,” li tre mal'rapid'e dir'is,“ kial kolbas'o ne pov'as marŝ'i est'as: ĉar ĝi ne hav'as krur'o'j'n. Tio'n vi pov'as kompren'i, ĉu  ne ?”

“ Ho, cert'e !” ĝentil'e respond'is la Princ'o. Tre zorg'em'a li est'is, por ke li ne koler'ig'u la Sorĉ'ist'o'n.

“ Nu, do,” respond'is la Sorĉ'ist'o,“ ne ŝajn'ig'u, ke vi ne pov'as.”

De'nov'e la Sorĉ'ist'o iom da temp'o silent'e trik'ad'is; post'e li re'foj'e parol'is.

“ La tial'o,” li dir'is serioz'e,“ kial ĉeval'o ne hav'as 80 rostr'o'n est'as: ĉar ĝi ne est'as elefant'o. Ĉu vi pov'as vid'i la signif'o'n de tio ?”

“ Jes, vi'a —,”“ Reĝ'a Moŝt'o,” la Princ'o est'is dir'ont'a, pro si'a avid'a dezir'o parol'i ĝentil'e; sed li ĝust'a'temp'e ŝanĝ'is la parol'o'n, kaj afabl'e dir'is:“ Jes, vi'a Sorĉ'ist'a Moŝt'o.”

Tio ŝajn'e plaĉ'is al la Sorĉ'ist'o, ĉar li tri'foj'e klin'is la kap'o'n, kaj la Princ'o'n invit'is en la dom'o'n por manĝ'i. La manĝ'o jam est'is prepar'it'a; kaj ĉe'tabl'e sid'is la et'ul'in'o, kiu'n Vanc ’ antaŭ'e vid'is en la ĝarden'o, kaj naŭ nigr'a'j kat'o'j hav'ant'a'j verd'a'j'n okul'o'j'n, pint'a'j'n ĉapel'o'j'n, kaj, sub la menton'o'j, bel'a'j'n blank'a'j'n tuk'et'o'j'n. La Sorĉ'ist'o al'met'is seĝ'o'n por la Princ'o.

“ Jen mi'a edz'in'o,” li dir'is, montr'ant'e la et'a'n mal'jun'ul'in'o'n.“ Ŝi est'as profesi'a sorĉ'ist'in'o. Si manĝ'ad'as nenio'n krom akrid'o'j kolekt'it'a'j dum la lun'o est'as plen'kresk'a.”

Tiam la Sorĉ'ist'o mal'laŭt'ig'is la voĉ'o'n kun mister'a mien'o, si'n klin'is al Vanc ’, kaj dir'is:

“ Mal'mult'e'kost'a, tre mal'mult'e'kost'a. Ĉiu'jar'e ŝi apenaŭ kost'as al mi kvar penc'o'j'n por ĉio, krom la alte'kalkan'um'it'a'j ŝu'o'j. Tiu'j est'as alt'prez'a'j, sed ŝi dev'as ili'n hav'i, ĉar ŝi est'as profesi'a sorĉ'ist'in'o, vi sci'as. Nu, pri tiu'j ĉi kat'o'j, kiom da viv'temp'o'j vi opini'as, ke ili kun'e posed'as ?”

“ Oni dir'as,” respond'is la Princ'o,“ ke ĉiu kat'o hav'as naŭ viv'temp'o'j'n; 3 tial mi supoz'as, ke ĉi tie 81 dev'as est'i viv'temp'o'j okdek- unu.”

“ Vi do est'as mal'prav'a, ĉar nur unu - du viv'daŭr'o'j ankoraŭ rest'as al kelk'a'j el tiu'j kat'o'j. Mi konserv'as ili'n, vi kompren'as, por ke hom'o'j, perd'int'e la viv'o'n, nur bezon'u ven'i al mi, kaj mi vend'as al ili unu el la kat'viv'o'j.”

“ Ĉu tio plaĉ'as al la kat'o'j ?” demand'is Vanc ’.

“ Ĝi est'as indiferent'a por ili,” respond'is la Sorĉ'ist'o.“ Ili sci'as ke ĉiu'j dev'os ĝi'n permes'i. Perd'int'e la last'a'n viv'temp'o'n, ĉiu kat'o far'iĝ'as vent'o. Vi est'as ili'n aŭd'int'a dum mart'a'j nokt'o'j, miaŭ'ant'a'j'n ĉirkaŭ la kastel'tur'o'j.”

“ La lun'o,” dir'is la sorĉ'ist'in'o, unu'a'foj'e parol'ant'e,“ est'ant'a kred'ebl'e, se ne ali'e, al'don'it'a al ĉi tiu, kies sal'o pli'grand'ig'ant'a.”

“ Vi est'as prav'a, kar'ul'in'o,” dir'is la Sorĉ'ist'o,“ kiel vi ĉiam est'as. La knab'o est'us pli komfort'a en la lit'o.”

Dir'int'e tio'n, la Sorĉ'ist'o si'n lev'is, kaj konduk'is la Princ'o'n en pur'a'n dorm'ĉambr'et'o'n, dezir'ant'e al li bon'a'n nokt'o'n. La Princ'o, mal'ferm'int'e la skatol'o'n por don'i aer'o'n al la famili'o, kuŝ'iĝ'is kaj, la unu'a'n nokt'o'n de kiam li for'las'is la palac'o'n, ĝu'is la dorm'ad'o'n en lit'o.

Maten'e, post la manĝ'o kun la Sorĉ'ist'o, la sorĉ'ist'in'o kaj la kat'o'j, oni en'vok'is la Princ'o'n en la ĝarden'o'n kaj don'is al li fos'il'o'n.

“ Iom fos'u, dum ni babil'as,” dir'is la Sorĉ'ist'o sid'iĝ'ant'e,“ kaj prov'u ĉu vi pov'as trov'i iom da grek'a'j radik'o'j. La edz'in'o bezon'as ili'n por sorĉ'a miks'aĵ'o, kiu'n ŝi far'as.”

82

“ Primol'o'j,” dir'is la sorĉ'ist'in'o,“ preskaŭ produkt'ant'a'j pronom'o'j'n pri prez'o'j, propagand'ant'a'j.”

Vanc ’ mir'e atent'is, sed la Sorĉ'ist'o, al kiu tia rid'ind'a babil'aĉ'o evident'e ne est'is ekster'ordinar'a, respond'is kviet'e:

“ Vi est'as prav'a, laŭ'kutim'e, kar'ul'in'o. Li dev'os zorg'i por ne tra'hak'i ili'n per la fos'il'o.”

La Princ'o pren'is la il'o'n kaj komenc'is fos'i, kvankam ne tre esper'em'a. Ver'dir'e li neniam antaŭ'e bon'e sukces'is trov'i grek'a'j'n radik'o'j'n; ceter'e li sopir'is demand'i la Sorĉ'ist'o'n pri la sorĉ'ag'o, kiu pov'us re'star'ig'i li'a'n famili'o'n. Tamen li vigl'e fos'ad'is kaj dir'is nenio'n, ĝis la Sorĉ'ist'o li'n al'parol'is.

“ Pri vi'a famili'o,” fin'e dir'is la Sorĉ'ist'o,“ mi supoz'as ke vi sci'as la regul'o'n pri simpl'a mal'pli'ig'ad'o, ĉu  ne ?”

“ Jes,” dub'e respond'is la Princ'o,“ se tiu paĝ'o ne est'is el mi'a aritmetik'a libr'o el'ŝir'it'a. Tamen, mi pov'us ĝi'n lern'i.”

“ Do ĝi'n lern'u,” dir'is la Sorĉ'ist'o,“ kaj, post kiam vi lern'is, ĝi'n uz'u.”

“ Sed, mi pet'as,” humil'e respond'is la Princ'o,“ la famili'an'o'j jam est'as sufiĉ'e mal'pli'ig'it'a'j. Mi ne vol'as ili'n pli'e mal'pli'ig'i.”

Ilustraĵo

“ Nu,” mal'afabl'e dir'is la Sorĉ'ist'o; tial ke, hav'ant'e mult'e da afer'o'j en la cerb'o tiu'n tag'o'n, li efektiv'e forges'is, ke la kort'eg'an'o'j est'as et'ul'o'j, kaj opini'is, ke ili est'as gigant'o'j; kaj sorĉ'ist'o'j neniam vol'as si'n trov'i 85 mal'prav'a'j.“ Nu, do ne mal'pli'ig'u ili'n. Tio tut'e ne interes'as mi'n.”

“ Ho, ne dir'u tio'n !” pet'eg'is la Princ'o, kun larm'o'j en la okul'o'j.“ Bon'vol'u ne ag'i kvazaŭ vi ne interes'iĝ'us ! Ho, vi'a Sorĉ'ist'a Moŝt'o, tiel long'a'n marŝ'ad'o'n mi far'is por vi'n trov'i, kaj tiel mal'agrabl'a'j'n person'o'j'n mi renkont'is, kaj tia'j terur'aĵ'o'j sur'voj'e okaz'is, ke mi pet'eg'as, ke vi ne rifuz'u nun help'i mi'n, kiam mi fin'e sukces'is vi'n trov'i !”

“ Nu, do,” respond'is la Sorĉ'ist'o,“ est'u ĝentil'a, kaj far'u kio'n mi postul'as. Flank'e'dir'ant'e, ĉu vi trov'as ia'j'n radik'o'j'n ?”

“ Eĉ ne unu,” mal'esper'e dir'is la Princ'o, si'n apog'ant'e sur la fos'il'o.

“ Tio est'as mal'bon'a,” dir'is la Sorĉ'ist'o.“ Por unu grek'a radik'o mi vend'us al vi la sorĉ'ag'o'n.”

“ Ho,” ek'kri'is la Princ'o,“ mi'a instru'ist'o cert'e hav'as kelk'a'j'n. Plen'a de tia'j antaŭ'e est'is li'a kap'o, kaj mi est'as cert'a, ke li ankoraŭ hav'as ili'n, se ili ne tiel mal'grand'iĝ'is, ke li ili'n perd'is.”

La Princ'o rapid'is mal'ferm'i la skatol'o'n, kaj ĝoj'e akir'is de la instru'ist'o kelk'e da grek'a'j radik'o'j, kiu'j est'is bel'form'a'j kaj bon'stat'a'j, kvankam mal'grand'a'j. Ĉi tiu'j'n li don'is al la Sorĉ'ist'o; kaj, kiam la edz'in'o ili'n ricev'is, la Princ'o avid'e atend'is, esperant'e ke oni sci'ig'os al li la sorĉ'ag'o'n.

Sed la Sorĉ'ist'o ŝajn'e ne vol'is parol'i. Iom li fajf'is; kaj post'e, el'tir'int'e ŝnur'et'o'n el la poŝ'o, komenc'is lud'i per ĝi sur si'a'j long'a'j frag'o'kolor'a'j fingr'o'j.

86

“ Mi send'is telegram'o'n al la reĝ'a kat'o,” li anonc'is.“ Ir'u tra tiu blank'a krad'pord'o, kaj vi ating'os la ŝose'o'n. Ĝi est'as la sud'a lim'o de gajlando. Vi'a voj'o est'as rekt'a. Je la sun'sub'ir'o vi ĉe'est'os la kastel'o'n. La kat'o ĉio'n sci'as.”

87

ĈAPITRO XVIII


L(La) a Princ'o dank'is al la Sorĉ'ist'o, kvankam ne tre fervor'e; ĉar li ne plen'e kred'is, ke la Sorĉ'ist'o telegraf'is al la kat'o; kaj eĉ se tio est'us ver'a, Vanc ’ antaŭ'e tiel ĝen'is kaj turment'is tiu'n kompat'ind'a'n best'o'n, ke li iom hont'is, nun pet'ont'e de ĝi favor'o'n. Tamen li antaŭ'e'n'ir'is laŭ la voj'o dir'it'a, tra'pas'is la blank'a'n pord'et'o'n, kaj gaj'e marŝ'is sur la ŝose'o. Li ja iom tim'is la malic'a'n General'o'n Bop'i; sed, spit'e si'a'j dub'o'j, li sent'is iom da fid'o al la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o, kaj li intenc'is est'i tre sin'gard'em'a al'proksim'iĝ'ant'e al la palac'o.

Kiel la Sorĉ'ist'o promes'is, je la sun'sub'ir'o la jun'a Princ'o trov'is la fin'o'n de si'a long'a marŝ'ad'o, kaj ek'vid'is la kar'a'n famili'a'n hejm'o'n, en kiu li nask'iĝ'is kaj ĉiam viv'ad'is, ĝis kiam li'a'j propr'a'j mal'bon'far'o'j li'n for'ig'is. Al la lam'a kaj lac'eg'a Princ'o tre bel'e aspekt'is la velur'ec'a'j teras'o'j, la hel'blu'a lag'o, la marmor'a'j statu'o'j, bril'et'ant'a'j fontan'o'j, bel'eg'a'j flor'o'j, flirt'ant'a'j filik'o'j kaj ombr'a arb'ar'o; kaj antaŭ ĉio, la vast'a or'a palac'o mem, kaj la bril'ant'a'j tur'et'o'j, spegul'ant'a'j la radi'o'j'n de la sub'ir'ant'a sun'o. Pro ĝoj'o la Princ'o ver'e pov'us plor'i.

Mir'e kviet'a ŝajn'is la tut'a ĉirkaŭ'aĵ'o. Sur la lag'o dorm'is la blank'a'j cign'o'j, kaj la pav'o'j star'is sur la teras'o 88 simil'a'j al juvel'riĉ'a'j figur'o'j. Tim'em'e ĉirkaŭ'rigard'ant'e, por serĉ'i post'sign'o'j'n de la mal'bon'a General'o, la Princ'o sen'bru'e tra'ir'is la arb'et'ar'o'n, ĝis li si'n trov'is tre proksim'a al la ĉef'a en'ir'ej'o de la palac'o. Ankoraŭ nenia'j post'sign'o'j de la malv'er'a reĝ'o. La reĝ'a kat'o, pli gras'glat'a ol kiam la Princ'o ĝi'n turment'ad'is, sid'is sol'a sur la peron'o, seren'e si'n lekant'a.

“ Efektiv'e vi pli bon'e far'us el'ven'ant'e,” ĝi dir'is,“ kaj ne plu rest'ant'e post tiu migdal'arb'o; ĉar mi tre facil'e vi'n vid'as.”

Aŭd'int'e tio'n, la Princ'o el'paŝ'is, ankoraŭ zorg'em'e ĉirkaŭ'rigard'ant'e, kaj de'met'is la skatol'o'n sur la ŝtup'ar'o'n.

“ Kar'a kat'o,” li ĝentil'e dir'is,“ kiel vi fart'as ?”

“ Ho, ho !” iom mal'afabl'e respond'is la rat'kapt'ist'o.“ Kar'a kat'o ! Kiel kor'tuŝ'ant'e !”

“ Mi for'est'is long'a'n temp'o'n,” prov'dir'is la Princ'o.

“ Est'as ebl'e,” respond'is la kat'o;“ tamen la tag'o'j ĉi tie pas'is sufiĉ'e rapid'e. Ni ne mal'gras'iĝ'is dum vi'a for'est'o.”

“ Tio est'as ver'a,” iom hont'em'e konsent'is la Princ'o, kaj li rapid'e ŝanĝ'is la parol'tem'o'n.“ Kie ĉiu'j est'as ?”

“ Sen'kap'ig'it'a'j,” mal'long'e respond'is la ali'a;“ tio est'as, ĉiu'j escept'int'e la Reĝ'o'n.”

“ Ĉu vi vol'as dir'i General'o'n Bop'i ?” demand'is Vanc ’;“ vi sci'as ke mi hav'as en mi'a skatol'o la ver'a'n Reĝ'o'n.”

“ Ne ĉikan'u !” akr'e respond'is la kat'o.“ Oni ek'kon'as reĝ'o'n per li'a'j ag'o'j. Se vi est'us vid'int'a, kia'manier'e 89 li sen'kap'ig'is hom'o'j'n, dekstr'e kaj mal'dekstr'e, mi opini'as, ke vi nom'us li'n iom pli ol general'o. La mal'mult'a'j, kiu'j ankoraŭ viv'as, jam rapid'is for de la palac'o, kaj en la arb'ar'o si'n kaŝ'as.”

“ Kie do est'as la Gen — la Reĝ'o mem ?” mal'trankvil'e demand'is Vanc ’.

“ Ho !” ne'zorg'e respond'is la kat'o;“ li est'as apud'a.”

“ Kie ?” demand'is Vanc ’.

“ Ĉi tie,” respond'is la kat'o.

“ Mi li'n ne vid'as,” dir'is la Princ'o, kun ek'trem'o, ĉiu'flank'e okul'serĉ'ant'e.

“ Ĉu ne ?” dir'is la kat'o;“ tio est'as ĉar vi ne pov'as tra'vid'i mi'n.”

“ Kiel strang'e vi parol'as, kat'o !” ek'kri'is Vanc ’.“ Mi ne sci'as kio'n vi vol'as dir'i.”

“ Nu,” respond'is la kat'o,“ vi memor'as tiu'j'n amuz'a'j'n bombon'o'j'n ?”

“ Jes,” murmur'et'is la Princ'o, hont'em'e ruĝ'iĝ'ant'a.

“ Unu rul'iĝ'is sub la sof'o'n,” pens'em'e dir'is la kat'o.

“ Jes,” respond'is Vanc ’;“ mi re'memor'as, ke unu fal'is, kaj ke mi ne pov'is ĝi'n trov'i.”

“ Post kiam mi ricev'is la telegram'o'n de la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o,” dir'is la kat'o,“ mi el'rul'is la bombon'o'n mez'ĉambr'e'n. Ĝi est'is bel'a bombon'o, kaj la Reĝ'o en'ven'ant'e vid'is ĝi'n, kaj tuj ĝi'n en'glut'is.”

“ Nu,” ekscit'it'e kri'is la Princ'o,“ kio post'e ?”

La kat'o el'puŝ'is si'a'n lang'o'n, kaj lek'is la lip'o'j'n.“ Li est'is tre mol'a,” ĝi dir'is.

“ Vi li'n manĝ'is ?” sen'spir'e demand'is Vanc ’.

90

La kat'o trankvil'e balanc'is la kap'o'n; kaj ĝi'a'j vang'har'o'j kun'tir'iĝ'is pro la memor'o de ĝi'a manĝ'ad'o.

“ La patr'o, do,” ĝoj'e kri'is la Princ'o,“ de'nov'e est'as la Reĝ'o; aŭ li est'os, kiam li sufiĉ'e grand'iĝ'os. Vi dir'as, ke vi ricev'is de la Frag'o'kolor'a Sorĉ'ist'o telegram'o'n. Dir'u al mi, kar'a kat'o, ho dir'u al mi, kio'n li dir'is.”

“ Ne pov'os ĝis la nokt'o'mez'o,” dir'is la kat'o;“ ali'e la sorĉ'proced'o ne funkci'os, kaj ĉio mal'prosper'os.”

91

ĈAPITRO XIX


S(Se) e tio okaz'us antaŭ ol li for'las'is la hejm'o'n, la Princ'o pied'frap'us, kaj grand'a'n bru'eg'o'n far'us, ĉar li dev'as eĉ unu minut'o'n atend'i io'n dezir'it'a'n; sed, dum la long'a marŝ'ad'o, li lern'is, inter ali'a'j lecion'o'j, la lecion'o'n pri pacienc'o; tial li nek bru'eg'is nek kri'is; sed, en'ir'ant'e la palac'o'n, li ek'sid'is en lok'o, de kiu li pov'is vid'i la grand'a'n horloĝ'o'n, kaj pacienc'e atend'is la nokt'o'mez'o'n.

Tamen li est'is tiel lac'eg'a, ke li ne pov'is ten'i la okul'o'j'n mal'ferm'it'a'j, kaj li baldaŭ dorm'is profund'e. Fin'e la kat'o li'n tuŝ'is sur la ŝultr'o, tiel pik'ant'e li'n per la ung'o'pint'o'j, ke li subit'e ek'salt'is.

“ Vek'iĝ'u !” kri'is la kat'o,“ post sep minut'o'j la dek'du'a hor'o son'os.”

“ Ĉu ver'e ? Ĉu mi dorm'is ?” demand'is la Princ'o, frot'ant'e la okul'o'j'n.

“ Tiel ŝajn'as,” respond'is la kat'o.“ Kial vi las'is la kort'eg'an'ar'o'n en'ferm'it'a en la skatol'o ?”

“ Por dir'i la ver'o'n,” konfes'is la Princ'o,“ mi tim'is, ke ili ebl'e ĉirkaŭ'kur'os sur la plank'o en la mal'lum'o, kaj — iu ebl'e manĝ'os ili'n erar'e.”

“ Nu,” respond'is la kat'o, ruĝ'iĝ'ant'e,( se kat'o pov'as ruĝ'iĝ'i,)“ ebl'e vi est'as prav'a. Oni neniam pov'as sci'i 92 tio'n, kio ebl'e okaz'os. Nun jam est'as preskaŭ la dek'du'a, kaj ni dev'as rapid'i. El'kur'u sur la teras'o'n kaj rigard'u, ĉu la pav'in'o de'met'is ov'o'n. Se jes, al'port'u ĝi'n al mi; sed rapid'u !”

Frot'ant'e la dorm'o'n for de la okul'o'j, la Princ'o rapid'ir'is por obe'i. Li efektiv'e trov'is ov'o'n, kaj re'kur'ant'e al la palac'o, li ĵus ating'is la ĉambr'eg'o'n, kiam la horloĝ'o ek'son'ig'is la dek'du'a'n hor'o'n.

“ Krev'ig'u ĝi'n preciz'e tra la mez'o, kaj far'u tio'n per tri frap'o'j,” ordon'is la kat'o.

La Princ'o obe'is, kaj el la fragment'o'j de la ŝel'o, preciz'e kiam ĉes'is la last'a hor'frap'o, el'paŝ'is la Fe'in'o kopeto, energi'a , freŝ'a, vigl'a, de kap'o ĝis pied'o, kvazaŭ ŝi est'us ĵus kre'it'a, kaj tut'e ne kvazaŭ ŝi est'us trov'int'a mal'larĝ'a aŭ kun'prem'ant'a si'a'n loĝ'ej'o'n en la ov'o. Per rapid'a flirt'et'o ŝi ek'sku'is si'a'n jup'o'n, mal'pez'e salt'et'is de la tabl'o, kaj per si'a baston'et'o frap'et'is la Princ'o'n sur la kap'o.

“ Nu !” ŝi akr'e dir'is,“ kio pri la Blu'a Sorĉ'ist'o ? Ĉu vi li'n tiom ŝat'as, kiom vi antaŭ'e supoz'is ?”

“ Mi ne sci'as,” balbut'is la kompat'ind'a Princ'o, mult'e surpriz'it'a de la subit'a aper'o de la bapt'o'patr'in'o.“ Ĉu mi dir'is, ke mi li'n ŝat'as ? Mi forges'is — mi vol'as dir'i: mi tut'e ne ŝat'as li'n, se vi vol'as, Bapt'o'patr'in'o.”

“ Ho !” mok'em'e ek'kri'is la mal'jun'ul'in'o.“ Ĉu ver'e ? Tamen, se mi ĝust'e memor'as, antaŭ'ne'long'e vi efektiv'e sopir'is pri vizit'o de li. Nu do, kio pri la gigant'o de Bogarru kaj la Komik'ul'o, ambaŭ intim'a'j amik'o'j mi'a'j ? Ĉu vi ŝat'is ili'n, he ? Ĉu vi trov'is ili'n sprit'a'j kaj agrabl'a'j ? 93 Ĉu ili respekt'eg'e kondut'is kontraŭ vi, ĉar vi est'as real'a, viv'ant'a princ'o,   he ?”

“ Vi bon'e sci'as ke ne,” ek'kri'is la Princ'o.“ Mi dev'as dir'i, Bapt'o'patr'in'o, ke vi montr'as strang'a'n gust'o'n elekt'ant'e amik'o'j'n.”

“ Ĉiu laŭ si'a prefer'o,” sen'zorg'e respond'is kopeto.“ Mi supoz'as, ke pli grand'a'n plezur'o'n far'is al vi tiu stult'a meduz'o, aŭ tiu melankoli'a latun'a simi'o, aŭ tiu tord'it'ul'o; li est'as bel'ul'o, ĉu  ne ?”

“ Mi ja ŝat'is ili'n,” brav'e respond'is la Princ'o;“ tiel bon'kor'a'j ili est'is. Ĉu ili ankaŭ est'as vi'a'j amik'o'j, Bapt'o'patr'in'o ?”

“ Nu, jes,” dir'is la fe'in'o, dum la okul'o'j petol'em'e bril'et'is,“ mi opini'as ke mi pov'as dir'i, ke ni est'as iom intim'a'j.”

“ Mi du'on'e konjekt'is,” iom tim'em'e prov'dir'is Vanc ’,“ ke ili ĉiu'j ebl'e est'as vi, Bapt'o'patr'in'o.”

“ Ebl'e vi kred'as, ke mi est'as spec'o de viv'ant'a tabel'o de mult'obl'ig'ad'o,” ŝi akr'e respond'is,“ aŭ ke mi posed'as tiom da viv'o'j, kiom ia kat'o. 4 Flank'e'parol'ant'e, ĉu vi nun pov'as nom'i la lim'o'j'n de la regn'o ?”

“ Mi dev'us pov'i ili'n nom'i,” respond'is la Princ'o,“ mi ĉirkaŭ'ir'is la tut'a'n regn'o'n pied'e.”

“ Nu,” respond'is la Bapt'o'patr'in'o,“ sen'dub'e la ir'ad'o ne mal'util'is al vi. Tio re'memor'ig'as al mi: ĉu vi jam spert'is sufiĉ'o'n ?”

“ Ho, mi pet'as, Bapt'o'patr'in'o,” kri'is Vanc ’,“ mi spert'is sufiĉ'e da ĉio, krom amik'ec'o; kaj ho, Bapt'o'patr'in'o, 94 se vi nur sci'ig'us al mi kiel re'ŝanĝ'i mi'a'j'n parenc'o'j'n, ja est'as nenio kio'n mi ne far'us. Kred'u mi'n, kar'a Bapt'o'patr'in'o, mi est'as knab'o tre mal'simil'a al tiu, kiu ne vol'is lern'i la land'lim'o'j'n, kaj kiu dezir'is kon'at'iĝ'i kun la Blu'a Sorĉ'ist'o; ver'e mi est'as.”

“ Ha, ha !” mok'rid'is la fe'in'o, kvankam en si mem ŝi ne est'is pri li mal'kontent'a.“ Ĉiu'okaz'e, vi est'as knab'o mult'e pli mal'pur'a. Ĉu vi lav'is la vizaĝ'o'n dum vi'a for'est'o ?”

“ Mi tim'as ke mi ne lav'is ĝi'n tre oft'e,” konfes'is la humil'iĝ'int'a Princ'o.“ Vi sci'as, tiom da ali'a'j afer'o'j okup'is mi'a'n cerb'o'n, Bapt'o'patr'in'o.”

“ Ba !” ek'kri'is la fe'in'o.“ Ir'u por ban'i !”

“ Sed la kort'eg'an'o'j, Bapt'o'patr'in'o,” tim'em'e pet'is la Princ'o,“ la long'e'daŭr'a mal'grand'ec'o cert'e ili'n ted'eg'is.”

“ Fi, fi !” akr'e kri'is la Bapt'o'patr'in'o,“ kiel sen'ĉes'e vi ja kant'aĉ'as la sam'a'n kant'o'n. Tio est'as tre mal'dec'a. Tamen, ĉar tio ne est'as por vi mem, mi konsent'as dir'i al vi, ke ĝi est'as tre simpl'a afer'o, se vi nur sci'as ĝi'n far'i. Ili sid'is kun vizaĝ'o kontraŭ vizaĝ'o, kiam ili mal'grand'iĝ'is, ĉu  ne ?”

“ Jes,” dir'is la Princ'o, ruĝ'iĝ'ant'e.

“ Turn'u, do, por ili ĉiu'j, la dors'o'n kontraŭ la dors'o,” mal'afabl'e dir'is la fe'in'o.“ Mi supoz'is, ke iu mal'sprit'ul'o antaŭ'long'e pov'us est'i sufiĉ'e saĝ'a por far'i tio'n.”

Vanc ’ mal'ferm'is la skatol'o'n, kaj trem'ant'e pro 95 ekscit'ec'o, aranĝ'is si'a'j'n parenc'o'j'n kaj amik'o'j'n dors'e dors'e'n en du vic'o'j.

Puf ! La rezultat'o est'is mirakl'a ! Mult'e pli rapid'e ol kiam ili mal'grand'iĝ'is, la et'ul'o'j ating'is si'a'n antaŭ'a'n ampleks'o'n. Tiam konfuz'o ek'reg'is. Kia'j babil'ad'o kaj ĉirkaŭ'kur'ad'o; kia'j man'prem'o'j, gratul'o'j, kaj ĉirkaŭ'pren'o'j; kia'j riproĉ'o'j kaj frap'o'j por Vanc ’, ĉar li mal'grand'ig'is ili'n, kaj post'e kia'j kis'o'j kaj kares'o'j, ĉar li re'far'is ili'n grand'a'j ! Neniam antaŭ'e, nek post'e, en ia reĝ'a palac'o, okaz'is tiom da konfuz'o kaj bru'eg'o.

“ Sed, Bapt'o'patr'in'o,” ne'kuraĝ'e demand'is Vanc ’, post kiam la ekscit'ec'o sufiĉ'e mal'pli'iĝ'is, por ke oni pov'u de'nov'e ek'pens'i,—“ Sed, Bapt'o'patr'in'o, mi pet'as, ĉu mi pov'os far'i al vi unu demand'o'n ?”

“ Se ĝi est'as mal'long'a,” respond'is la incit'em'a mal'jun'ul'in'o,“ kaj ne tro mal'saĝ'a.”

“ Nu do,” demand'is Vanc ’,“ mi tre ŝat'us ek'sci'i: kio'n ni pov'us far'i, se la pav'in'o okaz'e ne est'us de'met'int'a ov'o'n ?”

“ Fi !” koler'e dir'is la Bapt'o'patr'in'o.“ Sen'senc'aĵ'o !”

FINO

Ilustraĵo

1. Popol'dir'o en Uson'o, alud'ant'e pri ne'kutim'e mal'varm'eg'a veter'o.— Traduk'int'o.

2. Angl'a infan'rim'o:

“There was a crooked man,
who walked a crooked mile,

And found a crooked sixpence
against a crooked stile.” —Tradukinto.

3. Angl'a popol'dir'o, signif'ant'e, ke oni dev'os mort'ig'i kat'o'n naŭ foj'o'j'n, antaŭ ol ĝi est'os ver'e sen'viv'a !— Traduk'int'o.

4. Vid'u not'o'n, p. 80 [ Pn. 3].

 End of Project Gutenberg's Princo Vanc', by Eleanor Putnam and Arlo Bates *** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK PRINCO VANC' *** ***** This file should be named 23093-h.htm or 23093-h.zip ***** This and all associated files of various formats will be found in: http://www.gutenberg.org/2/3/0/9/23093/ Produced by Louise Hope, David Starner, Dave Morgan, Team Esperanto and the Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was produced from scanned images of public domain material from the Google Print project.) Updated editions will replace the previous one--the old editions will be renamed.  Creating the works from public domain print editions means that no one owns a United States copyright in these works, so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United States without permission and without paying copyright royalties.  Special rules, set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark.  Project Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive specific permission.  If you do not charge anything for copies of this eBook, complying with the rules is very easy.  You may use this eBook for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, performances and research.  They may be modified and printed and given away--you may do practically ANYTHING with public domain eBooks.  Redistribution is subject to the trademark license, especially commercial redistribution.  *** START: FULL LICENSE *** THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free distribution of electronic works, by using or distributing this work (or any other work associated in any way with the phrase "Project Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project Gutenberg-tm License (available with this file or online at http://gutenberg.org/license).  Section 1.  General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm electronic works 1.A.  By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to and accept all the terms of this license and intellectual property (trademark/copyright) agreement.  If you do not agree to abide by all the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession.  If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.  1.B.  "Project Gutenberg" is a registered trademark.  It may only be used on or associated in any way with an electronic work by people who agree to be bound by the terms of this agreement.  There are a few things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works even without complying with the full terms of this agreement.  See paragraph 1.C below.  There are a lot of things you can do with Project Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic works.  See paragraph 1.E below.  1.C.  The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project Gutenberg-tm electronic works.  Nearly all the individual works in the collection are in the public domain in the United States.  If an individual work is in the public domain in the United States and you are located in the United States, we do not claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, displaying or creating derivative works based on the work as long as all references to Project Gutenberg are removed.  Of course, we hope that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with the work.  You can easily comply with the terms of this agreement by keeping this work in the same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.  1.D.  The copyright laws of the place where you are located also govern what you can do with this work.  Copyright laws in most countries are in a constant state of change.  If you are outside the United States, check the laws of your country in addition to the terms of this agreement before downloading, copying, displaying, performing, distributing or creating derivative works based on this work or any other Project Gutenberg-tm work.  The Foundation makes no representations concerning the copyright status of any work in any country outside the United States.  1.E.  Unless you have removed all references to Project Gutenberg: 1.E.1.  The following sentence, with active links to, or other immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, copied or distributed: This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.org 1.E.2.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived from the public domain (does not contain a notice indicating that it is posted with permission of the copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in the United States without paying any fees or charges.  If you are redistributing or providing access to a work with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.  1.E.3.  If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted with the permission of the copyright holder, your use and distribution must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional terms imposed by the copyright holder.  Additional terms will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the permission of the copyright holder found at the beginning of this work.  1.E.4.  Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm License terms from this work, or any files containing a part of this work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.  1.E.5.  Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this electronic work, or any part of this electronic work, without prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with active links or immediate access to the full terms of the Project Gutenberg-tm License.  1.E.6.  You may convert to and distribute this work in any binary, compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any word processing or hypertext form.  However, if you provide access to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other form.  Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.  1.E.7.  Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.  1.E.8.  You may charge a reasonable fee for copies of or providing access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided that - You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method you already use to calculate your applicable taxes.  The fee is owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has agreed to donate royalties under this paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation.  Royalty payments must be paid within 60 days following each date on which you prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax returns.  Royalty payments should be clearly marked as such and sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation." - You provide a full refund of any money paid by a user who notifies you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm License.  You must require such a user to return or destroy all copies of the works possessed in a physical medium and discontinue all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm works.  - You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the electronic work is discovered and reported to you within 90 days of receipt of the work.  - You comply with all other terms of this agreement for free distribution of Project Gutenberg-tm works.  1.E.9.  If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark.  Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.  1.F.  1.F.1.  Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread public domain works in creating the Project Gutenberg-tm collection.  Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic works, and the medium on which they may be stored, may contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by your equipment.  1.F.2.  LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all liability to you for damages, costs and expenses, including legal fees.  YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN PARAGRAPH F3.  YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.  1.F.3.  LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a written explanation to the person you received the work from.  If you received the work on a physical medium, you must return the medium with your written explanation.  The person or entity that provided you with the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a refund.  If you received the work electronically, the person or entity providing it to you may choose to give you a second opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund.  If the second copy is also defective, you may demand a refund in writing without further opportunities to fix the problem.  1.F.4.  Except for the limited right of replacement or refund set forth in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS' WITH NO OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.  1.F.5.  Some states do not allow disclaimers of certain implied warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages.  If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by the applicable state law.  The invalidity or unenforceability of any provision of this agreement shall not void the remaining provisions.  1.F.6.  INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance with this agreement, and any volunteers associated with the production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, that arise directly or indirectly from any of the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.  Section  2.  Information about the Mission of Project Gutenberg-tm Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of electronic works in formats readable by the widest variety of computers including obsolete, old, middle-aged and new computers.  It exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from people in all walks of life.  Volunteers and financial support to provide volunteers with the assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will remain freely available for generations to come.  In 2001, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations.  To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.  Section 3.  Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit 501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal Revenue Service.  The Foundation's EIN or federal tax identification number is 64-6221541.  Its 501(c)(3) letter is posted at http://pglaf.org/fundraising.  Contributions to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by U.S. federal laws and your state's laws.  The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S.  Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered throughout numerous locations.  Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email business@pglaf.org.  Email contact links and up to date contact information can be found at the Foundation's web site and official page at http://pglaf.org For additional contact information: Dr. Gregory B. Newby Chief Executive and Director gbnewby@pglaf.org Section 4.  Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide spread public support and donations to carry out its mission of increasing the number of public domain and licensed works that can be freely distributed in machine readable form accessible by the widest array of equipment including outdated equipment.  Many small donations ($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt status with the IRS.  The Foundation is committed to complying with the laws regulating charities and charitable donations in all 50 states of the United States.  Compliance requirements are not uniform and it takes a considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up with these requirements.  We do not solicit donations in locations where we have not received written confirmation of compliance.  To SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state visit http://pglaf.org While we cannot and do not solicit contributions from states where we have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition against accepting unsolicited donations from donors in such states who approach us with offers to donate.  International donations are gratefully accepted, but we cannot make any statements concerning tax treatment of donations received from outside the United States.  U.S. laws alone swamp our small staff.  Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation methods and addresses.  Donations are accepted in a number of other ways including checks, online payments and credit card donations.  To donate, please visit: http://pglaf.org/donate Section 5.  General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.  Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be freely shared with anyone.  For thirty years, he produced and distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.  Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S.  unless a copyright notice is included.  Thus, we do not necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper edition.  Most people start at our Web site which has the main PG search facility: http://www.gutenberg.org This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, including how to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.