La Ondo de Esperanto 2003-2004-04


Ondo de Esperanto 2003 - 2004-04

SEN'DEPEND'A ĈIU'MONAT'A REVU'O. 2003. №1

Redakci'e

Antaŭ kelk'a temp'o mi skrib'is al la redaktor'o de ĉi tiu revu'o leter'o'n, en kiu mi koncern'is la problem'o'n de la en'hav'o. Mi esprim'is simpl'a'n ide'o'n — nom'e, la esperant'ist'o ne est'as iu est'aĵ'o sen'korp'a kaj sen'interes'a rilat'e ĉio'n, kio situ'as ekster li'a/ŝi'a pur'e esperant'ist'a teren'o. Ĉar ne ekzist'as pur'a kaj nur'a german'o aŭ rus'o, ĉas'ist'o aŭ tenis'ist'o, kat'am'ant'o aŭ bibliofil'o. Pur'a'j kaj nur'a'j pov'as est'i sol'e skem'o'j: tiu de german'o kaj tiu de kat'am'ant'o. Sed natur'e: la fak'ul'o'j hav'as si'a'j'n fak'a'j'n el'don'o'j'n, — patriot'o'j — pri si'a naci'a majest'o; animal'ist'o'j — pri si'a'j ĉeval'o'j kaj kat'o'j, — kaj ili rajt'as ili'n hav'i. Ankaŭ la esperant'ist'o'j est'as fak'ul'o'j kun si'a'j specif'a'j problem'o'j, kiu'j'n ili bezon'as diskut'i. Sol'e, eĉ en si'a “pur'o kaj nur'o”, la esperant'ist'o est'as iu, kiu posed'as cert'a'n dimensi'o'n, do hav'as volum'o'n kaj ne en'kuŝ'iĝ'as en skem'o'n. Plen'sang'a lingv'o bezon'as si'n nutr'i de la plen'o de la viv'o. Tio'n far'as la rus'a kaj la german'a, normal'e ke tio'n far'u ankaŭ Esperant'o. La cigan'a — lingv'o iom simil'a al Esperant'o, sen leĝ'e fiks'it'a hejm'a teritori'o — kompar'e kun ĉi - last'a hav'as avantaĝ'o'n: ĝi dimensi'as en la plen'o de la cigan'a viv'o...

Mi ne send'is la leter'o'n, ĉar trov'is ke mi ne pov'as postul'i de unu el'don'aĵ'o, ke ĝi prezent'u la plen'o'n de la viv'o. Tamen la ide'o merit'as pri'pens'ad'o'n. Jam cert'a'j fremd'a'j naci'a'j lingv'o'j konker'as lok'o'n por reprezent'i ni'a'n ne'fak'a'n interes'o'n: en politik'o, scienc'o, moral'o. Ekzempl'e, la angl'a: ne'angl'o'j uz'as ĝi'n ne nur por komunik'ad'o, sed ankaŭ por larĝ'ig'o de la person'a inform'a kamp'o; ali'vort'e, ili trov'as en ĝi ĝust'e tio'n, kio determin'as la destin'o'n de la lingv'o.

Mi opini'as, ke kompren'int'e bon'e kaj klar'e la ne'real'ec'o'n de la pretend'o'j de la lingv'o de Zamenhof iĝ'i ver'e universal'a, tut'mond'a kaj far'int'e sen panik'i cert'a'j'n praktik'a'j'n kaj sobr'a'j'n konklud'o'j'n, oni tamen ne evit'is unu grav'a'n erar'o'n: deklar'int'e la rajt'o'n pri la privat'a ekzist'o de Esperant'o, oni komenc'is praktik'i cert'a'n eskap'ism'o'n, kiu, kiel ĉiu izol'a biologi'a fenomen'o, konduk'as al redukt'o kaj degrad'o. Kuir'i si'n en la propr'a suk'o signif'as sek'iĝ'i. Ne'angl'o - esperant'ist'o leg'as en la angl'a io'n pri politik'o, scienc'o, moral'o. Kial ne en Esperant'o? Ebl'e, la esperant'ist'o'j ne interes'iĝ'as pri politik'o, scienc'o kaj moral'o? Ebl'e ili interes'iĝ'as sol'e pri la problem'o'j de Esperant'a Civit'o aŭ pri tiu'j de “prudent'a E - komun'um'o”? Mi diven'as ke la redaktor'o'j de E - gazet'o'j tiel ne pens'as. Kio do ig'as ili'n tiel moder'a'j pri la ĉef'a'j tem'o'j de la real'a hom'a ekzist'o? Mi supoz'as, ke la “toler'ant'ism'o”, kiu, unu'flank'e, hav'as font'o'n en la esperant'ist'a tradici'o de neŭtral'ec'o, kaj, ali'flank'e, re'spegul'as tre fort'a'n tendenc'o'n de la nun'a civiliz'o. La toler'ant'ism'o, aplik'it'a al la teren'o de la ĵurnal'ist'ik'o, hav'as special'e fort'a'n efik'o'n, tial ke en tiu sfer'o la regul'o'j de la vend'o - aĉet'o postul'as, ke la minimum'o de la konsum'ant'o'j est'u mal'kontent'a.

Mi ne vol'as kaŝ'i, ke mi fort'e dub'as pri la valor'ec'o de tiu kapabl'o toler'i io'n ajn, kaj precip'e — pri la kapabl'o de tiu kapabl'o el'ten'i la ne'indiferent'o'n. Paradoks'e, la toler'ec'o nask'as ne'toler'em'o'n. Por ekzempl'o mi propon'as la re'ag'o'n de uson'an'o (LOd'E. 2001: 12) al la replik'o pri la bomb'atak'o de Afgani'o (LOd'E. 2001: 11). “La replik'o ŝok'as”, — dir'as la uson'an'o. Vi pov'as re'leg'i kaj vi apenaŭ trov'os io'n ŝok'ant'a'n. En la esenc'o, ŝok'ant'a est'as jam opini'o, kiu ne koincid'as kun la kutim'o. Mi pov'us don'i ali'a'j'n ekzempl'o'j'n, kiu'j sam'e koncern'us Uson'o'n. Kaj ĝust'e en Uson'o la ide'o de toler'em'o ricev'is precip'a'n signif'o'n kaj iĝ'is angul'a ŝton'o de la moral'o.

Ĉu mi klar'e esprim'is mi'a'n pens'o'n? La respekt'o de la rajt'o de la ali'a hav'i si'a'n propr'a'n taks'o'n ne dev'as est'i konsider'at'a sinonim'a kun la ne'kapabl'o aŭ ne'dezir'o taks'i. Egal'e la neŭtral'ec'o ne est'u trakt'at'a kiel rifuz'o formul'i si'a'n vid'o'n de la situaci'o. Oni re'ven'u al la eskap'ism'o. Tiu elegant'a viv'a filozofi'o pli dec'as al la mal'aper'ant'a gent'o de aristokrat'o'j, hom'o'j kun relativ'e stabil'a est'ant'ec'o sed tut'e sen futur'o. Por esperant'ist'o'j, se ili zorg'as pri la morgaŭ'o, tiu filozofi'o ne taŭg'as.

Al'e'n Kris

Esperant'o en 2001

En la januar'a Ond'o ĉiam aper'as du'paĝ'a panoram'o de la esperant'ist'a viv'o en la antaŭ'a jar'o. Ankaŭ ĉi - jar'e la redaktor'o ek'verk'is ĝi'n, kaj ĝi est'is aper'ont'a, sed dum la pret'ig'ad'o de ĉi kajer'o okaz'is du event'o'j, kiu'j ferm'is la afer'o'j'n, kiu'j dum la last'a jar'o al'tir'is la atent'o'n de la esperant'ist'o'j — kriz'o en UEA kaj la instituci'iĝ'o de la Civit'o. Leg'u pri tio en la sekv'a'j du paĝ'o'j, sed anstataŭ la plan'it'a artikol'o aper'as nur la sub'a komentari'et'o.

En la jar'o, kiam UEA est'is propon'it'a por la pac'premi'o de Nobel, ĝi'a'j gvid'a'j ofic'ist'o'j — Osmo Buller, Pasquale Zapelli kaj István Ertl — demisi'is pro ne'ebl'o kun'labor'i kun la du estr'ar'an'o'j, kiu'j kompromit'iĝ'is per si'a rol'o en la trakt'ad'o de la kalumni'o'j, lanĉ'it'a'j de d - rin'o Ståhlberg kontraŭ COano Veuthey kaj kontraŭ Buller mem. Kvankam la kalumni'o'j montr'iĝ'is sen'baz'a'j, for'ir'is la persekut'it'o'j, ne la (kun)persekut'int'o'j.

Tamen kaŭz'is la kriz'o'n ne tiom la person'a'j konflikt'o'j, kiom la elekt'o'struktur'o en UEA.

En la komitat'o (ni'a parlament'o) nur dek'on'o'n da an'o'j ĉi - jar'e elekt'is la individu'a'j membr'o'j, kiu'j viv'ten'as la asoci'o'n. La pli mult'a'j'n parlament'ant'o'j'n deleg'is la land'a'j asoci'o'j, kaj strang'e est'as ke la koopt'it'a'j komitat'an'o'j C est'as pli mult'a'j ol la rekt'e elekt'it'a'j B - komitat'an'o'j.

La situaci'o est'as eĉ pli absurd'a en la sen'alternativ'e elekt'it'a Estr'ar'o (ni'a reg'ist'ar'o), en kiu nur unu “ministr'o” est'as B - komitat'an'o rekt'e elekt'it'a, unu A - komitat'an'o, sed la ses ceter'a'j “ministr'o'j” (75%) est'as C - komitat'an'o'j, kiu'j'n elekt'is nek la individu'a'j membr'o'j, nek la asoci'o'j.

La ĵus'a nom'um'o de la nov'a'j ofic'ist'o'j probabl'e re'stabil'ig'os la labor'o'n de la Centr'a Ofic'ej'o (ni'a ŝtat - aparat'o), sed nur post la ŝanĝ'o de la arka'iĝ'int'a elekt'o'sistem'o kaj post la unu'a demokrati'a balot'ad'o UEA pov'os re'konker'i si'a'j'n membr'o'j'n kaj reputaci'o'n. Ceter'e, sci'ant'e pri la provizor'a solv'o de la kadr'o'kriz'o en UEA, la inter'naci'a ĵuri'o elekt'is eks'direktor'o'n Buller la Esperant'ist'o de la Jar'o 2001.

La du'a event'o de la jar'o tut'e rekt'e koncern'is la elekt'ad'o'n — je la Zamenhof'a Tag'o est'is anonc'it'a la rezult'o de la balot'ad'o por la Senat'o de la Esperant'a Civit'o. Oni pov'as aprob'i aŭ mal'aprob'i la Esperant'a'n Civit'o'n, sed oni ne pov'as mal'aprob'i la ebl'o'n demokrati'e elekt'i la tut'a'n Senat'o'n (ne nur dek'on'o'n de la Komitat'o, kiel en UEA) el la person'o'j propon'it'a'j en du konkurenc'a'j list'o'j.

La “venk'o” de Walter Żelazny ŝajn'as bon'a rezult'o por ni ĉiu'j. Doktor'o pri soci'ologi'o, ŝtat'an'o de Franci'o kaj Pol'land'o, li last'a'temp'e mult'e preleg'is kaj artikol'is pri la neces'o re'organiz'i Esperant'uj'o'n laŭ feder'a struktur'o, organiz'iĝ'i “sur'baz'e de la dign'o est'i Esperant'ist'o” kaj protekt'i la specif'a'j'n rajt'o'j'n de la esperant'ist'o'j. Nun la unu'a Konsul'o de la Civit'o dev'os ek'plen'um'i tiu'j'n cel'o'j'n, kaj nur laŭ la far'o'j, ne laŭ la jam mult'a'j polemik'aĵ'o'j ni vid'os la valor'o'n de tiu plej diskut'at'a iniciat'o en Esperant'uj'o.

Foli'um'ant'e la jar'kolekt'o'n de La Ond'o, oni facil'e ek'sci'os pri ali'a'j grav'a'j event'o'j en Esperant'uj'o. Jen kelk'a'j el ili:

— La esperant'ist'o'j apenaŭ util'ig'is por si'a'j cel'o'j la Eŭrop'a'n Jar'o'n de la Lingv'o'j; ceter'e la averaĝ'a eŭrop'an'o ne interes'iĝ'is pri tiu tem'o.

— En la unu'a jar'o sen El Popol'a Ĉini'o atent'ind'a'n evolu'o'n hav'is la asoci'a'j revu'o'j en Franci'o kaj Brazil'o.

— Ŝtat'a'j aŭtoritat'o'j en Litovi'o kaj Ĉini'o demonstr'is ne'kutim'e favor'a'n si'n'ten'o'n al Esperant'o invit'ant'e UKojn al si'a'j land'o'j.

— Nur dum jar'du'on'o 18 mil ekzempler'o'j de elektron'ik'a'j libr'o'j est'is el'ŝut'it'a'j per'e de la sen'pag'a sved'a ret'serv'o eLibrejo — tiu kvant'o super'as la nombr'o'n de la paper'a'j libr'o'j, kiu'j'n la libr'o'serv'o de UEA kutim'e vend'as dum la tut'a jar'o.

— Kastel'o Grésillon kaj la Esperant'o - redakci'o de Aŭstri'a Radi'o daŭr'as malgraŭ la pesimism'a'j prognoz'o'j.

— Kresk'is la mov'ad'o de la Lingv'a'j Festival'o'j.

— La Akademi'o de Esperant'o unu'a'foj'e organiz'is simpozi'o'n kun'labor'e kun naci'a Akademi'o.

Leg'u pli en La Ond'o, por kiu ĉi - jar'e la plej grav'a tamen est'is la migr'o al Eŭrop'o.

Aleksander Korĵenkov

Osmo Buller: la Esperant'ist'o de la Jar'o

La Ond'o de Esperant'o iniciat'is en 1998 proklam'o'n de la Esperant'ist'o de la Jar'o. Al tiu projekt'o al'iĝ'is reprezent'ant'o'j de divers'a'j tendenc'o'j en la Esperant'o - komun'um'o kaj sen'depend'a'j kompetent'ul'o'j. La unu'a laŭreat'o en 1998 est'is William Auld; en 1999 li'n sekv'is Kep Enderby. En 2000 la honor'a'n titol'o'n ricev'is tri person'o'j: Hans Bakker, Mauro La Torre kaj Jouko Lindstedt.

Ĉi - jar'e la kandidat'ig'ant'o'j propon'is 15 person'o'j'n, al kiu'j la elekt'ant'o'j pov'is don'i si'a'j'n voĉ'o'j'n. La rezult'o de la voĉ'don'ad'o est'as jen'a:

Laŭ la Regul'ar'o pri la Esperant'ist'o de la Jar'o: “Se pli ol unu person'o ricev'os egal'e plej mult'a'j'n voĉ'o'j'n, kiel laŭreat'o est'os proklam'it'a tiu, kiu'n propon'is pli mult'a'j kandidat'ig'ant'o'j”. Sekv'e Osmo Buller est'as elekt'it'a kiel la esperant'ist'o de la jar'o 2001, ĉar li ricev'is du kandidat'ig'o'j'n kaj Pir'o'n nur unu.

Osmo Buller per si'a demisi'o en 2001 fin'is la rezult'o'riĉ'a'n deĵor'period'o'n kiel Ĝeneral'a Direktor'o de UEA. Dank'o xyz' al li la Gazet'ar'a'j Komunik'o'j de UEA regul'e kaj objektiv'e inform'as la esperant'ist'ar'o'n pri UEA. Li'a septembr'a rest'ad'o en Ĉini'o kaj Litovi'o aktiv'ig'is la mov'ad'o'n tie kaj far'is la rilat'o'n de aŭtoritat'o'j en tiu'j du land'o'j pli favor'a al Esperant'o.

Propon'ant'o'j (Kandidat'ig'ant'o'j):

Marija Belošević (HR): eks'sekretari'o de ILE'I;

Višnja Branković (IT): direktor'o de Orbis Pictus;

Renat'o Corsetti (IT): prezid'ant'o de UEA;

István Ertl (NL): demisi'int'a redaktor'o de Esperant'o;

Edmund Grimley Evans (GB): prezid'ant'o de EAB;

Judit Felszeghy (HU): sekretari'o de la Esperant'a PEN - Centr'o;

Aleksander Korĵenkov (RU): redaktor'o de La Ond'o de Esperant'o;

Brun'o Masala (FR): gvid'ant'o de AER'A (OSIEK);

Valentin Melnikov (RU): poet'o, ĵurnal'ist'o, traduk'ant'o;

Yamasaki Seiko (JP): membr'o de la Akademi'o de Esperant'o.

Elekt'ant'o'j:

Petr Chrdle (CZ): direktor'o de KAV'A - PECH;

Le'e Chong - Yeong (KR): vic'prezid'ant'o de UEA;

Stan'o Marček (SK): redaktor'o de Herold'o de Esperant'o;

Ger'ald'o Mattos (BR): prezid'ant'o de la Akademi'o de Esperant'o;

Stefan Maul (DE): prezid'ant'o de TEĴA, ĉef'redaktor'o de Monat'o;

Min'e Yositaka (JP): eks'redaktor'o de River'o'j;

Sergio Pokrovskij (RU): scienc'ist'o, traduk'ant'o, ese'ist'o;

Ann'a Margaret'a Ritamäki (FI): komitat'an'o de UEA;

Roland Rotsaert (BE): kas'ist'o de IKEF, redaktor'o de La Merkat'o;

Ljubomir Trifonĉovski (BG): ĉef'redaktor'o de Literatur'a Foir'o.

Halina Gorecka, sekretari'o

IKU invit'as preleg'i

En Fort'alez'o okaz'os la 55a sesi'o de Inter'naci'a Kongres'a Universitat'o, kie rajt'as preleg'i universitat'a'j profesor'o'j aŭ person'o'j kun simil'a kvalifik'o. Ili est'as invit'it'a'j send'i si'a'j'n preleg'propon'o'j'n al la sekretari'o de la IKU - komision'o, prof. d - ro Hans Michael Maitzen: Endemanngasse 6 - 18/1/24, AT - 1230 Wien, Aŭstri'o Ret'e:

maitzen@astr'o.univie.ac.at
.

La propon'o en'hav'u konciz'a'n resum'o'n (maksimum'e ĉ. 200 vort'o'j) de la preleg'o, konciz'a'n biografi'o'n kaj person'a'n bibliografi'o'n. Neces'as al'don'i ankaŭ fot'o'n taŭg'a'n por publik'ig'o. La preleg'o'j prefer'e, sed ne dev'ig'e, rilat'u al la kongres'a tem'o “Divers'ec'o: ŝanc'o, ne minac'o”.

La elekt'it'a'j preleg'ant'o'j ricev'os modest'a'n honorari'o'n sed ne re'pag'o'n de si'a'j kost'o'j. Ĉiu preleg'ant'o dev'as est'i kongres'an'o kaj mem zorg'i pri si'a al'iĝ'o. Apart'e bon'ven'a'j est'as jun'a'j kandidat'o'j kaj tiu'j kiu'j antaŭ'e ne preleg'is en IKU.

Lim'dat'o por la kandidat'iĝ'o'j: 15 jan 2002.

GK UEA

Nov'a'j ofic'ist'o'j en Roterdam'o

La estr'ar'o de UEA nom'um'is Ag'ant'a'n Ĝeneral'a'n Direktor'o'n por la jar'o 2002. Tem'as pri Trevor Steele.

William Trevor Steele nask'iĝ'is 14 maj 1940 en Mareeba, Aŭstrali'o, kaj hav'as aŭstrali'a'n naci'ec'o'n. Li est'as vast'e kon'at'a kiel instru'ist'o en plur'a'j land'o'j kaj sukces'a verk'ist'o. Li decid'is akcept'i la defi'o'n re'star'ig'i kun'labor'a'n etos'o'n en UEA kaj pli ĝeneral'e en la mov'ad'o. Li'a person'ec'o kaj entuziasm'o por la nov'a task'o est'as sufiĉ'a'j garanti'o'j pri li'a sukces'o, pro kio la estr'ar'o formul'as mult'a'j'n bon'dezir'o'j'n kaj pet'as la esperant'ist'o'j'n, membr'o'j'n kaj ne'membr'o'j'n, kun'labor'i kun li.

Li est'os en Roterdam'o kaj ek'ofic'os la 1an de januar'o 2002.

La estr'ar'o nom'um'is redaktor'o de la revu'o Esperant'o de UEA por la jar'kolekt'o 2002 Stan'o Marček el Slovak'uj'o. Stan'o, 48 - jar'a, hav'as long'a'n histori'o'n de redakt'ad'o de plur'a'j revu'o'j land'a'j kaj inter'naci'a'j. Li est'as kon'at'a ankaŭ kiel aktiv'ul'o en plur'a'j kamp'o'j de la mov'ad'o (fond'o de la jun'ul'ar'a sekci'o, instru'ad'o ktp.). Li ek'redakt'os la numer'o'n 1an de la jar'kolekt'o 2002.

Ambaŭ nom'um'o'j est'as por la trans'ir'a jar'o 2002, dum kiu la Ofic'ej'a Komision'o de UEA plu'serĉ'os kandidat'o'j'n por pli long - temp'a'j kontrakt'o'j por ambaŭ posten'o'j. Kompren'ebl'e kaj Trevor kaj Stan'o est'os inter la kandidat'o'j por tiu'j kontrakt'o'j.

Ferm'iĝ'as per tio la unu'a faz'o de la labor'o de la Ofic'ej'a Komision'o, kiu jam komenc'is okup'iĝ'i pri ali'a'j baz'a'j problem'o'j: re'organiz'ad'o de la komput'il'a sistem'o de UEA kaj help'o al mal'ferm'o de la “komunikad - centr'o” de EEU en Brusel'o, dum daŭr'as konstant'a prov'o re'harmoni'ig'i la funkci'ad'o'n de la Asoci'o.

La estr'ar'o de UEA

Fos'i kanal'o'n

Prezid'ant'o de UEA Renat'o Corsetti kaj vic'prezid'ant'o Le'e Chong - Yeong vizit'is Ĉin'uj'o'n 21 - 25 nov 2001. La vizit'o est'is aranĝ'it'a de la Ĉin'a E - Lig'o (esenc'a'n rol'o'n hav'is Tan Xiuzhu, la prezid'ant'in'o, kaj Yu Ta'o, la ĝeneral'a sekretari'o).

Inter la renkont'it'a'j reprezent'ant'o'j de la ĉin'a reg'ist'ar'o ni menci'u unu'e la unu'a'n vic - ministr'o'n pri Ekster'a'j Afer'o'j, s - ron Li Zhaoxing. La UEA - deleg'it'ar'o klar'ig'is la nun'temp'a'n mond'a'n lingv'a'n problem'o'n, apart'e en UN kaj ali'a'j inter'ŝtat'a'j organiz'aĵ'o'j, kiu karakteriz'iĝ'as per la tro'a tendenc'o al uz'o de nur unu etn'a lingv'o. La UEA - deleg'it'ar'o klar'ig'is la bezon'o'n de neŭtral'a inter'naci'a lingv'o, kaj pet'is Ĉin'uj'o'n lud'i pli grand'a'n rol'o'n por konstru'i “nov'a'n inter'naci'a'n lingv'a'n ord'o'n”. Tut'e praktik'e ni pet'is sub'ten'o'n por la kon'at'a rezoluci'o de NROj en Seul'o, kiu pet'as la Ekonomi'a'n kaj Soci'a'n Konsil'ant'ar'o'n de UN (ECOSOC) okup'iĝ'i pri pli demokrat'a lingv'a sistem'o en UN. La UEA - deleg'it'ar'o ankaŭ pet'is la ĉin'a'n sub'ten'o'n al la paŝ'o'j far'at'a'j de UEA ĉe Unesk'o por ke oni trans'ir'u de bel'a'j sed tro ĝeneral'a'j rezoluci'o'j al pli praktik'a kun'labor'o kun la Esperant'o - mov'ad'o.

La vic - ministr'o atent'e aŭskult'is la pet'o'j'n, klar'ig'is si'a'n pens'o'n pri la grav'ec'o de la ĉin'a lingv'o, kiu dev'us est'i pli re'kon'at'a en inter'naci'a'j rilat'o'j, kaj konsent'is plu'stud'i la tut'a'n problem'ar'o'n kun'labor'e kun UEA kaj ĈEL.

24 nov la UEA - reprezent'ant'o'j est'is akcept'it'a'j de Chen Haosu, prezid'ant'o de la Ĉin'a Popol'a Asoci'o por Amik'ec'o kun Ali'land'a'j Popol'o'j. Li klar'ig'is la oficial'a'n politik'o'n de la ĉin'a reg'ist'ar'o por la mond'o, en kiu ne ekzist'u hegemoni'ism'o de unu aŭ kelk'a'j land'o'j sed plur'ec'o de kun'decid'ad'o. Tiu politik'o est'is pens'it'a ĉef'e rilat'e al ekonomi'a'j kaj ĝeneral'e politik'a'j problem'o'j, sed ĝi perfekt'e taŭg'as ankaŭ en la kultur'a kaj lingv'a kamp'o, kaj ĝi kongru'as kun la ideal'o de la Esperant'o - mov'ad'o. Kvankam li ne kaŝ'is la mal'facil'aĵ'o'j'n konvink'i ne'konvink'it'o'j'n pri Esperant'o, li mem propon'is, laŭ ĉin'a proverb'o, la program'o'n: “fos'i kanal'o'n por ke la akv'o flu'u en ĝi”, per ali'a'j vort'o'j “daŭr'ig'i la kontakt'o'j'n kun la ĉin'a kaj ali'a'j reg'ist'ar'o'j por ke ili est'u pret'a'j post pri'stud'o de la problem'o apog'i ni'a'j'n inter'naci'a'j'n iniciat'o'j'n”.

S - ro Chen, kiu est'as pret'a reprezent'i Ĉin'uj'o'n en inter'naci'a asoci'o de “amik'o'j de Esperant'o”, promes'is daŭr'ig'i la kontakt'o'j'n pri ĉiu'j tem'o'j prezent'it'a'j kaj tut'e apart'e pri por'pac'a'j iniciat'o'j. Li ankaŭ promes'is, ke li parol'os en Esperant'o, se la UK okaz'os en Pekin'o en la jar'o 2004.

Kun la vic - prezid'ant'o de la ĉin'a Parlament'o, Xu Jialu, la inter'parol'o'j est'is iom pli “teĥnik'a'j”. Est'ant'e mem lingv'ist'o, li respond'ec'as pri la ĉin'a grup'o, kiu sekv'as la klopod'o'j'n de Unu'iĝ'int'a'j Naci'o'j por kre'i komput'il'a'n intern'a'n traduk - lingv'o'n. Li ne kaŝ'is si'a'n sen'iluzi'iĝ'o'n pri la mank'o de praktik'e aplik'ebl'a'j rezult'o'j de tiu projekt'o, kaj li tre volont'e kun'diskut'is pri la ide'o'j si'a'temp'e aplik'it'a'j en la projekt'o DLT, kiu uz'is Esperant'o'n kiel pont'lingv'o'n.

Konklud'e, la impres'o'j pri la vizit'o kaj la kontakt'o'j indik'as, ke ekzist'as pli da mal'ferm'it'a'j pord'o'j ol ni sukces'as en'ir'i. Cert'e est'as mal'facil'e konvink'i reg'ist'ar'o'n de tiel grand'a land'o far'i oficial'a'j'n paŝ'o'j'n sub'ten'e al Esperant'o en inter'naci'a'j medi'o'j, sed la fos'ad'o de la kanal'o de inform'ad'o, kiu dev'os port'i al tio, komenc'iĝ'is.

Le'e Chong - Yeong Renat'o Corsetti

Lingv'o de pac'o

La Esperant'o - mov'ad'o en plur'a'j manier'o'j bedaŭr'is pro la viktim'o'j de la atenc'o'j en Uson'o dum la pas'int'a septembr'o. Sam'e bedaŭr'ind'a'j est'as la sen'kulp'a'j viktim'o'j de la milit'o en Afgan'uj'o. Ne est'as mult'o, kio'n ni pov'as far'i en ĉi tiu milit'o. La glor'a'j ag'o'j de ni'a'j antaŭ'ul'o'j dum, ekzempl'e, la unu'a mond'milit'o ne est'as nun ripet'ebl'a'j. Por tamen sub'strek'i la respekt'o'n por ĉiu'j viktim'o'j, kaj ankaŭ por sub'strek'i la fakt'o'n, ke esperant'ist'o'j dum si'a tut'a histori'o ĝeneral'e ne akcept'is milit'o'n kiel normal'a'n manier'o'n solv'i inter'gent'a'j'n konflikt'o'j'n (“ne al glav'o sang'o'n soif'ant'a” — dir'as tre kon'at'a lini'o de ni'a himn'o), la Azi'a Komision'o de UEA, kun la help'o de kelk'a'j ne'azi'a'j esperant'ist'o'j, decid'is lanĉ'i kampanj'o'n, per kiu ni rekt'e pren'as la flank'o'n de la nun'a'j viktim'o'j, la afgan'a'j rifuĝ'int'o'j en najbar'a'j land'o'j.

Nur por don'i ekzempl'o'n de la situaci'o, mi dir'u, ke en Iran'o kaj Pakistan'o loĝ'as pli ol 4 milion'o'j da afgan'o'j kiel rifuĝ'int'o'j. La plej'mult'o est'as analfabet'o'j sed ekzist'as inter ili instru'ist'o'j, inĝenier'o'j kaj kurac'ist'o'j, kiu'j en si'a land'o hav'is bon'a'n viv'o'n sed pro la long'a milit'o rifuĝ'is al Iran'o. Simil'a'j est'as la kondiĉ'o'j en ali'a'j najbar'a'j land'o'j.

La kampanj'o, kies nom'o en la pers'a (vast'e parol'at'a en ĉiu'j land'o'j de tiu mond'o - part'o) kaj en Esperant'o est'as “Zaban - e - Salam/Lingv'o de Pac'o”, konsist'as el tri er'o'j:

1. kurs'o'j de Esperant'o por afgan'a'j intelekt'ul'o'j en la najbar - land'a'j rifuĝ'ej'o'j;

2. kurs'o'j por alfabet'ig'i en la naci'a lingv'o afgan'a'j'n analfabet'a'j'n rifuĝ'int'o'j'n;

3. materi'a help'o al la rifuĝ'int'o'j.

Al tiu'j tri er'o'j laŭ'grad'e al'don'iĝ'os kvar'a er'o, tio est'as la star'ig'o de ret - list'o “dialog'o inter civiliz'o'j” por favor'i en plur'a'j lingv'o'j (inkluziv'e de Esperant'o) dialog'o'n inter azi'an'o'j kaj ekster'azi'an'o'j.

La unu'a'j konkret'a'j ag'ad'o'j komenc'iĝ'os en Iran'o per'e de la help'o de iran'a'j esperant'ist'o'j kaj iran'a'j ne'esperant'ist'a'j asoci'o'j, kiu'j jam okup'iĝ'as pri alfabet'ig'o. Laŭ'grad'e ili est'os vast'ig'at'a'j al ali'a'j najbar'a'j land'o'j.

La funkci'ig'o de kurs'o de Esperant'o por 20 rifuĝ'int'o'j kost'as 100 uson'a'j'n dolar'o'j'n (mult'obl'ig'o de dis'don'ot'a'j material'o'j, ktp.). Jam est'as plan'at'a'j du kurs'o'j en Teheran'o kaj Maŝhado, kiu'j komenc'iĝ'os en ven'ont'a januar'o.

Per'korespond'a kurs'o de Esperant'o por afgan'a'j rifuĝ'int'o'j, anonc'ot'a per'e de lok'a'j gazet'o'j, kost'as po 15 uson'a'j'n dolar'o'j'n (material'o'j kaj send'o'kost'o'j). Ankaŭ ĝi komenc'iĝ'os en januar'o.

Alfabet'ig'o de unu analfabet'a afgan'a rifuĝ'int'o kost'as 15 uson'a'j'n dolar'o'j'n (material'o'j kaj vojaĝ'ad'o al la tend'ar'o'j de la rifuĝ'int'o'j). Ĉi tiu ag'ad'o komenc'iĝ'os tuj, kiam ven'os la unu'a'j kontribu'o'j de esperant'ist'o'j, kiu'j vol'as far'iĝ'i sub'ten'ant'o de unu afgan'a analfabet'o, kiu lern'u leg'i kaj skrib'i.

Mi cert'as, ke plur'a'j el vi vol'os part'o'pren'i kaj instig'i la esperant'ist'o'j'n de si'a land'o part'o'pren'i. La manier'o por kontribu'i est'as simpl'a: send'u vi'a'n mon'a'n sub'ten'o'n al la kont'o Azi'a Fond'aĵ'o ĉe UEA, per la kutim'a'j pag'manier'o'j al UEA. Vi rajt'as indik'i “lingv'o de pac'o 1”, “lingv'o de pac'o 2” kaj “lingv'o de pac'o 3” depend'e de la cel'o, kiu'n vi vol'as sub'ten'i. Se vi indik'os nur “lingv'o de pac'o” ni dis'divid'os vi'a'n kontribu'o'n inter la tri cel'o'j.

Se vi vol'as rekt'e korespond'i pri la kurs'o'j de Esperant'o kaj pri la alfabet'ig'a'j kurs'o'j, bon'vol'u send'i mesaĝ'o'n al Reza Torabi (

reza@esperant'o.org
). Se vi vol'as rekt'e korespond'i pri materi'a'j help'o'j, bon'vol'u send'i mesaĝ'o'n al Hans Bakker (
hbakker@groenlinks.nl
). Se vi vol'as korespond'i ĝeneral'e pri la kampanj'o kaj pri la manier'o popular'ig'i ĝi'n inter esperant'ist'o'j, bon'vol'u send'i mesaĝ'o'n al Atilio Orel'lan'a (
iei001@worldonline.nl
).

Renat'o Corsetti prezid'ant'o de UEA

Elekt'it'a la unu'a Senat'o

Per preskaŭ 70% de la voĉ'o'j la Verd'a List'o (gvid'at'a de Walter Żelazny kaj Ljubomir Trifonĉovski) gajn'is super la Blank'a (gvid'at'a de Vink'o Ošlak kaj Nelly Holevitch). La ĝis'nun'a mank'o de kontakt'o kun unu, mal'pli grav'a tamen neces'a, balot'ej'o mal'help'as komunik'i la definitiv'a'n rezult'o'n.

La Verd'a List'o gajn'is en ĉiu'j are'o'j, escept'e de la Danub'a (Aŭstri'o, Ĉeĥi'o, Hungari'o, Kroati'o, Slovaki'o, Sloveni'o). Apart'e vast'a la sukces'o en la Mediterane'a (Greki'o, Israel'o, Itali'o) kaj en la Franc'a (Franci'o), dum en la Svis'a (Liĥtenŝtejn'o, Svis'land'o) la rezult'o de la du list'o'j est'as pli ekvilibr'a.

Inter la kandidat'o'j est'as rimark'ind'a la person'a sukces'o de Perl'a Martinelli (Verd'a) kaj de Ann'a Lászay (Blank'a). La ĉef'kandidat'o'j est'as kompren'ebl'e la plej balot'it'a'j.

Laŭ la ĝis'nun'a situaci'o, ĉiu'j Verd'a'j kandidat'o'j far'iĝ'os senat'an'o'j, dum reg'as mal'cert'ec'o pri la nom'o de la Blank'a kiu akompan'os Ošlak, Holevitch kaj Lászay. Por'moment'e est'us Alessandro Beltramini, la plej jun'a kandidat'o.

Tre mal'mult'a'j est'as la voĉ'o'j en blank'o, kaj ankaŭ la ne'valid'a'j: kio pruv'us ke la elekt'o'mekanism'o est'is bon'e el'pens'it'a. Ni don'as ĉi - sub'e la balot'protokol'o'j'n de la Svis'a kaj de la Mediterane'a Are'o'j.

Svis'a balot'protokol'o

Balot'rajt'a'j: 189. Balot'is: 41. Ne'valid'a'j: 2 (4,87%). En blank'o: 1 (2,43%).

Verd'a List'o: 22 (53,65%). Blank'a List'o: 16 (39,02%).

Prefer'o'j: Martinelli 20, Żelazny 18, Trifonĉovski 16, Nuñez Hernández 7, Skorupski 5, Rogora 4, Rooke 4, Felszeghy 3, Gonĉarov 2, Montagner 2, Conde Rey 1. Ošlak 14, Holevitch 14, Lászay 13, Weber 6, Gabrielli 4, Conti 3, Beltramini 2, Nawrocki 2.

Mediterane'a balot'protokol'o

Balot'rajt'a'j: 176. Balot'is: 36. Ne'valid'a'j: neniu. En blank'o: neniu.

Verd'a List'o: 28 (77,78%). Blank'a List'o: 8 (22,22%).

Prefer'o'j: Żelazny 23, Trifonĉovski 23, Picasso 19, Martinelli 16, Nuñez Hernández 11, Rogora 11, Rooke 8, Montagner 7, Conde Rey 1, Felszeghy 1, Gonĉarov 1, Maĝarova 1, Nilsson 1. Beltramini 7, Ošlak 5, Holevitch 5, Conti 5, Lászay 3, Gabrielli 2.

La Parlament'o de la Esperant'a Civit'o hav'os si'a'j'n unu'a'j'n sesi'o'j'n en Svis'land'o, 2224 feb 2002. La Civit'a Parlament'o konsist'as el la Forum'o kaj la Senat'o. En la Forum'o est'as po du deleg'it'o'j de la pakt'int'a'j establ'o'j (sed unu establ'o = unu voĉ'o). En la Senat'o est'as la 19 elekt'it'o'j de la tut'a civit'an'ar'o.

Prezid'ant'e la Civit'o'n, la Konsul'o sub'met'os al la aprob'o de la Senat'o ankaŭ si'a'n estr'ar'o'n, nom'at'a'n Kapitul'o.

HeKo

Litovi'o: Jar'kun'ven'o kaj fest'o

89 dec en Kaunas okaz'is la 37a kun'ven'o de Litov'a E - Asoci'o (LitEA) kaj tradici'a'j Zamenhof - Tag'o'j. Part'o'pren'is 294 sam'ide'an'o'j el Litovi'o kaj ali'a'j balt'a'j land'o'j.

Prezid'ant'o de LitEA, Povilas Jegorovas, raport'is pri la asoci'a ag'ad'o en 2001. La rest'ad'o'n en Litovi'o de Osmo Buller prezent'is esperant'ist'a parlament'an'o Stasys Kružinauskas. Antanas Mekys prezent'is la ĵus el'don'it'a'n poŝ'a'n lern'o'libr'o'n de Esperant'o. Algirdas Skūpas parol'is pri instru'ad'o de Esperant'o en Vilnius'a universitat'o. Mult'a'j ali'a'j aktiv'ul'o'j raport'is pri si'a ag'ad'o kaj far'is propon'o'j'n por la asoci'o.

Apart'e kun'sid'is Litov'a sekci'o de IKUE. Litov'a Esperant'ist'a Jun'ul'ar'a Lig'o (LEJL) en si'a kun'sid'o trakt'is prepar'ad'o'n por IJK en Litovi'o (2003) kaj ŝanĝ'o'j'n en la statut'o de LEJL.

Post'tag'mez'e komenc'iĝ'is Zamenhof - Tag'o'j. Post la solen'a mal'ferm'o sekv'is preleg'o'j. Aleksander Korĵenkov preleg'is pri Gast'o'n Waringhein. Halina Gorecka rakont'is pri la histori'o de Esperant'o en Rus'land'o. Halina kaj Aleksander du'op'e prezent'is si'a'n dek'jar'a'n profesi'a'n E - ag'ad'o'n en Sezon'o'j kaj La Ond'o de Esperant'o. Reg'in'a Grzębowska prezent'is Mond'a'n Turism'o'n. Post'e oni rakont'is pri ĉi - jar'a'j E - aranĝ'o'j.

Vesper'e okaz'is koncert'o far'e de profesi'a'j kaj amator'a'j art'ist'o'j el Litovi'o kaj Pol'land'o.

LEJL aranĝ'is apart'a'n nokt'a'n program'o'n por ge'jun'ul'o'j — Zamenhof'a'n Nokt'o'n. Dimanĉ'e oni diskut'is pri aktual'a'j problem'o'j. Post la solen'a ferm'o Bon'voj'e organiz'is ekskurs'o'n tra Kaunas.

Aida Čižikaitė

Zamenhof'ologi'e ĉe KCE

Ju pli oni stud'as la zamenhof'a'n part'o'n de la verk'o orient'it'a al hilel'ism'o kaj hom'ar'an'ism'o, des pli oni ek'konsci'as la riĉ'a'n kompleks'ec'o'n de tiu pens'o, kiu re'send'as ni'n sam'temp'e al la tiam'a'j epok'o kaj zamenhof'a viv'o, sed ankaŭ al la nun'a'j Esperanti'o, individu'a ident'ec'o kaj ekster'a mond'o.

Okaz'e de la cent'jar'a dat're'ven'o de la rus'lingv'a broŝur'o Hilel'ism'o kaj de la leter'o al Kofman, Giorgio Silfer prezent'is tiu'n etap'o'n de la pens'o zamenhof'a kiel la plej radikal'a'n, pro ĝi'a signif'o: “Esperant'ist'o'j el ĉiu'j gent'o'j form'u unu popol'o'n, esperant'ist'o'j el ĉiu'j religi'o'j unu'iĝ'u”.

Ne konsent'is Francisk'o Degoul, al kiu la plej radikal'a el'paŝ'o ŝajn'as ne tiu trans'don'o de la al'vok'o el la jud'o'j al la tut'a esperant'ist'ar'o, sed la last'a invit'o, kiu en 1913 al'vok'as al unu'iĝ'o ne nur esperant'ist'o'j'n sed “ĉiu'n, kiu aprob'as la ide'o'n” de hom'ar'an'ism'o.

Walter Żelazny si'a'flank'e insist'is pri la strang'a'j konverĝ'o'j inter la zamenhof'a vid'punkt'o kaj la pens'o de nov'liberal'ul'o'j en Nord - Amerik'o, kia'j est'as Rawls kaj Kymlicka. Por ili liber'ec'o valor'as nur kondiĉ'e, ke per ĝi ne okaz'u mal'avantaĝ'o'j al mal'pli favor'at'a'j hom'o'j, kiel ajn ili trov'iĝ'u minoritat'a'j en la soci'o.

HeKo

Lingv'o'jar'o ferm'it'a Zamenhof - Tag'e

En la land'o'j de Eŭrop'a Uni'o oficial'e ekzist'as egal'rajt'ec'o de la ŝtat'a'j lingv'o'j. Praktik'e nur kelk'a'j lingv'o'j est'as labor'e uz'at'a'j, kaj inter tiu'j la angl'a lingv'o pli kaj pli far'iĝ'as la ĉef'a labor'lingv'o. La jar'o 2001, laŭ decid'o de Eŭrop'a Komision'o, dev'is don'i atent'o'n al tiu situaci'o. En Nederland'o oficial'a'j instanc'o'j plen'um'is tiu'n task'o'n, kaj 15 dec ferm'is tiu'n tut'jar'a'n kampanj'o'n per bril'a program'o en luks'a teatr'o.

Esperant'o Nederland sukces'is en tiu ĉi grand'a solen'aĵ'o prezent'iĝ'i. Je ni'a agrabl'a surpriz'iĝ'o mult'a'j interes'iĝ'is pri “la sol'a raci'a solv'o por la eŭrop'a lingv'o - problem'o”. La oficial'a program'o mem ĉef'e akcent'is la neces'o'n instru'i al nederland'an'o'j ali'a'j'n lingv'o'j'n ol la angl'a'n. La uz'ad'o de la angl'a est'as ne kontest'at'a; oni eĉ ne plu konsider'as ĝi'n “fremd'a lingv'o”. Sed la german'a, franc'a, ital'a, hispan'a nun bezon'as aktiv'a'n dis'vast'ig'ad'o'n.

Esperant'o Nederland, kvankam ekster la oficial'a cirkvit'o de subvenci'at'o'j, kontribu'is si'a'manier'e al la Jar'o, inter ali'e el'don'ant'e dum du jar'o'j kvar'on'jar'a'n period'aĵ'o'n Monditaal (pri la mond'a lingv'o'problem'o) dis'vast'ig'it'a'n al bibliotek'o'j, mez'grad'a'j lern'ej'o'j, alt'lern'ej'o'j kaj universitat'o'j, parlament'an'o'j kaj ali'a'j.

En la sam'a period'o ĉiu'semajn'e aper'is anonc'o en gazet'o, kiu dum kvin tag'o'j semajn'e sen'pag'e est'as dispon'ebl'a por trajn'vojaĝ'ant'o'j.

Ans Bakker - ten Hag'e'n

Unu'a'foj'e en Kaliningrad

Mal'ferm'ant'e la Zamenhof'a'n Semajn'fin'o'n en Kaliningrad, Maksim Kejda emfaz'is ke ĝi est'as la unu'a inter'naci'a E - renkont'o en ĉef'urb'o de la plej okcident'a region'o de Rus'land'o. Por tiu unu'a'foj'aĵ'o 1516 dec 2001 en Kaliningrad kun'ven'is 24 esperant'ist'o'j el Litovi'o, Pol'land'o, Svedi'o kaj Rus'land'o.

La sabat'a program'o okaz'is en la Kultur'palac'o de mar'ist'o'j (eks'a bors'o de Königsberg, vid'u la fot'o'n mal'dekstr'e), ornamita per slogan'ruband'o pri Esperant'o. Kadr'e de seminari'o pri balt'a kun'labor'o Edward Kozyra (Pol'land'o) kaj Bengt Nordlöf (Svedi'o) prezent'is interes'a'j'n projekt'o'j'n, en kiu'j plan'as part'o'pren'i ankaŭ esperant'ist'o'j el Kaliningrad kaj Klajpeda.

La redaktor'o de La Ond'o preleg'is du'foj'e: pri Waringhien okaz'e de ties cent'a nask'iĝ'dat're'ven'o, kaj pri la ekster'lingv'a'j ide'o'j de Zamenhof. Krom'e li rakont'is pri Esperant'o al la urb'an'o'j, kiu'j ven'is al la seminari'ej'o dank'o xyz' al gazet'a kaj radi'a inform'ad'o. La part'o'pren'ant'o'j kaj urb'an'o'j plezur'e kon'at'iĝ'is kun ok'panel'a Inter'naci'a Fot'o'ekspozici'o.

Ĉar la rus'land'an'o'j est'is mal'pli mult'a'j ol la gast'o'j, la etos'o est'is ver'e inter'naci'a, precip'e en la komun'a vesper'manĝ'o.

Dimanĉ'e Maksim Kejda promen'ig'is la ali'land'a'j'n gast'o'j'n kaj kelk'a'j'n kaliningrad'an'o'j'n tra la urb'o de Kanti'o.

Halina Gorecka

Ĉeĥi'o: sukces'o'j, du'on'sukces'o'j kaj mal'sukces'o'j

La 8a konferenc'o de Ĉeĥ'a E - Asoci'o okaz'is 1921 okt en Podđbrady kun 84 person'o'j el 54 lok'o'j kaj gast'o'j el Germani'o kaj Slovaki'o. En la lok'a ĵurnal'o aper'is intervju'o kun la asoci'a sekretari'o Pavel Polnický pri la konferenc'o kaj pri Esperant'o ĝeneral'e.

Kiel kutim'e la vendred'a vesper'o est'is al'vetur'a, ek'loĝ'a kaj inter'kon'a. Post la vesper'manĝ'o vic'prezid'ant'o Petr'o Chrdle inform'is pri IFEF - kongres'o en Tábor kaj UK en Zagreb'o, kaj redaktor'o de Start'o Miroslav Malovec pri OSIEK - konferenc'o en Strážnice dediĉ'it'a al Karol'o Piĉ.

La ĉef'a konferenc'a program'o okaz'is sabat'e. La konferenc'o'n inaŭgur'is la vic'urb'estr'o Miroslav Novák.

La ĉef'a'n parol'ad'o'n prezent'is prezid'ant'in'o Vđra Podhradská. Ŝi inform'is pri sukces'o'j, du'on'sukces'o'j kaj mal'sukces'o'j dum la pas'int'a jar'o. Laŭd'o'n merit'as aranĝ'o'j kiel Adonid'o Ratíškovice, 100 - jar'iĝ'o en Brno, 90 - jar'iĝ'o'j en Podđbrady kaj Olomouc, IFEF - kongres'o, OSIEK - konferenc'o, Kultur'a Festival'o en Ústí n.L., Esperant'ist'a bal'o en Česká Třebová, bicikl'ad'o IBIRE, tend'ar'a'j kurs'o'j en Se'bran'ic'e, Nekvasovy, Skokovy kaj Lančov, kvankam la last'a bezon'us pli da interes'o flank'e de esperant'ist'o'j. En Dobřichovice konsult'iĝ'is reprezent'ant'o'j de mez'eŭrop'a'j E - asoci'o'j.

En la konferenc'a'j material'o'j ĉiu'j ricev'is kajer'o'n Aktual'a gvid'libr'o tra Ĉeĥ'a Esperant'o - Asoci'o (ĉeĥ'lingv'e). Klar'ig'o neces'is pri trans'pren'ad'o de libr'o'j de la iam'a scienc - teknik'a sekci'o. Ne'sufiĉ'e funkci'as la nov'a sekci'o de inform'ad'ik'o kaj ankaŭ ret'a'j komunik'o'j ne real'iĝ'is laŭ la origin'a ide'o. En Franci'o aper'is “propagand'a” flug'foli'o pri Esperant'o en fuŝ'a ĉeĥ'a lingv'o, kaj iu sub pseŭdonim'o “Pak'us el Brno” dis'send'as al ĵurnal'o'j ne'real'a'j'n fantazi'o'j'n pri Esperant'o, sed ĉar li sekret'ig'as si'a'j'n ver'a'j'n nom'o'n kaj adres'o'n, ne ebl'as kun li diskut'i. Por 20032004 est'as de'nov'e prepar'at'a komun'a german'a - ĉeĥ'a kongres'o.

Pavel Polnický inform'is pri ekonomi'a situaci'o de la asoci'o.

Post'e la vic'prezid'ant'o de ĈE'A prezent'is la ĉe'est'ant'a'j'n honor'a'j'n membr'o'j'n kaj sekv'is raport'o'j pri sekci'o'j kaj komision'o'j: inform'ad'o (D.Kočvara), blind'ul'o'j (J.Vychodil), IKUE (M.Šváček), IFEF (Z.Polák), inform'ad'ik'o (M. Malovec). En vast'a diskut'o la al'iĝ'int'o'j prezent'is ag'ad'o'n de si'a'j rond'et'o'j kaj klub'o'j. La sabat'a'n vesper'o'n ferm'is la tradici'a danc - amuz'o.

Dimanĉ'e antaŭ'tag'mez'e Mari'e Prchalová el la lok'a muze'o (komenc'ant'a esperant'ist'in'o) prezent'is al la konferenc'an'o'j la ban'urb'o'n Podđbrady, lok'a'n histori'o'n kaj la muze'o'n. El la kastel'a muze'o ni trans'ir'is kelk'a'j'n metr'o'j'n al la Ĉe'elb'a muze'o, en kiu est'as nun instal'it'a du'ĉambr'a ekspozici'o pri Esperant'o, aranĝ'it'a de Ladislav Fiala okaz'e de la klub'a 90 - jar'iĝ'o.

Miroslav Malovec

Ukraini'a kongres'o

La 12an kongres'o'n de Ukrain'a E - Asoci'o (34 nov, Kijiv) ĉe'est'is 30 part'o'pren'ant'o'j el 14 urb'o'j de Ukraini'o. La kongres'o pas'is en streĉ'a atmosfer'o — la skism'a'n ag'ad'o'n daŭr'ig'as s - ro M.Lineckij.

La rezult'o'j de la Kongres'o. Esperant'ist'o de la jar'o iĝ'is Dmitrij Cibulevskij. En la prezidi'o'n de UkrEA en'ir'is: Volodimir Hordijenko, Tatjana Auderskaja, Pavel Moĵajev, Sergeo Ŝmatkov, Iv'a'n Neĉes, Nina Daniljuk, Konstantin Demjanenko.

La plej memor'ind'a program'er'o okaz'is vesper'e, tio est'is koncert'o. Ĵitomira pup'teatr'o prezent'is fragment'o'n el la spektakl'o “Ginjol en Pariz'o”. Du komenc'ant'in'o'j kant'is popular'a'j'n kant'o'j'n, kaj Pavel Moĵajev, nov'elekt'it'a prezid'ant'o de ULEJ, prezent'is bard'a'j'n kant'o'j'n en traduk'o de Jefim Zajdman. Kutim'a etos'o reg'is dum la nokt'a'j diboĉ'o'j.

Volodimir Hordijenko prezident'o de UkrEA

Esperant'o kaj ideologi'o

Antaŭ du jar'o'j kelk'a'j aktiv'ul'o'j decid'is organiz'i stud'tag'o'n, kiu okaz'is 20 okt 2001 en Gent (Belgi'o).

La tem'o, Esperant'o kaj ideologi'o, anonc'as si'n mem kiam ni rigard'as ĉirkaŭ ni. Kie situ'as Esperant'o en ĉi tiu nov'a politik'a situaci'o? Oni pov'as propagand'i si'n neŭtral'a, sed la real'ec'o est'as ke ankaŭ la plej neŭtral'a neŭtral'ul'o flos'as sur la tajd'o de la ekzist'ant'a'j politik'a'j koncept'o'j.

Detlev Blank'e pri'trakt'is la histori'o'n de Esperant'o en rilat'o kun politik'o. Li parol'is pri la 1920 - 30aj jar'o'j kiam Labor'ist'a Esperant'o - mov'ad'o est'is fort'a, kaj pri la period'o de la 1960 - 80aj jar'o'j kiam la Labor'ist'a Esperant'o - mov'ad'o, kvankam ne plu fort'a kiel antaŭ'e, daŭr'e hav'is grand'a'n valor'o'n kaj signif'o'n. Spert'ul'o pri la Esperant'o - mov'ad'o en la social'ism'a'j land'o'j, li parol'is pri la histori'o kaj la nun'a period'o en la sam'a region'o. La preleg'ant'o lev'is la demand'o'n pri instru'o'j el la histori'o kaj pri la eventual'a'j kadr'o'j de politik'a engaĝ'iĝ'o de la Esperant'o - komun'um'o komenc'e de la 21a jar'cent'o.

El'star'a'n preleg'o'n far'is Albert'o Fernandéz, kiu ĉiam aktiv'is en la labor'ist'a'j mov'ad'o'j kaj precip'e en Mond'pac'a Esperant'ist'a Mov'ad'o. Li parol'is pri “La ideologi'a stumbl'o inter social'ism'o kaj inter'naci'a lingv'o”. Pri inter'naci'a lingv'o kiu nur pov'as plen'e flor'i en medi'o de social'ism'a ide'ar'o. Social'ism'o kies mov'ad'o fin'e ne sub'ten'is la ide'o'n de “Universal'a lingv'o”. Post la du'a mond'milit'o la social'ism'a'j mov'ad'o'j divers'grad'e rezign'is si'a'n tradici'a'n ideologi'o'n kaj ties inter'naci'ism'o'n. La labor'ist'a esperant'ism'o tiel perd'is si'a'n varb'o'teren'o'n kaj preskaŭ ĉie mal'aper'is.

Francisk'o Degoul parol'is pri la politik'a'j ide'o'j de Zamenhof kaj la ĝeneral'a lig'o de Esperant'o al politik'o.

Renat'o Corsetti propagand'is la ide'o'n de mult'tendenc'ec'o en Esperant'o kaj inter la praktik'ant'o'j de la lingv'o. Li sub'strek'is la neces'o'n de kun'labor'ad'o inter la divers'a'j tendenc'o'j sed precip'e pri la neces'o de mult'eg'a'j mal'sam'a'j grup'o'j, ĉiu'j kun la propr'a'j ide'o'j kaj opini'o'j.

Post la preleg'o'j Jan Superter mal'ferm'is la debat'o'j'n. Sur la podi'o sid'is ankaŭ Kreŝo Barkoviĉ. Malgraŭ la esper'o'j de la organiz'ant'o'j, la debat'o'j ne ir'is al direkt'o de est'ont'ec'o por Esperant'o, sed rest'is en pas'int'ec'o. Barkoviĉ dev'is eksplik'i, ke sen'naci'ism'o kaj sen'naci'a est'as du mal'sam'a'j koncept'o'j. Ke Sen'naci'ec'a Asoci'o est'as tut'e mal'sam'a ol Sen'naci'ism'a Asoci'o.

La leter'o'j kaj mesaĝ'o'j, kiu'j post'e ven'is al la organiz'ant'o'j, montr'is ke mult'a'j hom'o'j kontent'is pri la simpozi'o. Ĉiu'j bedaŭr'is ke la est'ont'ec'o de Esperant'o ne est'as bon'e pri'trakt'at'a, sed evident'e neniu mal'permes'as la du'a'n simpozi'o'n kun tem'o Esperant'o kaj ideologi'o (kiel rol'u la Esperant'o - mov'ad'o politik'e).

La simpozi'o hav'is la sub'ten'o'n de la Gent'a Esperant'o - Grup'o La Progres'o, sen kiu la organiz'ad'o de la simpozi'o plej ver'ŝajn'e ne ebl'us.

Jakv'o Schram

Post 32 - jar'a serv'ad'o

La pur'ig'ist'in'o de la Centr'a Ofic'ej'o de UEA, s - in'o In'a Merceij, emerit'iĝ'os fin'e de decembr'o, fin'ant'e la 32 - jar'a'n serv'ad'o'n al la Asoci'o. Ŝi est'as la plej long'temp'a dung'it'o de UEA, ek'labor'int'e en 1969 sam'e kiel Rob Moerbeek, kiu emerit'iĝ'is en maj'o.

Kun s - in'o Merceij UEA adiaŭ'as ankaŭ ŝi'a'n edz'o'n Wim, kiu oft'e help'is ŝi'n en la pur'ig'ad'o de la grand'a UEA - dom'o.

GK UEA

Libr'o'j de Auld en la Skot'a Naci'a Bibliotek'o

70 hom'o'j ar'iĝ'is en la Naci'a Bibliotek'o en Edinburg'o 7 dec 2001 por celebr'i la mal'avar'a'n donac'o'n de la libr'ar'o de Bill (William) Auld. Part'o'pren'is ĉef'stab'an'o'j de la Bibliotek'o, Bill Auld kun amik'o'j kaj famili'an'o'j, kaj esperant'ist'o'j el Skot'land'o kaj Angli'o. Etos'e la vesper'o est'is ne'formal'a, kler'a kaj ĝoj'plen'a.

Komenc'e la bibliotek'estr'o, Ia'n McGowan, emfaz'is la grav'ec'o'n de la donac'o, si'a'n konvink'o'n ke William Auld est'as el'star'eg'a skot'a literatur'ist'o, kaj feliĉ'o'n pri la Auld - kandidat'ec'o por la Nobel'premi'o pri literatur'o. Li alud'is ankaŭ la rimark'ind'a'n vari'ec'o'n de la Aulda verk'ar'o kaj la fakt'o'n ke la Naci'a Bibliotek'o nun posed'as mond - rang'a'n kolekt'o'n Esperant'a'n. Esper'ebl'e la kolekt'o mal'ferm'iĝ'os printemp'e kaj ret'a katalog'o pret'os sam'temp'e.

Post la en'konduk'a'j vort'o'j li ĝentil'e pet'is Bill Auld respond'i. Bill rid'et'is, far'is sprit'a'n koment'et'o'n por mal'pez'ig'i la atmosfer'o'n kaj komenc'is parol'i flu'e el la kor'o pri si'a sent'o de la honor'ig'o pro la akcept'o de si'a kolekt'o de la Naci'a Bibliotek'o sub'strek'ant'e la ne'kred'ebl'a'n fakt'o'n, ke li'a'j libr'o'j nun apud'as libr'o'j'n de la plej grandioz'a'j hom'o'j en skot'a literatur'o. Li paŭz'is, rigard'is la aŭskult'ant'ar'o'n kaj fin'fin'e dir'is: “Mi'a'opini'e tio sufiĉ'as!” La ovaci'o est'is long'a.

Don Lord, emerit'a lekci'ist'o pri Esperant'o en la Universitat'o de Liverpul'o traf'e parol'is pri la tut'mond'a reputaci'o de Auld, pri li'a'j mir'ind'a'j traduk'a'j kaj poezi'a'j kapabl'o'j kaj pri li'a larĝ'anim'ec'o.

David Bisset, sekretari'o de EAS, mal'long'e pri'trakt'is la signif'o'n de la akcept'o de la Auld - kolekt'o por Esperant'a'j bibliotek'o'j en Briti'o kaj la tut'a mond'o. Li esprim'is la esper'o'n, ke la Naci'a Bibliotek'o daŭr'e akir'os Esperant'a'j'n libr'o'j'n por la Ĝeneral'a Kolekt'o, ĉar la bibliotek'o nun hav'as Esperant'a'n material'o'n de mond'a signif'o. Fin'e, por sub'strek'i la universal'a'n estim'o'n por la rimark'ind'a hom'o, li cit'is ĵus ricev'it'a'j'n vort'o'j'n de Aleksander Korĵenkov, la last'a'temp'a el'don'ist'o de Bill Auld:

Apart'e ĝoj'ig'as mi'n, ke inter la libr'o'j est'as kelk'a'j, kiu'j est'is el'don'it'a'j dank'o xyz' al la kun'labor'o de ni'a modest'a el'don'ej'o kaj de la plej grav'a inter la nun viv'ant'a'j esperant'ist'o'j — Majstr'o Auld.

Post'e oni fot'iĝ'is, babil'ad'is, parol'is kun bibliotek'ist'o'j kaj la Majstr'o mem; kaj fin'e el'ir'int'e en'glut'is la magi'o'n de vintr'a Edinburg'o kaj pri'pens'ad'is ke unu el la grandioz'a'j kultur'a'j instituci'o'j de la mond'o nun aparten'as al Esperant'uj'o!

David W. Bisset

Nov'a komisi'it'o pri ZE'O'j

S - ro Raymond Boré daŭr'ig'as la labor'o'n de la for'pas'int'a Hug'o Röllinger kiel komisi'it'o de UEA pri Zamenhof/Esperant'o - objekt'o'j (ZE'O'j).

Boré kun'labor'is kun Röllinger jam dum mult'a'j jar'o'j pri la registr'ad'o de ZE'O - j kaj inter'ali'e kolekt'is reprezent'a'n fot'o'arkiv'o'n pri ili. De long'e li est'as ankaŭ fak'deleg'it'o pri ZE'O - j. Natur'e la Estr'ar'o de UEA turn'is si'n ĝust'e al li, kiam ĝi al'front'is la bezon'o'n elekt'i post'e'ul'o'n de Röllinger.

Boré jam skiz'is si'a'n labor'plan'o'n, pri kiu li skrib'is al UEA inter'ali'e:

La last'a ZE'O registr'it'a de Röllinger est'is not'it'a kiel n - ro 1260. Fin'e de oktobr'o la list'o ating'is n - ron 1283. Tiu labor'o nepr'e neces'ig'as help'o'n. Tial mi prov'os ar'ig'i plur'a'j'n ZE'O - simpati'ant'o'j'n, instig'ant'e ili'n al fak'deleg'it'ec'o pri ZE'O'j en si'a propr'a land'o kaj mem list'ig'i la en'land'a'j'n ZE'O'j'n. Por Pol'land'o tio jam est'as far'it'a: Robert Kamiński list'ig'is la pol'a'j'n ZE'O'j'n, sam'kiel mi far'is por Franci'o.

La adres'o de la nov'a ZE'O - komisi'it'o est'as: Raymond Boré, 481 square Zamenhof, FR - 73000 Chambéry, Franci'o.

GK UEA

Kvin'petal'o en 2002

Kvin'petal'o est'as la staĝ'ej'o, kultur'centr'o kaj stud'o'centr'o de Societ'o Yvonne Martinot (SYM), fond'it'a en 1985. La centr'o'n estr'as kaj mastr'um'as Georges Lag'rang'e kaj Suzanne Bourot.

La Centr'o konsist'as el plur'a'j kamp'ar'a'j dom'et'o'j ĉirkaŭ'ant'a'j herb'a'n kort'o'n. Ĝi pov'as akcept'i du'dek'o'n da staĝ'an'o'j sam'temp'e. Ĝi organiz'as staĝ'o'j'n por instru'i Esperant'o'n kaj pri divers'a'j aspekt'o'j de esperant'a kultur'o kaj ankaŭ staĝ'o'j'n pri divers'a'j fak'o'j (ornitologi'o, jog'o, trik'ad'o, astronomi'o, pied'migr'ad'o, botanik'o, ktp.) per Esperant'o. Dum tiu'j staĝ'o'j, oni serioz'e labor'as kaj mult'e lern'as, konstant'e praktik'as la lingv'o'n kaj ankaŭ ripoz'as en kviet'a kamp'ar'a ĉirkaŭ'o kaj ĝu'as la famili'a'n etos'o'n kaj bon'gust'a'n kuir'art'o'n de la dom'o.

Kvin'petal'o en'hav'as, krom si'a propr'a ampleks'a bibliotek'o, la libr'ar'o'j'n post'las'it'a'j'n de Gast'o'n Waringhien kaj Roger Bernard. Ĝi'a libr'o'serv'o propon'as al la staĝ'an'o'j la plej nov'a'j'n el'don'it'aĵ'o'j'n. Kvin'petal'o organiz'as per'korespond'a'n kurs'o'n kvar'nivel'a'n.

Program'o 2002

1923 feb. Praktik'ad'o de Esperant'o: 2a nivel'o por infan'o'j kaj plen'kresk'ul'o'j (Josée Lafosse)

26 feb2 mar. Prepar'ad'o al la parol'a part'o de la ekzamen'o Kapabl'ec'o (Georges Lag'rang'e)

2529 mar. Praktik'ad'o de la lingv'o: du nivel'o'j (Nora Caragea, Suzanne Bourot)

913 apr. “La ŝton'a urb'o” kaj la neron'a temp'o (Ann'a Löwenstein)

1925 apr. “Baz'a Leg'o'list'o” de William Auld: en'konduk'o al la baz'a literatur'o (Ed Borsboom)

29 apr3 maj. Botanik'o (Phillipe Pellicier, Ru Bossong)

812 maj. Pied'migr'ad'o (Monique Dussenty, Thérèse Pinet)

912 maj. Ĝeneral'a Asemble'o de F.E.T. (Fédération Espérantiste du Travail)

1822 jun. Alt'nivel'a lingv'o'kurs'o kun muzik'o (Terry Pag'e)

916 jul. Lev'iĝ'as la kurten'o: aktor'art'o kaj aktor'ad'o (Paul Gubbins kaj Colin Simmonds); Inic'ad'o kaj praktik'o de jog'o (Arlette Plutniak)

1923 jul. Prepar'ad'o al alt'a'j stud'o'j (Janine Dumoulin, Georges Lag'rang'e)

610 aŭg. Prepar'ad'o al la skrib'a part'o de la ekzamen'o Kapabl'ec'o (Georges Lag'rang'e)

2127 okt. Praktik'ad'o de la lingv'o (1a, 2a nivel'o'j, Suzanne Bourot; 3a nivel'o, Georges Lag'rang'e)

1015 dec. Unu Jar'cent'o de Esperant'o tra la verk'o'j de Val'o (Thérèse Pinet, Georges Lag'rang'e)

Adres'o: Esperant'o - Centr'o, FR - 86410 Bouresse, Franci'o.

Telefon'o, Faks'o +33 (0) 5.49.42.80.74

Ret'e:

kvin'petal'o@club - internet.fr

La Festival'o mal'ferm'as pord'o'j'n

17 nov en Ivanovo (Rus'land'o) okaz'is kadr'e de la urb'a'j aranĝ'o'j, dediĉ'it'a'j al la Eŭrop'a Jar'o de Lingv'o'j, la 3a Lingv'a Festival'o. Sed eĉ se tiu ĉi jar'o ne est'us proklam'it'a Jar'o de Lingv'o'j, la Festival'o okaz'us. Unu'e, ĝi est'as unu el ĉef'a'j, prioritat'a'j aranĝ'o'j de Ivanova E - klub'o. Du'e, antaŭ unu jar'o ferm'ant'e la Du'a'n Lingv'a'n Festival'o'n, ni promes'is, ke okaz'os la sekv'a, kaj ni ne rajt'is sen'ag'i...

De'nov'e lice'o №21, kie okaz'is la LF, gast'am'e mal'ferm'is si'a'j'n pord'o'j'n al ge'lern'ant'o'j, ge'student'o'j kaj al person'o'j, kiu'j interes'iĝ'as pri lingv'o'j. Ĉi - foj'e la Festival'o kolekt'is pli ol 200 person'o'j'n. Al ili ni propon'is 26 lingv'a'j'n sekci'o'j'n. Funkci'is ankaŭ la sekci'o “Sen lingv'o tra la mond'o”, kiu'n gvid'is kon'at'a Ivanova vojaĝ'ant'o Pjotr Plonin. La lingv'o'j'n prezent'is ekster'land'a'j student'o'j de super'a'j lern'ej'o'j, instru'ist'o'j de la lern'ej'o pri naci'a'j kultur'o'j, instru'ist'o'j kaj student'o'j de filologi'a'j fakultat'o'j de la Universitat'o.

Spert'a'j ge'esperant'ist'o'j de ni'a klub'o V.Poltirev, T.Loskutova kaj A.Obrezkov gvid'is la sekci'o'n pri la Inter'naci'a Lingv'o. Post kvin seri'o'j de prezent'iĝ'o'j okaz'is koncert'o.

La Festival'o okaz'is dank'o xyz' al la administraci'o de la lice'o, estr'o de la Region'a sindikat'a komitat'o pri kler'ig'o, kaj fervor'o de la an'o'j de ni'a E - klub'o. Ivanova radi'o kaj televid'o inform'is pri la Festival'o.

Andre'j Obrezkov

Unu'a'foj'e en Odessa

2425 nov 2001 en Odessa (Ukraini'o) okaz'is Lingv'a Festival'o, dediĉ'it'a al la Eŭrop'a Jar'o de Lingv'o'j.

24 nov est'is la sol'a pluv'a tag'o en tiu monat'o; tamen la urb'a lern'ej'o №52 est'is plen'ŝtop'it'a de hom'o'j. Al prezent'ad'o de 19 lingv'o'j ven'is pli ol 200 infan'o'j el lern'ej'o'j, student'o'j de Pedagogi'a Universitat'o kaj lingv'em'ul'o'j.

Post la labor'o, la lern'ej'o organiz'is por ĉiu'j prezent'ant'o'j Rond'a'n Tabl'o'n kun abund'a'j ukraini'a'j naci'a'j manĝ'aĵ'o'j; est'is prezent'it'a'j ankaŭ arab'a'j kaj hind'a'j naci'a'j manĝ'aĵ'o'j far'e de student'o'j de Medicin'a Universitat'o.

En la konkurs'o de poliglot'o'j lern'ant'o'j kur'is de unu prezent'ad'o al ali'a, pen'ant'e skrib'i en pli mult'a'j lingv'o'j la fam'a'n fraz'o'n de Puŝkin “Do, mi loĝ'is tiam en Odessa...” — la last'a'n fraz'o'n de Eŭgen'o Onegin.

La du'a part'o de la Konkurs'o okaz'is 25 nov, kiam 3 team'o'j de poliglot'o'j solv'ad'is task'o'j'n, simil'a'j'n al intelekt'a lud'o Kio? Kie? Kiam?

La Festival'o'n fin'is Inter'naci'a koncert'o, kiu'n part'o'pren'is art'a'j kolektiv'o'j de Jun'ul'ar'a Kultur'a Centr'o, de kelk'a'j urb'a'j lern'ej'o'j, Grek'a Kultur'a Asoci'o kaj divers'land'a'j student'o'j de Medicin'a Universitat'o.

Tatjana Auderskaja

Esperant'o en... Kreml'o

2122 nov en Kreml'o kun'ven'is “Civit'an'a Forum'o”, kiu'n part'o'pren'is kelk'a'j mil'o'j da reprezent'ant'o'j de divers'a'j ne'profit'cel'a'j organiz'o'j. La E - mov'ad'o'n reprezent'is Ann'a Butkeviĉ (prezid'ant'o de la peterburg'a E - societ'o Esper'o) kaj Abduraĥman Junusov (Dagestan'o).

Est'as strang'e, sed, laŭ la asert'o de Ann'a Butkeviĉ, la moskv'a'j esperant'ist'o'j tut'e ignor'is tiu'n bon'eg'a'n ebl'o'n prezent'i si'n al vast'a publik'o. Dum la tut'a forum'o la prezid'ant'o de Esper'o aktiv'e propagand'is Esperant'o'n kaj sukces'is vek'i grand'a'n interes'o'n de mult'a'j.

Ann'a en'man'ig'is al vic'ĉef'ministr'o de Rus'land'o, Valentina Matvijenko, dosier'o'n kun material'o pri Esperant'o.

Bor'is Kondratjev

Nov'a sekci'o de Mond'a Turism'o

2021 okt 2001 en Hefei Universitat'o de Teknologi'o (Ĉini'o) okaz'is Konferenc'o pri Esperant'o - Turism'o, kiu'n prezid'is Li'u Jianguo de Hefei - a Verd'stel'o Esplor'a Institut'o pri Turism'o.

Laŭ la statut'o de Mond'a Turism'o ĉin'a'j an'o'j iniciat'is fond'i Ĉin'a'n Sekci'o'n de MT, akcept'is la regul'ar'o'n kaj elekt'is la estr'ar'o'n de la Sekci'o: prezid'ant'o Li'u Jianguo el Hefei, vic'prezid'ant'o Zhuang Qixiong el Nanjing, ĝeneral'a sekretari'o Li Guoxuan el Huainan kaj vic'ĝeneral'a sekretari'o Wang Xue el Suzhou.

Oni diskut'is reciprok'e pri la dis'volv'ad'o de Esperant'o - turism'o, precip'e pri student'o'j, instru'ad'o, scienc'a grad'o pri E - turism'o, labor'ig'o de student'o'j kaj ali'a'j afer'o'j. Ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j unu'voĉ'e dezir'as okaz'ig'i la 19an Inter'naci'a'n aranĝ'o'n de MT en Ĉini'o en mart'o 2003.

Ĉe'est'ant'o'j vizit'is la ekspon'a'n fenestr'o'n por la propagand'o de Esperant'o al ge'instru'ist'o'j kaj ge'student'o'j en Hefei Universitat'o de Teknologi'o. Post'e la ĉe'est'ant'o'j ekskurs'is en Hefei.

Li'u Jianguo

Kurt'e

Vic'ministr'in'o pri ekster'land'a'j afer'o'j de Kroati'o, Vesna Cvjetković - Kurelec akcept'is delegaci'o'n de Kroat'a E - Lig'o k konsent'is, ke Kroati'o propon'u rezoluci'o'n pri E - to en la ven'ont'a Ĝeneral'a Konferenc'o de Unesk'o en Pariz'o. (Temp'o)

Renom'a german'a gazet'o Frankfurter Allgemeine Zeitung aper'ig'is tri'kolumn'a'n artikol'o'n pri E - to okaz'e de UK - 86 (Zagreb'o); kontraŭ'e al la kutim'a mok'et'a - distanc'iĝ'a ton'o la etos'o de la artikol'o est'as just'a, traf'a k respekt'em'a. (Esperant'o aktuell)

La urb'estr'ar'o de Zaozhuang (Ĉini'o) don'is al Zaozhuanga E - Asoci'o 10 mil juan'o'j'n por vizit'o de japan'a'j esperant'ist'o'j; la asoci'o okaz'ig'os kelk'a'j'n inter'naci'a'j'n aktiv'ad'o'j'n kun sub'ten'o de la urb'a reg'ist'ar'o. (Nun)

22 sep – 9 okt en Pariz'o okaz'is ekspozici'o pri la labor'ist'a E - mov'ad'o. (Sen'naci'ul'o)

2123 sep en Dobřichovice (Ĉeĥi'o) okaz'is la 5a Konsult'iĝ'o de Mez'eŭrop'a'j E - Asoci'o'j, kun deleg'it'o'j el Hungari'o, Pol'land'o, Slovaki'o, Kroati'o k Ĉeĥi'o, pri la tem'o “Konserv'o de la kultur'o'j de land'o'j al'iĝ'ont'a'j al EU”. (Temp'o)

24 nov okaz'is la 16a mal'ferm'a tag'o de UEA en Roterdam'o, kies mult'a'j vizit'ant'o'j ĝu'is preleg'o'j'n de Humphrey Tonkin k Trevor Steele, vid'bend'o'j'n k 10 - procent'a'n rabat'o'n en la Libr'o'serv'o. Ĝi est'is ankaŭ adiaŭ'a tag'o, ĉar la invent'int'o de la mal'ferm'a'j tag'o'j, Osmo Buller, baldaŭ re'ir'os al Finn'land'o por plen'um'i ali'a'n posten'o'n. (Nun)

La Estr'ar'o de UEA elekt'is nov'a'n estr'ar'o'n por Centr'o de Esplor'o kaj Dokument'ad'o pri la Mond'a Lingv'o - Problem'o (CED) el kvin el'star'a'j fak'ul'o'j. La esplor'fak'o'n de UEA nun gvid'as prof. Humphrey Tonkin (kun'ord'ig'ant'o), d - ro Detlev Blank'e, d - ro Mark Fettes, d - rin'o Ilona Koutny k prof. Jouko Lindstedt. (GK UEA)

18 mil elektron'ik'a'j libr'o'j est'is el'ŝut'it'a'j per'e de eLibrejo (http://esperant'o.nu/eLibrejo) inter 13 jun k 13 dec 2001; La et'a princ'o de Saint - Exupéry stabil'iĝ'is kiel la plej popular'a libr'o, sekv'at'a de Esprim'o de sent'o'j en Esperant'o de Privat k plur'a'j libr'o'j de Zamenhof. (Nun)

Kontent'a pri la alt'a nivel'o k bon'a organiz'o de la antaŭ'a'j Kolokv'o'j pri Aplik'ad'o de Esperant'o en Scienc'o k Teknik'o, la estr'ar'o de UEA asign'is aŭspici'o'j'n de UEA ankaŭ al la ven'ont'a okaz'ig'o de tiu tradici'a aranĝ'o de KAV'A - PECH. (GK UEA)

Alt'a'j afrank'o'tarif'o'j k ali'a'j komplik'aĵ'o'j embaras'as la produkt'ad'o'n de Kontakt'o en Ukraini'o; ebl'e la revu'o est'os pres'at'a k eksped'at'a en Pol'land'o. (HeKo)

Post la Krist'nask'o

Novel'o de Ant'o'n Ĉeĥov

I

— Kio'n skrib'i? — demand'is Jegor kaj tremp'is plum'o'n en ink'o'n.

Vasilisa jam dum kvar jar'o'j ne renkont'iĝ'is kun si'a fil'in'o. Ŝi'a fil'in'o Efimia post la edz'in'iĝ'o for'vetur'is kun la edz'o en Peterburg'o'n, send'is du leter'o'j'n kaj post'e sen'spur'e mal'aper'is, kaj neniu sci'is io'n pri ŝi. Melk'ant'e la bov'in'o'n maten'e, hejt'ant'e la forn'o'n, aŭ dorm'et'ant'e nokt'e — la mal'jun'ul'in'o ĉiam pens'is nur pri la sam'o: kio okaz'is al Efimia, ĉu ŝi viv'as? Neces'is send'i al ŝi leter'o'n, sed ŝi'a mal'jun'a edz'o ne sci'is skrib'i, kaj mank'is iu, kiu'n ŝi pov'us pet'i pri help'o.

Kiam komenc'iĝ'is Krist'nask'a fest'ar'o, Vasilisa ne el'ten'is kaj ir'is en gast'ej'o'n al frat'o de l’ gast'ej'mastr'in'o, Jegor, kiu re'ven'int'e el arme'o pas'ig'is sen'far'e la temp'o'n hejm'e, en la gast'ej'o. Oni'dir'e li pov'o'sci'is bon'e skrib'i leter'o'j'n kontraŭ dec'a pag'o. En la gast'ej'o Vasilisa inter'parol'is kun kuir'ist'in'o, post'e kun la mastr'in'o, post'e kun Jegor mem. Ili inter'konsent'is pri dek kvin kopek'o'j.

Nun — je la du'a fest'a tag'o post la Krist'nask'o, en la gast'ej'a kuir'ej'o — Jegor sid'is ĉe tabl'o ten'ant'e la plum'o'n. Vasilisa star'is antaŭ li en'pens'iĝ'int'e, kun zorg'o'plen'a kaj mal'ĝoj'a mien'o. Kun ŝi ven'is ankaŭ ŝi'a mal'jun'a edz'o Petr'o, tre magr'a, alt'a, kun brun'a kalv'o; li star'is kaj rigard'is sen'mov'e kaj rekt'e, kiel blind'ul'o. Sur la forn'o en kaserol'o est'is kuir'at'a pork'aĵ'o; ĝi sibl'is kaj snuf'is kaj ŝajn'is ke ĝi parol'as: “Flu - flu - flu”. Est'is sufok'e.

— Kio'n skrib'i? — de'nov'e demand'is Jegor.

— Ĉu kio'n! — dir'is Vasilisa koler'e kaj suspekt'em'e rigard'ant'e al li. — Ne urĝ'u! Ja vi skrib'as ne sen'pag'e, sed kontraŭ mon'o! Nu, skrib'u. Al ni'a kar'a bo'fil'o Andre'o Ĥrisanfoviĉ kaj al ni'a am'at'a sol'fil'in'o Efimia Petrovna ni send'as kun am'o profund'a'n riverenc'o'n kaj neniam romp'ebl'a'n ge'patr'a'n ben'o'n.

— Far'it'e. Paf'u plu.

— Ankoraŭ ni gratul'as okaz'e de la fest'o Krist'nask'a, ni est'as viv'a'j kaj san'a'j kaj dezir'as ke tio'n ankaŭ al vi don'u Sinjor'o... Reĝ'o de l’ Ĉiel'o.

Vasilisa iom pens'is kaj inter'ŝanĝ'is rigard'o'j'n kun la mal'jun'a edz'o.

— Kaj dezir'as ke tio'n ankaŭ al vi don'u Sinjor'o... Reĝ'o de l’ Ĉiel'o... — ŝi ripet'is kaj ek'plor'is.

Ŝi pov'is dir'i nenio'n plu. Sed antaŭ'e, kiam ŝi pens'ad'is dum la nokt'o'j, al ŝi ŝajn'is, ke eĉ dek leter'o'j ne sufiĉ'us por ĉio. Post la for'vetur'o de la fil'in'o kun la edz'o pas'is mult'e da temp'o, la mal'jun'a'j ge'edz'o'j viv'is kiel orf'o'j kaj pez'e ĝem'is nokt'e, kvazaŭ post en'tomb'ig'o de la fil'in'o. Dum tiu temp'o en la vilaĝ'o est'is tre mult'a'j divers'a'j okaz'int'aĵ'o'j, mult'a'j nupt'o'j kaj mort'o'j. Tre long'a'j est'is la vintr'o'j! Tre long'a'j nokt'o'j!

— Varm'eg'e! — dir'is Jegor, mal'buton'ant'e la veŝt'o'n. — Ebl'e sep'dek grad'o'j. Kio plu? — li demand'is.

La ge'mal'jun'ul'o'j silent'is.

— Kio'n vi'a bo'fil'o tie far'as? — demand'is Jegor.

— Li est'as eks'soldat'o, kar'ul'o, vi ja sci'as, — la mal'jun'ul'o respond'is mal'laŭt'e. — Li re'ven'is el la arme'o sam'temp'e kun vi. Li est'is soldat'o, kaj nun li do est'as en Peterburg'o en akv'o'kurac'ej'o. La doktor'o kurac'as mal'san'ul'o'j'n per akv'o. Li do est'as la pord'ist'o de l’ doktor'o.

— Jen ĉi tie est'as skrib'it'e... — dir'is la mal'jun'ul'in'o, pren'ant'e el la tuk'o leter'o'n. — Efimia send'is ĝi'n antaŭ long'e. Ebl'e ili jam ne est'as en ĉi tiu mond'o.

Jegor iom pens'is kaj komenc'is rapid'e skrib'i.

“En la nun'a temp'o, — li skrib'is, — ĉar la sort'o vi'a per si difin'is la Milit'a'n Karier'o'n, do ni konsil'as al Vi konsult'i la Statut'o'n de Disciplin'a'j Pun'o'j kaj de Krim'a'j Leĝ'o'j de Fak'o Milit'a, kaj Vi konstat'os en ĉi Leĝ'o la civiliz'o'n de la Rang'o'j de Fak'o Milit'a”.

Li est'is skrib'ant'a kaj voĉ'leg'ant'a la skrib'it'a'n tekst'o'n, kaj Vasilisa pens'is ke neces'as skrib'i pri la pas'int'jar'a mizer'o: gren'o ne sufiĉ'is eĉ ĝis la Krist'nask'o kaj ili dev'is vend'i la bov'in'o'n. Neces'as pet'i mon'o'n, neces'as skrib'i, ke la mal'jun'ul'o oft'e mal'san'as kaj, ver'ŝajn'e, baldaŭ rekomend'os si'a'n anim'o'n al Di'o... Sed kiel ebl'as esprim'i tio'n per vort'o'j? Kio'n dir'i unu'e kaj kio'n post'e?

“Bon'e vol'u atent'iĝ'i, — Jegor daŭr'ig'is skrib'i, — al la 5a volum'o de Dekret'o'j Milit'a'j. Soldat'o est'as Nom'o komun'a, Fam'a. Soldat'o est'as nom'at'a la plej unu'a General'o kaj la last'eg'a An'o de Arme'o”.

La mal'jun'ul'o mov'is la lip'o'j'n kaj mal'laŭt'e dir'is:

— Vid'i la ge'nep'o'j'n — tio est'us bon'a.

— Kiu'j ge'nep'o'j? — demand'is la mal'jun'ul'in'o kaj koler'e rigard'is al li. — Ja ili ebl'e eĉ ne est'as!

— Ĉu ge'nep'o'j? Sed ebl'e ja est'as. Kiu sci'as!

“Kaj pro tial Vi pov'as juĝ'i, — rapid'is Jegor, — kiu mal'amik'o est'as Fremd'uj'a kaj kiu Intern'a. Ni'a plej unu'a Intern'a Mal'amik'o est'as: Bakĥ'o”.

La plum'o knar'is, far'ant'e sur la paper'o strang'a'j'n sign'o'j'n simil'a'j'n je fiŝ'hok'o'j. Jegor rapid'is kaj ĉiu'n lini'o'n tra'leg'is kelk'foj'e. Larĝ'e dis'met'int'e la krur'o'j'n sub la tabl'o, li sid'is sur taburet'o sat'a, san'a, larĝ'muzel'a, ruĝ'nuk'a. Li est'is en'korp'iĝ'o de la trivial'ec'o — krud'a, arogant'a, ne'venk'ebl'a, fier'a pro si'a nask'iĝ'o kaj matur'iĝ'o en la trink'ej'o — kaj Vasilisa est'is bon'e kompren'ant'a, ke tem'as pri la trivial'ec'o, sed ŝi ne pov'is tio'n esprim'i per vort'o'j kaj nur rigard'is al Jegor koler'e kaj suspekt'em'e. Pro li'a voĉ'o, ne'kompren'ebl'a'j vort'o'j, pro la varm'eg'o kaj sufok'o ŝi'n ek'dolor'is la kap'o, ŝi'a'j pens'o'j konfuz'iĝ'is, kaj ŝi ne plu parol'is, ne plu pens'is, kaj nur atend'is kiam li ĉes'os knar'i. Sed la mal'jun'ul'o rigard'is kun profund'a fid'o. Li kred'is ankaŭ al la mal'jun'ul'in'o, kiu ven'ig'is li'n ĉi tie'n, al Jegor; kaj kiam li ĵus est'is menci'ant'a la akv'o'kurac'ej'o'n, laŭ li'a vizaĝ'o est'is vid'ebl'e ke li kred'as kaj la kurac'ej'o'n kaj la kurac'a'n efik'o'n de la akv'o.

Fin'skrib'int'e, Jegor ek'star'is kaj tra'leg'is la leter'o'n de la komenc'o. La mal'jun'ul'o nenio'n kompren'is, sed fid'em'e kap'jes'is.

— Bon'e, glat'e... — li dir'is, — Di'o don'u san'o'n al vi. Bon'e...

Ili met'is sur la tabl'o'n tri kvin'kopek'a'j'n mon'er'o'j'n kaj el'ir'is el la gast'ej'o. La mal'jun'ul'o rigard'is sen'mov'e kaj rekt'e, kiel blind'ul'o, kaj sur li'a vizaĝ'o vid'iĝ'is profund'a fid'o, sed Vasilisa, dum ili est'is el'ir'ant'a'j, sving'is la man'o'n kontraŭ hund'o kaj koler'e dir'is:

— Ho, vipur'o!

Mal'trankvil'ig'it'a pro si'a'j pens'o'j, la mal'jun'ul'in'o ne dorm'is la tut'a'n nokt'o'n, kaj maten'e ŝi ek'star'is, preĝ'is kaj ir'is al la staci'o por send'i la leter'o'n.

Ĝis la staci'o est'is dek unu verst'o'j.

II

La akv'o'kurac'ej'o de doktor'o B.O. Moselweiser ankaŭ je la Nov'jar'fest'a tag'o funkci'is sam'e kiel je la ordinar'a'j tag'o'j, kaj nur la pord'ist'o Andre'o Ĥrisanfoviĉ sur'hav'is uniform'o'n kun nov'a'j galon'o'j, kaj li'a'j bot'o'j iel apart'e bril'is. Ĉiu'j'n ven'int'o'j'n li est'is gratul'ant'a okaz'e de la Nov'a jar'o kaj dezir'is al ili nov'a'n feliĉ'o'n.

Est'is maten'o. Andre'o Ĥrisanfoviĉ star'is ĉe la pord'o leg'ant'e ĵurnal'o'n. Ekzakt'e je la dek'a hor'o en'ir'is general'o, kon'at'a de li, unu el la kutim'a'j klient'o'j, kaj post li en'ir'is poŝt'ist'o. Andre'o Ĥrisanfoviĉ for'met'is la palt'o'n de la general'o kaj dir'is:

— Feliĉ'a'n Nov'a'n jar'o'n, kaj nov'a'n feliĉ'o'n al vi, vi'a Ekscelenc'o!

— Dank'o'n, kar'ul'o. Ankaŭ al vi.

Supr'e'n'ir'ant'e sur la ŝtup'ar'o, la general'o kap'montr'is al pord'o kaj demand'is (li demand'is tio'n ĉiu'tag'e kaj post'e ĉiam forges'is):

— Kio est'as en ĉi tiu ĉambr'o?

— Kabinet'o por masaĝ'o, vi'a Ekscelenc'o!

Kiam la paŝ'o'j de la general'o silent'iĝ'is, Andre'o Ĥrisanfoviĉ rigard'is la ricev'it'a'j'n poŝt'aĵ'o'j'n kaj trov'is unu leter'o'n al si'a nom'o. Li mal'ferm'is ĝi'n, leg'is kelk'a'j'n lini'o'j'n, post'e ne'hast'e, rigard'ant'e la ĵurnal'o'n, ir'is al si'a loĝ'ĉambr'o, kiu est'is fin'e de la koridor'o en la sam'a dom'o. Li'a edz'in'o Efimia sid'is sur la lit'o kaj mam'nutr'is infan'o'n; ali'a infan'o, la plej aĝ'a, star'is apud ŝi met'int'e si'a'n krisp'a'n kap'o'n sur ŝi'a'j'n genu'o'j'n, la tri'a infan'o dorm'is sur la lit'o.

Ven'int'e en si'a'n ĉambr'et'o'n, Andre'o don'is la leter'o'n al la edz'in'o kaj dir'is:

— Ver'ŝajn'e el la vilaĝ'o.

Post'e li el'ir'is, ne for'met'ant'e la okul'o'j'n de la ĵurnal'o, kaj halt'is en la koridor'o proksim'e de si'a pord'o. Li aŭd'is, ke Efimia trem'voĉ'e leg'is la unu'a'j'n lini'o'j'n. Pli mult'e ŝi ne pov'is leg'i; ĉi tiu'j lini'o'j tut'e sufiĉ'is por ŝi; ŝi ek'larm'is kaj ek'parol'is, brak'um'ant'e kaj kis'ant'e si'a'n unu'e'nask'it'o'n, kaj oni ne pov'us kompren'i, ĉu ŝi plor'as aŭ rid'as.

— Ĝi ven'is de la avi'nj'o, de la av'ĉj'o... — ŝi est'is dir'ant'a. — El la vilaĝ'o. Ho, Reĝ'in'o de l’ Ĉiel'o, sankt'ul'o'j kaj anĝel'o'j. Tie nun la neĝ'o ating'as la tegment'o'j'n... La arb'o'j blank'e blank'as. La infan'o'j et'a'j sur luĝ'et'o'j... Kaj la kalv'a av'ĉj'o sur la forn'o... kaj la flav'et'a hundinjo... , mi'a'j kar'ul'o'j!

Aŭskult'ant'e, Andre'o Ĥrisanfoviĉ re'memor'is, ke tri aŭ kvar foj'o'j'n la edz'in'o don'is al li leter'o'j'n kaj pet'is ke li send'u ili'n al la vilaĝ'o; sed li ne send'is ili'n, ĉar iu'j grav'a'j afer'o'j mal'help'is, kaj la leter'o'j ie perd'iĝ'is.

— Kaj lepor'et'o'j kur'ad'as sur kamp'o, — larm'eg'ant'a Efimia lament'is, kis'ant'e la fil'o'n. — La av'ĉj'o est'as kviet'a, bon'a, ankaŭ la av'in'o est'as bon'a, kompat'em'a. En la vilaĝ'o oni viv'as laŭ la anim'o kaj tim'as Di'o'n... Preĝ'ej'et'o est'as en la vilaĝ'o, en la ĥor'ej'o kamp'ul'o'j kant'as. La Reĝ'in'o de l’ Ĉiel'o, protekt'em'a Di'patr'in'o, for'port'u ni'n de ĉi tie!

Andre'o Ĥrisanfoviĉ re'ven'is en si'a'n ĉambr'et'o'n por fum'i dum neniu est'is ven'ant'a, kaj Efimia subit'e ĉes'is parol'i, ek'silent'is kaj viŝ'is la okul'o'j'n, nur la lip'o'j trem'is. Ŝi li'n tre tim'is, ho, kiel ŝi tim'is! Ŝi trem'eg'is kaj terur'iĝ'is pro li'a'j paŝ'o'j, pro li'a rigard'o, kaj kuraĝ'is dir'i neniu'n vort'o'n dum li'a ĉe'est'o.

Andre'o Ĥrisanfoviĉ ek'fum'is, sed ĝust'e ĉi tiam supr'e iu sonor'ig'is. Li esting'is la cigared'o'n kaj, far'int'e la vizaĝ'o'n tre serioz'a, kur'is al si'a ĉef'pord'o.

De supr'e ir'is general'o, roz'kolor'a, freŝ'a pro la ban'o.

— Kio est'as en ĉi tiu ĉambr'o? — li demand'is montr'ant'e pord'o'n.

Andre'o Ĥrisanfoviĉ star'iĝ'is rekt'e, arme'an'e met'is la man'o'j'n al la flank'o'j, kaj laŭt'e dir'is:

— Duŝ'o de Charcot, vi'a Ekscelenc'o.

(1900)

Traduk'is Aleksander Korĵenkov

Not'o

En la rus'a famili'a dom'o est'as brik'a, grand'a forn'o, kun kuŝ'ej'o sur la forn'o'supr'o.

Vid'e el Brusel'o

Koler'a'j grek'o'j

Ĝust'e dum la Eŭrop'a Jar'o de Lingv'o'j civit'an'o'j est'as eg'e mal'ĝentil'a'j al eŭrop'a'j moŝt'o'j. Plej akr'a'j'n insult'o'j'n ricev'as grek'in'o Ann'a Diamantopoulou.

En intervju'o por la grek'a gazet'o Kathimerini la membr'o de Eŭrop'a Komision'o (EK) pri soci'a'j afer'o'j propon'is la oficial'ig'o'n de la angl'a lingv'o kiel la du'a lingv'o de Grek'uj'o, oficial'ig'o'n por kontraŭ'i la lingv'a'n izol'ad'o'n de Grek'uj'o. “Por mult'a'j grek'o'j tia rimed'o est'us la mort'o de la grek'a lingv'o”, — klar'ig'as Efthimios Mavrogeorgiadis de la Helen'a Esperant'o - Asoci'o.

Diamantopoulou, respond'ec'a pri soci'a'j afer'o'j kaj egal'a'j ŝanc'o'j ĉe la Eŭrop'a Komision'o, vol'as nur help'i jun'a'j'n sam'land'an'o'j'n, kiu'j pro eŭrop'a unu'iĝ'o est'as dev'ig'at'a'j preskaŭ de'nask'e sci'pov'i la angl'a'n: “Ni nun dev'as zorg'i pri la est'ont'ec'o de ni'a'j infan'o'j”. Tamen fam'a profesor'o Giorgos Babiniotis koler'as: “Est'as ne'kred'ebl'e, ke grek'a membr'o de la Eŭrop'a Komision'o tiel provok'is la grek'a'n popol'o'n”, — dir'as la aten'a lingv'ist'o. Ankaŭ kamp'ar'an'o ne divid'as la ide'o'j'n de la grek'a moŝt'in'o ĉe Eŭrop'a Uni'o: “Mi eĉ ne bon'e skrib'as la grek'a'n. Ĉu mi est'ont'e dev'os skrib'i mi'a'j'n administr'a'j'n pet'o'j'n angl'e al la grek'a reg'ist'ar'o?”

Mal'ĝentil'a'j civit'an'o'j kaŭz'as problem'o'j'n ne nur al eŭrop'a grav'ul'in'o Diamantopoulou. Je la fin'o de septembr'o la fam'a german'a gazet'o Di'e Zeit raport'is pri kampanj'o de Eŭrop'a Esperant'o - Uni'o kontraŭ la lingv'a diskriminaci'o en inter'naci'a'j organiz'o'j financ'at'a'j de la Eŭrop'a Komision'o en Brusel'o. Pli kaj pli tia'j ofic'ej'o'j postul'as ke kandidat'o'j por tut'eŭrop'a'j posten'o'j de'nask'e sci'pov'u la angl'a'n. “Preciz'e dum la Eŭrop'a Jar'o de Lingv'o'j, prezid'ant'o de la Eŭrop'a Komision'o ricev'is admon'leter'o'n. Tem'o: diskriminaci'o de civit'an'o'j kiu'j ne de'nask'e sci'pov'as la angl'a'n. Eŭrop'a Esperant'o - Uni'o vol'as sci'i de la lingv'e mal'mult'e talent'a ital'o kia est'as la situaci'o de egal'a'j rajt'o'j en Eŭrop'a Uni'o”, — akr'e skrib'as la german'a ĵurnal'ist'o alud'ant'e pri Roman'o Prod'i, prezid'ant'o de la EK. Angl'a'j gazet'o'j daŭr'e kritik'as la mal'bon'ŝanc'a'n ital'o'n Prod'i pro li'a mal'bon'a angl'a. Umberto Broccatelli, prezid'ant'o de la Eŭrop'a Esperant'o - Uni'o, defend'as si'a'n sam'land'an'o'n de la akr'a plum'o de ĵurnal'ist'o de Di'e Zeit: “La alud'o pri Roman'o Prod'i est'as tut'e mal'ĝentil'a. La prezid'ant'o de la Eŭrop'a Komision'o est'as politik'ist'o, ne traduk'ist'o, kaj hav'as lingv'a'j'n kon'o'j'n cert'e super'a'j'n al tiu'j de mult'a'j ali'a'j politik'ist'o'j.”

Leg'int'e la artikol'o'n en Di'e Zeit, Willi Rothley, an'o de la Eŭrop'a Parlament'o (EP) por la german'a'j social'ist'o'j, far'is unu el kvar demand'o'j en EP pri lingv'a diskriminaci'o dum la last'a'j du monat'o'j. Post ok monat'o'j, la Komision'o ankoraŭ ne respond'as al man'plen'o da demand'o'j pri lingv'a diskriminaci'o ĉe Komision'a'j ofic'ej'o'j.

Do cert'e nur post la Eŭrop'a Jar'o de Lingv'o'j, german'a social'ist'o Rothley ricev'os tip'e svag'a'n respond'o'n pri eŭrop'a diskriminaci'o kontraŭ ne'de'nask'a'j parol'ant'o'j de la angl'a.

Dafydd ap Fergus

Re'ag'e al re'ag'o'j

Mi ver'e ne atend'is tiom mult'a'j'n re'ag'o'j'n pri mi'a modest'a koment'o en 2001:9. Ĝi'a baz'a ide'o est'is, ke drast'a'j reform'o'j, propon'at'a'j de diletant'o'j (ver'a'j spert'ul'o'j facil'e trov'as ĉiu'j'n esprim'ebl'ec'o'j'n en la ekzist'ant'a lingv'o, kaj do reform'o'j'n ne propon'as), pov'us nur mal'util'i al Esperant'o. Id'o'n mi menci'is nur preter'e, preskaŭ metafor'e. Kiam poet'o uz'as en lirik'a vers'aĵ'o la vort'o'n “kor'o”, ne ind'as lanĉ'i kardi'ologi'a'n diskut'o'n kaj akuz'i li'n pri ne'sci'o de anatomi'o kaj fiziologi'o...

Mi absolut'e nenio'n hav'as kontraŭ la ŝat'ant'o'j de Id'o kaj Volapük, des pli ili por praktik'a inter'komunik'iĝ'o regul'e uz'as Esperant'o'n. (Fakt'e mi mal'ŝat'as unu'sol'a'n spec'o'n de hom'o'j: la diletant'o'j'n, kiu'j vol'as aspekt'i grav'e, kaj por tio furioz'e atak'as ver'a'j'n kompetent'ul'o'j'n; kiu'j ne interes'iĝ'as pri real'a'j fakt'o'j, ne vol'as lern'i kaj facil'anim'e detru'as alies kre'aĵ'o'j'n, ĉar ne konsci'as ties valor'o'n...)

Dank'o'n al s - roj Lazian kaj Hekland pro sobr'a'j kaj raci'a'j leter'o'j, ankaŭ pro interes'a'j inform'o'j. Nur unu rimark'et'o: por korekt'e kompar'i io'n, oni aplik'u unu'ec'a'n kriteri'o'n. Do, depend'e de la difin'o, oni parol'u aŭ “optimism'e” pri 20 000 000 esperant'ist'o'j kaj 500 id'ist'o'j (kaj 500 000 000 angl'a'lingv'an'o'j), aŭ skeptik'e — pri 100 000 esperant'ist'o'j kaj 20 id'ist'o'j. Tamen prefer'ind'as kompar'i la objektiv'e mezur'ebl'a'j'n nombr'o'j'n, rilat'a'j'n al real'a lingv'o'uz'o: kvant'o'n de el'don'at'a'j libr'o'j kaj disk'o'j; klub'o'j'n, renkont'iĝ'o'j'n ktp.

Kaj la leter'o de s - ro Petik (2001: 11), plen'a de jun'ec'a verv'o kaj r - r - revoluci'a patos'o, bon'e amuz'is mi'n. Kiom mult'a'j'n bel'a'j'n vort'o'j'n (esper'ebl'e, ankaŭ ties signif'o'j'n...) li sci'as! Kaj la stil'o — ! — kvazaŭ el soveti'a'j gazet'o'j de 1930aj jar'o'j! Neni'ig'i la burĝ'a'j'n dogm'o'j'n kaj ties adept'o'j'n (kaj sen'mask'ig'i mal'amik'a'j'n agent'o'j'n!), detru'i ĉio'n ĝis la fund'o — kaj kio'n konstru'i sur la ruin'o'j (nepr'e io'n bel'a'n kaj perfekt'a'n, sed dum'e neniu sci'as — kia'n), oni pens'os post'e... Oni nur toler'u kelk'a'j'n jar'dek'o'j'n en mizer'o kaj, se vi rest'os viv'a, vi nepr'e feliĉ'os! Kaj se ne — do cert'e kulp'as la kaŝ'it'a'j mal'amik'o'j de la progres'o, ni pun'u ili'n kaj komenc'u nov'a'n eksperiment'o'n...

Do, laŭ Petik, mi est'as fosili'a dogm'ul'o kaj reakci'ul'o, agnosk'ant'a nenio'n ekster la Fundament'o. Tre agrabl'e. Ja antaŭ'ne'long'e (1998: 89) A.Gofen riproĉ'is mi'n pro ne'motiv'it'a uz'ad'o de ne'fundament'a'j vort'o'j, “anarki'em'o kaj ne'disciplin'em'o”. Apenaŭ neces'as dir'i, ke mi'a pozici'o dum last'a'j jar'o'j ne ŝanĝ'iĝ'is.

Kiel do klar'ig'i la paradoks'o'n? Ja tre simpl'e: mi liber'e kaj aktiv'e uz'as Esperant'o'n dum 20 jar'o'j, do natur'e pov'as dir'i vort'o'n aŭ trakt'i detal'o'n ne'kon'at'a'n/ne'kompren'ebl'a'n por nov'ul'o aŭ etern'a komenc'ant'o. Cert'e, mi aprob'as lingv'o'evolu'o'n — se ĝi okaz'as laŭ'natur'e (se iu vol'as pli'fort'ig'i si'a'j'n muskol'o'j'n, prefer'ind'as gimnastik'o, sed ne operaci'o — precip'e se la kirurg'o komenc'is lern'i anatomi'o'n nur antaŭ du'on'jar'o!) Jes, mi preskaŭ ne menci'is konkret'a'j'n argument'o'j'n — ĉar esper'is (ŝajn'e, tro optimism'e), ke por saĝ'a'j person'o'j kelk'a'j afer'o'j mem'evident'as... (Alic'o en Mir'land'o bon'e memor'is: se oni tro mult'e trink'os el botel'o sur'skrib'it'a “venen'o”, oni preskaŭ cert'e baldaŭ sent'os iom'a'n mal'bon'fart'o'n...)

Strang'e, ke al iu neces'as long'e klar'ig'i, ke du'obl'e du est'as kvar, kaj ke plen'e evolu'int'a kaj aktiv'e uz'at'a lingv'o kun akumul'it'a dum 115 jar'o'j riĉ'a kaj vari'a kultur'o est'as pli valor'a, al'log'a kaj viv'kapabl'a, ol 1001a teori'a reform'projekt'o. Tamen, nenio mal'help'as s - ron Petik al'iĝ'i, ekzempl'e, al la projekt'o “Ed'o” (pri'skrib'it'a sur apud'a paĝ'o en LOd'E. 2001: 11) — kaj ties anonim'a aŭtor'o hav'os kun kiu parol'i.

La unu'sol'a senc'hav'a fraz'o de Petik ne el'ten'as kritik'o'n: ja por konklud'i, ke Esperant'o hav'as “makul'o'j'n”, oni dev'as de'komenc'e ĝi'n lern'i! Real'e kurs'fin'int'o'j amas'e mal'aper'as, ĉar simpl'e ne sci'as — por kio oni pov'as util'ig'i Esperant'o'n: ni'a'j aktiv'ul'o'j tro mal'mult'e pens'as pri tio, okup'it'a'j per varb'ad'o kaj element'a instru'ad'o de ĉiam pli'a'j novic'o'j. Ve, plur'a'j esperant'ist'o'j rest'as for de la E - kultur'o, kaj pro tio facil'anim'e propon'as reform'o'j'n, ne konsci'ant'e ebl'a'j'n post'sekv'o'j'n...

Do mi tut'kor'e (kardi'olog'o'j, bon'vol'u ne atent'i tiu'n vort'o'n!) dezir'as al s - ro Petik kaj ceter'a'j reform'em'ul'o'j plu lern'i Esperant'o'n — mult'a'j bon'a'j vort'o'j ekzist'as ekster la Fundament'o, kaj eĉ PIV ne est'as dogm'o. Leg'i bon'a'j'n libr'o'j'n — da ili en Esperant'o ekzist'as plur'a'j cent'o'j. Ekzerc'i. Konciz'e, mi dezir'as al ili iĝ'i kler'a'j kaj serioz'a'j esperant'ist'o'j. Kaj post kvin aŭ dek jar'o'j ni pov'os re'ven'i al la tem'o pri reform'o'j — se s - ro Petik tio'n plu vol'os.

Kaj se iu daŭr'e sufer'as pro obsed'a juk'ad'o de reform'em'o — li prov'u de'komenc'e reform'i iu'n naci'a'n lingv'o'n. Tiu task'o pli facil'as, ja ĉiu naci'a lingv'o hav'as cent'obl'e pli da mal'logik'aĵ'o'j ol Esperant'o. (Bernard Shaw si'a'temp'e propon'is grand'a'n premi'o'n al tiu, kiu raci'ig'os terur'e ne'logik'a'n angl'a'n lingv'o'n. Ĝis nun neniu ricev'is — do vi hav'as ŝanc'o'n!) Ne forges'u post'e raport'i pri eventual'a sukces'o...

... Kaj tamen, se Id'o (ne parol'ant'e jam pri cent'o da ali'a'j reform'projekt'o'j) est'as pli perfekt'a ol klasik'a Esperant'o — kial do adept'o'j de la klasik'a dek'mil'obl'e pli mult'as?..

(Vi'a'j'n respond'o'j'n bon'vol'u ne send'i al la redakci'a adres'o.)

Valentin Melnikov (Rus'land'o)

Sabira Ståhlberg rezign'as pri la Literatur'a Sekci'o

(HeKo) Laŭ la nombr'o de voĉ'o'j por mi'a direktor'ec'o ĉe la Literatur'a Sekci'o mi konklud'as, ke la program'o propon'it'a de mi por tiu Sekci'o ne ricev'as sub'ten'o'n de pli'mult'o de la akademi'an'o'j.

Pro tio mi re'don'as la mandat'o'n al la estr'ar'o, pet'ant'e ĝi'n trov'i ali'a'n direktor'o'n por la Literatur'a Sekci'o. Mi dank'as al ĉiu'j, kiu'j sub'ten'is mi'n en tiu'j ĉi elekt'o'j, kaj apart'e al tiu'j, kiu'j kuraĝ'ig'e re'ag'is pri mi'a program'propon'o. Mi kun'labor'os en ali'a'j Sekci'o'j kiel ordinar'a membr'o.

Sabira Ståhlberg (Bulgari'o)

Mi mal'aprob'as la aper'ig'o'n

Mi ĵus ricev'is kiel ĉiam kun kontent'o la Ond'o'n de Esperant'o (2001: 11) kaj tuj tra'leg'is ĝi'n. Mi leg'is la vers'aĵ'o'n pri Esperant'a Civit'an'ec'o de Aroloviĉ. Mi est'as unu el la mal'mult'a'j franc'o'j, kiu'j bon'e lern'is vi'a'n rus'a'n lingv'o'n kaj kon'as eĉ la sovet'rus'a'n literatur'o'n, do kompren'is la pastiĉ'o'n, kiu cert'e est'as literatur'e laŭd'ind'a, sed mi mal'aprob'as la aper'ig'o'n de simil'a tekst'o. Person'e la kre'ad'o de fikci'a esperant'ist'a ŝtat'o kun leĝ'ar'o kaj parlament'o nur amuz'as mi'n. Mi plej tim'as, ke ĝi rid'indig'os la mov'ad'o'n kaj kresk'ig'os la person'a'n pov'o'n de iu s - ro Ar'i, sed tio est'as nur supoz'o.

Sed la grav'a'j atak'o'j kontraŭ E - organiz'o'j, kaj precip'e kontraŭ UEA, est'as eg'e mal'util'a'j al ni'a mov'ad'o. La esperant'o - mov'ad'o (ĉu fin'venk'ism'a aŭ ne) depend'as ĉef'e de E - organiz'o'j kaj la plej grav'a est'as UEA. Eĉ se mi ne kred'as je la fin'a venk'o, mi pens'as, ke UEA plej alt'skal'e efektiv'ig'as la E - viv'o'n ekzempl'e per la plej amas'a'j kongres'o'j.

Pro tio mi tim'as la sen'ĉes'a'j'n atak'o'j'n de la Esperant'a civit'o kontraŭ (ceter'e ne nur) UEA, ne re'abon'os Herold'o'n (kiu'n mi abon'as de mi'a esperant'ist'iĝ'o en 1979!) kaj ĝoj'us, se LOd'E ne mal'util'us al esperant'o aper'ig'ant'e simil'a'n atak'o'n, eĉ se ĝi est'as nur person'a kaj se oni konsider'as la literatur'a'n aspekt'o'n.

Robert Pontnau (Franci'o)

Long'a'n viv'o'n!

Rimark'ant'e ke mi'a adverb'a nom'o rol'is en vers'aĵ'o de la majakovskieska Viktor Aroloviĉ (LOd'E. 2001: 11), mi tre ĝoj'is pri la honor'o.

Mi dezir'as al la mult'talent'a V.A. long'a'n viv'o'n, mult'a'j'n nov'a'j'n poem'o'j'n kaj util'a'j'n ag'ad'o'j'n por kaj per Esperant'o, ĉu en aŭ ekster la Civit'o.

Detlev Blank'e (Germani'o)

Ne'ferm'it'a leter'o al Emanuel'o Kanti'o

Mi bedaŭr'as, sinjor'o Kanti'o, ke la teror'ism'a'j okaz'o'j en Uson'o tut'e refut'is vi'a'j'n teori'o'j'n pri la praktik'a raci'o.

Vi dir'is, ke la moral'o dev'as est'i baz'it'a sur la koncept'o, ke oni dev'as al'pren'i kiel regul'o'n de kondut'o nur tiu'j'n maksim'o'j'n, kiu'j'n oni pov'as konsekvenc'e vol'i est'i leĝ'o'j por ĉies kondut'o. La teror'ist'o'j klar'e kred'as, ke murd'o de sen'kulp'a'j hom'o'j, se ties reg'ist'ar'o ne akord'as kun ili, est'as tia regul'o.

Vi dir'is, ke kred'o je Di'o kaj sen'mort'ec'o cert'ig'us, ke la hom'o'j est'u moral'a'j. La teror'ist'o'j profund'e kred'as je Di'o kaj sen'mort'ec'o, kaj est'as tre mal'moral'a'j.

Ali'a baz'o ol la vi'a est'as bezon'at'a por la moral'o. Kial ne ĉi tio?

La hom'ar'o bezon'as ord'a'n soci'o'n por est'i feliĉ'a. Se la hom'o'j sen'ĉes'e mal'util'as unu al ali'a, nenia ord'a soci'o est'as ebl'a, kaj ili est'as tre mal'feliĉ'a'j. Kiel dir'is la angl'a filozof'o Hobbes, kiam ekzist'as “sen'ĉes'a milit'o de ĉiu kontraŭ ĉiu”, la viv'o de la hom'o est'as “sol'ec'a, mal'riĉ'a, fi'a, best'ec'a, kaj mal'long'a”.

Ni ĉes'ig'u la mal'util'o'n de unu al ali'a kaj la mond'o far'iĝ'os paradiz'o, kie ĉiu pov'as pac'e viv'i kaj far'i util'a'n labor'o'n por la bon'fart'o de la tut'a hom'ar'o. (Oni rimark'u, ke oni nun konsci'as, ke mal'util'o al la viv'medi'o est'as ankaŭ grav'a mal'util'o al la hom'ar'o.) La ver'a baz'o por la moral'o?

Maurice Wittenberg (Uson'o)

Profesor'o serĉ'at'a en Hispani'o

Est'as bezon'at'a profesor'o, kiu instru'os Esperant'o'n kaj hispan'a'n lingv'o'n dum la last'a semajn'o de juni'o 2002. La instru'ad'o okaz'os ĉiu'tag'e (ses tag'o'j'n), po du hor'o'j en'tut'e, por grup'o de ekster'land'an'o'j, kiu'j okaz'e de la 75a SAT - Kongres'o ven'os al Valenci'a.

La profesor'o ricev'os por tiu semajn'o loĝ'ad'o'n kun tri manĝ'o'j tag'e en jun'ul'ar'a rest'ad'ej'o, tre bel'a kaj bon'e ekip'it'a, situ'ant'a ĉe la plaĝ'o de la bel'a turism'a urb'o Benicassim (apud Castellón), kaj ĉirkaŭ 30.000 pes'et'o'j'n.

Interes'iĝ'ant'o'j kontakt'u ret'e:

augustocasquero@infonegocio.com

Augusto Casquero (Hispani'o)

Dev'as okaz'i staĝ'o'j pri la art'o taŭg'e re'bat'i

Unu el vi'a'j rubrik'o'j ne tiom plaĉ'as al mi, kompar'e kun la ali'a'j paĝ'o'j de La Ond'o. Tem'as pri Vid'e el Brusel'o de Dafydd ap Fergus (DF).

Kial?

— La tekst'o'j ne est'as ĉiam facil'e kompren'ebl'a'j. Ne ĉiu leg'ant'o bon'e kon'as la arkan'o'j'n de l’ eŭrop'a'j instituci'o'j, teori'e kaj ĉef'e praktik'e.

— Ĉu DF est'as eŭrop'a funkci'ul'o aŭ nur aktiv'a observ'ant'o?

— Ĉu la esperant'ist'o'j, kiu'j labor'as ĉe Eŭrop'a'j Instituci'o'j sam'opini'as kun DF? Ekzist'as rezerv'o - dev'ig'o sed, privat'e, est'us interes'e sci'i iom pli pri la pri'trakt'it'a'j tem'o'j.

En la oktobr'a Ond'o mank'as grav'a part'o de la raport'o: la en'hav'o de la inter'ŝanĝ'it'a'j korespond'aĵ'o'j. Kio'n efektiv'e skrib'is P.? Mister'o, eĉ post la leg'ad'o de La Ond'o.

Verk'i taŭg'a'j'n rebat - leter'o'j'n, kritik'a'j'n sed ne ofend'a'j'n, est'as mal'facil'a task'o. Mal'mult'a'j aktiv'a'j/fervor'a'j esperant'ist'o'j tamen risk'as tio'n far'i, oft'e tro koler'e.

Ebl'e dev'us okaz'i staĝ'o'j pri la art'o taŭg'e re'bat'i, sugest'i, laŭd'i, kritik'i... ankaŭ staĝ'o'j pri redakt'ad'o de artikol'o'j send'ot'a'j al ĵurnal'o'j ktp.

Tio'n ni dev'as pri'pens'i kaj eventual'e program'i dum inter'naci'a'j aŭ naci'a'j stud'semajn'o'j, ĉiam pli oft'a'j en ni'a Esperant'a mond'o.

Resum'e, mi opini'as, pro person'a'j spert'o'j en la gazet'ar'a medi'o: Verk'i ĝust'a'n rebat - leter'o'n est'as ver'e pli mal'facil'e ol verk'i artikol'o'n por anonc'i aŭ raport'i pri Esperant'a event'o.

Luci'e'n Giloteaux (Franci'o)

EQUAL: Ĉu ŝanc'o por Esperant'o?

La projekt'o “EQUAL” de la Eŭrop'a Uni'o cel'as sub'ten'i “nov'a'j'n voj'o'j'n por kontraŭ'batal'i diskriminaci'o'n kaj mal'egal'ec'o'n, kiu'n spert'as dung'it'o'j kaj labor'serĉ'ant'o'j.”

Cert'e diskriminaci'o pro mal'sam'a'j grav'ec'o'j de ge'patr'a'j lingv'o'j est'as eg'e oft'a, sed ĝis nun — ekster Esperant'uj'o — ne mult'e atent'at'a problem'o.

Mi mem labor'as en firma'o en kiu angl'o est'as sekci'estr'o, dum turk'o'j pur'ig'as la fenestr'o'j'n kaj ital'in'o'j la neces'ej'o'j'n.

Kontakt'int'e la organiz'ant'o'j'n de “EQUAL”, mi ek'sci'is, ke princip'e ankaŭ iniciativ'o'j, kiu'j real'ig'as lingv'a'n egal'rajt'ec'o'n per'e de Esperant'o, est'as bon'ven'a'j.

La subvenci'o'j est'as sufiĉ'e alt'a'j, en'tut'e pli ol 500 milion'o'j da eŭr'o'j por la jar'o'j 20002006 eĉ nur en Germani'o. Ŝanc'o'j'n akir'i iom de tiu sum'o do hav'us ankaŭ firma'o'j aŭ asoci'o'j, kiu'j inter'naci'e kun'labor'as per'e de Esperant'o.

Pli'a'j inform'o'j trov'iĝ'as ĉe:

http://europa.eu.int/comm/employmentsocial/equal/

Ulrich Matthias (Germani'o)

Iom da sun'o en mal'varm'a akv'o

Sor'os, Tivadar. Maskerad'o ĉirkaŭ la mort'o: Nazi'mond'o en Hungar'uj'o. — 2a eld. — Rotterdam: UEA, 2001. — 318 ., il.

Langlet, Nina. Kaos'o en Budapeŝt'o / Traduk'is el la sved'a Kalle Kniivilä. — Varna: Bambu, 2001. — 168 . — (Seri'o Karg'o; Vol 3.).

Rus'a verk'ist'o V.Ŝalamov, kiu hav'is amar'a'n spert'o'n de mal'liber'o dum la temp'o de Stalin, opini'is, ke viv'o sub tre pen'a prem'o (ekzempl'e en Stalin - temp'a mal'liber'ej'o) trans'form'as en brut'o'n iu'n ajn hom'o'n. Laŭ li, ekzist'as iu sojl'o, post kiu la rezist'o'kapabl'o de individu'o romp'iĝ'as. Kaj ĉiu'j iĝ'as egal'a'j, t.e. ĉiu'j iĝ'as mal'nobl'a'j.

Jud'a psikiatr'o A.Frankl, kiu sam'temp'e kun Ŝalamov hav'is sam'terur'a'n spert'o'n de Hitler'a neni'ig'ej'o, far'is ali'a'n konklud'o'n: la ĉe'lim'a (post'sojl'a) situ'o akr'ig'as, akcent'as la princip'a'n, baz'a'n orient'iĝ'o'n de la individu'o: ĉiu'j — la nobl'a'j kaj la mal'nobl'a'j — pli hel'e manifest'as si'a'n intern'a'n natur'o'n.

Feliĉ'e la plej'part'o de la leg'ant'ar'o de LOd'E ne hav'as sen'per'a'n spert'o'n por konsent'i aŭ mal'konsent'i kun unu el la du opini'o'j. Sed ekzist'as kaj trans'don'ebl'as al la ali'a'j la fiks'it'a memor'o de martir'o'j kaj hero'o'j de la svag'a'j temp'o'j de la pas'int'a jar'cent'o.

Per strang'a, feliĉ'a kaj cert'e ne hazard'a koincid'o la esperant'ist'o'j ricev'is ĉi - jar'e du dokument'o'j'n de tia spec'o: en la seri'o Karg'o aper'is la re'memor'o'j de Nina Langlet pri la faŝist'a agoni'o en Hungari'o, kaj preskaŭ sam'temp'e UEA aper'ig'is libr'o'n de Tivadar Sor'os laŭ la sam'a tem'o.

La titol'o'j de la libr'o'j elokvent'as: Kaos'o en Budapeŝt'o kaj Maskerad'o ĉirkaŭ la mort'o. Vic'o da koincid'o'j kaj paralel'o'j form'as al ni cert'a'n intelekt'a'n kombin'o'n, kiu tut'e en'log'as la mens'o'n kaj don'as eg'a'n nutr'o'n al la imag'o kaj medit'o. Nina Langlet (origin'e Borovko) est'as fil'in'o de fam'a rus'a pionir'o de Esperant'o, Nikol'a'j Borovko. Ŝi'a edz'o, kies nom'o en'ten'as angl'a'n alud'o'n, kies pra'av'o'j est'is franc'o'j, de'ven'as el Svedi'o. Dum si'a jun'ec'o li ven'is Rus'land'o'n, ĉar vol'is praktik'i Esperant'o'n en la land'o kie unu'e ĝi sukces'is veget'i. En 1945 li ven'is en Hungari'o'n por sav'i tie'a'j'n jud'o'j'n el nazi'a arane'aĵ'o. Tiu'temp'e en la sam'a urb'o loĝ'as kaj far'as la sam'a'n afer'o'n Tivadar Sor'os, jud'o, la patr'o de la fam'a financ'ist'o Georg'e Sor'os, esperant'ist'o, hom'o en kies pasintenco ankaŭ est'is Rus'land'o. Ambaŭ — Langlet kaj Sor'os — el'don'is si'a'vic'e revu'o'j'n tre grav'a'j'n por la sort'o de Esperant'o: Lingv'o Inter'naci'a kaj Literatur'a Mond'o. Nun ambaŭ en la antaŭ'mort'a ĥaos'o de la hitler'ism'o klopod'is “help'i al kiel ebl'e plej mult'a'j”. Oni leg'u ambaŭ dokument'o'j'n (tiu de N.Langlet traduk'it'a el la sved'a, tiu de Sor'os original'e skrib'it'a en Esperant'o) kaj konsent'u: ĝust'e tio est'is la temp'o de maksimum'a prem'o: de tiu, kiu romp'as la ost'o'j'n kaj el'ig'as la sang'o'n.

— Strang'a mis'sent'o labor'as en mi eĉ hodiaŭ kaj mal'help'as kred'i la okaz'int'aĵ'o'j'n, — dir'as Sor'os. Tamen oni ne pov'as dub'i, ke tio est'as la ver'o. Fakt'a, sek'a, tut'e ne patos'a ekspozo de la fakt'o'j don'as tre fid'ind'a'n tut'o'n, interfer'a'n de ambaŭ aŭtor'o'j. Ne est'as kaz'o por far'i recenz'o'n en la klasik'a senc'o de la vort'o. Mi ne laŭd'os la stil'o'n (kiu tamen est'as bon'a) kaj ne rezon'os ĉirkaŭ plur'a'j menci'ind'a'j moment'o'j: mi nur rimark'ig'u, ke tiu'j du dokument'o'j atest'as kontraŭ V.Ŝalamov kaj por A.Frankl. En ili'a virtual'a (fakt'e, universal'a) disput'o pri la natur'o de la hom'o ja est'as tuŝ'it'a'j kelk'a'j baz'a'j etik'a'j princip'o'j. Ĉu bon'o aŭ mal'bon'o efektiv'e ekzist'as? Kaj se la bon'o efektiv'e est'as real'o, kia est'as ĝi'a rezist'o'kapabl'o? La spert'o'j de la ge'edz'o'j Langlet kaj de T.Sor'os montr'as, ke ĝi est'as sufiĉ'e grand'a por iĝ'i konsider'ind'a faktor'o de la viv'o. Jes, en tiu sur'ter'a infer'o ĉiu valor'o tuj efektiv'iĝ'as. N.Langlet detal'e pri'skrib'as la ond'o'n de denunc'ad'o, kiu kovr'is tiam'a'n Hungari'o'n, kaj ŝi don'as — ali'flank'e — amas'o'n da ekzempl'o'j de hero'ism'o kaj si'n'ofer'o.

Tra divers'a'j hom'o'j (malgraŭ ili'a esperant'ist'ec'o), Langlet kaj Sor'os, trov'as komun'a'n grund'o'n, sur kiu baz'iĝ'as io esenc'a en la individu'o. “Grav'a ja est'as hom'o, ne li'a religi'o, ras'o aŭ kolor'o”, — simpl'e konstat'as Sor'os. Kaj plu: “Se leĝ'o'j en'korp'ig'as cert'a'j'n moral'a'j'n regul'o'j'n, dev'us est'i iu'j fundament'a'j princip'o'j de la just'ec'o, kiu'j'n neniu ŝtat'o rajt'as mal'observ'i”. Kaj ankoraŭ: “Civit'an'o dev'as mal'akcept'i mal'just'ec'o'n aŭ arbitr'ec'o'n, far'it'a'n de la ŝtat'o al kiu li aparten'as”. Tiel prav'ig'as si'a'n pozici'o'n T.Sor'os. Li est'as jur'ist'o, do sci'as respekt'i la leĝ'o'j'n, kaj li est'as pragmat'a, ver'e ŝat'ant'a et'a'j'n plezur'o'j'n de la viv'o. Tamen li trov'as neces'a ribel'i, kaj li ne hezit'as sekv'ont'e la voj'o'n de la ideal'ist'o Langlet. Ĉar fund'e, princip'e, esenc'e ili ambaŭ est'as ne jud'o kaj krist'an'o, ne advokat'o kaj ŝtat'ofic'ist'o, sed hom'o'j, kiel tiu'j hungar'a'j amik'o'j de unu jud'a famili'o, kiu'j kudr'is flav'a'n stel'o'n sur la brust'o'n, kiel sign'o'n de solidar'ec'o.

La hom'o'j de la ĵus pas'int'a jar'cent'o ŝok'as kaj promes'as mal'trankvil'a'n futur'o'n. Sed — iom da sun'o en mal'varm'a akv'o — sam'egal'e ili don'as unu optimism'a'n lecion'o'n: la histori'o'n de la hom'a dign'o oni pov'as fin'i nur kun “la fin'a solv'o”, radikal'a aranĝ'o de la hom'a demand'o.

Ebl'e oni'n ĝen'as tiu patos'o: “dign'o”, “bon'o — mal'bon'o”. Do leg'u la libr'o'j'n, kaj ĉiu mis'sent'o mal'aper'os.

Al'e'n Kris

La unu'a blin'o

Tolstoj, Aleksej Nikolajeviĉ. Aelita, aŭ La Mars'o for'mort'ant'a / Trad. el la rus'a E.Pill; Antaŭpar. Igorj Simonov. — 2a el'don'o. — Niĵnij Novgorod: Akile'o, 2000. — 144 .

“Se oni ek'brul'ig'as stel'o'j'n sekv'e iu tio'n bezon'as”, — dir'is klasik'ul'o. Daŭr'ig'ant'e analogi'o'n: se oni el'don'as (aŭ intenc'as el'don'i) libr'o'j'n, tio'n iu bezon'as. Kiu aŭ kio? Unu'e, la el'don'ist'o — por ricev'i profit'o'n. Du'e, la leg'ant'ar'o, kiu per la mon'o voĉ'don'as ĉu taŭg'a aŭ ne est'as la el'don'it'a libr'o. Kaj tri'e, la aŭtor'o, kiu ricev'as fam'o'n kaj honorari'o'n. Escept'e de tiu'j aŭtor'o'j, kiu'j laŭ la traf'a esprim'o de Valentin Melnikov — sukces'as el'don'i si'a'n du'dek'a'n libr'o'n kontraŭ mon'o ricev'it'a pro vend'o de makulatur'a stok'o de si'a'j antaŭ'a'j libr'o'j (LOd'E. 2001: 12, . 14).

Ĉef'a'n, gvid'a'n kaj pli grav'a'n rol'o'n el tiu'j “tri font'o'j kaj tri kompon'aĵ'o'j” de la libr'o'produkt'ad'o hav'as cert'e la el'don'ist'o kun ties spert'o, dezir'o, ebl'o kaj pov'o, kaj — grav'e — sci'o kaj sent'o pri la libr'o'merkat'o, ties kondiĉ'o'j, postul'o'j, detal'o'j, dezir'o'j kaj inklin'o'j de la kapric'a ont'a leg'ant'ar'o.

El'don'a grup'o, si'n nom'ant'a el'don'a koleg'ar'o (en la ret'paĝ'o: “ne'formal'a kaj ne'oficial'a el'don'a koleg'ar'et'o” ) Akile'o komenc'is si'a'n el'don'a'n ag'ad'o'n en la esperant'a teren'o per el'don'o de la fam'a Aelita — roman'o de Aleksej N. Tolstoj en la traduk'o de E.Pill (1928).

Mi ne re'rakont'u la en'hav'o'n de la roman'o. Neces'as nur not'i ke ĝi est'is verk'it'a en 1922 en Berlin'o kie la aŭtor'o loĝ'is el'migr'int'e. En la roman'o est'as komplik'a inter'plekt'o de divers'ĝenr'a'j direkt'o'j ne ĉiam glat'e harmoni'a'j.

1) Tem'o aŭ direkt'o scienc - fikci'a kun cert'a'j teknik'a'j kaj teori'a'j detal'o'j — simil'a'j al tiu'j en la tiu'temp'e popular'a'j SF - roman'o'j de Jules Verne kaj Herbert Wells.

2) Pri'skrib'o de sent'o'j kaj turment'o'j de inĝenier'o Losj fort'e super'as laŭ impres'iv'ec'o am'novel'o'j'n.

3) Makabr'a'j epizod'o'j en Kosm'o kaj en Mars'o est'as majstr'e far'it'a'j en stil'o de t.n. dekadenc'a roman'o.

4) Batal'o'j, ribel'o'j, paf'o'j kaj flug'o'j — tip'a'j trajt'o'j de aventur'a roman'o.

Ĉio supr'e nom'it'a est'as prezent'it'a kun ne'mal'mult'a kvant'o de ideologi'o por'soveti'a. Mars'o kun ties indiĝen'o'j dev'as, laŭ Gusev, est'i soveti'a, tuj neces'as gvidori en la ribel'o de la mars'an'o'j kontraŭ ties potenc'ul'o'j sub saŭc'o de Social'ism'a revoluci'o. Kaj tiel plu.

La ĉapitr'o'j est'as kurt'a'j kaj la tem'lini'o'j ŝanĝ'iĝ'as rapid'e. Pro tio aper'as impres'o de mal'harmoni'a miks'aĵ'o. Ver'e serioz'a'j'n kaj dram'a'j'n scen'o'j'n de re'memor'o'j de Losj aŭ pri'skrib'o'n de la sen'lim'a Kosm'o ŝanĝ'as scen'o'j de burlesk'a ĝis klaŭn'ec'o fanfaron'ad'o kaj mensog'o de t.n. “revoluci'a soldat'o”, fripon'em'a Gusev.

End'as not'i ke en la traduk'o de mister'a E. Pill est'is prezent'it'a la plej unu'a variant'o de la roman'o (19221923) — mal'pli ideologi'plen'a. La post'a variant'o (1939) — pli kon'at'a al la soveti'a leg'ant'ar'o — est'is sent'ebl'e aŭtor'e re'labor'it'a. La aŭtor'o mal'pli'fort'ig'is pesimism'a'j'n trajt'o'j'n de Losj, pozitiv'ig'is kaj hero'ig'is la karakter'o'n de Gusev kaj de'pren'is tro natur'ism'a'j'n element'o'j'n el pri'skrib'o'j de la soveti'a Peterburg'o. La tri'a variant'o — adapt'it'a por jun'ul'ar'o — est'is redakt'it'a por montr'i la aventur'a'n kaj teknik'a'n tem'ar'o'n de la verk'o.

La roman'o iĝ'is tre popular'a. Nun oni nom'as ĝi'n legend'a kaj “sign'a” roman'o. Kial?

Unu'e, post traduk'o'j de roman'o'j de Jules Verne, ĝi est'is preskaŭ sol'a tiu'ĝenr'a verk'o mult'foj'e re'el'don'at'a en Sovet'uni'o kaj ating'ebl'a por la vast'a leg'ant'ar'o.

Du'e, sent'ebl'as la majstr'a lingv'aĵ'o. Sed en la nun'a temp'o la verk'o est'as apenaŭ interes'a en la scienc'fikci'a aspekt'o; jam en la 60aj jar'o'j de la pas'int'a jar'cent'o, kiam mi tra'leg'is la por'infan'a'n variant'o'n de la verk'o, la teknik'aĵ'o'j impres'is kiel enu'a'j kaj primitiv'a'j.

Ebl'e pro tio mi ne sukces'is trov'i en libr'o'vend'ej'o'j de Tomsk (Siberi'o) modern'a'n re'el'don'o'n de la libr'o.

Recenz'ant'o de la traduk'it'a verk'o dev'as dir'i io'n pri la traduk'nivel'o. En la antaŭ'parol'o de la du'a el'don'o Igorj Simonov skrib'as, ke ne est'as inform'o'j pri la traduk'ist'o E. Pill kaj eĉ pri la naci'ec'o de li (aŭ ŝi). Mi risk'as supoz'i ke la traduk'int'o est'is rus'o aŭ rus'lingv'an'o. Tio'n montr'as plur'a'j kaj evident'a'j rus'ism'o'j en la traduk'o. Sed ne por montr'i la manier'o'n de la rus'a parol'o. End'as not'i la plej okul'frap'a'j'n — ne'uz'o de demand'a particip'o “ĉu” en demand'a'j propozici'o'j, uz'o de “tiu sam'a” anstataŭ “la sam'a”, uz'o de “li” anstataŭ “ĝi” pri flug'aparat'o ĉar en la rus'a lingv'o ĝi aparten'as al la vir'a genr'o.

La traduk'o en'tut'e las'as impres'o'n est'i far'it'a rapid'e sen konscienc'a (si'n)redakt'o. Est'as moment'o'j ver'e okul'frap'a'j — ekzempl'e, uz'o de termin'o “mal'diligent'a'j” pri okul'o'j (en senc'o “trankvil'a'j”, “kviet'a'j” ). Ankaŭ arka'ism'o'j sent'ebl'as — “el'pend'aĵ'o” anstataŭ “anonc'o”, sam'e uz'o de “ci” en senc'o de mal'estim'o kaj mal'am'o. Esenc'e la traduk'o est'as pli oficial'stil'a ol art'a. La lingv'aĵ'o de Tolstoj est'as komplik'a kaj impres'iv'a pro la uz'o de elips'o'j, ŝanĝ'o de kutim'a vort'ord'o, slang'aĵ'o'j. En la esperant'ig'it'a variant'o de E.Pill tio ne sent'ebl'as.

Aspekt'e la libr'et'o est'as modest'e bind'it'a en griz'e - blu'a mol'a paper'a kovr'il'o kun ne'klar'a kaj ne'kolor'a pentr'aĵ'o. Ankaŭ intern'e ĝi ne aspekt'as luks'a.

Do la esperant'a libr'o'merkat'o ricev'is nov'a'n specimen'o'n kun glor'a titol'o, diskut'ind'a de la literatur'a valor'ec'o kaj ideologi'plen'a en'hav'o, ne'perfekt'a traduk'o kaj griz'a aspekt'o.

Laŭ mi la libr'o taŭg'us, ekzempl'e, por seri'o “Literatur'a'j memor'aĵ'o'j de la 20a jar'cent'o” kun al'don'a'j artikol'o'j kaj koment'o'j. Kaj la ekster'a aspekt'o pov'us est'i pli luks'a. Sufiĉ'as re'memor'i Sfer'o'jn, kun naŭ'dek'procent'e bagatel'a en'hav'o, sed impon'ant'a'j kaj al'log'a'j per bunt'a'j ilustr'it'a'j kovr'il'paĝ'o'j kaj abund'a'j kaj bon'kvalit'a'j ilustr'aĵ'o'j intern'e.

La unu'a libr'o de la el'don'a koleg'ar'o Akile'o aper'is. Ĉu tem'as pri la proverb'a rus'a unu'a blin'o, kies fuŝ'it'ec'o est'as pardon'ebl'a?.. Ni atend'u la du'a'n.

Aleksej Birjulin

Lir'o - 2001

Je la Tag'o de Zamenhof est'is anonc'it'a la rezult'o de la tradici'a bel'art'a konkurs'o Lir'o - 2001, kun'organiz'it'a de Ural'a Esperant'ist'a Societ'o kaj La Ond'o de Esperant'o.

La kvin'person'a juĝ'komision'o de Lir'o - 2001 (Aleksej Birjulin, Wolfgang Kirschstein, Aleksander Korĵenkov, Al'e'n Kris, Valentin Melnikov) ricev'is 41 konkurs'aĵ'o'j'n de 19 person'o'j el 10 land'o'j — Ĉeĥi'o, Franci'o, Hungari'o, Itali'o, Jugoslavi'o, Kroati'o, Rus'land'o, Svedi'o, Ukraini'o, Uson'o.

La rezult'o de Lir'o - 2001

Original'a proz'o

La konkurs'o ne okaz'is, ĉar konkurs'as nur unu person'o.

Original'a poezi'o

Laŭreat'o: Nicolino Rossi (Itali'o) pro “Kie'n la hom'o?”.

Laŭd'a'j menci'o'j: Aleksandr Uljanov (Rus'land'o) pro “Ĝis la!”

Lucija Borčić (Kroati'o) pro “Por la orf'o'j kaj plor'ant'o'j”

Juli'us Balbin (Uson'o) pro “Boule - de - Suif”.

Traduk'a poezi'o el la rus'a (Николай Гумилёв. “Шестое чувство”)

Laŭreat'o: Nikola'o Gudskov (Rus'land'o).

Laŭd'a'j menci'o'j: Aleksandr Uljanov (Rus'land'o);

Tatjana Auderskaja (Ukraini'o).

Traduk'a proz'o el la rus'a (Павел Бажов. “Серебряное копытце”)

Laŭreat'o: Aleksandr Uljanov (Rus'land'o).

Laŭd'a'j menci'o'j: Tatjana Vŝivceva (Rus'land'o);

Traduk'ist'a grup'o de societ'o “Esper'o” gvid'at'a de Mer'i Abolskaja (Rus'land'o).

Traduk'a proz'o el la angl'a (O Henry. “The Cop and the Anthem”)

Laŭreat'o: Sten Johansson (Svedi'o).

Recenz'o de “Rus'a'j am'novel'o'j”

Laŭd'a menci'o: Klar'a Ilutoviĉ (Rus'land'o).

Ĉiu laŭreat'o ricev'os diplom'o'n kaj valor'a'n libr'o'donac'o'n. Konform'e al la regul'ar'o de Lir'o, la organiz'ant'o'j rezerv'as al si la rajt'o'n ĝis 31 dec 2003 publik'ig'i la ricev'it'a'j'n konkurs'aĵ'o'j'n en La Ond'o de Esperant'o aŭ en apart'a el'don'aĵ'o, kondiĉ'e ke ili avert'os pri tio la aŭtor'o'n ĝis 1 feb 2002. Gratul'o'n al la laŭreat'o'j! Dank'o'n al ĉiu'j part'o'pren'int'o'j!

Halina Gorecka sekretari'o de Lir'o - 2001

Bel'art'a'j Konkurs'o'j de UEA en 2002

Poezi'o: Maksimum'a long'o ne fiks'it'a. Tri premi'o'j.

Proz'o: Maksimum'a long'o 200×65 tajp'o'spac'o'j. Tri premi'o'j.

Teatr'aĵ'o: Maksimum'a long'o ne fiks'it'a. Tri premi'o'j.

Ese'o: Tem'e lig'it'a kun Esperant'o aŭ kun la tem'o de la UK, “Divers'ec'o: ŝanc'o, ne minac'o”. Premi'o “Lu'ig'i Minnaja” kaj du ali'a'j premi'o'j.

Kant'o: Tekst'o kaj melodi'o pov'as est'i de mal'sam'a'j aŭtor'o'j. Premi'o “An - Song - san” kaj du ali'a'j premi'o'j.

Vid'bend'o: Tem'e lig'it'a kun Esperant'o aŭ kun la kongres'a tem'o (vd. ĉe Ese'o). Daŭr'o inter 15 kaj 60 minut'o'j. Sistem'o VHS/PAL. Tri premi'o'j.

Infan'libr'o de la Jar'o: Original'a aŭ traduk'it'a libr'o (ali'a ol lern'o'libr'o), pres'form'e aper'int'a en 2001. Unu premi'o.

Oni rajt'as send'i maksimum'e tri konkurs'aĵ'o'j'n por sam'a branĉ'o. Por poezi'o, proz'o, teatr'aĵ'o, ese'o kaj kant'o oni send'u ili'n en kvar ekz., por la infan'libr'a branĉ'o en tri ekz. Ĉiu'j al'ven'u plej last'e 31 mar 2002. Por vid'bend'o oni send'u po unu ekzempler'o'n ĝis 1 jul 2002. Ĉio'n oni send'u al: Bel'art'a'j Konkurs'o'j de UEA, Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederland'o. La konkurs'aĵ'o'j (krom vid'bend'o'j kaj infan'libr'o'j) est'u pseŭdonim'a'j. La ver'a nom'o kaj adres'o est'u en apart'a kovert'o. Se ebl'e, oni al'don'u 5 respond'kupon'o'j'n por ĉiu branĉ'o, en kiu oni konkurs'as. Detal'a regul'ar'o hav'ebl'as ĉe UEA:

Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederland'o

Ret'e:

uea@inter.nl.net
.

Rakont'o'libr'o por Fort'alez'o

El'don'ej'o KLEKS sub aŭspici'o'j de EV'A kaj kun help'o de Esperant'a Redakci'o de Pol'a Radi'o plan'as el'don'i por UK en Fort'alez'o rakont'o'libr'o'n. Simil'a'n rakont'o'libr'o'n, titol'it'a'n Mond'o'j, KLEKS el'don'is por UK en Zagreb'o. Ni atend'as si'n'propon'o'j'n de esperant'lingv'a'j aŭtor'o'j kun ne pli ol 7 paĝ'a'j rakont'o'j, kiu'j est'as original'e verk'it'a'j en Esperant'o, kaj prefer'e antaŭ'e ne publik'ig'it'a'j. La rakont'o'j est'u interes'a'j kaj en klar'a Esperant'o. La tekst'o'j kun 110 vort'a biografi'et'o de la aŭtor'o ven'u ret'e al

handzlik@kleks.pl
dtch@wp.pl
aŭ eventual'e al helik'poŝt'a adres'o de KLEKS: PL 43 - 346 Bielsko - Biała str. Braterska 41, Pol'land'o.

Georg'o Handzlik

Ricev'it'a'j gazet'o'j

Bulgar'a Esperant'ist'o. 2001/4;

Bulten'o [London'a E - klub'o]. 2001/nov - dec;

Esperant'o aktuell. 2001/4;

Esperant'o. 2001/10;

Font'o. 2001/249,250;

Jun'a Amik'o. 2001/3;

Katalun'a Esperant'ist'o. 2001/318;

Kontakt'o. 2001/5;

La Esperant'ist'a Labor'ist'o. 2001/259;

La Gazet'o. 2001/96;

La Mov'ad'o. 2001/11;

La Ond'o de Esperant'o. 2001/12;

La Revu'o Orient'a. 2001/11;

Mal'long'e. 2001/38;

Monat'o. 2001/10;

Norveg'a Esperant'ist'o. 2001/5;

REG'o. 2001/5;

Sen'naci'ec'a Revu'o. 2000 - 2001/128 - 129;

Sen'naci'ul'o. 2001/11;

Temp'o. 2001/3;

Tramp'o. 2001/3.

Mozaik'o

Ni ricev'is 17 solv'o'j'n de la kruc'vort'enigm'o en la oktobr'a Ond'o. Ĉiu'j est'is ĝust'a'j. La ĝust'a'j'n respond'o'j'n send'is: Malcolm Jones, Vil'ĉj'o Walker (Briti'o), Erkki Kemppainen (Finn'land'o), Andrzej Kołpanowicz, Hanna Skalska (Pol'land'o), Luci'e'n Giloteaŭ, Yenovk Lazian (Franci'o), Hans - Burkhard Dietterle (Germani'o), Petr'as Čeliauskas (Litovi'o), Mari'o Machlik (Norvegi'o), Ludmila Orajevskaja (Ukraini'o), Svetlana Konjaŝova, Oleg Sevruk, Anatoli'j Sidorov, Oleg Vasiljev, Vladimir Vyĉegĵanin (Rus'land'o).

Ni lot'um'is libr'o'premi'o'n kaj ĝi'n gajn'is Viktor Alikin el Permo (Rus'land'o).

Ni gratul'as!

La ĝust'a solv'o

1. Ĉarm'o xyz'; 2. Patriot'ism'o; 3. Kanari'o; 4. Imun'a; 5. Akurat'a; 6. Bicikl'o; 7. Kamer'o xyz'; 8. Uni'o; 9. Krestomati'o; 10. Sobr'a; 11. Stab'o xyz'; 12. Ideal'o xyz'; 13. Etn'a; 14. Dajmon'o. En la plen'ig'it'a kruc'vort'enigm'o est'as 2 liter'o'j “B”.

La plej aktiv'a part'o'pren'ant'o dum 2001 de'nov'e iĝ'is Vladimir Vyĉegĵanin el Niĵnij Tagil (Rus'land'o). Kvankam li ankoraŭ ne send'is la solv'o'n de la nov'jar'a kruc'vort'enigm'o, li est'as la unu'a. Li ricev'os libr'o'donac'o'n. Aktiv'a'j est'is ankaŭ Svetlana Konjaŝova, Viktor Alikin (Rus'land'o), Erkki Kemppainen (Finn'land'o), Hanna Skalska (Pol'land'o). Dank'o'n al ĉiu'j!

Sed Vladimir ne plu ricev'ad'os libr'o'donac'o'j'n, ĉar ek'de ĉi tiu kajer'o li mem redakt'as Mozaik'on, kaj mi nur dev'os anonc'i la venk'int'o'j'n de la novembr'a kaj decembr'a konkurs'o'j.

Mi plej kor'e dank'as ĉiu'j'n, kiu'j send'is al mi si'a'j'n respond'o'j'n kaj konkurs'aĵ'o'j'n dum pli ol sep jar'o'j de mi'a redakt'ad'o de ĉi rubrik'o en Rus'land'a Esperant'ist'o kaj La Ond'o.

Tatjana Kulakova

Kruc'vort'enigm'o

Vid'u la bild'o'n

Horizontal'e:

5. Ŝip'estr'o (R); 7. Estim'at'a ofic'o, asign'it'a al iu; 8. Muzik'a kompon'aĵ'o (R); 11. Delikat'a, agrabl'a odor'o; 14. Ordinar'a parol'o ne aranĝ'it'a laŭ vers'mezur'o; 15. Konjekt'o pri okaz'ont'aĵ'o, baz'it'a sur difin'it'a'j sign'o'j (R); 16. Venen'a serpent'o; 17. Rapid'a mal'pli'iĝ'o de la fort'o'j; 20. Plej alt'rang'a mar'oficir'o (R); 22. Subit'a ŝanĝ'iĝ'o en la evolu'o de mal'san'o; 23. Aparat'o por supr'e'n'lev'i person'o'j'n ĝis la divers'a'j etaĝ'o'j de dom'o; 26. Tiu, kiu hav'as, en orden'o, grad'o'n super'a'n je tiu de oficir'o; 27. La kvar semajn'o'j antaŭ Krist'nask'o; 28. Grad'o de bon'ec'o.

Vertikal'e:

1. Diametr'o intern'a de tub'o; 2. Unu el la kvar emblem'o'j de lud'kart'o'j; 3. Divid'it'a aŭ dis'don'at'a part'o de tut'aĵ'o (R); 4. Pen'i trov'i la element'o'j'n de kombinaĵ'o aŭ kompleks'aĵ'o; 6. Komenc'a part'o de roman'o, kies intrig'o'n ĝi en'konduk'as kaj klar'ig'as; 9. Tuj kaj sen'prepar'e verk'i; 10. Salt'o'tabul'o (R); 12. Antaŭ'lud'o al muzik'a verk'o; 13. Long'a mal'larĝ'a sled'o por mal'supr'e'n'glit'i sur neĝ'o aŭ glaci'o (R); 18. Fiŝ'o viv'ant'a en river'o'j de Amazoni'o kon'at'a pro si'a'j akr'eg'a'j dent'o'j; 19. Organiz'it'a taĉment'o da labor'ist'o'j; 21. Rajd'ant'o, port'ant'a ordon'o'j'n aŭ depeŝ'o'j'n; 24. Perd'o de la viv'o; 25. Bril'e lert'a en si'a art'o.

Kompil'is Vladimir Vyĉegĵanin

Send'u la solv'o'j'n tiel, ke ili ating'u ni'n poŝt'e (RU - 236039 Kaliningrad, ab. ja. 1248) aŭ ret'e (

family@vychegzhaniny.unets.ru
) antaŭ 10 mar 2002.

Verd'esk'a'j Pens'o'j de Georg'o Handzlik

Er'o'j el la aper'ont'a libr'o

A (LOd'E - 73)

B (LOd'E - 74)

C, Ĉ (LOd'E - 75)

D (LOd'E - 76)

E (LOd'E - 77)

E (LOd'E - 78)

F, H (LOd'E - 79)

I, J (LOd'E - 80)

K (LOd'E - 81)

L (LOd'E - 82)

L (LOd'E - 84) M (LOd'E - 86)

M

Mal'sat'o est'as plej bon'a aperitiv'o.

Mi kon'as reform'em'ul'o'n, kiu propon'is ŝanĝ'i en la gramatik'o ĉio'n, kio'n li ne el'lern'is.

Mi ne em'as al fin'a venk'o, mi ne ŝat'us Esperant'e klopod'i ĉe dogan'ist'o.

Mi ne ŝat'as la propagand'ist'o'j'n de la angl'a lingv'o. Precip'e se ili prav'as.

Mi neniam vid'is tomb'o'n de ne'kon'at'a general'o.

Mi prefer'as prezent'i li'n: “Li parol'as Esperant'o'n” ol “Li est'as esperant'ist'o”.

Mi renkont'is tia'n sam'ide'an'o'n, kiu ne hav'is iu'n ajn ide'o'n.

Mi'a'j sukces'o'j est'as efik'o de labor'o, diligent'ec'o, inteligent'ec'o; sukces'o'j de ali'a'j — nur hazard'o.

Mi'a'n ge'patr'a'n lingv'o'n parol'as pli da hom'o'j ol mi pov'as renkont'i en mi'a viv'o, sed mi ne vol'as parol'i kun ĉiu'j ili, kaj ne nur kun ili.

Milit'o: lud'o de plen'kresk'a'j vir'o'j, en kiu mort'as la soldat'o'j, plor'as la vir'in'o'j kaj medal'o'j'n ricev'as la general'o'j.

Mok'ant'e iu'n vi mem pov'as iĝ'i rid'ind'a.

Mon'o est'as pli bon'a komunik'il'o ol lingv'o; paf'il'o pli elokvent'as ol lang'o.

Mirakl'o pri ne'kompetent'ec'o: plej'mult'o da kritik'ant'o'j de Esperant'o ne kon'as la lingv'o'n.

Ni'a'j jubile'o'j kaj dat're'ven'o'j en 2002

Anton'i Grabowski (145)

Iv'a'n Ŝirjajev (125)

La Unu'a Libr'o (115)

Literatur'a Mond'o (80)

1857. (Antaŭ 145 jar'o'j) Nask'iĝ'is Anton'i Grabovwski.

1862. (Antaŭ 140 jar'o'j) Nask'iĝ'is Vasilij Devjatnin.

1872. (Antaŭ 130 jar'o'j) Nask'iĝ'is Kab'e (K. Bein) k Fjodor Postnikov.

1877. (Antaŭ 125 jar'o'j) Nask'iĝ'is Iv'a'n Ŝirjajev.

1887. (Antaŭ 115 jar'o'j) Aper'is la Unu'a libr'o de L.L.Zamenhof. Nask'iĝ'is Hector Hodler.

1892. (Antaŭ 110 jar'o'j) Nask'iĝ'is Te'o Jung, Ernest Drezen k Vilho Setälä. Oficial'a registr'o de societ'o Esper'o (Peterburg'o).

1897. (Antaŭ 105 jar'o'j) Nask'iĝ'is Eŭgen'o Miĥalski k Sándor Szathmári.

1902. (Antaŭ 100 jar'o'j) Fond'iĝ'is Svis'a E - Societ'o k Hungari'a E - Asoci'o. Nask'iĝ'is Laj'os Tárkony k Vladimir Varankin.

1907. (Antaŭ 95 jar'o'j) Fond'iĝ'is Brazil'a E - Lig'o, Bulgar'a E - Asoci'o, E - Asoci'o de Finn'land'o, Inter'naci'a Scienc'a Asoci'o E - ist'a. Aper'is la unu'a original'a E - roman'o (Kastel'o de Prelongo de H.Vallienne) k la Zamenhof'a traduk'o de La Revizor'o (Gogol).

1912. (Antaŭ 90 jar'o'j) Nask'iĝ'is Albert Goodheir, Lorjak (J. - L.Mahé) k Tibor Sekelj. Mort'is Johan'n Martin Schleyer.

1917. (Antaŭ 85 jar'o'j) Mort'is L.L.Zamenhof k Emil'e Boirac. Ĉes'is aper'i La Ond'o de Esperant'o.

1922. (Antaŭ 80 jar'o'j) Ek'aper'is en Budapeŝt'o Literatur'a Mond'o. La 3a Asemble'o de Lig'o de Naci'o'j oficial'ig'is raport'o'n “Esperant'o kiel Inter'naci'a Help'lingv'o”. Kontrakt'o de Helsink'i inter UEA kaj Centr'a Ofic'ej'o.

1927. (Antaŭ 75 jar'o'j) Aper'is Histori'o de la lingv'o Esperant'o de E.Privat.

1932. (Antaŭ 70 jar'o'j) Nask'iĝ'is Le'e Chong - Yeong. Fond'iĝ'is Inter'naci'o de Prolet'a E - istaro. Aper'is Parnas'a Gvid'libr'o k Sekret'a'j Sonet'o'j.

1937. (Antaŭ 65 jar'o'j) Nask'iĝ'is Hans Bakker k Victor Sadler. Persekut'o'j kontraŭ e - ist'o'j en USSR. Ekzekut'o de Ernest Drezen k Eŭgen'o Miĥalski. Aper'is Verd'a kor'o de J.Baghy.

1947. (Antaŭ 55 jar'o'j) Fond'iĝ'is Hispan'a E - Federaci'o. Ek'aper'is Esperant'o en Skot'land'o. Suicid'is Eŭgen'o Lant'i.

1952. (Antaŭ 50 jar'o'j) Fond'iĝ'is Centr'o de Esplor'o kaj Dokument'ad'o pri la Mond'a Lingv'o - Problem'o (CED). Per poem'ar'o Kvar'op'o start'is Stafet'o. Fond'iĝ'is E - Lig'o por Nord'a Amerik'o. Mort'is Vasilij Jeroŝenko k Fjodor Postnikov.

1957. (Antaŭ 45 jar'o'j) La 6a Tut'mond'a Festival'o de Jun'ul'ar'o k Student'o'j en Moskv'o.

1962. (Antaŭ 40 jar'o'j) Fond'iĝ'is Komision'o pri Inter'naci'a'j Lig'o'j de Soveti'a'j E - ist'o'j k Belg'a E - Federaci'o. Mort'is Edmond Privat.

1967. (Antaŭ 35 jar'o'j) Ek'aper'is Konciz'e. La unu'a Soveti'a E - ist'a Jun'ul'ar'a Tend'ar'o (SEJT - 9). Mort'is Juli'o Baghy, Georg'o Deŝkin, Johannes Isbrücker, Hans Jakob k Ferenc Szilágyi.

1972. (Antaŭ 30 jar'o'j) Fond'iĝ'is Portugal'a E - Asoci'o.

1977. (Antaŭ 25 jar'o'j) Fond'iĝ'is Lig'o de Sam'seks'am'a'j Ge'esperant'ist'o'j.

1982. (Antaŭ 20 jar'o'j) Fond'iĝ'is Federaci'o E - to de Barat'o, Kolektiv'a E - Bibliotek'o, Ural'a E - Komitat'o (UEK) k Ekzakt'e. Aper'is Iluzi'o'j de Lorjak k son'kased'o de J.Val'an'o Frand'u Pir'o'n.

1987. (Antaŭ 15 jar'o'j) Fest'ad'o de la cent'jar'iĝ'o de E - to. Rekord'a UK - 72 en Varsovi'o. Fond'iĝ'is “Esperant'o” Radikal'a Asoci'o. Mort'is Iv'o Lapenna.

1992. (Antaŭ 10 jar'o'j) Fond'iĝ'is Rus'land'a E - Asoci'o. UEA establ'is kont'o'n Esper'o. Mort'is Lorjak.

1997. (Antaŭ 5 jar'o'j) La unu'a UK en Aŭstrali'o. Komplet'iĝ'is E - versi'o de La Mastr'o de l’ Ring'o'j de Tolkien. Aper'is Monument'e pri Esperant'o de H.Röllinger. Fond'iĝ'is Koalici'o de Ne'reg'ist'ar'a'j Organiz'aĵ'o'j por Inter'naci'a Lingv'o.

Leter'kest'o

Ek de kiam mi ĉiu'monat'e ricev'as La Ond'o'n de Esperant'o, mi intenc'is skrib'i al vi, por dir'i kiel mult'e mi ĝu'as leg'i ĝi'n. Mi esper'as, ke post la trans'lok'iĝ'o al Kaliningrad, kiu est'as urb'o kiu long'temp'e interes'as mi'n, vi ĉiu'j sent'as vi'n nun ĉe'hejm'e en la Balt'a region'o kaj ke la trans'lok'iĝ'o bon'e kaj sen'problem'e glat'is.

Mi dezir'as al vi ĉiu'j long'daŭr'a'n sukces'o'n ne nur por vi mem, sed kompren'ebl'e ankaŭ por La Ond'o, kiu don'as al ni tre interes'a'j'n, inter'naci'a'j'n artikol'o'j'n, leter'o'j'n ktp kiu'j'n mi alt'e taks'as, kaj bon'e el'montr'as la valor'o'n de ni'a lingv'o al la mond'o. Mi apart'e ĝu'as la kontribu'o'j'n de Sergio Pokrovskij Divers'a'j io'j.

Ia'n Mac Dowall (Briti'o)

Dank'o'n pro la laŭd'o. La trans'lok'iĝ'o ĉiam don'as problem'o'j'n, sed ni klopod'eg'is far'i ĉio'n ebl'a'n por ke ni'a'j leg'ant'o'j ne sufer'u pro tiu'j problem'o'j, jam plej'part'e solv'it'a'j. (LOd'E)

Kor'a'n dank'o'n pro la al'send'o de la gazet'o La Ond'o de Esperant'o, ĝi ne plaĉ'as al mi. De vi'a'land'a verk'ist'o F.M. Dostojevskij mi est'as leg'ant'a la libr'o'n Prestuplenije i nakazanije (Krim'o kaj pun'o) en nederland'a traduk'o. Ĝi est'as bel'a. De li mi leg'is krom'e la Idiot'on kaj ali'a'j'n verk'o'j'n. Mi leg'is libr'o'j'n ankaŭ de Nikol'a'j Gogol kaj Lev Tolstoj, eĉ de Maksim Gorjkij.

Brigitta van der Arend (Nederland'o)

Krim'o kaj pun'o jam aper'is en Esperant'o, kaj nun ni plan'as re'el'don'i ĝi'n kiel la du'a'n volum'o'n en la kvin'volum'a verk'ar'o de Dostojevskij; kaj Idiot'o aper'os kiel la tri'a volum'o. (LOd'E)

Por vi'a rubrik'o Tribun'o, en kiu antaŭ'ne'long'e oni diskut'is pri “fiask'o'j” de kelk'a'j plan'lingv'o'j, mi vol'us al'don'i surpriz'a'n inform'o'n pri aper'o de “Lern'o'libr'o de Espa lingv'o por esperant'ist'o'j”...

Leonid Daŝevskij (Rus'land'o)

Ni dank'as pro la afabl'a send'o de la artikol'o kaj ali'a material'o pri la Espa lingv'o. Sed La Ond'o ne dispon'ig'os si'a'n spac'o'n al la reform'projekt'o'j de Esperant'o kaj al nov'a'j plan'lingv'o'j. Sed la reform'em'a'j sam'ide'an'o'j kaj lingv'o'aŭtor'o'j pov'as inform'i en la rubrik'o Anonc'et'o'j. (LOd'E)

Dank'o'n pro la daŭr'a send'ad'o de La Ond'o — bon'eg'a gazet'o. Ni angl'o'j alt'e taks'as ĝi'n. Al ĉiu stab'an'o de La Ond'o mi send'as fest'salut'o'j'n!

Albert H. Lindsay (Briti'o)

Fraz'o'j

Literatur'a Foir'o lanĉ'is antaŭ pli ol jar'o tre interes'a'n iniciat'o'n: kompil'i la list'o'n de la cent plej eminent'a'j esperant'ist'o'j. Mank'is indik'o pri la kriteri'o de la esperant'ist'ec'o: tial Lev TolstojJules Verne pov'us est'i indik'it'a'j apud la belg'a mov'ad'estr'o Jaumotte, aŭ prezident'o Franz Jon'as apud la eks'dung'it'a Buller (kies nom'o, post kelk'a'j jar'o'j, signif'os ne pli ol tiu de f - in'o Vermaas nun'temp'e).

Herold'o Komunik'as. 2001: 149.

Mi em'as kabe'i, kaj rakont'os kial... De jar'eg'o'j mi ne plu prov'as varb'i iu'n ajn per ni'a'j kutim'a'j, du'on'fals'a'j argument'o'j. Sam'e perd'iĝ'is la em'o ir'i al kongres'o'j (kie, post kvin'jar'a part'o'pren'o, oni renkont'as konstant'e la sam'a'j'n vizaĝ'o'j'n, la sam'a'j'n gurd'it'a'j'n tem'o'j'n) aŭ leg'i ni'a'j'n revu'o'j'n kaj gazet'o'j'n. Mi ja admir'as la lingv'o'n esperant'o; sed la afer'o esperant'o, kiu'n mi last'a'temp'e opini'is nobl'a hobi'o, nun, kiel hobi'o, osced'ig'as mi'n. Mi fajf'as pri la sort'o de ni'a'j instituci'o'j aŭ pri la est'ont'ad'o de ni'a lingv'o. La mond'o, la tut'a mond'o kun ĉiu'j si'a'j loĝ'ant'o'j, montr'iĝ'as mult'e pli vast'a kaj interes'a: sufiĉ'as leg'i la unu'a'n paĝ'o'n de grav'a naci'lingv'a ĵurnal'o en iu ajn tag'o de la semajn'o.

Jorge Camacho. Font'o. 2001: 250.

Ekzist'as knab'o'j, kiu'j en ĉiu Esperant'o - renkont'iĝ'o trov'as nov'a'n knab'in'o'n, oft'e komenc'ant'in'o'n. Dum unu semajn'o ili amuz'iĝ'as kun'e, kaj li kred'ig'as al ŝi, ke ŝi est'as por li la unu'sol'a kaj unik'a, ĝis fin'o de la viv'o xyz'. Ekzist'as knab'in'o'j, kiu'j kred'as je tio kaj en'am'iĝ'as. Sed post la renkont'iĝ'o la kontakt'o iom post iom mal'aper'as. Dum ŝi plu li'n am'as, li jam prepar'as si'n por ven'ont'a renkont'iĝ'o, en kiu li trov'os ven'ont'a'n knab'in'o'n. Evident'e, la knab'in'o neniam plu part'o'pren'os en Esperant'o - aranĝ'o. Ĉu vi not'is, ke en TEJO nur 30 procent'o'j de la membr'o'j est'as knab'in'o'j?

Sjoerd Bosga. Kontakt'o. 2001: 5.

Anonc'et'o'j

Sen Kontakt'o mal'facil'as kompren'i la mond'o'n

Kontakt'o est'as la plej

En 2002 Kontakt'o aper'os 6 - foj'e. Abon'u rekt'e ĉe UEA/TEJO aŭ ĉe vi'a'j kotiz'per'ant'o'j.

Prov'ekzempler'o'j mend'ebl'as en la Centr'a Ofic'ej'o de TEJO,

Nieuwe Binnenweg 176 NL - 3015 BJ Rotterdam NETHERLANDS

KaliningradKönigsberg

Ĉi - jar'e La Ond'o prezent'os Kaliningrad'a'n region'o'n.

Ĝi est'as la plej okcident'a kaj la plej nov'a region'o de Rus'land'o, kiu ricev'is ĝi'n laŭ la decid'o de la Potsdam'a Konferenc'o (1945), dis'part'ig'int'a Orient'a'n Prus'uj'o'n. La teritori'o de la region'o est'as 15,1 mil km². En ĝi loĝ'as ĉirkaŭ 930 mil hom'o'j.

Kaliningrad'a region'o al'tir'as amas'o'n da turist'o'j pro la mild'a klimat'o, bel'a'j strand'o'j, sukcen'o kaj Kurŝa ter'land'o.

Ni'a'n fot'o'prezent'o'n ni komenc'as de la ĉef'a urb'o de la region'o, Kaliningrad, pli bon'e kon'at'a kiel Königsberg. La fortik'aĵ'o'n kun tiu nom'o fond'is kruc'kavalir'o'j en 1255. Kvankam dum la Du'a Mond'milit'o kaj sub la komun'ism'a reg'ad'o la urb'o est'is fort'e damaĝ'it'a, oni pov'as vid'i en ĝi plur'a'j'n mal'nov'a'j'n konstru'aĵ'o'j'n, ankaŭ la fam'a'n Katedral'o'n (sur la kovr'il'paĝ'o) ĉe kies mur'o est'as la tomb'o de Kanti'o.

Sur la fot'o'j de Jelena Ĉepinoga:

SEN'DEPEND'A ĈIU'MONAT'A REVU'O. 2002. №2

Redakci'e

Unu mal'grand'a nov'aĵ'o de la komenc'o de la jar'o apenaŭ tuŝ'is la atent'o'n de la publik'o: la ŝaf'in'o Dolly mal'san'iĝ'is. Nur'a bagatel'o. Ĉu ĝi merit'as eĉ rimark'o'n? Unu'flank'e — ne, ĉar tem'as pri iu ŝaf'o. Cert'e, se tem'us pri iu princ'in'o, iu prezident'o — la demand'o est'us super'flu'a. Ĉiu sci'as, kiu'n kaj kia'n atent'o'n al'tir'as ajn'a intim'a bagatel'o el la viv'o de princ'o'j kaj prezident'o'j. Ali'flank'e, ĉu la ŝaf'in'o Dolly ne est'is last'a'temp'e prefer'at'a heroin'o de ni'a scienc - fikci'a roman'o? Ĉu ne tiu alĥemi'a best'o nutr'is ni'a'n nostalgi'o'n pri mirakl'o kaj sam'temp'e ekscit'is mal'bon'a'n antaŭ'sent'o'n pri iu biologi'a kataklism'o? Jes, ĝust'e ĝi. Sed ĉiu roman'o hav'as si'a'n fin'o'n, kaj Dolly nun post'ir'as la voj'o'n de mil'o'j da person'o'j de la hom'a komedi'o.

Ve, ni facil'mens'e perd'is la atent'o'n en la moment'o, kiu prezent'as por ni precip'a'n interes'o'n. La mal'prosper'a Dolly mal'san'iĝ'is je iu senil'a dis'funkci'o. Ver'ŝajn'e, la jun'a best'o hered'is la mal'jun'o'n de si'a klon'a ĉel'o. Unu simil'a simpl'a fakt'o pov'as blok'i la art'e'far'ad'o'n de hom'o'j pli efik'e ol iu'j ajn leĝ'o'j kontraŭ la klon'ad'o de hom'o'j. La nov'aĵ'o ne est'as grand'a sensaci'o. Sed ĝi est'as avert'o. La logik'o de proces'o'j domin'as en ni'a ĉiu'tag'ec'o super la logik'o de ni'a raci'o. La ŝaf'o pov'us ne kapt'i mal'san'o'n, — do oni ek'hav'us pli frap'a'n nov'aĵ'o'n en la plen'um'o de hom'o.

Hom'o'j kaj ŝaf'o'j. Amas'o da paralel'o'j tuj sieĝ'as la mens'o'n. Iam en Brit'uj'o “la ŝaf'o'j manĝ'is la hom'o'j'n”. Tia est'is la logik'o de la proces'o. Dum la sekv'a'j jar'cent'o'j foj'e la hom'o'j sukces'is kontraŭ'star'i la flu'o'n de la event'o'j. Bedaŭr'ind'e, la voj'o de la klon'ad'o ne ŝajn'as favor'a por la hom'o'j. “La postul'o'j de la merkat'o”, kiu'j determin'as ĉio'n — de la gust'o de la pom'o ĝis la formul'o de la futbal'a mond'pokal'o — jam aper'ig'is genetik'a'n ekzotik'o'n en la form'o de animal'o xyz - vegetal'a'j kombin'o'j. La postul'o'j de la merkat'o de trans'plant'aĵ'o'j ig'as aper'i la art'e'far'ad'o'n de hom'o'j — por ili'n dis'tranĉ'i en korp'er'o'j'n. Kiel vi memor'as, ĉio ĉi far'iĝ'as sub korekt'a human'a pretekst'o: oni ne plan'as tranĉ'i konsci'a'j'n individu'o'j'n, plu — oni plan'as help'i la mal'san'ul'o'j'n kaj mutil'it'o'j'n, kaj plu — la klon'ad'o ja halt'ig'us la krim'a'n komerc'o'n je la hom'a'j organ'o'j (ĉi - last'a prosper'as aktual'e en Rus'land'o, kie milion'o'j da sen'hejm'a'j infan'o'j kaj adolt'o'j risk'as est'i murd'it'a'j kaj dis'pec'ig'it'a'j por la medicin'a'j cel'o'j).

Kiel al vi plaĉ'as tia human'ism'o? Oni en'konduk'as laŭ'leĝ'a'n dis'tranĉ'o'n por likvid'i la krim'a'n. Probabl'e vi trov'os tio'n ne'ebl'a kaj hont'a; do mi memor'ig'as al vi'a konsider'o la precedenc'o'n de Nederland'o, kie oni legaliz'is la eŭtanazi'o'n, t.e. oni likvid'is la krim'o'n trans'baz'ig'int'e ĝis sur la leĝ'a'n grund'o'n.

Ver'e alĥemi'a trans'form'o sur'voj'e de fabel'o al viv'o: art'e'far'it'a ŝaf'o si'n turn'is pli al la real'o ol iu ajn natur'a princ'o. De tio sekv'as, ke sur la list'o de la publik'a interes'o la nom'o Dolly ind'as star'i antaŭ la nom'o de Charles.

Al'e'n Kris

Sur la kovr'il'paĝ'a fot'o est'as sonor'il'tur'o en la ĉef'urb'o de Litovi'o. Pro ĉi tiu fot'o Robert Kamiński (Pol'land'o) ricev'is la tri'a'n premi'o'n en ni'a Inter'naci'a Fot'o'konkurs'o.

Demokrati'o kiel aktiv'ig'a fort'o

En januar'o ni inform'is, ke Osmo Buller est'as proklam'it'a La Esperant'ist'o de la Jar'o 2001. La laŭreat'o afabl'e konsent'is respond'i al ni'a'j demand'o'j.

LOd'E: Kiel impres'is vi'n la inform'o, ke vi iĝ'is la Esperant'ist'o de la Jar'o?

OB: Ĝi kompren'ebl'e tre ĝoj'ig'is mi'n, des pli ĉar ĝi ven'is ĉe la fin'o de mi'a dung'o'period'o ĉe UEA. Ĝi eĉ impres'is iel konsol'e, ĉar mi'a last'a jar'o est'is sam'temp'e la plej mal'facil'a kaj pez'a el ĉiu'j.

LOd'E: La inter'naci'a elekt'ant'ar'o honor'ig'is vi'n pro la sukces'a kaj rezult'o'riĉ'a deĵor'o en Roterdam'o, inter'ali'e pro la Gazet'ar'a'j Komunik'o'j, kiu'j ating'as rekt'e aŭ per ali'a'j inform'il'o'j praktik'e la tut'a'n esperant'ist'ar'o'n kaj pro la vizit'o'j al Ĉini'o kaj Litovi'o. Bon'vol'u koment'i tiu'j'n du afer'o'j'n.

OB:Gazet'ar'a'j Komunik'o'j nask'iĝ'is en maj'o 1998. Unu'e mi fakt'e intenc'is lanĉ'i intern'a'n inform'serv'o'n por komitat'an'o'j, ĉef'deleg'it'o'j kaj per'ant'o'j de UEA pri la praktik'a funkci'ad'o de UEA kaj precip'e de la Centr'a Ofic'ej'o, ĉar mi ĉiam sent'is kiel grand'a'n ĝen'o'n la ne'sufiĉ'a'n inform'it'ec'o'n de tiu'j kern'a'j funkci'ul'o'j. Post'e dev'is sekv'i re'nask'o de la iam'a Inter'naci'a Gazet'ar'a Serv'o de UEA por la E - gazet'ar'o kaj ekster'a publik'o. Mi tamen konklud'is, ke la labor'fort'o ne sufiĉ'as por dec'e funkci'ig'i ambaŭ, tiel ke GK fin'e nask'iĝ'is kiel ili'a miks'aĵ'o. Mi kred'as, ke almenaŭ la inform'ad'o inter esperant'ist'o'j pri la ag'ad'o de UEA far'iĝ'is pli efik'a, sed pri la ekster'a inform'ad'o rest'as ankoraŭ mult'o por far'i. La sukces'o de mi'a'j vizit'o'j al Ĉini'o kaj Litovi'o tut'e ne est'as nur mi'a merit'o, ĉar mi est'us pov'int'a far'i nenio'n sen la prepar'labor'o'j de la lok'a'j mov'ad'an'o'j. Mi vol'as apart'e el'star'ig'i la vizit'o'n al Litovi'o, kie mi renkont'is pli da alt'rang'ul'o'j ol dum ĉiu'j mi'a'j ali'a'j UK - esplor'a'j vizit'o'j kun'e, kaj mi'a rest'ad'o est'is vast'e raport'at'a de amas'komunik'il'o'j. Tio est'as unu'a'vic'e merit'o de Povilas Jegorovas.

LOd'E: Ĉi - jar'e la plej legat'a tekst'o en Esperant'uj'o ver'ŝajn'e est'is vi'a demisi'a deklar'o. Ĉu nun, kelk'a'j'n monat'o'j'n post'e, vi far'us ŝanĝ'o'j'n en ĝi, se temp'o'maŝin'o re'port'us vi'n al la juli'a Zagreb'o?

OB: Tiu deklar'o ne est'is origin'e cel'it'a por publik'o, sed ĝi est'is adres'it'a nur al la Estr'ar'o de UEA, kiu apart'e pet'is mi'n sur'paper'ig'i la kial'o'j'n de mi'a demisi'o. Post'e la Estr'ar'o plu send'is ĝi'n al la komitat'an'o'j — prav'e, ĉar ili postul'is klar'ig'o'n de la Estr'ar'o pri la demisi'o'j de mi kaj mi'a'j koleg'o'j. Mi iom pent'as, ke mi ne far'is apart'a'n publik'a'n deklar'o'n, kiu evident'e est'us iom ali'manier'e vort'um'it'a ol dokument'o cel'it'a por intern'a'j bezon'o'j, kvankam ĝi'a esenc'o kompren'ebl'e ne pov'us est'i mal'sam'a. Tamen, la fakt'o ke ĉiu'j tri demisi'a'j leter'o'j “lik'is” ekster'e'n kaj aper'is eĉ en klub'a'j bulten'o'j, est'as iom ne'kutim'a pruv'o pri la ver'e grav'a rol'o de UEA en Esperant'uj'o.

LOd'E: Kiel vi nun ĉe vi'a for'ir'o retro'rigard'as vi'a'n viv'o'n en Roterdam'o?

OB: Kiel mi dir'is ankaŭ en mi'a demisi'a leter'o, mi for'ir'as almenaŭ 2 - 3 jar'o'j'n pli fru'e ol mi origin'e plan'is, kaj sekv'e mi'a labor'o mult'rilat'e rest'is ne'fin'it'a kaj la real'ig'o de plur'a'j plan'o'j eĉ ne pov'is est'i komenc'it'a. Mi tamen est'as kontent'a ekzempl'e pri tio, ke mi pov'is kontribu'i al financ'a ekvilibr'ig'o de la Asoci'o, al la vigl'ig'o de la el'don'a ag'ad'o kaj, antaŭ kelk'a'j jar'o'j, al la sav'o de la oficial'a'j rilat'o'j de UEA kun UN kaj Unesk'o. Mi nepr'e dev'as menci'i ankaŭ la stabil'a'n kaj efik'a'n funkci'ad'o'n de la CO — laŭ iu'j la CO funkci'is eĉ tro efik'e — kaj mi'a plej grand'a perd'o nun est'as dis'iĝ'o de mi'a'j mult'jar'a'j ge'koleg'o'j.

LOd'E: Ĉu vi antaŭ'vid'as, ke vi pov'os daŭr'ig'i la real'ig'o'n de vi'a'j ne'fin'it'a'j plan'o'j, ne plu labor'ant'e en Roterdam'o?

OB: Tio'n mi ne antaŭ'vid'as, ĉar en mi'a nov'a labor'o kiel direktor'o de la literatur'a Päätalo - Institut'o en Finn'land'o, mi ver'ŝajn'e sekv'os mi'a'n princip'o'n dediĉ'i si'n sam'temp'e nur al unu afer'o. LOd'E: Ĉu laŭ vi'a'j spert'o'j UEA bezon'as ia'j'n reform'o'j'n?

OB: La demokrati'o en UEA dev'us est'i pli'fort'ig'it'a. Unu'e, individu'a'j membr'o'j nun elekt'as nur dek'on'o'n el la membr'o'j de la Komitat'o, kvankam el la tut'a membr'ar'o de UEA ili est'as unu tri'on'o. Anstataŭ la nun'a regul'o, laŭ kiu oni elekt'as po unu komitat'an'o'n B por ĉiu komenc'it'a mil'o da individu'a'j membr'o'j, oni pov'us elekt'i po unu por ĉiu'j 500 membr'o'j. Du'e, nun la Estr'ar'o gvid'as la Komitat'o'n funkci'ant'e kiel ĝi'a prezidi'o, kio ne konform'as al la spirit'o de demokrati'o. La Komitat'o dev'us kontrol'i la ag'ad'o'n de la Estr'ar'o sen'depend'e, sed nun la Estr'ar'o mem gvid'as si'a'n propr'a'n kontrol'ad'o'n, kio en la praktik'o paraliz'as la super'a'n organ'o'n de UEA. Neces'as ke la Komitat'o kaj Estr'ar'o hav'u mal'sam'a'j'n prezid'ant'o'j'n. Mi kred'as je demokrati'o kiel aktiv'ig'a fort'o: ju pli la individu'a'j membr'o'j ĝeneral'e kaj komitat'an'o'j apart'e sent'os, ke ili mastr'as si'a'n Asoci'o'n, des pli aktiv'a'j ili cert'e far'iĝ'os.

LOd'E: En Zagreb'o UEA ricev'is nov'a'n labor'plan'o'n. Ĉi vi atend'as de ĝi'a real'ig'o bon'a'j'n frukt'o'j'n?

OB: Mi em'as al pesimism'o, ĉar ni far'is jam tiom da plan'o'j, kiu'j'n ni post'e rapid'e forges'is. En Zagreb'o la Komitat'o forges'is tuj ĉe la elekt'o de nov'a Estr'ar'o, ke unu el la baz'a'j cel'o'j de tiu plan'o est'as pli'jun'ig'o de ni'a aktiv'ul'ar'o, kaj elekt'is Estr'ar'o'n kun averaĝ'a aĝ'o 10 jar'o'j'n super tiu de la antaŭ'a Estr'ar'o, kiam ĝi est'is elekt'it'a. La Komitat'o dev'is mem don'i bon'a'n ekzempl'o'n pri tio, ke la labor'plan'o est'u pren'it'a serioz'e. Tio de'nov'e montr'is, ke la Komitat'o est'as paraliz'it'a, pro kio eĉ en la elekt'ad'o de la Estr'ar'o ĝi ne est'is sufiĉ'e vek'a.

LOd'E: Preskaŭ sam'tag'e kun vi'a laŭreat'iĝ'o est'is anonc'it'a la rezult'o de la balot'ad'o por la Senat'o de la Esperant'a Civit'o. Kiu'n opini'o'n vi hav'as pri ĝi?

OB: Mi trov'as ĝi'a'n bombast'a'n vest'o'n mal'plaĉ'a kaj eĉ rid'ind'a. Kvankam ĝi fin'fin'e rest'os nur marĝen'a fenomen'o, ĝi ja ĝen'as per si'a'j eksces'o'j kaj per la paranoj'a ĉikan'ad'o pri UEA far'e de iu'j ĝi'a'j protagonist'o'j. Mi esper'as, ke pli prudent'a si'n'ten'o al UEA tie tamen baldaŭ super'reg'os. Ceter'e, kun interes'o mi not'is, ke la part'o'pren'aktiv'ec'o en la balot'ad'o de la Civit'o est'is konsider'ind'e mal'pli alt'a ol en la balot'ad'o pri la komitat'an'o'j B de UEA.

LOd'E: Kiu'j'n tri libr'o'j'n en Esperant'o vi kun'pren'us, ekzil'ot'e al ne'loĝ'at'a insul'o?

OB: Unu'e, En bark'o sen'pilot'a por pov'i ĝu'i tie la tut'a'n verk'ar'o'n de William Auld kaj ne nur La infan'a ras'o. Du'e, Mal'viv'a'j anim'o'j de Gogol, ĉar ĝi obstin'e fascin'as mi'n ek'de mi'a lern'ej'a aĝ'o kaj mi'a amik'o pri'zorg'is ĝi'a'n Esperant'a'n el'don'o'n. Tri'e, Esperant'o en perspektiv'o por hav'i memor'apog'il'o'n por rezon'ad'o pri la afer'o, al kiu mi dediĉ'is mi'n sur la kontinent'o.

Esperant'uj'o fest'as la Tag'o'n de Zamenhof

... en Bjalistok'o

1517 dec omaĝ'e al la 142a nask'iĝ'dat're'ven'o de Ludovik'o Zamenhof en li'a nask'iĝ'urb'o Bjalistok'o okaz'is tri'tag'a aranĝ'o. En la urb'o'centr'o, ĉe la monument'o de Ludovik'o la urb'estr'o kun esperant'ist'o'j met'is flor'o'j'n kaj brul'ig'is 142 kandel'o'j'n.

Pri Japani'o kaj la japan'a E - mov'ad'o, montr'ant'e lum'bild'o'j'n preleg'is prof. Teresa Nemere el Tor'uń. Diskut'o'n pri bezon'o de komun'a lingv'o en la hodiaŭ'a mond'o gvid'is Joanna Filipowicz Choroszucha kaj Nina Pietuchowska. Pri hered'aĵ'o de Zamenhof parol'is Jarek Parzyszek. Okaz'is renkont'iĝ'o kun ĵurnal'ist'o Rom'a'n Dobrzyński kaj la promoci'o de li'a nov'a libr'o, Strat'o Zamenhof, post'e esperant'lingv'a di'serv'o dum kiu la korus'o Kantylena kant'ad'is liturgi'o'n en Esperant'o.

En la kultur'dom'o pli ol 100 person'o'j spekt'is E - koncert'o'n de Kantylena kaj grup'o Tri'o. La ok'kilo'gram'a nask'iĝ'tort'o est'is far'it'a de ni'a sponsor'o kiel mal'ferm'it'a libr'o kun la sur'skrib'o “142a nask'iĝ'dat're'ven'o de Ludovik'o Zamenhof”.

Kadr'e de la fest'o, en la pitoresk'a urb'et'o Tykocin (30 km de Bjalistok'o), ni komun'e serĉ'is spur'o'j'n de Mark'o Zamenhof — la patr'o de Ludovik'o.

La plej grav'a punkt'o de ni'a aranĝ'o est'is fest'a kun'ven'o de la Bjalistok'a Urb'o'konsil'ant'ar'o omaĝ'e al la “Bjalistokano de la XXa jar'cent'o” — Ludovik'o Zamenhof. Preleg'is prof. Hanna Konopka — direktor'in'o de la Histori'a Institut'o de Bjalistok'a Universitat'o kaj eks'prezid'ant'in'o de Fond'um'o Zamenhof.

Rom'a'n Dobrzyński montr'is si'a'n nov'a'n film'o'n Ludovik'o'j en Brazil'o kaj Kantylena kant'is en Esperant'o. En la grand'eg'a koridor'o ni montr'is la ekspozici'o'n pri Esperant'o: mon'o, medal'o'j, poŝt'mark'o'j, libr'o'j, turism'a'j broŝur'o'j. Ĉiu'j part'o'pren'ant'o'j ricev'is bel'eg'a'j'n verd'a'j'n ventmuelietojn kun sur'skrib'o “Esperant'o Bjalistok'o”.

La grand'eg'a'n ĉambr'o'n plen'ig'is gast'o'j, ne nur esperant'ist'o'j. Ĉiu'j interes'iĝ'is pri la program'o. Ili'a sci'o pri Ludovik'o kaj pri li'a pasi'o pli'grand'iĝ'is kaj ni esper'as ricev'i divers'a'j'n sub'ten'o'j'n en ni'a ven'ont'a E - ag'ad'o.

Kiam la emoci'o'j lig'it'a'j kun la organiz'ad'o jam est'is for, ven'is la temp'o por pri'pens'o'j. Kia est'us “la Esperant'uj'o sen krokodil'o'j”?

Ni rakont'ad'as pri la grand'a, Esperant'a famili'o. Ĉiu aranĝ'o est'as por mi E - famili'a kun'ven'o. Al la famili'o aparten'as tiu'j kiu'j bon'eg'e parol'as en Esperant'o, sed ne ven'as, ĉar enu'as en la kon'at'a soci'o. Ali'a'j pro mank'o de temp'o part'o'pren'as nur maten'manĝ'o'n. En ĉiu famili'o est'as famili'an'o'j, kiu'j “ne met'as pied'o'n sur la ter'o'n”, skrib'ant'e scienc'a'j'n verk'o'j'n pri la venk'o de ... kaj pri bezon'o for'ig'i la krokodil'o'j'n. Daŭr'as komun'a lament'o pri mank'o de aktiv'ul'o'j kaj mal'fort'ec'o de E - klub'o'j.

Ĉi - okaz'e mi dezir'as salut'i bjalistok'a'j'n krokodil'o'j'n. Ili est'as la plej solid'a'j membr'o'j de ni'a lok'a Esperant'uj'o. Dank'o xyz' al ili ni'a bel'eg'a klub'ej'o viv'as. Ni kun'e lud'as briĝ'o'n, ŝak'o'j'n, rigard'as vide'o'film'o'j'n pri Esperant'o, vojaĝ'as land'e kaj ekster'land'e por part'o'pren'i E - aranĝ'o'j'n. Mi est'as cert'a, ke la kutim'a'j'n merkred'a'j'n kun'ven'o'j'n part'o'pren'os ĉiam dek'kelk'a'j person'o'j eĉ se ne est'as antaŭ'vid'it'a konkret'a tem'o, ĉar hom'o'j kiu'j ven'as, ŝat'as unu la ali'a'j'n. Ĉu Ludovik'o ne rev'is, ke hom'o'j, sen'depend'e de ...?

En 2001 mi part'o'pren'is aranĝ'o'n, dum kiu oni diskut'is “Ĉu krokodil'o pov'as est'i membr'o de la klub'o?” Kompren'ebl'e — ne, est'is ĝust'a respond'o. Mi ne protest'is kaj sid'is sen'vort'e, hont'ant'e parol'i kaj probabl'e pro tio mi hont'as ĝis hodiaŭ.

Kar'a'j, ĉu el vi'a famili'o oni elimin'as iu'n, kiu ne sci'pov'as el'lern'i matematik'o'n? Mi konsent'as, ke matematik'o est'as neces'a, tamen ĝi est'as por kelk'a'j tro mal'facil'a por el'lern'i. Permes'u al la krokodil'o'j viv'i en la famili'o. Ili ja akcept'as la ide'o'n de doktor'o Esperant'o sed malgraŭ tio ne sukces'as el'lern'i Esperant'o'n.

Dezir'ant'e, ke ĉiu'j ge'kurs'an'o'j de vi'a'j baz'a'j kurs'o'j rest'u en vi'a E - famili'o, eĉ se ili ne progres'as

El'a Karczewska dum'viv'a krokodil'in'o prezid'ant'in'o de BES

... en Malt'o

(Nun) Fest'ant'e si'a'n 40 - jar'iĝ'o'n (26 dec) Malt'a Esperant'o - Societ'o invit'is esperant'ist'o'j'n send'i poŝt'kart'o'j'n kun gratul'mesaĝ'o'j, kaj sam'temp'e part'o'pren'i konkurs'o'n. Pli ol 100 esperant'ist'o'j part'o'pren'is. Jen la 3 lot'um'it'a'j part'o'pren'ant'o'j kiu'j ricev'os premi'e libr'o'j'n pri Malt'o: Veron'ic'a Ascadi (Hungari'o); Ia'n MacDowall (Briti'o); kaj Esperant'o 3000 (Belgi'o).

La aranĝ'o'j por fest'i la 40 - jar'iĝ'o'n de la Societ'o fin'iĝ'is per Zamenhof'banked'o, en kiu part'o'pren'is 54 esperant'ist'o'j kaj amik'o'j, inter kiu'j du ekster'land'a'j esperant'ist'o'j: s - in'o Fukiko Mashimo (Japani'o) kaj s - ro Touko Niemi (Finn'land'o).

... en Odes'o

1516 dec en Odes'o kun'ven'is esperant'ist'o'j el kelk'a'j ukraini'a'j urb'o'j por la Odes'a'j Zamenhof'a'j Tag'o'j.

Inter'ali'e, okaz'is koncert'o en la Kverk'a salon'o de la Dom'o de Scienc'ist'o'j kaj demonstr'ad'o de film'o en Esperant'o pri Dnestr'o. Sed la plej interes'a program'er'o est'is kon'at'iĝ'o kun la Odes'a'j katakomb'o'j, kie dum la du'a mond'milit'o est'is partizan'o'j.

Olga Gribovan

... en Udmurti'o

Nun Esperant'o est'as instru'at'a al 32 divers'klas'a'j lern'ej'an'o'j de Iĵevsk (ĉef'urb'o de Udmurti'o, Rus'land'o).

Okaz'e de la Zamenhof'a Tag'o E - klub'o Verd'a Elefant'o en Iĵevsk okaz'ig'is fest'a'n kun'ven'o'n, kiu'n part'o'pren'is klub'an'o'j kaj ge'patr'o'j de jun'a'j lern'ant'o'j. Funkci'is ekspozici'o de libr'o'j, revu'o'j, fot'o'j kaj esperant'aĵ'o'j. Bronislav Ĉupin preleg'is pri la viv'o kaj ag'ad'o de Zamenhof. Post'e okaz'is koncert'o kun part'o'pren'o de ĉiu'j klub'an'o'j.

Bronislav Ĉupin

... en Cheste

Kiel kutim'e, 15 dec la valenci'a'j esperant'ist'o'j kun'iĝ'is por fest'i la dat're'ven'o'n de la nask'iĝ'o de Doktor'o Zamenhof, ĉi - jar'e en la vilaĝ'o Cheste.

La antaŭ'a'n tag'o'n okaz'is preleg'o por ĝeneral'a publik'o en publik'a lern'ej'o. Sabat'e okaz'is la kutim'a renkont'iĝ'o, unu'e ĉe la memor'tabul'o de la strat'o Doktor'o Zamenhof, por far'i kelk'a'j'n memor'fot'o'j'n (vid'u ĉi - dekstr'e), kaj post'e en restoraci'o por konven'e kaj en agrabl'a etos'o fest'i tiu'n okaz'int'aĵ'o'n, kun ĉe'est'o de tri'dek'o da sam'ide'an'o'j.

Augusto Casquero

... en la Kvin'petal'o

1015 dec en la E - Centr'o Kvin'petal'o (Franci'o) okaz'is konferenc'o pri Gast'o'n Waringhien omaĝ'e al cent jar'o'j de li'a nask'iĝ'o kaj dek jar'o'j de li'a mort'o.

La ĉef'preleg'ist'o est'is profesor'o Michel Duc - Goninaz kiu bon'e kon'is Gast'o'n Waringhien. Li viv'e kaj kler'e prezent'is la mult'flank'a'j'n aspekt'o'j'n de la verk'ar'o de la el'star'a esperant'ist'o. Dum si'a tut'a viv'o Waringhien est'is fam'a leksik'olog'o, aŭtor'o de vort'ar'o'j, gramatik'ist'o, ese'ist'o, poet'o, talent'a traduk'ist'o el plur'a'j lingv'o'j, kaj ... humur'ist'o. La valor'a poet'o est'as mal'pli kon'at'a ol la ese'ist'o ĉar li verk'is pseŭdonim'e.

Pierre Royer kon'at'ig'is al ni, kiel Waringhien kapabl'is viv'ig'i flandr'a'n pentr'aĵ'o'n kiu'n li apart'e ŝat'is, kaj Georges Lag'rang'e per kompar'o de traduk'o'j de fam'a'j poem'o'j detal'e analiz'is la traduk'art'o'n kaj la poem'a'n teknik'o'n. Thérèse Pinet prezent'is anekdot'o'j'n pri ni'a fam'a sam'ide'an'o kies humur'o neniam mank'is. Leg'ad'o kaj analiz'o de verk'o'j varm'ig'is la kor'o'j'n de la part'o'pren'ant'o'j dum ekster'e ek'reg'is vintr'a frost'o.

Li'a fot'o konstant'e rigard'is ni'n de la mur'o super la bibliotek'o kiu'n li donac'is al Kvin'petal'o.

Dank'o xyz' al la riĉ'a program'o kaj la bon'a'j manĝ'o'j, zorg'e prepar'it'a'j de Suzanne Bourot kun help'ant'in'o'j, la du'dek'o da part'o'pren'int'o'j est'is regal'it'a'j spirit'e kaj korp'e. Ĉio kontribu'is al la frat'ec'a etos'o de tiu aranĝ'o kaj de la Zamenhof'a banked'o kiu bril'e kron'is tiu'n fekund'a'n semajn'o'n.

Maurice Sujet

... en Tajvan'o

Je la Tag'o de Zamenhof por kon'at'iĝ'i kun Esperant'o kaj prov'i lern'i ĝi'n kun'ven'is 38 hom'o'j el tre divers'a'j aĝ'o'j kaj naci'o'j en sud - tajvan'a urb'o Ping Tung. Ili ĝu'is preleg'o'j'n de uson'a'j esperant'ist'o'j, Greg'o Kay kaj David Bell, nun loĝ'ant'a'j en Tajpe'o, kiu'j rakont'is pri si'a'j spert'o'j; lern'is baz'a'n E - gramatik'o'n ĉe Wen Ku'o, tajvan - de'ven'a kanad'an'o; konversaci'is kun Reza, iran'an'o loĝ'ant'a en la urb'o dum unu jar'o; vizit'is E - ekspozici'o'n kaj fin'e lud'is Bingon por gajn'i E - lern'o'libr'o'j'n kaj vort'ar'o'j'n.

Post la fest'o oni vesper'manĝ'is en proksim'a restoraci'o kaj divers'lingv'e babil'is i.a. pri Zamenhof, kies ses'paĝ'a biografi'o antaŭ ne'long'e aper'is en fam'a enciklopedi'o por tajvan'a'j infan'o'j.

Kelk'a'j al'iĝ'is al nov'a kurs'o kiu, paralel'e kun jam'a kurs'o, komenc'iĝ'is la post'a'n sabat'o'n.

Nun'temp'e en la urb'o kaj ĉirkaŭ'e Reza gvid'as kelk'a'j'n kurs'o'j'n. Li plan'as okaz'ig'i E - kurs'o'n en la lern'ej'o, kie li instru'as la angl'a'n al ĉ. 400 student'o'j en ok kurs'o'j, kaj kie okaz'is la Zamenhof - fest'o kun sub'ten'o de la direktor'o kaj kelk'a'j instru'ist'o'j, inter ili kelk'a'j lern'ant'a'j Esperant'o'n.

Reza Kheir - khah

... en Tiĥvin

20 dec en la E - klub'o de Tiĥvin (Rus'land'o), okaz'e de la Tag'o de la Libr'o okaz'is libr'o'ekspozici'o kaj libr'o'vend'ej'o. Grup'o de komenc'ant'o'j scen'ig'is rus'a'n fabel'o'n Bul'pan'o. Tri spert'ul'in'o'j prezent'is kant'o'j'n. Ver'a Kandalinskaja ĝu'ig'is la aŭskult'ant'o'j'n per romanc'o'j en la franc'a lingv'o. La plej aktiv'a'j klub'an'o'j ricev'is donac'e antaŭ ne'long'e aper'int'a'n disk'o'n kun kant'o'j en Esperant'o.

Zoja Kaĉalova

... en Ural'o

Kiel kutim'e, 16 dec esperant'ist'o'j el Jekaterinburg kaj Niĵnij Tagil renkont'iĝ'is en turism'a centr'o Junitur (Jekaterinburg) okaz'e de la Zamenhof'a Tag'o. La aranĝ'o'n prezid'is Viktor Kudrjavcev; inter'ali'e, li gvid'is kviz'o'n pri la viv'o de Zamenhof. Raj'a Jafasova preleg'is pri Zamenhof, kaj Vladimir Terjoĥin rakont'is pri la okaz'int'a'j kaj okaz'ont'a'j aranĝ'o'j en Esperant'uj'o. Post la oficial'a part'o okaz'is vigl'a inter'komunik'ad'o, kiu'n agrabl'ig'is te'um'ad'o kaj vin'trink'ad'o.

Vladimir Vyĉegĵanin

... en Ivanovo

15 dec en la E - klub'o de Ivanovo (Rus'land'o) okaz'is fest'a kun'ven'o. Ĝi'n part'o'pren'is 26 person'o'j, inter kiu'j ĉin'a esperant'ist'o, d - ro Wang Huai Yu. Pri Zamenhof rakont'is de'nask'a esperant'ist'in'o Maj'a Loskutova. La solen'a part'o de la kun'ven'o fin'iĝ'is per la “ceremoni'o de klub'an'iĝ'o”.

Mir'ind'aĵ'o por la “tradici'e fianĉ'in'a urb'o” — 6 jun'ul'o'j al'iĝ'is al la E - klub'o (vid'u sur la sub'a fot'o). Ne mank'is gaj'a'j lingv'a'j konkurs'o'j kun sprit'a'j scen'aĵ'o'j. La amik'ec'a te'um'ad'o kaj babil'ad'o kron'is la memor'ind'a'n vesper'o'n.

Tatjana Loskutova

Re'foj'e en IF

De 27 dec ĝis 3 jan en Magdeburg'o (Germani'o) okaz'is la tradici'a 18a Inter'naci'a Festival'o. La Festival'o'n part'o'pren'is pli ol du'cent ge'esperant'ist'o'j kaj ties famili'an'o'j el ĉ. 20 land'o'j — de Rus'land'o ĝis Brazil'o.

Por la kadr'a tem'o “Unu mond'o — kvin kontinent'o'j” tre interes'a'j'n preleg'o'j'n prezent'is du'dek divers'land'a'j kompetent'ul'o'j, i.a. d - ro Werner Bormann (Germani'o) kun preleg'o'cikl'o “Tut'mond'iĝ'o”. Krom tio okaz'is amas'o da tradici'a'j kaj nov'a'j program'er'o'j, do, ĉiu'moment'e, krom vesper'o'j, la part'o'pren'ant'o'j dev'is elekt'i inter tri - kvar efektiv'e sam'interes'a'j aranĝ'o'j — preleg'o'j, lud'o'j, danc - aŭ kuir'art'a'j kurs'o'j. Kaj ne mal'grav'as, ke post la du'dek'unu'a ĉiu'j'n dezir'ant'o'j'n bon'ven'ig'is la plej esperant'a drink'ej'o, la fam'a Knajpo.

Magdeburg'o prezent'as apart'a'n interes'o'n por promen'ant'a turist'o kun si'a'j ĉarm'a'j strat'o'j, monument'o'j, muze'o'j — do, dezir'ant'o'j ĝu'is mult'a'j'n tra'urb'a'j'n promen'o'j'n kaj ekskurs'o'j'n. Okaz'is ankaŭ tut'tag'a ekskurs'o al Wittenberg, la urb'o, kie ag'is Martin Luther.

Ni ĝu'is la koncert'a'j'n vesper'o'j'n kaj cert'e la Nov'jar'a'n Silvestr'a'n Bal'o'n, kiam la Nov'jar'o venad'is al ni kvar'foj'e: komenc'e la rus'a, post'e — litov'a, mez'eŭrop'a kaj brit'a. Ne rest'is jam fort'o por fest'i la uson'a'n kaj brazil'a'n.

Jam la tri'a'n foj'o'n mi part'o'pren'as tiu'n ĉi bril'a'n renkont'iĝ'o'n, ĉiu'foj'e trov'ant'e mult'o'n nov'a'n por mi. Kio'n do mi dir'u pri tiu'j, kiu'j ne rifuz'as ven'i ĉi tie'n dum dek, dek kvin aŭ eĉ dum dek ok jar'o'j por renkont'i la Nov'jar'o'n en la rond'o ne nur amik'a, sed jam preskaŭ famili'a. Ceter'e, mult'a'j part'o'pren'ant'o'j ven'as kutim'e tut'famili'e al la Inter'naci'a Festival'o.

Do, mi vol'as esprim'i kor'a'n dank'o'n al la konstant'a organiz'ant'o kaj anim'ig'ant'o de ĉiu'j dek ok Inter'naci'a'j Festival'o'j, Hans - Dieter Platz, pli kon'at'a al la IF - an'o'j kiel HDP, kaj dir'i, sen tro'a agit'ad'o, ke mi nepr'e streb'os ven'i al la 19a IF.

Ir'in'a Galicina

Kultur - Centr'o Lichtenberg

Post long'a serĉ'ad'o kaj kelk'foj'a'j mal'sukces'o'j dum aŭkci'o'j Johan'o Pachter kaj Peter Kühnel nun komun'e aĉet'is loĝ'dom'o'n en Lichtenberg. Ĝi situ'as proksim'e al la staci'o Lichtenberg, bon'e ating'ebl'a ankaŭ por ekster'ul'o'j.

Ĝi en'hav'as ses loĝ'ej'o'j'n en tri eben'o'j, de kiu'j unu est'as lu'it'a. En la kort'o trov'iĝ'as du'eben'a dom'et'o kun mult'e da spac'o por kun'ven'o'j, kurs'o'j, bibliotek'o, arkiv'o ...

La dom'o ĝeneral'e est'as en bon'a stat'o, antaŭ ĉ. 15 jar'o'j el'spez'ig'e re'nov'ig'it'a. Ĝi'a fasad'o konsist'as el vid'brik'o'j mal'hel'ruĝ'a'j kaj kornic'o'j ĉirkaŭ la fenestr'o'j. Ankaŭ ĝi est'as en bon'a stat'o kaj aspekt'as bel'e.

Laŭ nun'a plan'o tie baldaŭ loĝ'os Johan'o Pachter kaj la GE'J - ofic'ej'o hav'os si'a'n ofic'ej'o'n en unu de la ter'etaĝ'a'j loĝ'ej'o'j. Ali'a'j loĝ'ej'o'j est'os ofert'it'a'j al berlin'a'j Esperant'ist'o'j. Tiel ĝi eĉ sen pli'a'j plan'o'j pri kun'ven'o'j daŭr'e est'os iel Esperant'o - dom'o.

Johan'o kaj Peter jam part'e grandioz'e plan'as la est'ont'ec'o'n de tiu ĉi objekt'o. Ankaŭ ŝanĝ - kaj al'don'konstru'ad'o'j ŝajn'as ebl'a'j. Sed cert'e neces'os dum la proksim'a est'ont'ec'o mult'e da pur'ig'a, ord'ig'a kaj re'nov'ig'a labor'o, precip'e en la kort'a dom'o. Inter'temp'e jam okaz'is inaŭgur'a fest'o kun mult'a'j Berlin'a'j kaj eĉ ekster'land'a'j gast'o'j.

Beat'e Mielke

Jubile'a ĈESAT

8 dec 2001 okaz'is en Urb'a muze'o de Ústí nad Labem (Ĉeĥi'o) jubile'a 20a Ĉeĥ'a - Saks'a Tag'o. Komenc'e ĉiu'j omaĝ'is per unu'minut'a silent'o s - ron Václav Vanc pli mal'jun'a, kiu mort'is vesper'e la 7an de decembr'o 2001.

Antaŭ'tag'mez'o'n plen'ig'is la preleg'a matine'o. Si'a'j'n preleg'o'j'n prezent'is Norbert Karb'e (Germani'o): Pri la histori'o de ĈESAT; Hans Joachim Giessner (Germani'o): Mi'a esperant'a viv'o kaj esperant'a traduk'ad'o; Jiří Laube (Ĉeĥi'o): Lingv'a problem'o; Magdaléna Fejfičová (Slovaki'o): Mi'a'j tra'viv'aĵ'o'j dum la ekskurs'o Brazil'o'n, Josef Kříž (Ĉeĥi'o): La river'o Elb'o — ni'a lig'il'o en Eŭrop'o'n.

Post komun'a tag'manĝ'o en hotel'o Palac'e sekv'is liber'a inter'babil'ad'o en simpati'a histori'a muze'a medi'o ĉe kaf'o, te'o kaj vin'o kun gust'um'ad'o de specimen'o'j de krist'nask'a'j cukeraĵoj plej'part'e el kuir'ej'o de part'o'pren'ant'o'j.

La distr'a'n kultur'a'n program'o'n mal'ferm'is prof. Novobilský per re'memor'o pri Zamenhof, al kiu est'is dediĉ'it'a part'o de la aranĝ'o. Post'e kant'is fam'a'j'n oper'ari'o'j'n, klasik'a'j'n kaj krist'nask'a'j'n kant'o'j'n Miroslav Smyčka kaj Kateřina Kudlíková. Sol'e violonĉel'is 13 - jar'a Vojta Urb'a'n. Ĉiu'j'n pian'akompan'is li'a patr'o Václav Urb'a'n. Věra Novobilská deklam'is. La kultur'a'n program'o'n ferm'is balet'o, kiu'n prezent'is jun'a balet'ist'in'o Štěpánka Vacková.

- ijk -

La Konsul'o kun'vok'as la Parlament'o'n

(HeKo) Konsul'o Walter Żelazny oficial'e kun'vok'as la unu'a'n sesi'o'n de la Parlament'o de la Esperant'a Civit'o, konsist'ant'a el du branĉ'o'j: Forum'o kaj Senat'o.

La Forum'o (pariteta asemble'o de la establ'o'j al'iĝ'int'a'j al la Pakt'o) kun'ven'os 23 feb maten'e. En la tag'ord'o situ'as inter'ali'e la akcept'o de la nov'a'j al'iĝ'pet'o'j, la star'ig'o de komision'o propon'ont'a la intern'a'n Forum'a'n reglament'o'n, la elekt'o de la arbitraci'a instanc'o (Kort'um'o) por 20022003, la proklam'o de la elekt'it'a'j senat'an'o'j. La Forum'a'j labor'o'j fin'iĝ'os per la al'parol'ad'o de la Konsul'o. Tiu tag'ord'er'o est'as sam'temp'e la unu'a de la Senat'a sesi'o.

La Senat'o (19 civit'an'o'j elekt'it'a'j per sekret'a balot'o de la voĉ'rajt'a'j individu'a'j establ'an'o'j) kun'ven'os la 2324 feb tuj post la Forum'o. En la tag'ord'o situ'as, krom la inaŭgur'a al'parol'ad'o de la Konsul'o, la unu'a'j leĝ'propon'o'j — unu'a'vic'e tiu pri la Registr'a Instanc'o, esenc'a por akir'i la civit'an'ec'o'n. Est'as antaŭ'vid'it'a ankaŭ la prezent'o de la Kapitul'o (Civit'a estr'ar'o), laŭ propon'o de la Konsul'o.

Vintr'a'j Tag'o'j en mart'o

La Vintr'a'j Tag'o'j de la Esperant'o - Asoci'o de Finn'land'o okaz'os 2324 mar 2002 en Mikkeli, kiu est'as la ĉef'urb'o de la guberni'o Orient'a Finn'land'o.

La program'o de la Vintr'a'j Tag'o'j koncentr'iĝ'os ĉi - foj'e al literatur'o. La Esperant'a literatur'o est'as grav'a element'o en la lingv'o. Ĝi ankaŭ est'as la plej evolu'int'a part'o de ni'a kultur'o. Vi aŭd'os poem'o'j'n, ankaŭ kant'it'a'j'n poem'o'j'n, prezent'o'j'n, preleg'o'j'n kaj vi mem pov'os prezent'i vi'a'n plej ŝat'at'a'n Esperant'a'n libr'o'n. Kun'pren'u libr'o'n kaj ek'vojaĝ'u en la literatur'a'n mond'o'n! Ni'a literatur'a ĉef'ĉiĉeron'o est'os Aleksander Korĵenkov, el'don'ist'o kaj redaktor'o el Rus'land'o.

La lok'o de la aranĝ'o est'as Suom'e'n Nuoriso - opisto (Paukkulantie 22, 50170 Mikkeli). Loĝ'ad'o est'as en unu - aŭ du'lit'a'j ĉambr'o'j kaj la prez'o inkluziv'as maten'manĝ'o'n. La kun'ven'a pak'et'o krom'e inkluziv'as du lunĉ'o'j'n, du kaf'o'j'n kaj simpl'a'n vesper'manĝ'o'n. La aranĝ'o komenc'iĝ'os per lunĉ'o sabat'e kaj fin'iĝ'os per kaf'o dimanĉ'e ĉ. la tri'a post'tag'mez'e. Dimanĉ'e antaŭ'tag'mez'e okaz'os la jar'kun'ven'o de la asoci'o. Ebl'as ankaŭ al'ven'i jam vendred'e sed neces'as antaŭ'anonc'i tio'n plej'ebl'e fru'e.

Sabat'o: 12h00 Lunĉ'o. 13h00 Mal'ferm'o kaj preleg'o(j). 15h00 Kaf'o. 15h30 Preleg'o(j). 17h00 Kun'ven'o'j. 19h00 Vesper'manĝ'o. 20h00 Distr'a vesper'o.

Dimanĉ'o: 9h00 Maten'preĝ'o. 9h30 Kontrol'o de rajt'ig'il'o'j. 10h00 Jar'kun'ven'o de EAF. 12h00 Lunĉ'o. 13h00 Preleg'o(j). Estr'ar'o respond'as. 14h30 Kaf'o.

Bv. al'iĝ'i ĉe EAF (Siltasaarenkatu 15 C 65, 00530 Helsink'i).

Ann'a Margaret'a Ritamäki

Kanad'o parol'u en Esperant'o

Radi'o Kanad'a Inter'naci'a (RKI) est'as la oficial'a voĉ'o de Kanad'o ekster'land'e. Nun'temp'e RKI esplor'as la ebl'ec'o'n al'don'i nov'a'j'n lingv'o'j'n al la jam ekzist'ant'a'j angl'a, arab'a, franc'a, hispan'a, kanton'a, mandaren'a, ukrain'a, rus'a en ĝi'a'j el'send'o'j.

Kanad'a'j esperant'ist'o'j komenc'is kampanj'o'n por ke RKI el'send'u ret'e en Esperant'o. Ni kred'as ke se ni ricev'os apog'o'n de la tut'a mond'o est'os pli da ŝanc'o sukces'i. Ni invit'as ĉiu'j'n esperant'ist'o'j'n ret'e sub'skrib'i la pet'leter'o'n je tiu adres'o: www.chez.com/rki.

Normand Fleury prezid'ant'o de E - Societ'o Kebeki'a

Al la mal'dekstr'a flank'o de Sejn'o

Instal'it'a de pli ol 60 jar'o'j en la du'dek'a distrikt'o de Pariz'o, SAT - Amik'ar'o aranĝ'as nov'a'n sid'ej'o'n en la dek - tri'a distrikt'o, proksim'e al la Plac'o de Itali'o kaj la Grand'a Bibliotek'o de Franci'o. Mil'o'j da person'o'j tiel vid'os ĉiu'tag'e, kaj ankaŭ dum part'o de la nokt'o, la vort'o'n Esperant'o kun ties signif'o de la bulvard'o Vincent Auriol (eks'prezident'o de Franci'o kaj amik'o de Esperant'o) kaj de la metro'lini'o “NationEtoile”, je kelk'a'j dek'o'j da metr'o'j de la metro'staci'o “Nationale”, ekster'tunel'a tiu'lok'e.

La neces'o de spac'o pli vast'a kaj pli taŭg'a por la kun'ven'o'j, por la organiz'ad'o de kurs'o'j, staĝ'o'j de la inter'naci'a lingv'o Esperant'o, konduk'is la asoci'o'n al serĉ'ad'o de lokal'o pli adapt'it'a al ĝi'a'j bezon'o'j por pli kontent'ig'i la mend'ad'o'n. Ebl'os akcept'i du'dek'o'n da lern'ant'o'j, staĝ'an'o'j aŭ seminari'an'o'j. Mem'serv'a restoraci'o situ'as je apenaŭ dek minut'o'j pied'e. Tut'e proksim'a est'as la ĉin'a kvartal'o. La alternativ'o kiu'n propon'as Esperant'o, kiam la kon'o de plur'a'j lingv'o'j, inter kiu'j la angl'a, ne sufiĉ'as, rest'as ĉiam motiv'o por ĝi'n lern'i.

Henr'i Masson

Kurt'e

La ret'ej'o de Sved'a E - Federaci'o registr'is 1 037 966 vizit'o'j'n dum 2001. (Nun)

E - to est'os de'nov'e parol'at'a en la Eŭrop'a Parlament'o kadr'e de Euroscola 19 mar k 17 apr 2002. (Esperantolehti)

Opini'sond'o inter 411 lern'ej'an'o'j k student'o'j en La Roche - sur - Yon (Franci'o) evident'ig'is, ke 52% rigard'as universal'a la angl'a'n lingv'o'n k 12% E - ton; 49% aprob'as ne'dev'ig'a'n instru'ad'o'n de E - to en la eduk'a sistem'o. (SAT - Amik'ar'o)

Microsofto lanĉ'is nov'a'n Windows XP. Unu el ĝi'a'j plej grand'a'j modern'aĵ'o'j est'as nov'a sur'ekran'a prezent'o, kiu nom'iĝ'as Lun'a; la E - liter'o'j jam ven'as en'e. (Nun)

9 dec ricev'is la nom'o'n Gast'o'n Waringhien la bibliotek'o de la urb'et'o Aigne, Franci'o. (Inter'redaktor'e)

En la ekspozici'o de soci'a'j organiz'aĵ'o'j, kiu okaz'is 79 nov en la region'o'grafi'a muze'o de Samar'a (Rus'land'o), funkci'is E - stand'o. (M.Prilepskaja)

E - to est'as plur'foj'e menci'it'a en la ital'lingv'a libr'o de G.C.Fighiera Kongres'o'j kaj entrepren'a'j kun'ven'o'j. Man'libr'o por ag'ad'o. (G.C.Fighiera)

Sved'a E - Federaci'o lanĉ'is inform'foli'o'n en la sved'a lingv'o Esperant'o JUST NU (E - to ĝust'e nun). (Nun)

Ĉarenta Asoci'o por E - to star'ig'is 19 sep 2001 bud'o'n okaz'e de la Tag'o de El'don'ist'o'j en Angouleme, Franci'o. (Herold'o de Esperant'o)

Aper'is en la slovak'a traduk'o de Ján Vajs la jun'ul'ar'a roman'et'o de Tibor Sekelj Temuĝino, la fil'o de la step'o. (Esperant'o)

“La Traduk - premi'o de Japan'a Literatur'o Esperant'e'n” por 2001 est'as asign'it'a al Konisi Gak'u pro traduk'o de Korus'a suit'o: La ĉeval'o de Motizuki de Ookawa Essei k Miyazawa Hazime; per la premi'o “OssakaJEI en 2001 honor'is s - ron Tadacuna Nomra pro Japan'a - Esperant'a Terminario de Biologi'o k pro aktiv'ad'o en la distrikt'o Kumamoto. La premi'o'j est'is anonc'it'a'j en la 88a Japan'a E - Kongres'o (12 - 14 okt., Takarazuka) kiu hav'is 590 al'iĝ'int'o'j'n, el kiu'j 406 real'e part'o'pren'is. (La Revu'o Orient'a)

José Siquara da Rocha donac'is al Bahi'a E - Asoci'o (Brazil'o) teren'o'n 5000 m2. (Brazil'a Esperant'ist'o)

La estr'ar'o de ILE'I anonc'is ke pro mal'ebl'o garanti'i sufiĉ'a'n part'o'pren'ant'ar'o'n en 2002 ne okaz'os ILE'I - Konferenc'o. (Esperant'o)

Krom la mal'nov'a revu'o Progres'o, oficial'a organ'o de la id'ist'a mov'ad'o, en la lingv'o Id'o aper'as ankaŭ Id'o - Salut'o (Germani'o), Id'o - Viv'o (Briti'o), Letro Internaciona (Franci'o), La Kordiego Geyal (Nederland'o); laŭ taks'o en la mond'o est'as ĉ. 500 aktiv'a'j id'ist'o'j. (Tornad'o)

Vid'e el Brusel'o

Lingv'a milit'o en Eŭrop'o

Defend'ant'o'j de lingv'a divers'ec'o kaj egal'ec'o en Eŭrop'o iom'et'e ripoz'is dum la Krist'nask'a period'o post la fiask'o de eŭrop'a'j politik'ist'o'j oficial'ig'i la angl'a'n kiel unu'nur'a'n patent'o - lingv'o'n en Eŭrop'a Uni'o.

“Ni ne mult'e progres'is, — bedaŭr'as Frits Bolkestein, nederland'a an'o de la Komision'o, respond'ec'a pri la eŭrop'a patent'o, — la problem'o est'is lingv'a”. Laŭ brusel'a'j font'o'j, Bolkestein furioz'as pro la “naci'ism'o” kaj “ego'ism'o” de eŭrop'a'j reg'ist'ar'o'j kiu'j ankoraŭ protekt'as si'a'j'n propr'a'j'n lingv'o'j'n. Kiel fervor'a defend'ant'o de la angl'a, nederland'an'o Bolkestein tim'as ke ankaŭ la eston'a, hungar'a, pol'a, ĉeĥ'a kaj ali'a'j “strang'a'j” lingv'o'j dev'os est'i akcept'it'a'j kiel sam'rajt'a'j post kiam orient - kaj mez - eŭrop'a'j land'o'j membr'os en Eŭrop'a Uni'o.

Spit'e al la grand'a prem'o, sud'eŭrop'a'j diplomat'o'j ankoraŭ ne akcept'as la propon'o'n de la Komision'o laŭ kiu ankaŭ est'os simbol'a ebl'ec'o uz'i la german'a'n kaj franc'a'n kiel oficial'a'j'n lingv'o'j'n por eŭrop'a'j patent'o'j. Por brit'o Jonathan Faull, pro'parol'ant'o de la Eŭrop'a Komision'o, tiu oficial'e “tri'lingv'a” solv'o garanti'us kultur'a'n divers'ec'o'n. Hispan'a ministr'o Ramón de Miguel ne sam'opini'as: “Eŭrop'a Komision'o dev'us hav'i la kuraĝ'o'n propon'i unu'nur'a'n lingv'o'n, la angl'a'n, por ĉiu'j”. Dum la hispan'a prezid'ant'ec'o de la Konsili'o de Eŭrop'o, de Miguel prov'os tra'puŝ'i decid'o'n pri la oficial'a'j lingv'o'j, laŭ'ebl'e dum barcelon'a kun'ven'o en mart'o 2002.

Umberto Broccatelli, ital'o kaj prezid'ant'o de Eŭrop'a Esperant'o - Uni'o, fort'e kritik'as tia'j'n plan'o'j'n kiu'j favor'as la angl'a'n lingv'o'n kiel patent'o - lingv'o'n en Eŭrop'o. “Dum inter'trakt'ad'o'j en Brusel'o, eŭrop'a'j reg'ist'ar'o'j eĉ ne plu simbol'e defend'as si'a'j'n lingv'o'j'n. Est'as ne'kred'ebl'e, eŭrop'a'j politik'ist'o'j akcept'as ke uson'a'j firma'o'j pag'os mal'pli ol eŭrop'a'j firma'o'j por eŭrop'a'j patent'o'j”, — plend'as Broccatelli. Eŭrop'a Esperant'o - Uni'o favor'as solv'o'n laŭ kiu eŭrop'a'j firma'o'j pag'us la sam'a'n prez'o'n uz'ant'e unu'e la propr'a'j'n lingv'o'j'n de si'a'j region'o'j/land'o'j kaj post'e traduk'ant'e en unu ali'a'n lingv'o'n.

Prezid'ant'o de UEA, Renat'o Corsetti, ankaŭ ital'o, sub'strek'as la kultur'a'n kaj lingv'a'n nepr'ec'o'n ke eŭrop'a'j lingv'o'j rest'u oficial'a'j. “Se eŭrop'a'j patent'o'j est'os far'at'a'j nur en la angl'a, tio hav'os eg'e mal'bon'a'n efik'o'n pri la lingv'a divers'ec'o tut'mond'e. Jam nun ni'a'j lingv'o'j mal'facil'e asimil'as la al'flu'o'n de angl'a'lingv'a'j vort'o'j”, — avert'as Corsetti. Corsetti tre tim'as pri la lingv'a divers'ec'o: “Se firma'o'j tra la mond'o nur far'us patent'o'j'n en la angl'a, tiam ne'angl'a'lingv'a'j lingv'o'j fort'e sufer'us kiel lingv'o'j de scienc'o kaj teknik'o”.

Tamen teori'um'ad'o pri lingv'a egal'ec'o kaj divers'ec'o, far'e de esperant'ist'a'j moŝt'ul'o'j, ne mult'e influ'as eŭrop'a'j'n politik'ist'o'j'n. Post la fiask'o de la decembr'a renkont'o, german'a'j politik'ist'o'j nun akuz'as sud'eŭrop'an'o'j'n pri “ego'ism'o” por defend'ad'o de si'a'j lingv'o'j. Tiel'e la german'o'j dub'ig'as la prov'o'n sekur'ig'i profit'don'a'n komerc'o'n por hispan'a'j kaj portugal'a'j patent'o - agent'ej'o'j, kiu'j far'as eŭrop'a'j'n patent'o'j'n por latin'amerik'a'j firma'o'j. Ali'flank'e, sud'eŭrop'a'j firma'o'j akcept'as la angl'a'n kiel unu'nur'a'n patent'o - lingv'o'n nur ĉar tiel ili'a'j konkurenc'ul'o'j en franc'lingv'a'j kaj german'lingv'a'j land'o'j ne est'os favor'it'a'j.

Kaj la oficial'a'n star'punkt'o'n de la reg'ist'ar'o de Ŝi'a Majest'o Elizabet'a II klar'ig'as — evident'e tut'e ne'oficial'e — angl'a diplomat'o: “Ni ĉiam las'as al la eŭrop'an'o'j mem diskut'i pri lingv'a'j problem'o'j”.

Dafydd ap Fergus

Dum manifestaci'o'j en Brusel'o, eŭrop'an'o'j ne protest'is kontraŭ la al'trud'o de la angl'a kiel unu'nur'a eŭrop'a lingv'o.

Pri la Civit'o: ka unu'a'n foj'o'n publik'e

Intervju'o kun Walter Żelazny:

LOd'E: Kio'n vi sent'is ek'sci'int'e, ke oni elekt'is vi'n la unu'a Konsul'o de la Esperant'a Civit'o?

: Unu'e mi pens'is, ke la ide'o de La Civit'o venk'as. Du'e, ke ne facil'e est'os lig'i mi'a'n scienc'a'n labor'o'n de soci'olog'o kun la soci - kultur'a aktiv'ad'o. Feliĉ'e mi pov'as kalkul'i je la help'o de mult'a'j ge'amik'o'j.

LOd'E: Pasint - jar'e aper'is mult'e da kritik'o, plej'part'e verk'it'a de tiu'j, kiu'j ne konsci'is ke la Civit'o real'e ek'funkci'os nur en februar'o, kaj kiu'j kritik'is nur si'a'n imag'o'n pri la Civit'o. Ekzempl'e, oni asert'is, ke la Civit'o: (1) rid'indig'as Esperant'o'n kaj ŝok'as la esperant'ist'ar'o'n pro la “kvazaŭ'ŝtat'ec'o” (2) dezir'as reprezent'i la esperant'ist'o'j'n inter'naci'e; (3) ne pov'as est'i subjekt'o de la inter'naci'a jur'o; (4) est'as direkt'it'a kontraŭ UEA kaj la Akademi'o, ktp. Bon'vol'u kiel la Konsul'o, respond'i al la kritik'ant'o'j.

: La problem'o'j tuŝ'it'a'j en vi'a demand'o ven'as de ies intenc'a'j mis'inform'o'j, de mank'o de politik'a kaj soci'a kultur'o'j kaj sci'o'j, kaj mank'o de la orient'iĝ'o pri kio okaz'as sur'mond'e. Do ĉio kun'e.

Ekzempl'o de intenc'a mis'inform'o est'as la alud'o al la Akademi'o. Kiel la Civit'o pov'us est'i kontraŭ la Akademi'o de Esperant'o, se la Akademi'o est'is ĉiam reprezent'it'a per oficial'a deleg'it'o en ĉiu'j forum'o'j, inkluziv'e de la last'a en Sabl'o'net'o (tie ĉe'est'is oficial'e prof. Carlo Minnaja)?

Unu'e, se ni esperant'ist'o'j ne organiz'os ni'n kiel subjekt'o de inter'naci'a jur'o, ni pere'os post du, tri generaci'o'j. Tiu'j kiu'j dir'as pri kvazaŭ'ŝtat'ec'o ne sci'as kio est'as ŝtat'o kaj kio est'as soci'o. Est'as du mal'sam'a'j ord'o'j, la unu'a est'as politik'a, la du'a est'as soci'a. Sed la politik'a ne ekzist'as sen la soci'a kaj invers'e. Tiu'n politik'a'n “tru'o'n” dev'as plen'um'i la Civit'o. Ĉu vi vol'as ke Esperanti'o en'tut'e pere'u? Nun ĝi trov'iĝ'as sur tia voj'o, kaj se oni ne far'os en ĝi neces'a'j'n reform'o'j'n, pli proksim'a'j'n al la Zamenhof'a koncept'o de la soci'o esperant'ist'ar'a, ni'a ekzist'o est'os en la sam'a danĝer'o, kiel la ekzist'o de minoritat'o'j, kiu'j ne sukces'is organiz'i si'n politik'e.

Du'e, kio'n signif'as reprezent'i esperant'ist'ar'o'n inter'naci'skal'e? Unu'e, mi demand'as, kiu ni'n reprezent'as nun kaj kie? Oni parol'as ekz. pri Unesco, sed tiu'j, kiu'j fanfaron'as pri tio ne dir'as la ver'o'n, ke ekz. UEA est'as unu el mil organiz'o'j, kiu'j hav'as rilat'o'j'n kun Unesco. Do real'e kie ni est'as reprezent'at'a'j? Kie est'as real'e la lingv'o Esperant'o en Eŭrop'o, atest'as la Inter'naci'a Jar'o de la Lingv'o'j 2001. Esperant'o est'is menci'it'a nenie. Post'e Esperant'ist'o'j plor'as, ne pro tio ke tiel est'as, sed pro tio ke iu kuraĝ'is dir'i al ili la ver'o'n. Do mi ripet'u: inter'naci'skal'e, eŭrop'skal'e, ni ne ekzist'as. Ni ekzist'os nur kiam ni hav'os io'n interes'a'n por dir'i, sed ne tiam kiam ni postul'os, ke oni ripet'u, ke Esperant'o dev'as venk'i. Tiel oni ne venk'as.

Tri'e, la subjekt'o de la inter'naci'a jur'o praktik'e hodiaŭ aparten'as al la suveren'a ŝtat'o, sed jam oni kon'as escept'o'j'n. Morgaŭ cert'a'j ŝtat'o'j dev'os pli'larĝ'ig'i si'a'n formul'o'n de la suveren'ec'o je tiel nom'at'a korporaci'o de la unu'o'j de la publik'a jur'o. Tio'n oni dev'as vid'i hodiaŭ. Mi ne parol'os pri ali'a'j ekzempl'o'j kiel la Kavalir'o'j de Malt'o ktp. pro la mank'o da lok'o en LOd'E. Mi ne pov'as en'ir'i ĉi tie en la debat'o'j kie oni ne disting'as la publik'a'n, civil'a'n jur'o'n de la inter'naci'a jur'o, soci'o'n de etn'o, ident'ig'o'n de klasifik'ad'o, naci'ec'o'n de civit'an'ec'o, etn'o'n de minoritat'o ktp. La mond'o ŝanĝ'iĝ'as. Kiam vi hodiaŭ ven'as al bank'o, al tribunal'o, al ofic'ej'o, vi demand'as ekspert'o'j'n kio'n ili pens'as pri tia aŭ ali'a vi'a decid'o. En Esperanti'o al ĉiu ŝajn'as, ke li/ŝi sci'as ĉio'n plej bon'e. Tio'n mi nom'as la diktatur'o de pleb'o. La rezult'o'j'n ni kon'as. Kio'n mi pens'as pri tio, mi verk'is en la long'a ese'o sur la paĝ'o'j de LOd'E.

Kvar'e, mi nur dir'u, ke de'nov'e ni hav'as iu'n ne'kompren'ebl'a'n psik'a'n deviaci'o'n de hom'o'j, kiu'j jam fal'ig'is Esperanti'o'n kaj nun ne permes'as pren'i al ali'a'j la stir'il'o'n. Ĉi tie tem'as nur pri tio. Kial ekzempl'e ne ven'as kritik'o de SAT kontraŭ la Civit'o? Ĉar SAT est'as organiz'o, kie ne okaz'as batal'o'j inter la burokrat'o'j kaj la estr'ar'o. Simpl'e mi opini'as, ke de'komenc'e oni ne mult'o'n kompren'as pri la Civit'o kaj ne vol'as kompren'i, serv'as al tio tut'a propagand'o de hom'o'j, kiu'j jam de'long'e dev'is for'ir'i en la ombr'o'n de la histori'o. Pri la Civit'o mi parol'as la unu'a'n foj'o'n publik'e, ekster'e de la pakt'int'a'j establ'o'j, dum tie aŭ ali'e oni jam skrib'is, kondamn'is, juĝ'is kaj diabl'o'j sci'as ankoraŭ kio'n far'is lig'e kun la Civit'o. Tiel en la mez'epok'o oni juĝ'is la sorĉ'ist'in'o'j'n, sed tiu'j, kiu'j far'as tio'n hodiaŭ eĉ ne hav'as konsci'o'n pri tio.

LOd'E: Kvankam en Esperant'uj'o apenaŭ ekzist'as pur'a instru'ist'o, propagand'ist'o, art'ist'o, lingv'ist'o kaj ali'a'j tip'o'j (ebl'e, krom la “etern'a komenc'ant'o”), por kiu esperant'ist'a kategori'o la Civit'o est'as la plej proksim'a?

: Nur Esperant'o - parol'ant'o'j. Ne ekzist'as ali'a'j kriteri'o'j.

LOd'E: Blank'e not'is ke la Konsul'o hav'os “iom tro da potenc'o” (Esperant'o. 2001: 5, . 85). Ĉu ver'e?

: Ver'e, la Konsul'o hav'as grand'a'n potenc'o'n kompar'e kun prezid'ant'o'j de mult'a'j organiz'o'j. Sed sam'temp'e la Konsul'o hav'as pli da respond'ec'o kompar'e kun ali'a'j prezid'ant'o'j. Li depend'as de la Senat'o. Li est'as juĝ'ebl'a kaj kondamn'ebl'a de la Kort'um'o. En la Civit'o ni vol'as evit'i tio'n, ke la eventual'a burokrat'a aparat'o far'u mal'kaŝ'a'j'n regul'o'j'n de la organiz'a viv'o, kio'n ni kon'as de la histori'o de Esperanti'o kiel la puĉ'o'j. Puĉ'o'j ĉiam est'is prepar'it'a'j inter ofic'ist'o'j kaj puĉ'ist'o'j kontraŭ iu(j)n.

S - ro Blank'e cert'e est'as tre bon'a inter'lingv'ist'o, sed bedaŭr'ind'e neniu'j li'a'j politik'a'j prognoz'o'j efektiv'iĝ'is. Last'a ekzempl'o est'as la Civit'o. Do prefer'e ĉiu okup'iĝ'u pri si'a kamp'o.

LOd'E: La Blank'a List'o, kiu mal'gajn'is al la Verd'a, tamen est'os reprezent'it'a en la Senat'o. Kiu'n rol'o'n hav'os la “opozici'o”?

: Tem'as pri la koncept'o de la demokrati'o, ne la koncept'o de la opozici'o. La demokrati'o hav'as nur tiam si'a'n prav'ig'o'n, kiam pli'mult'o respekt'as mal'pli'mult'o'n kaj don'as al ĝi sam'a'j'n rajt'o'j'n inform'a'j'n, kontrol'a'j'n kaj juĝ'a'j'n. Tia'n rol'o'n lud'as la opozici'o.

LOd'E: La Ond'o ebl'e est'as la sol'a revu'o, ne'lig'it'a al la Civit'o (kvankam iu'j mis'prezent'is ĝi'n Pakt'int'a Establ'o), oft'e aper'ig'ant'a inform'o'j'n pri la Civit'o. Kelk'a'j plend'is ke per tio ni sub'ten'as la Civit'o'n, dum ali'a'j taks'is ni'n laŭt'parol'il'o de Roterdam'o. Ni ŝat'us sci'i kio'n pri tio pens'as Walter Żelazny — ne kiel Konsul'o, sed kiel ni'a regul'a abon'ant'o.

: Mi ĝis nun hav'is tre alt'a'n opini'o'n pri LOd'E. Nun mi vid'as, ke ĝi hav'as iom da hezit'o, kiu'n pozici'o'n pren'i lig'e kun la kriz'o de UEA, lig'e kun la fond'o de la Civit'o ktp. Ĝis nun LOd'E kur'is kun'e kun la fakt'o'j, nun ĝi atend'as. Sed hom'o'j ĉiam plend'os. Mi rimark'is, ke pli bon'e est'as perd'i unu, du abon'ant'o'j'n, ol sub'met'iĝ'i al ĉantaĝ'o'j de cert'a'j leg'ant'o'j (ĝeneral'e ĉiam la sam'a'j), ke vi far'is tio'n aŭ ali'o'n. Vi kiel la redaktor'o sci'as, ke la plej grand'a part'o de la abon'ant'ar'o est'as tiel nom'at'a silent'a pli'mult'o. Ĝi atend'as de la revu'o komentari'o'j'n, opini'o'j'n. Ne invers'e. Mi de'nov'e abon'is vi'a'n revu'o'n, kred'ant'e, ke ĝi baldaŭ re'trov'os la ĝis'nun'a'n ekvilibr'o'n. Ĉiu pov'as hav'i hezit'o'j'n kaj dub'o'j'n, sed ne etern'a'j'n pri la sam'a afer'o.

LOd'E: Preskaŭ sam'temp'e kun la anonc'o pri la elekt'o de la Senat'o est'is anonc'it'a la rezult'o de la elekt'o de “La Esperant'ist'o de la Jar'o”. Kiel vi taks'as ĉi tiu'n rezult'o'n?

: De'komenc'e mi est'is tre skeptik'a pri io tia kiel “Esperant'ist'o de la Jar'o”. Aŭ redakci'o far'as plebiscit'o'n kaj tiam mi sci'as, ke la leg'ant'o'j de LOd'E prefer'as ĉi - jar'e S - in'o'n X pli ol S - ron Y, aŭ ni don'as kriteri'o'j'n laŭ kiu'j oni elekt'as iu'n. Mi ne kon'as tiu'j'n kriteri'o'j'n. Ĉu oni elekt'as la Esperant'ist'o'n de la Jar'o pro tio, ke li bon'e manĝ'as aŭ hav'as verd'a'j'n okul'o'j'n? La last'a elekt'o de La Esperant'ist'o de la Jar'o, ŝajn'as al mi la sam'a elekt'o, kiam oni elekt'is sekretari'o'n de la Frankofonio Boutros - Boutros Gal'i, post kiam li dev'is for'ir'i el UN. Tiam fort'e protest'is mult'a'j frank'o'fon'a'j ŝtat'o'j, sed Pariz'o obstin'is kaj nom'is la nov'a'n sekretari'o'n, post'e en la protokol'o oni leg'is, ke preskaŭ ĉiu'j est'is por. Jen mi'a komentari'o!

La valenci'a lingv'o en danĝer'o

La 10an de decembr'o oni fest'is la aprob'o'n far'e de la Ĝeneral'a Asemble'o de UN de la Universal'a Deklar'o pri Hom'a'j Rajt'o'j. Ĝi'a 2a artikol'o, pri kiu esperant'ist'o'j est'as special'e konsci'a'j, dir'as:

“Ĉiu'j rajt'o'j kaj liber'ec'o'j difin'it'a'j en tiu ĉi Deklaraci'o valid'as sam'e por ĉiu'j hom'o'j, sen kia ajn diferenc'ig'o, ĉu laŭ ras'o, haŭt'kolor'o, seks'o, lingv'o, religi'o, politik'a aŭ ali'a opini'o, naci'a aŭ soci'a de'ven'o, posed'aĵ'o'j, nask'iĝ'o aŭ ali'a stat'o”.

Bedaŭr'ind'e mult'a'j el tiu'j hom'a'j rajt'o'j ne est'as plen'e respekt'at'a'j. Unu el ili est'as ne'diskriminaci'o laŭ la lingv'o. Mult'a'j lingv'o'j en la mond'o sufer'as persekut'o'n, mal'help'o'n, diskriminaci'o'n, mal'toler'em'o'n.

Unu el tiu'j lingv'o'j est'as la valenci'a, parol'at'a de ĉirkaŭ 3 milion'o'j da hom'o'j en la Aŭtonom'a Valenci'a Komun'um'o (Hispani'o), region'o kun 4,2 milion'o'j da loĝ'ant'o'j.

La latin'de'ven'a valenci'a lingv'o est'as pli ol mil'jar'a. Dum la mez'epok'o ĝi est'is nom'at'a “romanç pla”, “vulgar'a latin'a” aŭ “valenci'a romanc'o”. Dum la arab'a reg'ad'o, kiu daŭr'is ĉirkaŭ ses jar'cent'o'j'n, ĝi est'is vast'e uz'at'a, sed la arab'a est'is la lingv'o de la alt'a'j soci'a'j tavol'o'j, kaj la lok'a'n uz'is la mal'alt'a'j tavol'o'j. Ĉar la ĉef'a lingv'o est'is la arab'a, la ali'a'j lingv'o'j tiam uz'at'a'j en Valenci'o (la valenci'a kaj la hebre'a), sufer'is persekut'o'n aŭ mal'favor'a'n situaci'o'n, ĉef'e rilat'e al impost'o'j; la valenci'a romanc'o est'is minoritat'a, kaj praktik'e ne ekzist'as skrib'a'j dokument'o'j de tiu epok'o.

La unu'a dokument'o ekzist'ant'a, verk'it'a en la valenci'a lingv'o est'as Bibli'a Parva de sankt'a Petr'o Paskal'o. Est'as kon'at'e ke sankt'a Bernard'o de Alzira, en la jar'o 1180, antaŭ la krist'an'a re'konker'o, parol'is al Ramón Berenguer la 4a en la valenci'a romanc'o.

Post la krist'an'a re'konker'o (1238) tiu lingv'o, post'e nom'it'a valenci'a, “el'ir'is el la katakomb'o'j”, kaj tuj komenc'is aper'i riĉ'a literatur'o en tiu lingv'o, kiu dum la 15a jar'cent'o est'ig'is la “Or'a'n Jar'cent'o'n de la Valenci'a Literatur'o” — unu el la plej riĉ'a'j kaj influ'pov'a'j en Eŭrop'o, kun verk'ist'o'j kiel Ausias March, Joanot Martorell, Roiç de Coerella, Elizabet'o de Villena, Jordi de San Jordi k.a., kiu'j ek'de la komenc'o est'is fier'a'j pri si'a valenci'a lingv'o (laŭ Sankt'a Vincent'o Ferrer “la dolĉ'a valenci'a lingv'o”). La valenci'a kultur'o est'as riĉ'eg'a en ĉiu kamp'o, ne nur lingv'a.

La nun'temp'a situaci'o est'as komplik'a kaj danĝer'a. Politik'a'j kaj ekonomi'a'j interes'o'j (ĉef'e fremd'a'j) met'as en grand'a'n risk'o'n tiu'n bel'a'n kaj histori'a'n lingv'o'n. Valenci'o est'as du'lingv'a region'o, kie est'as oficial'a'j la valenci'a kaj la kastili'a (hispan'a) lingv'o'j. Inter la valenci'a'j civit'an'o'j ne ekzist'as lingv'a'j konflikt'o'j. Ambaŭ lingv'o'j est'as oficial'a'j kaj respekt'at'a'j de ĉiu'j. La valenci'a popol'o ĉiam est'is toler'em'a, kaj kun'viv'ad'o inter ĉiu'j est'is ver'e admir'ind'a (kio ne okaz'as en ali'a'j region'o'j aŭ land'o'j kun pli ol unu lingv'o).

La Statut'o de Aŭtonom'ec'o de la Valenci'a Komun'um'o (Region'a Konstituci'o) aprob'it'a de la valenci'a kaj hispan'a parlament'o'j, deklar'as:

7.1. La du oficial'a'j lingv'o'j de la Aŭtonom'a Komun'um'o est'as la valenci'a kaj la kastili'a. Ĉiu'j rajt'as ili'n kon'i kaj ili'n uz'i.

7.2. La Valenci'a Reg'ist'ar'o garanti'os la normal'a'n kaj oficial'a'n uz'ad'o'n de ambaŭ lingv'o'j, kaj met'os la neces'a'j'n rimed'o'j'n por cert'ig'i ili'a'n kon'o'n.

7.3. Neniu pov'os est'i diskriminaci'at'a pro si'a lingv'o”.

Kiel ekzempl'o'n de toler'em'o oni pov'as menci'i, ke en la Valenci'a Komun'um'o ĉiu'j ge'patr'o'j pov'as liber'e kaj sen'problem'e elekt'i por si'a'j ge'fil'o'j lern'ej'o'n kun instru'ad'o nur en la valenci'a lingv'o, kaj la kastili'a kiel stud'objekt'o, aŭ lern'ej'o'n kun kastili'lingv'a instru'ad'o, kaj kun la valenci'a kiel stud'objekt'o. Ne ekzist'as lingv'a diskriminaci'o en iu ajn soci'a medi'o. Ankaŭ en la universitat'o ebl'as liber'e elekt'i lingv'o'n, sen iu ajn dev'ig'o aŭ mal'avantaĝ'o'j por la parol'ant'o'j de unu aŭ ali'a. Ankaŭ ebl'as ekzamen'iĝ'i sen'problem'e en iu aj el tiu'j lingv'o'j (tio ne okaz'as en ali'a'j du'lingv'a'j region'o'j de Hispani'o, kie la parol'ant'o'j de unu aŭ de ali'a lingv'o est'as diskriminaci'at'a'j, eĉ dev'ig'at'a'j lern'i kaj ekzamen'iĝ'i nur en unu el ili).

La plej grand'a danĝer'o por la valenci'a lingv'o est'as la konstant'a'j atak'o'j, amas'a propagand'o, politik'a'j kaj ekonomi'a'j prem'o'j, ven'ant'a'j de ekster'e (kaj foj'e eĉ de intern'e) kontraŭ la lok'a lingv'o. Inter la plej danĝer'a'j atak'o'j trov'iĝ'as dum la last'a'j jar'dek'o'j la intenc'o konvink'i hom'o'j'n, ke la mil'jar'a valenci'a lingv'o fakt'e est'as dialekt'o de ali'a, sufiĉ'e kon'at'a, lingv'o. Oni proklam'as ke la valenci'a lingv'o ne ekzist'as, kaj ke fakt'e ĝi est'as nur la manier'o nom'i “ali'a'n lingv'o'n” en Valenci'o. Amas'o da mon'o kaj rimed'o'j cirkul'as tra la tut'a mond'o, ven'ant'e ĉiam de la sam'a font'o, por konvink'i hom'o'j'n pri la ne'ekzist'ad'o de la valenci'a lingv'o.

Tiu politik'o est'as ja sufiĉ'e bon'e kon'at'a. Ekzempl'e, en Ĉeĥ'o'slovaki'o, Jugoslavi'o, Ukraini'o kaj kelk'a'j ali'a'j (feliĉ'e ne mult'a'j) land'o'j oni intenc'is konvink'i ke la ĉeĥ'a kaj slovak'a est'as unu'sol'a lingv'o kun unu dialekt'o, sam'e kiel la serb'a kaj la kroat'a, aŭ kiel la rus'a kaj la ukrain'a, iam la galeg'a kaj la portugal'a, ktp. Laŭ tiu teori'o unu lingv'o est'as dezir'ind'a, kaj la ali'a est'as nur dialekt'o aŭ mal'korekt'a uz'ad'o de la ĉef'a lingv'o, tut'e ne dezir'ind'a. Feliĉ'e en tiu'j land'o'j jam ne ekzist'as la problem'o. Valenci'an'o'j, kiu'j defend'as si'a'n lingv'o'n, nun'temp'e est'as insult'at'a'j kiel “mal'kler'ul'o'j”, “fanatik'ul'o'j”, “secesi'ist'o'j”, “mal'progres'em'ul'o'j” ktp. Por tiu'j, kiu'j insult'as (mal'nov'a fenomen'o en la mond'o kaj histori'o), ekzist'as nur si'a propr'a interes'o, sen respekt'o al la rajt'o'j kaj liber'a'j decid'o'j de la ali'a'j.

La valenci'a popol'o nur dezir'as est'i respekt'at'a rilat'e si'a'n lingv'o'n, kultur'o'n, ktp, sam'e kiel ili respekt'as ĉiu'j'n lingv'o'j'n kaj popol'o'j'n. Ili pet'as ke neniu fremd'a hom'o, grup'o, instanc'o, politik'a parti'o, reg'ist'ar'o, en'trud'iĝ'u en la valenci'a'j'n afer'o'j'n, kaj ke ĉiu'j respekt'u la fakt'o'n ke nur la valenci'an'o'j rajt'as decid'i pri si'a lingv'o kaj kultur'o. La leĝ'o'j kiu'j'n la valenci'an'o'j don'is al si mem, kaj la histori'o, est'as sufiĉ'e klar'a'j. Neniu rajt'as atak'i la rajt'o'j'n de la valenci'an'o'j kiel popol'o.

Ni, esperant'ist'o'j, defend'u la lingv'a'n divers'ec'o'n kaj la hom'a'j'n rajt'o'j'n.

Augusto Casquero

Tromp'ist'o'j ekzist'as ĉie

Dum la last'a'j semajn'o'j al'venad'as akuz'o'j kaj kontraŭ'akuz'o'j pro la tromp'ad'o'j de esperant'ist'o'j niĝeri'a'j. Iu eĉ akuz'is Esperant'o - Federaci'o'n de Niĝeri'o (EF'E'N).

Unu'e, mi, nom'e de EF'E'N, kiel unu el la kurator'o'j de la asoci'o, pardon'pet'as pro la mis'far'o'j de ni'a'j sam'land'an'o'j, last'a'temp'e kun kun'labor'o de iu'j esperant'ist'o'j. Ni hont'as pri la tut'a afer'o sed neniam kun'labor'as nek kon'as la tromp'ist'o'j'n. La plej hont'ind'a flank'o est'is ke oni last'e tromp'is la patr'in'o'n de la Esperant'o - mov'ad'o en Niĝeri'o s - in'o'n Helga Farkuoye.

Dum mi skrib'as ĉi tiu'n mesaĝ'o'n bedaŭr'ind'e en for'a Briti'o, la amik'o'j hejm'e, ĉef'e la sekretari'o de EF'E'N, Benjamin Ejiogu, klopod'as por mal'kovr'i la aĉ'ul'o'j'n kaj ni nepr'e sukces'os.

Dum mi'a'j vojaĝ'o'j ek'de juli'o en Skot'land'o, Nederland'o, Belgi'o kaj Franci'o, mi don'is mult'a'j'n konsil'o'j'n al la Esperant'ist'o'j. Oni tromp'os vi'n nur se vi est'as avid'a. Por vi'a inform'o, ni jam sav'is mult'a'j'n hom'o'j'n de tia'j ul'o'j tromp'ant'a'j. Mi ne menci'os nom'o'j'n sed tia'j hom'o'j en Itali'o, Israel'o, Uson'o, Germani'o, ĉiu'j esperant'ist'o'j, konfirm'os. Ili sav'iĝ'is ĉar ili kontakt'is ni'n.

Last'a'temp'e oni eĉ dir'is, ke ni don'as la jar'libr'o'j'n al la ul'o'j. Kiom da niĝeri'an'o'j ricev'as la jar'libr'o'j'n? Kiom da leter'o'j perd'iĝ'is sur'voj'e al ni? Ni dev'as kompren'i la situaci'o'n antaŭ ol ek'akuz'i. Se vi io'n send'as ne'registr'it'e al ni, ĝi perd'iĝ'os... Se en Esperant'o aŭ angl'a iu send'is al vi io'n, kio'n vi suspekt'as, kontakt'u ni'a'n land'a'n asoci'o'n EF'E'N aŭ s - ron Gbeglo Koffi. Ni trakt'os la afer'o'n. Jean Balaga el Kameruni'o dir'is ke oni vol'is tromp'i li'n ĉe la land'lim'o de Niĝeri'o. Ankaŭ mi est'is tromp'it'a de kameruni'a'j ĝendarm'o'j tie, ĉar kutim'e oni kred'as en sud'a Kameruni'o, ke ĉiu biafrano (an'o de la etn'o Igbo de Niĝeri'o) est'as riĉ'ul'o.

Tromp'ist'o'j ekzist'as ĉie, eĉ en London'o kie mi rest'as moment'e. Por vi'a'j inform'o'j, la plej'mult'o de afrik'an'o'j pov'as facil'e akir'i Niĝeri'a'n inter'naci'a'n pasport'o'n. Do, est'as mult'a'j kiu'j est'as niĝeri'an'o'j paper'e sed tut'e ne aŭtent'a'j niĝeri'an'o'j... Mi jam renkont'is gananojn kun niĝeri'a'j pasport'o'j, ankaŭ benin'an'o'j'n, togoland'an'o'j'n ktp.

Ni far'as ni'a'n ebl'o'n sed sci'u ke ankaŭ eĉ niĝeri'an'o'j est'as viktim'o'j de tromp'ad'o. Mi tie ĉi ne defend'as la ag'o'j'n de hom'o'j kiu'j uz'as ni'a'n nom'o'n kaj last'e ni'a'n asoci'o'n por tromp'i. Ni labor'os por mal'kovr'i la tromp'ist'o'j'n kaj sam'temp'e protekt'i ni'a'j'n sen'kulp'a'j'n sam'ide'an'o'j'n. Oni aprec'u tio'n. Mi kred'as ke la amik'o'j, kiu'j'n ni help'is, konfirm'os ĉi tiu'n inform'o'n. Vi perd'os nenio'n se vi inform'iĝ'os ĉe ali'a niĝeri'an'o pri komerc'a propon'o ven'int'a al vi el Niĝeri'o. Kontakt'u ni'a'n land'a'n asoci'o'n EF'E'N. Ankaŭ s - ro Gbeglo Koffi pov'as help'i vi'n.

Princ'e Henry Oguinye (Niĝeri'o)

Ne mal'util'u al la viv'medi'o!

La tragik'a'j okaz'o'j, kaŭz'it'a'j de hom'o'j dum la tut'a mond'histori'o, montr'as, ke io mis'as en la hom'a soci'o. Mi'a'opini'e, la problem'o ekzist'as pro la mank'o de ĉie'akcept'it'a etik'a princip'o. La sekv'ant'a princip'o ŝajn'as al mi taŭg'a: La hom'o bezon'as bon'a'n viv'medi'o'n por est'i feliĉ'a. Se oni venen'as la viv'medi'o'n, oni mal'util'as al hom'o'j, mal'feliĉ'ig'ant'e ili'a'n viv'o'n kaj mal'help'ant'e ili'a'n funkci'ad'o'n en la soci'o. Ĉi tiu venen'ad'o de la viv'medi'o est'as nom'at'a “polu'o” kaj la venen'o est'as nom'at'a “poluenzo”.

Kiam la polu'o est'as per al'don'o de, ekzempl'e, kancer'o'gen'a'j substanc'o'j en la viv'medi'o'n, kemi'aĵ'o'j est'as tiu'okaz'e la poluenzoj. Sed hom'o'j, kies evident'a meti'o est'as mal'util'o al ali'a'j hom'o'j, aŭ per'e aŭ sen'per'e, est'as ankaŭ poluenzoj, ĉar ili, tut'e sam'e kiel venen'a'j kemi'aĵ'o'j, kaŭz'as mal'util'o'n en la hom'a viv'medi'o.

Mi propon'as kiel ĝeneral'a'n etik'a'n regul'o'n: Ne mal'util'u al la viv'medi'o.

Laŭ ĉi tiu regul'o, la sekv'ant'a'j afer'o'j est'as ne'etik'a'j: Aer - , akv'o - , kaj grund'polu'o. Bru'polu'o, mur'skrib'aĉ'o'j, kaj dis'rub'ad'o. Tro'a nask(ig)ad'o de infan'o'j, al'don'e al la jam tro grand'a mond'loĝ'at'ec'o. Mal'atent'o pri la eduk'ad'o de si'a'j infan'o'j aŭ eduk'ad'o de ili est'i ne'etik'a'j. Vend'ad'o kaj uz'ad'o de narkot'aĵ'o'j. Mal'zorg'em'o en farad'o de afer'o'j, kiu'j tuŝ'as ali'a'j'n, kiel meti'o aŭ vetur'ig'ad'o. Murd'ad'o kaj per'fort'a al'propr'ig'o aŭ detru'ad'o de la propr'aĵ'o'j de ali'a'j. Ĉi tiu list'o klar'e ne est'as komplet'a, sed mi inklud'is la afer'o'j'n, kiu'j al mi ŝajn'as la plej grav'a'j.

La pun'ad'o aŭ laŭ'bezon'a for'ig'ad'o de hom'o'j, kiu'j mal'observ'as la etik'a'n regul'o'n, se ĝi est'as far'at'a de respond'ec'a organiz'o, est'as prav'a, ĉar ĝi sub'ten'as la etik'o'n, sed ĝi est'as tre mult'e'kost'a je mon'o, temp'o, kaj eĉ hom'a'j viv'o'j. Se ĝi est'as far'at'a de unu naci'o kontraŭ ali'a, ĝi el'vok'as la primitiv'a'j'n re'ag'o'j'n de reprezali'o kaj milit'o. Plej bon'e est'us, se ĉiu'j hom'o'j kompren'us, ke est'as je ili'a plej grand'a avantaĝ'o est'i etik'a'j, t.e. ne mal'util'i al la viv'medi'o. Ver'ŝajn'e, mi konfes'as, tia ĝeneral'a kompren'o neniam okaz'os, sed el ĉio tio almenaŭ ven'is bon'eg'a nov'a sakr'o'vort'o: Anstataŭ “hund'in'id'o!” oni pov'us nun dir'i, pli traf'e, “poluenzo!”

Maurice Wittenberg (Uson'o)

Sam'ide'an'o'j

Satir'o'j en proz'o de Vasilij Devjatnin

Ni aper'ig'as ĉi tiu'j'n satir'o'j'n okaz'e de la 140a nask'iĝ'dat're'ven'o de Vasilij Nikolajeviĉ Devjatnin kaj prelud'e al la baldaŭ'a el'don'o de la Kvin'pint'a Stel'o — antologi'o de pri'mov'ad'a'j humur'aĵ'o'j kaj satir'o'j.

Verk'ist'o - poet'o

For'pas'is jam du monat'o'j, de kiam li komenc'is la stud'ad'o'n de Esperant'o. Li perfekt'e el'lern'is la lingv'o'n, kaj sekv'e ... li dev'as far'iĝ'i Esperant'a verk'ist'o - poet'o, — nepr'e poet'o, ĉar Esperant'o est'as mir'ind'e oportun'a por poet'o'j: oni ne dev'as ekzempl'e long'e serĉ'i rim'o'j'n, est'as nur neces'e el'lern'i parker'e la sufiks'o'j'n, kelk'a'j'n sufiks'o'j'n!..

La sam'ide'an'o kur'as en proksim'a'n butik'o'n, aĉet'as dik'a'n kajer'o'n, proviz'o'n da ink'o kaj plum'o'j, al'tabl'iĝ'as kaj skrib'as “Esperant'a'n himn'o'n”:

Viv'u ni'a kar'a Esperant'o!

Mi est'as vi'a ge'am'ant'o!

En la tut'a mond'o li nun dis'vast'iĝ'is,

Ĉiu prudent'ul'o nun al li al'iĝ'is,

Ek'triumf'is mult'e tut'a la hom'ar'o,

Ĉar ĝi ek'far'iĝ'is grand'a amik'ar'o!

Ĉiu nun'e viv'os en la amik'ec'o,

Forges'int'e tut'e pri la mal'pac'ec'o.

Ĉiu ni'a nun'a kontraŭ'batal'ul'o

Est'as sen'disput'e grand'a mal'saĝ'ul'o...

ktp.

La talent'a poet'o dum unu vesper'o plen'ig'is kelk'a'j'n paĝ'o'j'n de si'a kajer'o kaj, tra'leg'int'e si'a'n labor'o'n, trov'is nur tri erar'et'o'j'n: li du'foj'e nom'is Esperant'o'n “li” anstataŭ “ĝi”, kaj si'n mem “ge'am'ant'o”.

Jam post unu monat'o dik'eg'a libr'o est'is pret'a, — li nur ne pov'as trov'i entrepren'em'a'n hom'o'n, kiu aper'ig'us li'a'n sterk'o'n... pardon'u: mi vol'is dir'is “verk'o'n”!

Nu, kio'n far'i! Tia est'as la sort'o de ĉiu'j ver'a'j talent'o'j en la nun'a ne kultur'a epok'o!

Gramatik'ist'o

Simil'e al si'a kamarad'o poet'o, ankaŭ li dum kelk'a'j monat'o'j profund'e stud'is Esperant'o'n. La ide'o de lingv'o inter'naci'a ĝeneral'e al li tre plaĉ'as, kaj d - ro Zamenhof sufiĉ'e sprit'e efektiv'ig'is tiu'n ide'o'n. Tamen la fak'o pri afiks'o'j ne pov'is plen'e kontent'ig'i la gramatik'ist'o'n. Ekzempl'e: sufiks'o er signif'as mal'grand'a'n part'o'n, element'o'n de objekt'o. Tre bon'e, sed tia'okaz'e est'as neces'e ŝanĝ'i ĉiu'j'n radik'vort'o'j'n, kiu'j fin'iĝ'as per er, ĉar ali'e mult'a'j vort'o'j hav'as dub'a'n senc'o'n. Efektiv'e; se mi dir'os paper'o, kuler'o, koler'o, suker'o, — ne'spert'a'j esperant'ist'o'j pov'as pens'i, ke mi parol'as pri er'o'j de pap'o, kul'o, kol'o, suk'o.

Ankaŭ sufiks'o ing ia'foj'e est'as uz'at'a ne tut'e ĝust'e. Ekzempl'e, pied'ing'o ne est'as spec'o de ring'o, pend'ant'a sur rimen'o ĉe la sel'o, kiel klar'ig'as Kab'e en si'a “Vort'ar'o de Esperant'o”, sed pov'as est'i nur ŝtrump'o, ĉar oni en'ŝov'as en ĝi'n pied'o'n, sam'e kiel “man'ing'o” dev'as signif'i gant'o'n.

Sufiks'o an ankaŭ ne est'as bon'e elekt'it'a, ĉar se mi, ekzempl'e, aŭd'as la vort'o'n “Ruman'o”, mi tut'e ne sci'as, ĉu oni parol'as pri loĝ'ant'o de Ruman'uj'o, aŭ pri adept'o, amator'o de rum'o?

Sam'e mal'bon'a'j est'as kelk'a'j ali'a'j sufiks'o'j. Jen — kelk'a'j specimen'o'j: “diet'o” — si'n'de'ten'o de manĝ'aĵ'o'j, aŭ mal'grand'a di'o? “Koleg'o” — grand'a kol'o, aŭ kamarad'o? “Komet'o” — astr'o, aŭ mal'grand'a kom'o? Se ni logik'e pens'as, ni dev'as nom'i kom'o'n komet'o, kaj komet'o'n — kom'o, aŭ eĉ kom'eg'o, ĉar ĝi est'as tre'eg'e grand'a. Sed pren'u, ekzempl'e, la vort'o'n veterinar'o, kiu signif'as kurac'ist'o de best'o'j. Se vi esplor'os ĝi'n gramatik'e, vi tuj vid'os, ke en Esperant'o ĝi hav'as tut'e ali'a'n signif'o'n. Efektiv'e: la radik'o — vet; er — sufiks'o por element'o; in — vir'in'a seks'o; ar — kolekt'o da sam'spec'a'j objekt'o'j; o est'as fin'iĝ'o; sekv'e veterinar'o est'as ne best'kurac'ist'o, sed kolekt'o da vir'in'seks'a'j er'o'j de vet'o — tut'e sen'senc'a vort'o! Do, simil'a'j sufiks'o'j dev'as est'i ŝanĝ'it'a'j aŭ almenaŭ dev'as est'i anstataŭ'it'a'j la konform'a'j vort'o'j de la komun'e uz'at'a'j Esperant'a'j vort'ar'o'j; sed tio est'as jam special'a task'o de ni'a'j vort'arist'o'j.

Tia'manier'e la gramatik'ist'o est'is esplor'ant'a Esperant'o'n. Nun li est'as okup'at'a per verk'ad'o de si'a propr'a gramatik'o, kiu esper'ebl'e aper'os je la mil'jar'a jubile'o de Esperant'o.

Korespond'ant'o

En poŝt'ofic'ej'o mi renkont'is mi'a'n amik'o'n B., kiu antaŭ'ne'long'e far'iĝ'is fam'a esperant'ist'o. Sur la ĉapel'o li hav'is verd'a'n ruband'o'n kun grand'a verd'a stel'o kaj kun sur'skrib'o “Esperant'o” en la kravat'o — pingl'o kun stel'o; en la buton'tru'o de l’ surtut'o — ankaŭ stel'o. Li ĝoj'e salut'is mi'n:

— Bon'a'n tag'o'n, sinjor'o! Kiel vi fart'as?

Mi vol'is laŭ kutim'o salut'i li'n per man'prem'o, sed ambaŭ li'a'j man'o'j est'is tro'plen'ig'it'a'j per korespond'aĵ'o'j, kiu'j'n li komenc'is ŝov'i en leter'kest'o'n. Mi kalkul'is: est'is sep'dek tri leter'o'j kaj poŝt'kart'o'j.

— Kio ĝi est'as?

— Ho, kar'a amik'o, ne demand'u! Est'as la respond'o'j al ge'sam'ide'an'o'j. Mi send'is mi'a'n adres'o'n al 68 Esper. gazet'o'j, kaj nun mi ricev'as cent'o'j'n da leter'o'j kaj poŝt'kart'o'j, kiu'j'n mi dev'as respond'i!

Li for'pren'is la ĉapel'o'n kaj for'viŝ'is la ŝvit'o'n per la stel'um'it'a naz'tuk'o kun sur'skrib'o “Esperant'o”.

Mi ne sci'is, kio'n respond'i kaj dir'is:

— Jes, la labor'o ne est'as facil'a, sed... sed la frukt'o'j est'os agrabl'a'j... Tamen, ĝis la re'vid'o!

— Unu moment'o'n! — li dir'is per pet'ant'a voĉ'o. — Ĉu vi ne hav'as korespond'ant'o'n sur la insul'o Borne'o? Vid'u, mi hav'as unu sur Jav'o, apud Borne'o, sed...

Mi for'kur'is...

(Laŭ: Devjatnin V.N. Unu'a'j Esperant'a'j Satir'o'j. – Leipzig: Esperant'o - Propagand'a Institut'o, [1914].)

Ni'a libr'o'produkt'ad'o: jar'o 2001

Tradici'a revu'o de Aleksander Korjenkov

Ĉiu'jar'e La Ond'o resum'as la libr'o'produkt'ad'o'n en Esperant'uj'o, daŭr'ig'ant'e la iniciat'o'n de Hungar'a Viv'o. La baz'o de la statistik'o est'as la rubrik'o Last'e Aper'is en la revu'o Esperant'o, kiu list'ig'as la libr'o'j'n kiu'j'n la Libr'o'serv'o de UEA ricev'is kaj ek'vend'is en la aktual'a jar'o, sen'depend'e de la el'don'jar'o. Sed malgraŭ la mank'o'j ĉi tiu statistik'ad'o, ĉe kiu mult'e help'as István Ertl, don'as imag'o'n pri la stat'o de libr'o'el'don'ad'o en Esperant'uj'o, precip'e la resum'a'j tabel'o'j por kelk'a'j jar'o'j.

Kutim'e, sed pli “dik'e”

Mi komenc'u per pas'int'jar'a cit'aĵ'o: “ĉiu'jar'e aper'as pli ol 200 libr'o'j en/pri Esperant'o kun la sum'a paĝ'o'nombr'o 25 mil. Tiu nombr'o ne est'as fal'ant'a. Ĉar, supoz'ebl'e, ne ĉiu'j libr'o'j est'as registr'at'a'j en Roterdam'o ... ne est'us tro'ig'o dir'i, ke en Esperant'uj'o ĉiu'n labor'tag'o'n aper'as almenaŭ unu nov'a libr'o”.

1991 1992 1999 2000 Sum'e aŭ averaĝ'e* 2001 Nombr'o de libr'o'j en/pri Esperant'o 222 205 208 235 2107 222 Sum'a paĝ'o'nombr'o de ĉiu'j libr'o'j 26.091 25.789 24.460 25.869 251.276 31.520 Nombr'o de la el'don'int'o'j 118 126 117 110 650 109 Averaĝ'a paĝ'o'nombr'o de unu libr'o 131 103 120 109 *120.3 142 Averaĝ'a prez'o de unu libr'o (NLG/EUR) 16.1 15.9 18.6 20.8 *18.08/8,2211,2 Lern'o'libr'o'j, vort'ar'o'j, inform'il'o'j pri Esperant'o 36 36 28 22 296 32 Original'a beletr'o 30 34 23 22 258 21 Traduk'a beletr'o 44 31 46 72 458 57 Plan'lingv'ist'ik'o kaj esperant'ologi'o 25 27 19 19 229 26 Esperant'o (histori'o, kultur'o, mov'ad'o k.s.) 27 18 32 30 241 21 Politik'o, histori'o, filozofi'o 21 17 9 30 166 22 Scienc'o kaj teknik'o, fak'a'j termin'ar'o'j 18 13 25 13 182 17 Religi'o 8 12 13 10 105 6 Ali'a'j tem'o'j 13 17 13 17 172 20

Kvankam la rezult'o est'as kutim'a, la averaĝ'a libr'o iĝ'is en 2001 pli ampleks'a kaj ... pli mult'e'kost'a. En 2000 nur tri el'don'ej'o'j produkt'is pli ol mil paĝ'o'j'n, ĉi - jar'e — ok, inter ili du german'a'j el'don'ej'o'j. Pont'o el'don'is di'serv'a'n kolekt'o'n Ador'u, kies ampleks'o (1472 paĝ'o'j!) super'as PIVon. Georg Olms feliĉ'ig'is ni'n per unu'libr'a re'el'don'o de du plan'lingv'ist'ik'a'j verk'o'j de Louis Couturat kaj Léopold Leau kaj per re'pres'o de kvar jar'kolekt'o'j de volapuk'a revu'o Zi vol Lölik. Aĉet'ont'o'j sci'u, ke la du volum'eg'o'j de Georg Olms kun'e kost'as pli ol 300 eŭr'o'j'n.

La epok'o de Chmielik daŭr'as

De'nov'e ni hav'as pli ol cent el'don'ant'o'j'n (109). La pli mult'a'j regal'is ni'n nur unu foj'o'n, kaj plur'a'j el ili efektiv'e last'e aper'is kaj neniam plu re'aper'os en la statistik'o, ĉar krom el'don'i libr'o'n oni dev'as ĝi'n ankaŭ vend'i... Tio est'as mal'pli facil'a.

La du'a'n foj'o'n si'n'sekv'e la plej aktiv'a el'don'ej'o est'as Libr'o - Mond'o de Tomasz Chmielik, ĉar la libr'o'serv'o de UEA sur'merkat'ig'is plur'a'j'n numer'o'j'n de La Epok'o el la komenc'o de la 1990aj jar'o'j. Sed laŭ la sum'a paĝ'o'nombr'o, la 35 broŝur'o'j de Libr'o - Mond'o est'as je la ses'a lok'o — ĉi tie avan'gard'as UEA kaj la slovak'a aktiv'ul'o Ernest'o Geleta (nov'a nom'o en ni'a statistik'o).

2001. Libr'o'j 2001. Paĝ'o'j

Libr'o - Mond'o (Pol'land'o) 35

E.Geleta (Slovaki'o) 13

UEA (Nederland'o) 10

Iltis (Germani'o) 8

Impet'o (Rus'land'o) 7

FEL (Belgi'o) 6

Sezon'o'j (Rus'land'o) 6

Font'o (Brazil'o) 5

JEI (Japani'o) 3

Al - fab - et - o (Svedi'o) 3

2001. Paĝ'o'j

E.Geleta 1854

UEA 1854

G.Olms (Germani'o) 1491

Pont'o (Germani'o) 1472

Font'o 1280

Libr'o - Mond'o 1204

JEI 1044

FEL 1034

KAV'A - PECH (Ĉeĥi'o) 893

Sezon'o'j 864

Malgraŭ la du'a'foj'a “venk'o” de Chmielik, UEA re'ten'as la unu'a'n lok'o'n en la resum'a list'o por la last'a'j dek unu jar'o'j. Sed ebl'e la el'don'ag'ad'o en Roterdam'o ŝrump'et'os pro la last'a'temp'a'j kadr'a'j ŝanĝ'o'j en la Centr'a Ofic'ej'o — ja ĝust'e la ofic'ist'o'j, ne la estr'ar'an'o'j, okup'iĝ'as pri la libr'o'el'don'ad'o.

Est'as interes'e, ke nur Rus'land'o'n en ambaŭ list'o'j reprezent'as po du el'don'ej'o'j. Kaj ankoraŭ la 24 libr'o'j de Ludovik'it'o, kiu ne el'don'as libr'o'j'n dum kvar jar'o'j, paĝ'o'nombr'e super'as ĉiu'j'n.

1991 - 2001. Libr'o'j

UEA 82

Libr'o - Mond'o 76

Font'o 60

FEL 60

ĈEL (Ĉini'o) 49

Sezon'o'j 46

Impet'o 39

UFE (Franci'o) 38

Pro Esperant'o (Aŭstri'o) 37

Al - fab - et - o 34

1991 - 2001. Paĝ'o'j

Ludovik'it'o (Japani'o) 11047

ĈEL 9715

Font'o 8569

UEA 8437

FEL 7951

Sezon'o'j 7196

Impet'o 5494

UFE 5430

Magyar Államvasut. (Hungari'o) 5285

KAV'A - PECH 5160

Germani'o super ĉio

La du'a'n jar'o'n si'n'sekv'e Pol'land'o el'don'is plej mult'e — de'nov'e 45 libr(et)ojn. En Germani'o aper'is nur du'on'o de tiu nombr'o (22), sed la land'o de Gutenberg'o atut'is paĝ'o'kvant'e (5875 paĝ'o'j kompar'e kun 2805 en Pol'land'o). Laŭ Last'e aper'is en 33 land'o'j oni el'don'is libr'o'j'n en 2001, kaj neniu libr'o aper'is, ekzempl'e, en Finn'land'o, Israel'o, Jugoslavi'o, Norvegi'o kaj Litovi'o (la nov'a litov'a lern'o'libr'o ankoraŭ mank'as en la libr'o'serv'o de UEA). Laŭ la 11 - jar'a rezult'o Germani'o est'as la unu'a, Franci'o la du'a; Pol'land'o proksim'iĝ'as al ili. Est'as interes'e, ke pli ol du'on'o de la libr'o'j (52,9%) aper'is en la unu'a'j ok land'o'j, ĉiu el kiu'j ek'de 1991 el'don'is pli ol 100 libr'o'j'n.

19912001. Libr'o'j

Germani'o 231

Franci'o 207

Pol'land'o 171

Nederland'o 164

Brazil'o 128

Rus'land'o 126

Japani'o 103

Itali'o 102

Hungari'o 95

Uson'o 93

19912001. Paĝ'o'j

Germani'o 28895

Franci'o 25121

Japani'o 21687

Brazil'o 18782

Rus'land'o 16492

Nederland'o 15433

Hungari'o 15226

Itali'o 13783

Ĉini'o 12064

Pol'land'o 11578

La Zamenhof'a lingv'o kvar'a'lok'e

Per la 19 traduk'o'j el Icĥok Lejbuŝ Perez la jid'a lingv'o de'nov'e est'as ni'a ĉef'a font'o'lingv'o. Po 11 libr'o'j traduk'iĝ'is el la angl'a kaj pol'a lingv'o'j.

Rezult'e la jid'a lingv'o kun 44 libr'o'j est'as jam en la kvar'a lok'o por 1991 - 2001 post la franc'a (84 libr'o'j), angl'a (78) kaj german'a (61). Ver'e, oni prav'e dir'as, ke nenio mensog'as pli ol la statistik'o — ja fakt'e tem'as pri 44 mal'long'a'j novel'o'j, kiu'j pov'int'us aper'i kiel nur unu apart'a volum'o. La naci'a'n lingv'o'n Zamenhof'a'n sekv'as li'a land'a lingv'o — la pol'a (39), sekv'as la ĉin'a (38), portugal'a, rus'a (po 36). 33 libr'o'j est'is traduk'it'a'j el Esperant'o en etn'a'j'n lingv'o'j'n.

Bon'a'n leg'ad'o'n!

Tomasz Chmielik (dekstr'e sur la fot'o) mem el'don'as si'a'j'n traduk'o'j'n en Libr'o - Mond'o, sed La lad'a tambur'et'o, kiu'n li prezent'as en la supr'a fot'o, aper'is en la Nigr'a Seri'o de KLEKS. (Fot'is F.L.Veuthey/UEA)

La 20an de decembr'o 2001 en Kaliningrad ĉe la Dom'o de Art'o'j est'is inaŭgur'it'a la unu'a en Rus'land'o memor'sign'o dediĉ'it'a al Nikol'a'j Gumiljov (18861921), ekzekut'it'a de bolŝevist'o'j antaŭ 80 jar'o'j. La elekt'o de la lok'o ne est'as hazard'a. Kvankam pro la mal'san'a'j okul'o'j la poet'o est'is liber'ig'it'a de la arme'a serv'o, li liber'vol'e al'iĝ'is al kavaleri'a regiment'o. Gumiljov part'o'pren'is la unu'a'n mond'milit'o'n en Orient'a Prus'uj'o kaj pro si'a hero'ec'o ricev'is du kruc'o'j'n de Georg'o. (HaG'o)

Sur la fot'o: skulpt'ist'o Nikol'a'j Frolov prezent'as si'a'n kre'aĵ'o'n. (Fot'o de Jelena Ĉepinoga)

Nikol'a'j Gumiljov

La ses'a sens'o

Bel'eg'as vin'o, kiu am'as ni'n,

en forn'o bak'iĝ'ant'a bon'a pan'o,

kaj ankaŭ turment'ant'a ni'n vir'in'o xyz',

don'ant'a, tamen, post'e ĝu'a'n am'o'n.

Sed kio'n far'u ni pri ruĝ'o de aŭror'o xyz

en la mal'varm'a alt'a firmament'o

kun la kviet'o xyz' sen'lim'a, kaj pri la valor

de la sen'mort'a poezi'a testament'o?

Ne ebl'as manĝ'i, trink'i, kis'i en pasi'o xyz',

moment'o tuj sen'spur'e mal'aper'as,

impet'as ni kun ve'o xyz' — sed la viz'i’

de la kompren'o xyz' preter'as kaj preter'as.

Kiel knab'et'o xyz', si'n'forges'int'e por la hor'o xyz',

knab'in'o'j'n gap'as ban'iĝ'ant'a'j'n en river'o,

nenio'n dum'e kompren'ant'a pri amor'o xyz',

jam turment'iĝ'as pro dezir'mister'o;

kiel mukoz'a ul'o xyz' sub pra'filik'o xyz',

streb'ant'a ne'konsci'e alt'o'n mont'a'n,

per blek'o xyz' sen'pov'a kaj per dors'a tik

aŭgur'is ven'o'n de flug'il'o xyz' est'ont'a;

do, tiel dum epok'o'j, puŝ'o xyz' post puŝ'o xyz',

sub la lanc'et'o xyz' de la natur'o, art'o, mens'o,

tortur'as karn'o'n kaj spirit'o'n la akuŝ

de la organ'o por la ses'a sens'o.

Traduk'is el la rus'a Nikola'o Gudskov

Pro ĉi traduk'o Nikola'o Gudskov iĝ'is laŭreat'o de Lir'o - 2001 en la branĉ'o Traduk'a Poezi'o.

Nov'a'j libr'o'j

Tezuka Osamu. La Flam'bird'o. Futur'o / Traduk'is el la japan'a Konisi Gak'u. — Toyonaka: Japan'a Esperant'a Libr'o'kooperativ'o, 2001. — 295 ., il.

3404 p.K. La ter'glob'o est'is rapid'e mort'ant'a. — Iam tie ekzist'is potenc'a imperi'o, ocean'o plen'plen'a de lazur'a akv'o, kaj abund'is feliĉ'o, trankvil'o kaj himn'o al la am'o de ĉiu'j viv'aĵ'o'j — Sed nun — rest'as nur marĉ'o'j sporad'a'j — kun best'et'o'j sen'vigl'e vag'ant'a'j, — kaj krom'e sen'lim'e si'n etend'as dezert'o ...

ktp. La traduk'int'o nom'as la ĝenr'o'n manga'o. Fakt'e bild'roman'o. Futur'o est'as la du'a part'o de ĉi tiu bild'roman'o. Ĝi'a temp'o est'as jar'o 3404 p.K. La traduk'int'o sukces'is kre'i flu'e leg'ebl'a'n verk'o'n, apart'e pro la mult'eg'a'j onomatope'o'j. La el'don'o postul'is amas'o'n da labor'o, ĉar la japan'a foli'um'ad'o kaj leg'o'direkt'o est'as mal'simil'a al la eŭrop'a.

Carmel Mallia. Malt'o. — Żabbar: C.Mallia, 2000. — 18 ., il.

Mult'a'j kapabl'as tuj montr'i Malt'o'n sur'map'e kaj dir'i io'n pri la Orden'o de Sankt'a Johan'o (kiu rus'o ne memor'as la kavalir'ec'o'n de car'o Paŭl'o?), sed nur ne'mult'a'j sukces'as nom'i almenaŭ tri eminent'a'j'n malt'an'o'j'n aŭ tra'leg'i — ne traduk'i, nur tra'leg'i! — kelk'a'j'n malt'a'j'n vort'o'j'n (ekz - e, “Ghawdex” [Aŭdeŝ]). Ebl'e oni sci'os pli mult'e pri Malt'o, leg'int'e la broŝur'et'o'n de Carmel Mallia, kiu fakt'e est'as tekst'o de li'a preleg'o en la Montpelier'a UK (1998). Kaj sci'u ke:

Sam'kiel la art'ist'o'j kaj verk'ist'o'j ali'land'a'j, la malt'a'j art'ist'o'j kaj verk'ist'o'j rigard'as la mond'o'n el tut'e nov'a perspektiv'o.

Andrzej Grzębowski, Tomasz Jan Kudrewicz, Mirosław Pankowski. Poŝ - atlas'o de Mond'a Turism'o. — Bydgoszcz: Mond'a Turism'o, 2001. — 20 ., il.

La atlas'o prezent'as la politik'a'n divid'o'n de la mond'o kun 239 land'o'j (suveren'a'j ŝtat'o'j kaj depend'a'j teritori'o'j), kiu'j est'as registr'it'a'j de ISO kaj hav'as apart'a'j'n simbol'o'j'n laŭ ties norm'o 3166. Bon'a material'o por ni'a'j akademi'an'o'j, kiu'j est'as apart'e sent'em'a'j pri la land'nom'o'j!

Krom'e en'est'as map'o de temp'o'zon'o'j, administr'a map'o de Pol'land'o, urb'o'plan'o de Bydgoszcz kaj indeks'o de 163 lingv'o'j registr'it'a'j laŭ la norm'o 639 de ISO. La atlas'o bon'e komplet'ig'as la sam'temp'e el'don'it'a'n Turism'a'n Esperant'o - Kalendar'o'n, tamen ĝi'a titol'o ebl'e est'as mis'gvid'a — ne ĉiu hav'as poŝ'o'n 20×15 cm por ĉi poŝ - atlas'o.

AlK'o

Fak'a'j aplik'o'j de Esperant'o

Fak'a'j aplik'o'j de Esperant'o / Red. Zdeněk Pluhař. — Dobřichovice: KAV'A - PECH, 2001, 160 . — (Seri'o: “Aplik'o'j de Esperant'o en scienc'o kaj teknik'o” Vol. 2).

Sam'e kiel en 1998 ankaŭ pri KAEST 2000 (Konferenc'o pri la aplik'o de Esperant'o en scienc'o kaj teknik'o) aper'is volum'o