The Project Gutenberg EBook of Aventuroj de Antonio, by F. Omelka

This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever.  You may copy it, give it away or re-use it under the terms of
the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
www.gutenberg.org.  If you are not located in the United States, you'll have
to check the laws of the country where you are located before using this ebook.

** This is a COPYRIGHTED Project Gutenberg eBook, Details Below **
**     Please follow the copyright guidelines in this file.     **

Title: Aventuroj de Antonio

Author: F. Omelka

Release Date: February 26, 2016 [EBook #26099]

Language: Esperanto

Character set encoding: UTF-8

*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK AVENTUROJ DE ANTONIO ***




Produced by Robert L. Read, Miroslav Malovec and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net






F. OMELKA:

Aventur'o'j de Antoni'o

[Illustraĵo: Florologo.]

1937

EL'DON'EJ'O DE MAL'KAR'A'J LIBR'O'J, BRNO II.

Ĉeĥ'o'slovak'uj'o.

Pres'is A. Pražák, Jablonné n. O.

Tiu'n ĉi verk'et'o'n mi dediĉ'as al
DOLFA BARTOŠíK,
mi'a instru'ist'o de esperant'o.

F. Omelka.

5

FOR'VETUR'O.

La tut'a famili'o akompan'is Antoni'o'n al la staci'dom'o. Ĉiu'j silent'is. La patr'in'o sen'sukces'e klopod'is kaŝ'i abund'a'j'n larm'o'j'n. Eĉ li'a'j du pli aĝ'a'j frat'in'o'j, kiu'j ĉiam nur rid'is kaj kant'is, ir'is apud'e serioz'e, kvazaŭ ili akompan'us li'n en la milit'o'n, kie ĉe ĉiu paŝ'o atend'as la mort'o.

Nur Antoni'o ir'is fier'e, plen'ig'it'a de ĝoj'o kaj feliĉ'o. Kaj kial li ne est'us feliĉ'a, se hodiaŭ komenc'as plen'um'iĝ'i li'a mal'nov'a rev'o! Li vetur'os en la mond'o'n! Ne en Brno-n aŭ Prag'o-n, sed en ver'a'n fremd'land'o'n, en Afrik'o'n! Kiom bel'e est'as, ke la sort'o efektiv'ig'as li'a'n plej ard'a'n rev'o'n!

Li'a tut'a ĝis'nun'a viv'o tra'flug'is li'a'j'n pens'o'j'n dum tiu'j mal'long'a'j moment'o'j antaŭ la for'vetur'o de la vagon'ar'o. Kiam li ek'sopir'is vojaĝ'i? Ho, li bon'e memor'as tiu'n bel'a'n vesper'o'n, kiam li pren'is en la man'o'n la vojaĝ'pri'skrib'o'n el Mez'a Azi'o! Li jam ne plu sci'as, kiel ĝi est'is sur'skrib'it'a. Sed ĝis nun li sent'as tiu'n emoci'o'n, kiu ek'kapt'is li'n, kiam li leg'is pri danĝer'a ekspedici'o en la Himalaj'o'n, la plej alt'a'n mont'ar'o'n de la mond'o. Eĉ nun li vid'as antaŭ la okul'o'j la tir'best'o'j'n, ter'e'n'fal'ant'a'j'n pro lac'iĝ'o, kaj hom'o'j'n pere'ant'a'j'n pro frost'o kaj ne'kutim'a klimat'o. Ankoraŭ nun li admir'as la 6 energi'a'n komand'ant'o'n de la ekspedici'o, kiu ir'is antaŭ'e'n malgraŭ mal'help'o'j, decid'int'e risk'i la viv'o'n por ating'i si'a'n cel'o'n. Kiom bel'a, danĝer'a kaj hero'a est'is tio! Kaj Antoni'o re'memor'as, kiel li tiam ĉes'is leg'i kaj du'on'laŭt'e li ek'flustr'is: "Tia komand'ant'o mi vol'us est'i!"

La patr'o ek'aŭd'is tio'n.

"Kio vi vol'us est'i?"

"Tia komand'ant'o de ekspedici'o, vojaĝ'ant'o, pri kia mi ĵus leg'is."

"Pri tio vi, fil'et'o, ne pens'u! Vi hav'as antaŭ vi ali'a'j'n afer'o'j'n," mal'long'e dir'is la patr'o kaj li daŭr'ig'is si'a'n labor'o'n.

Jes, li hav'is antaŭ si ali'a'j'n afer'o'j'n. Li vizit'is la unu'a'n klas'o'n de la burĝ'a lern'ej'o. Li dev'is stud'i histori'o'n, geografi'o'n, matematik'o'n, natur'histori'o'n ktp. Mult'e da lern'ad'o. Sed li'a'j pens'o'j re'ven'ad'is al la bel'a libr'o. Li baldaŭ prunt'e'pren'is ali'a'n vojaĝ'pri'skrib'o'n, ne mal'pli bel'a'n. Kaj post'e li leg'is la libr'o'j'n de la plej fam'a'j vojaĝ'ant'o'j, Hedin, Vráz kaj ali'a'j—kaj la sopir'o al la fremd'a'j land'o'j kresk'is kiel lavang'o. Li pov'is leg'i tut'a'n post'tag'mez'o'n kaj vesper'o'n—oft'e li en'lit'iĝ'is nur mez'nokt'e. Kiom'foj'e la patr'in'o dev'is li'n for'pel'i en la lit'o'n—super la libr'o li mal'dorm'us eĉ tut'a'n nokt'o'n.

Kaj mal'rapid'e el li'a sopir'o far'iĝ'is firm'a decid'o: li far'iĝ'os vojaĝ'ant'o! Kaj ĉar kiel vojaĝ'ant'o li dev'os kon'i mult'a'j'n fremd'a'j'n lingv'o'j'n, li komenc'is stud'i german'a'n lingv'o'n tiel fervor'e, ke li baldaŭ 7 ating'is la unu'a'n rang'o'n en la klas'o. Krom tio li stud'is franc'a'n lingv'o'n. Li'a instru'ist'o est'is jun'a hom'o, kiu tre oft'e entuziasm'e parol'is pri nov'a inter'naci'a lingv'o, esperant'o. Antoni'o aĉ'et'is ankaŭ esperant'a'n lern'o'libr'o'n—kaj kiam li for'las'is la burĝ'a'n lern'ej'o'n, li jam tiom kon'is ĉi tiu'j'n lingv'o'j'n, ke li ili'n jam sufiĉ'e bon'e parol'is.

Sed, se li opini'is, ke est'os tiel facil'e far'iĝ'i vojaĝ'ant'o, li erar'is. Kiam li komunik'is al la patr'o si'a'j'n plan'o'j'n, ĉi tiu ek'rid'is.

"Kio'n vi pens'as, knab'et'o—vojaĝ'ant'o! Ĉu vi pens'as, ke est'as facil'e far'iĝ'i vojaĝ'ant'o? Kiu vol'as vetur'ad'i en fremd'a'j'n land'o'j'n, bezon'as mon'o'n, mult'e da mon'o! Vi ne pov'as eĉ imag'i, kiom da mon'o kost'as tia ekspedici'o! Kaj vi bon'e sci'as, ke ni ne hav'as super'flu'a'n mon'o'n. For'ig'u tia'j'n pens'o'j'n! Vi lern'os, vi far'iĝ'os bon'a komerc'ist'o kaj tio est'os por vi pli util'a ol ia vag'ad'o tra la mond'o!"

Oni facil'e dir'as: "Forges'u tio'n!"—sed kia'manier'e li tio'n pov'us far'i? Li ja okup'is si'n pri tio tut'a'j'n jar'o'j'n, li tio'n pri'pens'is ĉiam kaj ĉiam!

Li komenc'is la patr'o'n pet'i, persv'ad'i, li klar'ig'is, ke por tio tamen ne est'as neces'e tiom da mon'o—sed sen'sukces'e. La patr'o ne vol'is aŭd'i pri li'a'j plan'o'j. Antoni'o dev'as ir'i en la lern'ad'o'n.

Tial li decid'is ag'i energi'e. Se li dev'os far'iĝ'i lern'ant'o, bon'e. Sed tamen li est'os en fremd'land'o. Li'a onkl'o est'is komerc'ist'o en Ge'nov'o. Li ja skrib'is al ili mal'oft'e, sed kun la leter'o li send'is ĉiam grand'a'n kest'o'n da sud'a'j frukt'o'j. Ebl'e li— — —

8

Antoni'o el'serĉ'is la adres'o'n de la onkl'o kaj, ne dir'ant'e unu vort'o'n al famili'an'o'j, li skrib'is al li. Li pet'eg'is la onkl'o'n, por ke li akcept'u li'n en la lern'ad'o'n kaj en si'a leter'o li promes'is, ke li ĉiam obe'os.

Kaj la onkl'o tuj respond'is. Nun li ja ne bezon'as lern'ant'o'n, sed post unu jar'o li akcept'os Antoni'o'n.

La patr'o ŝajn'e iom'et'e koler'is, ke Antoni'o al li nenio'n dir'is pri si'a leter'o, sed efektiv'e li ĝoj'is, ke "tiu bub'o est'as tiom energi'a," kaj ke li sci'pov'as help'i al si mem. Tiu'n tag'o'n, kiam li ricev'is de la patr'o permes'o'n ir'i en la lern'ad'o'n al la onkl'o, Antoni'o salt'is pro ĝoj'o ĝis la plafon'o.

Li tuj aĉ'et'is lern'o'libr'o'n de la ital'a lingv'o kaj komenc'is lern'i ĝi'n. Komenc'e tio est'is mal'facil'a, sed Antoni'o ne ced'is. Kio'n ĉi'o'n hom'o kapabl'as, se li hav'as antaŭ la okul'o'j grand'a'n cel'o'n! Post du'on'jar'o de diligent'a stud'ad'o li komenc'is leg'i libr'o'j'n en ital'a lingv'o.

Sed subit'e ven'is de la onkl'o sci'ig'o, kiu efik'is kiel fulm'o. Nun'temp'e li ne pov'as akcept'i Antoni'o'n, ĉar li ĵus entrepren'as grand'a'n komerc'vojaĝ'o'n en Afrik'o'n. Unu'e li vetur'os en Triest'o'n kaj post'e rekt'e en Afrik'o'n. La ekspedici'o vojaĝ'os ankaŭ tra Sahar'o, tial tut'a komerc'vojaĝ'o daŭr'os proksim'um'e du'on'jar'o'n. Tuj post re'ven'o de la onkl'o pov'os Antoni'o vetur'i al Ge'nov'o...

Nun Antoni'o rid'et'ant'e re'memor'as, kiom li dev'is klopod'i, antaŭ ol li sukces'is persv'ad'i si'a'j'n 9 onkl'o'n kaj patr'o'n, sed precip'e la patr'o'n, por ke li pov'u part'o'pren'i la ekspedici'o'n de la onkl'o en Afrik'o'n.

Post long'a pri'pens'ad'o la patr'o don'is si'a'n permes'o'n, kaj hodiaŭ—hodiaŭ Antoni'o jam vetur'as en Triest'o'n, kie li'n la onkl'o jam atend'as.

Iom'et'e fier'e li rigard'as la tut'a'n mond'o'n. Ho, kiom li'a'j kamarad'o'j mir'eg'os, kiam li rakont'os al ili pri ne'kred'ebl'a'j aventur'o'j, kiu'j'n li tra'viv'os en sovaĝ'a Afrik'o! Kiom mir'os sinjor'o instru'ist'o, kiam li re'ven'int'e al'port'os al li por kabinet'o mult'a'j'n ekzotik'a'j'n strang'aĵ'o'j'n!

Sed—jam ili ating'is la staci'dom'o'n. En la mal'proksim'o aper'is la fum'o—li'a vagon'ar'o al'vetur'is. Kaj en tiu moment'o, kiam li'n ĉirkaŭ'is kaj last'foj'e adiaŭ'is li'a'j ge'patr'o'j kaj frat'in'o'j, prem'is la kor'o'n de Antoni'o grand'a bedaŭr'o kaj li ek'plor'is kiel infan'o. Sed la vagon'ar'o jam star'is en la staci'dom'o.

Rapid'e ili met'is li'a'j'n pak'aĵ'o'j'n en la vagon'ar'o'n. La patr'o ankoraŭ per mal'laŭt'a voĉ'o re'memor'ig'is li'n, ke li bon'e gard'u si'a'n mon'o'n. En tiu moment'o eksped'ofic'ist'o don'is sign'o'n—kaj la vagon'ar'o ek'flug'is tra la fekund'a eben'aĵ'o de la slovak'a region'o...

Tiu'n sam'a'n tag'o'n vesper'e, kiam Antoni'o est'is jam mal'proksim'e en Aŭstri'o, al'kur'is en la dom'o'n de sinjor'o Ratajsky leter'port'ist'o kvazaŭ sen anim'o kaj tut'e konstern'it'e li ek'kri'is:

"Kio est'as kun Antoni'o? Ĉu li jam for'vetur'is?"

10

"Jes—hodiaŭ—," sinjor'in'o Ratajsky vol'is ankoraŭ io'n dir'i, sed ŝi'a voĉ'o romp'iĝ'is en la gorĝ'o. Ŝi antaŭ'sent'is io'n mal'bon'a'n.

"Ĵus al'ven'is por vi telegram'o ... de la onkl'o."

La man'o'j de la patr'o trem'eg'is, kiam li mal'ferm'is tiu'n mal'grand'a'n paper'et'o'n. Kaj kiam li komenc'is leg'i, la vort'o'j ne vol'is el'gorĝ'iĝ'i:

"Ne'antaŭ'vid'ebl'a'j cirkonstanc'o'j dev'ig'is mi'n for'vetur'i jam hodiaŭ tag'mez'e. Antoni'o'n ne for'send'u. Jozef'o Ratajsky."

En la ĉambr'o ek'reg'is minac'a silent'o. Neniu ek'parol'is. Nur kvar par'o'j de konstern'it'a'j okul'o'j est'is fiks'it'a'j al la mal'bon'a sci'ig'o.

11

EN TRIEST'O.

Al Antoni'o pas'is la temp'o rapid'e. Komenc'e li sent'is angor'o'n. Adiaŭ'o de la ge'patr'o'j kaj frat'in'o'j las'is en li'a anim'o profund'a'n impres'o'n. Sed vic'o da nov'a'j afer'o'j baldaŭ for'ig'is la mal'gaj'a'j'n pens'o'j'n.

Post du'hor'a vetur'o li ating'is Aŭstri'o'n. La vojaĝ'ant'o'j parol'is german'e. Li aŭskult'is la fremd'a'n lingv'o'n kaj klopod'is ek'kompren'i tio'n, pri kio oni parol'is. Li est'is sufiĉ'e surpriz'it'a. Tiu german'lingv'o aspekt'is iom'et'e ali'e ol li el'lern'is ĝi'n. Anstataŭ la ĝust'a esprim'o "ich habe" li aŭd'is strang'a'j'n vort'o'j'n "i hob" ktp. Sed malgraŭ tio li kompren'is sufiĉ'e. Post kelk'a temp'o li hav'is okaz'o'n parol'i german'e. Mal'jun'a, parol'em'a sinjor'o demand'is li'n, ĉu li vetur'as Vien'o'n. Li respond'is, ke li vojaĝ'as Afrik'o'n. Tiam la sinjor'o ek'salt'is for de si'a lok'o, ek'pren'is si'a'n naz'um'o'n, frot'is ĝi'n per naz'tuk'o, de'nov'e sur'naz'ig'is ĝi'n kaj fiks'e rigard'is Antoni'o'n. En li'a rigard'o est'is tiom da mal'konfid'o, sci'vol'em'o, surpriz'o kaj mir'eg'o, ke tio est'is preskaŭ rid'ind'a. Kaj kvazaŭ li ne kred'us al si'a'j orel'o'j, li demand'is ankoraŭ unu'foj'e:

"Kie'n vi vetur'as?"

"En Afrik'o'n," mem'fid'e respond'is Antoni'o.

12

"Kaj ĉu sol'a?" la fremd'ul'o ankoraŭ ne kred'is.

"Kun mi'a onkl'o. Li atend'as mi'n en Triest'o."

La mal'jun'a sinjor'o ĉiam mir'is kaj mir'is. Di'o bon'a, kiom kuraĝ'a est'as la hodiaŭ'a jun'ul'ar'o! Tiu bub'o ne est'as pli aĝ'a ol dek'kvin'jar'a, kaj ek'vetur'as sol'a Triest'o'n kaj vol'as vojaĝ'i en Afrik'o'n!

"Kaj kie'n: en Alĝeri'o'n aŭ en Tunizi'o'n?"

"En Tunizi'o'n."

"Kaj post'e re'e'n?"

"Ne, en Sahar'o'n."

"Kio'n vi dir'as?" la sinjor'o komenc'is iom'et'e koler'iĝ'i. Li opini'is, ke tiu knab'o mensog'e babil'as. "Kaj kio'n vi tie far'us?"

Antoni'o, kiel ebl'e, klar'ig'is al li la afer'o'n. Li ĝoj'is, ke li pov'as parol'i german'e. Kaj li mem est'is surpriz'it'a, kiom bon'e li en tio sukces'is. Antaŭ ol li fin'parol'is, konduktor'o komunik'is, ke ili est'as en Vien'o.

Dum la plu'a vojaĝ'o li ne pov'is de'ŝir'i si'a'j'n okul'o'j'n de la bel'eg'a panoram'o, kiu'n prezent'is la Alp'o'j. Ankaŭ en Moravi'a Slovak'uj'o, kie li tra'viv'is si'a'n infan'aĝ'o'n, est'as mont'o'j, sed kio est'as ekzempl'e tia Buĥlov kompar'e al ĉi tiu'j kolos'a'j grand'eg'ul'o'j?

Mal'rapid'e al'proksim'iĝ'is la nokt'o. Antoni'o bedaŭr'is, ke li dev'as tra'vojaĝ'i tiom bel'a'n region'o'n dum'nokt'e. Sed kio'n far'i? Inter'romp'i la vojaĝ'o'n kaj daŭr'ig'i ĝi'n morgaŭ—tio ne est'as ebl'a. La onkl'o atend'us li'n kaj kia'j'n pens'o'j'n li hav'us, se 13 li ne al'vetur'us? Li cert'e ek'tim'us, ke al Antoni'o okaz'is dum'voj'e io mal'bon'a.

Li el'pak'ig'is libr'o'n kaj komenc'is leg'i. Ĉirkaŭ nokt'mez'o li iĝ'is tre dorm'em'a. Li fort'e lukt'is kontraŭ la dorm'o, ĉar li tim'is, ke iu mal'bon'a hom'o pov'us ŝtel'i li'a'n mon'o'n. Sed la natur'o est'is pli fort'a ol la bon'a intenc'o. Post kelk'a'j moment'o'j li'a kap'o klin'iĝ'is sur la brust'o'n, li'a'j okul'o'j ferm'iĝ'is kaj nur kvazaŭ el mal'proksim'o li aŭd'is la kontraŭ'frap'o'j'n de la vagon'rad'o'j: ta-ta-ta, ta-ta-ta, ta-ta-ta— — —

Li ek'dorm'is.

La sun'o star'is jam alt'e super la horizont'o, kiam iu per'fort'e sku'is li'n. Ek'tim'ig'it'e li ek'salt'is. En la unu'a moment'o li ne pov'is re'konsci'iĝ'i. Kie li trov'iĝ'as? Kio'n dezir'as tiu ne'kon'at'a hom'o? Kaj per kia strang'a lingv'o li parol'as? Kio'n dev'as tio ĉio signif'i? Fin'e li ĉi'o'n re'memor'ig'is al si. Li ek'kompren'is, ke tiu ne'kon'at'a vir'o est'as la konduktor'o kaj postul'as de li vetur'bilet'o'n. Sed—kiel tio est'as ebl'a? Li ja montr'is ĝi'n jam! Ho, li jam sci'as ... li est'as jam en Ital'uj'o! Li montr'is la vetur'bilet'o'n kaj komenc'is tra'rigard'i si'a'j'n pak'aĵ'o'j'n. Ĉio est'is en ord'o.

Kiom li ĝoj'is, kiam li fin'fin'e al'vetur'is en Triest'o'n! Kiam la vagon'ar'o halt'is, Antoni'o el'klin'iĝ'is el la fenestr'o kaj sving'is per la poŝ'tuk'o. Ili tiel inter'konsent'is kun la onkl'o, por ke ili baldaŭ trov'u unu la ali'a'n. Ili ja cert'e ne ek'kon'us si'n reciprok'e, ĉar la onkl'o vizit'is li'a'n famili'o'n last'foj'e antaŭ dek 14 jar'o'j. La okul'o'j de Antoni'o vag'is tra la peron'o. Ho, kia grand'a amas'o da hom'o'j! La onkl'o est'as ver'e spert'a vir'o, ke li propon'is tiu'n afer'o'n kun la poŝ'tuk'o. Kia'manier'e est'us ebl'e trov'i unu la ali'a'n en tiu ĉi mar'o de hom'o'j?

Hom'o'j el'vagon'iĝ'is kaj rapid'is en la urb'o'n. La vagon'ar'o rapid'e mal'plen'iĝ'as. Kie est'as la onkl'o? Li sen'dub'e atend'as, ĝis tiu'j mult'a'j hom'o'j for'ir'os... Sed jam li pov'us est'i ĉi tie, ĉar Antoni'o est'as en la tut'a vagon'ar'o preskaŭ sol'a. Sed vid'u, tie star'as grup'o da sinjor'o'j ... kiu el ili est'as ebl'e la onkl'o? Ĉu tiu alt'a sinjor'o en nigr'a vest'o? Ne, li ne est'as la onkl'o, ĉar la onkl'o est'as pli mal'alt'a ... tiu apud'star'ant'a ebl'e ... ankaŭ ne, ĉar ĵus li bon'ven'ig'as sinjor'in'o'n ... Ho, Antoni'o est'as stult'ul'o, ebl'e ĉi tie est'as la kutim'o, ke neniu, kiu ne intenc'as vetur'i, rajt'as promen'i sur la peron'o. Ebl'e la onkl'o star'as antaŭ la staci'dom'o kaj tie atend'as li'n!

Subit'e li ek'sent'is grand'a'n ĝoj'o'n. Iu vir'o kur'is rekt'e al li'a vagon'o kaj de mal'proksim'e li don'is al li iu'n sign'o'n, sed li ne pov'is ek'kompren'i ĝi'n. La onkl'o! Sed—la onkl'o tio ne est'is. La vir'o al'kur'is ĝis li kaj tre koler'e li io'n kri'is. Embaras'it'a Antoni'o kompren'is nur unu vort'o'n: "Ekster'e'n! Ekster'e'n!"

Do li ek'pren'is si'a'j'n pak'aĵ'o'j'n kaj mal'facil'e el'vagon'iĝ'is. Apenaŭ li star'is sur la ter'o, la vagon'ar'o ek'vetur'is. Nur nun li ek'kompren'is, kial la vir'o koler'iĝ'is. Sed kie est'as la onkl'o?

15

Antoni'o for'las'is la staci'dom'o'n.

La onkl'o ne est'is vid'ebl'a.

La sent'o de terur'a sol'ec'o ek'kapt'is li'n. Io'n simil'a'n li neniam antaŭ'vid'is. Kio pov'is okaz'i? Kio'n li nun far'os en fremd'a urb'o, sol'a kaj sol'a— — —

Ceter'e, kia'j plend'o'j! Ebl'e la onkl'o ek'mal'san'iĝ'is aŭ dum'voj'e al la staci'dom'o io ne'antaŭ'vid'ebl'a okaz'is al li—ja kiom da plej et'a'j afer'o'j kaj hazard'o'j est'as en la viv'o, kiu'j pov'as re'ten'i ni'n!

Kaj Antoni'o kuraĝ'e al'paŝ'is polic'ist'o'n, kiu star'is apud la staci'dom'o. En la not'libr'et'o li hav'is adres'o'n de la komerc'a firm'o, ĉe kiu est'is la onkl'o dum si'a rest'ad'o en Triest'o.

"Sinjor'o, mi pet'as vi'n, kie est'as la dom'o de tiu ĉi firm'o?"

La ital'a polic'ist'o tre komplez'e klar'ig'is al li, laŭ kiu voj'o li ir'u por ating'i la menci'it'a'n dom'o'n. Antoni'o aŭskult'is, aŭskult'is—sed kiam la polic'ist'o est'is fin'parol'int'a, li dir'is mal'esper'e:

"Mi ne kompren'as."

Kiel en Aŭstri'o, ankaŭ ĉi tie li ek'sci'is, kia grand'a diferenc'o est'as inter la literatur'lingv'o, per kiu oni verk'as la libr'o'j'n, kaj la dialekt'o'j.

La polic'ist'o kompat'is la mal'grand'a'n knab'o'n. Li pri'pens'is, kia'manier'e li pov'us help'i al li. En tiu moment'o preter'pas'is ili'n unu el li'a'j kon'at'o'j. La polic'ist'o vok'is li'n kaj parol'is kun li pri la afer'o. La vir'o kap'jes'is, ek'pren'is la kofr'o'n de Antoni'o kaj mal'long'e li dir'is: "Ni ir'u!"

16

Li al'ven'ig'is Antoni'o'n al grand'eg'a konstru'aĵ'o, sur kiu est'is skrib'it'a per grand'a'j liter'o'j la adres'o, kiu'n hav'is Antoni'o. Li star'ig'is la kofr'o'n al la pord'o, amik'e ek'rid'et'is kaj for'ir'is.

Antoni'o en'ir'is. Li halt'ig'is la unu'a'n hom'o'n, kiu'n li renkont'is. Li forges'is, ke li est'as en fremd'a land'o, kaj demand'is ĉeĥ'e:

"Pardon'u afabl'e, sinjor'o, ĉu vi ne sci'as, kie est'as sinjor'o Ratajsky?"

La vir'o ne'is per la kap'o, kompren'ig'ant'e Antoni'o'n, ke li ne kompren'as. Antoni'o komenc'is german'e. Tiam la vir'o ek'kompren'is.

"Ratajsky? Jes, mi sci'as ... hieraŭ post'tag'mez'e li for'vetur'is per la ŝip'o en Afrik'o'n, en Tunizi'o'n."

Antoni'o ek'pal'iĝ'is. Ho, li ebl'e ne kompren'is! Tiu'j fremd'a'j lingv'o'j!

"Mi pet'as?"

"Sinjor'o Ratajsky for'vetur'is hieraŭ post'tag'mez'e per la ŝip'o en Afrik'o'n, en Tunizi'o'n!" la respond'o est'is klar'a kaj kompren'ebl'a, sed jam iom'et'e mal'pacienc'a.

"Tio ne est'as ebl'a..." nur kiel por si dir'is Antoni'o.

Tiam la vir'o for'turn'iĝ'is kaj rapid'is al si'a labor'o, las'int'e Antoni'o'n al li'a'j mal'gaj'a'j medit'o'j.

La sci'ig'o konstern'is li'n. Li jam preskaŭ ating'is la cel'o'n de si'a'j klopod'o'j kaj nun—la for'vetur'o de la onkl'o subit'e ĉi'o'n neni'ig'is. Kial do la onkl'o tio'n far'is? Ĉu li vol'is liber'ig'i si'n de li? Ĉu li dir'is al si, ke dum danĝer'a ekspedici'o Antoni'o 17 est'us por li nur grand'a mal'help'o? Ĉu li en la last'a moment'o tiel decid'is?

Pri'pens'ant'e tio'n, Antoni'o preskaŭ ek'plor'is. Ankoraŭ feliĉ'e, ke la patr'o don'is al li por ĉiu'j kaz'o'j sufiĉ'e da mon'o! Sed kio est'us la kaŭz'o, ke la onkl'o dev'is decid'i nur en la last'a moment'o? Cert'e okaz'is io strang'a—ceter'e li konvink'iĝ'os. Li al'paŝ'is ofic'ist'o'n kaj demand'is li'n, ĉu li ne sci'as, kial sinjor'o Ratajsky for'vetur'is en Afrik'o'n jam hieraŭ.

"La ŝip'o est'is for'vetur'ont'a nur morgaŭ," son'is la respond'o. "Sed subit'e la direktor'o de ni'a kompani'o, kies kompani'an'o est'as ankaŭ sinjor'o Ratajsky, ŝanĝ'is la program'o'n kaj ordon'is, ke la ŝip'o for'vetur'u du tag'o'j'n pli fru'e."

Kaj la ofic'ist'o daŭr'ig'is si'a'n labor'o'n, ĉar en tiel grand'a komerc'a dom'o ne est'as temp'o por long'a'j parol'o'j.

Tiu ĉi sci'ig'o re'don'is al Antoni'o trankvil'o'n kaj pri'pens'o'n. Do la onkl'o ne vol'is liber'ig'i si'n de li kaj li for'vetur'is nur pro tio, ke li obe'is la pli super'a'n ordon'o'n! Ho, se la afer'o est'as tia, kar'a onkl'o, ni kun'ven'os!

Li energi'e ek'pren'is si'a'j'n pez'a'j'n pak'aĵ'o'j'n kaj ek'ir'is en hom'plen'a'j'n strat'o'j'n. Forges'it'a est'is ĉia mal'kuraĝ'ec'o kaj mal'esper'o! Li ating'os la onkl'o'n! Li part'o'pren'os kun li la vojaĝ'o'n tra la Sahar'o! Li real'ig'os si'a'j'n plan'o'j'n, ĉar li bon'e sci'as, ke por du'a foj'o la patr'o cert'e ne don'us permes'o'n ir'i en la mond'o'n!

18

Post ne'long'a serĉ'ad'o li trov'is "Transport-Ofic'ej'o'n." Tie li inform'iĝ'is, kiam en plej proksim'a temp'o vetur'os la ŝip'o al Afrik'o. Je la tri'a post'tag'mez'e.

Li aĉ'et'is vetur'bilet'o'n por la tri'a klas'o. Post la pag'o de la bilet'o rest'is al li nur kelk'a'j lir'o'j. Tio ne grav'as. En Tunizi'o li ating'os la onkl'o'n kaj tiam li ne plu bezon'os mon'o'n.

Antaŭ ol li en'ŝip'iĝ'is, li aĉ'et'is bild'kart'o'n kaj skrib'is hejm'e'n:

"Kar'a'j ge'patr'o'j kaj frat'in'o'j! Kiam mi al'ven'is en Triest'o'n, la onkl'o jam est'is for. Li dev'is for'vetur'i du tag'o'j'n pli fru'e. Mi sekv'as li'n. En Tunizi'o mi ating'os li'n. Mi fart'as bon'eg'e.

Kis'as vi'n

vi'a Antoni'o."

19

SUR LA MAR'O.

La mar'o entuziasm'ig'is Antoni'o'n. Apenaŭ li est'is depon'int'a si'a'j'n pak'aĵ'o'j'n en mal'grand'a kajut'o en sub'ferdek'o, en kiu kun'loĝ'is ankoraŭ kvin vojaĝ'ant'o'j, li ir'is sur ferdek'o'n kaj ĝu'is la bel'eg'a'n mar'aspekt'o'n. La mar'o est'is trankvil'a. Mal'fort'a vent'et'o delikat'e mov'et'is ĝi'a'n surfac'o'n, kies horizont'o perd'iĝ'is en sen'fin'a mal'proksim'o. Nur nun li ek'konsci'is, kio'n signif'as la vort'o'j "sen'fin'a mar'o". Li re'memor'is pri la river'o Moravi'o. Ankaŭ ĝi de temp'o al temp'o dis'romp'is la dig'o'j'n kaj sub'akv'ig'is vast'a'j'n herb'ej'o'j'n apud Uherské Hradiště. Tiam Antoni'o persist'is eĉ kelk'a'j'n hor'o'j'n star'i sur la pont'o kaj observ'i la mal'klar'a'n akv'o'n, kiu kun grand'a bru'eg'o rul'iĝ'is kaj sovaĝ'e puŝ'eg'is pont'kolon'o'j'n. Li pov'is long'e tiel star'i plen'a de admir'o kaj entuziasm'o, kun larĝ'e mal'ferm'it'a'j okul'o'j, kaj unu'sol'a ide'o turn'iĝ'is en li'a kap'o: "Tiel sen'dub'e aspekt'as mar'o!"

Sed kia diferenc'o est'as inter tiu river'o kaj tio, kio'n li vid'as ĉi tie! Tie est'is la akv'o mal'pur'a, abomen'a—kontraŭ'e la mar'o est'is pur'a, hel'blu'a, kaj kio est'is ĉef'a, nenie est'is vid'ebl'a'j vilaĝ'o'j kaj urb'o'j, nenie est'is arb'o'j kaj krom kelk'a'j izol'it'a'j bird'o'j, kiu'j ĉirkaŭ'flug'ant'e sekv'is 20 la ŝip'o'n, sur tiu tut'a grand'eg'a mar'surfac'o est'is absolut'e neniu post'sign'o de la viv'o.

La sun'o majest'e naĝ'is tra la sen'nub'a firmament'o kaj ĝi'a'j radi'o'j, ban'iĝ'ant'a'j en ond'o'j, ŝanĝ'is la mar'o'n en dis'fand'it'a'n or'o'n!

Post vesper'manĝ'o li re'ven'is sur la ferdek'o'n. La nokt'o est'is varm'a kaj trankvil'a. Sur la ferdek'o muz'ik'is mar'ist'a kapel'o. Al Antoni'o tre plaĉ'is la kostum'o'j de la muzik'ist'o'j. Ili est'is vest'it'a'j en tol'a'j ŝu'o'j, blank'a'j pantalon'o'j, blu'a'j surtut'o'j kaj ĉap'o'j kun or'a brod'aĵ'o. Ili muz'ik'is fremd'a'j'n kant'o'j'n. Antoni'o ne kompren'is ili'n, sed malgraŭ tio ili tre plaĉ'is al li. Sed kia est'is li'a surpriz'o, kiam la muzik'ist'o'j verv'e komenc'is ĉeĥ'a'n kant'o'n "Kial nun'e ni ne ĝoj'u?" Li preskaŭ forges'is, ke li trov'iĝ'as en fremd'land'o. Tiu'j kelk'a'j kar'a'j ton'o'j efik'is, ke li subit'e sent'is si'n sur la ŝip'o kiel hejm'e. Est'is jam preskaŭ du'on'nokt'o, kiam la pasaĝer'o'j komenc'is for'las'i la ferdek'o'n.

En tiu nokt'o li dorm'is mal'trankvil'e. Li'a kajut'o est'is en proksim'o de maŝin'ej'o kaj bru'eg'o de maŝin'o'j penetr'is en la kajut'o'n, ĉar ties mur'o'j est'is tre mal'dik'a'j. Krom tio la ŝip'o iom'et'e ŝancel'iĝ'is.

La du'a'n tag'o'n post'tag'mez'e li est'is de'nov'e sur la ferdek'o. Apog'it'a je balustrad'o li observ'is la lud'o'n de ond'o'j kaj profund'a'n sulk'o'n, kiu'n post'las'is la rapid'ant'a ŝip'o. Mal'proksim'e de li star'is knab'in'et'o, sen'dub'e dek'du'jar'a. Ceter'a'j vojaĝ'ant'o'j 21 kaj mar'ist'o'j est'is en tiu moment'o sur kontraŭ'a part'o de la vast'a ferdek'o.

Ankaŭ la knab'in'et'o rigard'is la mar'o'n. Sed la balustrad'o mal'help'is ŝi'n en ĉirkaŭ'rigard'ad'o kaj tial ŝi star'iĝ'is sur la pied'pint'o'j'n. Ĉar eĉ tio ne sufiĉ'is, ŝi sur'grimp'is la balustrad'o'n kaj el'klin'iĝ'is. Subit'e ŝi perd'is ekvilibr'o'n—kaj pli fru'e ol Antoni'o pov'is al'salt'i kaj antaŭ'ir'i la katastrof'o'n, ŝi fal'eg'is en danĝer'a'j'n ond'o'j'n.

La tut'a'n okaz'int'aĵ'o'n rimark'is nur Antoni'o. Li ne perd'is si'a'n spirit'ĉe'est'o'n. Pli rapid'e ol vi pov'us dir'i unu-du, li jam est'is sen surtut'o kaj pret'iĝ'is ĵet'i si'n en la mar'o'n. Li pov'is bon'eg'e naĝ'i, kiel ĉiu'j knab'o'j el li'a vilaĝ'o. Last'moment'e, kiam li jam star'is sur la balustrad'o, li turn'is si'n al la mar'ist'o'j kaj laŭt'eg'e li ek'kri'is: "Help'u!" Post tio li kuraĝ'e salt'is de sur la alt'a ferdek'o.

Li mal'lev'iĝ'is profund'e'n sub la surfac'o'n. Kiam li re'aper'is, li ĉirkaŭ'rigard'is. La knab'in'et'o est'is en distanc'o de kelk'a'j metr'o'j de li. Ŝi mal'esper'e sving'is per la man'o'j kaj ten'is si'n sur la surfac'o nur kun la plej grand'a pen'o. La fort'o'j jam for'las'is ŝi'n. Antoni'o direkt'is si'n al ŝi. Li ek'pren'os ŝi'n kaj naĝ'os kun ŝi al la ŝip'o, se kompren'ebl'e ili ek'aŭd'is li'a'n ek'kri'o'n.

Sed laŭ'ŝajn'e li'a pen'o est'os sen'sukces'a. Kiam li est'is jam tut'e proksim'e de la mal'fort'iĝ'int'a knab'in'et'o, ŝi mal'aper'is sub la surfac'o'n. Antoni'o atend'is moment'o'n, kiam re'aper'os ŝi'a'j man'o'j, sed van'e. Tial li profund'e en'spir'is, ĵet'is si'n sub la surfac'o'n 22 kaj palp'is per la man'o'j ĉiu'flank'e'n. Subit'e li ek'tuŝ'is ŝi'a'n man'o'n. Li fort'eg'e ek'pren'is ĝi'n kaj naĝ'is supr'e'n. En la last'a moment'o! La spir'o jam ne sufiĉ'is al li kaj kiam li est'is tut'e proksim'e sub la surfac'o, li ek'glut'is mal'bon'gust'eg'a'n mar'akv'o'n.

La knab'in'et'o jam sen'konsci'iĝ'is. Tio est'is por Antoni'o feliĉ'o, ĉar ali'e ili ambaŭ ver'simil'e dron'us. Li ĉirkaŭ'rigard'is, kie est'as la ŝip'o. Ĵus oni de'met'is la sav'boat'o'n kaj kvar mar'ist'o'j rapid'e rem'is al la lok'o de la akcident'o.

"Nur ke ili est'u jam ĉi tie!" ek'pens'is Antoni'o. "Mi jam ne el'ten'os long'e."

Kaj ver'e—li'a'j man'o'j jam tre'eg'e lac'iĝ'is. Se la boat'o al'vetur'us kelk'a'j'n sekund'o'j'n pli post'e, ĉio est'us fin'it'a.

Oni tir'is ili'n feliĉ'e en la sav'boat'o'n, kiu rapid'is al la ŝip'o. Tie jam ĉiu'j est'is alarm'it'a'j. Ĉiu'j vojaĝ'ant'o'j est'is sur la ferdek'o, prem'iĝ'ant'e ĉirkaŭ la balustrad'o. Sur ili'a'j vizaĝ'o'j oni pov'is rimark'i grand'a'n ekscit'o'n. Precip'e plend'is iu sinjor'o en sport'vest'o.

Kiam oni transport'is ili'n sur la ferdek'o'n, al la sen'konsci'a knab'in'et'o al'paŝ'is ŝip'kurac'ist'o. Ŝajn'e ŝi ne plu viv'is. La kurac'ist'o klin'iĝ'is super ŝi'n kaj atent'e aŭskult'is. Ĉiu'j ek'silent'is en streĉ'it'a atent'o. La sinjor'o en sport'vest'o—patr'o de la knab'in'et'o—est'is pal'a kiel mur'o kaj fiks'e rigard'is la kurac'ist'o'n, kvazaŭ li atend'us el li'a buŝ'o verdikt'o'n pri si'a propr'a viv'o aŭ mort'o.

23

La kurac'ist'o rekt'iĝ'is kaj sku'is la kap'o'n. Post'e li ek'pren'is mal'grand'a'n spegul'et'o'n kaj al'proksim'ig'is ĝi'n al la buŝ'o de la knab'in'o. Apenaŭ rimark'ebl'e ĝi ek'ros'iĝ'is.

"Ŝi viv'as!" li proklam'is mal'long'e kaj tuj ek'labor'is. Help'e de si'a asist'ant'o li komenc'is art'e'far'it'a'n spir'ad'o'n. Post ne'long'e la knab'in'et'o mal'ferm'is la okul'o'j'n. Ne'kompren'e ŝi ĉirkaŭ'rigard'is. Ŝi ek'vid'is mult'a'j'n hom'o'j'n, inter ili la ne'ordinar'e pal'a'n patr'o'n kun larm'o'j en la okul'o'j. Subit'e ŝi re'memor'ig'is ĉi'o'n al si.

Ŝi rapid'e ek'star'is kaj, kur'ant'e al la patr'o, ŝi ek'vok'is:

"Mein Väterlein!"

Al ĉe'est'ant'o'j ek'ros'iĝ'is la okul'o'j.

Kaj nur nun, kiam la danĝer'o est'is for'ig'it'a kaj la ŝip'o daŭr'ig'is si'a'n plu'a'n voj'o'n, ili ek'interes'iĝ'is pri la mal'grand'a sav'int'o. Sed Antoni'o nenie est'is vid'ebl'a. Apenaŭ li sur'grimp'is la ferdek'o'n, li kur'is en si'a'n kajut'o'n, por ke li vest'u si'n en sek'a'n vest'o'n. Li decid'is, ke li hodiaŭ ne plu ir'os sur la ferdek'o'n, por ke li evit'u long'a'j'n dank'parol'o'j'n.

Sed baldaŭ oni trov'is li'n tie. Ŝip'serv'ist'o en sub'ferdek'o montr'is al la ŝip'estr'o li'a'n kajut'o'n. La ŝip'estr'o kun la patr'o de la sav'it'a knab'in'et'o en'ir'is la kajut'o'n kaj kor'e dank'is al li. Ili demand'is li'n pri la cel'o de li'a vojaĝ'o. Ili ambaŭ sci'pov'is parol'i german'e—la patr'o est'is nask'it'a German'o—kaj invit'is li'n, por ke li ir'u kun ili sur la ferdek'o'n. Antoni'o ne vol'is, sed fin'e li ir'is. 24 Kaj tie la ŝip'estr'o antaŭ ĉiu'j vojaĝ'ant'o'j laŭd'is la sen'ekzempl'a'n kuraĝ'o'n de la dek'kvin'jar'a knab'o, kiu pov'as est'i la ekzempl'o al mult'a'j matur'a'j vir'o'j. Kaj kiam li rakont'is al ili pri li'a'j tra'viv'aĵ'o'j, admir'o kaj laŭd'o de la vojaĝ'ant'o'j ne hav'is fin'o'n.

Dum la plu'a vojaĝ'o al Afrik'o est'is Antoni'o la centr'o de la ĝeneral'a atent'o. Ĉiu klopod'is ia'manier'e rekompenc'i li'a'n ver'e hero'a'n ag'o'n.

La sav'it'a Gerto kaj ŝi'a patr'o, Karl'o Meyer, german'a komerc'ist'o, loĝ'ant'a en Tunizi'o, far'iĝ'is li'a'j ne'dis'ig'ebl'a'j ge'kun'ul'o'j.

25

EN TUNIZI'O.

Kiam ili fin'e al'ven'is en Tunizi'o'n, atend'is tie Antoni'o'n nov'a surpriz'o.

Sinjor'o Meyer ir'is kun li en transport'ofic'ej'o'n. Tie oni plej bon'e sci'os, kie la onkl'o nun trov'iĝ'as.

La ofic'ist'o en la transport'ofic'ej'o tre komplez'e inform'is ili'n: sinjor'o Ratajsky for'ir'is hieraŭ kun grand'a komerc'a karavan'o, kies vojaĝ'o'cel'o est'is Timbuktu. Pri tio, ke ĉi tie'n ven'os iu knab'o, li dir'is nenio'n. Kompren'ebl'e. Kiel li pov'us parol'i pri tio! Li ja est'is konvink'it'a, ke Antoni'o est'as hejm'e!

Angor'o ek'kapt'is Antoni'o'n.

Kio'n far'i?

Li firm'e kred'is, ke li cert'e ating'os la onkl'o'n ĉi tie. Nur pro tio aĉ'et'is por la last'a mon'o la ŝip'vetur'bilet'o'n. Se li est'us antaŭ'sent'int'a, ke la onkl'o est'os jam for, li est'us aĉet'int'a vetur'bilet'o'n de Triest'o al si'a hejm'o. Nun li jam est'us hejm'e.

Sed kio'n li far'u nun, sol'a en fremd'a urb'o kaj krom tio eĉ sen mon'o? Sekv'i la onkl'o'n de ĉi tie li ne plu pov'as. Li cert'e mort'us en sen'fin'a dezert'o. Sed kiel li vetur'os hejm'e'n sen mon'o?

Li preskaŭ ek'bedaŭr'is, ke li komenc'is tiel long'daŭr'a'n vojaĝ'o'n sol'a. Sed li bedaŭr'is nur unu 26 moment'o'n. Ĉu li ne est'as san'a? Ĉu li ne akir'os viv'rimed'o'j'n per labor'o de si'a'j man'o'j? Ĉu li ne est'as kapabl'a per'labor'i en haven'o almenaŭ tiom da mon'o, kiom li bezon'os por tie viv'i ĝis re'ven'o de la onkl'o? Aŭ ... ebl'e li pov'os al'iĝ'i al iu ali'a karavan'o, vojaĝ'ant'a ankaŭ en Timbuktu'n, sub la kondiĉ'o, ke li far'os divers'a'j'n labor'o'j'n. Jes, li far'os io'n simil'a'n!

Ne, ver'e, neniu kontraŭ'o est'is sufiĉ'e fort'a por embaras'i Antoni'o'n!

Dum li tio'n pri'pens'is, sinjor'o Meyer star'is apud li kaj tra'foli'um'is iu'n gazet'o'n, kvazaŭ li serĉ'us ia'n sci'ig'o'n. Sed tio'n li far'is nur ŝajn'e. Tiu ĉi kuraĝ'a kaj entrepren'em'a knab'o plaĉ'is al li. Kaj nun, kiam li est'is en tiom ne'envi'ind'a situaci'o, sinjor'o Meyer est'is sci'vol'a, kio'n li decid'os entrepren'i.

Kiam Antoni'o per trankvil'a voĉ'o komunik'is al li si'a'n decid'o'n, sinjor'o Meyer kontent'e ek'rid'et'is. Jen la knab'o, kiu en la mond'o ne perd'iĝ'os!

"Bon'e, Antoni'o! Plaĉ'as al mi, ke vi ne plend'as. Kaj rilat'e vi'a'n situaci'o'n est'u trankvil'a! Mi dir'is al vi, ke mi'a famili'o loĝ'as ĉi tie. Mi vol'as iel rekompenc'i, kio'n vi far'is por ni. Ĝis la re'ven'o de vi'a onkl'o vi pov'os rest'i ĉe ni. Vi promen'ad'os kun Gerto kaj ni'a Karl'o. La temp'o pas'os al vi tre rapid'e, ĉar ĉi tie est'as mult'a'j rimark'ind'aĵ'o'j, kiu'j'n vi ankoraŭ neniam kaj nenie vid'is.

27

Dum'e mi est'os for. Ankaŭ mi eksped'as grand'a'n karavan'o'n, kiu vojaĝ'os en Timbuktu'n. Mi mem dev'os part'o'pren'i ĝi'n. Ebl'e mi renkont'os la karavan'o'n de vi'a onkl'o. Mi rakont'os al li pri vi. Kaj nun ni ir'u al ni'a'j!"

Antoni'o est'is tiom surpriz'it'a per la afabl'a invit'o, ke li eĉ forges'is dank'i.

Sed sur'voj'e al la dom'o de sinjor'o Meyer li est'is tre silent'em'a. En li'a anim'o komenc'is kresk'i nov'a ide'o, sed li tim'is komunik'i ĝi'n al si'a bon'far'ant'o.

Kiam ili al'ven'is al ge-Meyeroj, la sinjor'in'o dank'is al Antoni'o kun larm'o'j en la okul'o'j. Ŝi'a fil'o Karl'o, sam'aĝ'a kiel Antoni'o, ek'prem'is sen'vort'e li'a'n man'o'n. Sed tiu man'prem'o dir'is, ke ili rest'os ĝis la mort'o sincer'a'j amik'o'j.

Kiam la sinjor'in'o ek'aŭd'is de si'a edz'o, ke Antoni'o rest'os ĉe ili ĝis la re'ven'o de si'a onkl'o, ŝi tre ek'ĝoj'is. Ŝi tuj konduk'is li'n en bel'a'n, komfort'a'n ĉambr'et'o'n kaj dir'is al li, ke tiu ĉambr'o est'os nur por li. Sam'temp'e ŝi dir'is al li, ke li sent'u si'n ĉe ili kiel hejm'e.

Li pov'is est'i feliĉ'a.

Kaj tamen li ne est'is kontent'a. La ide'o, kiu ek'kapt'is li'n post'tag'mez'e, kuŝ'is sen'ĉes'e sur li'a kor'o.

Fin'e ankaŭ sinjor'o Meyer rimark'is, ke li est'as rimark'ind'e silent'em'a.

"Ĉu okaz'is al vi io mal'agrabl'a? Se io vi'n ĝen'as, dir'u tio'n al mi! Mi plen'um'os ĉiu'n vi'a'n dezir'o'n."

28

"Al mi tre plaĉ'as ĉe vi, sinjor'o Meyer, sed..."

Li ek'silent'is.

"Nu, nur fin'parol'u!"

Antoni'o silent'is.

Sinjor'o Meyer subit'e ek'rid'is. Ho, ke li tuj ne diven'is tio'n!

"Mi jam sci'as, kio ĝen'as vi'n, Antoni'o! Kaj tio est'as ja tiom mem'kompren'ebl'a! Vi ŝat'us vetur'i hejm'e'n, ĉu ne? Se tio est'as ver'e vi'a dezir'o, mi plen'um'os ĝi'n—"

"Ne, ne, sinjor'o Meyer," vigl'e inter'romp'is li'n Antoni'o. "Mi pri'pens'as io'n ali'a'n. Sed mi tim'as, ke mi koler'ig'os vi'n per mi'a pet'o—"

"Nur dir'u tio'n! Se mi pov'os tio'n far'i, mi cert'e plen'um'os tio'n al vi."

"Mi ŝat'us part'o'pren'i vi'a'n ekspedici'o'n en Timbuktu'n," hezit'e dir'is Antoni'o kaj angor'plen'a li ek'rigard'is sinjor'o'n Meyer.

"Viv'u Antoni'o!" ek'kri'is post li'a'j vort'o'j Karl'o. "Patr'o, jam tut'a'n monat'o'n mi pri'pens'as tiu'n sam'a'n afer'o'n! Paĉjo, ni pov'os part'o'pren'i ambaŭ, ĉu ne?"

La vizaĝ'o de sinjor'o Meyer iom'et'e ek'mal'hel'iĝ'is.

"Antoni'o, tio, pri kio vi pet'as mi'n, est'as tre mal'facil'a. Vi ne pov'as eĉ imag'i, kiom pen'ig'a est'as marŝ'ad'o tra Sahar'o. Kaj ceter'e, kio la pen'o'n kaj sufer'o'n koncern'as, ili est'as venk'ebl'a'j—sed kiom da danĝer'o'j embusk'as tie hom'o'n! Imag'u, en kia situaci'o mi est'us, se io okaz'us tie al vi!"

29

"Sinjor'o Meyer," mal'kuraĝ'e rezist'is Antoni'o, "kun la onkl'o mi'n atend'us ja la sam'a'j danĝer'o'j kaj tamen mi'a'j ge'patr'o'j don'is al mi permes'o'n! Kaj mi tiom ĝoj'atend'is tio'n!"

Post long'a pri'pens'ad'o don'is sinjor'o Meyer permes'o'n, ke ambaŭ knab'o'j part'o'pren'u li'a'n ekspedici'o'n. Li est'os ja kun ili kaj gard'os ili'n.

La ĝoj'o de la knab'o'j est'is sen'fin'a.

Tuj oni komenc'is la prepar'o'j'n por la ekspedici'o.

En grand'eg'a magazen'o de sinjor'o Meyer ek'reg'is vigl'a viv'o. Pak'aĵ'o'j kun eŭrop'a'j var'o'j est'is mal'pak'at'a'j, la var'o'j tra'rigard'at'a'j, mal'bon'a'j pec'o'j for'ig'at'a'j kaj anstataŭ'ig'at'a'j per var'o'j pli bon'kvalit'a'j.

La du knab'o'j ĝoj'atend'is la interes'a'n vojaĝ'o'n. Ili vid'os Sahar'o'n, tiu'n terur'a'n dezert'o'n, pri kiu ili jam tiom aŭd'is kaj leg'is! Ili vetur'os sur kamel'o'j kaj ĉiu posed'os paf'il'o'n! Tio'n aĉ'et'is por ili sinjor'o Meyer. Li ven'ig'is ili'n al paf'il'ej'o kaj tie li klar'ig'is al ili, kiel oni manipul'as la paf'il'o'n. Li'a lert'ec'o en paf'ad'o mir'eg'is ili'n. Post kelk'tag'a ekzerc'ad'o ili manipul'is la paf'il'o'j'n sufiĉ'e bon'e.

Iu'tag'e sinjor'o Meyer ven'is hejm'e'n kun radi'ant'a vizaĝ'o.

"Do, knab'o'j, post tri tag'o'j ni ek'vojaĝ'os! Mi ŝanĝ'is mi'a'n plan'o'n. Ni ne vojaĝ'os kiel kamel'karavan'o, sed kiel aŭt'o'mobil-ekspedici'o, per raŭp'rad'a'j aŭt'o'mobil'o'j."

30

"Hur'a!" ek'kri'is gaj'a Karl'o. "Ĉu nun pov'as iu dir'i, ke ni'a patr'o ne est'as la plej bon'a el ĉiu'j patr'o'j en la mond'o?"

Ankaŭ Antoni'o est'is entuziasm'ig'it'a per la nov'a plan'o, sed li kondut'is iom'et'e pli mal'laŭt'e ol Karl'o.

"Mi opini'as, Antoni'o, ke ni baldaŭ ating'os vi'a'n onkl'o'n, ĉar la distanc'o'n, kiu'n far'as karavan'o dum unu semajn'o, ni far'os dum unu tag'o."

La sekv'int'a'n tag'o'n est'is fin'it'a'j la last'a'j prepar'o'j. La var'o'j est'is met'it'a'j sur aŭt'o'mobil'o'j'n, kiu'j star'is sur la kort'o kvazaŭ ses gigant'a'j monstr'o'j.

31

TRA SAHAR'O.

Sinjor'o Meyer ne est'is nov'ul'o en vojaĝ'ad'o tra la dezert'o—vojaĝ'o'n tra Sahar'o li far'is jam tri'foj'e—sed hodiaŭ li for'las'as la ekstrem'a'j'n pint'o'j'n de la civiliz'it'a mond'o kun si'a fil'o kaj fremd'a knab'o, por kiu li fakt'e est'as nun ankaŭ patr'o. Kaj krom tio—kia grand'a diferenc'o est'as inter la antaŭ'a'j karavan'ekspedici'o'j kaj la nun'a aŭtomobil'ekspedici'o! En karavan'o est'is kompani'ig'it'a'j mult'a'j komerc'ist'o'j, sed nun li entrepren'as la ekspedici'o'n sol'a! Ĉe la karavan'o oni preciz'e sci'is, kiom persist'os kamel'o'j, kiam oni ating'os tiu'n aŭ tiu'n oaz'o'n—sed rilat'e aŭt'o'mobil'o'j li ne hav'as eĉ la plej mal'grand'a'j'n spert'o'j'n.

Kaj tamen li prov'os tio'n, ĉar en favor'a kaz'o tio signif'os grand'a'n sukces'o'n kaj profit'o'n por li'a'j komerc'afer'o'j. La voj'o, kiu daŭr'is ali'foj'e tut'a'j'n monat'o'j'n, est'os fin'it'a dum unu monat'o.

Sinjor'o Meyer don'is sign'o'n kaj ĉiu'j en'aŭt'iĝ'is.

Sinjor'o Meyer kun Karl'o, Antoni'o kaj meĥanik'ist'o'j sid'iĝ'is en last'a'n aŭt'o'mobil'o'n.

Karl'o kaj Antoni'o ek'interes'iĝ'is pri la meĥanism'o de aŭt'o'mobil'o'j. Meĥanik'ist'o don'is al ili mal'long'a'n klar'ig'o'n.

32

Nun, dum vetur'o sur mal'mol'a voj'o, la aspekt'o de la aŭt'o'mobil'o'j neniel diferenc'as de la normal'a'j aŭt'o'j. Sed kiam ili al'vetur'os en la dezert'o'n kaj precip'e sur la lok'o'j'n kovr'it'a'j'n de mol'a sabl'o, en kiu'n la rad'o'j penetr'iĝ'us, pro kio la vetur'o est'us mal'ebl'ig'at'a, tiam help'e de apart'a meĥanism'o oni met'os sur la rad'o'j'n grand'a'j'n zon'o'j'n, sur kiu'j est'as mal'grand'a'j el'star'aĵ'o'j—aspekt'ant'a'j kiel mal'long'a'j ŝovel'il'o'j—kaj tiu'j zon'o'j kun'ig'os la antaŭ'a'j'n kaj mal'antaŭ'a'j'n rad'o'j'n. La el'star'aĵ'o'j en'iĝ'os en la sabl'o'n kaj tial la zon'o'j ne pov'os glit'i, la rapid'ec'o de la aŭt'o'mobil'o'j per tio mem'kompren'ebl'e iom mal'pli'grand'iĝ'os.

Antoni'o demand'is:

"Kaj kio okaz'us, sinjor'o Meyer, se ni'a aŭt'o'mobil'o difekt'iĝ'us? Ja la aŭt'o'mobil'o, kiu est'as antaŭ ni, est'as en distanc'o almenaŭ de du'on'kilo'metr'o de ni. Ĉu ĝi vetur'us plu kun la ceter'a'j aŭt'o'mobil'o'j?"

"Ne, kar'a Antoni'o. La distanc'o inter la aŭt'o'mobil'o'j est'as pro tio tiel grand'a, ke ĉiu aŭt'o'mobil'o post'las'as grand'a'j'n nub'o'j'n de polv'o. La afer'o est'as aranĝ'it'a jen'e: en ĉiu aŭt'o'mobil'o sid'as krom ali'a'j vir'o'j unu hom'o, kiu sen'ĉes'e observ'as sekv'ant'a'n aŭt'o'mobil'o'n. Se li rimark'as, ke ĝi halt'as, li dev'as tuj atent'ig'i si'a'n ŝofor'o'n kaj tiu tuj halt'ig'as. Tia'manier'e en kelk'a'j sekund'o'j ek'halt'iĝ'os ĉiu'j aŭt'o'mobil'o'j."

"Ankoraŭ io'n mi ne kompren'as. Karl'o dir'is, ke en Sahar'o ne est'as sign'it'a'j voj'o'j. Kiel est'as ebl'e, ke ni ne erar'ir'os?"

33

"Se vi est'us ni'a konduk'ant'o, Antoni'o, ni cert'e erar'ir'us. Kaj ni cert'e erar'ir'us ankaŭ tiam, se mi est'us gvid'ant'o de la ekspedici'o, malgraŭ tio, ke mi tra'vojaĝ'is Sahar'o'n jam tri'foj'e.

Vi cert'e rimark'is, ke, parol'ant'e kun ni'a konduk'ant'o, mi parol'as arab'e. Li nask'iĝ'is ĉi tie. Kaj tiu ĉi sen'fin'a dezert'o est'as al li tiel kon'at'a kiel al vi Uherské Hradiště kaj al mi Tunizi'o aŭ Berlin'o. Tia Arab'o hav'as ekster'ordinar'e akr'a'n vid'pov'o'n. Li'a'j okul'o'j rigard'as jam de la infan'ec'o en grand'a'j'n mal'proksim'o'j'n. Se li ne vol'is de'voj'iĝ'i dum si'a ekskurs'o el si'a hejm'o—el oaz'o—li dev'is atent'e observ'i eĉ la plej et'a'j'n sign'o'j'n en la natur'o. Li ne pov'is fid'i, ke li, sekv'ant'e la post'sign'o'j'n de si'a kamel'o, re'ven'os hejm'e'n. Apenaŭ li for'vetur'is kelk'a'j'n metr'o'j'n, la post'sign'o'j mal'aper'is. Vent'o glat'ig'is ili'n per sabl'o. Pro tio li bon'eg'e fiks'is en la memor'o'n iu'n mal'grand'a'n rok'pint'o'n, arb'et'aĵ'o'n, apenaŭ vid'ebl'a'n mont'et'o'n—kaj laŭ tiu'j sign'o'j, kiu'j'n ni tut'e ne rimark'as, li trov'is re'ir'voj'o'n. Per ekzerc'ad'o li sukces'is en'memor'ig'i la sign'o'j'n sur tut'a voj'o, kiu'n ni tra'vetur'os. Li far'iĝ'is konduk'ant'o de karavan'o'j kaj tiu'n ĉi voj'o'n li far'is jam mult'foj'e. Li akir'as per tio sufiĉ'e da mon'o. En karavan'o, kies migr'ad'o depend'as de li'a kapabl'ec'o, li ĝu'as grand'a'n respekt'o'n. Ni'a nun'a gvid'ant'o est'as unu el la plej bon'a'j. Mi mem far'is sub li'a gvid'ad'o du vojaĝ'o'j'n kaj mi dev'as konfes'i, ke li gvid'is ni'n bon'eg'e."

Dum'e la varm'eg'o far'iĝ'is ne'toler'ebl'a.

34

Sinjor'o Meyer el'poŝ'ig'is poŝ'horloĝ'o'n.

"Post kvin minut'o'j ni halt'os," li dir'is.

"Ĉu ni'a aŭt'o'mobil'o?" demand'is Karl'o.

"Ne nur ni'a aŭt'o, sed ĉiu'j."

"Kaj kia'manier'e vi komunik'os tio'n al ili, patr'o?"

"Ili tio'n sci'as."

Ankaŭ Antoni'o el'poŝ'ig'is poŝ'horloĝ'o'n kaj rigard'is antaŭ'e'n.

Ver'e! Preciz'e post kvin minut'o'j halt'is la unu'a aŭt'o'mobil'o. La du'a al'vetur'is al ĝi, la tri'a al la du'a ktp. Fin'e ĉiu'j aŭt'o'mobil'o'j star'is en unu grup'o. Ŝofor'o'j kaj ali'a'j vir'o'j el'aŭt'iĝ'is kaj amas'iĝ'is ĉirkaŭ sinjor'o Meyer. Ili komunik'is al li si'a'j'n impres'o'j'n kaj ek'kon'o'j'n. La motor'o'j funkci'is ne'difekt'it'e, la aŭt'o'mobil'o'j vetur'is tre bel'e.

Dum la kvar hor'o'j ili far'is sufiĉ'e grand'a'n part'o'n de la voj'o sen eĉ unu difekt'o.

Dum tag'mez'o ili ripoz'is. En la aŭt'o'mobil'o'j est'is sufiĉ'e da lok'o. Ĉiu grup'o dis'met'is super si'a aŭt'o grand'a'n tuk'o'n, por ke ĝi ŝirm'u ili'n kontraŭ la varm'eg'a'j sun'radi'o'j.

Post'tag'mez'e ili ating'is la dezert'o'n. La varm'eg'o est'is terur'a. La tag'mez'a'j'n paŭz'o'j'n oni dev'is ĉiam pli'long'ig'i. Dum'tag'e la varm'eg'o est'is ne'toler'ebl'a. Hom'o'j ek'mal'freŝ'iĝ'is, neniu vol'is eĉ parol'i. Ĉiu kuŝ'is sen'mov'e en la ombr'o de la tuk'o.

Ili daŭr'ig'is la vojaĝ'o'n ĝis vesper'e, kiam la varm'eg'o iom'et'e ĉes'is.

Kaj kio Antoni'o'n plej mult'e mir'ig'is, tio est'is la sahar'a'j nokt'o'j. Apenaŭ la sun'o sub'ir'is, la temperatur'o 35 rapid'e ŝanĝ'iĝ'is. Unu'e ek'est'is agrabl'a mal'varm'et'o, kiu est'is bon'ven'ig'at'a re'freŝ'ig'o post tut'tag'a'j sufer'o'j. Sed la mal'varm'et'o far'iĝ'is pli kaj pli sent'ebl'a, ĝis ĝi ŝanĝ'iĝ'is en mal'mild'a'n mal'varm'o'n. Nur nun Antoni'o ek'kompren'is, kial sinjor'o Meyer antaŭ for'vetur'o kelk'foj'e demand'is, ĉu en la aŭt'o'mobil'o'j est'as pak'it'a'j ankaŭ la kovr'il'o'j.

Iu'n tag'o'n, post maten'vetur'o, ili halt'is apud ne tro grand'a rok'ar'o.

Manĝ'int'e, kelk'a'j rest'is en la aŭt'o'mobil'o'j, ali'a'j ir'is tra'rigard'i la rok'o'j'n. Inter ĉi tiu'j trov'iĝ'is ankaŭ Antoni'o.

Li promen'is sol'a preskaŭ unu hor'o'n. Kiam li est'is jam tre lac'ig'it'a, li kuŝ'iĝ'is en la ombr'o'n de rok'o kaj ek'dorm'is.

Vek'is li'n obtuz'a'j voĉ'o'j de du vir'o'j. Ili sid'is en ombr'o de ali'a rok'o, tre proksim'e de Antoni'o. Antoni'o vol'is star'iĝ'i kaj al'grup'iĝ'i al ili, sed tio, kio'n li ek'aŭd'is, al'frost'ig'is li'n al la ter'o.

Ili parol'is german'e.

Antoni'o kompren'is preskaŭ ĉiu'n vort'o'n.

"Mi dir'as al vi: hodiaŭ aŭ—neniam!"

"Tio'n mi ne kred'as."

"Kial vi est'as tiom obstin'a? Est'as ja preskaŭ cert'e, ke plej mal'fru'e morgaŭ vesper'e ni ating'os oaz'o'n. Kaj tiam est'us jam mal'fru'e!"

La du'a silent'is.

"Rigard'u, Erik'o!" de'nov'e komenc'is la unu'a. Ĉe tiu'j vort'o'j Antoni'o nur per ia mirakl'o ne ek'kri'is—tiom li est'is mir'ig'it'a. Li komenc'is tim'i, ke ĉi 36 tie tem'as pri io mal'bon'a. Kaj ĉu li aŭd'is bon'e—"Erik'o?" Ke vol'us far'i io'n mal'bon'a'n Erik'o, unu el plej mal'nov'a'j serv'ist'o'j de sinjor'o Meyer? Sed plu'a'j vort'o'j ĉes'ig'is li'a'j'n medit'o'j'n.

"Hodiaŭ nokt'e mi gard'os ‘benzin'aŭt'o'n’. Ĉirkaŭ la dek'a hor'o vi ir'us kelk'a'j'n paŝ'o'j'n de vi'a aŭt'o'mobil'o kaj vi ek'paf'us en la mal'lum'o'n. Ĉiu'j salt'os el la aŭt'o'mobil'o'j kaj rapid'os al vi. Neniu pens'os pri la aŭt'o'mobil'o'j. Vi rakont'us al ili fabel'o'n pri hom'siluet'o, kiu subit'e al vi aper'is kaj post'e mister'e mal'aper'is. Kaj tiu'n ĉi moment'o'n mi el'uz'os. Mi al'proksim'ig'os brul'ant'a'n alumet'o'n al la brul'ŝnur'o kaj fulm'rapid'e mi perd'iĝ'os en la nokt'mal'lum'o. La benzin'o ek'brul'os kaj eksplod'os. La proviz'o'j, kiu'j est'as en rezerv'uj'o'j, ne sufiĉ'os eĉ por unu du'on'tag'o. La fajr'o est'os vid'ebl'a tre mal'proksim'e. Dum'e mi al'kur'os al ni'a'j kaj mi sci'ig'os ili'n, kiam ili dev'os atak'i la mal'fort'a'n tend'ar'o'n. En ni'a'j man'o'j trov'iĝ'os riĉ'a rab'aĵ'o kaj imag'u, preskaŭ sen'pen'e!"

"Hm, tut'e sen'pen'e tio ne est'os," kontraŭ'dir'is Erik'o.

"Eh, vi est'as mal'nov'a sen'taŭg'ul'o. Al vi ĉiam io ne plaĉ'as. Do, mi vol'as aŭd'i la last'a'n vort'o'n: ĉu vi konsent'as?"

Erik'o hezit'is.

"Rapid'e, la temp'o ne atend'as!"

"Do, mi konsent'as! Sed tio'n mi dir'as al vi, Othman: kiam la rab'aĵ'o est'os dis'divid'at'a, mi vol'as ricev'i mi'a'n part'o'n—"

37

"Ne cerb'um'u! Kaj nun ni ir'u, por ke ne est'u okul'frap'ant'e, ke ni est'is ĉi tie tiel long'e!"

La fripon'o'j lev'iĝ'is.

Antoni'o tim'em'e al'kaŭr'iĝ'is al la varm'eg'a rok'o. Ho, kio okaz'us, se ili hazard'e renkont'us li'n! Li ferm'is la okul'o'j'n. Se ili trov'os li'n, ŝajn'ig'os, ke li dorm'as.

Kiel li ek'ĝoj'is, kiam li ek'aŭd'is mal'proksim'iĝ'ant'a'j'n paŝ'o'j'n!

Ho, tiu'j fripon'o'j! Tia'manier'e ili vol'as rekompenc'i al sinjor'o Meyer, ke li trakt'as ili'n kiel si'a'j'n koleg'o'j'n, ke li ne vid'as en ili si'a'j'n serv'ist'o'j'n, sed si'a'j'n amik'o'j'n! Al ili ne sufiĉ'as ili'a'j salajr'o'j, kiu'j kompar'e al salajr'o'j ĉe ali'a'j labor'don'ant'o'j est'as preskaŭ reĝ'a'j!

Kaj per kia diabl'a manier'o ili intenc'as neni'ig'i la ekspedici'o'n! Ili vol'as eksplod'ig'i la "benzin'aŭt'o'n", la aŭt'o'mobil'o'n, en kiu est'as konserv'at'a tio plej valor'a, sen kio ili est'us perd'it'a'j en la sovaĝ'a dezert'o—la benzin'proviz'o'j! Kaj post'e ili kun'vok'os rab'a'j'n indiĝen'o'j'n, atak'os la ekspedici'o'n kaj—mort'ig'os ĉiu'j'n ties part'o'pren'ant'o'j'n!

Sed ne, nenio simil'a okaz'os! La sort'o mem aranĝ'is la afer'o'n tiel, ke Antoni'o aŭd'is tut'a'n inter'parol'o'n de perfid'ul'o'j. Li jam sci'as, kio'n far'i.

Li si'n'gard'e lev'iĝ'is kaj klin'it'a ir'is ĉirkaŭ la rok'ar'o. Li el'ir'is en kontraŭ'a flank'o.

Post kelk'a'j minut'o'j li al'proksim'iĝ'is al la aŭt'o'mobil'o'j. Karl'o jam serĉ'is li'n.

38

"Kie vi est'is? Mi serĉ'is vi'n jam antaŭ unu hor'o, sed vi est'is nenie trov'ebl'a."

Antoni'o ek'rid'et'is.

"Mi ek'dorm'is en tiu'j rok'o'j. Kie est'as sinjor'o Meyer?"

"Li kuŝ'as en aŭt'o'mobil'o. Mi pens'as, ke li dorm'as."

"Ni ir'u al li! Mi vol'as dir'i al li io'n tre grav'a'n."

"Ĉu vi trov'is en la dezert'o iu'n leon'o'n?"

"Io'n mult'e pli grav'a'n."

Karl'o ek'rigard'is Antoni'o'n, ĉu li ne ŝerc'as. Sed kiam li vid'is, ke tiu aspekt'as tut'e serioz'e, li ek'silent'is.

Sinjor'o Meyer est'is sol'a en la aŭt'o'mobil'o.

Ili vek'is li'n.

"Patr'o, Antoni'o vol'as dir'i io'n al vi. Kaj li dir'as, ke tio est'as tre grav'a."

"Mi est'as ver'e sci'vol'a. Do, rakont'u, Antoni'o, vi almenaŭ for'pel'os mi'a'n dorm'em'o'n!" dir'is ŝerc'e sinjor'o Meyer.

Sed la mild'a rid'o, kiu est'is ne'dis'ig'ebl'a kun'ul'o de sinjor'o Meyer, mal'aper'is for de li'a vizaĝ'o tuj ĉe la unu'a'j vort'o'j de Antoni'o, Kaj ju pli parol'is Antoni'o, des pli sever'e rigard'is sinjor'o Meyer.

Kiam Antoni'o fin'is, sinjor'o Meyer ek'pren'is li'a'n dekstr'a'n man'o'n kaj amik'e ek'prem'is ĝi'n.

"Tio est'as jam du'a'foj'e, ke vi far'as por mi ne'taks'ebl'a'j'n serv'o'j'n," li dir'is mal'laŭt'e kun vid'ebl'a kor'tuŝ'o. "Mi neniam forges'os tio'n. Kaj nun ni far'os prepar'o'j'n por tiu'j fripon'o'j. Ven'ig'u ĉi tie'n 39 Knopp, Keller, ambaŭ meĥanik'ist'o'j'n kaj ni'a'n konduk'ant'o'n! Sed far'u tio'n ne'rimark'at'e! Send'u ili'n ĉi tie'n unu post la ali'a."

La knab'o'j for'ir'is.

Post ne'long'a temp'o est'is ĉiu'j ĉe sinjor'o Meyer.

Li konciz'e sci'ig'is ili'n pri tio, kio'n rakont'is al li Antoni'o. Kaj fin'e li dir'is:

"Antoni'o kaj Karl'o, ir'u ekster'e'n kaj tie amuz'iĝ'u. Se iu ir'us preter ni'a'n aŭt'o'mobil'o'n, en'rigard'u intern'e'n. Mi dev'as komunik'i al ĉi tiu'j sinjor'o'j io'n tre grav'a'n kaj mi ne ŝat'us, ke iu el ni'a'j mal'amik'o'j aŭd'u ni'n."

Kaj per mal'laŭt'a voĉ'o, preskaŭ flustr'e, li don'is al ĉiu unu'op'ul'o instrukci'o'j'n, kio est'os li'a task'o hodiaŭ vesper'e...

Kaj post'e la motor'o'j ek'muĝ'is kaj la karavan'o daŭr'ig'is si'a'n voj'o'n.

40

VESPER'O.

Post la vesper'manĝ'o sinjor'o Meyer inspekt'is, kiel kutim'e, la dis'lok'o'n de la gard'ist'o'j. Tiu'n ĉi labor'o'n far'is konduk'ant'o. Kiam li est'is pret'a, sinjor'o Meyer turn'is si'n al Othman:

"Othman, vi ĉe la benzin'aŭt'o est'u ekster'ordinar'e si'n'gard'a. Ni est'as en danĝer'a region'o, kie jam oft'e karavan'o'j est'is atak'at'a'j, ili'a'j var'o'j rabat'a'j, part'o'pren'ant'o'j kelk'foj'e eĉ mort'ig'it'a'j. Se ili sukces'us neni'ig'i ni'a'n benzin'aŭt'o'n, ni est'us perd'it'a'j."

"Mi cert'ig'as vi'n pri mi'a si'n'gard'em'o, sinjor'o Meyer," ĝentil'e respond'is Othman. Iom'et'e li ek'mal'trankvil'iĝ'is. Kio'n tio signif'as? Sed kiam li vid'is, ke sinjor'o Meyer don'as la sam'a'n instrukci'o'n ankaŭ al ali'a'j gard'ist'o'j, li de'nov'e ek'trankvil'iĝ'is.

La gard'ist'o'j dis'ir'is al si'a'j posten'o'j, la ceter'a'j ek'kuŝ'is por dorm'i.

Ne pas'is eĉ dek minut'o'j, kiam sinjor'o Meyer ordon'is, ke ĉiu'j vir'o'j kolekt'iĝ'u apud li'a aŭt'o'mobil'o. Ankaŭ gard'ist'o'j ven'u.

Dum ĉiu'j sci'vol'plen'a'j rapid'is al la destin'it'a lok'o, ambaŭ meĥanik'ist'o'j kun konduk'ant'o for'ir'is ne'rimark'ebl'e al benzin'aŭt'o kaj kaŝ'iĝ'is sub ĝi 41 tiel, ke ili ne est'is vid'ebl'a'j. Mal'hel'a nokt'o facil'ig'is tio'n al ili.

"Ĉu vi aŭd'is nenio'n?" demand'is sinjor'o Meyer la kolekt'iĝ'int'a'j'n vir'o'j'n.

"Ne!" respond'is ĉiu'j kaj mir'ig'it'a'j rigard'is unu la ali'a'n. Kio'n li—?

"Al mi ŝajn'is, ke mi ek'aŭd'is strang'a'n fajf'ad'o'n. Kvazaŭ iu'j hom'o'j en la dezert'o inter'kompren'iĝ'us. Ĉu vi ver'e aŭd'is nenio'n simil'a'n?"

"Ne ver'e!"

Ĉe la tag'lum'o sinjor'o Meyer ek'vid'us sur mult'a'j vang'o'j strang'a'n ek'rid'et'o'n.

"Do, tio est'is nur fantom'o. Tio ne grav'as. Gard'ist'o'j, est'u tre si'n'gard'a'j! Bon'a'n nokt'o'n!" Li sci'is, ke dum ĉi tiu'j moment'o'j li'a'j kun'help'ant'o'j est'as jam kaŝ'it'a'j.

"Bon'a'n nokt'o'n!" respond'is la kolekt'ar'o kaj mult'a'j dis'ir'is kun strang'a'j sent'o'j. Kiu'j ne sci'is, pri kio tem'as, opini'is, ke kun sinjor'o Meyer ne ĉio est'as en ord'o.

Othman rapid'e re'ven'is al la benzin'aŭt'o. Li prepar'is la brul'ŝnur'o'n kaj atend'is panik'o'n, kiu'n kaŭz'os Erik'o. La vir'o'j sub la aŭt'o'mobil'o preskaŭ ne spir'is.

Erik'o komenc'is efektiv'ig'i si'a'n plan'o'n. Li ek'pren'is paf'il'o'n kaj for'las'is si'a'n aŭt'o'mobil'o'n. Sed tiu'n ĉi perfid'ul'o'n gard'is Knopp kaj Keller.

Apenaŭ li far'is dek paŝ'o'j'n, Knopp ek'kri'is laŭt'e:

"Kie'n tiel mal'fru'e, Erik'o?"

42

Erik'o ek'embaras'iĝ'is.

"Eh—nur ĉi tie'n—"

"Kaj kio'n vi vol'as far'i per la paf'il'o?" insist'is Keller.

"Mi ir'as—promen'i—" konfuz'it'e respond'is Erik'o.

"Erik'o ne pov'as dorm'i! Nokt'e li ir'ad'os promen'ad'i!" malic'e kri'is Knopp kaj li kun Keller sekv'is Erik'o'n.

"Tio est'as mi'a afer'o!" koler'e dir'is Erik'o. "Kaj las'u mi'n trankvil'a! Se tio vi'n ĝen'as, ir'u en la lit'o'n!"

"Ni ir'os, amik'o, ni ir'os tuj," Knopp kaj Keller jam star'is apud li, "sed vi ir'os kun ni!"

Kaj pli fru'e, ol Erik'o pov'is defend'i si'n, ili ĵet'is si'n sur li'n, el'man'ig'is al li paf'il'o'n kaj rapid'e katen'is li'n.

Preskaŭ en tiu sam'a moment'o okaz'is sovaĝ'a lukt'o apud la benzin'aŭt'o.

Othman aŭd'is la rimark'o'j'n de Knopp kaj Keller kaj ankaŭ la koler'a'j'n respond'o'j'n de Erik'o. Li ek'kompren'is, ke ili'a plan'o komenc'as detru'iĝ'i.

Kaj tamen—nun jam ne est'as ebl'e for'ĵet'i ĝi'n! La benzin'o dev'os eksplod'i, est'u kiel est'u! Li ek'brul'ig'os kaj mal'aper'os en mal'hel'a nokt'o...

Li el'poŝ'ig'is alumet'o'j'n kaj intenc'is ek'brul'ig'i. Sed en tiu moment'o, kiam la alumet'o ek'flam'iĝ'is, okaz'is io ne'atend'it'a.

43

Antaŭ li, preskaŭ ĉe li'a'j pied'o'j, rekt'iĝ'is ia mal'hel'a korp'o kaj en sekv'ant'a sekund'o li ek'sent'is sur la dekstr'a man'o, en kiu li ten'is la brul'ant'a'n alumet'o'n, fort'a'n frap'o'n. Oni frap'is li'n unu sekund'o'n pli fru'e ol pov'is est'i efektiv'ig'it'a la krim'a plan'o.

Othman vid'is, ke oni perfid'is ili'n. Li plen'fort'e frap'eg'is ne'kon'at'a'n atak'ant'o'n en la brust'o'n kaj vol'is for'kur'i. Sed tio'n mal'ebl'ig'is al li du nov'a'j statur'o'j, kaj kvar man'o'j ek'pren'is li'n kiel per pren'il'o.

Oni al'konduk'is ambaŭ fripon'o'j'n al la aŭt'o'mobil'o de sinjor'o Meyer. Tie jam est'is kolekt'iĝ'int'a'j ĉiu'j vir'o'j, ekscit'it'a'j per la ekster'ordinar'a'j okaz'int'aĵ'o'j de tiu vesper'o. Sinjor'o Meyer klar'ig'is ĉi'o'n al ili:

"Tiu'j du sen'taŭg'ul'o'j est'os transport'at'a'j en Timbuktu-n kiel kapt'it'o'j en katen'o'j. Tie oni star'ig'os ili'n antaŭ la oficial'a'n juĝ'ist'ar'o'n kaj ili est'os laŭ'merit'e pun'it'a'j. La rest'o'n de la vojaĝ'o unu vir'o ĉiam gard'os ili'n."

Kaj fin'e li dir'is, kies merit'o tio est'as. Al Antoni'o flug'is dank'a'j rigard'o'j de la tut'a ekspedici'o.

Ĉiu'j kompren'is, el kia danĝer'o li sav'is ili'n.

Ankaŭ Erik'o kaj Othman rigard'is Antoni'o'n. Sed se ili pov'us el'ĵet'i tiom da sag'o'j, kiom ili el'send'is da mal'amik'a'j rigard'o'j, sur li'a korp'o ne rest'us eĉ unu ne'vund'it'a lok'et'o.

44

Tiu'n nokt'o'n neniu plu dorm'is. Ten'ant'e paf'il'o'n en la man'o'j, ĉiu'j atend'is, ĉu al'ven'os mal'amik'o'j. Sed dum la tut'a nokt'o nenio okaz'is.

Fru'maten'e ili for'las'is tiu'n lok'o'n, kiu pov'is est'i la komenc'o de ili'a pere'o.

45

LA SAMUM'O.

La tag'o est'is ekster'ordinar'e varm'eg'a. El la dezert'o spir'is infer'a varm'eg'o.

Post'tag'mez'e la tut'a tend'ar'o subit'e ek'vigl'iĝ'is. Ĉiu'j rigard'is en la sam'a direkt'o. Ankaŭ Antoni'o ek'rigard'is tie'n kaj ek'kri'is pro entuziasm'o. Sur la dezert'o kur'is grand'a strut'o. Ĉu ĝi kur'is aŭ flug'is? Antoni'o ne pov'us dir'i. Li vid'is nur, ke krur'o'j de la bird'o mov'iĝ'as fulm'rapid'e. Li vid'is rapid'ec'o'n, kiu mir'eg'ig'is li'n. La strut'o mal'aper'is mal'antaŭ proksim'a mont'et'o.

Antoni'o re'konsci'iĝ'is el si'a mir'eg'o. Ho, kiel bel'a est'us tio, se li pov'us al'port'i en ili'a'n lern'ej'o'n la strut'plum'o'j'n kaj don'i ili'n al sinjor'o instru'ist'o, dir'ant'e: "Sinjor'o instru'ist'o, kiam mi vojaĝ'is tra Sahar'o, mi paf'mort'ig'is la strut'o'n. Mi al'port'is al vi ĝi'a'j'n plum'o'j'n."

Kaj pli fru'e, ol iu pov'is mal'help'i li'n, li ek'pren'is paf'il'o'n, salt'is el la aŭt'o'mobil'o kaj ek'kur'is al la mont'et'o, mal'antaŭ kiu mal'aper'is la rapid'a bird'o.

Sinjor'o Meyer ek'vok'is: "Antoni'o, re'ven'u! Ne kur'u mal'proksim'e'n!"

Sed Antoni'o ne aŭd'is.

Jam li est'is sur la mont'et'o. La vir'o'j de sur la aŭt'o'mobil'o'j observ'is li'n. Li ĉirkaŭ'rigard'is kaj ek'vid'is 46 la strut'o'n sufiĉ'e proksim'e. Ĝi star'is kun rekt'ig'it'a kap'o, kvazaŭ ĝi pri'pens'us, en kiu'n direkt'o'n ĝi ek'kur'u.

Antoni'o de'nov'e ek'kur'is al ĝi. Sed post unu moment'o la strut'o ek'daŭr'ig'is si'a'n kur'ad'o'n. Pli fru'e est'is la rapid'ec'o de la bird'o tre grand'a. Sed nun ĝi est'is fabel'a. La bird'o far'iĝ'is pli kaj pli mal'grand'a, ĝis ĝi ŝanĝ'iĝ'is en la et'a punkt'o sur horizont'o. Ankaŭ tiu fin'e mal'aper'is.

Antoni'o decid'is re'ir'i.

La afer'o iom'et'e mal'kontent'ig'is li'n. Li ĝoj'is, ke li al'vetur'ig'os iu'n memor'aĵ'o'n de si'a vojaĝ'o tra Sahar'o—kaj tio tiel tromp'is li'n. Ceter'e, ankoraŭ ne est'as fin'it'a'j ĉiu'j tag'o'j.

Subit'e li ek'rimark'is tre vid'ebl'a'n ŝanĝ'iĝ'o'n en la natur'o. La aer'o far'iĝ'is ne'spir'ebl'a, ĝi est'is tro'sat'ig'it'a de mal'pez'a sabl'o. La vid'ebl'ec'o mal'pli'grand'iĝ'is. Miliard'o'j da sabl'er'o'j ek'lev'iĝ'is kaj komenc'is kaŭz'i ne'imit'ebl'a'n son'o'n, alt'a'n kaj sen'ĉes'e son'ant'a'n ton'o'n.

Li ek'ir'is pli rapid'e.

En tiu moment'o nigr'a nub'o kovr'is la sun'o'n kaj terur'e rapid'e rul'iĝ'is al li. Ek'est'is mal'lum'o.

Antoni'o ek'pal'iĝ'is.

Sinjor'o Meyer bon'e klar'ig'is al li, kio'n signif'as tia'j ŝanĝ'iĝ'o'j en la natur'o.

Proksim'iĝ'as la samum'o!

Terur'a sabl'o'vent'eg'o, kiu'n tim'eg'as ĉiu'j karavan'o'j en Sahar'o!

47

Li vol'is ek'kur'eg'i. Sed ankoraŭ li ne ating'is la mont'et'o'n, kiam la samum'o ating'is li'n! Li rapid'e de'met'is si'a'n mal'pez'a'n surtut'et'o'n, volv'is per ĝi si'a'n tut'a'n kap'o'n kaj ĵet'is si'n ter'e'n. Est'is ja ankaŭ jam temp'o! Se li ne far'us tio'n, la fort'a ek'tuŝ'eg'o de la uragan'o fal'ig'us li'n ter'e'n.

Kaj la moment'o'j, kiu'j sekv'is, est'is la plej terur'a'j el li'a tut'a viv'o. La vent'eg'o sibl'is, la varm'eg'a sabl'o penetr'is tra la surtut'o en la okul'o'j'n, en la naz'o'n, inter fort'e ferm'it'a'j lip'o'j en la buŝ'o'n kaj sen'spir'ig'is li'n. Antoni'o sent'is, kiel la sabl'o sur li'a korp'o amas'iĝ'as! Li re'memor'is tiu'j'n mal'feliĉ'ul'o'j'n, kiu'j est'is de samum'o en'tomb'ig'it'a'j kaj pere'is per sufok'iĝ'o. Rapid'mov'e li sen'ig'is si'a'n korp'o'n de la ĉiam kresk'ant'a tavol'o de sabl'o kaj de'nov'e li al'prem'iĝ'is ter'e'n, por ŝirm'i si'n kontraŭ la vent'eg'o.

De moment'o al moment'o la fort'o de la vent'eg'o ŝajn'e ĉes'is. Sed tuj al'flug'is nov'a ond'o, pli terur'a ol tiu'j jam mal'aper'int'a'j, kaj per sovaĝ'a'j ek'frap'o'j ĝi vip'is la ter'o'n.

Fin'e—post kelk'a'j hor'o'j—la uragan'o ĉes'is.

Antoni'o ne far'is eĉ unu mov'o'n. Li tim'is ek'mov'iĝ'i. Li tim'is konvink'i si'n, ĉu li est'as super'ŝut'it'a aŭ ne.

Fin'e li ek'kuraĝ'iĝ'is kaj lev'is si'n. Li liber'ig'is si'n de la sufiĉ'e grand'a sabl'o'tavol'o kaj mal'ferm'is la okul'o'j'n. Sed en tiu moment'o ek'kapt'is li'n terur'a ek'tim'o.

48

Dum furioz'is la vent'eg'o, ek'est'is la nokt'o! La tut'a ĉirkaŭ'aĵ'o kuŝ'is en profund'a mal'lum'o.

Antoni'o vol'is ek'kri'i, sed li'a gorĝ'o est'is tro sek'a. Li vol'is ek'kur'i, sed li'a'j rigid'iĝ'int'a'j krur'o'j est'is kvazaŭ el plumb'o.

Post kelk'a'j moment'o'j li tamen ek'ir'is. Fin'e li eĉ ek'kur'is. Ho, kiel bon'e, ke li almenaŭ memor'as la direkt'o'n al la lok'o, kie star'as la aŭt'o'mobil'o'j!

Tiel li kur'is kelk'a'j'n moment'o'j'n. Post'e li ek'vok'is: "Sinjor'o Meyer!"

Silent'o.

Ĉu li de'voj'iĝ'is? Ho, cert'e, li dev'os de'flank'iĝ'i iom'et'e dekstr'e'n! Do li ek'kur'is dekstr'e'n kaj post ĉiu paŝ'o li sen'esper'e vok'is sinjor'o'n Meyer.

Sed la dezert'o est'is mut'a kiel tomb'o.

Antoni'o ŝanĝ'is la direkt'o'n de si'a kur'ad'o en ĉiu moment'o. Tuj ŝajn'is al li, ke li dev'os ir'i mal'dekstr'e'n, tuj dekstr'e'n, tuj li re'ven'is—kaj tiel li rapid'e kur'is ĝust'e en mal'a direkt'o ol star'is aŭt'o'mobil'o'j...

Li'a voĉ'o pli'mal'fort'iĝ'is, li'a'j krur'o'j mal'lev'iĝ'is pro lac'iĝ'o.

Kaj la sen'kompat'a dezert'o avid'e en'glut'is li'a'j'n kav'a'j'n, kor'dis'ŝir'a'j'n ek'kri'o'j'n, kiu'j fin'e ŝanĝ'iĝ'is en kor'tuŝ'ant'a'n ĝem'ad'o'n:

"Sinjor'o Meyer! Sinjor'o Meyer!"

49

FATAMORGAN'O.

Fin'e li el'ĉerp'it'a fal'is ter'e'n.

Kaj nur nun li ek'sent'is, kia mal'varm'o est'as. La mal'dik'a vest'o tut'e ne ŝirm'is li'n. Li komenc'is tiom trem'i pro la mal'varm'o, ke li de'nov'e ek'star'is kaj kun la last'a'j rezerv'o'j de la fort'o'j li ek'ir'is plu.

Kie'n? Li ne sci'is.

Sed li ir'is, li klopod'is varm'ig'i si'n. Sen'sukces'e.

Post'e li fal'is ter'e'n ankoraŭ unu'foj'e kaj ne plu lev'iĝ'is. Li sent'is, kiel la frost'o penetr'as li'a'n korp'o'n, sed li ne plu hav'is fort'o'n far'i eĉ la plej mal'grand'a'n mov'o'n. Li far'iĝ'is indiferent'a al ĉio...

Li dank'is al Di'o, kiam li ek'vid'is la unu'a'j'n sun'radi'o'j'n. La aer'o tuj ek'varm'iĝ'is.

En la tut'a ĉirkaŭ'aĵ'o est'is nur sabl'o kaj ŝton'o'j. La aŭt'o'mobil'o'j est'is nenie vid'ebl'a'j!

Li est'as sol'a en sen'fin'a dezert'o. Li aĉ'e pere'os ĉi tie! Pro la varm'eg'o, mal'varm'o, mal'sat'o kaj soif'o...

Li kuŝ'iĝ'is sur la varm'a'n sabl'o'n. Kiel agrabl'a tio est'is post frost'a nokt'o! Sed post unu moment'o li dev'is ek'star'i. La sabl'o komenc'is tro'varm'ig'i.

50

Per lac'iĝ'int'a'j okul'o'j li rigard'is antaŭ si'n en la ek'varm'iĝ'ant'a'n dezert'o'n. Li jam tut'e perd'is la esper'o'n, ke li pov'os sav'i si'n.

Sed subit'e ek'kapt'is li'n grand'a ĝoj'o. Ĉu li'n ne tromp'as vid'sent'o? Ĉu ĝi est'as fantom'o de la el'ĉerp'it'a'j nerv'o'j? Ne, li vid'as ja tio'n tut'e klar'e, kaj ĝi est'as tiel proksim'e! Li vid'as oaz'o'n, alt'a'j'n palm'o'j'n, dom'o'j'n kaj hom'o'j'n! Li vid'as—kio'n li vid'as? La viv'o'n, la sav'iĝ'o'n, la san'o'n! Li vid'as akv'o'n, agrabl'a'n ombr'o'n!

Kaj Antoni'o ek'kur'is ĝoj'ig'it'a pro si'a sav'iĝ'o. Sed—kio'n tio signif'as? Li kur'as, li kur'as ja sufiĉ'e rapid'e—kio est'as kun tiu oaz'o? Kial ĝi ced'as antaŭ li? Sed kiel tio est'us ebl'a? Aŭ ĉu li jam tut'e frenez'iĝ'is? Ŝajn'as, ke tiu'j sufer'o'j sen'raci'ig'is li'n...

Kaj kiam li ek'rigard'is ankoraŭ unu'foj'e, la oaz'o est'is for. En tiu moment'o li ek're'memor'is, kio'n li lern'is iam en la lern'ej'o ... ke sur la dezert'o'j la romp'iĝ'o de lum'radi'o'j kaŭz'as fantom'o'n—fatamorgan'o'n—kaj tiu ĉi fantom'o nun ankaŭ al li al'port'is por unu moment'o la bild'o'n de la ter'paradiz'o...

Li klopod'is ir'i plu, sed post kelk'a'j paŝ'o'j li ek'sid'is sur la varm'eg'a'n ter'o'n. Li'a kap'o klin'iĝ'is en la man'plat'o'j'n.

En li'a'j okul'o'j ek'bril'is bedaŭr'a'j larm'o'j.

Li pere'os ĉi tie sol'a, neniu ek'sci'os pri li'a terur'a sufer'ad'o... Almenaŭ se est'us al li ebl'ig'it'a 51 last'foj'e adiaŭ'i kun la ge'patr'o'j kaj frat'in'o'j ... kaj dank'i al sinjor'o Meyer pro li'a afabl'ec'o...

Sed ĉu ver'e est'as ĉio perd'it'a? Ĉu li dev'as ĉi tie pere'i?

Li supr'e'n'lev'is la kap'o'n.

Al li proksim'iĝ'is nov'a aper'aĵ'o. Nun tio ne est'is la tromp'a fatamorgan'o, sed arab'a vir'in'o.

Li ek'kur'is al ŝi.

"Don'u al mi akv'o'n!" li pet'is per ĉiu'j lingv'o'j, kiu'j'n li kon'is.

Ŝi ne kompren'is. Ŝi montr'is antaŭ si'n kaj kompren'ig'is li'n, ke li sekv'u ŝi'n.

Li ir'is ĉe ŝi'a flank'o. Kiam li fal'is ter'e'n, ŝi lev'is li'n, ek'pren'is li'a'n man'o'n kaj preskaŭ port'is li'n.

Post kelk'a'j moment'o'j, kiu'j est'is por Antoni'o la tut'a etern'ec'o, en la valet'o antaŭ ili aper'is la oaz'o. Apenaŭ ili en'ir'is ĝi'n, Antoni'o ek'pren'is akv'uj'o'n kaj komenc'is avid'e trink'i. Post'e li sven'is. Kiam li re'konsci'iĝ'is, la vir'in'o al'port'is al li daktil'o'j'n.

Manĝ'int'e li tuj profund'e ek'dorm'is.

52

OTHMAN.

Vesper'e oni vek'is li'n.

La vir'in'o, kiu ven'ig'is li'n en la oaz'o'n, prepar'is por li kuŝ'ej'o'n sur la ter'o en si'a kaban'o. Apenaŭ li iom manĝ'is, li daŭr'ig'is la dolĉ'a'n dorm'o'n.

Kiam li vek'iĝ'is, est'is hel'a tag'o.

Post maten'manĝ'o li el'ir'is por tra'rigard'i la oaz'o'n. Li ja ne pov'os rest'i ĉi tie. Li dev'os hav'ig'i al si inform'o'j'n, kio'n oni pov'as far'i en tiu ĉi situaci'o.

Ĵus kiam li for'las'is la kaban'o'n, al'vetur'is en la oaz'o'n long'a procesi'o de arm'it'a'j vir'o'j. Vir'in'o'j, infan'o'j kaj mal'jun'ul'o'j ĝoj'kri'ant'e kur'is renkont'e al ili. Sed kiam la arme'estr'o dir'is al ili kelk'a'j'n vort'o'j'n, ili'a'j ĝoj'ek'kri'o'j ŝanĝ'iĝ'is en kor'tuŝ'a'n plor'ad'o'n.

Vir'o'j salt'is de sur si'a'j kamel'o'j kaj ek'sid'is kun la ceter'a'j oaz'an'o'j. Unu'sol'a estr'o rest'is star'ant'a. Antoni'o tuj ek'kompren'is, ke ili est'as la rajd'ant'o'j, ĵus re'ven'int'a'j el rab'ekspedici'o. La mal'hel'a'j vizaĝ'o'j de la vir'o'j kaj mal'ĝoj'ig'a'j ek'kri'o'j de la vir'in'o'j, de la mal'jun'ul'o'j kaj infan'o'j est'is la evident'a pruv'o, ke la ekspedici'o mal'sukces'is.

La estr'o parol'is ver'simil'e pri la proced'o de la ekspedici'o. Li akompan'is si'a'n parol'o'n per 53 vigl'a gest'ad'o kaj tiel Antoni'o, malgraŭ tio, ke li ne kompren'is, pov'is imag'i en la fantazi'o la tut'a'n ekspedici'o'n.

Kaj ju plu parol'is la estr'o, des pli cert'e ek'kompren'is Antoni'o, ke li fal'is en leon'kav'o'n. Ke li trov'iĝ'as en la oaz'o de tiu'j rab'ist'o'j, kiu'j intenc'is atak'i ili'a'n ekspedici'o'n—kio'n mal'ebl'ig'is al ili nur li. La estr'o ĵus parol'is pri la sort'o de Othman. Kiu sci'as, kia'manier'e li ek'sci'is tio'n, sed est'as ver'e, ke li pri'skrib'is li'a'n arest'iĝ'o'n tre fidel'e. Post tiu ĉi sci'ig'o ĉiu'j ĉe'est'ant'o'j komenc'is el'dir'i la nom'o'n de Othman kaj laŭt'e plor'i.

Antoni'o jam pri'pens'is, kia'manier'e li pov'us for'kur'i. Li tim'is, ke ili ek'sci'os, ke li est'as tiu perfid'ul'o, kiu kaŭz'is ili'a'n tut'a'n mal'feliĉ'o'n.

La estr'o ankoraŭ ne fin'is si'a'n parol'o'n, kiam mal'jun'ul'o subit'e ek'star'is kaj, montr'ant'e per la man'o al la sud'a en'ir'ej'o en la oaz'o'n, ĝoj'e li ek'kri'is: "Othman!"

Ĉiu'j mal'konfid'e ek'rigard'is tie'n.

Ver'e! Proksim'iĝ'is Othman!

Dum la terur'a samum'o, kiam ĉiu hav'is sufiĉ'e da labor'o kun si mem, Othman dis'ŝir'is la rimen'o'j'n, per kiu'j li est'is katen'it'a, kaj for'kur'is.

Antoni'o vid'is, ke fulm'o'tondr'o proksim'iĝ'as.

Dum la atent'o de la tut'a vilaĝ'o est'is fiks'it'a al la re'ven'ant'a Othman, Antoni'o sur'grimp'is kamel'o'n kaj galop'e li ek'rajd'is en la vast'a'n dezert'o'n. Antaŭ ol ili ek'rimark'is li'n, li est'is en distanc'o de unu kilo'metr'o.

54

Unu'a'moment'e ili ne kompren'is, kio'n tio signif'as. Sed Othman, kiu hav'is tre akr'a'n vid'sent'o'n, ek'kon'is li'n.

"Ni persekut'u li'n!" li ek'kri'is rabi'e. "Ni ek'kapt'u li'n, eĉ se la kamel'o'j dev'us pere'i! Li est'as tiu, kiu perfid'is mi'n!"

Komenc'is furioz'a persekut'o...

Antoni'o ja est'is sufiĉ'e mal'proksim'e, sed li rajd'is sur la kamel'o unu'a'foj'e, dum li'a'j persekut'ant'o'j est'is eminent'a'j rajd'ant'o'j. Antoni'o'n pel'is la tim'o antaŭ la aĉ'a mort'o, li'a'j'n mal'amik'o'j'n la venĝ'o'sopir'o.

Kiu venk'os?

Laŭ'ŝajn'e la Arab'o'j. Ili flug'as sur si'a'j kamel'o'j vent'rapid'e. Ili far'as grand'eg'a'n cirkl'o'n, kies mez'punkt'o est'as Antoni'o. La du'on'cirkl'o mal'larĝ'iĝ'as. Tio ne pov'os daŭr'i long'e, kiam Antoni'o est'os kapt'it'a.

Sed—kio aper'is ĉe la horizont'o?

Kia strang'a procesi'o? Kamel'o'j, aŭt'o'mobil'o'j—

Antoni'o ek'ĝoj'eg'is!

Sinjor'o Meyer fin'e ating'is la ekspedici'o'n de la onkl'o kaj nun ili kun'e tend'ar'as! Kaj jam ili ek'vid'is li'n kaj rapid'as renkont'e al li! Ĉu ili al'vetur'os ĝust'a'temp'e? Antoni'o'n for'las'as la fort'o'j, kaj li'a'j mal'amik'o'j est'as jam tut'e proksim'e. Ili jam ek'komenc'is paf'i!

Ho, la onkl'o kaj sinjor'o Meyer kun si'a'j vir'o'j ven'os tro mal'fru'e! Ankoraŭ du-tri minut'o'j'n—kaj li est'us sav'it'a!

55

Antaŭ li aper'is grand'a abism'o. Tiom larĝ'a, ke li ne pov'us trans'salt'i ĝi'n. Tiom profund'a, ke li trov'us sur ĝi'a fund'o la mort'o'n.

Kio rest'is? Aŭ mort'i en la man'o'j de la Arab'o'j, aŭ ĵet'i si'n en la abism'o'n kaj tie pere'i...

Li ne pov'is long'e pri'pens'i.

Antoni'o instig'is la kamel'o'n, kiu per grand'a ark'o supr'e'n'salt'is kaj post'e rapid'e mal'lev'iĝ'is al la fund'o...

La abism'o malic'e grimac'is...

56

KONKLUD'O.

Sed ĝis'fund'e li tamen ne fal'is.

El la kontraŭ'a rok'mur'o de la profund'a abism'o el'star'is grand'a rok'aĵ'o. Antoni'o ek'kapt'iĝ'is sur ĝi, sed per la fort'a ek'puŝ'eg'o li sen'konsci'iĝ'is...

Kiam li mal'ferm'is la okul'o'j'n, klin'iĝ'is super li du vir'o'j: sinjor'o Meyer kaj la onkl'o.

"Dank’ al Di'o!" ili ek'flustr'is sam'temp'e. "Sav'it'a!"

Antoni'o iom post iom re'memor'is pri ĉio.

"Kaj kie est'as la persekut'ant'o'j?" li demand'is per mal'fort'a voĉ'o.

"Kiam ili ek'vid'is, ke vi fal'as en la abism'o'n, ili for'kur'is," respond'is sinjor'o Meyer.

Kaj nur nun Antoni'o ver'e ek'ĝoj'is pro tio, ke li re'vid'is si'a'n onkl'o'n. Li rapid'e re'fort'iĝ'is. Tiam ĝis'nokt'e ili rakont'is al si reciprok'e pri si'a'j tra'viv'aĵ'o'j. La onkl'o est'is fier'a je Antoni'o, ĉar tio, kio'n rakont'is pri li sinjor'o Meyer, esper'ig'is, ke li far'iĝ'os perfekt'a vir'o.

Antoni'o rest'is ĉe la ekspedici'o de la onkl'o. Antaŭ la adiaŭ'o kun sinjor'o Meyer li dev'is promes'i al li, ke li dum la re'vojaĝ'o vizit'os li'a'n famili'o'n en Tunizi'o.

57

Dum plu'a vojaĝ'o li ek'sci'is, kia'manier'e oni vojaĝ'as en karavan'o. Oft'e, kiam la dezert'o est'is varm'eg'a kiel brul'varm'ig'it'a forn'o kaj en terur'a varm'eg'o la kamel'o'j ir'is antaŭ'e'n nur tre mal'rapid'e, paŝ'o'n post paŝ'o—li ek'sopir'is de'nov'e vojaĝ'i en komfort'a'j aŭt'o'mobil'o'j. Sed baldaŭ li tamen al'kutim'iĝ'is al tio, precip'e kiam la onkl'o promes'is al li, ke—kiam li est'os fin'int'a si'a'n lern'ad'o'n—ili entrepren'ad'os long'a'j'n komerc'vojaĝ'o'j'n en divers'a'j'n region'o'j'n.

La rest'vojaĝ'o pas'is sen ekster'ordinar'a'j okaz'int'aĵ'o'j.

Tuj post re'ven'o la onkl'o anonc'is Antoni'o'n kiel la lern'ant'o'n.

Ĉi tiu far'iĝ'is lert'a, entrepren'em'a komerc'ist'o. Li far'is oft'e divers'a'j'n komerc'vojaĝ'o'j'n, komenc'e kun'e kun la onkl'o, pli post'e tut'e mem'star'e.

Li'a'j sopir'o'j plen'um'iĝ'is. Li ja ne far'iĝ'is vojaĝ'ant'o, sed ankaŭ kiel komerc'ist'o li ek'vid'is mult'a'j'n nov'a'j'n land'o'j'n, li ek'kon'is divers'a'j'n popol'o'j'n kaj ankaŭ aventur'o'j'n li tra'viv'is.

Sed neniam plu li tra'viv'is tiom da aventur'a'j okaz'int'aĵ'o'j, kiom dum si'a unu'a vojaĝ'o, kiam li serĉ'is si'a'n onkl'o'n...

F. Omelka:
AVENTUR'O'J DE ANTONI'O.

Ilustr'is Z. Burian.

Kovr'il'o'n projekt'is Dolfa Bartošík.

Pres'is
Ant'o'nín Pražák, Jablonné n. Orlicí,
Ĉeĥ'o'slovak'uj'o.

El'don'is en septembr'o 1937
La el'don'ej'o de mal'kar'a'j libr'o'j en Brno.

*

La manuskript'o'n zorg'em'e korekt'is
s-ro S. S. de Jong,
gvid'ant'o de la Fris'a Esperant'o-Institut'o
en Huizum—Nederland'o.

Tie ĉi mi esprim'as al li mi'a'n plej kor'a'n dank'o'n!

F. O.

*

Eventual'a'j traduk'rajt'o'j por naci'a'j lingv'o'j est'as
hav'ebl'a'j sol'e ĉe la aŭtor'o F. Omelka, fak'instru'ist'o
en Hluk—Ĉeĥ'o'slovak'uj'o.

Not'o'j de tekst'prepar'int'o.

Dank'o'j'n al fil'in'o de la aŭtor'o, kiu don'is permes'o'n en'komput'il'ig'i kaj dis'vast'ig'i ĉi tiu'n tekst'o'n.

Ĉi tiu trans'skrib'o ne en'hav'as ilustr'aĵ'o'j'n, ĉar ili est'as ankoraŭ kopi'rajt'it'a.

Mi ŝanĝ'is ĉi-sub'a'j'n laŭ pres'erar'o'list'o de la original'o:

Paĝ'oOriginal'tekst'oKorekt'aĵ'o
8eksped'ic'oekspedici'o
11kompremiskompren'is
12tro'vojaĝ'itra'vojaĝ'i
16fremd'a, land'ofremd'a land'o
16Li vir'oLa vir'o
16la oklola onkl'o

Ankaŭ mi ŝanĝ'is ĉi-sub'a'j'n detal'o'j'n:

Paĝ'oOriginal'tekst'oKorekt'aĵ'o
28vetur'i hejmemvetur'i hejm'e'n
32mem'kopren'ebl'emem'kompren'ebl'e
41gard'is Knappgard'is Knopp
41Knapp ek'kri'isKnopp ek'kri'is
42rimark'o'j'n de Knoprimark'o'j'n de Knopp
53kiamenierekia'manier'e
(58)E. BurianZ. Burian





End of the Project Gutenberg EBook of Aventuroj de Antonio, by F. Omelka

*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK AVENTUROJ DE ANTONIO ***

***** This file should be named 26099-h.htm or 26099-h.zip *****
This and all associated files of various formats will be found in:
        http://www.gutenberg.org/2/6/0/9/26099/

Produced by Robert L. Read, Miroslav Malovec and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net

Updated editions will replace the previous one--the old editions will
be renamed.

Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
law means that no one owns a United States copyright in these works,
so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
States without permission and without paying copyright
royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
of this license, apply to copying and distributing Project
Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm
concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive
specific permission. If you do not charge anything for copies of this
eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook
for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports,
performances and research. They may be modified and printed and given
away--you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks
not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the
trademark license, especially commercial redistribution.

START: FULL LICENSE

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase "Project
Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full
Project Gutenberg-tm License available with this file or online at
www.gutenberg.org/license.

Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project
Gutenberg-tm electronic works

1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or
destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your
possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound
by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the
person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph
1.E.8.

1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works
even without complying with the full terms of this agreement. See
paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this
agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm
electronic works. See paragraph 1.E below.

1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the
Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual
works in the collection are in the public domain in the United
States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
United States and you are located in the United States, we do not
claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
displaying or creating derivative works based on the work as long as
all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting
free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm
works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily
comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when
you share it without charge with others.

This particular work is one of the few copyrighted individual works
included with the permission of the copyright holder.  Information on
the copyright owner for this particular work and the terms of use
imposed by the copyright holder on this work are set forth at the
beginning of this work.

1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
in a constant state of change. If you are outside the United States,
check the laws of your country in addition to the terms of this
agreement before downloading, copying, displaying, performing,
distributing or creating derivative works based on this work or any
other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no
representations concerning the copyright status of any work in any
country outside the United States.

1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear
prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work
on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the
phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed,
performed, viewed, copied or distributed:

  This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
  most other parts of the world at no cost and with almost no
  restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it
  under the terms of the Project Gutenberg License included with this
  eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the
  United States, you'll have to check the laws of the country where you
  are located before using this ebook.

1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is
derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
contain a notice indicating that it is posted with permission of the
copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
the United States without paying any fees or charges. If you are
redistributing or providing access to a work with the phrase "Project
Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply
either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm
trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works
posted with the permission of the copyright holder found at the
beginning of this work.

1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg-tm License.

1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
any word processing or hypertext form. However, if you provide access
to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format
other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official
version posted on the official Project Gutenberg-tm web site
(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain
Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the
full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works
provided that

* You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
  the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method
  you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
  to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has
  agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
  Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
  within 60 days following each date on which you prepare (or are
  legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
  payments should be clearly marked as such and sent to the Project
  Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
  Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg
  Literary Archive Foundation."

* You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
  you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
  does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm
  License. You must require such a user to return or destroy all
  copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
  all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm
  works.

* You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
  any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
  electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
  receipt of the work.

* You comply with all other terms of this agreement for free
  distribution of Project Gutenberg-tm works.

1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than
are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and The
Project Gutenberg Trademark LLC, the owner of the Project Gutenberg-tm
trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm
electronic works, and the medium on which they may be stored, may
contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
cannot be read by your equipment.

1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right
of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.

1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from. If you
received the work on a physical medium, you must return the medium
with your written explanation. The person or entity that provided you
with the defective work may elect to provide a replacement copy in
lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
or entity providing it to you may choose to give you a second
opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
without further opportunities to fix the problem.

1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS', WITH NO
OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of
damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
violates the law of the state applicable to this agreement, the
agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
remaining provisions.

1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in
accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm
electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or
additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any
Defect you cause.

Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of
computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
from people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg-tm's
goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will
remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg-tm and future
generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
Sections 3 and 4 and the Foundation information page at
www.gutenberg.org



Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification
number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
U.S. federal laws and your state's laws.

The Foundation's principal office is in Fairbanks, Alaska, with the
mailing address: PO Box 750175, Fairbanks, AK 99775, but its
volunteers and employees are scattered throughout numerous
locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt
Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to
date contact information can be found at the Foundation's web site and
official page at www.gutenberg.org/contact

For additional contact information:

    Dr. Gregory B. Newby
    Chief Executive and Director
    gbnewby@pglaf.org

Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation

Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide
spread public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment. Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements. We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
DONATIONS or determine the status of compliance for any particular
state visit www.gutenberg.org/donate

While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation
methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
ways including checks, online payments and credit card donations. To
donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.

Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be
freely shared with anyone. For forty years, he produced and
distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of
volunteer support.

Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
edition.

Most people start at our Web site which has the main PG search
facility: www.gutenberg.org

This Web site includes information about Project Gutenberg-tm,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.