<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN"> <html> <head> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"> <title>Rezolucio pri dua lingvo en la Emropa Unio.</title> </head> <body> <h4> <font color="#009900">=== Kio sekvas estas nun nura propono ===<br> <a href="#9._Komentarioj_rimarkoj_kaj_reagoj"> Komentarioj, rimarkoj kaj reagoj</a> trovias je la fino.<br> Modifita je 2005-08-01 20:12</font></h4> <br> Retpo]tu al <a href="../sendi.html"><span style="font-weight: bold; font-style: italic;">Remu]</span></a><br> <br> <h1>Rezolucio pri dua lingvo en la Emropa Unio </h1> <h2>1. Decido</h2> <p> Se 4 jarojn post la akcepto de la i rezolucio, oni ne akordiis pri kiu lingvo estos instruata kiel la dua lingvo ie en la Emropa Unio, tiam tiu dua lingvo amtomate estos la internacia lingvo nomita "Esperanto" <a href="#9.6">(9.6)</a>. <br> Kromaj lingvoj povos esti libere elektitaj inter emropaj am ne-emropaj lingvoj lam la eblecoj de la lernejoj <a href="#8.8">(8.8)</a>. Ne estas devige lerni plian lingvon, sed tio estas konsilinda.</p> <p> Kvin jarojn post la akcepto de la rezolucio, iu lernejo emropa devos disponi pri la rimedoj por instrui Esperanton. </p> <h4><font color="#009900">=== Kio sekvas supozigas ke Esperanto estis elektita. ===</font></h4> <h2>2. Programo</h2> La lingvo estos instruata plej malfrue al junuloj 12 jaraj, sed ]tatoj povas decidi komenci pli frue. <h4><font color="#009900">=== Kio sekvas supozigas ke oni komencis je la ao de 12. ===</font></h4> <font color="#009900">Vi povas amendi la supra programo rekte en <a href="http://www.tejo.org/uea/Programo12">Programo12</a>.</font> <p> Post unu jaro da studado la lernanto devos esti kapabla: </p> <ol> <li>Koni la gramatikon, prononcon, skribon </li> <li>Kompreni la bazajn vortojn uzitaj en vortaroklarigoj. </li> <li>Kompreni kaj esti kapabla uzi la vortojn el <a href="http://www.tejo.org/uea/Radikoj-685">la listo de 685 bazaj radikoj</a>. </li> <li>Reservi hotel ambron </li> <li>Priskribi kie doloras al kuracisto </li> <li>Mendi matenmanon en hotelo</li> <li>Konfirmi aviadilan flugon </li> <li>Peti horaron al informbudo e stacidomo. </li> <li>Koni la vortojn kaj esprimojn pri kelkaj ludoj (ekz. kartludo, damo, ]ako, futbalo, teniso) </li> <li>Esti kapabla paroli 10 minutojn pri siaj ferioj, kaj respondi al demandoj dum kvin minutoj. </li> </ol> La demandoj por la skriba ekzameno estos disponeblaj (esperante) sur la reto. La temo de la parola ekzameno estos konversacio pri la antammenciitaj temoj. <br> La mencio pri Esperanto estos deviga sur la jarfina diplomo. La poentoj atribuitaj por Esperanto estos kompareblaj al la poentoj por gravaj fakoj kiel matematiko. <p>La programo de la sekva jaro aperos poste i-tie.<br> La vasta esperanto-literaturo neniam estos parto de la lernota5oj por fina ekzameno. Tiu kiu interesas sin pri literaturo povos fari tion propravole. </p> <p>La programo montros al la decidoprenantoj kiom granda la lingvokono povas esti post unu jaro</p> <p>. Estos pli efike se la programo estas la sama por iuj landoj.) </p> <h2>3. Praktikaj konsideroj</h2> La instrumetodo estos bazita sur la metodo Freinet (vidu <a href="http://www.freinet.org/espericem/pedfr.htm">La pédagogie Freinet</a> <font color="#009900">ankoram tradukota</font>). En la metodo Freinet, la instruisto ludas gvidan rolon. Li ne necese estas la persono kiu plej bone majstras la lingvon. Li povas esti kunlernanto kiu ankam foje eraras kaj povas esti korektata de alia lernanto <a href="#8.7">(8.7)</a>.<br> La instruisto pri la latina lingvo estos la plej tamga kandidato por instrui Esperanton. Fakte, iu ajn instruisto pri lingvoj devus esti kapabla instrui Esperanton post mallonga tempo. Kiam eblas (depende de la intereso de la lernantoj kaj de la kono de la instruisto) la instruisto komparos la esperantan vorton al la samradikaj vortoj uzitaj en aliaj lingvoj. <h2>4. Antamviditaj konsekvencoj de tiu rezolucio</h2> Nur la fakto ke tiu rezolucio estas diskutata, pligrandigos la nombron de interesatoj. Kvin jaroj post la akcepto, estas ver]ajne ke oni apenam bezonos eduki instruistojn por la unua jaro. <p>Tiu decido de Emropo certe influos aliajn ne emropajn landojn. </p> <h2>5. Avantaoj lerni Esperanton anstatam alian nacian lingvon</h2> <ol> <li> La damro de la studado estas pli mallonga. </li> <li>Pli da lernantoj sukcesos je la fina ekzameno. <a href="#8.10">(8.10)</a>. </li> <li><a name="5.3"></a>Esperanto estas nemtrala. i ne avantaas unu gento emropa. </li> <li><a name="5.4"></a>Esperanto permesos al la lernantoj frue interrilati kun plej diversaj kulturoj samnivele, lam la modelo de <a href="http://www.interkulturo.net/chefa.php">interkulturo.net</a>. Por tiu celo, ili plej efike uzos la reton am ilojn kiel <a href="http://www.tejo.org/uea/Skype">Skype</a>, <a href="http://www.tejo.org/uea/Babilejoj_En_Esperanto">Paltalk</a> am <a href="http://eo.wikipedia.org/wiki/Jabber">4abero</a>. </li> </ol> <h2>6. Detala priskribo de la lecionoj</h2> <h4><font color="#009900">(Aperos i tie poste, am pli bone e subpao de <a href="http://www.tejo.org/uea/Programo12">Programo12</a>). </font> </h4> <h2>7. Motivigo de la lernantoj</h2> En iu lando, studentoj estos lotumitaj por partopreni al internacia kunveno ekster Emropo (inio, Brazilio, Egipto). La nombro de tiaj kunvenoj kaj iaj lokoj estos poste anoncitaj.<br> Notu bone ke la lingvokono ne estos kriterio de elektado. Do la plej malbona studento havas tiom da ]ancoj esti elektita kiom la plej bona <a href="#8.6">(8.6)</a>.Vizitoj estos organizitaj de lokaj esperantistoj. <h2>8. Demandoj kaj Respondoj</h2> <ol> <li><a name="8.1"></a>Kio okazos se oni ne akordias pri unu komuna dua lingvo? <p> Tiam la situacio de la rilatoj inter emropanoj ne ]anos kompare al la nuna. </p> <hr> </li> <li><a name="8.2"></a>Kial lerni Esperanton kiam ekzistas sufi e da "naturaj" lingvoj, kaj sufi e da materialo kaj kompetentecoj por instrui ilin? <p>Bonvolu legi la artikolon de D-ro Ludoviko Molnár,prezidanto de la Budape]ta Medicina Esperanto-Fakgrupo, pri <a href="http://eu-esperanto.inf.hu/">Pli feli aj lingvolernantoj, pli sukcesaj lingvoinstruistoj.</a> </p> <hr> </li> <li><a name="8.3"></a>Kio okazos en la kazo kiam unu nacia lingvo estos elektita. <p>Tiam ne estos ]anoj am novaj devigoj por la bon]ancaj studentoj de tiu lando. La aliaj landoj devos adapti siajn programojn.</p> <hr> </li> <li><a name="8.4"></a>u la deviga studo de dua lingvo por iu Emropano ne kondamnos la instruistojn pri aliaj lingvoj al senlaboreco? <p> Se la dua lingvo estus la Angla, la Franca, la Hispana am la Germana, oni povus antamtimi tion. Tiuj lingvoj estas tre malfacilaj kompare al Esperanto, kaj ofte malkuraigas plian studadon. Sed se la dua lingvo estas esperanto, estas pli ver]ajne ke pli da infanoj frue malkovros sian intereson pri lingvoj, spertos ke la studo de fremdaj lingvoj ne estas tro laciga, kaj tiuj kiuj deziras disponos pri pli da tempo por la studo de tria am eble kvara lingvo. Oni povas antamvidi ke la elekto de ne-emropa lingvo estos pli ofta. </p> <hr> </li> <li><a name="8.6"></a>Kie oni povas trovi pli da informoj pri Esperanto en Emropo? <p>Vidu <a href="http://www.lingvo.org/">http://www.lingvo.org/</a>. Pri Esperanto enerale, vidu <a href="http://www.esperanto.net/">http://www.esperanto.net/</a> </p> <hr></li> <li><a name="8.6"></a>Pri la punkto "7. Motivigo de la lernantoj". Kial ne rekompensi la plej bonan studenton. <p>Lingvolernado estas la afero de grupo. Sciante ke unu studento estos elektita por reprezenti la tutan klason, la plej dotitaj lernantoj estos motivigitaj por helpi tiujn kiuj estas malpli naturdotitaj por lerni lingvon. </p> </li> <hr> <li><a name="8.7"></a>Mi ]atus havi pli da informoj pri la metodo Freinet. <p>Vidu <a href="http://www.freinet.org/espericem/icmespes.htm">http://www.freinet.org/espericem/icmespes.htm</a>. iu pao ne ankoram estas preta esperantlingve. </p> <hr></li> <li><a name="8.8"></a>Kiu lingvo havos la preferon kiel tria lingvo. <p>Neniu lingvo havas preferon. Decidas la lernantoj. La enmigrantoj ver]ajne elektos la lingvon de ilia komunumo. La amtoktonoj elektos lokan dialekton. </p> <hr></li> <li><a name="8.9"></a>Kiu lingvo estos elektita kiel la unua lingvo? <p>iu ]tato decidos pri kiu lingvo estos instruata kiel la unua en la lernejoj sur sia teritorio. </p> </li> <hr> <li><a name="8.10"></a>Kiu estas la vera nivelo de la kono de la Angla? <p>Studo Lintas - por kontroli diferencon inter la diroj pri scipovo de la angla kaj la nivelo atingita dum kontrolo, enketistoj petis ke oni (ne angligu propralingvajn frazojn, sed simple) devu propralingvigi tri anglajn frazojn. <br> Udo Van de Sandt, "Access: An Exclusive Study of Lintas <br> Worldwide, *Initiative* (Lintas Worldwide Media News Bulletin), London: Lintas Worldwide, 1989, januaro, p. 1 &amp; 2. Enketo (]ajne cito de Lintas) estis pritraktita en la Liea gazeto *La Meuse* de la 5-a de septembro 1992 sub la titolo *English Spoken*. La rezultoj tie estis jenaj. La unua cifero estas la elcento de personoj, kiuj asertas, ke ili regas la anglan, la dua la elcento, kiu efektive regas in lam la kontrolo: <br> Belgio: 41- 17 ; Danlando: 32 - 15; Francio: 20 - 3; Hispanio: 9 -3; Italio: 9 - 1; Nederlando: 51 - 28. </p> <hr></li> <li><a name="8.11"></a>Ial, la nomo "Esperanto" ]ajnas referenci malsukcesintan e  ridindan projekton. u oni ne devus proponi Internacia Lingvo, am kiel Profesoro Helmar G. Frank de Paderborn, Ilo? <p>Eble. Sed kun la danero ke tiuj kiuj eksubtenis la projekton sentos sin trompita kiam ili ekkonscias ke temas pri Esperanto. Lam mi estas pli bone nomi "muskaptantan domfelison" katon, kaj alfronti la kontramulojn. Se oni preferas nomi in "Ilo", devas esti klara, en la sama dokumento, ke temas pri Esperanto. </p> <hr></li> <li><a name="8.12"></a> Kial vi proponas la metodon Freinet? u gravas kiun metodon oni uzas? <p>Mia supozo estas ke la tempo mankas al ni por eduki sufi e da instruistoj lam la tradiciaj metodoj. Ni ankam ne volas timigi la nunaj lingvo-instruistoj, kvazam ili ne plus estos bezonataj. Ni bezonas ilian sperton kiel instruistoj. Sufi os ke ili studas la lernota5ojn unu tagon antam la lernantoj. (Tio jam okazis kaj donis bonajn rezultojn en Paderborn - Ref. Prof Helmar G. Frank). Ilia sperto kompensos ilia miskono de la lingvo. Ili nur devas agnoski ke ili povas erari, sciante ke plej ofte, ili pravos. En kazo de dubo, la komunumo povas helpi ilin. </p> <hr></li> <li><a name="8.13"></a>Kiam vi priskribos la programon por la dua jaro? <p>La programo de la unua jaro ne ankoram estas difinita. Iuj jam trovas in tro optimista. i dependas de la nombro de horoj/semajne. Iuj proponas komenci pli frue, je la ao de 9 jaroj. Tiuj punktoj devas esti unue difinitaj. </p> </li> </ol> <br> <h2><a name="9._Komentarioj_rimarkoj_kaj_reagoj"></a>9. Komentarioj, rimarkoj kaj reagoj</h2> <h4> <font color="#009900">Vi trovos i-tie rimarkoj kiuj ne apartenas al la rezolucio. </font></h4> <ol> <li>Tiu teksto estas diskutota. Bonvolu noti ke io, ja io, estas ]anebla: la damroj, la aoj, la programoj, ktp... Mi pensis ke estus pli facile komenci pri tia enerala propono, kvazam i estus akceptita, kaj poste plibonigi kaj detaligi in. <hr></li> <li>Kutima rezolucio komencas per aro da "konsiderante", "konsciante", "kredante", antam oni alvenas al la grava punkto de la rezolucio, kiun oni devus unue legi. Mi ]atus uzi pli modernan prezentadon, pli facile kompreneblan por nefakulo. Mi preferas ke oni apartigas la motivadon de la decidojn. Do la parto "kial" venos post la parto "kion oni faros". <hr></li> <li>Mi ne estas lingvoinstruisto. Mi ne dubas ke ni disponas pri sufi e da spertuloj en nia movado, kiuj povos kunmeti detalan studprogramon. Necesas difini kiom da horoj semajne kaj entute oni bezonos por atingi difinitan kaj atingeblan celon. La programo devas esti la sama en iuj ]tatoj. <hr></li> <li>Kiom da horoj semajne kaj entute oni disponas en la diversaj ]tatoj por lerni dua lingvon? <p>Mi bezonas respondojn el iu ]tato, kun iom da klarigo pri la diversaj kursaroj proponitaj al la agrupo 12-13. Mi pensas ke unu horo semajne ne estas sufi e por ke lernanto sentas ke li progresas. Mi pensas ke tri horoj semajne estas minimumo (lunde, merkrede, vendrede po unu). </p> <hr></li> <li>Kiel oni povus pli facile kunlabori al i tiu propono? <p> u iu partoprenanto al i forumo konas vikion kiun ni rajtos uzi por kunlabori al la amendo de la teksto? <br> Provizore uzu la Yahoo listo parlamenta-agado. La adreso de la forumo estas: <a href="http://groups.yahoo.com/group/parlamenta-agado/">http://groups.yahoo.com/group/parlamenta-agado/</a>. Por alii al la forumo oni sendu malplenan mesaon lam adreso: <a href="mailto:parlamenta-agado-subscribe@yahoogroups.com">parlamenta-agado-subscribe@yahoogroups.com</a>. Vi ankam devos registri vin al Yahoo senpaga servo. Sendu viajn kontribuojn al <a href="mailto:parlamenta-agado@yahoogroups.com">parlamenta-agado@yahoogroups.com</a>. </p> </li> <hr> <li><a name="9.6"></a>Mi ]atus scii kion tiu propono antamsupozigas. <p> i antamsupozigas ke oni jam konsentis pri la neceso instrui komunan duan lingvon. Sed e  tion oni evitas diskuti. Do la afero lamas. Oni esperas ke prokrasto amtomate avantaos la elekton de la Angla. Oni bone konscias ke, se oni nun volas trudi la Anglan, oni devos alfronti akran opozicion. </p> <hr></li> <li>Kial atendi 4 jarojn post la akcepto de la rezolucio, u ne eblas pli frue? <p>Se la damro estas 10 jaroj, la efiko estos preskam la sama. La ideo estas veki intereson tuj, antamvidante ke la scivolemaj individuoj tuj serioze interesios pri la lingvo. Mi pensas ke 4 jaroj ne timigos tiujn kiu subtenas alian lingvon. Sed mi pensas ke oni devas surtabligi tian proponon plej ure, pro la antammenciita motivo. Se oni atendas, la opono de tiuj kiuj klopodis lerni la anglan kaj fieras pro sia balbutado, estos tro granda. </p> </li> </ol> <h1>10. Ligoj rilatitaj al i projekto.</h1> <ol> <li> <a href="http://www.ikso.net/ilei/agado/konferenco_2004.php">http://www.ikso.net/ilei/agado/konferenco_2004.php</a> </li> <li> <a href="http://revo.bierfaristo.com/phpwiki/index.php/CulturalUnderstandingthroughEsperanto">http://revo.bierfaristo.com/phpwiki/index.php/CulturalUnderstandingthroughEsperanto</a> </li> <li> <a href="http://www.interkulturo.net/chefa.php">http://www.interkulturo.net/chefa.php</a></li> <li><a href="http://www.xs4all.nl/%7Epilger/breo-au8.htm">http://www.xs4all.nl/~pilger/breo-au8.htm </a>Bazaj radikoj Esperanto-Esperanto (2500) eble por la dua jara.<br> </li> <li><a href="http://www.rano.org/nleo.html">NEFERMITA LETERO AL LA MEMBROJ DE LA EUROPA PARLAMENTO </a> </li> <li><a href="http://www.lve-esperanto.com/bibliotheque/piron-culture.htm">Claude Piron - Réponse en 1984 au ministre de l'Éducation nationale : Culture et espéranto </a> </li> <li><a href="http://hdr.undp.org/reports/global/2004/">Human Development Report 2004 - Cultural Liberty in Today s Diverse World</a> </li> <li><a href="http://www.e-d-e.org/">EDE: EUropo - Demokratio - Esperanto </a> </li> <li><a href="http://www.tejo.org/uea/Retaj_Kursoj_Kaj_Partoprenigo_De_La_Retaj_Kursanoj_En_La_Komunumo">(redaktota) Retaj_Kursoj_Kaj_Partoprenigo_De_La_Retaj_Kursanoj_En_La_Komunumo</a> </li> <li><a href="http://www.tejo.org/uea/Esperanto-Centroj_Kaj_Kursejoj_Lauxlande">Esperanto-Centroj_Kaj_Kursejoj_Lauxlande</a> </li> <li><a href="http://www.tejo.org/uea/Programo">Programo</a> </li> <li><a href="http://www.tejo.org/uea/Internacilingva_-_Elementa">Internacilingva_-_Elementa</a> </li> <li><a href="http://www.tejo.org/uea/Internacilingva_-_Meza">Internacilingva_-_Meza</a> </li> </ol> <h1>11. El Babilejoj </h1> <h2>Steve Brewer skribis:</h2> Mi kredas ke oni povas uzi Esperanton por ligi grupojn de studentoj tra la mondo por studi gravajn interfakajn temojn. iu leciono havus taskon kiun iu grupo devus plenumi kaj mallongan lecionon de Esperanto kiu sufi us por ke la studentoj inter]anu siajn eltrovojn. Ekzemple, la studentoj povus studi kiel malsamaj kulturoj traktu la posedon kaj uzadon de tero. Eble en unu semajno ili studos kiom da homoj loas po kilometroj kvadrataj en sia loko. En alia semajno, ili studos kio estas la leaj procesoj por a eti pecon da tero kaj kian rajtojn oni ricevas.<br> Per la Esperanto leciono ili (1) verkos mallongan artikolon en Esperanto kiun ili afi]os por la aliaj grupoj kaj (2) legos la afi]ojn de la aliaj grupoj. Por tiu i temo, studentoj ankam lernus uzi komputilojn por akiri (Globaj Poziciaj Sistemoj), analizi (GRASS Geografiaj informaj sistemoj), kaj kunlabori kaj inter]ani la datenojn ('Wiki' softvaroj). <h2>From: Leo De Cooman </h2> To: europo@yahoogroupes.fr <br> Sent: Friday, June 25, 2004 8:02 PM<br> Subject: [emropo] Problemstarigo<br> Karaj cerbumantoj, <p> ofte klara starigo de problemo povas parte am e  tute solvi in. Tial mi volas i sube provis starigi nian problemon, kompreneble io estu pridiskutebla/ forigebla/ korektebla (ne nur lingva5e)/ kompletigebla/ ... </p> <p> Faktoj pruveblaj/ pruvendaj/ pruvitaj/ ... </p> <li> En EU estas parolataj pluraj lingvoj el diversaj lingvogrupoj/ ... </li> <li> 21(?) el la lingvoj parolataj en EU estas agnoskitaj de EU kiel 'oficialaj' </li> <li> (is nun) EU asertas paroli kaj amdi al siaj civitanoj/ enloantoj(?) en ies propra oficiala lingvo </li> <li> ne iuj civitanoj povas korespondi al EU en siaj propraj lingvoj, ar tiuj estas ne agnoskitaj ( u tio jam estas maljusto lam la 'homaj rajtoj'?) </li> <li> el la oficialaj lingvoj 3(?) estas agnoskitaj(?) uzataj(?) kiel 'laborlingvoj' </li> <li> Parolanto de iu lingvo havas avantaon se lia lingvo estas 'oficiala' per tio ke li povas korespondi (pri kio?) en sia propra lingvo. </li> <li> Parolanto/ ano/ ... de iu lingvo havas avantaon se lia lingvo estas 'laborlingvo' per tio ke e dungado de oficistoj por tia 'laboro' li povos uzi sian propran lingvon. </li> <li> Estas konstatate (-ite?) ke EU kaj/am(?) subvenciitaj servoj diskriminacias per avantao al 'denaskaj parolantoj' </li> <li> EU asertas respekt(ig)i lingvo-egalecon al iuj 'oficialaj' lingvoj. </li> <li> Evidentas faktoj pri favorado al iuj lingvoj, do malfavorado al aliaj. </li> <li> Avantao al iuj lingvogrupoj estas maljustajo al aliaj. </li> <li> Estas multekoste traduki el kaj al iuj oficialaj lingvoj </li> <li> Post la balotoj en junio 2004 evidentiis ke nur 45% de la rajtigitoj vo donis; el tio evidentias ke ekzistas iu malinteresio e la civitanoj. </li> <li> Uzo de pivotlingvo povas malpliigi la kostojn. </li> <li> La kvalitoj de la pivotlingvo influos la kvaliton de la tradukoj </li> <li> Esperanto havas altegajn kvalitojn </li> <li> Unu el la kvalitoj de Esperanto estas ia relative facila lerneblo (pro: logikeco/ reguleco, fonetikeco kun nur 5 vokaloj, derivebleco, ...) </li> <li> Esperanto estas lingvo uzata de ne tre multaj homoj </li> <li> La angla estas relative multe uzata lingvo en la mondo </li> <li> La angla estas ne regula, ne fonetika lingvo, ... </li> <li> Pro sia reguleco kaj logikeco Eo estas tamga bazo i.a. por bone kompreni la propran kaj eklerni aliajn lingvojn </li> <li> En EU nuntempe pli multaj homoj komprenas/ parolas la anglan ol Esperanton. </li> <li> Pro sia vortradikaro bazita sur internacie uzata vortprovizo Esperanto estus baldam komprenata de plej multaj EU-anoj. </li> <li> Pro la grandega avantao havi sian propran lingvon kiel pivotlingvon ekzistas premo de iuj landoj </li> <li> Iu nacia lingvo elektota kiel pivotlingvo estas ne akceptebla solvo por landoj kun aliaj lingvoj ol la elektota nacia lingvo </li> <li> Pasintece iuj nacioj koloniis aliajn landojn kaj devigis la koloniitojn akcepti ilian lingvon. Estas malakcepteble ke iu nacio (re)faru same pri EU Tasko: </li> <li> Trovi strategion por konatigi Esperanton (am pli enerale 'planlingvon' se tio estus pli oportuna) al la EU-parlamentanoj/ oficistoj/ tradukistoj/ interpretistoj/ ... kiel plej bonan/ justan/ realigeblan/ malmultekostan/ idealan/ ... solvon. <p> Unua pa]o povus esti: korekti/ kompletigi tiun i liston. </p> <p> Leo </p> <p> </p> <hr></li> <h2>Ludoviko Molnar </h2> Karaj Geamikoj, cerbumantoj! <p> La letero de Leo De Cooman tu]as ege gravan problemon. Mi plene konsentas kun Li. Nia Budape]ta Medicina Esperanto-Fakgrupo formulis kaj disvastigas per iuj eblaj forumoj la du efajn celojn de la nuna, emropa Esperanto-movado: Ni devus atingi, ke: </p> <ol> <li>La Emropa Unio kiel eble plej baldam akceptu Esperanton, kiel unu el siaj oficialaj lingvoj.* </li> <li>La Emropa Parlamento kaj la Emropa Komisiono proponu al la membro]tatoj, ke ili sur siaj teritorioj enkonduku la instruadon de Esperanto, kiel unua fremda lingvo kaj kapabloevoluiga lernobjekto por la 9-10-11-jaraj lernejanoj. Ili komencu la lernadon de po unu alia, fremda, nacia lingvo en 12- kaj 14-jara ao.</li> </ol> Se ni, emrop-uniaj esperantistoj povus interkonsenti pri tiuj i - lam nia opinio - plej fundamentaj celoj, ni jam pli facile povus determini la pa]ojn kondukantajn al efektivio de la menciitaj celoj. <p> Nun ankoram kelkaj pensoj: <br> * EU nun havas 3 laborlingvojn: la Anglan, la Germanan kaj la Francan. Lam la nuna tendenco nur la Angla restos la unusola laborlingvo. La angloj, la germanoj kaj la francoj estas nun la "unuaklasaj" popoloj de EU. Ni iuj aliaj (poloj, hungaroj, hispanoj, italoj, ktp.) estas "duaklasaj" popoloj, kiuj teorie rajtas sin turni al instancoj de EU en siaj gepatraj lingvoj, sed niaj leteroj, petskriboj ktp. estas tradukotaj Anglen, Germanen am Francen. iuj uniaj popoloj, - kies lingvo (Kataluna, Vaska, Okcitana, ktp.) ne apartenas al lingvoj de la Konstitucio - estas "triaklasaj" popoloj, kiuj ne rajtas sin turni al la Unio en siaj gepatraj lingvoj. Nur ESPERANTO povus alporti veran, lingvan egalrajtecon. Sen komuna, neutrala lingvo la tuta Emropa Unio certe disfalos. </p> <p> **La propedeutika, kapabloevoluiga efiko de Esperanto havus tiom da avantaoj, ke mi povus ilin denombri nur en aparta letero...La unuajn 2-3 lernojarojn oni devus lasi por la lernejanoj alproprigi unue la gepatralingvajn konojn kaj kapablojn, - ar (almenam en Hungario) la infanoj komencas paroli ankam la gepatran lingvon iam pli malbele...Tiel Esperanto konkrete defendus la gepatrajn lingvojn! </p> <p> Bonan pluan pensadon deziras Ludoviko Molnar </p> <hr> <h2>Laszlo Gados </h2> Karaj cerbumantoj, <p> u vi, esperantistoj proponante Esperanton, kiel 'unu el siaj oficialaj lingvoj' cerbumis pri tio, ke kion signifas al politikistoj la nocio/ideo 'oficiala lingvo de EU'? </p> <p> (Ekz. e Ludoviko: 1. La Emropa Unio kiel eble plej baldam akceptu Esperanton, kiel unu el siaj oficialaj lingvoj.) </p> <p> Jen la signifo: la oficiala lingvo de EU apartenas al membro]tato(j) (kiel ]tata oficiala lingvo) kaj al lingvokomunumo, por kiu i estas gepatra lingvo (kiu estas defendenda lam la principo de la lingvodiverseco). </p> <p> Esperanton ne karakterizas tiuj i ecoj! </p> <p> Pro tio politikistoj ne komprenas kion esperantistoj volas (kaj esperantistoj ne komprenas la sintenon de politikistoj). </p> <p> La destino de la oficiala lingvo havas kaj simbolan kaj praktikan rolon. Simbole esprimas la egalrajtecon de la membro]tatoj. <br> Praktike i ebligas: <br> a) ke la ( efe elektitaj) reprezentantoj de la membro]tatoj (politikistoj) povu eluzi la favoron de la gepatra lingvo okaze de EU-instanca kunveno (laboro); <br> b) la komunaj reguloj samvalore transmetiu al la naciaj lingvoj oficialaj en/sur la plej alta nivelo; <br> c) en la nomo de egaleco estu regulita la lingvouzo inter civitanoj kaj la EU-instancoj. <br> Al la destino de la oficialaj lingvoj de EU ne apartenas la solvo de la lingvouzo inter la EU-civitanoj, kiuj havas malsaman gepatran lingvon. </p> <p> Esperanto devus esti 'oficiala lingvo de EU' alimaniere, havanta alian destinon. Tiun i bezonon ni devas esprimi ankam kun epiteto (am simila). En hungarlingva artikolo (1998) - el kiu partoj en Esperanto aperis en numeroj de Debrecena Bulteno (1998-99) - mi proponis por uzo: 'oficiala lingvo kun speciala stato'. La baza destino de i devus esti: antamenigi la justan komunikadan lingvouzon inter EU-civitanoj. Sekve el tio la difinon de la speciala stato mi vortumis jene (lam la traduko en DB): "Post tamga antampreparo, la i-sekvaj aplikoj estas rigardeblaj efektivigeblaj: <br> 1. La progreson al la baza celo lingvopolitika plej sekure donus la enkonduko de la deviga lerneja instruado de la komuna kiel unua fremda lingvo, kies instruceloj estus: <br> a) atingo de la lingvokono necesa por iutaga konversaciado; <br> b) fundamentado de la lernado de pluaj lingvoj (sekve de ia lingvomodela karaktero). Sekve de tio la pliprofundigo de la lingvokono, de nun baze de libera elekto, okazus en diversaj formoj (lingva lernobjekto, instrulingvo de aliaj lernobjektoj k.a.). <br> 2. En la kazoj tusantaj la vivon, agadon, rajtojn de la civitanoj, kiam oni limigas la uzadon de oficialaj lingvoj de EU (ekz. preskribo de la angla lingvo rilate teknikan resumon), la deviga akcepto de la komuna lingvo apud am anstatam la lingvo(j) preskribita(j) kun limigo am allasitaj. 3. (...) 4. (...) 5. (...)" </p> <p> (Kiel estas videbla la esenco e la punkto 1. temas la sama, kiel tiu e Ludoviko Molnar.) </p> <p> Mi pensas, ke plibonius la komprenon koncerne kaj politikistojn kaj esperantistojn, se emfazon okaze de propono al EU-instancoj (kaj al membro]tataj registraroj kaj parlamentoj) ricevus la ekspliko de la "speciala stato". </p> <p> Amike: Laszlo Gados </p> <h2> </h2> <hr> <h2>Christian Lavarenne </h2> Lastan jaron venis al mi ideo, simpla, am almenam logika, kvankam eble iom malfacile realigebla, sed en kiu eble ankam M. Handzlik povus multe helpi ? Jen. <p> Unu el niaj celoj estas rekonigi Esperanton e Emropa Unio. is nun ni ne sukcesis. Do ni devas provi alian manieron. </p> <p> Nu, jam multaj EU-aj landoj akceptis lingvan arton de Europo protektantan la minoritatajn lingvojn, inter kiuj ne estis akceptita Esperanto. </p> <p> Esperanto naskigis en Pollando kaj estis subtenata e  de ministro pri eksterlandaj aferoj (Geremek), almenam lam liaj propraj diroj. u ne eblus rekonigi de la pola registaro (eble dank'al i.a. Geremek mem) Esperanton kiel minoritatan lingvon de Pollando ? Tiel i amtomate farius minoritata lingvo de EU kaj do ver]ajne rajtus ricevi emropajn subvenciojn ktp. </p> <p> Se tio interesas vin, mi povos priskribi iomete pli la ideon- projekton, sed mi mem devos lasi al vi ties realigadon. </p> [...]<br> <br> Mi esperas ke la Emropa Unio (EU) baldam akceptos Esperanton inter siajn multajn minoritatajn indienajn lingvojn.<br> <br> ar unue mi esperas ke Pollando akceptos Esperanton inter siajn minoritatajn indienajn lingvojn : ar Esperanto naskiis sur ia nuna teritorio, u ne ?<br> <br> Kiam Pollando (espereble plej baldam !) rekonos tiun i fakton kaj do tial akceptos Esperanton kiel minoritatan indienan lingvon, pro ia membrigo kaj pro la Emropa arto pri minoritataj lingvoj Esperanto amtomate farios minoritata indiena lingvo ankam de EU !<br> <br> Kaj tiam EU kaj iuj EU-landoj (ne nur Pollando !) devos subteni Esperanton almenam kiel iujn aliajn minoritatajn lingvojn de EU !<br> <br> Logike, u ne ?<br> <br> <br> <br> <p> </p> <hr size="2" width="100%"><br> <p> Jen la tiamaj reagoj al tiu i ideo, kiu is nun ne sukcesis havi gravajn sekvojn : </p> <hr> <p><br> </p> <hr size="2" width="100%"> <p><br> </p> <h2>Christian Lavarenne </h2> <br> Estimata Samideano Johan Derks,<br> <br> Dankon pro via valora reago ar tiel mia celo estas atingita : mi nur deziris altiri la atenton pri nova ideo, unufraze resumebla :<br> <br> Rekte ce EU ]ajnas ke ni ne sukcesis, do ni devas provi e pli malalta nivelo, de nur unu EU-lando, kaj tiu e kiu oni havas la plej grandan ]ancon sukcesi, ]ajnas al mi esti Pollando.<br> <br> Mi ne estas juristo, do ne povas fari tian studon al kiu vi prave vokas.<br> <br> Sed jen kiel venis al mi la ideo antam preskam unu jaro, kaj samtempe jen eble la tamga homo ? (Bv senkulpigi min pri la longeco : mi ne sukcesis pli mallongigi la intervjuon ; )<br> <br> <hr size="2" width="100%"><br> 31.12[.2002] 17.00 [fakte elsendita la 10-an de januaro 2003]<br> <br> GK: Parolas Varsovio en Esperanto ! Kaj nun bv. amskulti interparolon kun la eksa [pola] ministro por la eksterlandaj aferoj, nun estro de la katedro pri la Emropa Civilizacio en la Emropa Kolegio en Natolin, profesoro BronisBaw Geremek. La programo kreiis kunlabore kun la Oficejo de la Komitato por la Emropa Integrio. Interparolas redaktorino Barbara Pietrzak.<br> <br> Barbara Pietrzak [ BP] : S-ro Profesoro (...) Aktuale vi plenumas neniun publikon funkcion, sed estas afero senduba, ke via persona kontribuo - apud la kontribuo de aliaj personoj - kamzis, ke niaj ali- intertraktoj kun la Unio finiis per sukceso. Vi plenumas samtempe, s- ro Profesoro la rolon de serioza morala amtoritatulo en nia lando.<br> <br> (...)<br> <br> BP: S-ro Profesoro vi tre kortu]is min dirinte, ke vi ion scias pri Esperanto (...) Niaj amskultantoj atentias pri la rolo de lingvo en la konteksto de la emropa integrio, pri la rolo de la lingvo de la emropa komunikado, kiel faktoro kreanta la emropan identecon, konservanta la nacian identecon. (...) kiel atentigas niaj geamskultantoj -Pollando havas apartan rajton kaj devon atentigi pri avantaoj, kiuj sekvas el apliko de Esperanto (...) kiu estas rekonata de niaj amskultantoj, kiel la marka signo de Pollando pro la fakto, ke Esperanto naskiis i tie, ke la kreinto de Esperanto naskiis tie.<br> <br> BronisBaw Geremek [ BG]: En mia junao, tuj post la milito mi estis konvinkita, ke uste Esperanto farios la instrumento de la interkompreniado de la homoj, ke post tiu drameca sperto de la milito kaj malamo, tia lingvo kiel Esperanto povas farii lingvo liganta. Mi estis tiam skolto kaj mi lernis Esperanton, e  mi gvidis iun societon de esperantisoj kaj kun eksterordinara satisfakcio mi observis, kiel tiam kreskis la signifo de Esperanto en la internacia komunikado. Kaj mi pensas pri unu el la internaciaj organiza5oj UNO kaj ia institucio UNESCO.<br> Esperanto - ]ajnis tiam havi la estontecon kiel instrumento, liganta homojn en maniero plej simpla. Tio estas superba lingvo, facile lernebla, utiliganta la ri on de aliaj lingvoj kaj pere de tio liganta homojn. Sed poste vero evidentiis (...) u okazos tiel, ke Esperanto revenos al sia rolo, kiun la kreinto prirevis kaj por kiu tiu lingvo elstare tamgas, estas malfacile diri. (...)<br> <br> BP: (...) Niaj amskultantoj demandas, u uste Pollando ne devus pensi pri tio, ke i havas apartan trezoron, kiun i povas oferi al Emropo. Oni diras kutime en la kunteksto de Pollando pri religiaj tradicioj per kiuj ni pliri igu la mondon, sed ni havas ankam tiun rimedon de la internacia komunikado, pri kiu ni povas atentigi, kvankam ne lam la principo, ke i estu rimedo ekskluziva.<br> <br> BG: Mi estas pri tio konvinkita kaj lam tio, kiel mi povis, kiel la ministro por la eksterlandaj aferoj mi klopodis subteni Esperanton. Mi tre dezirus, ke ankam nun flanke de la polaj amtoritatoj ekzistu subteno por Esperanto.<br> Efektive Pollando havas certan ]ancon ludi iun rolon i-sfere, ar amaso da homoj parolantaj kaj komprenantaj Esperanton en la mondo estas grandega kaj superas la limojn de kontinentoj, civilizacioj ; do temas vere pri lingvo, kiu estas elstara, fleksebla, bonega instrumento de kontaktoj. Mi esperas,ke estos por tio helpo same flanke de la polaj amtoritatoj, kiel ankam flanke de la internaciaj organizoj. <hr> <h2>Christian Lavarenne</h2> <br> <br> <br> Kial ne provi, ekzemple pere de Barbara Pietrzak [am M. H.], sciigi al tiu favora eksministro, nian ideon, kun peto ke li, kiel Profesoro, bonvolu stud(ig)i la aferon enkadre de sia katedro pri la Emropa Civilizacio en la Emropa Kolegio en Natolin ?<br> <br> Eble ankam la pola konsulo en Kaliningrad, Jaroslaw Czubinski, povus apogi ?<br> (Lastan jaron li invitis la esperantistojn festi en la konsulejo, la 13-an de decembro.)<br> <br> (Mia "leereco" estis nura simpligo por pli forte impresi !)<br> <br> <br> Mi ne povas fari pli ol tiun ci nuran lan on de ideo : EEU, kun kiu ajn tamga organizo am komisiono, kaj Barbara Pietrzak, bonvolu iel damrigi se eblas... Antamdankon !<br> <br> Samideane kaj amike<br> <br> Christian Lavarenne<br> <br> <br> <br> <br> le 9/12/03 10:45, <br> <br> <br> <hr> <h2>Johan Derks</h2> Johan Derks . derks.esp@tiscali.nl a 'crit :<br> <br> Kvankam mi aprezas la entuziasmon de tiuj- i linioj*, mi ankam timetas pro gia leereco (...)<br> Estus ege grava laboro reser i la JURAN eblecon por esperanto esti akceptota kiel minoritata lingvo en unu el la landoj de Emropa, Unio. (...)<br> Tiu celobjekto estas - lam mi private - la unua necesega pa]o por Esperanto por iam esti akceptita entute (...)<br> uste tial mi bedamras, se la entuziasmo de Christian Lavarenne kreus falsan impreson.<br> Kiu entuziasmas fari la sugestitan studon ?<br> <br> Johan Derks, kasisto de Emropa Esperanto- Unio<br> <br> <h2>Leo De Cooman</h2> Karaj cerbumantoj, Mi provas plukonstrui sur la ideo de Raymond Gérard pri la "rezolucio". Analizante la ideon mi trovis en i kelkajn erojn malplialtigantajn la sojlon al akcepto de Eo: <ol> <li> temas pri 'nur' DUA lingvo, la rezolucio do ne tu]as ies propran lingvon </li> <li> la rezolucio estas kvietiga en tiu senco ke i enhavas iun ne-urecon, nerektecon; i lasas iun inverseblecon: se inter nun kaj x jaroj oni trovus pli bonan solvon, i e  ne efikus </li> <li> se ne estus trovita pli bonan solvon, oni disponas pri ankoram y jaroj por prepari la instruistojn, metodojn, ... </li> </ol> Eble la ]losilvorto por akceptigi tian rezolucion estu: 'malplialtigi la sojlon'. Mi provas fari kelkajn sugestojn i rilate: <ol> <li> mi ne precize scias kial, sed por iuj la nomo "Esperanto" ]ajnas referenci malsukcesintan e  ridindan projekton. En Belgio, almenam en Flandrio pluraj (ver]ajne iuj!) politikaj partioj iam malsukcesintaj, ]anis sian nomon (AGALEV iis GROEN!, CVP iis CD&amp;V, ktp ktp). u por ni estis pripenseble ]ani la nomon de la 'Internacia Lingvo' al 'Esperanto'? u estus pripenseble ]ani in al "Eo" al "Emro"? al "Ilo"? ktp... se tio vere malplialtigus la sojlon? (Vidu <a href="#8.11">8.11)</a>. </li> <li> Se jam alie ekzistus ekzemplo de tia rezolucio (i eble jam ekzistas!), tiu fakto ver]ajne malplialtigus la sojlon. u ne jam ekzistas sufi a reago kontram la angligo ekzemple en Francio por ke la franca parlamento ( u asembleo?) akceptu jenan rezolucion: "Se EU antam ... ne estos decidinta pri la unua dua lingvo instruota en la tuta unio, ni amtomate akceptos (ekz. Emron) kiel dua lingvo instruota en iuj bazaj lernejoj en Francio" </li> <li> u tia rezolucio jam ekzistas? u en San Marino? u en Unesco? </li> <li> u la ]ancoj por tia rezolucio en aliaj landoj estas pli realaj? u en Germanio, Amstrio (kie la nova prezidento, d-ro Fischer, ]ajnas subteni Eon)? u en iu malgranda lando kiel Luksemburgo? ... u en lando ekster la uson-angla influo, kiel Rusio, inio, ... </li> <li> u la prezidanto (am prezidEnto???) de EU ne estas kataluno? u la katalunoj lam difino de d-ro Molnar ne apartenas al tiuj triaklasaj emropanoj, kiuj ne havas la rajton alparoli la union per sia propra lingvo? u tia rezolucio estas pensebla en la hejmlando de la prezide/anto? </li> <li> Ofte homoj refutas ion, pri kio ili scias tro malmulte. Mi do supozas ke konciza sed sufi e kompleta kaj klarega priskribo de la instruota lingvo akompanu (am antamiru) la rezolucion por malplialtigi la sojlon. Ni honeste reklamu ion precizege priskribitan. Mi memoras la entuziasman rakonton de Hans Welling (pri Ekspozicio en Friedrichshafen por amatora radio) "Ripetite mi amdis reagojn de partoprenantoj kiel: bonega! genia!" (temis pri la evidenta logikeco kaj reguleco de Eo post ege mallonga klarigo). Mi legis en Monato intervjuon kun EU-interpretisto, atestante pri la apreco de siaj kolegoj eklernintaj Eon 'pro distrio'. Grava demando do estas: kiel krei okazojn por montri nian materialon. Am ... u ni ka]u in por ke oni nepre volu vidi in? </li> <li> u ni nepre parolu pri "lingvo" instruota en bazaj lernejoj? Eble iu havas alian vorton, pli nemtralan <a href="#5.3">(Vidu 5.3)</a>. Ni povus paroli pri "metodo, per kiu oni pli facile lernas", lerniga fako am metodo, lernofaciliga fako, logikkompreniga fako, lernantofeli iga fako, kapabloevoluiga fako, ... Mi pensas ke precipa problemo por lerni lingvojn (inkluzive la propran!) kaj (do) aliajn fakojn estas la nekono de gramatika analizo. Se mi bone memoras ni eklernis analizon en la lastaj du jaroj de la baza lernejo. Al tiuj, kiuj ne sukcesis kompreni analizon, oni malkonsilis eklerni la latinan, ktp. u la instruo de Eo povus plifaciligi la komprenon de analizo? Mi ne havas sperton pri tio. Nu, specialistoj pri klerigo eble povus speciale ellabori tion (pere de Eo kompreneble) evitante por infanoj sufi e malfacilajn terminojn kiel "rekta objekto" kaj anstatamante ilin per pli kompreneblaj. Aliflanke mi ne emus iamaniere trompi la decidontojn. Jes, temas pri lingvo, sed ne nur! Temas ankam pri bazo de internacie uzataj vortoj, ktp... u 'helplingvo' jam iom malplialtigus la sojlon? Helplingvo ]ajnas al mi ne tiel soni kiel lingvo, sed pli kiel helpilo, do kiel 'afero de metodiko dum la instruado', 'io por instruistoj'. </li> <li> u la metodo Freinet estas la plej bona, mi tute ne scias. Mi ja legis la artikolon en la franca; unuavide i ]ajnas bona sed mi scias nenion pri tiaj aferoj. La rezolucio nepre ne estu malaprobota pro la instrumetodo! Kaze de risko oni ne enmetu la metodon en la rezolucio kaj lasu al la instruistojn libere elekti siajn metodojn. iukaze le metodo ne plialtigu la sojlon. <a href="#8.12">(Vidu 8.12)</a>. </li> <li> Mi dubas u estas lingvoinstruistoj pri la latina en la bazaj klasoj. Miatempe ne. </li> <li> Mi aprecas la precizan priskribon de la kapablecoj, kiujn lernanto havu post ... jaroj da studado. <a href="#8.13">(Vidu 8.13)</a> </li> <li> en la punkto 7 (motivigo de la lernantoj) oni povus aldoni elektronikan komunikadon en Eo kun lernantoj en alilingvaj regionoj. Mi supozas ke la lernejoj jam disponas la necesajn komputilojn. <a href="#5.4">(Vidu 5.4)</a> </li> <li> eble la kapablojn bezonatajn antam la eklerno de Eo estu same klare starigataj. </li> </ol> Mi deziras al vi fruktodonan cerbumadon, eble dum ripoziga ferio... <p> Amike,<br> Leo De Cooman </p> <br> <br> </body> </html>